සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව</title>
    <ns>1</ns>
    <id>1581</id>
    <revision>
      <id>795013</id>
      <parentid>778851</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T10:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahesh jayarathne</username>
        <id>79733</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහේෂ් රංගන ජයරත්න (Mahesh Rangana Jayarathne) */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>795013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15966" sha1="dn3chpiicwzrw98vnes3i761td9mrue" xml:space="preserve">{{Talk:Main Page/HelpBox}}
&lt;div style=&quot;right:100px;&quot; class=&quot;metadata topicon&quot;&gt;'''{{Currentdate}}'''&lt;/div&gt;

{{සාකච්ඡා පණිවුඩය}}

{{Main Page toolbox}}

{{Archive box|
*[[/2006|2006]]
*[[/2007|2007]]
*[[/2008|2008]]
*[[/2009|2009]]
*[[/2010|2010]]
*[[/2011|2011]]
*[[/2012|2012]]
*[[/2013|2013]]
*[[/2014|2014]]
*[[/2015|2015]]
}}

== මුල් පිටු ආකෘති ==

මුල් පිටුව සඳහා ඔබ විසින් සාදන ලද ආකෘති වල සබැඳියන් මෙතැනට එක් කරන්න. සංවාදය සඳහා වෙනම පිටුවක් තනාගෙන කරමු. --&amp;nbsp;[[පරිශීලක:බිඟුවා|&lt;span style=&quot;color:BLUE;&quot;&gt;&lt;b&gt;බිඟුවා&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:බිඟුවා|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:RED;&quot;&gt;සාකච්ඡාව&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 11:17, 9 ජනවාරි 2012 (යූටීසී)

:[[මුල් පිටුව/Test 4]] Please check this. @[[පරිශීලක:Lee|Lee]]  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:50, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
# [[මුල්_පිටුව|වත්මන් මුල් පිටුව]]
# {{tl|මුල් පිටුව}}
# [[මුල්_පිටුව/Test_1]]
# [[මුල්_පිටුව/Test_2]]
# [[මුල්_පිටුව/Test_3]]

== මහේෂ් රංගන ජයරත්න (Mahesh Rangana Jayarathne) ==

වෘත්තියෙන් මාධ්‍ය හා මහජන සම්බන්ධතා නිලධාරියෙකුවූ මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදියෙකු ලෙස ප්‍රකටය. මේ වන විට කැලණිය නාගානන්ද ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ විශ්ව විද්‍යාලයේ මහජන සම්බන්ධතා නිලධාරියා ලෙස කටයුතු කරන ඔහු ශ්‍රී ලංකා ඉඩම් සංවර්ධන සංස්ථාවේ මාධ්‍ය සම්බන්ධීකාරකවරයෙකු ලෙසත්, 2015-2019 අතර කාලයේ ගරු මහනගර හා බස්නාහිර සංවර්ධන අමාත්‍යතුමාගේ පුද්ගලික කාර්ය මණ්ඩලයේ නිලධාරියකු ලෙස හා 2011 වසරේදී බස්නාහිර පළාත් කෘෂිකර්ම සුළු වාරි මාර්ග කර්මාන්ත හා පරිසර අමාත්‍යතුමාගේ මාධ්‍ය ලේකම්වරයා ලෙසත් සේවය කර ඇත.


2004 වසරේ සිට ජාතික හෙළ උරුමය පක්ෂයේ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයකු ලෙස කටයුතු කර ඇති මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා එම පක්ෂයේ මාධ්‍ය සම්බන්ධීකාරකවරයා ලෙසද කටයුතු කර ඇත. ඊට අමතරව ජාතික හෙළ උරුමය විසින් සංවිධානය කරන ලද බොහෝ ජාතික ශාසනික කටයුතුවල ප්‍රධාන සංවිධායකවරයකුු ලෙස ඉමහත් සේවයක් කර ඇති ඒ මහතා &quot;අමතක නොකරමු කිසිදා හිමිගුණ සමරමු සැමදා&quot; යන තේමාවෙන් අපවත්වී වදාළ පරම පූජණීය ගංගොඩවිල සෝම හිමියන්ගේ ගුණානුස්මරණ වැඩසටහන් රැසක්ද &quot;විජයග්‍රහණය මතක සැමරුම&quot; හා &quot;සංහිඳියාවලෝකනය&quot; යන තේමාවන් යටතේ රණවිරු ගුණසමරු වැඩසටහන් රැසක් (වාර්ෂිකව) සංවිධානය කිරීමටද කටයුතු කර ඇත. ඊට අමතරව ජාතික හෙළ උරුමයට සම්බන්ධ ත්‍රස්ත විරෝධී ජාතික ව්‍යාපාරය, හෙළ තුරුණු සවිය, ජාතික විද්වත් සභාව, ජාතික සංඝ සම්මේලනය, රණවිරු ගුණ සමරු පදනම, සෝම හිමි චින්තන එකමුතුව වැනි සංවිධාන රැසකම විවිධ තනතුරු දරා ඇති මහේෂ් රංගන ජජයරත්න මහතා ඒ සෑම සංවිධානයකම ඉදිරිපෙළ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කර ඇත.


ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාලතුමන්ගේ මග යන දරු පරපුරක් රටට දායාද කිරීම අරමුණු කරගෙන පිහිටුවන ලද &quot;දම්පල් දරුවෝ ජාතික සංවිධානයේ&quot; නිර්මාතෘවරයා සහ වත්මන් මහ ලේකම්වරයා වන මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා ධර්මපාල චින්තනය මතු පරපුරට දායාද කිරීම සඳහා සුවිශාල සේවයක් ඉටු කර ඇත. &quot;නවෝදයේ උරුමය&quot; නමින් පාසල් දේශන මාලාවක් සහ &quot;සිහනද&quot; නමින් වාර සඟරාවක් පවත්වාගෙන යමින් ධර්මපාලතුමාගේ චින්තනය ජනගත කිරීම සඳහා කටයුතු කර ඇති මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා බෝධිසත්ව ගුණෝපේත අනගාරික ධර්මපාලතුමාගේ නවීකාරක ගුණය ඉස්මතු කිරීමට ඇප කැපවී සිටියි.


කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ හේවාගම්  කෝරළයේ පල්ලේ පත්තුවේ හෝමාගම ගමේ පිංකෙත පාරේ &quot;කිරිපැල්ලගහ වත්තේ&quot; පදිංචි මුහන්දිරම්ග් ලෙස්ලි ජයරත්න සහ උක්වත්තගේ නොහොත් වන්නිආරච්චිගේ සුද්‍රානි මවුපියන්ට දාව 1987 මාර්තු 22 වන දින පෙ.ව.05.16ට හෝමාගම මූලික රෝහලේදී ජන්මලාභය ලැබූ මුහන්දිරම්ගේ මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා හෝමාගම නගර සීමා සීමා මාවතේ 'කුමර' පෙර පාසලෙන් මුල් ළමා විය සංවර්ධන අධ්‍යාපනය අවසන් කර අ.පො.ස. සා/පෙළ දක්වා හෝමාගම මහා විද්‍යාලයෙන් (1995 වසර වනතෙක් හෝමාගම කනිෂ්ඨ විද්‍යාලය ලෙස හඳුන්වා ඇත.)  මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ඇති අතර හෝමාගම ජනාධිපති විද්‍යාලයෙන් කලා මාධ්‍යයෙන් අපොස උසස් පෙළ විභාගයට පෙනී සිට ඇත.


ඉන් අනතුරුව කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ ජන සන්නිවේදන අධ්‍යයන අංශයේ මහජන සම්බන්ධතා හා මාධ්‍ය කළමනාකරණ ඩිප්ලෝමාව, එම උසස් ඩිප්ලෝමාව සහ එම පශ්චාද් උපාධි ඩිප්ලෝමාව සාර්ථකව අවසන් කර ඇති මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා මේ වනවිට කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යයන අංශයේ ශාස්ත්‍රපති උපාධිය සඳහා අධ්‍යයන කටයුතුවල නිරත වෙමින් සිටියි.


කුඩා කල පටන් ආගම දහමට ලැදි පුද්ගලයෙකු ලෙස හැදී වැඩුණු මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා මේ වන විට ඓතිහාසික හෝමාගම ඉඹුලකන්ද ශ්‍රී සම්බුද්ධි විහාරස්ථානයේ ප්‍රධාන දායකයකු ලෙස කටයුතු කරන අතර එම විහාරස්ථානයේ විහාර කාර්ය සාධක සමීතියේ ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ලෙසද, ඉඹුලකන්ද ධම්ම ගවේසී ද්විභාෂා දහම් පාසලේ උප ප්‍රධානාචාර්යවරයා ලෙසද කටයුතු කරනු ලබයි. කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙවන උසම ස්ථානය වන &quot;ඓතිහාසික ඉඹුලකන්ද&quot; පරිසර පද්ධතිය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා කුඩාකල පටන් ක්‍රියාකාරී පරිසරවේදියෙකු ලෙස කැපී පෙනෙන සේවයක් ඉටුකර ඇති මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා අක්කර 11කට ආසන්න &quot;කහටගහ ලන්ද හෙවත් ඉඹුලකන්ද&quot; රජයේ ඉඩම සඳහා ශ්‍රී සම්බුද්ධි විහාරස්ථානයට එකවර නිදහස් දීමනා පත්‍රයක් ලබාගැනීමේ කාර්යයේදී එම විහාරස්ථාන පාර්ශවයේ ප්‍රධාන සම්බන්ධීකාරකයා  ලෙස ප්‍රමුඛ කාර්යයක් ඉටුකර ඇත.


එමෙන්ම 2015-2019 කාලයේදී ගරු මහනගර හා බස්නාහිර සංවර්ධන අමාත්‍ය පාඨලී චම්පික රණවක මහතාගේ අනුග්‍රහය ඇතිව එම අමාත්‍යංශය මගින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද &quot;මෙත් සිත් අරණ&quot; ව්‍යාපෘතිය යටතේ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ආධ්‍යාත්මික සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය ලෙස &quot;ඓතිහාසික ඉඹුලකන්ද ශ්‍රී සම්බුද්ධි විහාරස්ථානය&quot; වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ප්‍රධාන සම්බන්ධීකාරකවරයා ලෙස කටයුතු කළේ මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා විසිනි. එපමණක් නොව ඓතිහාසික ඉඹුලකන්ද ශ්‍රී සම්බුද්ධි විහාරස්ථානය කේන්ද්‍ර කරගෙන හෝමාගම බෞද්ධ පුරවරයටත්, සමස්ත ශ්‍රී ලංකාවට සහ සම්බුද්ධ ශාසනයේ චිරස්ථිතිය පිණිස සිදු කෙරෙන සෑම ජාතික හා ශාසනික කටයුත්තකම නිහඬ සැලසුම්කරුවා ද වන මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා එම විහාරස්ථානයේ වර්තමාන විහාරාධිපති ගෞරව ශාස්ත්‍රවේදී, ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍යපාද යහමුල්ලේ අනුරවංශ හිමියන්ට විශාල ශක්තියක් වෙමින් එම විහාරස්ථානයේ අභිවෘද්ධිය පිණිස සුවිශාල මෙහෙවරක් ඉටුකර ඇත.


ඓතිහාසික ඉඹුලකන්ද ශ්‍රී සම්බුද්ධි විහාරස්ථානය ආරම්භ කිරීමට මූලිකත්වය ගත් ඉඹුලකන්ද තරුණ බෞද්ධ සංගමයේ 2005-2014 කාලයේ ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කර ඇති මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා හෝමාගම සිරි සුගත බිම්බාරාම විහාරස්ථ ශ්‍රී සුදර්ශී දහම් පාසලේ සහ හෝමාගම පුරාණ විහාරස්ථ සිරි සීවලී දහම් පාසලේ ආදි ශිෂ්‍යයෙකි. එපමණක් නොව හෝමාගම ප්‍රාදේශීය ශාසනාරක්ෂක බල මණ්ඩලයේ විධායක සභිකයකු ලෙස දීර්ඝ කාලයක් කටයුතු කළ ඒ මහතා අදටත් හෝමාගම බෞද්ධ පුරවරය කේන්ද්‍ර කරගෙන පවත්වනු ලබන සෑම ජාතික හා ශාසනික කටයුත්තකම ඉදිරි පෙළ ක්‍රියාකාරිකයකු ලෙස කටයුතු කරයි.


2022 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාව ආර්ථික අර්බුදයකට ලක්වූ මොහොතේ අතිගරු රනිල් වික්‍රමසිංහ ජනාධිපතිතුමන් ඉටුකරනන සේවයට ප්‍රාදේශීයව ශක්තියක් වෙමින් එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සාමාජිකත්වය ලබාගත් මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා මේ වන විට එම පක්ෂයේ හෝමාගම ආසන බලමණ්ඩලයේ මාධ්‍ය ලේකම්වරයා ලෙස සහ හෝමාගම කොට්ඨාස සංවිධායකවරයා ලෙස කටයුතු කරයි.


එමෙන්ම ජාතික අවදි සභාවේ කැඳවුම්කරු සහ මහලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කරන මහේෂ් රංගන ජයරත්න මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ දේශපාලන ආර්ථික හා පාරිසරික ක්ෂේත්‍රයන්හි ඇතිවන අර්බුදවලට විසඳුම් සෙවීම සඳහා තම බුද්ධිමය දායකත්වය ලබාදෙමින් ඉටුකරන මෙහෙවර අතිමහත්ය.


සපුමල් බණ්ඩාර දිසානායක

2026-06-29 [[User:Mahesh jayarathne|Mahesh jayarathne]] ([[User talk:Mahesh jayarathne|talk]]) 10:09, 29 ජූනි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>dn3chpiicwzrw98vnes3i761td9mrue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2947</id>
    <revision>
      <id>794998</id>
      <parentid>767635</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T05:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>UdaWack</username>
        <id>79288</id>
      </contributor>
      <comment>Changed the principal's name as the new principal assumed duties. Changed the history according to the information provided in the official website of the school https://www.richmondcollege.lk/. Added more renowned old pupils of the school.</comment>
      <origin>794998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12171" sha1="7lzpc58db5arposf7gbfw5e90mc9rni" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{සමුද්දේශවිරහිත}}
{{තොරතුරුකොටුව පාසල1
|name           = රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය
|image          = Richmond College Crest.jpg
|caption        = නිළ ලාංඡනය
|imagesize      = 200px
|motto          = [[Nisi dominus frustra]]&lt;br /&gt;''All is in vain without the Lord''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;අර්ථය: &quot;දෙවියන් වහන්සේ නොමැති සියල්ල නිෂ්ඵල වේ&quot;
|established    = 1876
|type           = [[රජයට පවරාදුන් පාසලකි]]
|principal      = ප්‍රභාත් විතානගේ &lt;ref&gt;[https://www.richmondcollege.lk/administrative-hierarchy ඇඩ්මිනිස්ට්‍රේෂන් හයරාකි]. ''රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය''. &lt;/ref&gt;
|gender         = බාලක
|lower_age      = 6
|upper_age      = 19
|location       = [[ගාල්ල]]
|country        = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
|website        = [http://richmondcollege.lk/ නිළ වෙබ් අඩවිය]|grades=ප්‍රාථමික අංශයේ සිට අ.පො.ස. උසස් පෙළ දක්වා|schoolcolors=Maroon, Electric Blue, Navy Blue
{{color box|#8b0304}}{{color box|#97d8e7}}{{color box|#150958}}|number of pupils=5000}} 

'''රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය'''  [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]], [[ගාල්ල|ගාල්ලෙහි]] පිහිටි ප්‍රාථමික සහ ද්විතියික යන අංශ ද්විත්වයෙන්ම යුතු පාසැලකි. අද වන විට රිචිමන්ඩ් විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ විශිෂ්ඨතම පාසැල් ගොන්නෙහි ප්‍රමුඛ ස්ථානයකට හිමිකම් කියයි.  රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය බිහිකල ලෝ පතල පුද්ගලයන් බොහෝය.

== ඉතිහාසය ==
===ආරම්භය ===
ක්‍රි.ව. 1876 මැයි මස පළමු වැනි දින මෙම විද්‍යාලය ගාලු අග්‍ර පාසල ලෙස උසස් කිරීම සිදු විය. ක්‍රි.ව. 1882 දී රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය ලෙස නැවත නම් ලැබූ අතර (එංගලන්තයේ මෙතොදිස්ථ සභාවේ අනුමැතියෙන්) රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය පිහිටි කඳු ගැටය රිච්මන්ඩ් කන්ද ලෙස නම් ලැබීය.

===ආදී කතෘන්===
ගාලු අග්‍ර පාසලේ විද්‍යාලයේ ආදි කතෘ වන්නේ මෙතෝදිස්ත සභාවේ ජෝර්ජ් බෝ දේවගැතිතුමාය. විද්‍යාලයේ පළමු විදුහල්පතිවරයා වූයේ සැමුවෙල් ලැන්ඩන් දේවගැතිතුමාය ජේ. එච්. ඩැරල් දේව ගැතිතුමා විසින් විද්‍යාලයේ විෂය නිර්දේශය සැකසීමට මහත් වෙහෙසක් ගත් අතර විද්‍යාලය පුරා එවකට පැතිරුණු වසංගත රෝගයෙන් (ටයිපොයිඩ් උණ) පීඩා විඳි සිසුන් හට උපස්ථාන කරන අතරතුර එම රෝගයටම ගොදුරු වී මිය ගියේය. ස්මෝල් දේව ගැතිතුමා සලකනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ගණිතයේ පියා ලෙසය. විද්‍යාලයේ පළමු ශ්‍රී ලාංකික විදුහල් පති තුමා වූයේ ඊ. ආර්. ඩි සිල්වා මැති තුමාය. ඔහු ස්මෝල් දේව ගැතිතුමා ගේ ශිෂ්‍යයෙකු විය. ඩී.ජී. වැලිකල මැතිතුමා රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය 1962 රජයට පවරාගත් පසු විද්‍යාලයේ පළමු බෞද්ධ විදුහල්පති ලෙස පත්විය.

== කැපී පෙනෙන ආදි සිසුන් ==

* [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] - හිටපු ජනාධිපති හා නීතීඥ සම්මාන ආචාර්ය
* ආචාර්ය [[විජයානන්ද දහනායක]] - දකුණෙන් බිහිවූ මුල්ම අගමැති
* ආචාර්ය [[සී.ඩබ්.ඩබ්. කන්නන්ගර|සී ඩබ්ලිව් ඩබ්ලිව් කන්නන්ගර]] - නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා
* ඩී ඒ රාජපක්ෂ - හිටපු නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* චමල් රාජපක්ෂ - හිටපු කථානායක සහ අමාත්‍ය සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* අමරසිරි දොඩංගොඩ - හිටපු අමාත්‍ය සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* ආචාර්ය ඩබ්ලිව් ඒ ද සිල්වා - හිටපු සෞඛ්‍ය ඇමති
* ශ්‍රීමත් සිරිල් ද සොයිසා - හිටපු සෙනෙට් සභාපති
* ඩී එම් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
* ජෝර්ජ් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
* ලක්ෂ්මන් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
* ආනන්ද අබේවික්‍රම - හිටපු මන්ත්‍රී
* වාසුදේව නායායක්කාර - හිටපු මන්ත්‍රී
* පී ද එස් කුලරත්න - අධ්‍යාපනඥ
* එල් එච් මෙත්තනන්ද - අධ්‍යාපනඥ
* මේජර් මොන්ටිගු ජයවික්‍රම - හිටපු මන්ත්‍රී
* ඔස්ටින් ප්‍රනාන්දු - හිටපු ආරක්ෂක ලේකම්
* මහාචාර්ය එදිරීවීර සරත්චන්ද්‍ර - ප්‍රවීන නාට්‍යවේදී
* මහාචාර්ය ඊ එෆ් එස් ලුඩොවික් - ප්‍රවීන මහාචාර්ය සහ අධ්‍යාපනඥ
* රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ - ප්‍රවීන ගීත රචක
* බන්ධුල නානායක්කාරවසම් - ප්‍රවීන ගීත රචක
* ප්‍රසාද් කාරියවසම් - රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නිලධාරී
* ධනංජය ද සිල්වා - ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක
* චරිත් අසලංක - ශ්‍රී ලංකා එක්දින ක්‍රිකට් නායක

== වර්තමානය ==
=== ශිෂ්‍යයන්===
දැනට විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍යයන් 5000 ක් පමණ ඉගෙනුම ලබයි.
=== අධ්‍යාපනය===
=== ක්‍රීඩා කටයුතු===
====බැඩ්මින්ටන්====
====ක්‍රිකට්====
දකුණු ලක [[ආදරවන්තයින්ගේ සටන]] යන විරුදාවලිය ලද වාර්ෂික ක්‍රිකට් තරගාවලියෙහි එක් පාර්ශවයක් වන්නේ රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයයි. අනෙක් පාර්ශ්වය වන්නේ ගාල්ලේ [[මහින්ද විද්‍යාලය|මහින්ද විද්‍යාලයයි]]. 2013 වර්ෂය වන විට වාර්ෂික විද්‍යාලන්තර තරග 108 පවත්වා ඇත. රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය තරග 23 ක් ද මහින්ද විද්‍යාලය තරග 21 බැගින් ජයග්‍රහණය කර ඇත

====පිහිනුම්====
====පා පන්දු====
====දැල් පන්දු====
====චෙස්====
====බේස් ‍බෝල====
====හොකී====
====රගර්====

=== පහසුකම්===
== දැනට පවතින එෛතිහාසික වටිනාකමින් යුත් දෑ==
===විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන ශාලාව===

===විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන පුස්තකාලය===

===විද්‍යාලයේ ප‍්‍රධාන නේවාසිකාගාරය===
ප්‍රධාන පාලකයෙක් ලෙස සුප්‍රසිද්ධ නිශේධ වාදියෙකු වූ ඒබ්‍රහම් මෙහි හොල්මන් තිබූ බවට වූ මතයන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට එතුමා මහත් වෙහෙසක් ගෙන ක්‍රියා කළ බව පැවසේ.

===විද්‍යාලයේ පල්ලිය===

===බාලදක්ෂ ගෘහය===

===[[පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජ|පැරකුම්බා]] ප්‍රතිමාව===

===ගුරුවරයා සහ ගෝලයා ප්‍රතිමාව===
== පාසල් ගීය (සිංහල) ==

පෙම්බර රිච්මන්ඩ් මෑණියනි&lt;br&gt;ගයනෙමු ඔබෙ ගුණ භක්තියෙනි&lt;br&gt;ඔබ සේයා අප හදෙහි ඇඳී&lt;br&gt;පුන්සද විලස දිලේ

සැම දුක සැප යස අයසෙහිදී&lt;br&gt;ඉන්නෙමු තුරුලේ ඔබේ&lt;br&gt;යුක්තිය සත්‍යය වෙතට නැමී&lt;br&gt;ලෝ වැඩ සදමු අපේ

උතුම් ඔබේ නම මනෝහරයි&lt;br&gt;මිහිරියි සොඳුරුයි අමාරසයි&lt;br&gt;වික්මැති ඔබ නිති සැරදේවා&lt;br&gt;රිච්මන්ඩ් නාමය බැබලේවා

ගණිත මිණිත නෙක ශිල්ප කලා&lt;br&gt;නව විද්‍යා ඇත දියුණු වෙලා&lt;br&gt;සිසු කැල හට දෙනු මැනවි බෙදා&lt;br&gt;රිච්මන්ඩ් මෑණියනි

උතුම් ඔබේ නම......

== ආශ්‍රිත ==
{{reflist}}

{{commonscat|Richmond College, Galle}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසැල් ලැයිස්තු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල් අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල් අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල් නාමාවලි - ශ්‍රී ලංකා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල්]]</text>
      <sha1>7lzpc58db5arposf7gbfw5e90mc9rni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794999</id>
      <parentid>794998</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T05:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>UdaWack</username>
        <id>79288</id>
      </contributor>
      <comment>දකුණු ලක  ආදරවන්තයින්ගේ සටන යාවත්කාලින කරන ලදී නවතම දත්ත සමග</comment>
      <origin>794999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12178" sha1="inqp4783q8bqyj04dsq2vu2uekz1h1g" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{සමුද්දේශවිරහිත}}
{{තොරතුරුකොටුව පාසල1
|name           = රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය
|image          = Richmond College Crest.jpg
|caption        = නිළ ලාංඡනය
|imagesize      = 200px
|motto          = [[Nisi dominus frustra]]&lt;br /&gt;''All is in vain without the Lord''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;අර්ථය: &quot;දෙවියන් වහන්සේ නොමැති සියල්ල නිෂ්ඵල වේ&quot;
|established    = 1876
|type           = [[රජයට පවරාදුන් පාසලකි]]
|principal      = ප්‍රභාත් විතානගේ &lt;ref&gt;[https://www.richmondcollege.lk/administrative-hierarchy ඇඩ්මිනිස්ට්‍රේෂන් හයරාකි]. ''රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය''. &lt;/ref&gt;
|gender         = බාලක
|lower_age      = 6
|upper_age      = 19
|location       = [[ගාල්ල]]
|country        = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
|website        = [http://richmondcollege.lk/ නිළ වෙබ් අඩවිය]|grades=ප්‍රාථමික අංශයේ සිට අ.පො.ස. උසස් පෙළ දක්වා|schoolcolors=Maroon, Electric Blue, Navy Blue
{{color box|#8b0304}}{{color box|#97d8e7}}{{color box|#150958}}|number of pupils=5000}} 

'''රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය'''  [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]], [[ගාල්ල|ගාල්ලෙහි]] පිහිටි ප්‍රාථමික සහ ද්විතියික යන අංශ ද්විත්වයෙන්ම යුතු පාසැලකි. අද වන විට රිචිමන්ඩ් විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ විශිෂ්ඨතම පාසැල් ගොන්නෙහි ප්‍රමුඛ ස්ථානයකට හිමිකම් කියයි.  රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය බිහිකල ලෝ පතල පුද්ගලයන් බොහෝය.

== ඉතිහාසය ==
===ආරම්භය ===
ක්‍රි.ව. 1876 මැයි මස පළමු වැනි දින මෙම විද්‍යාලය ගාලු අග්‍ර පාසල ලෙස උසස් කිරීම සිදු විය. ක්‍රි.ව. 1882 දී රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය ලෙස නැවත නම් ලැබූ අතර (එංගලන්තයේ මෙතොදිස්ථ සභාවේ අනුමැතියෙන්) රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය පිහිටි කඳු ගැටය රිච්මන්ඩ් කන්ද ලෙස නම් ලැබීය.

===ආදී කතෘන්===
ගාලු අග්‍ර පාසලේ විද්‍යාලයේ ආදි කතෘ වන්නේ මෙතෝදිස්ත සභාවේ ජෝර්ජ් බෝ දේවගැතිතුමාය. විද්‍යාලයේ පළමු විදුහල්පතිවරයා වූයේ සැමුවෙල් ලැන්ඩන් දේවගැතිතුමාය ජේ. එච්. ඩැරල් දේව ගැතිතුමා විසින් විද්‍යාලයේ විෂය නිර්දේශය සැකසීමට මහත් වෙහෙසක් ගත් අතර විද්‍යාලය පුරා එවකට පැතිරුණු වසංගත රෝගයෙන් (ටයිපොයිඩ් උණ) පීඩා විඳි සිසුන් හට උපස්ථාන කරන අතරතුර එම රෝගයටම ගොදුරු වී මිය ගියේය. ස්මෝල් දේව ගැතිතුමා සලකනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ගණිතයේ පියා ලෙසය. විද්‍යාලයේ පළමු ශ්‍රී ලාංකික විදුහල් පති තුමා වූයේ ඊ. ආර්. ඩි සිල්වා මැති තුමාය. ඔහු ස්මෝල් දේව ගැතිතුමා ගේ ශිෂ්‍යයෙකු විය. ඩී.ජී. වැලිකල මැතිතුමා රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය 1962 රජයට පවරාගත් පසු විද්‍යාලයේ පළමු බෞද්ධ විදුහල්පති ලෙස පත්විය.

== කැපී පෙනෙන ආදි සිසුන් ==

* [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] - හිටපු ජනාධිපති හා නීතීඥ සම්මාන ආචාර්ය
* ආචාර්ය [[විජයානන්ද දහනායක]] - දකුණෙන් බිහිවූ මුල්ම අගමැති
* ආචාර්ය [[සී.ඩබ්.ඩබ්. කන්නන්ගර|සී ඩබ්ලිව් ඩබ්ලිව් කන්නන්ගර]] - නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා
* ඩී ඒ රාජපක්ෂ - හිටපු නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* චමල් රාජපක්ෂ - හිටපු කථානායක සහ අමාත්‍ය සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* අමරසිරි දොඩංගොඩ - හිටපු අමාත්‍ය සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* ආචාර්ය ඩබ්ලිව් ඒ ද සිල්වා - හිටපු සෞඛ්‍ය ඇමති
* ශ්‍රීමත් සිරිල් ද සොයිසා - හිටපු සෙනෙට් සභාපති
* ඩී එම් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
* ජෝර්ජ් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
* ලක්ෂ්මන් රාජපක්ෂ - හිටපු මන්ත්‍රී
* ආනන්ද අබේවික්‍රම - හිටපු මන්ත්‍රී
* වාසුදේව නායායක්කාර - හිටපු මන්ත්‍රී
* පී ද එස් කුලරත්න - අධ්‍යාපනඥ
* එල් එච් මෙත්තනන්ද - අධ්‍යාපනඥ
* මේජර් මොන්ටිගු ජයවික්‍රම - හිටපු මන්ත්‍රී
* ඔස්ටින් ප්‍රනාන්දු - හිටපු ආරක්ෂක ලේකම්
* මහාචාර්ය එදිරීවීර සරත්චන්ද්‍ර - ප්‍රවීන නාට්‍යවේදී
* මහාචාර්ය ඊ එෆ් එස් ලුඩොවික් - ප්‍රවීන මහාචාර්ය සහ අධ්‍යාපනඥ
* රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ - ප්‍රවීන ගීත රචක
* බන්ධුල නානායක්කාරවසම් - ප්‍රවීන ගීත රචක
* ප්‍රසාද් කාරියවසම් - රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නිලධාරී
* ධනංජය ද සිල්වා - ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායක
* චරිත් අසලංක - ශ්‍රී ලංකා එක්දින ක්‍රිකට් නායක

== වර්තමානය ==
=== ශිෂ්‍යයන්===
දැනට විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍යයන් 5000 ක් පමණ ඉගෙනුම ලබයි.
=== අධ්‍යාපනය===
=== ක්‍රීඩා කටයුතු===
====බැඩ්මින්ටන්====
====ක්‍රිකට්====
දකුණු ලක [[ආදරවන්තයින්ගේ සටන]] යන විරුදාවලිය ලද වාර්ෂික ක්‍රිකට් තරගාවලියෙහි එක් පාර්ශවයක් වන්නේ රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයයි. අනෙක් පාර්ශ්වය වන්නේ ගාල්ලේ [[මහින්ද විද්‍යාලය|මහින්ද විද්‍යාලයයි]]. 2026 වර්ෂය වන විට වාර්ෂික විද්‍යාලන්තර තරග 122 ක් පවත්වා ඇත. රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය තරග 24 ක් ද මහින්ද විද්‍යාලය තරග 23 බැගින් ජයග්‍රහණය කර ඇත

====පිහිනුම්====
====පා පන්දු====
====දැල් පන්දු====
====චෙස්====
====බේස් ‍බෝල====
====හොකී====
====රගර්====

=== පහසුකම්===
== දැනට පවතින එෛතිහාසික වටිනාකමින් යුත් දෑ==
===විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන ශාලාව===

===විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන පුස්තකාලය===

===විද්‍යාලයේ ප‍්‍රධාන නේවාසිකාගාරය===
ප්‍රධාන පාලකයෙක් ලෙස සුප්‍රසිද්ධ නිශේධ වාදියෙකු වූ ඒබ්‍රහම් මෙහි හොල්මන් තිබූ බවට වූ මතයන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට එතුමා මහත් වෙහෙසක් ගෙන ක්‍රියා කළ බව පැවසේ.

===විද්‍යාලයේ පල්ලිය===

===බාලදක්ෂ ගෘහය===

===[[පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජ|පැරකුම්බා]] ප්‍රතිමාව===

===ගුරුවරයා සහ ගෝලයා ප්‍රතිමාව===
== පාසල් ගීය (සිංහල) ==

පෙම්බර රිච්මන්ඩ් මෑණියනි&lt;br&gt;ගයනෙමු ඔබෙ ගුණ භක්තියෙනි&lt;br&gt;ඔබ සේයා අප හදෙහි ඇඳී&lt;br&gt;පුන්සද විලස දිලේ

සැම දුක සැප යස අයසෙහිදී&lt;br&gt;ඉන්නෙමු තුරුලේ ඔබේ&lt;br&gt;යුක්තිය සත්‍යය වෙතට නැමී&lt;br&gt;ලෝ වැඩ සදමු අපේ

උතුම් ඔබේ නම මනෝහරයි&lt;br&gt;මිහිරියි සොඳුරුයි අමාරසයි&lt;br&gt;වික්මැති ඔබ නිති සැරදේවා&lt;br&gt;රිච්මන්ඩ් නාමය බැබලේවා

ගණිත මිණිත නෙක ශිල්ප කලා&lt;br&gt;නව විද්‍යා ඇත දියුණු වෙලා&lt;br&gt;සිසු කැල හට දෙනු මැනවි බෙදා&lt;br&gt;රිච්මන්ඩ් මෑණියනි

උතුම් ඔබේ නම......

== ආශ්‍රිත ==
{{reflist}}

{{commonscat|Richmond College, Galle}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසැල් ලැයිස්තු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල් අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල් අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල් නාමාවලි - ශ්‍රී ලංකා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල්]]</text>
      <sha1>inqp4783q8bqyj04dsq2vu2uekz1h1g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පොසොන් පසළොස්වක පෝය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2995</id>
    <revision>
      <id>794972</id>
      <parentid>747959</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:09:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* වැදගත්කම */</comment>
      <origin>794972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7528" sha1="ohye5p584r72nlmefsqskxhqe9jtck9" xml:space="preserve">{{යළි යොමුව|පොසොන් පෝය|පොසොන් පුර අටවක පෝය|පොසොන් පුර අටවක පෝය|පොසොන් අව අටවක පෝය|පොසොන් අව අටවක පෝය|පොසොන් අමාවක පෝය|පොසොන් අමාවක පෝය}}
{{වෙනස්|පොසොන් පුර පසළොස්වක}}
'''පොසොන් පසළොස්වක පෝය''',  යනු [[පොසොන් මාසය|පොසොන් මස]] පසළොස්වක [[තිථිය|තිථියට]] අනුරූපී පෝය දිනයයි. මෙම දිනය [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] නිවාඩු දිනයකි.

== වැදගත්කම ==
===මහින්ද තෙරණුවෝ ලක්දිවට වැඩමකරවීම===
{{main|මහින්දාගමනය}}
හුදෙක් ස්වයං විනෝදය පිණිස මුව දඩයමේ යෙදී සිටි [[දේවානම්පිය තිස්ස රජු]] හට “මිස්සක පව්ව” අසලදී හුදෙක් මුළු ශ්‍රී ලංකා වාසී ජනයා පිළිබදව අව්‍යාජ අනුකම්පාවකින් ජම්බුද්දී(වී)පයේ සිට වැඩි “මිහිදු” මහ රහතන් වහන්සේ ඇතුලු පිරිස(ඉට්ඨිය,උත්තිය,සම්බල,බද්දසාල යන රහතන් වහන්සේලාත්,ෂඩ් අභිඥාලාභී සුමන සාමනේරයන්ද,භණ්ඩුක නම් අනාගාමී උපාසකවරයා) මුණ ගැසුනේ මෙම පොහොය දිනයේ දීය. රජතුමා ඇතුළු පිරිස පංච සීලයේ පිහිටුවා ඔවුන් හට “චුල්ල හත්ථි පදෝපම” සූත්‍රය දේශනා කලේය. මෙඟි ඇති තවත් විශේෂයක් වනුයේ මෙම චුල්ල හත්ථි පදෝපම සූත්‍රය මිහිදු හිමියන් විසින් ප්‍රථම වරට දේශනා කරන ලද බණ වීමයි.ඉන් අවසානයේදී මෙයට සහභාගී වී සිටි අනෙකුත් දෙවි දේවතා සමූහයට “සචිත්ත පරියාය” සූත්‍රය දේශනා කළහ.


චූල හත්ථි පදෝපම සූත්‍රය පිළිබදව ස්වල්ප විග්‍රහයක් කළහොත්, මෙම සූත්‍රයෙන් අප ලොව්තුරා බුදු පියාණන් වහන්සේගේ සම්‍යක් සම්බුද්ධ භාවයත්, ධර්මයෙහි ඇති සත්‍ය භාවයත්, සංඝයා වහන්සේලා සතු අප්‍රමාණ ගුණ මහිමයත් හා ත්‍රිවිද රත්නයේම ඇති අති ශ්‍රේෂ්ඨත්වයත් පෙන්වා දෙයි.
මිහිදු මාහිමියන්ගේ වැඩමවීම පිළිබද්ව තවදුරටත් සාකච්ඡා කරන කළ උන් වහන්සේ මෙරටට වැඩම කොට ඉන් පසු දින අනුරාධපුරයට වැඩම කොට රජගෙදර විශේෂ මණ්ඩපයක සිටි බිසෝවරුන් ඇතුලු 500ක් කාන්තාවන් පිරිසකට “විමානවත්ථු, පේතවත්ථු හා සච්ච සංයුක්ත” යන ධර්ම දේශනා කළහ. ඉන් අවසන “අනුලා” දේවිය ඇතුළු 500ක් කාන්තාවෝ සෝවාන් වෝ අනාගාමී විය. ඉන් දෙවන දිනයේදී රජුගේ ඇත් හලේදී රට වැසියා වෙනුවෙන්  “දේව දූත” සූත්‍රය දේශනා කළහ. ඉන් අනතුරුව 1000ක් දෙනා  සෝවාන් ඵලයෙහි පිහිටියහ. ඉන් පසු රාජ උයනේදී “බාල පණ්ඩිත” සූත්‍රය දේශනා කිරීමෙන් 1000ක් කාන්තාවන් සෝවාන් විය. මේ වන විට 2500කට අධික පිරිසක් මාර්ගඵල ලබා සිටියහ. තුන්වන දිනයේ දී මිහිදු හිමියන් රජමාළිගයෙන් දන් වළඳා “නන්දන” වනයෙහි වැඩ සිට “ආසීවසෝපම” සූත්‍රයද හතර වන දිනයේදී “අනමතග්ගිය සංයුක්තිය” දේශනා කළ අතර ඉන් අනතුරුව 1000ක් දෙනා  ධර්ම අවබෝධය ලැබීය. පස්වන දින “ධම්ම චක්ක පවත්තන” සූත්‍රය දේශනා කළේය. එසේ දින හතක් තුළදී 8500කට අධික ප්‍රමාණයක් මාර්ග ඵල අවබෝධය ලැබීය. මෙසේ මිහිදු හිමියන්ගේ ලංකා ගමනය නිසා අනුරාධපුර මහා විහාරය ඇතිවිය. මිහිදු හිමියන් වැඩවිසූ උයන “ජෝතිය” උයන ලෙසින් හැදින් විනි.
තවද පොසොන් පුන් පොහොය දිනයේ දී සිදුවූ සුවිශේෂීවු සිදු වීම් කිහිපයකි. ඉන් එකක් නම් අප මහ ලොව්තුරා බුදු පියාණන් වහන්සේ බුදු වී සිව්වන සතියේ “රුවන්ගෙයි” වැඩහිඳිමින් ධර්මය මෙනෙහි කරන බුදු පියාණන්ගේ ශරීරයෙන් ප්‍රථම වරට සවනක් ඝණ බුදුරැස් විහිදීමද,  ලක්දිව ප්‍රථම මහණ උප සම්පදාව වන “භණ්ඩුක” උපාසක මහණ උප සම්පදාවද මෙම උතුම් පොහොය දිනදී සිදු විය.

==ආශ්‍රිත ලිපි==
* [[මහින්දාගමනය]]
* [[පොහොය දොළහේ වැදගත්කම]]

==බාහිර සබැඳුම්==
* [http://archive.is/20130628052013/sambudusasuna.blogspot.com/ සම්බුදු සසුන බ්ලොගය]

{{පසලොස්වක පෝය අනුපිළිවෙල}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:පසළොස්වක පෝය]]
[[ප්‍රවර්ගය:පොසොන්|ඊ, පසළොස්වක පෝය]]
[[ප්‍රවර්ගය:හතර පෝය|2.2]]</text>
      <sha1>ohye5p584r72nlmefsqskxhqe9jtck9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගෝලීය තාපනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3335</id>
    <revision>
      <id>794994</id>
      <parentid>726603</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T04:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>794994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67143" sha1="6nk7qsfkgx19p34p1dwctt81r2gqie3" xml:space="preserve">[[Image:Global Temperature Anomaly.svg|thumb|ගෝලිය මධ්‍යන්‍ය මතුපිට උෂ්ණත්වය 1961 සිට 1990 දක්වා කාලපරාසයට සාපේක්ෂව අක්‍රමවත් වී ඇත. ]] 
[[Image:Change in Average Temperature.svg|thumb|1951 සිට 1980 කාලපරාසය තුළ මධ්‍යන්‍ය උෂ්ණත්වයන්ට සාපේක්ෂව 2011 සිට 2020 වර්ෂය දක්වා මධ්‍යන්‍ය මතුපිට උෂ්ණත්වය අක්‍රමවත් වී ඇත.]] 

'''ගෝලීය තාපනය''' යනු  [[පෘථිවිය|පෘථිවියෙහි]]  [[දේශගුණ පද්ධතිය|දේශගුණ පද්ධතියෙහි]] මධ්‍යක උෂ්ණත්වයෙහි දිගු-කාලීන ඉහළ යෑම වෙයි.  එය 20 වන ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේ සිට අපේක්ෂිත ඉදිරිය දක්වා සිදුවනු ඇත. 

පෘථිවිය මතුපිට මධ්‍යන්‍ය ගෝලීය වායුමය උෂ්ණත්වය 2005 වර්ෂයෙන් අවසන්වන වසර 100 ක කාලය තුළ 0.740 ධන හෝ සෘණ 0.18 (1.33 ධන හෝ සෘණ 0.32) ප්‍රමාණයකින් වෙනස්වී ඇත.  අන්තර් රාජ්‍යයීය දේශ ගුණික වෙනස් වීම් පිළිබඳ සමුළුව හෙවත් IPCC නිර්ණය කරන පරිදි 20 වන ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේදී නිරීක්ෂිත ගෝලිය මධ්‍යන්‍ය උෂ්ණත්වය‍න්ගේ වැඩිවීම්වලට හේතුව වශයෙන් නිරීක්ෂණය කොට ඇත්තේ මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද හරිතාගාර වායු සාන්ද්‍රණයන්ගේ ඉහළ යෑම් හරහා හරිතාගාර ආචරණය ඇති වීමයි. පූර්ව කාර්මික කාලපරාසයන් 1950 දක්වා වකවානුවේදී ස්වාභාවික ප්‍රපන්චයන් වන ගිනිකඳු සහ සූර්යය ප්‍රභේදනය කුඩා උණුසුම් වීමේ ආචරණයක් ඇති කරන ලදී. 1950 සිට ඉන් ඔබ්බට  කුඩා සිසිල් වීමේ ආචරණයක් ඇති කරන ලදී. 

මෙම මූලික නිර්ණයන් හුවා දක්වනු ලැබුයේ ප්‍රධාන කාර්මික රටවල්වල සියලු ජාතික විද්‍යාත්මක ඇකඩමි අන්තර්ගත වූ අවම වශයෙන් විද්‍යාත්මක ඇකඩමි හා විද්‍යාත්මක සමාජ  30 කවත් දායකත්වයෙනි. තනිවිද්‍යාඥයින් IPCC හි සොයා ගැනීම් සම්බන්ධයෙන් විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කළද එය යටපත් කරමින් දේශගුණික වෙනස් වීම් පිළිබඳව එහි මූලික වෙනස්වීම් සම්බන්ධයෙන් එකඟතාවය  පල කොට ඇත. 

දේශ ගුණික ආකෘති අනාවැකි IPCC මගින් සංක්ෂිප්ත කරන ලදුව දක්වා තිබෙන්නේ ගෝලීය මධ්‍යන්‍ය උෂ්ණත්වය තවත් 1.10 සිට 6.40 දක්වා 21 වන ශතවර්ෂය තුළදී වැඩි වනු ඇති බවයි. එම අගය පරාසයන් විවිධ ගෝලීය හරිතාගාර වායු විමෝචනය පිළිබඳ ගුරුපොත් හා විවිධ දේශ ගුණික සංවේදීතාවයන් ඇති ආකෘතික භාවිතයෙන් ලද ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් අධ්‍යයනයන් අතරින් බහුතරයක් 2100 දක්වා කාල පරාසවලට නාභිගත වී ඇත. නමුත් උණුසුම් වීම සහ මුහුදු මට්ටමේ වැඩිවීම‍ තවත් වසර දහසකට වැඩි කාලයක් හරිතාගාර වායු මට්ටම් ස්ථායීකරණය වුවද වැඩිවනු ඇති බවට අපේක්ෂා කෙරේ. සමතුලිතතාවයට එළඹීමට ප්‍රමාද වන්නේ සාගරයන් තුළ ඇති විශාල තාපධාරිතාවය හේතුවෙනි. 

ගෝලීය උෂ්ණත්ව වැඩිවීම මුහුදු මට්ටම් වැඩිකිරීමට හේතු වනු ඇත. එමෙන්ම ආන්තික කාලගුණික තත්ත්වයන්ගේ සහ වර්ෂාපතන රටාවන්ගේ හා ප්‍රමාණයන්ගේ ත්‍රීව්‍රතාවයන් වෙනස් කරනු ඇතැයිද අපේක්ෂා කෙරේ. ගෝලීය උණුසුම්වීමේ වෙනත් ආචරණයන්නම් කෘෂිකාර්මික අස්වැන්නේ වෙනස්වීම් වෙළඳ රටාවල වෙනස්වීම් ගැලැසියර දියවීම් විශේෂ වදවීම් එමෙන්ම රෝග වාහකයන්ගේ පරාසයන් වැඩිවීම් අන්තර්ගත වේ. 

පවතින විද්‍යාත්මක අවිනිශ්චිතතාවයන් තුළ අන්තර්ගත වන්නේ අනාගතයේදී අපේක්ෂිත උණුසුම් වීමේ ප්‍රමාණය හා උණුසුම් වීම හා ඒ හා අදාල වෙනස් වීම් ලෝකය පුරා ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් වන්නේ කෙලෙසද යන කරුණුයි. බොහෝ ජාතික රජයන් කියතෝ සන්දානය අත්සන් කොට හා අනුමත කොට ඇත. එය හරිතාගාර වායු විමෝචනය අඩු කිරීම හා සම්බන්ධය. නමුත් මේවන විට දේශපාලනික හා ප්‍රජා විවාදයක් ලෝකය පුරා ඇතිව තිබේ. ඒ අනාගත උණුසුම් වීම සම්බන්ධයෙන් එය අඩු කිරීමට හෝ ආපසු හැරවීමට ක්‍රියා කළ යුතුද එසේ නොමැති නම් අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵලවලට අනුවර්තනය විය යුතුද යන්න පිළිබඳවයි. 


== ප්‍රථිඵල ==

2003 වර්ෂයේ ගීෂ්ම සෘතු‍වේදි යුරෝපයේ ඇති වූ අධික උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් ප‍්‍රංශය, ඉතාලිය හා ජර්මනියේ 35000ක් පමණ මිය ගිය 
අතර, විශාල පිරිසක් සමේ රෝග වලට ගොදුරු වූහ. ''වසර 60කට පසු බ්‍රිතාන්‍යයේ දහස් ගණන් ජනයා අසීරුවට පත් කරමින් 2007 ජූලි මස 
මහා ජල ගැලීම් සිදු වූ අතර එය ගෝලීය උණුසුම හේතු කොට ගෙන සිදු වූ බව බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති ගෝල්ඩන් බ්‍රවුන් ප්‍රකාශ කර ඇත.'' 
(ලංකාදීප 2007 ජූලි 25). ''හංගේරියාවේ 2007 ජූලි මස අධික උෂ්ණත්‍වයෙන් මිය ගිය ප්‍රමාණය 600ද ඉක්මවන ලදී''(ලංකාදීප 2007 ජූලි 25). 
ඉන්දියාවෙන්ද වරින් වර අධික උෂ්ණත්‍වය නිසා සිදුවන මරණ ගැන වාර්ථා වී ඇති අතර 2003දී ප්‍රංශයේ 1080 ක් මිය ගියේය. 2007 මැයි 
මස උණුසුම නිසා බංගලාදේශයේ 12 දෙනෙක් ද ඉන්දියාවේ 30 දෙනෙකුද මිය ගිය බව වාර්ථා විය. 2003 වසරේ ඇති වූ උණුසුමට සමාන 
ගිම්හාන උණුසුමක් මීට පෙර ඇති වූයේ වසර දාහකට දෙවරකි. නමුත් ඉදිරියේදි මෙම සම්භාවිතාව වසර විස්සකට දෙවරක් ලෙස වෙනස් 
වී ඇති අතර 2050-60 වන විට මෙම උණුසුම සාමාන්‍ය තත්‍වයක් දක්වා වර්ධනය වීමට ඉඩ කඩ ඇත. 

දැඩි තාපය නිසා 1995 දී ඇමරිකාවේ චිකාගෝහිදී මිය ගිය ගණන සියයකි. මීට අමතරව  හරිකේන්, කැත්රිනා වැනි කුණාටු සහ වැසි නිසා ඇමරිකාවේ විශාල ප්‍රමාණයකට ජීවිත අහිමි විය. ඊට අමතරව පෘථිවි උණුසුම වැඩි වීම නිසා මදුරුවන් උසින් වැඩි බිම් ප්‍රදේශ වලට පවා සංක්‍රමණය වන අතර එමගින් මැලේරියාව සහ ‍[[ඩෙංගු]] රෝගය වැළදීම සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සදහන් කරන පරිදි 2000 වර්ෂයේදී  මැලේරියාව සහ ‍[[ඩෙංගු]] වඩාත් ව්‍යාප්ත වීම නිසා මිය ගිය සංඛ්‍යාව එක් ලක්‍ෂ පණස් දහසකි. ගෝලීය උෂ්ණත්‍වය 
හේතුවෙන් උස් බිම් පවා මදුරු ආක්‍රමණයට ගොදුරු වී ලෝකයේ 2/5 ක භූමි ප්‍රමාණයක වෙසෙන මිලියන 50ක් ‍ඩෙංගු උණ රෝගයට 
ගොදුරු වීමට ඉඩ තිබේ. මෙලෙස කලාපයෙන් කලාපයට පැතිර යන ඩෙංගු වෛරසය නිසා 2005දී උතුරු ඇමරිකාවේ 580 දෙනකු පමණ 
මිය ගොස් ඇත.(2006 වසරේදි ලංකාවේ ඩෙංගු රෝගීන් ගණන 11668 කි) ඊට අමතරව වෛද්‍ය විශේෂඥයින් අනුමාන කරන පරිදි මේ 
සියවස තුළ කාළගුණික වෙනස් වීම් නිසා සමේ සහ ස්‍වසන රෝග වැළදීමත් මෙතෙක් වැළදී නැති රෝග තත්‍වයන් ඇති වීමටත් නියිමිතය.
හරිතාගාර වායුව සහ වෙනත් වායු දූෂණ නිසා දරුණු රෝගී තත්‍වයන් හෝ මරණීය වූ හෘද රෝග මෙන්ම මොළයේ රෝගද, පෙනහළු 
පිළිකා සහ ළදරු මරණ බහුල වන අතර දැනටමත් ඇමරිකාව තුළ මේ තත්‍වයන් දක්නට ලැබේ. පැතිර යමින් පවතින අධික උෂ්ණත්‍වය 
නිසා, වෙනත් පෙනහළු රෝගද වැළදීමේ සහ උග්‍ර වීමේ ලක්‍ෂණ ‍බොහෝ රටවල් වල දක්නට ලැබේ. ඊට අමතරව '''වාතයේ 
කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වැඩි වීම මරණීය රෝග සහිත නිෂ්පාදන වලට හිතකර වන අතර එමගින් විවිධ අසාත්මිකතාවන්ද ඇති වේ.'''
ඕසෝන් ස්ථරය ක්‍ෂය වීම නිසා වායු ගෝලයේ ඉහළ ස්ථරයේ උෂ්ණත්‍වයේ වැඩි වීම් ප්‍රථිඵලයක් ලෙස වායු ගෝලයේ පහළ ස්ථරයද 
උණුසුම් වේ. මේ නිසා හිරු විසින් මුදා හරින අයහපත් අධෝරක්ත විකිරණ වැළැක්වීමේ හැකියාව අඩුවීම මිනිස් සිරුර වෙත අයහපත් 
ලෙස බලපායි. මෙමගින් ඇස් වලට හානි වීම, සම කළු වීම, සමේ පිළිකා ඇති වීම සිදු වේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි 
ගෝලීය උණුසුම වැඩි වීම නිසා ඇතිවන අතුරු ආබාධ හේතුවෙන් වසරකට 160000ක් මිය යන අතර 2020දී මෙම ප්‍රමාණය දෙගුණ වීමට 
නියමිතයි.

වායුව උණුසුම් වීම නිසා ලොව පුරා සුළි සුළං හේතුවෙන් 1985 දී 4361ක් මිය ගිය අතර 1991 දී 138568ක් මිය ගියහ. වසරකට මිලි මීටර 
9කින් බංගලාදේශයේ භූමිය මුහුදට යට වන අතර ඉතා පහත් මුහුදු මට්ටමක පිහිටි බංගලාදේශය බෙංගාන බොක්කේ නිතර ඇති වන 
කැළඹිලි ස්‍වාභාවය නිසා ගංවතුර මෙන්ම සුළි සුළං විපත් වලට ද මුහුණ පාමින් සිටී.

== &lt;span style=&quot;color:blue;&quot;&gt;සත්‍ව සංහතියේ අනාගතය &lt;/span&gt; ==
[[File:Endangered arctic - starving polar bear (cropped).jpg|thumb|alt=හිම වලසා|[[Habitat destruction|වාසස්ථාන විනාශවීම]]. බොහෝ ආක්ටික්වාසී සත්තු, ආක්ටික් කලාපය උණුසුම් වීම හේතුකොට ගෙන අතුරුදහන් වන සාගරයේ ඇති අයිස් මත යැපෙති.&lt;ref&gt;{{harvnb|IPCC AR5 WG2 Ch28|2014|p=1596}}: &quot;Within 50 to 70 years, loss of hunting habitats may lead to elimination of polar bears from seasonally ice-covered areas, where two-thirds of their world population currently live.&quot;&lt;/ref&gt;]]
[[ගොනුව:Penguin08.jpg|150px|right|ෙපන්ගුයින්]]

2004 වර්ෂයේදී ලීඩ්ස් විශ්ව විද්‍යාලයේ ආ‍ච‍ාර්ය ක්‍රිස් තෝමස් විසින් ගෝලීය උණුසුම සහ වන ජීවීන් පිළිබඳව කරන ලද
පර්යේෂණයකින් පසු 'Nature' නැමති සඟරාවට ලිපියක් ලියමින් මෙසේ පවසා ඇත.

'''''&quot;වර්තමානයේ සිට 2050 දක්වා පවතින තත්‍වයන් වෙනස් නොවුනහොත් පවත්නා සත්‍ව ශාක සංයුතියෙන් 37%ක් මෙලොවින් වඳ වී යනු
ඇත&quot;'''''

ගෝලීය උණුසුම මිනිසාට පමණක් නොව සත්‍ව සංහතියටද බලපාමින් තිබේ. &lt;span style=&quot;color:maroon;&quot;&gt;&lt;UL&gt;&lt;li&gt;ලෝක ඉතිහාසය පරිණාමයේදී වරින් වර ඇති වූ උල්කාපාත
වැටීම&lt;/li&gt; &lt;li&gt;ආහාර ප්‍රමාණයන් මඳ වීම&lt;/li&gt;&lt;li&gt;වෙනත් පාරිසරික විපර්යාස&lt;/li&gt;&lt;/UL&gt;&lt;/span&gt;
නිසා ලොව සිටි විශාල උරගයින් සහ සිවුපාවන්ද වඳ වී ගිටහ. වර්තමානයේදී එවැනිම තත්‍වයක් ඇති වෙමින් තිබේ.

1980දී මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ කුරුළු වර්ග 12ක් දකුණු දෙස සිට උතුරට සංක්‍රමණය වූ අතර 1990 වන විට ඔවුන් පදිංඤි වී සිටි පෙදෙස මුලින් සිටි 
කලාපයට වඩා සැතපුම් 12 ක උසකින් වැඩි බව හෙළි විය. 1999 දී කැනඩාවේ ආක්ටික් ප්‍රදේශයට ඊට පෙර එම කලාපයේ නොසිටි 
කුරුළුවර්ග සංක්‍රමණය වී පැල පදියම් වූහ. මේ පිළිබඳව පර්යේෂණයක් කල විද්වතුන්ට අනාවරණය වූයේ මෞ නිජබිම වෙනස් වීම 
ගෝලීය උණුසුම් වීමේ ප්‍රථිඵලයක් බවය. කුරුල්ලන්ට අමතරව ලෙඩ රෝග ඇති කරන මදුරුවන් ඇතුළු වෙනත් කෘමීන්ද මෙලෙස වබා 
උස් බිම් වලට ව්‍යාප්ත වන බව පෙනෙන්නට ඇත. 

මීට අමතරව ආක්ටික් පෙදෙසේ වෙසෙන ද්‍රැව වලසා හෙවත් හිම වලසාද ඍතු වල බරපතල වෙනස් කම් නිසා සහ උෂ්ණ ඍතුව දීර්ඝ වීම 
නිසා ප්‍රජනන ක්‍රියාවලියේදී යම් පසු බෑමකට ලක් වී ඇත.එමෙන්ම සීල් මතස්‍යයා සහ පෙන්ගුයින් වැනි සතුන්ගේ ජීවන චක්‍රයද විශම වී 
ඇති බව සොයා ගෙන ඇත. සමස්තයක් ලෙස අවම උෂ්ණත්‍වයන් මත යැපෙන හිම වලසා සහ පෙන්ගුයින් වැනි සත්‍ව විශේෂ 100 සිට 200 
ක් අතර ප්‍රමාණයක් තර්ජනයට මුහුණ දී තිබේ. මීට අමතරව කුරුළු වර්ගයන්ගේ ප්‍රජනන ක්‍රියාවලියද වෙනස් වී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස 
බ්‍රිතාන්‍යයේ පක්‍ෂ විශේෂ 67 ක පළමු බිත්තරය දැමීම දින 9 කට කලින් සිදුවීම දැක්විය හැක. කාලගුණ විපර්යාසය නිසා සත්‍වයින්ට වන 
හානිය ගැන දකුණු කලාපීය රටවල්හි පර්යේෂණ පැවතෙන්නේ නැති තරම් බැවින් එම කලාපයේ සත්‍ව විෂේශයන්ට ගෝලීය උණුසුමේ 
ප්‍රථිඵල කෙසේ බලපානු ඇත්දැයි සොයා ගැනීමට නොහැක. 

ලෝක ගෝලයේ මිනිස් ජනාවාස වලින් තොර ප්‍රදේශ ලෙස හඳුන්වන උත්තර ධ්‍රැවයට ආසන්න ඇලස්කාව වැනි ප්‍රදේශ වල සුළු වශයෙන් 
ඇස්කිමෝවරු වාසය කරති. පෘථිවියේ මෙම ධ්‍රැව ප්‍රදේශ ද, තුන්ද්‍රා, සැවනා සහ ඇමසන් වැනි වනාන්තර සහ කාන්තාර වලටද බලපාන 
උණුසුම පෘථිවියේ කාලගුණික සමතුලිත බවට හානි ගෙන දෙමින් දේශගුණික විපර්යාසයන්ට බඳුන් වෙමින් තිබේ. 
අයිස් තට්ටු දියවීම සහ හිමාංකයට අඩුව පැවති උෂ්ණත්‍වය වැඩි වීම මධ්‍යම ඇසියාවටද බලපාමින් ඇත. මෙම කලාපයේ හිමාලය කඳු සහ 
ටිබට් ප්ලාතා කඳු වැටි ආශ්‍රිතව ද්‍රැව ප්‍රදේශ වලින් බැහැර වූ විශාලතම ග්ලැසියර් ලක්‍ෂයක් පමණ ඇතැයි ලණනය කර ඇත. නමුත් 70 
දශකයේදී මෙම කඳු වැටි වල නේපාල කොටසේ උෂ්ණත්‍වය සෙල්සියස් අංශක 1කින් ඉහළ යාම නිසා සමස්තයක් ලෙස හිමාලය කඳු 
වැටියේ හිම සහ අයිස් තට්ටු 30%කින් අඩු විය. 

'''සමස්තයක් ලෙස ගත් විට කාලගුණික දේශගුණික විපර්යාස ඇතිවීමට ‍මුළු ජෛව සහ අජෛව පද්ධතියටම බලපායි.'''

== ගෝලීය උණුසුම් වීම - ස්වභාවය හා බලාපොරොත්තු වන ප්‍රතිඵල == 
[[File:NORTH POLE Ice (19626661335).jpg|thumb|upright=1.35 |සාගරයේ ඇති අයිස් එය මත වැටෙන හිරු එළියෙන් 50% සිට 70% දක්වා ප්‍රමාණයක් පරාවර්තනය කරයි. නමුත් සාගරය වඩා අඳුරු වන හෙයින් පරාවර්තනය කරන්නේ 6% ක් පමණි. අයිස් දියවී සාගරය නිරාවර්ණය වන විට එය තවදුරටත් තාපය උරා ගන්නා අතර එමගින් නැවත අයිස් දියවීම වේගවත් කරයි. මෙය ධන ප්‍රතිපෝෂණ [[Ice–albedo feedback|ක්‍රියාවලියකි]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://nsidc.org/cryosphere/seaice/processes/albedo.html |title=Thermodynamics: Albedo |work=NSIDC |access-date=10 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011021602/https://nsidc.org/cryosphere/seaice/processes/albedo.html |archive-date=11 October 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;]]

1800 මුල් භාගයේ දී සිට හිම ගංගා ආපස්සට ගිය බව විරල සටහන්වල ‍පෙන්නුම් කරයි. WGMS හා NSIDC වලට වාර්තා කිරීම සඳහා 1950 දී මහා ප්‍රමාණයෙන් හිම ගංගා මැනීම‍ සොයා බැලීම පටන් ගන්නා ලදි.  හිම ගංගා ආපසු හැරීම, ආක්ටික් හැකිලීම හා මුහුදු ජල මට්ටම ඉහළයාම ගෝලීය උණුසුම නිසා ඇතිවූ ප්‍රතිවිපාකය. අනෙක් ප්‍රතිඑල වනුයේ කෘෂි අස්වැන්න  අඩුවීම, ග්‍රිෂ්ම සෘතුවේ ඇලමාර්‍ග අඩුවීම, ජිවීන් අභාවයට යෑම, රෝග කාර්කයන්ගේ ප්‍රමාණ වැඩිවීම, ස්වාභාවික පරිසරයට සහ මිනිස් ජිවිතවලට බලපෑම් ඇතිවීම ආදියට ගෝලීය උණුසුම බලපා තිබේ.

2001 ‍IPCC වාර්තාවෙන් යෝජනා කර ඇත්තේ ලෝසන් අයිස් පර වැනි අයිස් පර කැඩී යෑම, මුහුදු මට්ටම ඉහළ යෑම,  වර්ෂාපතන විලාසය වෙනස්වීම, උග්‍ර කාලගුණ තත්ත්වයන් වේගයෙන් වැඩිවීමට ගෝලීය උණුසුමට හේතු වී ඇති බවය. සම්පූර්ර්‍ණ විලාසයන් වේගවත්වීම හා නිතර සිදුවීම් නිසා වෙනස්වීම් බලාපොරොත්තු වන අතර ගෝලීය උණුසුම ගැන නියත හේතුන් දැක්විය නොහැක. අනෙක් සිදුවීම්  ඇතුලත් වනුයේ සමහර ප්‍රදේශවල  ජල හිඟය හා අනෙක් ස්ථානවල  ජලය උරාගැනීම වැඩිවීම, පාවෙන හිම කඳු වෙනස්වීම හා සෞඛ්‍ය කෙරෙහි පීඩාකාරී අයුරින් බලපාන උණුසුම හා උෂ්ණත්වය වේ. 

ගෝලීය උණුසුම් වැඩිවීම නිසා මරණ වැඩිවීම්, අවතැන්වීම්, ආර්ථික පාඩු, ආදිය සිදුවේ. සමශිකෝෂින ප්‍රදේශවල ජනගහනය වැඩිකිරීමෙන් සීතල‍ට මුහුන දීමට හැකි නිසා මරණ  අඩුවීම වැනි  යම් වාසි පෙන්නුම් කරන බව පවසන්නේ II වැනි ක්‍රියාකාරි කණ්ඩායම් මඟින් නිකුත් කරන ලද  IPCC  3 වැනි තක්සේරු වාර්තාවෙන් විය හැක. අළුත් IPCC  4 වැනි තක්සේරු වාර්තාවේ සාරංශ වාර්තාව අනුව මුහුද මත්තේ උෂ්ණත්වය වැඩිවීමේ පරස්පරය පිළිබඳ 1970 සිට උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ උෂ්ණ කලාපීය සුළි සුලං ක්‍රියාකාරකම්වලි වැඩි වීමක් පිළිබඳ නිරීක්ෂණ සාක්ෂි ඇති බව වාර්තා වේ. නමුත් සාමාන්‍ය සැටලයිට් නිරීක්ෂණ වලට කලින් තිබූ වාර්තාවල තත්ත්වය නිසා දීර්ඝ කාලීන මං සොයා ගැනීම පටලැවිලි සහගතව ඇත. වාර්ෂිකව ලොව පුරා ඇති වාර්ෂික උෂ්ණ කලාපීය සුළි සුලං ගැන පැහැදිලි ගණනක් නැත.

බලාපොරොත්තු වන අතිරේක ප්‍රතිඵල ඇතුලත් වනුයේ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යෑම මි.මි. 110 සිට 770  (0.3011 – 2.51) 1990 හා 2100 කාලය අතරය. මෙයින් කෘෂිකර්මාන්තයට විපාක  ඇතිවන අතරම තර්බෝහෙලයින් ධාවනය ප්‍රමාද කිරීමේ හැකියාව, ඕසෝන් තට්ටුවේ අඩුවීම, හරීකේන්ස්වල වේගය වැඩිවීම හා උග්‍ර දේශගුණික සිදුවීම්, සාගර PH පහත බැසීම, මැලේරියා හා [[ඩෙංගු|ඩෙංගු උණ]] වැනි ලෙඩ පැතිරීමද සිදුවේ. එක් අධ්‍යයනයක් කරන්නෙක් කලින් පවසා ඇත්තේ 2050 වර්ෂය වනවිට සත්තු හා පැළෑටි වර්ග 1103 ක සාම්පල් වලින් 18% සිට 35% දක්වා නැති වී යන බවය. මෙය කර ඇත්තේ අනාගත කාලගුණය සකස් කිරීමෙනි. කෙසේ වුවද කාර්මික අධ්‍යයනයන් කීපයක් ලියා ඇත්තේ අභාවයට යෑම් සිදුව ඇත්තේ මෑත දී වූ දේශගුණක වෙනස් වීම් නිසා බවයි. තවද එක් අධ්‍යයනයකු යෝජනා කරන්නේ අභාවයට යනවායයි අනුමාන කරන ගණන අනිස්ථිර බවය.

=== විදුලි කෙටීම් ද වැඩිවිය හැකියි ===
ගෝලීය උණුසුම අනුක්‍ර‍මයෙන් ඉහළයාම  දේශගුණ විපර්යාසයට බලපාන අන්දම ගැන කලක සිටම විද්‍යාඥයෝ විමසිලි මත් වූහ. කලාපීය දේශගුණ රටාවන්ට අනුව දරුණු සුළි සුළං සහ ටොනාඩෝ කුණාටු වැඩිවිශයෙන් ඇතිවන්නේ පෘථිවියේ  නිශ්චිත ප්‍රදේශවල නමුත් විදුලි කෙටීම් ලෝකයේ ඕනෑම තැනක ඇති විය හැකිය. හැම තත්පරයක් පාසාම ලෝකය පුරා අඩුම වශයෙන් විදුලි කෙටීම් 100ක්වත් ඇති වන බව ගණන් බලා තිබේ. ඒ අනුව එක් දිනකට ඇතිවන විදුලි කෙටීම් සංඛ්‍යාව මිලියන 8කි.

මෑතදී කැලිනෛියා විශව විද්‍යාලය විසින් කරන ලද කරන ලද අධ්‍යනයකට අනුව ගෝලීය උණුසුම ඉහළයාම විදුලි කෙටීම් සංඛ්‍යාව වැඩිකිරීමට හේතුවන බව විද්‍යාඥයෝ පෙන්වාදෙති. නොවැම්බර් 13 වන දින ජර්නල් සයන්ස් (the journal Science)සඟරාවේ පළ වූ නව අධ්‍යනයකට අනුව ගෝලීය උණුසුම වැඩිවන සෑම සෙල්සියස් අංශකයක් පාසාම විදුලි කෙටීම් සංඛ්‍යාව 12%කින් ඉහළ යා හැකිය. ඒ අනුව මේ ශත වර්ෂය අග වන විට විදුලි කෙටීම් සංඛ්‍යාව 50%කින් වැඩිවිය හැකිය.

මෙතෙක් කලක් වැඩි අවධානයක් යොමුවූයේ වඩා විනාශකාරී කුණාටු සුළිසුළං සහ ධාරානිපාත වර්ෂාපතනය  වැඩිවීම සහ ගෝලීය උණුසුම ඉහළයාම අතර ඇති සම්බන්ධයටයි. කුණාටු සුළිසුළං හා දැඩි වර්ෂාවෙන් ඇතිවන ගංවතුරෙහි ප්‍ර‍තිඵල ජීවිත හානි අතින් ඉහළ මට්ටමක පැවැතිය හැකි නමුදු විදුලි කෙටීම් නිසා සිදුවිය හැකි ව්‍යසනද අවතක්සේරු කළ හැකි ඒවා නොවේ. අමෙරිකාවේ පමණක් මේ වසරේ ඇතිවූ විදුලි කෙටීම් නිසා සිදු වූ අකුණු ගැසීම් වලින් මිය ගිය සංඛ්‍යාව 25 කි. අනෙකුත් රටවල සංඛ්‍යා එකතු කළ විට මෙය සැලකිය යුතු ප්‍ර‍මාණයකින් ඉහළ යා හැකිය. එමෙන්ම වාර්සික ලැවිගිනිවාර්තාවලට අනුව ඇමෙරිකාවේ ඇතිවූ ලැව්ගිනි වලින් අඩකටම වග කිව යුත්තේ විදුලි කෙටීම් සහ අකුණු ගැසීම්ය. මේ ලැව්ගිනි නිසා පරිසර පද්ධතියට වන හානිය සුලුපටු නොවේ. එහෙත් වායුගෝලයට මුදාහැරෙන හරිතාගාර වායු ප්‍රමාණය වැඩිවීමෙන් ගෝලීය උණුසුම ඉහළයාම සහ විදුලි කෙටීම් අකුණු ගැසීම් වැඩිවීම අතර තිබිය හැකි සම්බන්ධතාවය ගැන මෙතෙක් එතරම් අවධානයක් යොමුවී නොතිබිණි. අනෙක් අතට ලැවිගිනි නිසාද හරිතාගාර වායුවක් වන කාබන් ඩයොක්සයිඩ්  සැලකිය යුතු ප්‍ර‍ාණයක් වායු ගොලයට එක් වේ.

කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ වායුගෝලිය ගතිකයන් පිළිබඳ පර්යේෂකයේකයකු වූ ඩේවිඩ් රොම්ප්ගේ ප්‍ර‍ධානත්වයෙන් කරන ලද මෙම අධ්‍යනය සඳහා අමෙරිකානු විදුලිකෙටීම් සටහන් කිරීමේ ජාතික ජාලය (National Lightning Detection Network) විසින් වාර්තාකරන ලද අමෙරිකාවේ විදුලි කෙටීම් මිලියන 20ක් පිළිබඳ දත්ත උපයොගී කරගෙන ඇත.

වාර්තාවේ නිගමන ගැන සඳහන් කරන ඊශ්‍රායලයේ ටෙල් අවීව් සරසවියේ වායුගෝලී ය විද්‍යාඥ  කොලින් ප්‍ර‍යිස්  ගොලීය උණුසුම සහ විදුලි කෙටීම් පිළිබඳව ඔහු විසින් 1994 දී පළ කරන ලද අධ්‍යන වාර්තාවත් සමග මේ සොයා ගැනීම මනාව ගැලපෙන බව සඳහන් කරයි.

== ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාම සදහා සූර්යයාගේ බලපෑම == 

හරිතාගාරයේ වායු වාදයෙන් අපේක්ෂා කරන්නේ එහි සිසිල් වීමකි අපවර්තීගෝලයේ ඕසෝන් ප්‍රමාණය අඩුවීමද සිසිල් වීම සඳහා බලපාන නමුත් සැලකිය යුතු ලෙස ඕසොන් ප්‍රමාණය අඩුවීම ආරම්භ වුයේ 1970 දශකයේ අග භාගයේ සිටය. සූර්ය විචලනය සහ ගිනිකදු ක්‍රියාකාරිත්වයේ වෙනස සම්බන්ධ වීමෙන් කාර්මික යුගයට පෙර සිට 1950 දක්වා කාලය තුළ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමට බලපෑ අතර,ඉන්පසු සිසිල් වීමක් සිදුවී ඇත. Peter foukd  ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ජර්මනිය හා ස්විට්සර්ලන්තය වන රටවල පරීක්ෂකයන් විසින් හෙලි කරනු ලැබුවේ පසුගිය වර්ෂ දහය තුළ සූර්යයාගේ දීප්තියේ වර්ධනයක් දක්නට නොලැබෙන බවයි. සූර්යා චක්‍ර මගින් සූර්ය දීප්තිය පසුගිය වර්ෂ 30 කාලයේදී 0.07% ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයකින් වර්ධනය වී ඇති නමුත් මෙය ගෝලීය උණුසුම ඉහළ නැංවීමට තරම් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති නොකරයි. Mike Lockwood හා Clous froinlch ‍ගේ පරික්ෂණ මගින් 1985 සිට කාලය තුළ ගෝලීය උණුසුම හා සූර්ය විචලනය හෝ කොස්මික් කිරණ විචලනය අතර සම්බන්ධතාවයක් නැති බව හෙළිකෙරිනි. 2007 දී සිදු කල පරික්ෂණයකින් පෘථිවියට පැමිණෙන කොස්ටික් කිරණ හා උෂ්ණත්වය අතර සැලකිය යුතු සම්බන්ධයක් නැති බවට අනාවරණය විය.

== පෘථිවිය උණුසුම් වීම අඩු කර ගැනීම ==
ගෝලීය උෂ්ණත්වය දිගටම වැඩිවිය හැකි බව දේශගුණික විද්‍යාඥයෝ පවසති. සමහර ජාතීන්, රජයන්, සංස්ථා හා පුද්ගලයින් උනන්දුවක් දක්වන්නේ ගෝලීය උණුසුම් වීම අඩු කිරීමට හෝ ඊට සුදුසු  පරිදි හැඩ ගැසීම සඳහා  ක්‍රියාත්මක වීම‍ටය. ගෝලීය උණුසුම් වීමට එරෙහිව තනි තනි පුද්ගලයින් වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වීමට බොහෝ  පරිසරවාදී කණ්ඩායම් අනුබල දෙනු ලබන්නේ බො‍හෝ විට පාරිභෝගිකයා විසින් මෙන්ම මහජන සංවිධාන හා ප්‍රාදේශිය සංවිධාන විසින් ගල්වු ඇටකටු වලින් නිෂ්පාදිත ඉන්ධන හා  කාබන්ඩයොක්සයිඩ් පිට කිරීම අතර ඇති සම්බන්ධය සඳහන් කරමිනි. අනෙක් අය යෝජනා කර ඇත්තේ මුළු ලොව පැතිරී ඇති ඇට කටුවලින් නිෂ්පාදිත ඉන්ධන වලින් පංගුවකි. 

වැඩි කරන ලද බලශක්ති නිපුනත්වය හා විකල්ප ඉන්ධන පරිභෝජන කිරීම ඇතුළුව දේශගුණික වෙනස්වීම් පිළිබඳව ව්‍යාපාරික ක්‍රියාකාරකම්ද ඇත. එක් වැදගත් නිමැවුමක් වන්නේ ග්‍රින්හවුස් වායු පිටකිරීමේ කර්මාන්ත වැඩිදියුණු කිරීමත්, එමගින් එවැනි සමාගම් රජය හා සම්බන්ධ ඔවුන්ගේ පිටකිරීමට එකඟ වීම හෝ ඔවුන්ගේ දීමනාවලට අඩුවෙන්  ණය ගැනීමත් ය.
ගෝලීය උණුසුම් වීමට එරෙහිව සටන් කිරීම පිළිබඳව ලෝකයේ මුල්ම ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම වනුයේ කියොටෝ ප්‍රොටොකොල්ය. එය 1997 සාකච්ඡා කරන ලද එය UNFCCC එකට වැඩියමක් ඇති සංශෝධනයකි. ගිවිසුමේ මුල් පිටපත දැනට ගෝලීයව රටවල් 160 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ආවරණය කරයි. ගෝලීය ග්‍රින්හවුස් වායු පිටකිරීම  සියයට 55 වැඩිය. එක්සත් රාජධානිය හා කසකස්ථානය එම ගිවිසුම ස්ථිර කර නැත. ඵෙතිහාසිකව ලෝකයේ වැඩිම ග්‍රින්හවුස් වායු පිටකරනු ලබන්නේ එක්සත් රාජධානියයි. මේ ගිවිසුම 2012  දී අවසන් වන අතර දැනට ඇති  ගිවිසුම වෙනුවට  ඉදිරියේ දී ගිවිසුමක්  ඇති කර ගැනීමට 2007 මැයි මාසයේ දී ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සාකච්ඡා ආරම්භ කෙරිණි.
 
චීනයට හා ඉන්දියාව වැනි ප්‍රධාන ජනගහන මධ්‍යස්ථාන ඇතුළුව ලෝකයෙන් 80% ක් ගිවිසුමෙන් නිදහස් කිරීම එක්සත් රාජධානීයේ ආර්ථිකයට තද හානියක් බව සඳහන් කරමින් ජෝර්ජ් ඩබ්ලිව් බුෂ් කියා සිටින්නේ කිටුටෝ ගිවිසුම අසාධාරණ බවත් ‍ගෝලීය දේශගුණය වෙනස් වීම් සම්බන්ධව කතා කිරීම නිෂ්ඵල බවත්ය. දේශගුණය වෙනස් වීමට එරෙහිව සටන් කිරීම හා දියුණු කරන ලද බලශක්ති ශිල්පක්‍රමයක් බුෂ් ඉදිරිපත් කර ඇත . එක්සත් රාජධානිය ඇතුලත රජයන් හා නගර දේශිය පදනමක් මත කියුටෝ ගිවිසුමට ආධාර කිරීමටත්, ගිවිසුමට අනුව ක්‍රියා කිරීමටත්, ඔවුන් මුල් පියවරගෙන ඇති බව සඳහන් වේ. ප්‍රාදේශිය ග්‍රීන් හවුස් ගෑස්  පටන් ගැන්ම මෙයට උදාහරණයකි. 

චීනය හා ඉන්දියාව සංවර්ධනය වන රටවල් ලෙස ඉන් නිදහස් කල ද, කියුටෝ ගිවිසුම අනුමත කර ඇත. මෑත දී කරන ලද අධ්‍යයනයන් අනුව චීනය ග්‍රින් හවුස් වායුව, වාර්ෂිකව මුළු ග්‍රින් හවුස් වායුවම පිට කිරීමේ දී එක්සත් රාජධානිය පසු කර ඇත. චීන අගමැති ජනයාට කියා ඇත්තේ ගෝලීය උණුසුම හා වායු දූෂණය පිළිබඳව ක්‍රියාත්මක විමේ උත්සාහය දෙගුණ කරන බවය.   

==විද්‍යාවෙහි ඉතිහාසය ==
{{ප්‍රධාන|දේශගුණය වෙනස් වීම පිළිබඳ විද්‍යාවෙහි ඉතිහාසය }}
[[ගොනුව:Eunice-Newton-Foote-Temperature-experiment-with-carbonic-acid-1956-Scientific-American-Volume-11-September-12-1856.jpg|thumb|upright=1.4| කාබොනික් අම්ලය (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;) විසින් තාපනය සිදුකෙරෙන බවට සොයාගනිමින් සිදුකෙරුණු ඉයුනිස් නිව්ටන් ෆූට්ගේ 1856 වසරෙහි පරීක්ෂණ පිළිබඳ  ''සයන්ටිෆික් ඇමරිකන්'' වාර්තාව]] 
[[දේශගුණය වෙනස් වීම පිළිබඳ විද්‍යාවෙහි ඉතිහාසය]] ඇරඹුනේ [[හිම යුග]] සහ  [[පුරා දේශගුණය|පුරා දේශගුණයෙහි]] අනෙකුත් ස්වභාවික වෙනස්වීම් පිළිබඳව පළමුව සැක ඇතිවීම සමගම සහ ස්වභාවික හරිතාගාර ආචරණය හඳුනාගැනීමත් සමග 19වන සියවසෙහි මුල් අවදියෙහිය.&lt;ref&gt; {{ හාවඩ්වරනොමැ |වියාට්|2008|loc=&quot;ද කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ග්‍රීන්හවුස් එෆෙක්ට්&quot;}}.&lt;/ref&gt; 19වන සියවසෙහි අගභාගයෙහිදී, මානවයින් විසින් පිටකරන හරිතාගාර වායූන් විසින් දේශගුණයෙහි වෙනස් වීම් සිදුවිය හැකි බවට විද්‍යාඥයින් පළමුවෙන් තර්ක කලහ. 1960 ගණන් වන විට, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුවෙහි තාපන ආචරණය පිළිබඳ වැඩි වශයෙන් ඒත්තු ගැන්වෙන ලදි. &lt;ref&gt;{{ හාවඩ්වරනොමැ |වියාට්|2014a}}, [http://history.aip.org/climate/public.htm#S2 සස්පිෂන්ස් ඔෆ් අ හියුමන්-කෝස්ඩ් ග්‍රීන්හවුස් (1956–1969)]. මෙයද බලන්න [http://www.aip.org/history/climate/public.htm#N_27_ footnote 27] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150516054057/http://www.aip.org/history/climate/public.htm#N_27_ |date=2015-05-16 }}.&lt;/ref&gt; 1990 ගණන් වන විට, [[පරිගණක ආකෘතීන්|පරිගණක ආකෘතීන්ගේ]] වැඩිදියුණුවූ  විශ්වාසයනීත්වයෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් සහ හිම යුගයන් පිළිබඳ [[මිලන්කොවිච් සිද්ධාන්තය]] සනාථ කෙරුණු නිරික්ෂණ කාර්යයන් නිසාවෙන්, ඒකමිතික තත්තයකට එළඹෙන ලදි: බොහෝ දේශගුණ වෙනස් කම් සඳහා හරිතාගාර වායූන් දැඩි ලෙසින් හේතුකාරක වන අතර, මානවයින් විසින් සිදුකෙරෙන විමෝචන විසින් විඤේය ගෝලීය තාපන සිදු කෙරෙන බවයි.  එතැන් පටන්, දේශගුණය වෙනස්වීම් පිළිබඳ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ පුළුල් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{ හාවඩ්වරනොමැ |වියාට්|2014b}}, [http://history.aip.org/climate/public2.htm#L_0575 &quot;නිවුස් රිපෝටර්ස් ගේව් ඔන්ලි අ ලිට්ල් අටෙන්ෂන්....&quot;].&lt;/ref&gt; ලෝකයෙහි රාජ්‍යයන් වෙත විධිමත්  උපදෙස් සැපයීම සඳහා දේශගුණය වෙනස්වීම පිළිබඳ අන්තර් රාජ්‍ය අනුමණ්ඩලය 1990 ගණන් වලදී ස්ථාපිත කිරීම හා සමගම, විවිධ විද්‍යාත්මක ශික්ෂණයන් අතර පෙර නොදුටු වීරු තරම් මට්ටමෙහි අදහස් හුවමාරුවක් පොළඹවනු ලැබිණි.&lt;ref&gt;{{ හාවඩ්වරනොමැ |වියාට්|2013|p=3567}}.&lt;/ref&gt;

[[ජෝසප් ෆූරියර්]] විසින්  1824 වසරෙහිදී හරිතාගාර ආචරණය යෝජනා කරනු ලදුව, [[ඉයුනිස් නිව්ටන් ෆූට්]] විසින් 1856 වසරෙහිදී සොයා ගනු ලදුව,&lt;ref&gt;{{ හාවඩ්වරනොමැ |සොරෙන්සන්|2011}}; {{ හාවඩ්වරනොමැ |ෆූට්|1856}}.&lt;/ref&gt; 1896 වසරෙහිදී [[ජෝන් ටින්ඩාල්]] විසින් පුළුල් කරනු ලදුව,&lt;ref&gt;{{ හාවඩ්වරනොමැ |ටින්ඩාල්|1861}}.&lt;/ref&gt;  [[ස්වාන්ටේ ආර්හේනියස්]] විසින්  ප්‍රමාණාත්මකව විමර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{ හාවඩ්වරනොමැ |වියාට්|2008|loc=&quot;ද කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ග්‍රීන්හවුස් එෆෙක්ට්&quot;}}.&lt;/ref&gt; මෙම කල්පිතය මුද්‍රිත මාධ්‍යයෙහි 1912 වසර තරම් ඈතදී වාර්තා කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{ හාවඩ්වරනොමැ |පොපියුලර් මිකැනික්ස්, මාර්තු|1912}}; {{ හාවඩ්වරනොමැ |ද බ්‍රේඩ්වුඩ් ඩිස්පැච් ඇන්ඩ් මයිනිං ජර්නල්, 17 ජූලි|1912}}.&lt;/ref&gt; ගෝලීය තාපනය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක විස්තර කිරීම [[ගයි ස්ටුවර්ට් කැලෙන්ඩර්]] විසින් 1930  ගණන් වල සිට 1960 ගණන් දක්වා කාලය තුල තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{ හාවඩ්වරනොමැ |කැලෙන්ඩර්|1938}}; {{ හාවඩ්වරනොමැ |ෆ්ලෙමිං|2007}}.&lt;/ref&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* {{portal-inline|Climate change}}
* [[මිහිතල‍යේ උණුසුම]]
* [[ආක්ටික් කලාප‍යේ උණූසුම]]
* [[Anthropocene]] – proposed geological time interval in which humans are having significant geological impact
* [[List of climate scientists]]
{{clear right}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist|22em}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{Scholia}}
{{Library resources box
|by=no
|onlinebooks=no
|others=yes
|lcheading=Climate change}}
* [https://www.ipcc.ch/ Intergovernmental Panel on Climate Change: IPCC] ([[Intergovernmental Panel on Climate Change|IPCC]])
* [https://www.un.org/en/climatechange UN: Climate Change] ([[United Nations|UN]])
* [http://www.metoffice.gov.uk/climate-guide Met Office: Climate Guide] ([[Met Office]])
* [https://www.noaa.gov/climate National Oceanic and Atmospheric Administration: Climate] ([[National Oceanic and Atmospheric Administration|NOAA]])

== වැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහා ==
{{refbegin|colwidth=40em}}
* {{cite book
| title=Financial Risks of Climate Change
| author=Association of British Insurers
| year=2005-06
| url=http://www.abi.org.uk/Display/File/Child/552/Financial_Risks_of_Climate_Change.pdf
| format=PDF
| access-date=2009-04-11
| archive-date=2005-10-28
| archive-url=https://web.archive.org/web/20051028161015/http://www.abi.org.uk/Display/File/Child/552/Financial_Risks_of_Climate_Change.pdf
| url-status=dead
}}
* {{cite journal
| last=Barnett
| first=Tim P.
| coauthors=J. C. Adam, D. P. Lettenmaier
| date=[[2005-11-17]]
| title=Potential impacts of a warming climate on water availability in snow-dominated regions
| journal=[[Nature (journal)|Nature]]
| volume=438
| issue=7066
| pages=303–309
| url=http://www.nature.com/nature/journal/v438/n7066/abs/nature04141.html
| doi=10.1038/nature04141
| format=abstract
| issn=0028-0836
}}
* {{cite journal
| last=Behrenfeld
| first=Michael J.
| coauthors=Robert T. O'Malley, David A. Siegel, Charles R. McClain, Jorge L. Sarmiento, Gene C. Feldman, Allen G. Milligan, Paul G. Falkowski, Ricardo M. Letelier, Emanuel S. Boss
| date=[[2006-12-07]]
| title=Climate-driven trends in contemporary ocean productivity
| journal=[[Nature (journal)|Nature]]
| volume=444
| issue=7120
| pages=752–755
| url=http://www.icess.ucsb.edu/~davey/MyPapers/Behrenfeld_etal_2006_Nature.pdf
| format=PDF
| doi=10.1038/nature05317
| access-date=2009-04-11
| archive-date=2016-04-15
| archive-url=https://web.archive.org/web/20160415110153/http://www.icess.ucsb.edu/~davey/MyPapers/Behrenfeld_etal_2006_Nature.pdf
| url-status=dead
}}
* {{cite journal
| first=Onelack
| last=Choi
| coauthors=Ann Fisher
| month=May
| year=2005
| title=The Impacts of Socioeconomic Development and Climate Change on Severe Weather Catastrophe Losses: Mid-Atlantic Region (MAR) and the U.S.
| journal=Climate Change
| volume=58
| issue=1–2
| pages=149–170
| doi=10.1023/A:1023459216609
| url=http://www.springerlink.com/content/m6308777613702q0/
}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite book
| last=Dyurgerov
| first=Mark B.
| coauthors=Mark F. Meier
| year=2005
| title=Glaciers and the Changing Earth System: a 2004 Snapshot
| publisher=Institute of Arctic and Alpine Research Occasional Paper #58
| url=http://instaar.colorado.edu/other/download/OP58_dyurgerov_meier.pdf
| format=PDF
| id={{ISSN|0069-6145}}
| access-date=2009-04-11
| archive-date=2009-09-30
| archive-url=https://web.archive.org/web/20090930131615/http://instaar.colorado.edu/other/download/OP58_dyurgerov_meier.pdf
| url-status=dead
}}
* {{cite journal
| last=Emanuel
| first=Kerry A.
| authorlink=Kerry Emanuel
| date=[[2005-08-04]]
| title=Increasing destructiveness of tropical cyclones over the past 30 years.
| journal=[[Nature (journal)|Nature]]
| volume=436
| issue=7051
| pages=686–688
| url=ftp://texmex.mit.edu/pub/emanuel/PAPERS/NATURE03906.pdf
| format=PDF
| doi=10.1038/nature03906
| access-date=2009-04-11
| archive-date=2013-05-02
| archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20130502230716/ftp://texmex.mit.edu/pub/emanuel/PAPERS/NATURE03906.pdf
| url-status=dead
}}
* {{cite journal
| last=Hansen
| first=James
| authorlink=James Hansen
| coauthors=Larissa Nazarenko, Reto Ruedy, Makiko Sato, Josh Willis, Anthony Del Genio, Dorothy Koch, Andrew Lacis, Ken Lo, Surabi Menon, Tica Novakov, Judith Perlwitz, Gary Russell, [[Gavin A. Schmidt]], Nicholas Tausnev
| date=[[2005-06-03]]
| title=Earth's Energy Imbalance: Confirmation and Implications
| journal=[[Science (journal)|Science]]
| volume=308
| issue=5727
| pages=1431–1435
| url=http://pangea.stanford.edu/research/Oceans/GES205/Hansen_Science_Earth's%20Energy%20Balance.pdf
| format=PDF
| doi=10.1126/science.1110252
| pmid=15860591
}}
* {{cite journal
| last=Hinrichs | first=Kai-Uwe
| coauthors=Laura R. Hmelo, Sean P. Sylva
| date=[[2003-02-21]]
| title=Molecular Fossil Record of Elevated Methane Levels in Late Pleistocene Coastal Waters
| journal=[[Science (journal)|Science]]
| volume=299
| issue=5610
| pages=1214–1217
| doi=10.1126/science.1079601
| pmid=12595688
}}
* {{cite news
| last=Hirsch
| first=Tim
| publisher=[[BBC]]
| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4604332.stm
| title=Plants revealed as methane source
| date=[[2006-01-11]]
}}
* {{cite journal
| last=Hoyt
| first=Douglas V.
| coauthors=Kenneth H. Schatten
| year=1993–11
| title=A discussion of plausible solar irradiance variations, 1700–1992
| journal=[[Journal of Geophysical Research]]
| volume=98
| issue=A11
| pages=18,895–18,906
| url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1993JGR....9818895H&amp;amp;db_key=AST&amp;amp;data_type=HTML&amp;amp;format=&amp;amp;high=448f267ff303582
| doi=10.1029/93JA01944
}}
* {{cite journal
| author=A. V. Karnaukhov
| year=2001
| title=Role of the Biosphere in the Formation of the Earth’s Climate: The Greenhouse Catastrophe
| journal=Biophysics
| volume=46
| issue=6
| url=http://avturchin.narod.ru/Green.pdf
| format=PDF
}}
* {{cite book
| last=Kenneth
| first=James P.
| coauthors=Kevin G. Cannariato, Ingrid L. Hendy, Richard J. Behl
| year=[[2003-02-14]]
| title=Methane Hydrates in Quaternary Climate Change: The Clathrate Gun Hypothesis
| publisher=[[American Geophysical Union]]
| url=https://www.agu.org/cgi-bin/agubooks?book=ASSP0542960
| access-date=2009-04-11
| archive-date=2011-06-06
| archive-url=https://web.archive.org/web/20110606032432/https://www.agu.org/cgi-bin/agubooks?book=ASSP0542960
| url-status=dead
}}
* {{cite news
| last=Keppler
| first=Frank
| coauthors=Marc Brass, Jack Hamilton, Thomas Röckmann
| title=Global Warming - The Blame Is not with the Plants
| url=http://www.mpg.de/english/illustrationsDocumentation/documentation/pressReleases/2006/pressRelease200601131/index.html
| publisher=[[Max Planck Society]]
| date=[[2006-01-18]]
}}
* {{cite journal
| title=The effect of increasing solar activity on the Sun's total and open magnetic flux during multiple cycles: Implications for solar forcing of climate
| last=Lean
| first=Judith L.
| coauthors=Y.M. Wang, N.R. Sheeley
| year=2002–12
| journal=[[Geophysical Research Letters]]
| volume=29
| issue=24
| url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2002GeoRL..29x..77L
| doi=10.1029/2002GL015880
| pages=2224
| format=abstract
}}
* {{cite book
| last=Lerner | first=K. Lee
| coauthors=Brenda Wilmoth Lerner
| title=Environmental issues : essential primary sources.
| publisher=[[Thomson Gale]]
| date=[[2006-07-26]]
| isbn=1414406258
}}
* {{cite journal
| last=McLaughlin
| first=Joseph B.
| coauthors=Angelo DePaola, Cheryl A. Bopp, Karen A. Martinek, Nancy P. Napolilli, Christine G. Allison, Shelley L. Murray, Eric C. Thompson, Michele M. Bird, John P. Middaugh
| title=Outbreak of Vibrio parahaemolyticus gastroenteritis associated with Alaskan oysters
| journal=[[New England Journal of Medicine]]
| volume=353
| issue=14
| pages=1463–1470
| publisher=New England Medical Society
| date=[[2005-10-06]]
| url=http://content.nejm.org/cgi/content/abstract/353/14/1463
| doi=10.1056/NEJMoa051594
| format=abstract
| pmid=16207848
| access-date=2010-03-03
| archive-date=2009-05-07
| archive-url=https://web.archive.org/web/20090507095608/http://content.nejm.org/cgi/content/abstract/353/14/1463
| url-status=dead
}}''(online version requires registration)''
* {{cite journal
| last=Muscheler, Raimund
| coauthors=Fortunat Joos, Simon A. Müller, Ian Snowball
| date=[[2005-07-28]]
| title=Climate: How unusual is today's solar activity?
| journal=[[Nature (journal)|Nature]]
| volume=436
| issue=7012
| pages=1084–1087
| url=http://www.cgd.ucar.edu/ccr/raimund/publications/Muscheler_et_al_Nature2005.pdf
| format=PDF
| doi=10.1038/nature04045
| access-date=2009-04-11
| archive-date=2006-01-08
| archive-url=https://web.archive.org/web/20060108180530/http://www.cgd.ucar.edu/ccr/raimund/publications/Muscheler_et_al_Nature2005.pdf
| url-status=dead
}}
* {{cite journal
| last=Oerlemans
| first=J.
| date=[[2005-04-29]]
| title=Extracting a Climate Signal from 169 Glacier Records
| journal=[[Science (journal)|Science]]
| volume=308
| issue=5722
| pages=675–677
| url=http://www.cosis.net/abstracts/EGU05/04572/EGU05-J-04572.pdf
| format=PDF
| doi=10.1126/science.1107046
| pmid=15746388
| access-date=2009-04-11
| archive-date=2009-09-30
| archive-url=https://web.archive.org/web/20090930131613/http://www.cosis.net/abstracts/EGU05/04572/EGU05-J-04572.pdf
| url-status=dead
}}
* {{cite journal
| last=Oreskes
| first=Naomi
| authorlink=Naomi Oreskes
| date=[[2004-12-03]]
| title=Beyond the Ivory Tower: The Scientific Consensus on Climate Change
| journal=[[Science (journal)|Science]]
| volume=306
| issue=5702
| pages=1686
| url=http://www.sciencemag.org/cgi/reprint/306/5702/1686.pdf
| format=PDF
| doi=10.1126/science.1103618
}}
* {{cite journal
| last=Purse
| first=Bethan V.
| coauthors=Philip S. Mellor, David J. Rogers, Alan R. Samuel, Peter P. C. Mertens, Matthew Baylis
| title=Climate change and the recent emergence of bluetongue in Europe
| journal=[[Nature Reviews Microbiology]]
| volume=3
| issue=2
| pages=171–181
| month=February
| year=2005
| doi=10.1038/nrmicro1090
| url=http://www.nature.com/nrmicro/journal/v3/n2/abs/nrmicro1090_fs.html
| format=abstract
}}
* {{cite news
| last=Revkin
| first=Andrew C
| date=[[2005-11-05]]
| title=Rise in Gases Unmatched by a History in Ancient Ice
| publisher=[[The New York Times]]
| url=http://www.nytimes.com/2005/11/25/science/earth/25core.html?ei=5090&amp;en=d5078e33050b2b0c&amp;ex=1290574800&amp;adxnnl=1&amp;partner=rssuserland&amp;emc=rss
}}
* {{cite book
| last=Ruddiman
| first=William F.
| authorlink=William Ruddiman
| date=[[2005-12-15]]
| title=Earth's Climate Past and Future
| location=New York
| publisher=[[Princeton University Press]]
| isbn=0-7167-3741-8
| url=http://www.whfreeman.com/ruddiman/
| access-date=2009-04-11
| archive-date=2006-01-08
| archive-url=https://web.archive.org/web/20060108013153/http://www.whfreeman.com/ruddiman/
| url-status=dead
}}
* {{cite book
| last=Ruddiman | first=William F.
| authorlink=William Ruddiman
| date=[[2005-08-01]]
| title=Plows, Plagues, and Petroleum: How Humans Took Control of Climate
| location=New Jersey
| publisher=[[Princeton University Press]]
| isbn=0-691-12164-8
}}
* {{cite journal
| last=Solanki
| first=Sami K.
| authorlink=Sami Solanki
| coauthors=I.G. Usoskin, B. Kromer, M. Schussler, J. Beer
| date=[[2004-10-23]]
| title=Unusual activity of the Sun during recent decades compared to the previous 11,000 years.
| journal=[[Nature (journal)|Nature]]
| volume=431
| pages=1084–1087
| url=http://cc.oulu.fi/%7Eusoskin/personal/nature02995.pdf
| format=PDF
| doi=10.1038/nature02995
}}
* {{cite journal
| last=Solanki
| first=Sami K.
| authorlink=Sami Solanki
| coauthors=I. G. Usoskin, B. Kromer, M. Schüssler, J. Beer
| date=[[2005-07-28]]
| title=Climate: How unusual is today's solar activity? (Reply)
| journal=[[Nature (journal)|Nature]]
| volume=436
| pages=E4–E5
| url=http://cc.oulu.fi/%7Eusoskin/personal/sola_nature05.pdf
| format=PDF
| doi=10.1038/nature04046
}}
* {{cite journal
| last=Sowers | first=Todd
| date=[[2006-02-10]]
| journal=Science
| volume=311 | issue=5762 | pages=838–840
| title=Late Quaternary Atmospheric CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; Isotope Record Suggests Marine Clathrates Are Stable
| doi=10.1126/science.1121235
| pmid=16469923
}}
* {{cite journal
| last=Svensmark | first=Henrik
| authorlink=Henrik Svensmark
| coauthors=Jens Olaf P. Pedersen, Nigel D. Marsh, Martin B. Enghoff, Ulrik I. Uuggerhøj
| year=[[2007-02-08]]
| title=Experimental evidence for the role of ions in particle nucleation under atmospheric conditions
| journal=[[Proceedings of the Royal Society]] A
| volume=463 | issue=2078 | pages=385–396
| publisher=FirstCite Early Online Publishing
| doi=10.1098/rspa.2006.1773
}}''(online version requires registration)''
* {{cite journal
| last=Walter | first=K. M.
| coauthors=S. A. Zimov, Jeff P. Chanton, D. Verbyla, [[F. Stuart Chapin III|F. S. Chapin]]
| date=[[2006-09-07]]
| title=Methane bubbling from Siberian thaw lakes as a positive feedback to climate warming
| journal=[[Nature (journal)|Nature]]
| volume=443 | issue=7107 | pages=71–75
| doi=10.1038/nature05040
}}
* {{cite journal
| last=Wang
| first=Y.-M.
| coauthors=J.L. Lean, N.R. Sheeley
| date=[[2005-05-20]]
| title=Modeling the sun's magnetic field and irradiance since 1713
| journal=[[Astrophysical Journal]]
| volume=625
| pages=522–538
| url=http://climatesci.colorado.edu/publications/pdf/Wang_2005.pdf
| format=PDF
| doi=10.1086/429689
}}
{{refend}}

{{Subject bar|wikt=climate change|b=Climate Change|q=Climate change|commons=Category:Climate change|n=Category:Climate change|v=Climate change|s=Climate change}}
{{Global warming|state=expanded}}
{{Climate change}}
{{Human impact on the environment}}
{{Earth}}
{{Authority control|state=expanded}}

[[Category:Climate change| ]]
[[Category:Anthropocene]]
[[Category:Articles containing video clips]]
[[Category:History of climate variability and change]]
[[Category:Global environmental issues]]
[[Category:Human impact on the environment]]
[[Category:ගෝලීය උණුසුම් වීම]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාරිසරික ගැටළු]]
[[ප්‍රවර්ගය:Carbon finance]]
[[ප්‍රවර්ගය:දේශගුණය වෙනස්වීම]]
[[ප්‍රවර්ගය:Economic problems]]
[[ප්‍රවර්ගය:දේශගුණ ඉතිහාසය]]
[[ප්‍රවර්ගය:Climate change]]
[[ප්‍රවර්ගය:19 වන සියවස]]
[[ප්‍රවර්ගය:20 වන සියවස]]
[[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස]]</text>
      <sha1>6nk7qsfkgx19p34p1dwctt81r2gqie3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගුණෝත්තර ශ්‍රේණි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11363</id>
    <revision>
      <id>795007</id>
      <parentid>460634</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T06:51:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37145-10</username>
        <id>79731</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6155" sha1="s0zpayzkssk4dh34v2qh44z9e1e1roe" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Geometric progression convergence diagram.svg|thumb|350px|රූප සටහනේ දැක්වෙන්නේ 2 ට අභිසාරි වන 1 + ½ + ¼ + 1/8  + ...... යන ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියයි.]]

[[ගණිතය|ගණිතයේදී]], ගුණෝත්තර අනුක්‍රමයක් ලෙස ද හඳුන්වන ගුණෝත්තර ශ්‍රේණිය, පළමු පදයට පසුව එන සෑම පදයක්ම, පොදු අනුපාතය ලෙස හැඳින්වෙන ශුන්‍ය නොවන නියතය සංඛ්‍යාවකින් ඊට‍ පෙර ඇති පදය ගුණ කිරීමෙන් ලබා ගන්නා සංඛ්‍යා අනුක්‍රමයකි. උදාහරණයක් ලෙස 2, 6 , 18, 54, ..... යන අනුක්‍රමය පොදු අනුපාතය 3  වු ගුණෝත්තර අනුක්‍රමයක and 10, 5, 2.5, 1.25, ... is a geometric sequence with common ratio 1/2. ගුණෝත්තර  අනුක්‍රමයක  පදවල එකතුව ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක් ලෙස හැඳින්වේ. 

ඒ අනුව ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක (අනුක්‍රමකය) පොදු ස්වරූපය 
a, ar, ar2, ar3,ar4, …..
වන අතර, ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක පොදු ස්වරූපය
a + ar + ar2 + ar3 + ar4 + ………… වේ.

මෙහි පොදු අනුපාතය r = O වන අතර,  a යනු අනුක්‍රමයේ ආරම්භක අගයට සමාන වන පොදු සාධකයකි. 

==මූලික ලක්‍ෂණ==
පළමු පදය a සහ පොදු අනුපාතය r වන ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක n වැනි පදය
:&lt;math&gt;a_n = a\,r^{n-1}&lt;/math&gt; මගින් දෙනු ලැබේ.

එවැනි ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක් &lt;math&gt;n\geq 1&lt;/math&gt; වන සෑම පූර්ණ සංඛ්‍යාවක් සඳහාම &lt;math&gt;a_n = r\,a_{n-1}&lt;/math&gt; යන ආවර්තිත සම්බන්ධය අනුගමනය කරයි.
[[ගොනුව:Tish-pro.JPG]]

සාමාන්‍යයෙන් දී ඇති ශ්‍රේඪියක්, ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක් දැයි පරීක්ෂා කිරීමට, අයෙක් සරලවම ශ්‍රේඪියේ අනුයාත පද අතර අනුපාතය සමාන දැයි බලයි.

ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක පොදු අනුපාතය සෘණ වීමටද පුළුවන. එවිට පදයක් හැර පදයක් සෘණ හා ධන වන සංඛ්‍යා ඇති අනුක්‍රමයක් ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස 1, -3, 9, -27, 81, -243, ...... යනු පොදු අනුපාතය -3 වන ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියකි. 

ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක හැසිරීම පොදු අනුපාතයේ අගය මතරඳා පවතී. පොදු අනුපාතය
*	ධන නම්, සෑම පදයක්ම මුල පදයේ ලකුණම ගනී.
*	සෘණ නම්, පදයක් ඇර පදයක් සෘණ හා ධන වේ.
*	1 ට වඩා විශාල නම් ධන අනන්තය වෙතට ඝාතිය වර්ධනයක් සිදු‍වේ.
*	1 නම්, ශ්‍රේණියේ නියත අනුක්‍රමයකි 
*	-1 හා 1අතර නමුත් ශුන්‍ය නොවේ නම්, ශුන්‍ය කරා ඝාතිය අඩුවීමක් සිදුවේ.
*	-1 නම් ශ්‍රේණිය ඒකාන්තරණ අනුක්‍රමයකි. (ඒකාන්තරණ ශ්‍රේණි බලන්න)
*	-1 ට වඩා අඩු නම්, අනන්තය (ධන හා සෘණ) වෙතට ඝාතිය වර්ධනයක් සිදුවේ.
*	''මෙය රඳා පවතින්නේ r කියන අගය 1ට වැඩිද අඩුද කියන එක මතයි''

4, 15, 26, 37, 48, ...... (පොදු අන්තරය 11 වු) වැනි සමාන්තර ශ්‍රේඪියක රේඛීය වර්ධනයට (හෝ අඩුවීමට) විරුද්ධ ලෙස ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪි (-1, 1 හෝ ශුන්‍ය නොවන පොදු අනුපාතයක් සහිත) ඝාතිය වර්ධනයක් හෝ ඝාතිය අඩුවිමක් පෙන්වයි. T.R මැල්දස් ඔහුගේ ජනගහණය පිළිබඳ මූලධර්මයේ ගණිතමය පදනම ලෙස මෙම මූල ධර්මය භාවිතා කරන ලදී. මෙම ශ්‍රේඪි වර්ග 2 එකිනෙකට සම්බන්ද බව සලකන්න. ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක සෑම පදයකම ධන පොදු අනුපාතයක් සහිතව ලඝුගණකය ගැනිමෙන් සමාන්තර ශ්‍රේඪියක් ලබාගත හැකි අතරම සමාන්තර ශ්‍රේඪියක සෑම පදයක්ම ඝාතිය කිරීමෙන් ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක් ලබාගත හැක. ගුණෝත්තර ශ්‍රේණි පිළිබඳ මෙම දැනුම ඔබට ඔබට සාමාන්‍ය හා උසස් පෙළ විභාගවලදී අතිශය වැදගත් වනු ඇත.

[[Category:ශ්‍රේණි]]
[[Category:ගණිතය]]</text>
      <sha1>s0zpayzkssk4dh34v2qh44z9e1e1roe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඒරිස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11955</id>
    <revision>
      <id>794947</id>
      <parentid>414375</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T13:14:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16293" sha1="ni32xvde8gys1c1b0zpdlibern6qmpf" xml:space="preserve">{{About|පුරාතන ග්‍රීක දෙවියා}}
{{Distinguish|ඒරීස් (නක්ෂත්‍රය)}}
{{Infobox deity
| type = Greek
| name = ඒරීස්
| image = Ares Canope Villa Adriana b.jpg
| image_size = 
| alt = 
| caption = [[හේඩ්‍රියන්ගේ විලාව|හෙඩ්‍රියන්ගේ විලාවෙන්]] හමුවූ ඒරීස් ප්‍රතිමාවක්
| god_of = යුධ දෙවියා
| abode = [[ඔලිම්පස් කන්ද]], [[ත්‍රේස්]], [[මැසිඩෝනියාව (පුරාතන රාජධානිය)|මැසිඩෝනියාව]], [[තීබ්ස්, ග්‍රීසිය|තීබ්ස්]], [[ස්පාර්ටා]] සහ [[මැනි අර්ධද්වීපය|මැනි]]
| symbols = [[අසිපත]], [[හෙල්ල]], [[පලිහ]], [[හිස්වැස්ම]], [[යුධරථය]], [[ගිනිසිළුව]], [[සුනඛයා]], [[වල් ඌරා]], [[ගිජුලිහිණියා]]
| consort = [[ඇෆ්‍රොඩයිටි]] සහ [[ඒරිස්#ඒරිස්ගේ භාර්යාවන් සහ දරුවන් ලැයිස්තුව|වෙනත් තැනැත්තියන්]]
| parents = [[සියුස්]] සහ [[හේරා]]
| siblings = [[ඉයාකස්]], [[ඇන්‍ජලෝස් (ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ජලෝස්]], [[ඇෆ්‍රොඩයිටි]], [[ඇපලෝ]], [[ආර්ටිමිස්]], [[ඇතීනා]], [[ඩියෝනිසස්]], [[එයිලෙයිතියා]], [[එන්යෝ]], [[එරිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|එරිස්]], [[එර්සා]], [[හෙබේ (පුරාණෝක්තිවේදය)|හෙබේ]], [[ට්‍රෝයිහි හෙලන්]], [[හෙෆේස්ටස්]], [[හෙරක්ලස්]], [[හර්මිස්]], [[මිනෝස්]], [[පැන්ඩියා]], [[පර්සිෆෝන්]], [[පර්සියස්]], [[රැඩමැන්තස්]], [[ග්‍රේස්වරු]], [[හොරේ]], [[ලිටේ]], [[මුසේ]]වරුන්, [[මොයිරයි]]
| children = [[ඉරෝටිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඉරෝටිස්]] ([[ඊරෝස්]] සහ [[ඇන්ටරොස්]]), [[ෆෝබස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆෝබස්]], [[ඩෙයිමොස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඩෙයිමොස්]], [[ෆ්ලේජියාස්]], [[හාර්මෝනියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|හාර්මෝනියා]], [[එන්යාලියෝස්]], [[ත්‍රැක්ස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ත්‍රැක්ස්]], [[ඊනොමෝස්]], [[ඇමසන්වරු]] සහ [[ඇඩ්‍රේස්ටියා]]
| mount = 
| Roman_equivalent = [[මාර්ස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|මාර්ස්]]
}}
{{Contains special characters}}
{{Ancient Greek religion}}

'''ඒරීස්''' ({{IPAc-en|ˈ|ɛər|iː|z}}; {{lang-grc-gre|Ἄρης}} {{IPA-el|árɛːs|}}) යනු [[යුධ දෙවියා|යුද්ධයට අධිපති]] [[ග්‍රීක පුරාණෝක්තිමය චරිත ලැයිස්තුව|ග්‍රීක දෙවියා]]යි. [[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවන්]]ගෙන් අයකු වන ඒරීස්, [[සියුස්]] සහ [[හේරා]]ගේ පුත්‍රයායි.&lt;ref&gt;[[හෙසියඩ්]], ''තියෝගනි'' 921 ([[ලෝයෙබ් සම්භාව්‍ය පුස්තකාලය]] [https://books.google.com/books?id=lnCXI9oFeroC&amp;dq=Ares+intitle%3Atheogony+inauthor%3Ahesiod&amp;q=%22she%2C+mingling+in+love%22+Ares#v=snippet&amp;q=%22she%2C%20mingling%20in%20love%22%20Ares&amp;f=false අංකනය]); ''[[ඉලියඩ්]]'', 5.890–896. [[ඕවිඩ්]] (''[[ෆැස්ටි (ඕවිඩ්)|ෆැස්ටි]]'' 5.229–260) අනුව මේ හා සැසඳීමේ දී ඒරීස්ට අනුරූප රෝම දේවතාවා වන [[මාර්ස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|මාර්ස්]] උපත ලැබූයේ [[ජූනෝ (පුරාණෝක්තිවේදය)|ජූනෝ]]ගෙන් පමණකි.&lt;/ref&gt; [[පුරාතන ග්‍රීක සාහිත්‍යය|ග්‍රීක සාහිත්‍යය]] තුළ නිතරම ඔහුව නිරූපණය කොට ඇත්තේ යුද්ධයේ මෙල්ල නොවූ ප්‍රචණ්ඩ භෞතික ස්වරූපයක් ලෙසයි. නමුත් ඇගේ සොයුරිය වන සන්නාහ පැළඳි [[ඇතීනා]] [[ඥානයේ දේවතාවා|බුද්ධියේ දේවතාවිය]] වන අතර, ඇය [[යුධ මූලෝපාය]] සහ සෙන්පතීත්වයට අධිපතිනය ලෙස ද දක්වා ඇත.&lt;ref&gt;[[වෝල්ටර් බර්කර්ට්|Walter Burkert]], ''Greek Religion'' (Blackwell, 1985, 2004 reprint, originally published 1977 in German), pp. 141; William Hansen, ''Classical Mythology: A Guide to the Mythical World of the Greeks and Romans'' (Oxford University Press, 2005), p. 113.&lt;/ref&gt;

ග්‍රීකයන් ඒරීස් කෙරෙහි ද්විත්ව පිළිවෙත්ක අනුගමනය කොට ඇත. යුද්ධයේ සාර්ථකත්වයට අවශ්‍ය භෞතික ශූරතාව ඔහු වුව ද, භයානක බලවේගයක් වූ ඔහු &quot;සටනේ දී ඉතා ගිජු, ප්‍රමාණය ඉක්මවා යන, විනාශකාරී ඝාතකයකු විය.&quot;&lt;ref name=&quot;Burkert, p. 169&quot;&gt;Burkert, ''Greek Religion'', p. 169.&lt;/ref&gt; සටනේ දී ඔහුගේ පුත්‍රයින් වූ [[ෆෝබස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆෝබස්]] (භීතිය) හා [[ඩෙයිමොස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඩෙයිමොස්]] (ත්‍රාසය) සහ ඔහුගේ සොයුරිය හෙවත් පෙම්වතිය වූ [[එන්යෝ]] (අසමගිය) ඔහු සමග යුධරථයේ නැගී යති.&lt;ref&gt;Burkert, ''Greek Religion'', p.169.&lt;/ref&gt; ''[[ඉලියඩ්]]'' තුළ ඔහුගේ පියා වන සියුස් ඔහුට පවසන්නේ තමන්ට වඩාත් වෛරකරන දෙවියා ඔහු බවයි.&lt;ref&gt;''[[ඉලියඩ්]]'' 5.890–891.&lt;/ref&gt; ඒරීස් සමග සම්බන්ධතාව මගින් ස්ථාන සහ භාණ්ඩ භයානක, රෞද්‍ර හෝ හමුදාමය ගුණාංගවලින් යුක්ත වේ.&lt;ref&gt;Hansen, ''Classical Mythology'', pp. 114–115.&lt;/ref&gt; යුධ දෙවියා ලෙස ඔහුගේ අගය සැකසහිත ය. [[ට්‍රෝජන් යුද්ධය|ට්‍රෝජන් යුද්ධයේ]] දී ඒරීස් පරාජය වූ පාර්ශ්වයේ විය. නමුත් නිතරම [[නයික් (පුරාණෝක්තිවේදය)|නයික් (විජයග්‍රහණය)]] සිය හස්තයෙහි දරාසිටින ඇතීනා [[පුරාතන ග්‍රීක කලාව|ග්‍රීක කලාව]] තුළ විජයග්‍රාහී ග්‍රීකයන්ගේ ප්‍රියතාවයට ලක් විය.&lt;ref name=&quot;Burkert, p. 169&quot;/&gt;

[[ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය|ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදයේ]] සාහිත්‍යමය වෘත්තාන්ත තුළ ඒරිස්ට හිමිව ඇත්තේ සීමිත ස්ථානයකි. නමුත් ඔහුගේ නොයෙකුත් පෙම් සබඳතා සහ දරුවන් නිතරම ව්‍යාංගාර්ථයෙන් හඟවා ඇත.&lt;ref&gt;Hansen, ''Classical Mythology'', pp. 113–114; Burkert, ''Greek Religion'', p. 169.&lt;/ref&gt; පුරාණෝක්ති තුළ ඒරිස් දක්නට ඇති විට එය බොහෝදුරට අපකීර්තිය හා සම්බන්ධ එකකි..&lt;ref&gt;Hansen, ''Classical Mythology'', pp. 113–114.&lt;/ref&gt; ශිල්පයට අධිපති [[හෙෆේස්ටස්]] දෙවියන්ගේ භාර්යාව වූ ප්‍රේමයට අධිපති [[ඇෆ්‍රොඩයිටි]] දේවතාවියගේ සුප්‍රකට පෙම්වතකු ලෙස ද ඒරීස් සැලකේ.&lt;ref&gt;In the ''Iliad'', however, the wife of Hephaestus is Charis, &quot;Grace,&quot; as noted by Burkert, ''Greek Religion'', p. 168.&lt;/ref&gt; ඒරිස් සහ ඇෆ්‍රොඩයිටිට සම්බන්ධ වඩාත් ප්‍රචලිත කථාවෙහි සැමියාගේ උපක්‍රමයක් මගින් ඔවුන් අවමානයට පත්වූ අයුරු දක්වා ඇත.&lt;ref&gt;''[[ඔඩිසි (කාව්‍යය)|Odyssey]]'' 8.266–366; Hansen, ''Classical Mythology'', pp. 113–114.&lt;/ref&gt;

[[රෝම දෙවිවරුන් ලැයිස්තුව|‍රෝම දෙවිවරුන්]]අතර ඒරීස්ට අනුරූප දෙවියා වන්නේ [[මාර්ස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|මාර්ස්]] ය.&lt;ref name=Lar&gt;''Larousse Desk Reference Encyclopedia'', [[ද බුක් පීපල්|The Book People]], Haydock, 1995, p. 215.&lt;/ref&gt; නමුත් [[පුරාතන රෝමයේ ආගම|පුරාතන රෝම ආගම]] තුළ රෝම ජනයාගේ පියා ලෙස ඔහුට ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් හිමිව ඇත්තේ ආරක්ෂක දේවතාවකු ලෙසයි. [[ලතින් සාහිත්‍යය]] [[හෙලනීකරණය|හෙලනීකරණයේ]] දී ඒරීස්ගේ පුරාණෝක්ති රෝම රචකයන් විසින් මාර්ස්ගේ නම යටතේ [[ඉන්ටර්ප්‍රිටේෂියෝ ග්‍රේකා|යළි අර්ථ දක්වා]] ඇත. [[රෝම අධිරාජ්‍යය|රෝම පාලනය]] යටතේ ග්‍රීක රචකයන් ද මාර්ස්ට අදාළ වන්දනා ක්‍රම සහ චාරිත්‍ර ඒරිස්ගේ නාමය යටතේ සඳහන් කොට ඇත. මේ නිසා පසුකාලීන [[බටහිර සංස්කෘතිය|බටහිර කලාව සහ සාහිත්‍යය]] තුළ [[සම්භාව්‍ය පුරාණෝක්තිවේදය|සම්භාව්‍ය සම්ප්‍රදායයෙහි]] මෙම චරිත ද්විත්වය වෙන්කොට හඳුනාගත නොහැකි වේ.

==මේවාත් බලන්න==
; සම්බන්ධ ග්‍රීක දෙවිවරු
* [[ඇෆ්‍රොඩයිටි]] (පෙම්වතිය)
* [[හේරා]] (මව)
* [[සියුස්]] (පියා)
* [[ඉයොස්]] (පෙම්වතිය)

; ඇෆ්‍රොඩයිටිට දාව උපන් දරුවන්
* [[හාර්මෝනියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|හාර්මෝනියා]] (සමගිය)
* [[ඊරෝස්]] (සරාගී ප්‍රේමය)
* [[ෆෝබොස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆෝබොස්]] (භීතිය)
* [[ඩෙයිමොස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඩෙයිමොස්]] (ත්‍රාසය)
* [[ඇඩ්‍රෙස්ටියා]] (පළිගැනීම)
* [[ඇන්ටරොස්]] (ප්‍රතිදාන ප්‍රේමය)

; මිතුරන් සහ උපදේශකයන්
* [[තෙමිස්]] (දිව්‍යමය නීතිය)
* [[නයික් (පුරාණෝක්තිවේදය)|නයික්]] (විජයග්‍රහණය)
* [[ඩයික් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඩයික්]] (යහපත් විනිශ්චය)

; සහායකයින්
* [[ඇච්ලයිස්]] (මරණය)
* [[ඇන්ඩ්‍රොක්ටසියායි]] (ඝාතනය)
* [[අලාලා]] (රණ හඬ)
* [[එරිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|එරිස්]] (කලහය)
* [[එන්යෝ]] (ප්‍රචණ්ඩතාව)
* [[හෙබේ (පුරාණෝක්තිවේදය)|හෙබේ]] (ජීවිතය)
* [[හොමාදොස්]] (යුධ ඝෝෂාව)
* [[හිස්මිනෙයි]] (සටන් වැදීම)
* [[කයිඩොයිමොස්]] (ව්‍යාකූලතාව)
* [[කෙරෙස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|කෙරෙස්]] (මරණ ආත්ම)
* [[මඛායි]] (සටන් ආත්ම)
* [[පැලියොක්සිස්]] (ආපසු දිවීම)
* [[පොලෙමොස්]] (යුද්ධය)
* [[ප්‍රොයොක්සිස්]] (වේගයෙන් දිවීම)

; ග්‍රීක-නොවන සංස්කෘතිවල සමාන දෙවිවරුන්
* [[බ්‍රිටැනියා]]
* [[කැත්ලීන් නි හෞලිහන්]]
* [[ලිබර්ටි (දෙවඟන)|ලිබර්ටි]]
* [[මාර්ස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|මාර්ස්]]
* [[නෙර්ගාල්]], අඟහරු ග්‍රහයා හා සම්බන්ධ [[බැබිලෝනියානු ආගම|බැබිලෝනියානු දෙවියා]]
* [[ටයිර්]], [[නෝර්ස් පුරාණෝක්තිවේදය|නෝර්ස්]] යුධ දෙවියා
* [[යුධ දෙවිවරුන් ලැයිස්තුව]]

; මූලාකෘතික ලක්ෂණ
* [[චණ්ඩභාවය]]
* [[ධෛර්යය]]
* [[නිර්භීතභාවය]]
* [[දිව්‍යමය නීතිය]]
* [[නිදහස් කැමැත්ත|නිදහස]]
* [[පුරුෂායිතය]]
* [[ධාර්මික කෝපය]]

==සටහන් සහ ආශ්‍රේයයන්==
;සටහන්
{{reflist|group=n}}
;ආශ්‍රේයයන්
{{Reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
{{Commons category|Ares|ඒරීස්}}
{{wiktionary|එරීස්}}
* [http://www.theoi.com/Olympios/Ares.html තියොයි ව්‍යාපෘතිය, ඒරිස්]—සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යය, ග්‍රීක සහ රෝම කලාවේ ඒරිස් පිළිබඳ තොරතුරු.
* [https://www.facebook.com/TheArchetypeAres?sk=app_4949752878 ෆේස්බුක් මූලාකෘති පිටුව] පින්තූර ගැලරිය සහ ජනප්‍රිය අද්‍යතන සැඳහුම්

{{Greek religion}}
{{Authority control}}

[[Category:ඒරීස්| ]]
[[Category:යුධ දෙවිවරු]]
[[Category:ඉලියඩ්හි දෙවිවරු]]
[[Category:ග්‍රීක යුධ දෙවිවරු]]</text>
      <sha1>ni32xvde8gys1c1b0zpdlibern6qmpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මැඩෝනා (ගායිකාව)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14556</id>
    <revision>
      <id>794971</id>
      <parentid>794844</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:24:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>/* top */ error fixed</comment>
      <origin>794971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196932" sha1="j4f6rnfbmrv3668ihxp0ugetlzyj8g1" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = මැඩෝනා
| image = Madonna Rebel Heart Tour 2015 - Stockholm (23051472299) (cropped).jpg
| alt = A closeup photo of Madonna with shoulder-length wavy blonde hair, wearing a colorful, low-cut blouse, holding a microphone to her mouth with her right hand.
| caption = මැඩෝනා 2015 නොවැම්බර් මාසයේදී [[ස්ටොක්හෝම්]] හි [[rebel heart tour]] ඉදිරිපත් කළේය
| birth_name = මැඩෝනා ලූසියස් සිකෝන්
| birth_date = {{birth date and age|1958|8|16}}
| birth_place = [[Bay City, Michigan]], U.S.
| residence = [[Lisbon]], Portugal&lt;!--Cited within &quot;2015–present: Rebel Heart and new album&quot;--&gt;
| alias = වෙරෝනිකා (කතෝලික ධර්මයේ නාමය)
| occupation = {{ගායිකාව | ගීත රචක | නිළිය | ව්‍යවසායකයා | නිෂ්පාදක වාර්තාව | ඡේදය |  චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ | ස්වයංක්‍රීය | මානුෂීය}}
| years_active = 1979–සිට
| home_town = [[Rochester Hills, Michigan]], U.S.
| net_worth = U.S. $590–$800 million&lt;ref&gt;[https://www.thewealthrecord.com/celebs-bio-wiki-salary-earnings-2019-2020-2021-2022-2023-2024-2025/singer/madonna-net-worth/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926051229/https://www.thewealthrecord.com/celebs-bio-wiki-salary-earnings-2019-2020-2021-2022-2023-2024-2025/singer/madonna-net-worth/ |date=2020-09-26 }}www.thewealthrecord.com.Kinua 2019-03-29&lt;/ref&gt;
| spouse = Sean Penn (kasal (1985), nagdiborsyo (1985); Guy Ritchie (kasal. (2000), nagdiborsyo (2008)
| partner = Carlos Leon (1995–1997)
| children = 6
| website = {{URL|https://www.madonna.com}}
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background      = solo_singer
| genre           = {{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[Electronic dance music|dance]]|[[Rock music|rock]]}}
| instrument      = {{hlist|Vocals|guitar}}&lt;!--- If you think an instrument should be listed or removed, a discussion to reach consensus is needed first per: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_musical_artist#instrument---&gt;
| label           = {{hlist|[[Sire Records|Sire]]|[[Warner Bros. Records|Warner Bros.]]|[[Maverick (company)|Maverick]]|[[Interscope Records|Interscope]]}}&lt;!--Listed in chronological order --&gt;
| associated_acts = {{hlist|[[Breakfast Club (band)|Breakfast Club]]|Emmy}}&lt;!--Please do not add to this list without first discussing your proposal on the talk page. --&gt;
}}
}}

'''මැඩෝනා''' ලුයිස් සිකෝන් (/ tʃɪˈkoʊni /; ඉතාලි: [tʃikˈkoːne]; උපත 1958 අගෝස්තු 16) ඇමරිකානු ගායිකාවක්, ගීත රචකයෙක් සහ නිළියකි.  1980 දශකයේ සිට &quot;පොප් රැජින&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මැඩෝනා, සංගීත නිෂ්පාදනය, ගීත රචනා සහ දෘශ්‍ය ඉදිරිපත් කිරීමෙහි අඛණ්ඩ ප්‍රතිනිර්මාණය හා බහුකාර්යතාව නිසා කැපී පෙනේ.  ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ කලාත්මක ප්‍රකාශනයේ මායිම් තල්ලු කර ඇති ඇය සිය වෘත්තියේ සෑම අංශයක්ම සම්පූර්ණයෙන්ම භාරව සිටී.  සමාජ, දේශපාලන, ලිංගික සහ ආගමික තේමාවන් ඇතුළත් වන ඇයගේ කෘති විවේචනාත්මක පැසසුමට හා මතභේදයට තුඩු දී තිබේ.  මැඩෝනා බොහෝ විට වෙනත් කලාකරුවන්ගේ බලපෑමක් ලෙස සඳහන් කරයි.

මිචිගන් හි උපත ලැබූ මැඩෝනා 1978 දී නිව් යෝර්ක් නගරයට ගොස් නූතන නර්තන වෘත්තියක් හැදෑරීය.බ්‍රේක්ෆාස්ට් ක්ලබ් සහ එමී යන රොක් සංගීත කණ්ඩායම්වල බෙර වාදකයෙකු, ගිටාර් වාදකයෙකු සහ ගායිකාවක් ලෙස රඟපෑමෙන් පසුව, මැඩෝනා 1982 දී සයර් රෙකෝර්ඩ්ස් සමඟ අත්සන් කළ අතර ඊළඟ වසරේදී ඇගේ නාමික මංගල ඇල්බමය නිකුත් කළේය.ඇය එය අනුගමනය කළේ ගෝලීය හොඳම අලෙවිකරුවන් වන ලයික් අ වර්ජින් (1984) සහ ට්‍රූ බ්ලූ (1986) මෙන්ම ග්‍රැමී සම්මානලාභීන් වන රේ ඔෆ් ලයිට් (1998) සහ කන්ෆෙෂන්ස් ඔන් ඩාන්ස් ෆ්ලෝර් (2005) ය. මැඩෝනා සිය වෘත්තීය ජීවිතය පුරාම අංක එකේ කේවල ගීත රැසක් ලබා ඇති අතර, &quot;ලයික් වර්ජින්&quot;, &quot;ලා ඉස්ලා බොනීටා&quot;, &quot;යාච්ඥාාවක් මෙන්&quot;, &quot;වෝග්&quot;, &quot;දුන්නක් ගන්න&quot;,&quot;ශීත කළ&quot;, &quot;සංගීතය&quot;, &quot; හං අප් &quot;සහ&quot; මිනිත්තු 4 &quot;.

ඩෙස්පරේට්ලි සීකිං සුසාන් (1985), ඩික් ට්‍රේසි (1990), ඒ ලීග් ඔෆ් ද ඕවන් (1992) සහ එවිටා (1996) වැනි චිත්‍රපටවල මැඩෝනාගේ ජනප්‍රියත්වය තවදුරටත් වර්ධනය විය.  එවිටා හොඳම නිළිය සඳහා ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මානය දිනා ගත් අතර, ඇගේ අනෙක් චිත්‍රපට බොහොමයකට දුර්වල විචාර ලැබුණි.  ව්‍යාපාරික කාන්තාවක් ලෙස මැඩෝනා 1992 දී මේවරික් (මේවරික් රෙකෝඩ්ස් ලේබලය ඇතුළුව) නමින් විනෝදාස්වාද සමාගමක් ආරම්භ කළේය. ඇගේ අනෙක් ව්‍යාපාර අතරට විලාසිතා වෙළඳ නාම, ළමා පොත්, සෞඛ්‍ය සමාජ සහ චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය ඇතුළත් වේ.  ඇය විවිධ පුණ්‍යායතන සඳහා දායක වන අතර 1998 දී රේ ඔෆ් ලයිට් පදනම සහ 2006 දී මලාවි රයිසින් ආරම්භ කළාය.

ඩෙස්පරේට්ලි සීකිං සුසාන් (1985), ඩික් ට්‍රේසි (1990), ඒ ලීග් ඔෆ් ද ඕවන් (1992) සහ එවිටා (1996) වැනි චිත්‍රපටවල මැඩෝනාගේ ජනප්‍රියත්වය තවදුරටත් වර්ධනය විය.  එවිටා හොඳම නිළිය සඳහා ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මානය දිනා ගත් අතර, ඇගේ අනෙක් චිත්‍රපට බොහොමයකට දුර්වල විචාර ලැබුණි.  ව්‍යාපාරික කාන්තාවක් ලෙස මැඩෝනා 1992 දී මේවරික් (මේවරික් රෙකෝඩ්ස් ලේබලය ඇතුළුව) නමින් විනෝදාස්වාද සමාගමක් ආරම්භ කළේය. ඇගේ අනෙක් ව්‍යාපාර අතරට විලාසිතා වෙළඳ නාම, ළමා පොත්, සෞඛ්‍ය සමාජ සහ චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය ඇතුළත් වේ.  ඇය විවිධ පුණ්‍යායතන සඳහා දායක වන අතර 1998 දී රේ ඔෆ් ලයිට් පදනම සහ 2006 දී මලාවි රයිසින් ආරම්භ කළාය.

== ජීවිතය සහ වෘත්තීය ==

===1958-1981: මුල් ජීවිතය සහ වෘත්තීය ආරම්භය===

මැඩෝනා ලුයිස් සිකෝන් 1958 අගෝස්තු 16 වන දින මිචිගන්හි බේ සිටි හිදී කතෝලික දෙමව්පියන් වන මැඩෝනා ලුයිස් (නී ෆෝටින්; 1933-1963) සහ සිල්වියෝ ඇන්තනි &quot;ටෝනි&quot; සිකෝන් උපත ලැබීය.ඇගේ පියාගේ දෙමව්පියන් පැසෙන්ට්‍රෝ වෙතින් ඉතාලි සංක්‍රමණිකයන් වූ අතර ඇගේ මව ප්‍රංශ-කැනේඩියානු සම්භවයක් ඇති අයෙකි. ටෝනි ක්‍රයිස්ලර් සහ ජෙනරල් මෝටර්ස් හි ඉංජිනේරු නිර්මාණකරුවෙකු ලෙස සේවය කළේය. මැඩෝනාට ඇගේ මවට සමාන නමක් තිබූ බැවින් පවුලේ සාමාජිකයන් ඇයව හැඳින්වූයේ &quot;ලිට්ල් නොනි&quot; යනුවෙනි.  මැඩෝනා පසුව ඇගේ නම ගැන අදහස් දක්වමින්, &quot;මම මැඩෝනා ලෙස නම් කර ඇති දේ හැර වෙන කිසිවක් විය හැක්කේ කෙසේද? මම කන්‍යා සොහොයුරියක් හෝ මේ කෙනෙකු අවසන් කරනු ඇත.&quot; ඇයට වැඩිමහල් සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු වන ඇන්තනි සහ මාටින් සහ තිදෙනෙක් සිටී  බාල සහෝදර සහෝදරියන්, පෝලා, ක්‍රිස්ටෝපර් සහ මෙලනි.

1966 දී කතෝලික පල්ලියේදී තහවුරු වූ පසු ඇය වෙරෝනිකා තහවුරු කිරීමේ නමක් ලෙස පිළිගත්තාය.ඇය හැදී වැඩුණේ ඩෙට්‍රොයිට් නගරාසන්නයේ පොන්තියාක් සහ ඇවොන් ටවුන්ෂිප්හි (දැන් රොචෙස්ටර් හිල්ස්) ය. 1963 දෙසැම්බර් 1 වන දින වයස අවුරුදු 30 දී ඇගේ මව පියයුරු පිළිකාවෙන් මිය යාමට මාස කිහිපයකට පෙර, මැඩෝනා හේතුව තේරුම් නොගත්තද ඇගේ හැසිරීම හා පෞරුෂයේ වෙනස්කම් දුටුවේය. ඇගේ වෛද්‍ය තත්වය පැහැදිලි කිරීම සඳහා ඇගේ මව පාඩු ලැබූ අතර බොහෝ විට මැඩෝනා ඇයගෙන් ඒ ගැන ප්‍රශ්න කළ විට අඬන්නට පටන් ගත්තාය. මැඩෝනා පසුව පිළිගත්තේ තම මව මිය යන සංකල්පය ග්‍රහණය කර නොගත් බවය.

මැඩෝනා සැනසිල්ල සඳහා ඇගේ පියාගේ ආච්චි වෙත හැරුණාය.  සිකෝන් සහෝදර සහෝදරියන් ගෘහ සේවිකාවන් සමඟ අමනාප වී තම ආදරණීය මවගේ ස්ථානය ගැනීමට උත්සාහ කරනු ඇතැයි සිතූ තම නිවසට ගෙන එන ඕනෑම කෙනෙකුට විරුද්ධව කැරලි ගැසූහ.  මැඩෝනා පසුව වැනිටි ෆෙයාර්ට පැවසුවේ තම &quot;&quot;යෞවන කාලයේදී තමා යමක් සොයන හුදකලා ගැහැණු ළමයෙකු ලෙස දුටු බවයි. මම එක්තරා ආකාරයකින් කැරලි ගැසුවේ නැත. යම් දෙයකට හොඳ වීම ගැන මම සැලකිලිමත් වීමි. මගේ යට ඇඳුම් රැවුල කැපුවේ නැත. සාමාන්‍ය ගැහැනු ළමයින් මෙන් වේශ නිරූපණය නොකළේය. නමුත් මම ඉගෙන ගත් අතර මට හොඳ ලකුණු ලැබුණි ... මට අවශ්‍ය වූයේ යමෙකු වීමටය.  ඇගේ පියා ටෝනි ද ඇයගෙන් ලබා ගත හැකි යැයි භීතියට පත් මැඩෝනාට ඇය අසල නොසිටින්නට බොහෝ විට නිදා ගැනීමට නොහැකි විය.

[[File:Madonna family in their vineyard cropped.jpg|right|thumb|upright|මැඩෝනාගේ සුළු මව සහ පියා, ජොආන් සහ ටෝනි සිකෝන් (2009)]]

1966 දී ටෝනි පවුලේ ගෘහ පාලිකා ජොආන් ගුස්ටැෆ්සන් සමඟ විවාහ විය.ඔවුන්ට දරුවන් දෙදෙනෙක් වූහ, ජෙනිෆර් සහ මාරියෝ.නැවත විවාහ වීම ගැන මැඩෝනා තම පියා සමඟ අමනාප වී ඔහුට විරුද්ධව කැරලි ගැසීමට පටන් ගත් අතර, ඉන් වසර ගණනාවකට පසු ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය අඩාල විය.ඇය ශාන්ත ෆ්‍රෙඩ්රික් සහ ශාන්ත ඇන්ඩෘ කතෝලික ප්‍රාථමික පාසල්වලට සහ බටහිර මැද පාසලට ඇතුළත් වූවාය.මැඩෝනා ඉහළ ශ්‍රේණියේ ලකුණු සාමාන්‍යයක් සඳහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන අතර ඇයගේ සාම්ප්‍රදායික නොවන හැසිරීම නිසා කුප්‍රකට වූවාය. පංති අතර ශාලාවල කරත්ත රෝද සහ අත් පටි ඇය රඟ දක්වනු ඇත, විවේක කාලයේදී වඳුරු බාර්වලින් දණ ගසාගෙන, පන්තියේදී ඇගේ සාය ඉහළට ඔසවා තබයි. මේ සියල්ල පිරිමි ළමයින්ට ඇගේ යට ඇඳුම් දැක ගත හැකි විය.

මැඩෝනාගේ පියා ඇයව සම්භාව්‍ය පියානෝ පාඩම් වලට ඇතුළත් කළ නමුත් පසුව ඇයට මුද්‍රා නාට්‍ය පාඩම් කිරීමට ඉඩ දෙන ලෙස ඇය ඔහුට ඒත්තු ගැන්වීය.ඇගේ මුද්‍රා නාට්‍ය ගුරුවරිය වන ක්‍රිස්ටෝපර් ෆ්ලින් නර්තන වෘත්තියක් කිරීමට ඇයව පොළඹවා ගත්තාය.පසුව ඇය රොචෙස්ටර් ඇඩම්ස් උසස් පාසලට ඇතුළත් වූවාය. එහිදී ඇය ශිෂ්‍යාවක් හා ප්‍රීති සංචිතයේ සාමාජිකාවක් වූවාය.උපාධිය ලැබීමෙන් පසු ඇය මිචිගන් විශ්ව විද්‍යාලයට නර්තන ශිෂ්‍යත්වයක් ලබා ගත් අතර උතුරු කැරොලිනාවේ ඩර්හැම් හි පැවති ඇමරිකානු නර්තන උළෙලේදී ගිම්හානය පුරා අධ්‍යාපනය ලැබුවාය.

1978 දී මැඩෝනා පාසලෙන් ඉවත් වී නිව්යෝර්ක් නගරයට මාරු විය.  ඇය නිව්යෝර්ක් බලා යාම ගැන පැවසුවේ, “මම ගුවන් යානයක් ගත් පළමු අවස්ථාව මෙයයි, මම කුලී රථයක් ලබාගත් පළමු අවස්ථාව මෙයයි. මම මෙහි පැමිණියේ ඩොලර් 35 ක් මගේ සාක්කුවේ දමාගෙනයි.ඩන්කින් ඩෝනට්ස් හි වේටර්වරියක් ලෙස හා නවීන නර්තන කණ්ඩායම් සමඟ වැඩ කරමින් සිටියදී ඇල්වින් අයිලි ඇමරිකානු නැටුම් රඟහලේ පන්ති පැවැත්වූ අතර අවසානයේ පර්ල් ලැන්ග් නැටුම් රඟහල සමඟ රඟදැක්වූවාය.ඇය ප්‍රකට ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනියක සහ නර්තන ශිල්පිනියක වන මාර්තා ග්‍රැහැම්ගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ නර්තනය හැදෑරුවාය.මැඩෝනා අනෙකුත් ස්ථාපිත කලාකරුවන් සඳහා උපස්ථ නර්තන ශිල්පිනියක් ලෙස වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය.එක් රාත්‍රියක, පෙරහුරුවකින් ආපසු යමින් සිටියදී, මිනිසුන් දෙදෙනෙක් ඇයව පිහියකින් අල්ලාගෙන ඇයට දඩුවම් වම් කිරීමට බල කළහ.  පසුව ඇය මෙම සිදුවීම &quot;මගේ දුර්වලතාවයේ රසයක් බව මට පෙනී ගියේය. සියලු ශක්තිමත් ගැහැණු ළමයින් සිටියද මට තවමත් මාව බේරා ගත නොහැකි බව මට පෙනී ගියේය. මට එය කිසිදා අමතක කළ නොහැක.&quot;

1979 ලෝක සංචාරයේදී ප්‍රංශ ඩිස්කෝ චිත්‍ර ශිල්පී පැට්‍රික් හර්නාන්ඩස්ගේ උපස්ථ ගායකයෙකු හා නර්තන ශිල්පියෙකු ලෙස රඟපාමින් සිටියදී, මැඩෝනා සංගීතඥ ඩෑන් ගිල්රෝයි සමඟ ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ඇති කර ගත් අතර ඔවුන් ජීවත් වූයේ ක්වීන්ස් හි කොරෝනා හි අතහැර දැමූ සිනගෝගයක ය.ඔවුන් දෙදෙනා එක්ව ඇගේ පළමු රොක් සංගීත කණ්ඩායම වන බ්‍රේක්ෆාස්ට් ක්ලබ් නිර්මාණය කළ අතර ඒ සඳහා මැඩෝනා ගායනා කර ඩ්‍රම්ස් සහ ගිටාරය වාදනය කළේය.1980 දී හෝ ඇය උදේ කෑම සමාජ ශාලාවෙන් ඉවත් වූ අතර ඇගේ පෙම්වතා ස්ටීවන් බ්‍රේ සමඟ බෙර වාදකයෙකු ලෙස එමී සංගීත කණ්ඩායම පිහිටුවා ගත්තාය.  දෙදෙනා එකට ගීත ලිවීමට පටන් ගත් නමුත් මැඩෝනා පසුව තනිවම රඟපෑමක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට තීරණය කළාය.ඇගේ සංගීතය ඩීජේ සහ වාර්තා නිෂ්පාදක මාක් කමින්ස්ගේ සිත් ගත් අතර ඔහු මැඩෝනා සහ සයර් රෙකෝර්ඩ්ස් නිර්මාතෘ සෙමෝර් ස්ටේන් අතර රැස්වීමක් සංවිධානය කළේය.

=== 1982-1985: මැඩෝනා, like a virgin, සහ පළමු විවාහය ===

මැඩෝනා සයර් සමඟ තනි ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමෙන් පසුව, ඇගේ පළමු ගීතය වන &quot;everybody&quot; 1982 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදීත්, දෙවැන්න &quot;birning up&quot; 1983 මාර්තු මාසයේදීත් නිකුත් විය.දෙදෙනාම එක්සත් ජනපදයේ විශාල සමාජ ශාලා බවට පත්වූ අතර තෙවන ස්ථානයට පත්විය.බිල්බෝඩ් සඟරාව විසින් සම්පාදනය කරන ලද හොට් ඩාන්ස් ක්ලබ් ගීත ප්‍රස්ථාරය. මෙම සාර්ථකත්වයෙන් පසුව, ඇය වෝර්නර් බ්‍රදර්ස් හි රෙජී ලූකස් විසින් මූලික වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන ලද මැඩෝනා නම් වූ ඇගේ මුල්ම ඇල්බමය සංවර්ධනය කිරීමට පටන් ගත්තාය. කෙසේ වෙතත්, ඇය සම්පූර්ණ කරන ලද ධාවන පථයන් ගැන සතුටු නොවූ අතර ලූකස්ගේ නිෂ්පාදන ක්‍රමවේදයන් සමඟ එකඟ නොවූ නිසා අමතර උපකාර ලබා ගැනීමට තීරණය කළාය.

මැඩෝනා පෙම්වතා ජෝන් &quot;ජෙලිබීන්&quot; බෙනිටෙස් සමඟ ගොස් ඇල්බමයේ නිෂ්පාදනය අවසන් කිරීම සඳහා ඔහුගේ උදව් ඉල්ලා සිටියේය.  බෙනිටෙස් බොහෝ ගීත නැවත සංයුක්ත කර &quot;හොලිඩේ&quot; නිෂ්පාදනය කළ අතර එය ඇගේ තුන්වන ගීතය වන අතර ඇයගේ පළමු ජාත්‍යන්තර ඉහළම දස දෙනා අතරට පැමිණියේය.  ලින්නා ඩ්‍රම් මැෂින්, මූග් බාස් සහ ඕබී-එක්ස් සංස්ෙල්ෂක වැනි නවීන තාක්‍ෂණය භාවිතා කරමින් මැඩෝනාගේ සමස්ත ශබ්දය විසංවාදී සහ උද්යෝගිමත් කෘතිම ඩිස්කෝ ස්වරූපයෙන් විය. මෙම ඇල්බමය 1983 ජූලි මාසයේදී නිකුත් කරන ලද අතර මාස හයකට පසුව එනම් 1984 දී බිල්බෝඩ් 200 හි අටවන ස්ථානයට පත්විය. එය බිල්බෝඩ් හොට් 100, &quot;බෝඩර්ලයින්&quot; සහ &quot;ලකී ස්ටාර්&quot; හි හොඳම ගීත 10 ක් ලබා ගත්තේය.

[[File:MadonnaVirginTour cropped.jpg|thumb|left|upright|මැඩෝනා සිය කාර්ය මණ්ඩලය සමඟ [[වර්ජින් ටුවර්]],1985]]

මැඩෝනාගේ පෙනුම හා ඇඳුම් විලාසිතාව, ඇගේ රංගනය සහ ඇගේ සංගීත වීඩියෝ තරුණ ගැහැණු ළමයින්ට හා කාන්තාවන්ට බලපෑවේය.ඇගේ විලාසිතාව 1980 දශකයේ කාන්තා විලාසිතා ප්‍රවණතාවලින් එකක් බවට පත්විය.  මෝස්තර නිරූපණ ශිල්පිනියක සහ ස්වර්ණාභරණ නිර්මාණකරුවෙකු වන මාරිපෝල් විසින් නිර්මාණය කරන ලද මෙම පෙනුම ලේස් මුදුන්, කැප්රි කලිසම් වලට උඩින් සායක්, මාළු දැල් තොග, කුරුසයට අයත් ආභරණ, වළලු සහ බ්ලීච් කෙස් වලින් සමන්විත විය. මැඩෝනාගේ ජනප්‍රියත්වය 1984 නොවැම්බරයේදී ඇගේ දෙවන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන ලයික් වර්ජින් නිකුත් කිරීමත් සමඟ ගෝලීයව ඉහළ ගියේය. එය ජර්මනිය, ඉතාලිය, නෙදර්ලන්තය, නවසීලන්තය, ස්පාඤ්ඤය, එක්සත් රාජධානිය සහ එක්සත් ජනපදය යන රටවල ඇගේ පළමු අංක එකේ ඇල්බමය බවට පත්විය.  . Like a vigin එක්සත් ජනපදයේ පිටපත් මිලියන පහකට වඩා අලෙවි කළ ගැහැනියකගේ පළමු ඇල්බමය බවට පත්විය.  පසුව එය සහතික කළ දියමන්ති වන අතර ලොව පුරා පිටපත් මිලියන 21 කට වඩා අලෙවි වී ඇත.

ඇල්බමයේ මාතෘකාව එහි පළමු ගීතය ලෙස සේවය කළ අතර අඛණ්ඩව සති හයක් පුරා හොට් 100 ප්‍රස්ථාරයේ ඉහළින්ම සිටියේය.  ගීතය සහ ඒ සමඟ ඇති වීඩියෝ පටය විවාහයට පෙර ලිංගිකත්වය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ පවුල් සාරධර්මවලට හානි කිරීම යන චෝදනා ඉදිරිපත් කළ කොන්සර්වේටිව් සංවිධානවල අවධානය එය ආකර්ෂණය විය. සදාචාරවාදීන් ගීතය සහ වීඩියෝව තහනම් කිරීමට උත්සාහ කළහ.  1984 පළමු එම්ටීවී වීඩියෝ සංගීත සම්මාන උළෙලේදී &quot;ලයික් අ වර්ජින්&quot; චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙන් මැඩෝනාට විශාල මාධ්‍ය ආවරණයක් ලැබුණි.මංගල ඇඳුමක් සහ සුදු අත්වැසුම් පැළඳ සිටි මැඩෝනා යෝධ මංගල කේක් එකක් මත වේදිකාවේ පෙනී සිටි අතර පසුව බිම දිගා විය.එම්ටීවී එය අතීතයේ සිටම &quot;වඩාත්ම කැපී පෙනෙන&quot; පොප් කාර්ය සාධනය ලෙස සැලකේ. දෙවන ගීතය වන &quot;Material Girl&quot; හොට් 100 හි දෙවන ස්ථානයට පත්වූ අතර 1953 දී ජෙන්ටල්මන් ප්‍රෙෆර් බ්ලොන්ඩස් චිත්‍රපටයෙන් මර්ලින් මොන්රෝගේ &quot;Diamonds Are a Girl's Best Friend&quot; ගේ රංගනය ප්‍රතිනිර්මාණය කරන සංගීත වීඩියෝවක් මගින් එය ප්‍රවර්ධනය කරන ලදී.  මෙම වීඩියෝ පටය රූගත කරන අතරතුර මැඩෝනා නළු ෂෝන් පෙන් සමඟ පෙම් සබඳතාවක් ආරම්භ කළේය.  ඔවුන් 1985 දී ඇගේ උපන් දිනය වෙනුවෙන් විවාහ විය.

 - &quot;මිනිසුන් &quot;like a virgin&quot; ප්‍රතිචාර දැක්වූ ආකාරය ගැන මා පුදුමයට පත් වූ නිසා, මම එම ගීතය කරන විට, මට ගායනා කළේ දෙයක් මට යම් ආකාරයකින් දැනෙන ආකාරය ගැනයි , අළුත් හා නැවුම්  සහ සෑම කෙනෙක්ම එය අර්ථකථනය කළේ නැහැ , මට තවදුරටත් කන්‍යාවක් වීමට අවශ්‍ය නැත. මගේ මොළය ඉවතට ගන්න! &quot;  මම ගායනා කළේ එය නොවේ. &quot;Like a virgin&quot; සැමවිටම අපැහැදිලි විය.  
            - මැඩෝනා

1985 පෙබරවාරි මාසයේදී මැඩෝනා ප්‍රධාන ධාරාවේ චිත්‍රපටවලට පිවිසියේ විෂන් ක්වෙස්ට් නම් ආදර නාට්‍ය චිත්‍රපටයේ සමාජ ගායිකාවක් ලෙස කෙටි දර්ශනයකිනි.  එහි හඬ පටයේ නව කේවල දෙකක් අඩංගු විය, ඇගේ එක්සත් ජනපදයේ අංක එකේ ගීතය, &quot;crazy for you&quot; සහ තවත් ගීතයක් &quot;Gambler&quot;.ඇය 1985 දී ප්‍රහසන ඩෙස්පෙරට්ලි සීකිං සුසාන් චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන භූමිකාව රඟපෑවාය. එය එක්සත් රාජධානියේ ඇයගේ පළමු අංක එකේ ගීතය වන &quot;ඉන්ටූ ද ග්‍රෝව්&quot; ගීතය හඳුන්වා දුන්නේය.ඇයගේ ජනප්‍රියතාවය නිසා චිත්‍රපටය ප්‍රධාන නිළියක් ලෙස ගණන් නොගත්තද මැඩෝනා වාහනයක් ලෙස වටහා ගැනීමට ඇයට හැකි විය.  නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් චිත්‍රපට විචාරක වින්සන්ට් කැන්බි එය 1985 හොඳම චිත්‍රපට දහයෙන් එකක් ලෙස නම් කළේය.

1985 අප්‍රියෙල් මාසයේ සිට මැඩෝනා සිය පළමු ප්‍රසංගය උතුරු ඇමරිකාවේ ද වර්ජින් ටුවර් හි ආරම්භ කළාය. ඇය සීබීජීබී සහ මඩ් ක්ලබ් ක්‍රීඩා කිරීමෙන් විශාල ක්‍රීඩා පිටියක් දක්වා ඉදිරියට ගියාය. මෙම සංචාරයේදී මැඩෝනා වන්නබේ සංසිද්ධියේ උච්චතම අවස්ථාව දැකගත හැකි වූ අතර බොහෝ කාන්තා සහභාගීවන්නන් ඇය මෙන් සැරසී සිටියහ.  ඒ වන විට ඇය තවත් ගීත දෙකක් නිකුත් කළ අතර, &quot;ඒන්ජල්&quot; සහ &quot;ඩ්‍රස් යූ අප්&quot;, ඇල්බමයේ උච්චතම ගීත හතරම හොට් 100 ප්‍රස්ථාරයේ පළමු පස් දෙනා අතරට පැමිණියේය.ජූලි මාසයේදී පෙන්ට්හවුස් සහ ප්ලේබෝයි සඟරා විසින් 1978 දී නිව්යෝක් නුවරදී ගන්නා ලද මැඩෝනාගේ නිරුවත් ඡායාරූප ගණනාවක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේ දී ඇයට මුදල් අවශ්‍ය වූ බැවින් ඇය එම ඡායාරූප සඳහා පෙනී සිටි අතර සැසියකට ඩොලර් 25 ක් වැනි සුළු මුදලක් ගෙවන ලදී.ඡායාරූප ප්‍රකාශයට පත් කිරීම මාධ්‍ය කලබලයක් ඇති කළ නමුත් මැඩෝනා “ඒකාකාරී හා නොහොබිනා” ලෙස කටයුතු කළේය. ඡායාරූප අවසානයේ ඩොලර් 100,000 දක්වා අලෙවි විය.1985 එළිමහන් ලයිව් ඒඩ් පුණ්‍යායතන ප්‍රසංගයේදී ඇය මෙම සිදුවීම් ගැන සඳහන් කරමින් කියා සිටියේ, “[ජනමාධ්‍ය] මෙතැන් සිට වසර දහයක් මට එරෙහිව එය රඳවා තබා ගත හැකි නිසා” ඇය තම ජැකට්ටුව ගලවා නොගන්නා බවයි.

===1986–1991: True Blue, Who's That Girl, Like a Prayer, and Dick Tracy===

1986 ජුනි මාසයේදී මැඩෝනා සිය තෙවැනි චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන ට්‍රූ බ්ලූ එළිදැක්වූ අතර එය ඇගේ සැමියා වන පෙන් වෙනුවෙන් දේවානුභාවයෙන් හා කැපවිය.  රෝලිං ස්ටෝන් මෙම උත්සාහය ගැන පුදුමයට පත් වූ අතර ඇල්බමය &quot;ශබ්දය [හදවතින්ම එනවා වගේ&quot; යනුවෙන් ලිවීය.  කේවල ගීත 5 ක් නිකුත් කරන ලදි - &quot;සජීවීව කියන්න&quot;, &quot;තාත්තා දේශනා නොකරන්න&quot;, &quot;සත්‍ය නිල්&quot;, &quot;ඔබේ හදවත විවෘත කරන්න&quot; සහ &quot;ලා ඉස්ලා බොනීටා&quot; - මේ සියල්ලම එක්සත් ජනපදයේ හෝ එක්සත් රාජධානියේ අංක එකේ ස්ථානයට පත්විය. මෙම ඇල්බමය ලොව පුරා රටවල් 28 ක ප්‍රස්ථාරවල ඉහළින්ම සිටින අතර එය එවකට පෙර නොවූ විරූ ජයග්‍රහණයක් වූ අතර පිටපත් මිලියන 25 ක් අලෙවි කරමින් මැඩෝනාගේ වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ චිත්‍රාගාර ඇල්බමය ලෙස පවතී. ට්‍රූ බ්ලූ 1992 දී ගිනස් වර්ල්ඩ් රෙකෝඩ්ස් හි වඩාත්ම ජනප්‍රියම ඇල්බමය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
[[File:Madonna, Rotterdam, 26-8-1987.jpg|thumb|upright|left|1987 දී [[Who’s That Girl World Tour]] අතරතුර මැඩෝනා රඟ දැක්වීය]]
මැඩෝනා 1986 දී විවේචනාත්මකව තිරගත වූ ෂැංහයි සර්ප්‍රයිස් චිත්‍රපටයට රංගනයෙන් දායක වූ අතර ඒ සඳහා ඇය නරකම නිළිය සඳහා වූ පළමු ගෝල්ඩන් රාස්ප්බෙරි සම්මානය ලබා ගත්තාය. ඇය සිය රංගන දිවියට පිවිසියේ ඩේවිඩ් රබේගේ ගූස් සහ ටොම්-ටොම්ගේ නිෂ්පාදනයකිනි. චිත්‍රපටය සහ රඟපෑම පෙන් යන දෙකම රඟපෑවේය.  ඊළඟ අවුරුද්දේ මැඩෝනා හූස් දට් ගර්ල් චිත්‍රපටයේ රඟපෑවා.  ඇය එහි හඬපටයට ගීත හතරක් දායක කළ අතර, එහි මාතෘකාව සහ &quot;කෝසිං අ කොමියුෂන්&quot; ඇතුළත් වේ.  මැඩෝනා 1987 ජුනි මාසයේදී හූස් දට් ගර්ල් වර්ල්ඩ් චාරිකාව ආරම්භ කළ අතර එය සැප්තැම්බර් දක්වා පැවතුණි.එය පැරීසියට ආසන්නයේ පැවති ප්‍රසංගයකට 130,000 කට අධික පිරිසක් ඇතුළුව පැමිණීමේ වාර්තා කිහිපයක් බිඳ දැමූ අතර එය එවකට වැඩිම සහභාගී වූ කාන්තා ප්‍රසංගය සඳහා වූ වාර්තාවකි.එම වර්ෂයේ පසුව ඇය බිල්බෝඩ් 200 හි 14 වන ස්ථානයට පත්වූ යූ කැන් ඩාන්ස් හි අතීත ගීත වල රීමික්ස් ඇල්බමයක් නිකුත් කළාය. 1987 දෙසැම්බරයේ අවලංගු කිරීමෙන් පසුව, මැඩෝනා 1989 ජනවාරි මාසයේදී පෙන් වෙතින් දික්කසාද වීමට ඉල්ලුම් කළේ, වෙනස් කළ නොහැකි වෙනස්කම් උපුටා දක්වමිනි.

මැඩෝනා පැට්‍රික් ලෙනාඩ්, ස්ටීවන් බ්‍රේ සහ ප්‍රින්ස් සමග යාඥාවක් වගේ සම-රචනා කොට නිෂ්පාදනය කළේය. රෝලිං ස්ටෝන් හි සංගීත විචාරක ජේ. ඩී.යාච්ඥාවක් මෙන් බිල්බෝඩ් 200 හි අංක එකේ ස්ථානයට පැමිණ පිටපත් මිලියන 15 ක් ලොව පුරා අලෙවි විය. ඇල්බමයේ අනෙකුත් සාර්ථක ගීත වන්නේ &quot;එක්ස්ප්‍රස් යූවර්සෙල්ෆ්&quot; සහ &quot;චෙරිෂ්&quot; යන දෙකම එක්සත් ජනපදයේ දෙවන ස්ථානයට පත්ව ඇති අතර එක්සත් රාජධානියේ ඉහළම පස් දෙනා &quot;ආදරණීය ජෙසී&quot; සහ එක්සත් ජනපදයේ ඉහළම දස දෙනා &quot;එය තබා ගන්න&quot; යනුවෙනි.  1980 දශකය අවසාන වන විට එම්ටීවී, බිල්බෝඩ් සහ සංගීත සඟරා විසින් මැඩෝනා &quot;දශකයේ කලාකරුවා&quot; ලෙස නම් කරන ලදී.

ඩික් ට්‍රේසි (1990) චිත්‍රපටයේ මැඩෝනා බ්‍රීට්ලස් මහෝනි ලෙස රඟපෑ අතර වොරන් බීටි ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑවේය.මෙම චිත්‍රපටය සති දෙකක කාලයක් එක්සත් ජනපද බොක්ස් ඔෆිස් හි අංක එකේ ස්ථානයට පත්වූ අතර මැඩෝනා හොඳම නිළිය සඳහා සෙනසුරු සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. චිත්‍රපටය සමඟ ඇය 1930 ගණන්වල පසුබිම සැකසූ ගීත ඇතුළත් අයිම් බ්‍රීත්ලස් නම් හඬපටි ඇල්බමය නිකුත් කළාය.  එය එක්සත් ජනපදයේ අංක එකේ ගීතය &quot;වෝග්&quot; සහ &quot;ඉක්මනින් හෝ පසුව&quot; ද ඇතුළත් විය.  චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් අතරතුර මැඩෝනා බීටි සමඟ සම්බන්ධතාවයක් ආරම්භ කළ අතර එය 1990 අග වන විට විසුරුවා හරින ලදි.
[[File:NowImFollowingYouUnderGround (cropped2).jpg|thumb|1990 දී බ්ලොන්ඩ් ඇම්බිෂන් වර්ල්ඩ් ටුවර් හිදී මැඩෝනා [[ඩික් ට්‍රේසි]] පෙනුමකින් රඟ දැක්වීය]]

1990 අප්‍රියෙල් මාසයේදී මැඩෝනා සිය බ්ලොන්ඩ් ඇම්බිෂන් වර්ල්ඩ් ටුවර් ආරම්භ කළ අතර එය අගෝස්තු දක්වා පැවැත්විණි.  රෝලිං ස්ටෝන් එය &quot;විස්තීර්ණ ලෙස නර්තනය කරන ලද, ලිංගික ප්‍රකෝපකාරී අතිශයෝක්තියක්&quot; ලෙස හැඳින්වූ අතර එය &quot;1990 හොඳම සංචාරය&quot; ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේය. මෙම සංචාරය &quot;like a virgin&quot; ලෙස ඇයගේ රංගනය වෙනුවෙන් ආගමික කණ්ඩායම් වෙතින් දැඩි සෘණාත්මක ප්‍රතිචාරයක් ජනිත කළ අතර පිරිමි නර්තන ශිල්පීන් දෙදෙනෙකු ඇය ස්වයංවින්දනය අනුකරණය කිරීමට පෙර ඇගේ සිරුර වසාගෙන සිටියහ.ඊට ප්‍රතිචාර දක්වමින් මැඩෝනා පැවසුවේ, “මෙම සංචාරය කිසිවෙකුගේ හැඟීම්වලට හානියක් නොවන බවයි. එය විවෘත මනසකින් යුක්ත වන අතර ලිංගිකත්වය වෙනත් ආකාරයකින් දැකීමට ඔවුන්ව පොළඹවයි. ඔවුන්ගේම සහ වෙනත් අය”.  සංචාරයේ සජීවී පටිගත කිරීම හොඳම දිගු ආකෘති සංගීත වීඩියෝ කාණ්ඩය යටතේ මැඩෝනාට ඇගේ පළමු ග්‍රැමී සම්මානය දිනා ගත්තේය.

මැඩෝනාගේ පළමු විශාලතම ගීත ඇල්බමය වන ඉම්මාකුලේට් එකතුව 1990 නොවැම්බරයේදී නිකුත් කරන ලදී. එයට &quot;මගේ ආදරය සාධාරණීකරණය කරන්න&quot; සහ &quot;මාව බේරා ගන්න&quot; යන නව ගීත දෙකක් ඇතුළත් විය.  මෙම ඇල්බමය RIAA විසින් දියමන්ති බවට සහතික කරන ලද අතර ලොව පුරා පිටපත් මිලියන 31 කට වඩා අලෙවි වූ අතර එය ඉතිහාසයේ ඒකල චිත්‍ර ශිල්පියෙකු විසින් වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ සම්පාදන ඇල්බමය බවට පත්විය. &quot;මගේ ආදරය සාධාරණීකරණය කරන්න&quot; එක්සත් ජනපදයේ අංක එකේ ස්ථානයට පත්විය. එහි සංගීත වීඩියෝවෙහි සාඩෝමාසොකිස්වාදය, බැඳුම්කරය, සමලිංගික සිපගැනීම් සහ කෙටි නිරුවත වැනි දර්ශන ඇතුළත් විය.වීඩියෝව එම්ටීවී සඳහා ඉතා ලිංගික ලෙස සලකනු ලැබූ අතර එය ජාලයෙන් තහනම් කරන ලදී.  ඇයගේ පළමු වාර්තා චිත්‍රපටය වන Truth or Dare (උතුරු ඇමරිකාවෙන් පිටත ඉන් බෙඩ් විත් මැඩෝනා ලෙස හැඳින්වේ) 1991 මැයි මාසයේදී එළිදැක්විණි.  පසුව මයිකල් මුවර්ගේ කොලොම්බින් වෙනුවෙන් පන්දු යැවීම).

===1992-1997: මේවරික්, එරොටිකා, ලිංගිකත්වය, නින්දට යන කතන්දර, එවිටා සහ මාතෘත්වය ===

1992 දී මැඩෝනා ඒ කාන්තා ලීගයේ බේස්බෝල් ක්‍රීඩිකාවක් ලෙස මේ මොර්ඩබිටෝ ලෙස රඟපෑවේය.  එය බොක්ස් ඔෆිස් හි අංක එකේ ස්ථානයට පත්වූ අතර එක්සත් ජනපදයේ වසරේ වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් දහවන චිත්‍රපටය බවට පත්විය.ඇය චිත්‍රපටයේ තේමා ගීතය වන &quot;මෙය පාවිච්චි කිරීමට මගේ ක්‍රීඩා පිටිය&quot; පටිගත කළ අතර එය ඇගේ දහවන හොට් 100 අංක එකේ ජනප්‍රියම ගීතය බවට පත්විය.එම වසරේම ඇය විසින්ම තමන්ගේම විනෝදාස්වාද සමාගමක් වන මේවරික් ආරම්භ කරන ලදී. එය පටිගත කිරීමේ සමාගමක් (මේවරික් රෙකෝඩ්ස්), චිත්‍රපට නිෂ්පාදන සමාගමක් (මේවරික් ෆිල්ම්ස්) සහ ඊට සම්බන්ධ සංගීත ප්‍රකාශන, රූපවාහිනී විකාශනය, පොත් ප්‍රකාශනය සහ වෙළඳ අංශ වලින් සමන්විත වේ.  මෙම ගනුදෙනුව ටයිම් වෝනර් සමඟ හවුල් ව්‍යාපාරයක් වූ අතර මැඩෝනාට ඩොලර් මිලියන 60 ක අත්තිකාරමක් ගෙවන ලදී. එය ඇයට සංගීත කටයුතුවලින් 20% ක රාජකීය වරප්‍රසාද ලබා දුන් අතර එය එකල කර්මාන්තයේ ඉහළම අනුපාතය වූ අතර එය සමාන වූයේ මීට වසරකට පෙර සෝනි සමඟ පිහිටුවන ලද [[මයිකල් ජැක්සන්]]ගේ රාජකීය අනුපාතයට පමණි. ඇගේ සමාගම පසුව ඇලනිස් මොරිසෙට් සහ මිෂෙල් ශාඛාව වැනි බහු ප්ලැටිනම් කලාකරුවන් බිහි කිරීමට කටයුතු කළේය.

මැවරික් සමඟ පූර්ණ කලාත්මක පාලනයක් ලබා ගැනීමෙන් පසු මැඩෝනා ඇගේ පස්වන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන එරොටිකා සහ ඇගේ කෝපි මේස පොත වන සෙක්ස් එකවර නිකුත් කළේය. ස්ටීවන් මීසල් විසින් ඡායාරූප ගත කරන ලද ලිංගික ප්‍රකෝපකාරී සහ පැහැදිලි රූප වලින් සමන්විත මෙම පොත මාධ්‍යයෙන් සහ සාමාන්‍ය ජනතාවගෙන් දැඩි සෘණාත්මක ප්‍රතිචාරයක් ලැබුවද පිටපත් මිලියන 1.5 ක් ඩොලර් 50 බැගින් දින 50 ක් තුළ විකුණා ඇත.පුළුල් ලෙස පසුබෑමෙන් එරොටිකා යටපත් වූ අතර එය එවකට ඇයගේ අඩුම අලෙවිය වූ ඇල්බමය ලෙස අවසන් විය.  ධනාත්මක සමාලෝචන තිබියදීත්, එය එක්සත් ජනපදයේ කිසිදු ප්‍රස්ථාරයක් ලබා නොගත් ඇගේ පළමු ඇල්බමය බවට පත්වූ පළමු ඇල්බමය බවට පත්විය. මෙම ඇල්බමය බිල්බෝඩ් 200 ට දෙවන ස්ථානයට පත්වූ අතර හොට් 100 හොඳම දස දෙනා අතරට &quot;එරොටිකා&quot; සහ &quot;ගැඹුරු සහ ගැඹුරු&quot; &quot;.මැඩෝනා 1993 දී කාමුක ත්‍රාසජනක චිත්‍රපටයක් වන බොඩි ඔෆ් එවිඩන්ස් හි ප්‍රකෝපකාරී නිරූපණ දිගටම කරගෙන ගියේය.  එය විචාරකයින්ගේ දුර්වල පිළිගැනීමට ලක්විය.ඇය උතුරු ඇමරිකාවේ කෙළින්ම වීඩියෝ පටයට මුදා හරින ලද ඩේන්ජරස් ගේම් චිත්‍රපටයේ ද රඟපෑවාය. නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් චිත්‍රපටය විස්තර කළේ “කෝපයෙන් හා වේදනාකාරී ලෙසිනි.

[[File:InThisLifeUnderGround.jpg|thumb|upright|right|මැඩෝනා 1993 [[ද ගර්ලි ෂෝ වර්ල්ඩ් ටුවර්]] අතරතුරදී රඟ දැක්වීය]]

1993 සැප්තැම්බරයේදී මැඩෝනා ද ගර්ලි ෂෝ වර්ල්ඩ් ටුවර් ආරම්භ කළ අතර, එහිදී ඇය ඉහළට නර්තන ශිල්පීන්ගෙන් වට වූ කස පහර-ඩොමිනැට්‍රික්ස් ලෙස සැරසී සිටියාය.පුවර්ටෝ රිකෝ හි දී ඇය දිවයිනේ ධජය ඇගේ කකුල් අතර වේදිකාවට අතුල්ලමින් ප්‍රේක්ෂකයන් අතර කෝපයට පත් විය.1994 මාර්තු මාසයේදී ඇය ඩේවිඩ් ලෙටර්මන් සමඟ ප්‍රමාද වූ ප්‍රදර්ශනයට ආරාධිතයෙකු ලෙස පෙනී සිටිමින් රූපවාහිනියේ වාරණය අවශ්‍ය අසභ්‍ය වචන භාවිතා කරමින් ලෙටර්මන්ට ඇගේ කලිසම් යුගලයක් භාර දී එය ගඳ ගසන්නැයි ඉල්ලා සිටියාය.ඇයගේ ලිංගික ප්‍රකාශිත පොත, ඇල්බමය සහ චිත්‍රපටය නිකුත් කිරීම සහ ලෙටර්මන් හි ආක්‍රමණශීලී පෙනුම යන සියල්ලම විචාරකයින් මැඩෝනා ලිංගික කැරලිකරුවෙකු ලෙස ප්‍රශ්න කිරීමට හේතු විය. විචාරකයින් සහ රසිකයන් නිෂේධාත්මකව ප්‍රතිචාර දැක්වූ අතර, “ඇය බොහෝ දුර ගොස් ඇති” බවත් ඇගේ වෘත්තිය අවසන් බවත් ප්‍රකාශ කළාය.

චරිතාපදානය කළ ජේ. රැන්ඩි ටාරබොරෙලි ඇගේ ප්‍රබන්ධ රූපය පහත් කිරීමට ගත් උත්සාහයක් ලෙස “මම මතක තබා ගන්නෙමි” (1994) යන ගීතය විස්තර කළෙමි.  මෙම ගීතය පටිගත කර ඇත්තේ ඇලෙක් කේෂිෂියන්ගේ විත් හොනර්ස් චිත්‍රපටය සඳහා ය.  සම්මාන ප්‍රදානෝත්සවයකදී ඇය ලෙටර්මන් සමඟ යටපත් වූ අතර ඇයගේ ජනප්‍රියත්වය පවත්වා ගැනීම සඳහා ඇගේ සංගීත අධ්‍යක්ෂණය වෙනස් කළ යුතු බව වටහා ගැනීමෙන් පසු ජේ ලෙනෝ සමඟ ද ටොනයිට් ෂෝ හි පෙනී සිටියාය. [103]  ඇගේ හයවන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන බෙඩ්ටයිම් ස්ටෝරිස් (1994) සමඟ මැඩෝනා මහජන මතය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා වඩා මෘදු රූපයක් භාවිතා කළේය.  මෙම ඇල්බමය බිල්බෝඩ් 200 හි අංක 3 ස්ථානයට පත්වූ අතර එක්සත් ජනපදයේ ඉහළම ජනප්‍රියම ගීත පහ වන &quot;සීක්‍රට්&quot; සහ &quot;ටේක් ද දුන්නක්&quot; උත්පාදනය කළේය. දෙවැන්න හොට් 100 ට සති හතක් පුරා ඉහළින්ම වැජඹුණි.  සමර්ටිං ටු මතක තබා ගැනීම, බැලට් එකතුවක් 1995 නොවැම්බරයේදී නිකුත් කරන ලදී. මෙම ඇල්බමයේ නව ගීත තුනක් ඇතුළත් විය: &quot;you will see&quot;, &quot;one more chance&quot; සහ මර්වින් ගයේගේ &quot;i want&quot; යන කවරය. මේ කාලය වන විට මැඩෝනා රැපර් ටුපාක් ෂකූර් සමඟ පෙම් සබඳතාවක් ආරම්භ කළ නමුත් එය 1994 දී අවසන් විය. ඊළඟ වසරේදී ෂකූර් මැඩෝනා වෙත ලිපියක් මගින් හෙළි කළේ ඇය සුදු ජාතිකයෙකු වූ නිසා ඔහු එම සම්බන්ධතාවය අවසන් කළ බවයි.පසුව ඇය යෝග්‍යතා පුහුණුකරු කාලෝස් ලියොන් සමඟ ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ඇති කර ගත්තාය.

1996 සංගීත, එවිටා, මැඩෝනා, ඊවා පෙරන්ගේ ප්‍රධාන භූමිකාව රඟපෑවේය.දිගු කලක් තිස්සේ මැඩෝනා පෙරන් රඟපෑමට කැමති වූ අතර අධ්‍යක්ෂ ඇලන් පාකර්ට ලිපියක් යවමින් ඇය එම කොටස සඳහා පරිපූර්ණ වන්නේ මන්දැයි පැහැදිලි කළේය.  ඇය පසුව පැවසුවේ, &quot;මම රඟපෑමට ඉපදුණු භූමිකාව මෙයයි. මම මේ සියල්ලට ඇතුළත් කළේ එය චිත්‍රපටයක චරිතයකට වඩා වැඩි යමක් නිසා ය. එය එකවරම ප්‍රීති ප්‍රමෝදයට හා බිය ගැන්වීමට හේතු විය.භූමිකාව සුරක්ෂිත කිරීමෙන් පසු ඇය වාචික පුහුණුවක් ලබා ඇති අතර ආර්ජන්ටිනාවේ සහ පෙරින්හි ඉතිහාසය ගැන ඉගෙන ගත්තාය.  රූගත කිරීම් අතරතුර මැඩෝනා ගැබ්ගෙන ඇති බව දැනගත් පසු සහ දර්ශන සඳහා අවශ්‍ය වූ දැඩි මානසික උත්සාහයෙන් කිහිප වතාවක්ම රෝගාතුර විය.1996 දෙසැම්බරයේ එවිටා මුදා හැරීමෙන් පසු මැඩෝනාගේ රංගනය චිත්‍රපට විචාරකයින්ගේ පැසසුමට ලක්විය. ටයිම් සඟරාවේ සාක් කොනර් අදහස් දක්වමින්, “එවිටා ඉතා හොඳ, හොඳින් රඟපාන හා කඩවසම් දෘශ්‍යමාන බව පැවසීම සහනයක්. මැඩෝනා යළිත් වරක් අපේ අපේක්ෂාවන් අවුල් කරයි.  හෝ භූමිකාව සඳහා ප්‍රහසන.

මැඩෝනා විසින් වැඩිපුරම ගායනා කරන ලද ගීත අඩංගු එවිටා හ tra පටය ද්විත්ව ඇල්බමයක් ලෙස නිකුත් කරන ලදී. එයට &quot;ඔබ මට ආදරය කළ යුතුයි&quot; සහ &quot;ආර්ජන්ටිනාව වෙනුවෙන් අ ry න්න එපා&quot;; දෙවැන්න යුරෝපය පුරා රටවල් වල අංක එකේ ස්ථානයට පත්විය. 1996 බිල්බෝඩ් සංගීත සම්මාන උළෙලේදී ටෝනි බෙනට් විසින් මැඩෝනාට කලාකරුවන්ගේ ජයග්‍රහණ සම්මානය පිරිනමන ලදී.  1996 ඔක්තෝබර් 14 වන දින ඇය ලියොන් සමඟ ඇගේ දියණිය වන ලූර්ඩ්ස් &quot;ලෝලා&quot; මාරියා සිකෝන් ලියොන් බිහි කළාය.චරිතාපදානය මේරි ක්‍රොස් මෙසේ ලියයි. මැඩෝනා තම ගැබ් ගැනීම එවිටාට හානියක් වේ යැයි බොහෝ විට කනස්සල්ලට පත්ව සිටියද, ඇය වැදගත් පෞද්ගලික අරමුණු කිහිපයක් කරා ළඟා වූවාය: “දැන් වයස අවුරුදු 38 ක් වන මැඩෝනා අන්තිමේදී තිරය මත ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර දරුවෙකු ලැබීමේ සිහිනය එකම වසරේදීම  ඇය සිය වෘත්තියේ තවත් සන්ධිස්ථානයකට පැමිණ ඇති අතර, ඇය සහ ඇයගේ ප්‍රතිරූපය මහජනයා සමඟ යළි පණගන්වයි.

===1998-2002: රේ ඔෆ් ලයිට්, සංගීතය, දෙවන විවාහය සහ සංචාර නැවත පැමිණීම===

ලෝර්ඩ්ස්ගේ උපතින් පසු මැඩෝනා නැගෙනහිර ගුප්ත විද්‍යාවට හා කබාලාට සම්බන්ධ වූ අතර එය නිළිය සැන්ඩ්‍රා බර්න්හාර්ඩ් විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී.ඇගේ හත්වන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන රේ ඔෆ් ලයිට් (1998) ඇගේ සංජානනය හා ප්‍රතිරූපයේ මෙම වෙනස පිළිබිඹු කරයි.ඇය ඉලෙක්ට්‍රොනික් නිෂ්පාදක විලියම් ඕර්බිට් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ අතර පොප් සහ බ්‍රිතාන්‍ය රොක් සමඟ නර්තන සංගීතය මුසු කළ හැකි ශබ්දයක් නිර්මාණය කිරීමට ඇයට අවශ්‍ය විය. ඇමරිකානු සංගීත විචාරක ඈන් පවර්ස් පැහැදිලි කළේ මැඩෝනා කක්ෂය සමඟ සෙවූ දේ “මෙම වාර්තාව සඳහා ඇයට අවශ්‍ය වූ සරුසාර දෙයක් බවයි.  ඇෆෙක්ස් ට්වින් වැනි දේවල් ෆැට්බෝයි සිහින් වැනි සාදයක් තිබුනි.මොඩෝනාට මේ සඳහා අවශ්‍ය වූයේ එය නොවේ. ඇයට ගායක ගායිකාවක් වැනි තවත් දෙයක් අවශ්‍ය විය. විලියම් ඕර්බිට් ඇයට එය ලබා දුන්නේය.

[[File:MadonnaDrownedWorld8 cropped.jpg|upright|thumb|left|මැඩෝනා 2001 [[ඩ්‍රෝන්ඩ් වර්ල්ඩ් ටුවර්]] හි රඟ දැක්වීය]]

මෙම ඇල්බමය විවේචනාත්මක පැසසුමට ලක් වූ අතර ස්ලැන්ට් සඟරාව එය &quot;90 දශකයේ විශිෂ්ටතම පොප් මාස්ටර් එකක්&quot; ලෙස හැඳින්වීය රේ ඔෆ් ලයිට් ග්‍රැමී සම්මාන හතරක් සමඟ සම්මාන ලැබීය - හොඳම පොප් ඇල්බමය සහ හොඳම නර්තන පටිගත කිරීම ඇතුළුව.  වසරේ ඇල්බමය සහ වසරේ වාර්තාව. රෝලිං ස්ටෝන් එය &quot;මෙතෙක් පැවති ශශ්‍රේෂ්ඨතම  ඇල්බම 500&quot; අතරට ලැයිස්තු ගත කළේය.  වාණිජමය වශයෙන්, ඇල්බමය රටවල් ගණනාවක අංක එකේ ස්ථානයට පත්ව ඇති අතර ලොව පුරා පිටපත් මිලියන 16 කට වඩා අලෙවි විය.ඇල්බමයේ ප්‍රමුඛතම ගීතය වන &quot;ෆ්‍රොසෙන්&quot; එක්සත් රාජධානියේ අංක එකේ ස්ථානයට පත්වූ මැඩෝනාගේ පළමු ගීතය බවට පත්වූ අතර එක්සත් ජනපදයේ එය ඇගේ හයවන අංක දෙකේ ගීතය බවට පත්විය. මැඩෝනා වැඩිම සංඛ්‍යාවක් වාර්තා කළ කලාකරුවා ලෙස තවත් වාර්තාවක් තැබීය.  දෙවන ගීතය වන &quot;රේ ඔෆ් ලයිට්&quot; බිල්බෝඩ් හොට් 100 හි පස්වන ස්ථානයට පත්විය. ගිනස් ලෝක වාර්තාවේ 1998 සංස්කරණයෙහි &quot;මැඩෝනාට වඩා ලොව පුරා කිසිදු කාන්තා කලාකරුවෙක් වාර්තා තබා නැත&quot;.

මැඩෝනා විසින් රේ, ලයිට් පදනම ආරම්භ කරන ලද අතර එය කාන්තාවන්, අධ්‍යාපනය, ගෝලීය සංවර්ධනය සහ මානුෂීය කටයුතු කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය.  ඇය 1999 දී මියුසික් ඔෆ් ද හාර්ට් චිත්‍රපටයේ වයලීනය ගුරුවරියක් ලෙස රඟපෑමට අත්සන් කළ නමුත් අධ්‍යක්ෂ වෙස් ක්‍රෙවන් සමඟ ඇති “නිර්මාණාත්මක වෙනස්කම්” උපුටා දක්වමින් ඇය එම ව්‍යාපෘතියෙන් ඉවත් විය.  ඇය 1999 දී නිපදවූ ඔස්ටින් පවර්ස්: ද ස්පයි හූ ෂැග්ඩ් චිත්‍රපටය සඳහා &quot;ලස්සන ආගන්තුකයා&quot; ගීතය පටිගත කළ අතර එය චලන රූපයක්, රූපවාහිනියක් හෝ වෙනත් දෘශ්‍ය මාධ්‍යයක් සඳහා ලියන ලද හොඳම ගීතය සඳහා ග්‍රැමී සම්මානය දිනා ගත්තේය.  මැඩෝනා 2000 දී තිරගත වූ The Next Best Thing චිත්‍රපටයේ රඟපෑ අතර චිත්‍රපටයේ හඬපටයට ගීත දෙකක් දායක විය;  &quot;ටයිම් ස්ටූඩ් ස්ටිල්&quot; සහ දොන් මැක්ලීන් ගේ 1971 ගීතය &quot;ඇමරිකානු පයි&quot;.

මැඩෝනා සිය අටවන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන මියුසික් 2000 සැප්තැම්බර් මාසයේදී නිකුත් කරන ලදී. එහි ඉලෙක්ට්‍රොනික් ආනුභාව ලත් රේ ඔෆ් ලයිට් යුගයේ අංග අඩංගු වූ අතර එහි පූර්වගාමියා මෙන්ම විචාරකයින්ගේ පැසසුමට ලක්විය.  ප්‍රංශ නිෂ්පාදක මිර්වායිස් අහමඩ්සායි සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ මැඩෝනා මෙසේ අදහස් දැක්වීය: &quot;කිසිවෙකු නොදන්නා අමුතුම දේ සමඟ වැඩ කිරීමට මම කැමතියි - අමු දක්ෂතා ඇති සහ පිටත සිටින අන් අයට වඩා සංගීතය සපයන අය. සංගීතය යනු ශබ්දයේ අනාගතයයි.&quot; ඕල් මියුසික් හි ස්ටීවන් තෝමස් අර්ලෙවින්ට හැඟී ගියේ &quot;සංගීතය වර්ණ, තාක්‍ෂණය, ශෛලිය හා සාරය යන කැලිඩොස්කොපික් වේගයෙන් ගලා බසින බවයි. එහි ගැඹුර හා ස්ථර රාශියක් ඇති අතර එය ස්වයං දැනුවත්ව හා ආලෝක කිරණ මෙන් පහසුවෙන් උනන්දු වේ.&quot;ඇල්බමය ලොව පුරා රටවල් 20 කට වැඩි ගණනක අංක එකේ ස්ථානයට පත්ව ඇති අතර පළමු දින දහය තුළ පිටපත් මිලියන 4 ක් අලෙවි විය.එක්සත් ජනපදයේ, සංගීතය ඉහළින්ම ආරම්භ වූ අතර, අවුරුදු එකොළහකට පසු ඇයගේ පළමු අංක එකේ ඇල්බමය බවට පත්විය.එය තනි ගීත තුනක් නිෂ්පාදනය කළේය: හොට් 100 අංක එකේ &quot;සංගීතය&quot;, &quot;මට නොකියන්න&quot; සහ &quot;ගැහැණු ළමයෙකුට එය දැනෙන්නේ කුමක් ද&quot;.&quot;ගැහැනු ළමයෙකුට දැනෙන දේ&quot; යන සංගීත වීඩියෝවෙන් මැඩෝනා අපරාධ සහ විනාශකාරී ක්‍රියාවන් සිදු කර ඇති අතර එම්ටීවී සහ VH 1 විසින් තහනම් කරන ලදී.

ඇය මුලින්ම අධ්‍යක්ෂ ගයි රිචීව මුණගැසුණු අතර පසුව ඇයගේ දෙවන සැමියා බවට පත්වන්නේ 1998 ගිම්හානයේදීය. ඔවුන්ගේ පුත් රොකෝ ජෝන් රිචී 2000 අගෝස්තු 11 වන දින ලොස් ඇන්ජලීස් හිදී උපත ලැබීය.රොකෝකෝ සහ මැඩෝනා උපතින්ම වැදෑමහ වැළඳී ඇති නිසා ඇයට සංකූලතා ඇති විය.  2000 දෙසැම්බර් 21 වන දින ස්කොට්ලන්තයේ ඩෝර්නොක්හි ඩෝර්නොක් ආසන දෙව්මැදුරේදී ඔහුව නම් කරන ලදී. මැඩෝනා පසුදා රිචී සමඟ විවාහ වූයේ අසල පිහිටි ස්කිබෝ කාසල්හිදී ය. වසර අටක සංචාරයක් නොපැවැත්වීමෙන් පසුව, මැඩෝනා 2001 ජුනි මාසයේදී සිය Drowned World Tour ආරම්භ කළාය. මෙම සංචාරය එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපයේ නගරවල සංචාරය කළ අතර ඒකල චිත්‍ර ශිල්පියෙකු විසින් වසරේ වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් ප්‍රසංග චාරිකාව වන අතර එය විකුණා දැමූ ප්‍රදර්ශන 47 කින් ඩොලර් මිලියන 75 ක් උපයා ඇත. සංචාරයේ ගෘහස්ථ වීඩියෝ නිකුතුවට සමගාමීව ඇය GHV2 නමින් ඇගේ දෙවන විශාලතම ජනප්‍රියම එකතුව ද නිකුත් කළාය. GHV2 බිල්බෝඩ් 200 හි අංක 7 ස්ථානයට පත්විය.

රිචී විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ස්වීප්ට් අවේ චිත්‍රපටයේ මැඩෝනා රඟපෑවේය. එක්සත් රාජධානියේ සෘජු වීඩියෝ පටයක් නිකුත් කරන ලද මෙම චිත්‍රපටය වාණිජමය හා විවේචනාත්මක අසාර්ථකත්වයක් විය.විශ්වීය වශයෙන් නරක විචාරයන් සඳහා 2002 මැයි මාසයේදී ඇය ලන්ඩනයේ වෙස්ට් එන්ඩ් නාට්‍යයේ වින්ඩ්හැම්ස් රඟහලේ ('මැඩෝනා රිචී' ලෙස නම් කර ඇත) රඟපෑවාය. එය &quot;සන්ධ්‍යාවේ ලොකුම බලාපොරොත්තු සුන්වීම&quot; ලෙස විස්තර කරන ලදී. එම ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඇය ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටයේ ඩයි අනදර් ඩේ චිත්‍රපටයේ මාතෘකාව වන &quot;තවත් දවසක්&quot; එළිදැක්වූ අතර එහි ප්‍රධාන චරිතයක් රඟපෑ අතර පීටර් බ්‍රැඩ්ෂෝ විසින් ද ගාඩියන් පුවත්පතේ &quot;ඇදහිය නොහැකි තරම් ලී&quot; ලෙස විස්තර කරන ලදී.  මෙම ගීතය බිල්බෝඩ් හොට් 100 හි අටවන ස්ථානයට පත්වූ අතර හොඳම මුල් ගීතය සඳහා ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මානය සහ නරකම මුල් ගීතය සඳහා ගෝල්ඩන් රාස්ප්බෙරි සම්මානය යන දෙකටම නම් කරන ලදී.

===2003-2006: ඇමරිකානු ජීවිතය සහ Confessions on a Dance Floor===

තවත් දිනක මිය ගිය පසු, මැඩෝනා 2003 දී විලාසිතා ඡායාරූප ශිල්පී ස්ටීවන් ක්ලයින් සමඟ එක්ස්-ස්ටැටික් ප්‍රෝ = සීඑස්එස් නම් ප්‍රදර්ශන ස්ථාපනය සඳහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කළේය.  ඩබ්ලිව් සඟරාවේ ඡායාරූප රූගත කිරීමක ඡායාරූප ගැනීම සහ වීඩියෝ කොටස් හතක් එයට ඇතුළත් විය. මෙම ස්ථාපනය මාර්තු සිට මැයි දක්වා නිව්යෝර්ක් හි ඩීච් ප්‍රොජෙක්ට්ස් ගැලරියේ ක්‍රියාත්මක වූ අතර සංස්කරණය කරන ලද ස්වරූපයෙන් ලොව පුරා සංචාරය කළේය.එම වසරේම මැඩෝනා සිය නවවන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන ඇමරිකානු ලයිෆ් එළිදැක්වූ අතර එය ඇමරිකානු සමාජය පිළිබඳ ඇගේ නිරීක්ෂණ මත පදනම් විය.මෙම වාර්තාව &quot;මතක මංතීරුවකින් බැස යන ගමනක් වැනි ය, මා ඉටු කළ සෑම දෙයක්ම සහ මා වරක් අගය කළ සියලු දේ සහ මට වැදගත් වූ සියල්ල දෙස ආපසු හැරී බලයි&quot; යනුවෙන් ඇය පැහැදිලි කළාය.&quot;ඇමරිකානු ජීවිතය යනු ඇගේ වඩාත්ම වික්‍රමාන්විත හා පද රචනා සහිත ඇල්බමයක්&quot; යැයි ද ඇඩ්වොකේට් හි ලැරී ෆ්ලික්ට හැඟී ගියේය.  මාතෘකා ගීතය හොට් 100 හි 37 වන ස්ථානයට පත්විය. එහි මුල් සංගීත වීඩියෝව අවලංගු කරන ලද්දේ මැඩෝනා සිතූ පරිදි ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ යුද නිරූපණයන් ඇතුළත් වන මෙම පටය ඇමරිකාව ඉරාකය සමඟ යුද්ධයේ යෙදී සිටි බැවින් එය දේශප්‍රේමී යැයි සලකනු ඇත. පිටපත් මිලියන හතරක් ලොව පුරා අලෙවි වූ අතර, AMERICAN LIFE යනු ඇගේ වෘත්තියෙහි අඩුම අලෙවියක් සහිත ඇල්බමයයි.

[[File:Madonna American (cropped).jpg|thumb|upright|2004 ප්‍රතිනිර්මාණ ලෝක සංචාරයේ මිලිටරි අංශය අතරතුර මැඩෝනා &quot;ඇමරිකානු ජීවිතය&quot; රඟ දැක්වීය]]

2003 වසරේ එම්ටීවී වීඩියෝ මියුසික් සම්මාන උළෙලේදී මැඩෝනා තවත් ප්‍රකෝපකාරී රංගනයක් ඉදිරිපත් කළාය. ඇය &quot;හොලිවුඩ්&quot; ගීතය ගායනා කරන අතරතුර ගායිකා බ්‍රිට්නි ස්පියර්ස් සහ ක්‍රිස්ටිනා ඇගිලේරා සිප ගත්තාය. 2003 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඇය ස්පියර්ස්ගේ &quot;මට එරෙහි සංගීතයට&quot; ගීතය සඳහා ආරාධිත හඬ ඉදිරිපත් කළාය. එය පසුව රීමික්ස් ඇන්ඩ් රිවිසිටඩ් නිකුත් කිරීමත් සමඟ සිදු විය.  ඊපී හි ඇමරිකානු ජීවිතයෙන් නැවත සංස්කරණය කරන ලද ගීත අඩංගු වූ අතර මීට පෙර බෙඩ් ටයිම් කතන්දර පටිගත කිරීමේ සැසිවාරයෙන් නිකුත් නොවූ ගීතයක් වන &quot;ඔබේ අවංකකම&quot; ඇතුළත් විය. ළමා පොත් පහක කතුවරයා වීමට මැඩෝනා කැලේවේ ආර්ට්ස් ඇන්ඩ් එන්ටර්ටේන්මන්ට් සමඟ ගිවිසුමක් අත්සන් කළේය.  මෙම පොත් වලින් පළමුවැන්න 2003 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි. මෙම කථාව ඉංග්‍රීසි පාසල් සිසුවියන් සිව්දෙනෙකු පිළිබඳව වූ අතර එකිනෙකා කෙරෙහි ඊර්ෂ්‍යාව හා ඊර්ෂ්‍යාව විය. මෙම පොත නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්හි හොඳම විකුණුම් ලැයිස්තුවේ ඉහළින්ම ආරම්භ වූ අතර එය වේගයෙන් අලෙවි වූ ළමා පින්තූර පොත බවට පත්විය.මැඩෝනා එහි සියලුම මුදල් ළමා පුණ්‍යායතනයට පරිත්‍යාග කළේය.

ඊළඟ වසරේ මැඩෝනා සහ මේවරික් වෝනර් මියුසික් ගෘප් සහ එහි හිටපු මව් සමාගම වන ටයිම් වෝනර්ට එරෙහිව නඩු පවරා, සම්පත් අනිසි ලෙස පරිහරණය කිරීම සහ පොත් තැබීම දුර්වල වීම නිසා සමාගමට ඩොලර් මිලියන ගණනක් වැය වූ බව කියා සිටියේය. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් වෝනර් විසින් නඩු විභාගයක් ගොනු කරනු ලැබුවේ මේවරික්ට ඩොලර් මිලියන ගණනක් තනිවම අහිමි වී ඇති බවට චෝදනා කරමිනි.මැඩෝනා සහ රොනී ඩෂෙව්ට අයත් මේවරික් කොටස් වෝනර් විසින් මිලදී ගත් විට ආරවුල විසඳුණි.  මැඩෝනා සහ ඩෂෙව්ගේ සමාගම වෝනර් මියුසික් හි පූර්ණ අනුබද්ධිත ආයතනයක් බවට පත් වූ නමුත් මැඩෝනා තවමත් වෙනම පටිගත කිරීමේ කොන්ත්‍රාත්තුවක් යටතේ වෝනර් සමඟ අත්සන් කරන ලදී.

2004 මැද භාගයේදී මැඩෝනා එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ යුරෝපයේ නැවත සොයාගැනීම් ලෝක චාරිකාව ආරම්භ කළේය.  එය ඩොලර් මිලියන 120 ක් පමණ උපයා ගත් 2004 දී වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් සංචාරය බවට පත් වූ අතර ඇයගේ වාර්තා චිත්‍රපටය වන අයි ගොයිං ටෙල් යූ රහස් වාර්තා චිත්‍රපටයේ මාතෘකාව බවට පත්විය. 2004 නොවැම්බරයේදී ඇය බීට්ල්ස්, එල්විස් ප්‍රෙස්ලි, බොබ් මාලේ සහ යූ 2 සමඟ එහි ආරම්භක සාමාජිකයන් පස් දෙනාගෙන් එක් අයෙකු ලෙස එක්සත් රාජධානියේ සංගීත ශාලාවට ඇතුළත් කරන ලදී.රෝලිං ස්ටෝන් විසින් බ්‍රිට්නි ස්පියර්ස් විසින් රචිත ඇය පිළිබඳ ලිපියක් ඇතුළත්, සර්වකාලීන ශ්‍රේෂ් est තම කලාකරුවන් 100 දෙනාගේ විශේෂ කලාපයේ 36 වන ස්ථානයට පත්විය.2005 ජනවාරි මාසයේදී මැඩෝනා සුනාමි ආධාරයේදී ජෝන් ලෙනන් ගීතයේ &quot;ඉමාජින්&quot; ගීතයේ ආවරණ පිටපතක් ඉදිරිපත් කළේය. ඇය 2005 ජූලි මාසයේදී ලන්ඩනයේ පැවති සජීවී 8 ප්‍රතිලාභ ප්‍රසංගයේදී ද ප්‍රසංගයක් පැවැත්වීය.

[[File:HungUpFresno (cropped).jpg|thumb|upright|left|මැඩෝනා 2006 [[පාපොච්චාරණ චාරිකාව]] හි රඟ දැක්වීය]]

ඇගේ දහවන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන කොන්ෆෙෂන්ස් ඔන් ඩාන්ස් ෆ්ලෝරය 2005 නොවැම්බරයේදී නිකුත් කරන ලදී. සංගීතමය වශයෙන් ඇල්බමය ඩීජේ විසින් රචනා කරන ලද සමාජ ශාලාවක් මෙන් ව්‍යුහගත විය.එය විචාරකයින්ගේ පැසසුමට ලක් වූ අතර බිල්බෝඩ් හි කීත් කැල්ෆීල්ඩ් අදහස් දක්වමින් මෙම ඇල්බමය “පොප් රැජින සඳහා නැවත පැමිණීම සාදරයෙන් පිළිගනියි.”ඇල්බමය හොඳම ඉලෙක්ට්‍රොනික / නර්තන ඇල්බමය සඳහා ග්‍රැමී සම්මානය දිනා ගත්තේය.  නැටුම් තට්ටුවක පාපොච්චාරණය සහ එහි ප්‍රධාන ගීතය වන &quot;හං අප්&quot; පිළිවෙලින් රටවල් 40 සහ 41 අතර අංක 1 ස්ථානයට පත්වී ගිනස් ලෝක වාර්තාවල ස්ථානයක් දිනා ගත්තේය.මෙම ගීතයේ ABBA හි &quot;Gimme! Gimme! Gimme! (මධ්‍යම රාත්‍රියෙන් පසු මිනිසෙකු)&quot; නියැදියක් අඩංගු වූ අතර, ABBA විසින් ඔවුන්ගේ වැඩ කටයුතු සඳහා අවසර දුන් දෙවන අවස්ථාව පමණි.  ABBA [[ගීත රචක]] Björn Ulvaeus සඳහන් කළේ &quot;එය සියයට සියයක්  පොප් සංගීතයයි.&quot; [170] දෙවන කණුව වන &quot;SOORY&quot; මැඩෝනා එක්සත් රාජධානියේ දොළොස්වන අංක එකේ ගීතය බවට පත්විය.

මැඩෝනා 2006 මැයි මාසයේදී Confessions චාරිකාව ආරම්භ කළ අතර එය මිලියන 1.2 ක ගෝලීය ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවක් සහ ඩොලර් මිලියන 193.7 කට වඩා වැඩි ආදායමක් උපයා ගත් අතර එය කාන්තා කලාකරුවකු සඳහා මේ දක්වා වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් සංචාරය බවට පත්විය.මැඩෝනා &quot;ලයිව් ටු ටෙල්&quot; හි කාර්ය සාධනය සඳහා කුරුස කුරුස හා කටු ඔටුන්න වැනි ආගමික සංකේත භාවිතා කළේය.  එය රුසියානු ඕතඩොක්ස් පල්ලිය සහ රුසියාවේ යුදෙව් ප්‍රජාවන්ගේ සම්මේලනය ඇගේ ප්‍රසංගය වර්ජනය කරන ලෙස සියළුම සාමාජිකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටීමට හේතු විය. ඒ අතරම, ෆොනොග්‍රැෆික් කර්මාන්තයේ ජාත්‍යන්තර සම්මේලනය (අයිඑෆ්පීඅයි) නිල වශයෙන් නිවේදනය කළේ මැඩෝනා සිය ඇල්බම පිටපත් මිලියන 200 කට අධික ප්‍රමාණයක් ලොව පුරා අලෙවි කර ඇති බවයි.

සංචාරයේ යෙදී සිටියදී මැඩෝනා මලාවි රයිසින් යන පුණ්‍යායතන සංවිධානයක් ආරම්භ කළ අතර අර්ධ වශයෙන් අනාථ නිවාසයකට සහ එම රටට සංචාරය කළේය.  2006 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඩේවිඩ් බණ්ඩා නම් පිරිමි ළමයෙකුව දරුකමට හදා ගැනීමට ඇය තීරණය කළාය. දරුකමට හදා ගැනීම දැඩි මහජන ප්‍රතිචාරයක් ඇති කළේය, මන්ද දරුකමට හදා ගැනීමට පෙර දෙමව්පියන් මලාවි හි පදිංචිව සිටිය යුතු බව මලාවියානු නීතියට අනුව මැඩෝනා නොකළේය. ඇය මේ පිළිබඳව ඔප්රා වින්ෆ්‍රේ ප්‍රදර්ශනයේදී අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ මලාවි හි විදේශීය දරුකමට හදා ගැනීම නියාමනය කරන ලිඛිත දරුකමට හදා ගැනීමේ නීති නොමැති බවයි.  බන්ඩාට පළමු වරට මුණගැසුණු විට මැලේරියාව හා ක්ෂය රෝගයෙන් බේරී නියුමෝනියාවෙන් පෙළෙන ආකාරය ඇය විස්තර කළාය. බණ්ඩාගේ ජීව විද්‍යාත්මක පියා වන යොහාන් අදහස් දක්වමින්, “මෙම ඊනියා මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන් සෑම දිනකම මට හිරිහැර කරති, මා කරන්නේ කුමක්දැයි මා නොදන්නා බවට මට තර්ජනය කරති ... ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ ඔවුන්ගේ අධිකරණ නඩුවට සහාය දීමටයි, මට කළ නොහැකි දෙයක්  මා මැඩෝනා සහ ඇගේ සැමියා සමඟ එකඟ වූ දේ මම දනිමි.  දරුකමට හදා ගැනීම 2008 මැයි මාසයේදී අවසන් කරන ලදී.

===2007–2011: චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය, හාඩ් කැන්ඩි සහ ව්‍යාපාර===

[[File:Nathan Rissman and Madonna by David Shankbone.jpg|thumb|මැඩෝනා සහ නේතන් රිස්මන් 2008 [[ට්‍රිබිකා චිත්‍රපට උළෙල]] හි '' [[මම නිසා අපි]] '' මංගල දර්ශනයේදී.]]
2007 ජූලි මාසයේදී ලන්ඩන් ලයිව් අර්ත් ප්‍රසංගයේදී මැඩෝනා &quot;හේ යූ&quot; ගීතය නිකුත් කර රඟ දැක්වීය. ඇය වෝනර් බ්‍රදර්ස් රෙකෝර්ඩ්ස් වෙතින් ඉවත්ව යන බව නිවේදනය කළ අතර, නව ඩොලර් මිලියන 120 ක, ලයිව් නේෂන් සමඟ වසර දහයක 360 ගිවිසුමක් ප්‍රකාශයට පත් කළාය.  2008 දී මැඩෝනා විසින් මලාවියානුවන් මුහුණ දෙන ගැටලු පිළිබඳ වාර්තා චිත්‍රපටයක් වන I Am because We are නිෂ්පාදනය කර ලිවීය. එය අධ්‍යක්ෂණය කළේ මැඩෝනාගේ ගෙවතු වගාකරු ලෙස සේවය කළ නේතන් රිස්මන් විසිනි.  ඇය සිය පළමු චිත්‍රපටය වන Filth and Wisdom අධ්‍යක්ෂණය කළාය.  චිත්‍රපටයේ කතාව මිතුරන් තිදෙනෙකු හා ඔවුන්ගේ අභිලාෂයන් වටා කැරකුණි. ටයිම්ස් පුවත්පත කියා සිටියේ ඇය “තමා ආඩම්බරයට පත්වූ” බවයි. ඩේලි ටෙලිග්‍රාෆ් චිත්‍රපටය විස්තර කළේ “මුලුමනින්ම උත්සාහයක් නැති පළමු උත්සාහයක් නොවන නමුත් මැඩෝනා සිය දෛනික රැකියාවෙහි රැඳී සිටීම හොඳය” යනුවෙනි. මාර්තු 10,2008, මැඩෝනා සුදුසුකම් ලැබීමේ පළමු වසර තුළදී රොක් ඇන්ඩ් රෝල් හෝල් ඔෆ් ෆේම් වෙත ඇතුළත් කරන ලදී.  ඇය උත්සවයේදී ගායනා නොකළ අතර සෙසු හෝල් ඔෆ් ෆේම් ඉන්ඩිකීස් සහ මිචිගන් ස්වදේශිකයන් වන ස්ටූජස්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ඇගේ &quot;බර්නිං අප්&quot; සහ &quot;රේ ඔෆ් ලයිට්&quot; ගීත ගායනා කරන ලෙසයි.

මැඩෝනා සිය එකොළොස් වන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන හාඩ් කැන්ඩි 2008 අප්‍රියෙල් මාසයේදී නිකුත් කළේය. ආර් ඇන්ඩ් බී සහ නාගරික පොප් බලපෑම් වලින් සමන්විත වූ හාඩ් කැන්ඩි හි ගීත ස්වයං චරිතාපදානයකින් යුක්ත වූ අතර මැඩෝනා ජස්ටින් ටිම්බර්ක්, ටිම්බලන්ඩ්, ෆැරල් විලියම්ස් සහ නේට් &quot;ඩන්ජා&quot; හිල්ස් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන අයුරු දුටුවේය.මෙම ඇල්බමය රටවල් 37 ක සහ බිල්බෝඩ් 200 හි අංක එකේ ස්ථානයට පත්විය. රෝලිං ස්ටෝන් හි කැරන් ගන්ස් එය &quot;ඇගේ ඉදිරි සංචාරයේ ආකර්ෂණීය රසයක්&quot; ලෙස ප්‍රශංසා කළ අතර,බීබීසී වාර්තාකරු මාර්ක් සැවේජ් එය &quot;නාගරික වෙළඳපොළ උපයෝගී කර ගැනීමේ උත්සාහයක්&quot; ලෙස ප්‍රකාශ කළේය.

[[File:HumanNature2009 (cropped).jpg|thumb|මැඩෝනා 2009 දී ස්ටිකි ඇන්ඩ් ස්වීට් ටුවර් හි රඟ දැක්වීය.]]

&quot;4 MINIUTS&quot; ඇල්බමයේ ප්‍රධාන ගීතය ලෙස නිකුත් වූ අතර එය බිල්බෝඩ් හොට් 100 හි තුන්වන ස්ථානයට පත්විය. එය මැඩෝනාගේ 37 වන හොඳම දස දෙනා අතරට පැමිණියේය. එමෙන්ම ඇයගේ අතීත එල්විස් ප්‍රෙස්ලි වැඩිම ජනප්‍රියම දස දෙනා අතරට පැමිණියේය. එක්සත් රාජධානියේදී ඇය කාන්තා කලාකරුවෙකු සඳහා වැඩිම අංක එකේ කේවල ගීතය ලෙස සිය වාර්තාව රඳවා ගත්තාය;  &quot;4 MINIUTS&quot; ඇගේ දහතුන්වන විය. 23 වන ජපාන ගෝල්ඩ් ඩිස්ක් සම්මාන උළෙලේදී මැඩෝනා සිය පස්වන කලාකරු කුසලානය ජපානයේ පටිගත කිරීමේ කර්මාන්ත සංගමයෙන් ලබා ගත් අතර එය ඕනෑම කලාකරුවෙකුට වඩාත්ම වැඩිය. ඇල්බමය තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ඇය ලයිව් නේෂන් සමඟ ඇගේ පළමු ප්‍රධාන ව්‍යාපාරය වන ස්ටිකි ඇන්ඩ් ස්වීට් ටුවර් ආරම්භ කළාය.  ඩොලර් මිලියන 408 ක දළ ආදායමක් සහිතව, එය රෝලිං ස්ටෝන්ස්ගේ විශාල පිපිරුම් චාරිකාව පිටුපසින් මෙතෙක් වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් දෙවන සංචාරය ලෙස අවසන් විය.  රොජර් වෝටර්ස්ගේ වෝල් ලයිව් එය 2013 දී අභිබවා යන තෙක් එය ඒකල චිත්‍ර ශිල්පියෙකු විසින් වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් සංචාරය විය.

2008 ජූලි මාසයේදී ක්‍රිස්ටෝපර් සිකෝන් විසින් ලයිෆ් විත් මයි සිස්ටර් මැඩෝනා නමින් පොතක් නිකුත් කරන ලද අතර එය ඉල්ලීමක් නොකළ ප්‍රකාශනය හේතුවෙන් මැඩෝනා සහ ඔහු අතර ආරවුලක් ඇති විය.බිඳවැටීමත් සමඟ මැඩෝනා රිචීගෙන් දික්කසාද වීමට ඉල්ලුම් කළේ වෙනස් කළ නොහැකි වෙනස්කම් උපුටා දක්වමිනි.  2008 දෙසැම්බරයේ මැඩෝනාගේ ප්‍රකාශකයා නිවේදනය කළේ රිචී සමඟ දික්කසාද ගිවිසුමකට මැඩෝනා එකඟ වූ බවත්, එම කොන්දේසි මගින් ඔහුට ඩොලර් මිලියන 50-60 අතර (ඩොලර් මිලියන 66.67–80) අතර ප්‍රදානයක් ලබා දුන් බවත්, එම යුවළගේ ලන්ඩන් පබ් සහ පදිංචිය සහ විල්ට්ෂයර් වතුයාය ලන්ඩනයේ හයි හෝල්බර්න් හි පවුල් අංශයේ සායනික විදුහල්පති ලේඛනයේ නියෝගයක් මගින් දිසා විනිසුරු රීඩ් විසින් විවාහය විසුරුවා හරින ලදී.  ඔවුන් පිළිවෙලින් වයස අවුරුදු අට සහ තුන වන රොකෝ සහ ඩේවිඩ් සඳහා සම්මුතිවාදී ගිවිසුමකට එළඹුණු අතර, දරුවන්ගේ කාලය රිචීගේ ලන්ඩන් නිවස සහ නිව්යෝක්හි මැඩෝනාගේ නිවස අතර බෙදා වෙන් කරන ලදී. එහිදී ඔවුන් දෙදෙනා ලෝර්ඩ්ස් සමඟ එක් විය.  වැඩි කල් යන්නට මත්තෙන්, 2009 මැයි මාසයේදී මලාවි සිට චිෆුන්ඩෝ &quot;මර්සි&quot; ජේම්ස්ව දරුකමට හදා ගැනීමට මැඩෝනා ඉල්ලුම් කළ නමුත් රටේ මහාධිකරණය එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ මැඩෝනා එහි පදිංචිකරුවෙකු නොවන නිසාය. ඇය නැවත අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කළ අතර, 2009 ජුනි 12 වන දින මලාවි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඇයට දයාව ලබා ගැනීමේ අයිතිය ලබා දුන්නේය.

මැඩෝනා වෝර්නර් සමඟ ඇතිකරගත් ගිවිසුම 2009 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඇගේ තුන්වන විශාලතම ගීත ඇල්බමය වන සැමරුම එළිදැක්වීමෙන් අවසන් විය. එහි නව ගීත &quot;සැමරුම&quot; සහ &quot;රිවෝල්වරය&quot; ඇතුළත් විය.  කැනඩාව, ජර්මනිය, ඉතාලිය සහ එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු රටවල් කිහිපයක සැමරුම අංක එකේ ස්ථානයට පත්විය. මියගිය පොප් ගායක [[මයිකල් ජැක්සන්ට]] උපහාර දැක්වීම සඳහා ඇය 2009 MTV වීඩියෝ සංගීත සම්මාන උළෙලට පෙනී සිටියාය. මැඩෝනා එක්සත් ජනපදය තුළ දශකයේ වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ තනි කලාකරුවා සහ එක්සත් රාජධානියේ දශකයේ වැඩියෙන්ම වාදනය කළ කලාකරුවා ලෙස 2000 දශකය අවසන් කළේය. ඩොලර් මිලියන 801 කට අධික දළ ආදායමක්, මිලියන 6.3 ක පැමිණීමක් සහ ප්‍රදර්ශන 248 ක විකුණුම් 244 ක් ලබා ගනිමින් බිල්බෝඩ් ඇය දශකයේ තුන්වන ඉහළම සංචාරක කලාකරුවා ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළාය.

මැඩෝනා 2010 ජනවාරි මාසයේදී හෝප් ෆෝ හයිටි නව්: භූමිකම්පා සහන ප්‍රසංගය සඳහා ගෝලීය ප්‍රතිලාභයක් ප්‍රසංගයක් පැවැත්වීය. ඇගේ තෙවන සජීවී ඇල්බමය වන ස්ටිකි ඇන්ඩ් ස්වීට් ටුවර් අප්‍රේල් මාසයේදී එළිදැක්වූ අතර එය බිල්බෝඩ් 200 හි දහවන ස්ථානයට පත්විය. එය ඔරිකන් ඇල්බම ප්‍රස්ථාරයේ ඇයගේ 20 වන හොඳම දස දෙනා බවට පත්විය. ජපානයේ ජාත්‍යන්තර ක්‍රියාවකින් වැඩිම ඇල්බම දහය සඳහා බීට්ල්ස්ගේ වාර්තාව බිඳ දැමීය.මැඩෝනා ඇමරිකානු රූපවාහිනී වැඩසටහනක් වන ග්ලීට ඇගේ සමස්ත සංගීත නාමාවලිය සඳහාම අයිතිය ලබා දුන් අතර නිෂ්පාදකයින් ඇගේ ගීත පමණක් ඇතුළත් කථාංගයක් නිර්මාණය කළේය.ඇය ලෝර්ඩ්ස් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ අතර 1980 ගණන්වල කීර්තියට පත්වූ විට ඇගේ පන්ක්-ගර්ල් විලාසිතාවෙන් ආනුභාව ලත් මැටීරියල් ගර්ල් ඇඳුම් පෙළ මුදා හැරියාය.ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඇය ලොව පුරා හාඩ් කැන්ඩි ෆිට්නස් නමින් ශාරීරික යෝග්‍යතා මධ්‍යස්ථාන මාලාවක් විවෘත කළ අතර, මාස තුනකට පසු සත්‍යය හෝ ඩෙයාර් නමින් දෙවන විලාසිතා සන්නාමයක් එළිදැක්වූ අතර එයට පාවහන්, සුවඳ විලවුන්, යට ඇඳුම් සහ උපාංග ඇතුළත් විය.

මැඩෝනා 2010 ජනවාරි මාසයේදී හෝප් ෆෝ හයිටි නව්: භූමිකම්පා සහන ප්‍රසංගය සඳහා ගෝලීය ප්‍රතිලාභයක් ප්‍රසංගයක් පැවැත්වීය.  ඇගේ තෙවන සජීවී ඇල්බමය වන ස්ටිකි ඇන්ඩ් ස්වීට් ටුවර් අප්‍රේල් මාසයේදී එළිදැක්වූ අතර එය බිල්බෝඩ් 200 හි දහවන ස්ථානයට පත්විය. එය ඔරිකන් ඇල්බම ප්‍රස්ථාරයේ ඇයගේ 20 වන හොඳම දස දෙනා බවට පත්විය. ජපානයේ ජාත්‍යන්තර ක්‍රියාවකින් වැඩිම ඇල්බම දහය සඳහා බීට්ල්ස්ගේ වාර්තාව බිඳ දැමීය. මැඩෝනා ඇමරිකානු රූපවාහිනී වැඩසටහනක් වන ග්ලීට ඇගේ සමස්ත සංගීත නාමාවලිය සඳහාම අයිතිය ලබා දුන් අතර නිෂ්පාදකයින් ඇගේ ගීත පමණක් ඇතුළත් කථාංගයක් නිර්මාණය කළේය. ඇය ලෝර්ඩ්ස් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ අතර 1980 ගණන්වල කීර්තියට පත්වූ විට ඇගේ පන්ක්-ගර්ල් විලාසිතාවෙන් ආනුභාව ලත් මැටීරියල් ගර්ල් ඇඳුම් පෙළ මුදා හැරියාය.ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඇය ලොව පුරා හාඩ් කැන්ඩි ෆිට්නස් නමින් ශාරීරික යෝග්‍යතා මධ්‍යස්ථාන මාලාවක් විවෘත කළ අතර, මාස තුනකට පසු සත්‍යය හෝ ඩෙයාර් නමින් දෙවන විලාසිතා සන්නාමයක් එළිදැක්වූ අතර එයට පාවහන්, සුවඳ විලවුන්, යට ඇඳුම් සහ උපාංග ඇතුළත් විය.

===2012–2017: සුපර් බෝල් XLVI අර්ධ කාලීන සංදර්ශනය, MDN සහ REBEL HEART====

2012 පෙබරවාරියේ දී, ඉන්දියානා හි ඉන්දියානාපොලිස් හි ලූකස් ඔයිල් ක්‍රීඩාංගනයේ පැවති සුපර් බෝල් එක්ස්එල්වීඅයි අර්ධ කාලීන ප්‍රදර්ශනයට මැඩෝනා සිරස්තලයට පත් විය.ඇයගේ රංගනය සර්කූ ඩු සොලෙයිල් සහ ජේමි කිං විසින් දර්ශනය කරන ලද අතර විශේෂ අමුත්තන් LMFAO, Nici Minaj, M.I.A.  සහ සීලෝ ග්‍රීන්.  එය ඉතිහාසයේ එවකට වැඩිපුරම නරඹන ලද සුපර් බෝල් අර්ධ කාලීන ප්‍රදර්ශනය බවට පත්විය.  මෙම අවස්ථාව අතරතුර, ඇය ඇගේ දොළොස්වන ස්ටුඩියෝ ඇල්බමය වන එම්ඩීඑන්ඒ හි ප්‍රධාන ගීතය වන &quot;Give Me All Your Luvin&quot;එය බිල්බෝඩ් හොට් 100 හි 38 වන ඉහළම දස දෙනා අතරට එක්විය.

[[File:Madonna 10, 2012.jpg|thumb|upright|2012 [[MDNA]] චාරිකාව අතරතුර මැඩෝනා රඟ දැක්වීය. මෙම සංචාරය නිමවීමෙන් පසු මෙතෙක් ලබා ඇති වැඩිම ආදායම් උපයාගත් දහවන සංචාරය බවට පත්විය.]]

එම්ඩීඑන්ඒ 2012 මාර්තු මාසයේදී නිකුත් කරන ලද අතර විලියම් ඕර්බිට් සහ මාටින් සොල්වෙග් ඇතුළු විවිධ නිෂ්පාදකයින් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන ලදී.  ලයිව් නේෂන් සමඟ ඇය කළ 360 ගනුදෙනුවේ කොටසක් ලෙස ඇය අත්සන් කළ ඉන්ටර්ස්කෝප් රෙකෝර්ඩ්ස් සමඟ ඇල්බම තුනක ගනුදෙනුව යටතේ ඇයගේ පළමු නිකුතුව මෙය විය.ලයිව් නේෂන් හට සංගීත පටිගත කිරීම් බෙදා හැරීමට නොහැකි වූ බැවින් ඇය පටිගත කිරීමේ ලේබලයට අත්සන් කරන ලදී.  එම්ඩීඑන්ඒ මැඩෝනාගේ අඛණ්ඩව පස්වන චිත්‍රාගාර වාර්තාව බවට පත් වූයේ බිල්බෝඩ් 200 හි ඉහළින්ම ය. මෙම ඇල්බමය බොහෝ දුරට ප්‍රවර්ධනය කරන ලද්දේ එම්ඩීඑන්ඒ ටුවර් විසිනි, එය 2012 මැයි සිට දෙසැම්බර් දක්වා පැවතුනි.මෙම සංචාරයේ ප්‍රචණ්ඩත්වය, ගිනි අවි, මානව හිමිකම්, නිරුවත සහ දේශපාලනය වැනි මතභේදාත්මක විෂයයන් ඇතුළත් විය.  විකුණා දැමූ සංදර්ශන 88 කින් ඩොලර් මිලියන 305.2 ක දළ ආදායමක් සහිතව, එය 2012 දී වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් සංචාරය බවට පත් වූ අතර එවකට මෙතෙක් ලබා ඇති වැඩිම ආදායම් උපයන දහවන සංචාරය බවට පත්විය.ඩොලර් මිලියන 125 ක ආදායමක් උපයා ඇති ෆෝබ්ස් විසින් වසරේ ඉහළම ආදායම් ලබන කීර්තිමත් පුද්ගලයා ලෙස මැඩෝනා නම් කරන ලදී.

මැඩෝනා ස්ටීවන් ක්ලයින් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ අතර මිනිත්තු 17 ක චිත්‍රපටයක් රහසිගත ප්‍රොජෙක්ට් විප්ලවය අධ්‍යක්ෂණය කළ අතර එය 2013 සැප්තැම්බර් මාසයේදී බිට් ටොරන්ට් හි නිකුත් විය.චිත‍්‍රපටය සමඟ ඇය කලාව සහ නිදහස සඳහා වූ මුලපිරීම දියත් කළ අතර එය &quot;ලොව පුරා හිංසා පීඩා සහ අයුක්තියට පිළියම් යෙදීම සඳහා කලාව සහ නිදහස් කථනය&quot; ප්‍රවර්ධනය කිරීමට උපකාරී විය. මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා වෙබ් අඩවිය ආරම්භයේ සිටම චිත්‍ර 3000 කට අධික ඉදිරිපත් කිරීම් ඇතුළත් වූ අතර මැඩෝනා නිරන්තරයෙන් අධීක්ෂණය කර ඩේවිඩ් බ්ලේන් සහ කැටි පෙරී වැනි කලාකරුවන් ආගන්තුක භාරකරුවන් ලෙස බඳවා ගන්නා ලදී.

2013 වන විට මැඩෝනා රයිසින් මලාවි ඩොලර් 400,000 ක වටිනාකමකින් යුත් මලාවි හි ළමුන් 4,000 ක් දැනුවත් කිරීම සඳහා පාසල් දහයක් ඉදිකර තිබේ.2013 අප්‍රියෙල් මාසයේදී මැඩෝනා පාසල් වෙත ගිය විට මලාවි ජනාධිපති ජොයිස් බණ්ඩා ඇයට පුණ්‍යායතනයේ දායකත්වය අතිශයෝක්තියට නැංවූ බවට චෝදනා කළේය.බණ්ඩාගේ ප්‍රකාශයෙන් මැඩෝනා කණගාටුවට පත් වූ නමුත් “මෙම හාස්‍යජනක චෝදනාවලින් අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමේ කිසිදු අදහසක් ඇයට නොමැති” බව පැහැදිලි කළාය.  බණ්ඩා සිය පුවත්පත් කණ්ඩායම විසින් නිකුත් කරන ලද ප්‍රකාශය අනුමත කර නොමැති බව පසුව තහවුරු විය. මැඩෝනා 2014 මැයි මාසයේදී සිය උපන් ගම වන ඩෙට්‍රොයිට් වෙත ගොස් නගරයේ බංකොලොත් භාවයට ආධාර කිරීම සඳහා අරමුදල් පරිත්‍යාග කළේය. එම වසරේම ජපානයේ ටෝකියෝ නුවර එම්ඩීඑන්ඒ සම දියත් කිරීමත් සමඟ ඇගේ ව්‍යාපාර කටයුතු සම ආරක්ෂණ නිෂ්පාදන දක්වා ව්‍යාප්ත විය.

මැඩෝනාගේ දහතුන්වන චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන රෙබෙල් හාර්ට් 2015 මාර්තු මාසයේදී නිකුත් කරන ලදී. එහි නිරූපණ දහතුනක් අන්තර්ජාලයට කාන්දු වී මාස තුනකට පසුවය.කිහිප දෙනෙකු පමණක් සහභාගී වූ ඇගේ පෙර උත්සාහයන් මෙන් නොව, මැඩෝනා අවීචි, ඩිප්ලෝ සහ කැනී වෙස්ට් ඇතුළු සහයෝගිතාකරුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් සමඟ වැඩ කළේය.&quot;පුද්ගලික සහ වෘත්තීයමය පරාවර්තනයේ අව්‍යාජ ප්‍රකාශ&quot; සමඟින්, අන්තර්ග්‍රහණය කිරීම වාර්තාගතව පවතින පදනම් තේමාවන්ගෙන් එකක් ලෙස ලැයිස්තු ගත කර ඇත. මැඩෝනා නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පතේ ජෝන් පරෙල්ස්ට පැහැදිලි කළේ ඇය කිසි විටෙකත් ඇගේ අතීත උත්සාහයන් දෙස ආපසු හැරී නොබැලුවද, එය මතක් කිරීම කැරලිකාර හදවතට සුදුසු යැයි හැඟුණු බවය. සංගීත විචාරකයින් ඇල්බමය කෙරෙහි ධනාත්මක ප්‍රතිචාරයක් දැක්වූ අතර එය දශකයක් තුළ ඇයගේ හොඳම උත්සාහය ලෙස හැඳින්විය. රේ ඔෆ් ලයිට් වලින් පසු බිල්බෝඩ් 200 හි ඉහළම ස්ථානය අහිමි වූ මැඩෝනාගේ පළමු ඇල්බමය බවට රෙබෙල් හාර්ට් පත්විය, නමුත් ඕස්ට්‍රේලියාව, කැනඩාව, ජර්මනිය සහ ඉතාලිය ඇතුළු අනෙකුත් ප්‍රධාන සංගීත වෙළඳපොළවල අංක එකේ ස්ථානයට පත්විය.

ඇල්බමය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා 2015 සැප්තැම්බර් සිට 2016 මාර්තු දක්වා මැඩෝනා කැරලිකාර හෘද චාරිකාව ආරම්භ කළේය.  මෙම සංචාරය [[උතුරු ඇමෙරිකාව|උතුරු ඇමරිකාව]], යුරෝපය සහ ආසියාව පුරා සංචාරය කළ අතර වසර 23 කට පසු මැඩෝනා ඕස්ට්‍රේලියාවේ කළ පළමු සංචාරය වූ අතර එහිදී ඇය සිය රසිකයන් වෙනුවෙන් එක් වර ප්‍රදර්ශනයක් ද පැවැත්වීය.ප්‍රදර්ශන 82 න් කැරලිකාර හෘද චාරිකාව ඩොලර් මිලියන 169.8 ක ආදායමක් උපයා ඇති අතර ටිකට් පත් අලෙවිය මිලියන 1.045 ඉක්මවා ඇත. සංචාරයේ යෙදී සිටියදී මැඩෝනා ඔවුන්ගේ පුත් රොකෝගේ භාරකාරත්වය මත රිචී සමඟ නීතිමය සටනක නිරත විය.  මෙම ආරවුල ආරම්භ වූයේ රිචී සමඟ සංචාරය කළ විට එංගලන්තයේ දිගටම ජීවත් වීමට රොකෝ තීරණය කළ අතර මැඩෝනාට අවශ්‍ය වූයේ ඔහු සමඟ ඇය ගමන් කිරීමටය.  උසාවි විභාග නිව්යෝක් සහ ලන්ඩන් යන නගර දෙකෙහිම සිදුවිය.  බහුවිධ සාකච්ඡා වලින් පසුව, මැඩෝනා අත්අඩංගුවේ සිටි අයදුම්පත ඉල්ලා අස්කර ගත් අතර එය පෞද්ගලිකව විසඳීමට තීරණය කළාය.

2016 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී බිල්බෝඩ් මැඩෝනා වසරේ වසරේ කාන්තාව ලෙස නම් කළේය.  උත්සවයේ දී වයස්ගතවීම සහ ලිංගිකත්වය පිළිබඳ ඇයගේ “නොපැහැදිලි හා කුරිරු අවංක” කතාවට මාධ්‍ය තුළ පුළුල් ආවරණයක් ලැබුණි. ඊළඟ මාසයේ 2016 එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණයේදී හිලරි ක්ලින්ටන්ට ක්‍රියාකාරීව සහාය දුන් මැඩෝනා, ක්ලින්ටන්ගේ උද්ඝෝෂණයට සහය දැක්වීම සඳහා වොෂිංටන් චතුරශ්‍ර උද්‍යානයේ දී නොවරදින ධ්වනි ප්‍රසංගයක් පැවැත්වීය. මැතිවරණයෙන් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ජයග්‍රහණය කිරීම ගැන කලබල වූ මැඩෝනා, සමාරම්භක උත්සවයෙන් දිනකට පසු වොෂිංටන්හි පැවති කාන්තා මාර්තු මාසයේ දී ඔහුට එරෙහිව කතා කළේය.  ඇය ධවල ​​මන්දිරය පුපුරවා හැරීම ගැන බොහෝ දේ සිතූ බව පැවසූ විට ඇය මහත් ආන්දෝලනයක් ඇති කළාය.  ඊළඟ දවසේ මැඩෝනා කියා සිටියේ ඇය “ප්‍රචණ්ඩකාරී පුද්ගලයෙක් නොවන” බවත් ඇගේ වචන “සන්දර්භයෙන් බැහැර කර ඇති” බවත්ය.

2017 පෙබරවාරි මාසයේදී මැඩෝනා මලාවි හි එස්ටෙරේ සහ ස්ටෙලා නම් සිව් හැවිරිදි නිවුන් සහෝදරියන් හදා වඩා ගත්තාය.ඇය දරුකමට හදාගත් දරුවන් සමඟ 2017 ගිම්හානයේදී පෘතුගාලයේ ලිස්බන් හි පදිංචියට ගියාය. ජුලි මාසයේදී ඇය මලාවි හි ළමා සැත්කම් හා දැඩි සත්කාර සඳහා මර්සි ජේම්ස් ආයතනය විවෘත කළාය. ඇයගේ මලාවි පුණ්‍යායතනය විසින් ඉදිකරන ලද ළමා රෝහලකි.කැරලිකාර හෘද චාරිකාව පිළිබඳ සජීවී ඇල්බමය 2017 සැප්තැම්බර් මාසයේදී එළිදැක්වූ අතර 32 වන ජපාන රන් තැටි සම්මානයෙන් බටහිර කලාකරුවන් සඳහා හොඳම සංගීත වීඩියෝව දිනා ගත්තේය. එම මාසයේදී, මැඩෝනා එම්ඩීඑන්ඒ සම එක්සත් ජනපදයේ තෝරාගත් වෙළඳසැල්වල දියත් කළේය. “ඇමරිකාවට එය ලබා ගත නොහැකි බවට මිනිසුන් පැමිණිලි කිරීම ඇසීමෙන් වෙහෙසට පත්වීමෙන් පසුව”.මීට මාස කිහිපයකට පෙර වෙන්දේසි නිවාසයක් වන ගොටා හැව් රොක් ඇන්ඩ් රෝල් විසින් මැඩෝනාගේ ටුපාක් ෂකුර්ගේ ආදර ලිපි, කැසට්, යට ඇඳුම් සහ කොණ්ඩය බුරුසු වැනි පුද්ගලික භාණ්ඩ විකිණීමට ඇත.  වෙන්දේසිය ආරම්භ කළ කලා වෙළෙන්දෙකු වන ඩාලින් ලුට්ස්, නඩු විභාගය නතර කරන ලෙස මැඩෝනාගේ නියෝජිතයින් විසින් නඩු පවරන ලදී.  මැඩෝනා පැහැදිලි කළේ ඇගේ කීර්තිමත් පුද්ගලයින්ගේ තත්වය “අතිශය පුද්ගලික අයිතම ඇතුළුව මගේ පෞද්ගලිකත්වය පවත්වා ගැනීමට මට ඇති අයිතිය පැහැර හරින” බවයි. මැඩෝනාට නඩුව අහිමි වූ අතර 2004 දී මැඩෝනා භාණ්ඩ විකිණීම සම්බන්ධයෙන් ඇය සමඟ නීතිමය ගිවිසුමක් ඇති කර ගත් බව ඔප්පු කිරීමට සමත් වූ විනිසුරු විනිසුරු ලුට්ස්ට පක්ෂව තීන්දුවක් දුන්නේය.

===2018 - වර්තමානය: මැඩම් එක්ස් සහ වෙනත් ව්‍යාපෘති===

[[File:Madonna on Medellin MTV premiere (cropped2).png|thumb|180px|]]

2018 ජනවාරි මාසයේදී මැඩෝනා සිය 14 වන චිත්‍රාගාර ඇල්බමයේ වැඩ කිරීමට පටන් ගෙන ඇති බව අනාවරණය කළේය.ඇල්බමය පෘතුගීසි ෆැඩෝ සංගීතයෙන් පුරවන බවත්, එය 2019 දී නිකුත් කිරීමට නියමිත බවත් ඇය පසුව පැහැදිලි කළාය. මාස හතරකට පසු, ඇය මෙට් ගාලා හි පෙනී සිටිමින් &quot;ඩාර්ක් බැලට්&quot; නමින් නව ගීතයක් ගායනා කළ අතර, &quot;යාච්ඥාවක් මෙන්&quot; සහ ලෙනාඩ් කොහෙන්ගේ &quot;හලෙලූයා&quot; හි කවරයක් ද විය. එම්ටීවී වීඩියෝ සංගීත සම්මාන උළෙලේදී මැඩෝනා පසුගිය සතියේ මියගිය ගායිකා අරීටා ෆ්‍රැන්ක්ලින්ට උපහාර දැක්වීය. ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඇය ඇමරිකානු රැප් ගායක ක්වාවෝගේ පළමු ඇල්බමය වන ක්වාවෝ හුන්චෝ හි &quot;ෂැම්පේන් රෝසේ&quot; ගීතයට ආගන්තුක ගායනා කළාය. මුද්‍රා නාට්‍ය නර්තන ශිල්පී මයිකල් ඩෙප්‍රින්ස්ගේ මතක සටහන් මත පදනම් වූ එම්ජීඑම් චිත්‍රපටය වන ටේකින් ෆ්ලයිට් අධ්‍යක්ෂණය කිරීම මෙන්ම ඇන්ඩ ෂෝන් ග්‍රීර්ගේ නවකතාව වන ද ඉම්පොසිබල් ලයිව්ස් ඔෆ් ග්‍රෙටා වෙල්ස් චිත්‍රපටයට අනුගත කිරීම ඇගේ තවත් ව්‍යාපෘති වේ.

2018 ජනවාරි මාසයේදී මැඩෝනා සිය 14 වන චිත්‍රාගාර ඇල්බමයේ වැඩ කිරීමට පටන් ගෙන ඇති බව අනාවරණය කළේය. ඇල්බමය පෘතුගීසි ෆැඩෝ සංගීතයෙන් පුරවන බවත්, එය 2019 දී නිකුත් කිරීමට නියමිත බවත් ඇය පසුව පැහැදිලි කළාය. මාස හතරකට පසු, ඇය මෙට් ගාලා හි පෙනී සිටිමින් &quot;ඩාර්ක් බැලට්&quot; නමින් නව ගීතයක් ගායනා කළ අතර, &quot;යාච්ඥාාවක් මෙන්&quot; සහ ලෙනාඩ් කොහෙන්ගේ &quot;හලෙලූයා&quot; හි කවරයක් ද විය. එම්ටීවී වීඩියෝ සංගීත සම්මාන උළෙලේදී මැඩෝනා පසුගිය සතියේ මියගිය ගායිකා අරීටා ෆ්‍රැන්ක්ලින්ට උපහාර දැක්වීය. ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඇය ඇමරිකානු රැප් ගායක ක්වාවෝගේ පළමු ඇල්බමය වන ක්වාවෝ හුන්චෝ හි &quot;ෂැම්පේන් රෝසේ&quot; ගීතයට ආගන්තුක ගායනා කළාය. මුද්‍රා නාට්‍ය නර්තන ශිල්පී මයිකල් ඩෙප්‍රින්ස්ගේ මතක සටහන් මත පදනම් වූ එම්ජීඑම් චිත්‍රපටය වන ටේකින් ෆ්ලයිට් අධ්‍යක්ෂණය කිරීම මෙන්ම Andrew Sean Greer ගේ නවකතාව වන ද ඉම්පොසිබල් ලයිව්ස් ඔෆ් ග්‍රෙටා වෙල්ස් චිත්‍රපටයට අනුගත කිරීම ඇගේ තවත් ව්‍යාපෘති වේ.

2019 අප්‍රියෙල් 14 වන දින මැඩෝනා හෙළි කළේ මැඩම් එක්ස් ඇගේ එළඹෙන දහහතරවන චිත්‍රාගාර ඇල්බමයේ මාතෘකාව වනු ඇති බවයි. පළමු ගීතය, කොලොම්බියානු ගායක මාලුමා සමඟ &quot;මෙඩෙලින්&quot; නමින් අප්‍රේල් 17 වන දින නිකුත් කරන ලදී. මැඩෝනා විසින් මාලුමාගේ 2019 ඇල්බමය 11:11 හි &quot;සොල්ටෙරා&quot; ගීතයේ ද ඇතුළත් වේ.ඇය නිව් යෝර්ක්, චිකාගෝ සහ ලොස් ඇන්ජලීස් හි කුඩා ස්ථාන කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් මැඩම් එක්ස් චාරිකාව නිවේදනය කළාය.  මැයි මාසයේදී, 2019 යුරෝවිෂන් ගීත තරඟයේ මැඩෝනා අතරමැදි ක්‍රියාව විය;  ඇය &quot;like a prayer&quot;, පසුව රැප් ගායක ක්වාවෝ සමඟ &quot;අනාගතය&quot; රඟ දැක්වීය.Madame X Tour ජුනි 14 වන දින නිකුත් කරන ලද අතර බිල්බෝඩ් 200 හි අංක එකේ ස්ථානයට පත්විය

== කලා කටයුතු ==
=== සංගීත ශෛලිය සහ ගීත රචනය ===
{{quote box||align=|width=23em|quote=[මැඩෝනා] දක්ෂ පොප් තනු නිර්මාණය හා ගීත රචකයෙකි.  ['රේ ඔෆ් ලයිට්' 'සැසි අතරතුර] ලිවීමේ ගුණාත්මක භාවය නිසා මට තට්ටු විය .. ඇය හැදී වැඩුණේ [[ජෝනි මිචෙල්]] සහ [[මෝටවුන්]] මත බව මම දනිමි.  ලෝක දෙකෙන්ම හොඳම.  ඇය අපූරු පාපොච්චාරණ ගීත රචකයෙක් මෙන්ම සුපිරි ජනප්‍රිය ගායන පොප් ලේඛිකාවක් ද වේ. | මූලාශ්‍රය = - [[රික් නොවෙල්ස්]], මැඩෝනා සමඟ සම-ලිවීමේදී .&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.idolator.com/7444244/madonna-ray-of-light-anniversary-15-backtracking|title=Madonna's 'Ray Of Light' Turns 15: Backtracking|first=Stephen|last=Sears|date=March 4, 2013|publisher=Idolator|accessdate=January 29, 2014}}&lt;/ref&gt;
}}

මැඩෝනාගේ සංගීතය බොහෝ විශ්ලේෂණයන් හා සෝදිසි කිරීම් වලට භාජනය වී ඇත.සමකාලීන ක්‍රමෝපාය විශ්ලේෂණයේ (2005) කතුවරයා වන රොබට් එම්. ග්‍රාන්ට් අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ මැඩෝනාගේ සාර්ථකත්වයට හේතු වී ඇත්තේ “නිසැකවම කැපී පෙනෙන ස්වාභාවික දක්ෂතා නොවන බවයි.මැඩෝනාගේ සාර්ථකත්වය අන් අයගේ කුසලතා මත රඳා පැවතීම බවත්, ඇයගේ පෞද්ගලික සබඳතා ඇගේ වෘත්තියේ දීර්ඝායුෂ නව සොයාගැනීම් රාශියකට මුල් ගලක් වී ඇති බවත් ඔහු තරයේ කියා සිටී.කතුවරයා විශ්වාස කළේ මැඩෝනාගේ ප්‍රවේශය සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රශංසාවෙන් &quot;ජයග්‍රාහී සූත්‍රයක් සොයාගෙන එයට ඇලී සිටින්න&quot; යනුවෙනි.  ඇගේ සංගීත දිවිය නව සංගීත අදහස් හා නව රූප සමඟ අඛණ්ඩව අත්හදා බැලීමක් වූ අතර කීර්තියේ හා ප්‍රශංසාවේ නව උස සඳහා නිරන්තර ගවේෂණයකි.ග්‍රාන්ට් නිගමනය කළේ,“ජනප්‍රිය සංගීතයේ රැජින ලෙස පෙනී සිටීමෙන් පසුව මැඩෝනා එතැනින් නොනැවතී නැවත ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම” යනුවෙනි.  දෘශ්‍යමය හා පද රචනයේ ගැහැනු ගායිකාවකට කළ හැකි දේවල සීමාවන් තල්ලු කළාය. 

මැඩෝනා සිය වෘත්තීය කාලය පුරාම ඇගේම සංගීතයක් ලිවීමට හා නිෂ්පාදනය කිරීමට සම්බන්ධ වී ඇත.ඇගේ අතීත සහකාරියක වන ස්ටුවර්ට් ප්‍රයිස් පැවසුවේ &quot;ඔබ මැඩෝනා බිහි නොකරන්න, ඔබ ඇය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන්න. ඇය හොඳ නිෂ්පාදකවරියක් වන අතර පැහැදිලිවම විශිෂ්ට ලේඛිකාවක් ද වේ. ඇයගේ දැක්ම ඇති අතර එය ලබා ගන්නේ කෙසේදැයි දනී.&quot;මැඩෝනාගේ 1979 දී උදෑසන ආහාරය සමාජය සමඟ සිටි කාලය තුළ මැඩෝනාගේ මුල් ගීත රචනා කුසලතාව වර්ධනය විය.කැරොල් ග්නොජෙව්ස්කි පවසන පරිදි, ගීත රචනයට ඇය කළ පළමු උත්සාහයන් වැදගත් &quot;ස්වයං හෙළිදරව්වක්&quot; ලෙස සැලකේ.මැඩෝනා පසුව ඇගේ මංගල ඇල්බමයේ ගීත පහක එකම ලේඛිකාව බවට පත්විය. ඇය සින්තසයිසර් මත රචනා කළ &quot;ලකී ස්ටාර්&quot; ද ඇතුළුව.ගීත රචිකාවක් ලෙස ඇය ගීත 287 ක් ASCAP වෙත ලියාපදිංචි කර ඇති අතර, ගීත 18 ක් මුළුමනින්ම ඇය විසින්ම ලියන ලද්දකි.රෝලිං ස්ටෝන් ඇයව &quot;කොකු සහ නොමැකෙන ගීත සඳහා තෑග්ගක් සහිත ආදර්ශමත් ගීත රචිකාවක්&quot; ලෙස නම් කර ඇත.ෆ්‍රෙයා ජර්මන්-අයිවන්ට අනුව, මැඩෝනාගේ ගීත සඳහා &quot;ඇදහිය නොහැකි&quot; කොකු වර්ධනය කිරීමේ දක්ෂතාවය නිසා ගීත රචකයන්ගේ අවධානය දිනා ගැනීමට ඉඩ සලසයි.  , සංගීතයේ බලපෑමෙන් තොරව පවා. බොහෝ ප්‍රභේදයන්හි නිෂ්පාදකයන් සමඟ වැඩ කර තිබියදීත්, රෝලිං ස්ටෝන් ලියන්නේ මැඩෝනාගේ ගීත &quot;ඇයගේම සංවේදීතාවයෙන් නිරන්තරයෙන් මුද්‍රණය කර ඇති අතර ස්වයං චරිතාපදානය පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් කර ඇති&quot; බවයි.  කැරලිකාර හදවත සහ එම්ඩීඑන්ඒ, මිනිසුන් සෑම විටම කඩිමුඩියේ සිටීම නිසා.වෙනත් කලාකරුවන් සමඟ තොරතුරු ලිවීමට ඇය දක්වන මනාපය පැහැදිලි කළ ඇය,ඇගේ ගීත විස්තර කළේ “උත්ප‍්‍රාසාත්මක විය යුතු අතර වචනාර්ථයෙන් නොගත යුතු අතර, සමහර ඒවා කෙළින්ම ය, 'මගේ විවෘත කරන්න  නහර, මේ මමයි. ”2014, 2016 සහ 2017 උත්සවය සඳහා මැඩෝනා තුන් වතාවක් ගීත රචකයන්ගේ ශාලාවට ඇතුළත් කිරීම සඳහා නම් කර ඇත.2015 දී රෝලිං ස්ටෝන් මැඩෝනාට &quot;මෙතෙක් සිටි ශ්‍රේෂ්ඨතම ගීත රචකයන් 100 දෙනාගේ&quot; ලැයිස්තුවේ 56 වන ස්ථානයට පත්විය.

මැඩෝනා සිය මුල් කාලය ගත කළේ උදේ කෑම සමාජය සහ එමී සමඟ රොක් සංගීතයේ යෙදීමෙනි. එමී සමඟ රඟපාන අතරතුර මැඩෝනා එම කාල පරිච්ඡේදයේ පන්ක් පර්වතයට සමාන ගීත 12-14ක් පමණ පටිගත කළේය.ඇගේ මුල් පාෂාණ මූලයන් ද පෙර-මැඩෝනා නම් ආදර්ශන ඇල්බමයෙන් සොයාගත හැකිය.ස්ටීවන් තෝමස් අර්ලෙවින් සඳහන් කළේ මැඩෝනා සිය ස්වයං නම් සහිත පළමු ඇල්බමය සමඟ ඩිස්කෝ ඩිවා ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ බවයි.1980 දශකයේ ආරම්භයේ දී ඩිස්කෝ ප්‍රධාන ධාරාවේ පොප්ට පිළිකුලක් වූ අතර අර්ලෙවින්ට අනුව නර්තන සංගීතය ප්‍රධාන ධාරාවේ සංගීතය ලෙස ප්‍රචලිත කිරීමට මැඩෝනාට විශාල කාර්යභාරයක් තිබුණි.  ශක්තිමත් නර්තන පාදක මෝඩකමක්, ආකර්ශනීය කොකු, ඉහළ ඔප දැමූ විධිවිධාන සහ මැඩෝනාගේම වාචික ශෛලිය ඇතුළුව ඇගේ සාර්ථකත්වය අඛණ්ඩව අර්ථ දක්වා ඇති ප්‍රධාන ප්‍රවණතා කිහිපයක් ඇල්බමයේ ගීතවලින් හෙළි වේ.  ඇගේ දෙවන ඇල්බමය, ලයික් අ වර්ජින් (1984), ඇගේ පසුකාලීන කෘතිවල ප්‍රවණතා කිහිපයක් පුරෝකථනය කළේය.  එහි සම්භාව්‍ය කෘති සඳහා යොමු කිරීම් අඩංගු විය (&quot;ඒන්ජල්&quot; විවෘත කරන පීසිකාටෝ සංස්ෙල්ෂක රේඛාව);  සමාජ කණ්ඩායම් වෙතින් විය හැකි සෘණාත්මක ප්‍රතික්‍රියා (දෙමාපියන්ගේ සංගීත සම්පත් මධ්‍යස්ථානය විසින් &quot;ඔබව ඇඳීම&quot; අසාදු ලේඛනයට ඇතුළත් කරන ලදි);  සහ රෙට්රෝ විලාසිතාවන් (&quot;ෂූ-බී-ඩූ&quot;, මැඩෝනාට මොටවුන්ට උපහාර දැක්වීම).

ඇගේ පරිණත කලාත්මක ප්‍රකාශය සත්‍ය නිල් (1986) සහ ලයික් ඒ යාච්ඥවක් මෙන් (1989) යන ග්‍රන්ථවල දක්නට ලැබුණි.  ට්‍රූ බ්ලූ හි ඇය ශාස්ත්‍රීය සංගීතය ඇතුළත් කළේ ඇගේ සංගීතය ගැන සැක පහළ කළ පැරණි ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් සම්බන්ධ කර ගැනීම සඳහා ය. යාච්ඥඥාවක් මෙන් සජීවී පටිගත කරන ලද ගීත හඳුන්වා දුන් අතර නර්තනය, ෆන්ක්, ආර් ඇන්ඩ් බී සහ ශුභාරංචි සංගීතය ඇතුළු විවිධ සංගීත ප්‍රභේද ඇතුළත් විය.1930 ගණන්වල බ්‍රෝඩ්වේ ප්‍රදර්ශන රසකාරක ජෑස්, පැද්දීම සහ විශාල සංගීත කණ්ඩායම් වලින් සමන්විත වන අයි බ්‍රීට්ලස් හි ඇයගේ බහුකාර්යතාව තවදුරටත් පෙන්නුම් කරන ලදී.මැඩෝනා එරොටිකා (1992) සහ බෙඩ්ටයිම් ස්ටෝරිස් (1994) සඳහා බැලට්ස් සහ ඉහළ නැටුම් ගීත රචනා කළේය.  මෙම ඇල්බම දෙකම නව ජැක් ස්විං හි මූලද්‍රව්‍ය ගවේෂණය කළ අතර එන්ටර්ටේන්මන්ට් වීක්ලි හි ජිම් ෆාබර් පැවසුවේ “ඇය සැබවින්ම නව ජැක් ස්විංගේ දේව මෑණියන් ලෙස දැකිය හැකි” බවයි. සාම්පල, ඩ්‍රම් ලූප සහ හිප් හොප් ඇතුළත් කරමින් ඇය සමකාලීනව සිටීමට උත්සාහ කළාය.රේ ඔෆ් ලයිට් සමඟ මැඩෝනා එහි භූගත තත්වයේ සිට ඉලෙක්ට්‍රොනික සංගීතය ප්‍රධාන ධාරාවේ සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ විශාල ජනප්‍රියත්වයක් කරා ගෙන ආවේය.

මැඩෝනා සංගීතය (2000) සහ ඇමරිකානු ජීවිතය (2003) යන චිත්‍රපටවල වැඩි ජන හා ධ්වනි සංගීතය අත්හදා බැලීය.සංගීතයේ ගීතවල අන්තර්ගතයේ වෙනසක් දක්නට ලැබුණි, ඒවායින් බොහොමයක් සරල ආදර ගීත වන නමුත් යටින් පවතින ශෝකජනක ස්වරයකි.Q සඟරාවට අනුව, ඇමරිකානු ජීවිතය සංලක්ෂිතව ඇත්තේ “තාක්‍ෂණික රිද්මයක්, දියර යතුරුපුවරු රේඛා, ධ්වනි ගායනයක් සහ විකාර මැඩෝනා රැප්” ය.ඇල්බමයේ “සාම්ප්‍රදායික රොක් ගීත” දේශප්‍රේමය සහ නාට්‍යමය පද රචනා වලින් පිරී තිබුණි.  සංයුතිය, &quot;කිසිවක් අසාර්ථක නොවේ&quot;ගීතයේ ශුභාරංචි ගායනා කණ්ඩායමක පෙනුම ඇතුළුව.මැඩෝනා නැවත නැටුම් තට්ටුවක් මත පාපොච්චාරණයන් සමඟ පිරිසිදු නර්තන ගීත වෙත නැවත පැමිණියේය.  ආර් ඇන්ඩ් බී සහ හිප් හොප් නැටුම් නාද සමඟ මිශ්‍ර කරමින් ඇය හාඩ් කැන්ඩි (2008) සමඟ නාගරික දිශාවකට ගමන් කළාය.

=== හඬ සහ උපකරණ ===
[[File:HungUpSticky3.jpg|thumb|upright|මැඩෝනා 2008 දී [[හෙවි ලෝහ සංගීතය හෙවි ලෝහ]] වාදනය කරයි.]]

මෙසෝ-සොප්‍රානෝ වාචික පරාසයක් ඇති,මැඩෝනා සැමවිටම ඇගේ කටහඬ ගැන ස්වයං විනයෙන් සිටියි, විශේෂයෙන් එලා ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ්, ප්‍රින්ස් සහ චකා ඛාන් වැනි ඇගේ වාචික පිළිම හා සසඳන විට.මැඩෝනා: බ්ලොන්ඩ් ඇම්බිෂන් හි කතුවරයා වන මාර්ක් බෙගෝ, &quot;බර පංතියේ දක්ෂතා&quot; නොතිබුණද, &quot;වාතයට වඩා සැහැල්ලු ගීත සඳහා පරිපූර්ණ ගායිකාව&quot; ලෙස ඇය හැඳින්වූවාය.  පොප් ගායන ශිල්පීන් සාමාන්‍යයෙන් &quot;කෙළින්ම&quot; ගීත ගායනා කරයි, නමුත් මැඩෝනා ජෝන් ලෙනන් සහ බොබ් ඩිලන් කළ ආකාරයට උප පද, උත්ප්‍රාසය, ආක්‍රමණශීලීත්වය සහ සියලු ආකාරයේ වාචික මෝඩකම් භාවිතා කරයි.&quot;මැඩෝනා දීප්තිමත්, ගැහැනු හඬ පටයක් භාවිතා කළේය.  ඇගේ පසුකාලීන කෘතිවල පාස් බවට පත් වූ ඇගේ මුල් ඇල්බම වල.  විචාරකයින් වරක් &quot;හීලියම් මත මිනි මවුස්&quot; ලෙස ලේබල් කළ ආකාරය ඇයට නිරන්තරයෙන් මතක් කර දුන් නිසා මෙම වෙනස හිතාමතාම සිදු විය.එවිටා චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් අතරතුර මැඩෝනාට වාචික පුහුණුව ලැබුණු අතර එය ඇගේ පරාසය තවදුරටත් වැඩි කළේය.මෙම අත්දැකීම ගැන ඇය මෙසේ අදහස් දැක්වීය, &quot;මම එවිටා සඳහා වාචික පුහුණුකරුවෙකු සමඟ ඉගෙන ගත් අතර, මගේ කටහඬ මුළු කොටසක්ම මා භාවිතා නොකරන බව මට වැටහුණි. මීට පෙර, මා විශ්වාස කළේ මා සතුව සීමිත පරාසයක් ඇති බවත් එයින් උපරිම ප්‍රයෝජන ගැනීමට යන බවත්ය.

ගායනයට අමතරව මැඩෝනාට සංගීත භාණ්ඩ කිහිපයක් වාදනය කිරීමේ හැකියාව ඇත.1970 ගණන්වල අගභාගයේදී බ්‍රේක්ෆාස්ට් ක්ලබ් කණ්ඩායමට බෙර වාදකයා ලෙස සම්බන්ධ වීමට පෙර ඇය එවකට පෙම්වතා වූ ඩෑන් ගිල්රෝයි වෙතින් ඩ්‍රම් සහ ගිටාරය වාදනය කිරීමට ඉගෙන ගත්තාය.මෙමඟින් ඇය එමී සංගීත කණ්ඩායම පිහිටුවීමට උපකාරී වූ අතර එහිදී ඇය ගිටාර් වාදකයා සහ ප්‍රධාන ගායිකාව ලෙස රඟපෑවාය.  මැඩෝනා පසුව ඇගේ නිරූපණ පටිගත කිරීම්වල ගිටාරය වාදනය කළේය. ප්‍රී-මැඩෝනාගේ ලයිනර් සටහන් වල ස්ටීවන් බ්‍රේ මෙසේ ලිවීය: &quot;මම නිතරම සිතුවේ ඇය රිද්ම ගිටාර් වාදකයෙකු ලෙස දීප්තිමත් වෘත්තියක් ලබා ඇති බවයි.&quot; කව්බෙල් ඔන් මැඩෝනා (1983) සහ සින්තසයිසර් ලයික් ඒ යාච්ඥාාව (1989).1999 දී මැඩෝනා මියුසික් ඔෆ් ද හාර්ට් චිත්‍රපටයේ වයලීනය ගුරුවරියකගේ චරිතය සඳහා වයලීනය වාදනය කිරීම සඳහා මාස තුනක් ඉගෙන ගෙන ඇති අතර, අවසානයේදී ව්‍යාපෘතියෙන් ඉවත් වීමට පෙර.දශක දෙකකට පසු, සංගීතය (2000) ප්‍රවර්ධනය අතරතුර මැඩෝනා නැවතත් ගිටාරය සමඟ වාදනය කිරීමට තීරණය කළේය.  ඇයගේ ගිටාර් කුසලතාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ඇය ගිටාර් වාදකයෙකු වන මොන්ටේ පිට්මන්ගෙන් වැඩිදුර පාඩම් ඉගෙන ගත්තාය.  එතැන් සිට මැඩෝනා සෑම සංචාරයකදීම මෙන්ම ඇගේ චිත්‍රාගාර ඇල්බම වලද ගිටාරය වාදනය කර ඇත.2002 ඕර්විල් එච්. ගිබ්සන් ගිටාර් සම්මාන උළෙලේදී ඇය ලෙස් පෝල් හොරයිසන් සම්මානය සඳහා නාමයෝජනා ලබා ගත් අතර එය වඩාත් පොරොන්දු වූ නැගී එන ගිටාර් වාදකයාට ගෞරව කරයි.

=== බලපෑම් ===

ටාරබොරෙලි පවසන පරිදි, ඇගේ මවගේ මරණය මැඩෝනා ඇය බවට පත්වන කාන්තාව බවට පත්කිරීමට වඩාත්ම බලපෑවේය. මවගේ වියෝව ගැන මැඩෝනාට දැනුණු විනාශය සහ අතහැර දැමීම ඇයට “වටිනා පාඩමක් ඉගැන්වූ බව ඇය විශ්වාස කළාය. මන්ද ඇය තමාට ශක්තිමත්ව සිටීමට සිදුවනු ඇත. මන්ද ඇය දුර්වලකමට බිය වූවාය.  මැඩෝනා තරුණ වියේදී සිදු කළ ලිංගික අතවරයේ බලපෑම ඇයගේ මවගේ මරණයට වඩා වැදගත් වූ සෑම දෙයක්ම පිටුපස ඇති පෙලඹවීමේ සාධකය බව ඇය පවසයි. “මවගේ මරණය ගැන එතරම් ශෝකයක් ඇයව තල්ලු කරන්නේ නැත.අතහැර දැමීමේ හැඟීම ඇයව අනාරක්ෂිතව තබා ඇත.ඇය ඇයට සිදුවිය හැකි නරකම අවස්ථාවකට මුහුණ දී, පිරිමි ප්‍රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වූවාය. ඉන්පසු එම සම්පූර්ණ ඇලවීම ඇයගේ කාර්යයට හරවා, සෑම අවස්ථාවකම සමීකරණය ආපසු හැරවිය. ”

{{multiple image
 | align  = left
 | image1 = BlondieRoundhouse030517-17 (34284161962) (cropped).jpg
 | width1 = 160
 | alt1   = මැඩෝනාට බලපෑම් කළේ ඩෙබී හැරී (වමේ) සහ ක්‍රිසී හින්ඩේ (දකුණේ) ය.
 | image2 = Chrissie Hynde 2013b.jpg
 | width2 = 136
 | alt2   = 
}}

මැඩෝනා පැවසුවේ තමා කෙරෙහි ප්‍රබල හැඟීමක් ඇති කළ පළමු ගීතය නැන්සි සිනාත්‍රා විසින් රචිත &quot;මෙම බූට්ස් ආර් වෝකින් සඳහා&quot; බවයි;  එය ඇයගේ &quot;භාර ගැනීමේ ආකල්පය&quot; සාරාංශ කළ බව ඇය පැවසුවාය.තරුණියක් ලෙස ඇය සාහිත්‍යය, කලාව සහ සංගීතය පිළිබඳ ඇගේ රසය පුළුල් කිරීමට උත්සාහ කළ අතර මේ කාලය තුළ ශාස්ත්‍රීය සංගීතය කෙරෙහි උනන්දුවක් දැක්වූවාය.  ඇයගේ ප්‍රියතම විලාසිතාව බැරොක් බව ඇය සඳහන් කළ අතර මොසාර්ට් සහ චොපින්ට ආදරය කළේ ඇයගේ “ස්ත්‍රී ගුණාංගයට” කැමති නිසාය.මැඩෝනාගේ ප්‍රධාන බලපෑම් අතර ඩෙබී හැරී, ක්‍රිසී හින්ඩ්, කැරන් වඩු කාර්මිකයා, ද සුප්‍රීම්ස් සහ ලෙඩ් සෙප්පලින් මෙන්ම නර්තන ශිල්පීන් වන මාර්තා ග්‍රැහැම් සහ රුඩොල්ෆ් නුරියෙව් ද වෙති.ඇය හැදී වැඩුණේ ඩේවිඩ් බෝවීටය. ඇයගේ ප්‍රසංගය ඇය සහභාගී වූ පළමු රොක් ප්‍රසංගයයි.

මැඩෝනා ඇගේ ළමා කාලය තුළ නළු නිළියන්ගෙන් ආශ්වාදයක් ලැබුවාය, පසුව &quot;මම කැරොල් ලොම්බාර්ඩ් සහ ජූඩි හොලිඩේ සහ මර්ලින් මොන්රෝට ආදරය කළෙමි.  .හූස් දැට් ගර්ල් චිත්‍රපටය සඳහා සූදානම් වෙමින් ඇය 1930 ගණන්වල, විශේෂයෙන් ලොම්බාර්ඩ්ගේ ඉස්කුරුප්පු විහිළු අධ්‍යයනය කළාය.  ෆ්‍රිට්ස් ලැන්ග්ගේ නිහඬ චිත්‍රපටය වන මෙට්‍රොපොලිස් (1927) විසින් &quot;එක්ස්ප්‍රස් යුවර්ස්ෆෙල්&quot; (1989) සඳහා වූ වීඩියෝව දේවානුභාවයෙන්. &quot;වෝග්&quot; සඳහා වූ වීඩියෝව හොලිවුඩ් ග්ලෝමර් ඡායාරූප වල ශෛලිය ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලදි, විශේෂයෙන් හෝස්ට් පී. හෝස්ට්ගේ ඡායාරූප, සහ මර්ලින් ඩීට්‍රිච්, කැරොල් ලොම්බාර්ඩ් සහ රීටා හේවර්ත්ගේ ඉරියව් අනුකරණය කළ අතර, පද රචනා කර ඇත්තේ බොහෝ තරු  මැඩෝනා පිළිමයක් ලෙස විස්තර කළ බෙට් ඩේවිස් ඇතුළු ඇය.

මෙක්සිකානු චිත්‍ර ශිල්පී ෆ්‍රීඩා කැල්ලෝගේ කෘති තුළින් කලා ලෝකයෙන් ද බලපෑම් ඇති විය. &quot;බෙඩ් ටයිම් ස්ටෝරි&quot; ගීතයේ මියුසික් වීඩියෝවෙහි කාල්ලෝ සහ රෙමෙඩියෝස් වරෝගේ සිතුවම් වලින් ආනුභාව ලත් රූප ඇතුළත් විය.මැඩෝනා තමරා ඩි ලම්පිකාගේ ආර්ට් ඩෙකෝ සිතුවම් එකතු කරන්නෙකු වන අතර ඒවා ඇගේ සංගීත වීඩියෝ සහ චාරිකා සඳහා ඇතුළත් කර ඇත.&quot;හොලිවුඩ්&quot; (2003) සඳහා ඇයගේ වීඩියෝව ඡායාරූප ශිල්පී ගයි බෝර්ඩින්ගේ කෘතියට උපහාරයක් විය;  බෝර්ඩින්ගේ පුතා පසුව තම පියාගේ වැඩ අනවසරයෙන් පරිහරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් නඩුවක් ගොනු කළේය.පොප් චිත්‍ර ශිල්පී ඇන්ඩි වෝර්හෝල් සිය භූගත චිත්‍රපටවල සාඩොමොසොස්ටික් නිරූපණය භාවිතා කිරීම &quot;එරොටිකා&quot; සහ &quot;ගැඹුරු සහ ගැඹුරු&quot; සඳහා වූ සංගීත වීඩියෝවලින් පිළිබිඹු විය.

මැඩෝනාගේ කතෝලික පසුබිම ඇගේ වෘත්තිය පුරා පිළිබිඹු වී ඇත, ඇයගේ විලාසිතා රෝසරි භාවිතයේ සිට ඇගේ සංගීත නිමැවුම් දක්වා, විශේෂයෙන් ම ලයික් ද යාච්ඥාාවකින්.හූස් දට් ගර්ල් වර්ල්ඩ් ටුවර් හිදී ඇය &quot;පැපා ඩොන්ට් දේශනා&quot; ගීතය දෙවන ජෝන් පෝල් පාප් වහන්සේට කැප කළාය.  ඇගේ එම්.ඩී.එන්.ඒ (2012) ඇල්බමය ඇගේ කතෝලික හැදී වැඩීමෙන් බොහෝ බලපෑම් ඇති කර ඇති අතර, 2011 සිට ඇය එදිනෙදා ජීවිතයේදී අධ්‍යාත්මය ධෛර්යමත් කරන කතෝලික ආයතනයක් වන ඕපස් ඩී මධ්‍යස්ථානයේ රැස්වීම් හා සේවාවන් සඳහා සහභාගී වී ඇත. ඇය කබාලා පිළිබඳ අධ්‍යයනය මැඩෝනාගේ සංගීතයේ ද විශේෂයෙන් රේ ඔෆ් ලයිට් ඇන්ඩ් මියුසික් වැනි ඇල්බමවල ද නිරීක්ෂණය විය. දින මැඩෝනා හි හැරී ස්මිත් සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ආගම ගැන කතා කරමින්, 'මා විශ්වාස කරන දෙවියන් විසින් ලෝකය මැවීය ඔහු / ඇය / ඔවුන් බිය වීමට දෙවියෙකු නොවේ, එය දෙවියෙකි  ස්තූතියි.ඇන්ඩ්ඩ්‍රෙව් සම්මුඛ සාකච්ඡාවට එක්වෙමින් ඇය මෙසේ පැවසුවාය: 'ඔබ යන ඕනෑම පල්ලියක ඔබ කුරුසියක් මත මිනිසෙකු දකින අතර සෑම කෙනෙකුම ඔහුට අනුකම්පා කොට යාච්ඥා කරයි එක්තරා ආකාරයකින් එය මිථ්‍යාදෘෂ්ටිය / රූප වන්දනාවකි.

=== සංගීත වීඩියෝ සහ කාර්ය සාදනය ===

 මැඩෝනා සහකාර චරිතාපදානයේ ඇලන් මෙට්ස් සහ කැරොල් බෙන්සන් සඳහන් කළේ වෙනත් ඕනෑම මෑත කාලීන පොප් කලාකරුවකුට වඩා මැඩෝනා එම්ටීවී සහ සංගීත වීඩියෝ භාවිතා කර ඇගේ ජනප්‍රියත්වය තහවුරු කර ගැනීමටත්, පටිගත කළ වැඩ වැඩි දියුණු කිරීමටත් ය.ඔවුන් පවසන පරිදි, ඇයගේ බොහෝ ගීතවල සංගීත වීඩියෝව නිරූපණය කරන්නේ ප්‍රබල සන්දර්භයක ය.  සංස්කෘතික විචාරක මාක් සී. ටේලර් සිය නොට්ස් (1993) නම් ග්‍රන්ථයේ පශ්චාත් නූතන කලා ස්වරූපයේ විශිෂ්ටත්වය වීඩියෝවක් බවත්, “වීඩියෝ රැජින” මැඩෝනා බවත් හැඟී ගියේය.  ඔහු තවදුරටත් කියා සිටියේ &quot;එම්ටීවී හි වඩාත්ම කැපී පෙනෙන නිර්මාණය මැඩෝනා ය. මැඩෝනාගේ අධික ලෙස ප්‍රකෝපකාරී වීඩියෝ සඳහා දක්වන ප්‍රතිචාර අනාවැකි ලෙස පරස්පර විරෝධී ය.&quot;&quot;පැපා ඩොන්ට් දේශනා කරන්න&quot; ,&quot;යාච්ඥාාවක් මෙන්&quot; හෝ &quot;මගේ ආදරය සාධාරණීකරණය කරන්න&quot; ගීතවලට වඩා ගීත සහ ඒවායේ බලපෑම ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද සංගීත වීඩියෝ සමඟ සම්බන්ධ විය. &quot;කලාත්මකව, මැඩෝනාගේ ගීත රචනය බොහෝ විට ඇගේ කැපී පෙනෙන පොප් වීඩියෝවලින් යටපත් වී ඇති බව&quot; මෝර්ටන්ට හැඟී ගියේය.2020 දී බිල්බෝඩ් විසින් මෙතෙක් ලොව විශිෂ්ටතම සංගීත වීඩියෝ කලාකරුවන් 100 දෙනා අතරට පැමිණියාය. 

මැඩෝනාගේ ආරම්භක සංගීත වීඩියෝවලින් පිළිබිඹු වූයේ ඇගේ ඇමරිකානු සහ හිස්පැනික් මිශ්‍ර වීදි විලාසිතාව හා විචිත්‍රවත් තේජසකි. ඇයගේ ඇවන්ගාඩ් ඩවුන්ටවුන් නිව් යෝර්ක් විලාසිතා හැඟීම ඇමරිකානු ප්‍රේක්ෂකයින් වෙත සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට ඇයට හැකි විය. හිස්පැනික් සංස්කෘතිය හා කතෝලික සංකේතවාදය නිරූපණය කිරීම හා ඒකාබද්ධ කිරීම සත්‍ය නිල් යුගයේ සංගීත වීඩියෝ සමඟ දිගටම පැවතුනි. කතුවරයා වන ඩග්ලස් කෙල්නර් සඳහන් කළේ, &quot;එවැනි 'බහු සංස්කෘතිකවාදය' සහ ඇයගේ සංස්කෘතිකමය වශයෙන් ආක්‍රමණශීලී පියවරයන් විශාල හා විවිධාකාර තරුණ ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ සිත් ගත් ඉතා සාර්ථක පියවරයන් බවට පත්ව ඇති බවයි.&quot;ලා ඉස්ලා බොනීටා&quot; හි වීඩියෝවෙහි දැක්වෙන පරිදි, රෝසරි පබළු සහ කුරුසයක් සමඟ ප්‍රවේශ වීම, බොලෙරෝස් සහ ස්ථර සායක් ලෙස.ශාස්ත්‍රයින් සඳහන් කළේ මැඩෝනා සිය වීඩියෝ සමඟ පුරුෂයාගේ සුපුරුදු භූමිකාව සියුම් ලෙස වෙනස් කරන බවයි.මෙම සංකේතවාදය සහ නිරූපණය බොහෝ විට &quot;යාච් ඥාවක් මෙන්&quot; සඳහා සංගීත වීඩියෝව තුළ වඩාත් ප්‍රචලිත විය.  වීඩියෝවේ අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු පල්ලියේ ගායනා කණ්ඩායම, මැඩෝනා කළු සාන්තුවරයෙකුගේ ප්‍රතිමාවකට ආකර්ෂණය වීම සහ දැවෙන කුරුස ඉදිරිපිට ගායනා කිරීම වැනි දර්ශන ඇතුළත් විය.

[[File:ExpressYourselfUnderGround cropped.jpg|thumb|upright|1990 දී [[Blond Ambition World Tour]]&quot;මැඩෝනා දෑත් රහිත මයික්&quot; භාවිතා කරයි.ඇය දෑත් රහිත මයික් භාවිතා කළ ලොව මුල්ම මිනිසුන්ගෙන් එක් අයෙකි.]]

චිත්‍රපට පිළිබඳ මැඩෝනාගේ රංගනයන් චිත්‍රපට විචාරකයින්ගේ නිෂේධාත්මක ප්‍රතිචාර බොහෝ විට ලැබුණි.ස්ටෙෆනි සැකරෙක් ටයිම් පුවත්පතේ ප්‍රකාශ කළේ, “[මැඩෝනා] නිළියක් ලෙස ලී හා අස්වාභාවික බවක් පෙනේ. එය නැරඹීම දුෂ්කර ය, මන්ද ඇය පැහැදිලිවම ඇයගේ නපුරු උත්සාහය දරයි.” චරිතාපදානය කළ  මෝර්ටන්ට අනුව, &quot;මැඩෝනා විවේචනයට නිර්භීත මුහුණක් තබයි, නමුත් පෞද්ගලිකව ඇයට දැඩි වේදනාවක් දැනේ.&quot;  බොක්ස් ඔෆිස් බෝම්බය ස්වීප්ට් අවේ (2002) චිත්‍රපටයෙන් පසුව, මැඩෝනා නැවත කිසි දිනෙක චිත්‍රපටයක රඟපාන්නේ නැති බවට ප්‍රතිඥාවක්දු න්නේය.2016 දී නිව් යෝර්ක්හි මෙට්‍රොග්‍රැෆ් ශාලාවේදී බොඩි ඔෆ් වර්ක් නමින් වෘත්තීය නැවත සලකා බැලීමක් ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. ද ගාඩියන් පුවත්පතේ නයිජල් එම්. ස්මිත්ට අනුව, මැඩෝනාගේ සිනමා දිවිය බොහෝ දුරට දුක් වින්දේ ඇයට නිසි ද්‍රව්‍ය සපයා නොතිබීම නිසා වන අතර, “[ඇයට] සියලු නිවැරදි හේතුන් මත දර්ශනයක් සොරකම් කළ හැකිය”.

නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පතේ ක්‍රිස් නෙල්සන් අදහස් දක්වමින්, “මැඩෝනා සහ ජැනට් ජැක්සන් වැනි කලාකරුවන් ප්‍රදර්ශනය සඳහා නව ප්‍රමිතීන් සකස් කළ අතර ප්‍රසංග සමඟ විස්තීර්ණ ඇඳුම් හා නිරවද්‍යතාවයෙන් යුත් පයිෙරොෙටක්නික් පමණක් නොව ඉහළ මලල ක්‍රීඩා නැටුම් ද ඇතුළත් විය.  . ”ඩලස් මෝනිං නිවුස් හි තෝර් ක්‍රිස්ටෙන්සන් අදහස් දක්වමින්, 1990 බ්ලොන්ඩ් ඇම්බිෂන් වර්ල්ඩ් ටුවර් හිදී මැඩෝනා තොල් සමමුහුර්ත කිරීම සඳහා කීර්තියක් අත්කර ගත් අතර, පසුව ඇය සිය රංගනය ප්‍රතිසංවිධානය කර ඇත්තේ“ බොහෝ විට තවමත් ඇගේ දැඩි ගායන කොටස් අතරතුර  සහ නර්තන චර්යාවන් ඇගේ උපස්ථ කණ්ඩායමට [පිටත් වේ] එකවරම කුණාටුවක් නටන්නට හා නටන්නට උත්සාහ කරනවාට වඩා. ”නටමින් හා ගායනා කිරීමේදී වැඩි චලනයකට ඉඩ දීම සඳහා මැඩෝනා එක් අයෙකි  හෑන්ඩ්ස්-රේඩියෝ-සංඛ්‍යාත හෙඩ්සෙට් මයික්‍රොෆෝන භාවිතා කරන මුල්ම අය, හෙඩ්සෙට් එක කන් හෝ හිස මුදුනට සවි කර ඇති අතර මයික්‍රොෆෝනය කැප්සියුලය බූම් අතක් මත මුඛය දක්වා විහිදේ.ඇයගේ කැපී පෙනෙන භාවිතය නිසා මයික්‍රොෆෝනය &quot;මැඩෝනා මයික්&quot; ලෙස හැදින්විය.

මැට්ස් සඳහන් කළේ මැඩෝනා විරුද්ධාභාෂයක් නිරූපණය කරන බැවින් ඇයගේ මුළු ජීවිතයම රංගනයක් ලෙස ගත කරන බවයි.  ඇයගේ විශාල තිරයේ රංගනයන් ප්‍රදර්ශනය කර ඇති අතර, ඇගේ සජීවී රංගනයන් තීරණාත්මක සාර්ථකත්වයන් වේ. ඇගේ සංගීත වීඩියෝවල ප්‍රතිනිර්මාණයක් ලෙස ප්‍රසංග චාරිකා කළ පළමු කලාකරුවා මැඩෝනා ය.  කර්තෘ එලින් ඩයමන්ඩ් පැහැදිලි කළේ මැඩෝනාගේ වීඩියෝ පටවල පින්තූර සජීවී පසුබිමක ප්‍රතිනිර්මාණය කළ හැකි වීම මුල් වීඩියෝවල යථාර්ථවාදය වැඩි දියුණු කරන බවයි.&quot;ඇගේ සජීවී රංගනයන් මාධ්‍යගත නිරූපණයන් ස්වාභාවික කරවන මාධ්‍යයක් බවට පත්ව ඇති බව&quot; ඇය විශ්වාස කළාය. ටාරබොරෙලි පැවසුවේ බහුමාධ්‍ය, නවීන තාක්‍ෂණය සහ ශබ්ද පද්ධති, මැඩෝනාගේ ප්‍රසංග සහ සජීවී ප්‍රසංග “අතිවිශිෂ්ට සංදර්ශන කෑලි, [සහ] ඇවිදීමේ කලා සංදර්ශන” බවයි. මැඩෝනා සෑම විටම ඇගේ ප්‍රසංග චාරිකා චිත්‍රපට කරමින්,  එය ඔබගේ කලා කෘති ලේඛනගත කිරීම හා සංරක්ෂණය කිරීම වැනි ය.එය මා බොහෝ දක්ෂ හා දක්ෂ පුද්ගලයින් සමඟ නිර්මාණය කළ දෙයක් පිළිබඳ වාර්තාවකි ... ඔවුන් මගේ වෘත්තියේ අවධීන් වන අතර ඔවුන් කතාවක් කියති. ඒවා මගේ උරුමයේ වැදගත් අංගයකි,  ඒ නිසා මම ඒවා ලේඛනගත කරනවා, ”ඇය පැහැදිලි කළාය.&quot;සංගීතය හා නර්තනය [පමණක් නොව කවි හා හාස්‍යය ද අඛණ්ඩව සම්බන්ධ වන&quot; ඉවත් කරන ලද ධ්වනි එකම ප්‍රසංගයක් නිර්මාණය කිරීමට මැඩෝනා සිය කැමැත්ත ප්‍රකාශ කර තිබේ.  ඇයගේ නිෂ්පාදන සඳහා ජල මූලද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ කිරීමට ද ඇයට අවශ්‍ය වූ නමුත් සැපයුම් ගැටළු හේතුවෙන් අධෛර්යයට පත්විය.

==උරැමය==

විවිධ සංගීත මාධ්‍යවේදීන්, විවේචනාත්මක න්‍යායවාදීන් සහ කතුවරුන් මැඩෝනාගේ උරුමය සටහන් කර ඇති අතර ඇය මෙතෙක් සිටි වඩාත්ම බලගතු කාන්තා සංගීත කලාකරුවා ලෙස සැලකුවාය.ඇය [[VH1]] හි &quot;[[සංගීතයේ ශ්‍රේෂ්ඨටම කාන්තාවන් 100]]&quot; ලැයිස්තුවේ සහ ඩේලි ටෙලිග්‍රාෆ් හි &quot;ශ්‍රේෂ්ඨතම කාන්තා කලාකරුවන් 20&quot; ලැයිස්තුවේ ඉහළින්ම සිටියි. රොඩ්රිගෝ ෆ්‍රෙසන් පවසන පරිදි, &quot;මැඩෝනා පොප් තාරකාවක් යැයි පැවසීම කොකාකෝලා යනු සෝඩා පමණක් යැයි පැවසීම තරම් නුසුදුසුය. මැඩෝනා යනු ඇමරිකාවේ නිෂ්පාදිත සම්භාව්‍ය සංකේත වලින් එකකි.&quot;රෝලිං ස්ටෝන් ස්පාඥය මෙසේ ලිවීය.  [[අන්තර්ජාලය]] විශාල වශයෙන් භාවිතා කිරීමට වසර ගණනාවකට පෙර ඇය ඉතිහාසයේ වෛරස් පොප් හි ප්‍රථම ස්වාමියා බවට පත්විය. මැඩෝනා සෑම තැනකම සිටියේය; සර්වබලධාරී සංගීත රූපවාහිනී නාලිකා, රේඩියෝ සූත්‍ර, සඟරා කවර සහ පොත් සාප්පු වල පවා විය. පොප් අපෝහකය  බීට්ල්ස්ගේ පාලන සමය, එමඟින් ප්‍රවණතාවයේ සහ වාණිජ්‍යයේ අද්දර සිටීමට ඇයට ඉඩ ලැබුණි. ”ලෝරා බාර්සෙලා සහ ජෙසිකා වැලෙන්ටි, මැඩෝනා ඇන්ඩ් මී: කාන්තා ලේඛිකාවන් පිළිබඳ පොප් රැජින (2012) නම් පොතේ ලියා ඇත: 80 දශකයේ පෙනුම ඩු ජෝර්, සහ වඩාත්ම වැදගත් දෙය නම්, ප්‍රධාන ධාරාවේ කාන්තා පොප් තාරකාවකට මහජනතාවගේ අවධානයට ලක් කළ හැකි (කළ නොහැකි) දේ කළ නොහැකි (හා කළ නොහැකි).මැඩෝනා ලෝක සමාජ ඉතිහාසය වෙනස් කර ඇත  වෙන කිසිවෙකුටත් වඩා වෙනස් පුද්ගලයන් ලෙස සිතිය හැකිය. ”ගාඩියන් ලේඛක ඇලන් මැක්ගී මැඩෝනා හැඳින්වූයේ“ පශ්චාත් නූතන කලාව, අපි නැවත කිසිදිනෙක නොදකින ”ලෙසටය.  [[පොප් රැජින]] සහ [[පොප් රජු]].

[[File:Madonna at Madame Tussauds Hong Kong (retouched).jpg|thumb|upright|left|හොංකොං මැඩම් ටුසෝඩ්ස් හි මැඩෝනාගේ ඉටි රූපය]]

එම්එස්එන්බීසී හි ටෝනි ස්ක්ලෆානි පවසන පරිදි, &quot;මැඩෝනාට පෙර බොහෝ සංගීත මෙගා තරු ගයි රොකර්ස් වූ බව සඳහන් කිරීම වටී. ඇයගෙන් පසු සියල්ලන්ම පාහේ කාන්තා ගායිකාවන් වනු ඇත ... බීට්ල්ස් ඇමරිකාවට පහර දුන් විට, ඔවුන් ඒකලයෙන් රංගන ශිල්පියාගේ ආදර්ශය වෙනස් කළහ.  ගැහැනු ළමයා කෙරෙහි අවධාරණය කරමින් මැඩෝනා එය නැවත වෙනස් කළේය.  අනුගමනය කළ යුතු අනෙකුත් කාන්තා පොප් ගායිකාවන් ඇය නිසැකවම ඔවුන් සියල්ලන්ගේම ප්‍රමිතීන් ඉහළ නැංවීය.කාන්තා රංගන ශිල්පීන් සඳහා වන පරාමිතීන් මොනවාදැයි ඇය නැවත අර්ථ දැක්වීය.  ඇගුවිලෙරා, කයිලි මිනොග්, ස්පයිස් ගර්ල්ස්, ඩෙස්ටිනි චිල්ඩ්, ජෙනිෆර් ලෝපෙස් සහ රෝස ඇගේ දියණියන් හා සමාන විය.මැඩෝනා ද ට බලපෑම් කර ඇත  කලාකරුවන්, ඔයිසිස් හි රොක් පෙරමුණේ නායකයන් වන ලියාම් ගැලගර් සහ ලින්කින් පාර්ක්හි චෙස්ටර් බෙනින්ග්ටන් සංගීතඥයන් වීමට පෙළඹවීම.

මැඩෝනා ලිංගික නිරූපණ භාවිතය ඇගේ වෘත්තියට වාසිදායක වී ඇති අතර ලිංගිකත්වය සහ ස්ත්‍රීවාදය පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධ කතිකාව උත්ප්‍රේරණය කර ඇත.රොජර් චැප්මන් සංස්කෘතික යුද්ධ: ලේඛන, දෘෂ්ටි කෝණයන් සහ කටහඬවල් 1 (2010) හි ලේඛනගත කර ඇති පරිදි, ඇය පැහැදිලි, ලිංගික නිරූපණ සහ පද රචනා භාවිතා කිරීම සම්බන්ධයෙන් ආගමික සංවිධාන, සමාජ කොන්සර්වේටිව් සහ දෙමාපියන්ගේ මුර කණ්ඩායම් වලින් නිරන්තරයෙන් හෙළා දැක තිබේ.  ආගමික සංකේතවාදය සහ වෙනත් ආකාරයකින් ඇගේ සජීවී රංගනයන්හි &quot;අශික්ෂිත&quot; හැසිරීම. ටයිම්ස් ලිවූයේ ඇය &quot;සංගීතයේ කාන්තාවන් අතර විප්ලවයක් ආරම්භ කර ඇති බවයි .ලිංගිකත්වය, නිරුවත, ශෛලිය හා ලිංගිකත්වය පිළිබඳ ඇගේ ආකල්ප හා අදහස් මහජනයාට වාඩි වී අවධානයට ලක් කිරීමට බල කෙරුනි.&quot; [[මහාචාර්ය ජෝන් ෆිස්කේ]] සඳහන් කළේ එම හැඟීම  මැඩෝනා ඉදිරිපත් කරන සවිබල ගැන්වීම ස්වයං, ලිංගිකත්වය සහ කෙනෙකුගේ සමාජ සම්බන්ධතා යන අර්ථයන් මත යම් පාලනයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සතුට සමඟ නොවෙනස්ව සම්බන්ධ වේ.මාධ්‍ය, කලාව සහ සංස්කෘතිය පිළිබඳ ඩොයිං ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය (2009) හි කතුවරුන් සඳහන් කළේ කාන්තා කීර්තියක්, රංගන ශිල්පිනියක් සහ පොප් නිරූපකයෙකු ලෙස මැඩෝනාට ස්ථාවර ස්ත්‍රීවාදී ප්‍රතිබිම්භ හා විවාද නිරාකරණය කර ගත හැකි බවයි.සමලිංගික ස්ත්‍රීවාදී ෂීලා ජෙෆ්රිස්ට අනුව, මැඩෝනා නිරූපණය කරන්නේ ස්ත්‍රියගේ ලිංගිකත්වය මොනික් විට්ටිග් විසින් බලගතු ලෙස හඳුන්වන අතර එය කාන්තාවන්ට ලබා දී ඇති ලිංගික සංවර්‍ධනයේ ක්‍රියාකාරිත්වය සතුටින් වැළඳ ගන්නා බවයි.මහාචාර්ය සුට් ජාලි මැඩෝනා හැඳින්වූයේ “පාහේ පූජනීය ස්ත්‍රීවාදී නිරූපිකාවක්” ලෙසයි.

මැඩෝනා සිය කර්මාන්තයේ ව්‍යාපාරික කාන්තාවන්ට ආදර්ශයක් ලෙස “කර්මාන්තය තුළ කාන්තාවන් දිගු කලක් තිස්සේ සටන් කළ ආකාරයේ මූල්‍ය පාලනයක් අත්කර ගැනීම” සහ ඇයගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ පළමු දශකය තුළ ඩොලර් බිලියන 1.2 කට වඩා වැඩි විකුණුම් ප්‍රමාණයක් උපයා ඇත. ගිනි ගොර්ලින්ස්කි පවසන පරිදි, මෙතෙක් පැවති වඩාත්ම බලගතු සංගීතඥයන් 100 (2010) නම්, විනෝදාස්වාද ක්‍ෂේත්‍රයේ කාන්තාවක් සඳහා මැඩෝනාගේ බලය සහ පාලනය “පෙර නොවූ විරූ” විය.ක්‍රැන්ෆීල්ඩ් පාසලේ කළමනාකරණ මහාචාර්ය කොලින් බැරෝ ඇයව විස්තර කළේ &quot;ඇමරිකාවේ දක්ෂතම ව්‍යාපාරික කාන්තාව .ඇය තම කර්මාන්තයේ ඉහළට ගොස් නිරන්තරයෙන් නව සොයාගැනීම් කරමින් එහි නැවතී සිටින&quot; බවයි. ලන්ඩන් ව්‍යාපාරික පාසල් ශාස්ත්‍රීයින් ඇයව හැඳින්වූයේ &quot;ගතික ව්‍යවසායකයෙකු&quot; ලෙසිනි.  පිටපත් කිරීම වටී;  ඇයගේ සාර්ථකත්වය පිළිබඳ දැක්ම, සංගීත කර්මාන්තය පිළිබඳ ඇගේ අවබෝධය, ඇයගේම කාර්ය සාධන සීමාවන් හඳුනා ගැනීමට ඇති හැකියාව (සහ ඒ අනුව උපකාර ගෙන ඒමට),වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට ඇති කැමැත්ත සහ වාණිජමය සාර්ථකත්වයේ යතුර ලෙස අනුවර්තනය වීමට ඇති හැකියාව ඔවුන් හඳුනා ගත්හ.  මෝර්ටන් මෙසේ ලිවීය: &quot;මැඩෝනා අවස්ථාවාදී, උපාමාරු සහ නිර්දය ය. ඇයට අවශ්‍ය දේ ලැබෙන තුරු ඇය නතර නොවනු ඇත. එය ඔබගේ කිට්ටු අය අහිමි වීමේ වියදමින් ඔබට ලබා ගත හැකි දෙයකි. නමුත් එය ඇයට එතරම් වැදගත් නොවේ.&quot;

==සම්මාන හා ජයග්‍රහණ==
{{Main|List of awards and nominations received by Madonna|List of Madonna records and achievements}}
[[File:Madonna's hands at Square of Fame.jpg|thumb|එංගලන්තයේ  ලන්ඩන්හි [[වෙම්බ්ලි චතුරශ්‍රයට]] ඇතුළත් කළ පළමු පුද්ගලයා මැඩෝනා ය.]]

මැඩෝනා සංගීත ව්‍යාපාරයේ ධනවත්ම කාන්තාව වන අතර ඇස්තමේන්තුගත ශුද්ධ වටිනාකම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 590 සිට ඩොලර් මිලියන 800 දක්වා වේ. ඇය ලොව පුරා වාර්තා මිලියන 300 කට වඩා අලෙවි කර ඇත.ගිනස් ලෝක වාර්තාව ඇය මෙතෙක් වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ කාන්තා සංගීත ශිල්පිනිය ලෙස පිළිගත්තේය.ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පටිගත කිරීමේ කර්මාන්ත සංගමයට (RIAA) අනුව, ඇය 20 වන සියවසේ වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ කාන්තා රොක් කලාකරුවා වන අතර එක්සත් ජනපදයේ මිලියන 64.5 ක සහතික කළ ඇල්බම ඒකක සහිත එක්සත් ජනපදයේ තුන්වන වැඩිම සහතිකලත් කාන්තා ඇල්බම කලාකරුවා වේ.මැඩෝනා එක්සත් රාජධානියේ මෙතෙක් සහතික කළ කලාකරුවා වන අතර 2013 අප්‍රේල් වන විට බ්‍රිතාන්‍ය ශබ්ද ශබ්ද කර්මාන්තයේ (බීපීඅයි) සම්මාන 45 ක් ලබා ගෙන ඇත.

මැඩෝනා මෙතෙක් වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් ඒකල සංචාරක කලාකරුවා වන අතර ඇයගේ වෘත්තීය කාලය පුරාම ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.4 කට අධික ප්‍රසංග චාරිකා වලින් උපයා ඇත. 2016 වන විට, බිල්බෝඩ් බොක්ස්කෝර් 1990 සිට මේ දක්වා ඩොලර් බිලියන 1.31 කට අධික ප්‍රසංග දළ ආදායමක් ලබා ගනිමින් මැඩෝනාට මෙතෙක් ලබා ඇති වැඩිම ආදායම් ඉපැයූ තුන්වන සංචාරක ක්‍රියාව ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇත. 100,000 ක් සහභාගී වූ ඒකල ප්‍රසංග දෙකක් ඇති ඉතිහාසයේ එකම කාන්තාව ලෙස මැඩෝනා ද සිටී.පැරීසියේ පාර්ක් ඩි ස්කෝක්ස් හි ඇයගේ හූස් දට් ගර්ල් වර්ල්ඩ් ටුවර් ප්‍රසංගය ප්‍රේක්ෂකයින් 130,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ආකර්ෂණය කර ගත් අතර රියෝ ද ජැනෙයිරෝ හි මාරකානේ ක්‍රීඩාංගනයේ පැවති ඇගේ ගර්ලි ෂෝ වර්ල්ඩ් ටුවර් ප්‍රසංගය 120,000 කට අධික ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවක් ආකර්ෂණය විය.මැඩෝනා ග්‍රැමී සම්මාන හතක් සහ එම්ටීවී වීඩියෝ සංගීත සම්මාන විස්සක් ද දිනා ඇති අතර, 1986 වීඩියෝ වැන්ගාඩ් සම්මානය ද ඇතුළුව ඇය ප්‍රථම කාන්තා සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවාය.

බිල්බෝඩ්ට අනුව, මැඩෝනා හොට් 100 ප්‍රස්ථාර ඉතිහාසයේ වඩාත්ම සාර්ථක ඒකල කලාකරුවා (බීට්ල්ස් පසුපසින් දෙවැනියා) සහ මෙතෙක් සිටි වඩාත්ම සාර්ථක නර්තන සමාජ කලාකරුවා වේ.නර්තන සමාජ ගීත 50 ක් ප්‍රස්ථාරයේ ඉහළින්ම සිටින මැඩෝනා, ඕනෑම තනි බිල්බෝඩ් ප්‍රස්ථාරයක වැඩිම ගීත සංඛ්‍යාවක් ලබාගත් කලාකරුවා බවට පත්වූ අතර, ජෝර්ජ් සමුද්‍ර සන්ධියට වඩා හොට් කන්ට්‍රි ගීත ප්‍රස්ථාරයේ අංක 44 ගීත සමඟින් ඉදිරියට ගියේය. ඇය ඉතිහාසයේ වෙනත් කිසිදු කලාකරුවකුට වඩා හොට් 100 හි හොඳම ගීත 10 ක් ලබාගෙන ඇත.ජාත්‍යන්තරව, [[ඕස්ට්‍රේලියාවේ]] (11),[[කැනඩාව]] (25),[[ඉතාලිය]] (23),[[ස්පාඥය]](11),[[කැනඩාව]](259)සහ [[එක්සත් රාජධානිය]] GfK මාධ්‍ය පාලන ප්‍රස්ථාරයේ 40 වන සංවත්සරයේදී මැඩෝනා ජර්මානු ප්‍රස්ථාර ඉතිහාසයේ වඩාත්ම සාර්ථක කේවල කලාකරුවා ලෙස ශ්‍රේණිගත විය.

== ඩිස්කෝග්‍රැෆි ==

{{Main|Madonna albums discography|Madonna singles discography|l2 = singles|List of songs recorded by Madonna|l3 = songs}}

{{div col}}
* ''[[Madonna (Madonna album)|Madonna]]'' (1983)
* ''[[Like a Virgin (album)|Like a Virgin]]'' (1984)
* ''[[True Blue (Madonna album)|True Blue]]'' (1986)
* ''[[Like a Prayer (album)|Like a Prayer]]'' (1989)
* ''[[Erotica (Madonna album)|Erotica]]'' (1992)
* ''[[Bedtime Stories (Madonna album)|Bedtime Stories]]'' (1994)
* ''[[Ray of Light]]'' (1998)
* ''[[Music (Madonna album)|Music]]'' (2000)
* ''[[American Life]]'' (2003)
* ''[[Confessions on a Dance Floor]]'' (2005)
* ''[[Hard Candy (Madonna album)|Hard Candy]]'' (2008)
* ''[[MDNA (album)|MDNA]]'' (2012)
* ''[[Rebel Heart]]'' (2015)
* ''[[Madame X (album)|Madame X]]'' (2019)
* ''[[Confessions II]]'' (2026){{div col end}}

== චිත්‍රපටකරණය ==

{{Main|Madonna filmography}}
'''Films starred'''
{{div col}}
* ''[[A Certain Sacrifice]]'' (1979)
* ''[[Desperately Seeking Susan]]'' (1985)
* ''[[Shanghai Surprise]]'' (1986)
* ''[[Who's That Girl (1987 film)|Who's That Girl]]'' (1987)
* ''[[Bloodhounds of Broadway (1989 film)|Bloodhounds of Broadway]]'' (1989)
* ''[[Dick Tracy (1990 film)|Dick Tracy]]'' (1990)
* ''[[Madonna: Truth or Dare]]'' (1991)
* ''[[Shadows and Fog]]'' (1991)
* ''[[A League of Their Own]]'' (1992)
* ''[[Body of Evidence (1993 film)|Body of Evidence]]'' (1993)
* ''[[Dangerous Game (1993 film)|Dangerous Game]]'' (1993)
* ''[[Four Rooms]]'' (1995)
* ''[[Evita (1996 film)|Evita]]'' (1996)
* ''[[The Next Best Thing]]'' (2000)
* ''[[Swept Away (2002 film)|Swept Away]]'' (2002)
* ''[[I'm Going to Tell You a Secret]]'' (2005)
* ''[[Arthur and the Invisibles]]'' (2006)
{{div col end}}

'''Films directed'''
* ''[[Filth and Wisdom]]'' (2008)
* ''[[W.E.]]'' (2011)
* [[secretprojectrevolution]] (2013)

== සංචාර ==

{{Main|List of Madonna live performances}}
{{div col}}
* [[The Virgin Tour]] (1985)
* [[Who's That Girl World Tour]] (1987)
* [[Blond Ambition World Tour]] (1990)
* [[The Girlie Show World Tour]] (1993)
* [[Drowned World Tour]] (2001)
* [[Re-Invention World Tour]] (2004)
* [[Confessions Tour]] (2006)
* [[Sticky &amp; Sweet Tour]] (2008–2009)
* [[The MDNA Tour]] (2012)
* [[Rebel Heart Tour]] (2015–2016)
* [[Madame X Tour]] (2019–2020)
{{div col end}}


== ව්‍යවසායන් ==

{{see also|Madonna fashion brands}}
* Boy Toy, Inc&lt;ref name=&quot;BoyToy&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://books.google.com/books?id=RyQIAQAAMAAJ&amp;q=Boy+Toy+Inc+Madonna|title=Madonna, Nike in endorsement battle|magazine=[[The Hollywood Reporter]]|year=1990|accessdate=February 19, 2020|page=127}}&lt;/ref&gt;
* Webo Girl Publishing, Inc (1992)&lt;ref name=&quot;webo&quot;&gt;{{harvnb|Taraborrelli|2002|p=241}}&lt;/ref&gt;
* [[Maverick (company)|Maverick]] (1992–2004)
* Ray of Light Foundation (1998)
* [[Raising Malawi]] (2006)
* [[Hard Candy Fitness]] (2010)
* [[Truth or Dare by Madonna]] (2011)
== මේවාද බලන්න ==

{{Wikipedia books|Madonna}}
{{Portal|Biography|Pop music|United States}}
{{div col|colwidth=22em}}
* [[Forbes Celebrity 100|''Forbes'' Celebrity 100]]
* [[Honorific nicknames in popular music]]
* [[List of best-selling music artists]]
* [[List of celebrities who own wineries and vineyards]]
* [[List of most expensive divorces]]
* [[List of organisms named after famous people]]
* [[List of Rock and Roll Hall of Fame inductees]]
{{div col end}}</text>
      <sha1>j4f6rnfbmrv3668ihxp0ugetlzyj8g1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නයිජර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20411</id>
    <revision>
      <id>795009</id>
      <parentid>700817</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T06:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37145-10</username>
        <id>79731</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28502" sha1="4srwi6dkutysyxwswsio27s0j2trsfq" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = නයිජර් ජනරජය
| common_name            = නයිජර්
| native_name            = {{native name|fr|République du Niger}}
| image_flag             = Flag of Niger.svg
| flag_caption           = ජාතික ධජය
| image_coat             = Coat of arms of Niger.svg
| symbol_type            = රාජ්‍ය ලාංඡනය
| national_motto         = {{unbulleted list |{{native phrase|fr|&quot;Fraternité, Travail, Progrès&quot;|italics=off}} |&quot;සහෝදරත්වය, වැඩ, ප්‍රගතිය&quot;}}
| national_anthem        = {{native phrase|fr|[[L'Honneur de la Patrie]]|nolink=yes}}&lt;br /&gt;&quot;මාතෘ භූමියේ ගෞරවය&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt;{{center|[[File:Niger National Anthem The Honor of the Fatherland midi.mid|Niger National Anthem The Honor of the Fatherland midi]]}}&lt;hr/&gt;
| image_map              = Niger (orthographic_projection).svg
| map_caption            = {{map caption |countryprefix= |location_color=dark green}}
| image_map2             = 
| capital                = නියාමි
| coordinates            = {{Coord|13|32|N|2|05|E|type:city}}
| largest_city           = නියාමි
| official_languages     = ප්‍රංශ භාෂාව
| languages_type         = ජාතික භාෂා&lt;ref name=&quot;axl.cefan.ulaval.ca&quot;&gt;[http://www.axl.cefan.ulaval.ca/afrique/niger-loi-2001-037-LNG.htm République du Niger, &quot;Loi n° 2001-037 du 31 décembre 2001 fixant les modalités de promotion et de développement des langues nationales.&quot; L'aménagement linguistique dans le monde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181019123028/http://www.axl.cefan.ulaval.ca/afrique/niger-loi-2001-037-LNG.htm |date=19 October 2018 }} (accessed 21 September 2016)&lt;/ref&gt;
| languages              = {{hlist |[[අරාබි භාෂාව]] |[[බුඩුමා භාෂාව]]}} {{hlist |[[ෆුලා භාෂාව]] |[[ගුර්මා භාෂාව]]}} {{hlist |[[හවුසා භාෂාව]] |[[කනුරි භාෂාව]]}} {{hlist |[[සර්මා භාෂාව]] | [[සොංහයි]] |[[ටුවාරෙග් භාෂා]] |[[තසාවක් භාෂාව]] |[[ටෙබු භාෂා]]}}
| ethnic_groups          = {{plainlist|
* 53.1% [[හවුසා ජනතාව]]
* 21.2% [[සර්මා ජනතාව]] සහ [[සොංහයිබොරායි]]
* 11.0% [[ටුවාරෙග් ජනතාව]]
* 6.5% [[ෆුලා ජනතාව]]
* 5.9% [[කනුරි ජනතාව]]
* 0.8% [[ගුර්මා ජනතාව]]
* 0.4% [[ටූබූ ජනතාව]]
* 0.4% [[ඩිෆ්ෆා අරාබිස්]]
* 0.9% [[වෙනත් අය]]
}}
| ethnic_groups_ref      = &lt;ref name=&quot;CIA-2021-Niger&quot;&gt;{{cite web |title=Africa: Niger - The World Factbook - Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/niger/#people-and-society |website=www.cia.gov |access-date=1 May 2021 |date=27 April 2021 |archive-date=30 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210330032003/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/niger/#people-and-society |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| ethnic_groups_year     = 2021
| religion               = {{plainlist|
* 99.3% [[ඉස්ලාම්]]
* 0.3% [[ක්‍රිස්තියානි ධර්මය]]
* 0.2% [[සත්ත්වවාදය]]
* 0.1% [[ආගමක් නොමැති]]
}}
| religion_ref           = &lt;ref name=&quot;census&quot; /&gt;
| demonym                = නයිජර්වරු&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/nigerien|title=Nigerien – definition of Nigerien in English from the Oxford Dictionaries|access-date=1 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180301230120/https://en.oxforddictionaries.com/definition/nigerien|archive-date=1 March 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| government_type        = [[ඒකීය රාජ්‍යය]] [[ජනරජය]] [[මිලිටරි ජුන්ටාවක්]] යටතේ
| leader_title1          = CNSP සභාපති
| leader_name1           = [[අබ්දුරහමනේ ටිචියානි]]&lt;ref&gt;{{cite news |title=Niger general Tchiani named head of transitional government after coup |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/7/28/niger-general-tchiani-named-head-of-transitional-government-after-coup |access-date=29 July 2023 |work=[[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]] |date=28 July 2023 |archive-date=28 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728213811/https://www.aljazeera.com/news/2023/7/28/niger-general-tchiani-named-head-of-transitional-government-after-coup |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| leader_title2          = CNSP උප සභාපති
| leader_name2           = [[සාලිෆෝ මෝඩි]]&lt;ref&gt;{{cite news |author1=Sidonie Aurore Bonny |title=Niger junta appoints civilians to Cabinet, member of military as vice president |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/niger-junta-appoints-civilians-to-cabinet-member-of-military-as-vice-president/2960248 |access-date=6 August 2023 |work=[[Anadolu Agency]] |date=3 August 2023 |location=[[Douala, Cameroon]] |quote=Gen. Salifou Modi, Bazoum's former army chief of staff and the ambassador to the United Arab Emirates, is now vice president of the junta.}}&lt;/ref&gt;
| leader_title3          = අගමැති
| leader_name3           = [[අලි ලැමයින් සෙයින්]]
| legislature            = [[මව්බිම සුරැකීමේ ජාතික සභාව]]
| sovereignty_type       = නිදහස
| sovereignty_note       = [[ප්‍රංශය]] වෙතින්
| established_event1     = ජනරජය ප්‍රකාශ කිරීම
| established_date1      = 1958 දෙසැම්බර් 18
| established_event2     = ප්‍රකාශ කිරීම
| established_date2      = 1960 අගෝස්තු 3
| established_event3     = 2023 කුමන්ත්‍රණය
| established_date3      = 2023 ජූලි 26
| area_km2               = 1,267,000
| area_rank              = 21 වෙනි
| area_sq_mi             = 489,678
| percent_water          = 0.02
| population_estimate    = 25,396,840&lt;ref&gt;{{Cite CIA World Factbook|country=Niger|access-date=22 June 2023|year=2023}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2023
| population_estimate_rank = 56 වෙනි
| population_density_km2 = 12.1
| population_density_sq_mi = 31.2
| population_density_rank = 
| GDP_PPP                = {{increase}} ඇ.ඩො. බිලියන 42.739&lt;ref name=&quot;IMFWEO.NE&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=692,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2020&amp;ey=2028&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Niger) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=17 October 2023}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = 144 වෙනි
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} ඇ.ඩො. 1,579&lt;ref name=&quot;IMFWEO.NE&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = 188 වෙනි
| GDP_nominal            = {{increase}} ඇ.ඩො. බිලියන 17.073&lt;ref name=&quot;IMFWEO.NE&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = 145 වෙනි
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} ඇ.ඩො. 630&lt;ref name=&quot;IMFWEO.NE&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = 185 වෙනි
| Gini                   = 34.0 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2014
| Gini_change            = increase&lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref&gt;[http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ World Bank GINI index] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150209003326/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI |date=9 February 2015 }}, accessed on 21 January 2016.&lt;/ref&gt;
| HDI                    = 0.394 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2022&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
| HDI_change             = increase&lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;UNHDR&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|access-date=13 March 2024}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = 189 වෙනි
| currency               = [[බටහිර අප්‍රිකානු CFA ෆ්‍රෑන්ක්]]
| currency_code          = XOF
| time_zone              = [[West Africa Time|WAT]]
| utc_offset             = +1
| utc_offset_DST         = 
| time_zone_DST          = 
| drives_on              = right&lt;ref&gt;[http://www.brianlucas.ca/roadside/ Which side of the road do they drive on?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414073422/http://brianlucas.ca/roadside/ |date=14 April 2012 }} Brian Lucas. August 2005. Retrieved 28 January 2009.&lt;/ref&gt;
| calling_code           = [[+227]]
| cctld                  = [[.ne]]
| footnote_a             = 
| flag_size              = 100
| coa_size               = 110
| religion_year          = 2012
}}
'''නයිජර්'''&lt;ref name=&quot;nameISO&quot;&gt;{{cite web |title=ISO 3166 |url=https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:NE |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617031837/https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:NE |archive-date=17 June 2016 |access-date=12 May 2017 |publisher=ISO Online Browsing Platform}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nameUNGEGN&quot;&gt;{{cite web |date=1 March 2017 |title=UNGEGN World Geographical Names |url=https://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728144249/http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/ |archive-date=28 July 2011 |access-date=12 May 2017 |publisher=United Nations Statisticsc Division}}&lt;/ref&gt; ({{IPAc-en|n|iː|ˈ|ʒ|ɛər|,_|ˈ|n|aɪ|dʒ|ər}} {{respell|nee|ZHAIR|,_|NY|jər}},&lt;ref&gt;[http://www.slate.com/articles/news_and_politics/explainer/2003/07/how_do_you_pronounce_niger.html How Do You Pronounce &quot;Niger&quot;?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314184006/http://www.slate.com/articles/news_and_politics/explainer/2003/07/how_do_you_pronounce_niger.html|date=14 March 2012}} from [[Slate.com]], retrieved 4 March 2012&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Niger.&quot; ''The American Heritage Dictionary of the English Language, 4th Ed.'' 2003. Houghton Mifflin Company 22 February 2013 [http://www.thefreedictionary.com/Niger thefreedictionary.com/Niger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512034128/http://www.thefreedictionary.com/Niger|date=12 May 2013}}&lt;/ref&gt; {{IPA-fr|niʒɛʁ|lang}}),{{efn|{{lang-ar|النيجر}}; {{lang-ff|Niiser}}; {{lang-ha|Nijar}}}} නිල වශයෙන් '''නයිජර් ජනරජය'''&lt;ref name=&quot;nameISO&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nameUNGEGN&quot; /&gt; ([[ප්‍රංශ භාෂාව|ප්‍රංශ]]: République du Niger) බටහිර අප්‍රිකාවේ ගොඩබිම් සහිත රටකි. එය ඊසාන දෙසින් ලිබියාව, නැගෙනහිරින් චැඩ්, දකුණින් නයිජීරියාව, නිරිත දෙසින් බෙනින් සහ බුර්කිනා ෆාසෝ, බටහිරින් මාලි සහ වයඹ දෙසින් ඇල්ජීරියාව මායිම් වන ඒකීය රාජ්‍යයකි. එය වර්ග කිලෝමීටර් 1,270,000 (වර්ග සැතපුම් 490,000) ක භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි, එය බටහිර අප්‍රිකාවේ විශාලතම ගොඩබිම් සහිත රට වන අතර චැඩ්ට පිටුපසින් අප්‍රිකාවේ දෙවන විශාලතම ගොඩබිම් රට බවට පත් කරයි. එහි භූමි ප්‍රමාණයෙන් 80% කට වඩා සහරා හි පිහිටා ඇත. එහි ප්‍රධාන වශයෙන් මිලියන 25ක් පමණ වන මුස්ලිම් ජනගහනය{{UN_Population|ref}} රටේ දකුණේ සහ බටහිර ප්‍රදේශයේ පොකුරු වශයෙන් ජීවත් වේ. නියාමි අගනුවර නයිජර් හි නිරිතදිග කෙළවරේ පිහිටා ඇත.  

ඉස්ලාමය විජාතිය කලාපය ව්‍යාප්ත වීමෙන් පසුව, නයිජර් එහි ප්‍රදේශයේ වඩාත් වැදගත් කොටස් අගඩෙස් සුල්තාන් රාජ්‍යය සහ සොන්ග්හයි අධිරාජ්‍යය වැනි ප්‍රාන්තවලට ඇතුළත් වීමට පෙර කනෙම්-බෝර්නු අධිරාජ්‍යය සහ මාලි අධිරාජ්‍යය ඇතුළු සමහර ප්‍රාන්තවල මායිම් විය. එය ප්‍රංශ බටහිර අප්‍රිකාවේ කොටසක් ලෙස අප්‍රිකාව සඳහා වූ පොරබැදීමේදී ප්‍රංශය විසින් යටත් විජිතයක් බවට පත් කරන ලද අතර 1922 දී වෙනම යටත් විජිතයක් බවට පත් විය. 1960 හි නිදහස ලබා ගත් දා සිට නයිජර් කුමන්ත්‍රණ පහක් සහ හමුදා පාලන කාල හතරක් අත්විඳ ඇත. නයිජර්හි හත්වන සහ මෑතකාලීන ව්‍යවස්ථාව 2010 දී බලාත්මක කරන ලද අතර, බහු පක්ෂ, ඒකීය අර්ධ-ජනාධිපති ක්‍රමයක් ස්ථාපිත කරන ලදී. 2023 දී සිදු වූ මෑත කාලීන කුමන්ත්‍රණයෙන් පසුව, රට නැවත වරක් හමුදා ජුන්ටාවක් යටතේ පවතී.

එහි සමාජය සමහර ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්වල සහ කලාපවල ස්වාධීන ඉතිහාසයන් සහ තනි රාජ්‍යයක ජීවත් වූ ඔවුන්ගේ කාල පරිච්ඡේදයෙන් ලබාගත් විවිධත්වයක් පිළිබිඹු කරයි. හවුසා යනු රටේ විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වන අතර එය ජනගහනයෙන් අඩකට වඩා වැඩිය. ප්‍රංශ භාෂාව රටේ නිල භාෂාව වන අතර දේශීය භාෂා දහයකට ජාතික භාෂාවේ තත්ත්වය ඇත.

2023 එක්සත් ජාතීන්ගේ බහුමාන දරිද්‍රතා දර්ශකය (MPI) වාර්තාවට අනුව නයිජර් යනු ලෝකයේ දුප්පත්ම රටවලින් එකකි.&lt;ref&gt;{{Cite report|last=Nations|first=United|date=2023-07-11|title=2023 Global Multidimensional Poverty Index (MPI)|url=https://hdr.undp.org/content/2023-global-multidimensional-poverty-index-mpi|language=en|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713210119/https://hdr.undp.org/content/2023-global-multidimensional-poverty-index-mpi|url-status=live}}&lt;/ref&gt; රටේ සමහර කාන්තාර නොවන ප්‍රදේශ වරින් වර නියඟයට හා කාන්තාරකරණයට ලක් වේ. ආර්ථිකය යැපුම් කෘෂිකර්මාන්තය වටා සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති අතර, අඩු ශුෂ්ක දකුණේ සමහර අපනයන කෘෂිකර්මාන්තය සහ යුරේනියම් ලෝපස් ඇතුළු අමුද්‍රව්‍ය අපනයනය කරයි. එහි ගොඩබිම් සහිත පිහිටීම, කාන්තාර භූමි ප්‍රදේශය, අඩු සාක්ෂරතා අනුපාතය, ජිහාඩ් කැරලි සහ උපත් පාලන ක්‍රම භාවිතා නොකිරීම සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශීඝ්‍ර ජනගහන වර්ධනය හේතුවෙන් ලොව ඉහළම සාඵල්‍යතා අනුපාත හේතුවෙන් එය සංවර්ධනයට අභියෝගවලට මුහුණ දෙයි.&lt;ref name=&quot;EconPop&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21612239-runaway-birth-rates-are-disaster-population-explosion|title=Population Explosion|date=16 August 2014|newspaper=[[The Economist]]|access-date=3 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150729151128/http://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21612239-runaway-birth-rates-are-disaster-population-explosion|archive-date=29 July 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== නිරුක්තිය ==
මෙම නම පැමිණෙන්නේ රටේ බටහිර දෙසින් ගලා යන නයිජර් ගඟෙනි. ගඟේ නමේ ආරම්භය අවිනිශ්චිතය. ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානු භූගෝල විද්‍යාඥ ටොලමි විසින් වඩි ගිර් (අසල්වැසි නූතන ඇල්ජීරියාවේ) සහ දකුණේ පිහිටි නි-ගිර් (&quot;පහළ ගිර්&quot;) පිළිබඳ විස්තර ලිවීය.&lt;ref name=&quot;jeffreys&quot;&gt;{{cite journal|last1=Jeffreys|first1=Mervyn David Waldegrave|date=1964|title=Niger : Origins of the Word|url=https://www.persee.fr/doc/cea_0008-0055_1964_num_4_15_3019|journal=Cahiers d'Études africaines|volume=4|issue=15|pages=443–451|doi=10.3406/cea.1964.3019}}&lt;/ref&gt; නූතන අක්ෂර වින්‍යාසය නයිජර් ප්‍රථම වරට 1550 දී බර්බර් විශාරද ලියෝ අප්‍රිකානුස් විසින් වාර්තා කරන ලදී,&lt;ref name=&quot;EB1911&quot;&gt;{{cite EB1911|wstitle=Niger|volume=19|page=676|first=Frank Richardson|last=Cana}}&lt;/ref&gt; &quot;ගංගා ගංගාව&quot; යන අර්ථය ඇති ටුවාරෙග් වාක්‍ය ඛණ්ඩයෙන් (e)gărăw-n-gărăwăn ව්‍යුත්පන්න විය හැකිය.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hunwick|first=John O.|author-link=John Hunwick|title=Timbuktu and the Songhay Empire: Al-Sadi's Tarikh al-Sudan down to 1613 and other contemporary documents|publisher=Brill|place=Leiden|orig-year=1999|year=2003|isbn=978-90-04-11207-0|page=275 Fn 22}}&lt;/ref&gt; මුලින්ම වැරදි ලෙස විශ්වාස කරන ලද පරිදි එය ලතින් නයිජර් (&quot;කළු&quot;) වෙතින් ව්‍යුත්පන්න නොවන බවට වාග් විද්‍යාඥයින් අතර පුළුල් එකඟතාවයක් ඇත.&lt;ref name=&quot;jeffreys&quot; /&gt; ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ සම්මත උච්චාරණය /niːˈʒɛər/ වන අතර සමහර ඇංග්ලෝෆෝන මාධ්‍යවල /ˈnaɪdʒər/ ද භාවිතා වේ.    

== ඉතිහාසය ==

=== ප්‍රාග් ඉතිහාසය ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|ප්‍රාග් ඉතිහාසය|inline=yes}}

=== පූර්ව යටත් විජිත නයිජර් හි අධිරාජ්‍යයන් සහ රාජධානි ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|පූර්ව යටත් විජිත නයිජර් හි අධිරාජ්‍යයන් සහ රාජධානි|inline=yes}}

==== මාලි අධිරාජ්‍යය (1200 ගනන් වල සිට 1400 ගනන් දක්වා) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|මාලි අධිරාජ්‍යය (1200 ගනන් වල සිට 1400 ගනන් දක්වා)|inline=yes}}

==== සොන්හායි අධිරාජ්‍යය (1000 ගනන් වල සිට 1591 දක්වා) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|සොන්හායි අධිරාජ්‍යය (1000 ගනන් වල සිට 1591 දක්වා)|inline=yes}}

==== අයර් සුල්තාන් රාජ්‍යය (1400 ගනන් වල සිට 1906 දක්වා) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|අයර් සුල්තාන් රාජ්‍යය (1400 ගනන් වල සිට 1906 දක්වා)|inline=yes}}

==== කනෙම්-බෝර්නු අධිරාජ්‍යය (700 ගනන් වල සිට 1700 ගනන් දක්වා) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|කනෙම්-බෝර්නු අධිරාජ්‍යය (700 ගනන් වල සිට 1700 ගනන් දක්වා)|inline=yes}}

==== හවුසා ප්‍රාන්ත සහ අනෙකුත් කුඩා රාජධානි (1400 ගනන් වල සිට 1800 ගනන් දක්වා) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|හවුසා ප්‍රාන්ත සහ අනෙකුත් කුඩා රාජධානි (1400 ගනන් වල සිට 1800 ගනන් දක්වා)|inline=yes}}

=== යටත් විජිත (1900–1958) ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|යටත් විජිත (1900–1958)|inline=yes}}

=== පශ්චාත් යටත් විජිත (1960–) ===

==== ඩියෝරි අවුරුදු (1960-1974) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|ඩියෝරි අවුරුදු (1960-1974)|inline=yes}}

==== පළමු හමුදා පාලනය (1974-1991) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|පළමු හමුදා පාලනය (1974-1991)|inline=yes}}

==== ජාතික සම්මේලනය සහ තුන්වන ජනරජය (1991-1996) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|ජාතික සම්මේලනය සහ තුන්වන ජනරජය (1991-1996)|inline=yes}}

==== දෙවන සහ තුන්වන හමුදා පාලන (1996-1999) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|දෙවන සහ තුන්වන හමුදා පාලන (1996-1999)|inline=yes}}

==== පස්වන ජනරජය (1999-2009) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|පස්වන ජනරජය (1999-2009)|inline=yes}}

==== හතරවන හමුදා පාලනය (2009-2010) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|හතරවන හමුදා පාලනය (2009-2010)|inline=yes}}

==== හත්වන ජනරජය (2010–2023) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|හත්වන ජනරජය (2010–2023)|inline=yes}}

==== පස්වන හමුදා පාලනය (2023-වර්තමානය) ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ඉතිහාසය|පස්වන හමුදා පාලනය (2023-වර්තමානය)|inline=yes}}

== භූගෝලය ==
{{Excerpt|නයිජර් හි භූගෝලය||inline=yes}}

=== දේශගුණය ===
{{Excerpt|නයිජර් හි භූගෝලය|දේශගුණය|inline=yes}}

=== ජෛව විවිධත්වය ===
{{Excerpt|නයිජර් හි භූගෝලය|ජෛව විවිධත්වය|inline=yes}}

== පාලනය සහ දේශපාලනය ==
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය||inline=yes}}

=== විදේශ සබඳතා ===
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය|විදේශ සබඳතා|inline=yes}}

=== යුද ===
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය|යුද|inline=yes}}

=== අධිකරණ පද්ධතිය ===
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය|අධිකරණ පද්ධතිය|inline=yes}}

=== නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම ===
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය|නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම|inline=yes}}

=== රජයේ මුල්‍ය ===
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය|රජයේ මුල්‍ය|inline=yes}}

==== විදේශ ආධාර ====
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය|විදේශ ආධාර|inline=yes}}

=== පරිපාලන අංශ ===
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය|පරිපාලන අංශ|inline=yes}}

=== විශාලතම නගර ===
{{Excerpt|නයිජර් හි පාලනය සහ දේශපාලනය|විශාලතම නගර|inline=yes}}

== ආර්ථිකය ==
{{Excerpt|නයිජර් හි ආර්ථිකය||inline=yes}}

== ජනවිකාසය ==
{{Excerpt|නයිජර් හි ජනවිකාසය||inline=yes}}ජනවිකාස

=== නාගරික ජනාවාස ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ජනවිකාසය|නාගරික ජනාවාස|inline=yes}}

=== ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ජනවිකාසය|ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්|inline=yes}}

=== භාෂා ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ජනවිකාසය|භාෂා|inline=yes}}

=== ආගම් ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ජනවිකාසය|ආගම්|inline=yes}}

==== ඉස්ලාම් ====
{{Excerpt|නයිජර් හි ජනවිකාසය|ඉස්ලාම්|inline=yes}}

=== අධ්‍යාපනය ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ජනවිකාසය|අධ්‍යාපනය|inline=yes}}

=== සෞඛ්‍ය ===
{{Excerpt|නයිජර් හි ජනවිකාසය|සෞඛ්‍ය|inline=yes}}

== සංස්කෘතිය ==
{{Excerpt|නයිජර් හි සංස්කෘතිය||inline=yes}}

=== උත්සව සහ සංස්කෘතික උත්සව ===

==== ගුරෙවෝල් උත්සවය ====
{{Excerpt|නයිජර් හි සංස්කෘතිය|ගුරෙවෝල් උත්සවය|inline=yes}}

==== සුව සාලෙ උත්සවය ====
{{Excerpt|නයිජර් හි සංස්කෘතිය|සුව සාලෙ උත්සවය|inline=yes}}

=== මාධ්‍ය ===
{{Excerpt|නයිජර් හි සංස්කෘතිය|මාධ්‍ය|inline=yes}}

== යොමු කිරීම් ==
&lt;references/&gt;{{සැකිල්ල:අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}

[[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය]]</text>
      <sha1>4srwi6dkutysyxwswsio27s0j2trsfq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විකිපීඩියා:කෝපි කඩේ (miscellaneous)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23867</id>
    <revision>
      <id>794976</id>
      <parentid>794802</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T22:17:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Οἶδα</username>
        <id>76576</id>
      </contributor>
      <comment>/* ෆිල්මි */ Reply</comment>
      <origin>794976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154768" sha1="qzictwysh3zns8vnp5b90322kzhnh7r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Villagepumppages|Miscellaneous|The '''miscellaneous''' section of the කෝපි කඩේ is used to post messages that do not fit into any other category. Please post on the [[Wikipedia:කෝපි කඩේ (policy)|policy]], [[Wikipedia:කෝපි කඩේ (technical)|technical]], or [[Wikipedia:කෝපි කඩේ (proposals)|proposals]] pages, or - for assistance - at the [[Wikipedia:Help desk|help desk]], rather than here, if at all appropriate. For general knowledge questions, please use the [[WP:RD|reference desk]].|WP:VPM}}&lt;!--

--&gt;__NEWSECTIONLINK__&lt;!--

--&gt;{{පරිශීලක:MiszaBot/config
|archive = විකිපීඩියා:කෝපි කඩේ (miscellaneous)/Archive %(counter)d
|algo = old(26w)
|counter = 15
|maxarchivesize = 50T
|archiveheader = {{විකිපීඩියා:කෝපි කඩේ/සංරක්ෂිත ශීර්ෂකය}}
|minthreadsleft = 20
}}&lt;!--

--&gt;{{cent}}__TOC__
{{Clear}}
{{anchor|below_toc}}
&lt;/noinclude&gt;
[[Category:Non-talk pages that are automatically signed]]
[[Category:විකිපීඩියා දැන්වීම්පුවරු|{{PAGENAME}}]]

== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==

''Apologies for writing in English.''

The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.

* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.

We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25956752 --&gt;

== Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''

Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.&lt;br&gt; 
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''

The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.

For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.&lt;br&gt;We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&amp;oldid=26055343 --&gt;

== Feminism and Folklore 2024 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 07:26, 18 ජනවාරි 2024 (යූටීසී)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

-- [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 07:26, 18 ජනවාරි 2024 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:08, 19 ජනවාරි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 ජනවාරි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. 

A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks.

Please look forward to hearing about the next steps soon.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:24, 12 පෙබරවාරි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26160150 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26166467 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 මාර්තු 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26276337 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
: ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
: ''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all,

This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. 

Here are the key planned dates:

*  May 2024: Call for candidates and call for questions
*  June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5]
*  June-August 2024: Campaign period
*  End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period
*  October–November 2024: Background check of selected candidates
*  Board's Meeting in December 2024: New trustees seated

Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan.

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]].

Best regards,

[[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group)

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 මාර්තු 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26349432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to select members of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 අප්‍රේල් 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;Hello all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page].

This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource.

Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]].

We look forward to your participation!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:22, 14 මැයි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

[[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]]

Dear community members,

The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. 

You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. 

You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language.

On behalf of the CAC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:26, 22 මැයි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello,

The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. 

We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term:

* North America (USA and Canada)
** –
* Northern and Western Europe
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]]
* Latin America and Caribbean
** –
* Central and East Europe (CEE)
** —
* Sub-Saharan Africa
** –
* Middle East and North Africa
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]]
* East, South East Asia and Pacific (ESEAP)
** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]]
* South Asia
** –

The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term:

* [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]]
* –
* –
* –
* –

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 ජූනි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hi everyone,

The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading.

'''What is the Wikimedia Movement Charter?'''

The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

'''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”'''

Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote.

'''Movement Charter ratification vote'''

Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta.

If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org].

On behalf of the MCDC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:45, 11 ජූනි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading.

Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]].

After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further.

If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org'''].

On behalf of the CEC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 ජූනි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''.

If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:46, 8 ජූලි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;U4C Special Election - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024.

The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]].

In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]].

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 ජූලි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Movement Charter ratification voting results&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.  

As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy.

The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: 

'''Individual vote:'''

Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333).

'''Affiliates vote:'''

Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111).

'''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:'''

The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].  

With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''.

We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance.

The Charter Electoral Commission,

[[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 17:52, 18 ජූලි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== වික්ෂනරි පරිපාලක ඡන්ද විමසීම ==

වික්ෂනරිය තුළ, නව පරිපාලක ඡන්ද විමසීම ගැන ඔබ දැනුවත් ද? 2024-07-31 දිනෙන් අවසන් වන ඡන්ද විමසීමක් මේ මොහොතේ දී ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතියි. ඔබට මෙම ව්‍යාපෘතිය තුළ ගිණුමක් පවතියි නම්, හැකි ඉක්මනින් ඡන්ද විමසීම් පිටුව වෙත යන්න.

* [[:wikt:si:වික්ෂනරි:පරිපාලකවරු#Lee]]

ඔබගේ සහාය හෝ විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කරන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:03, 24 ජූලි 2024 (යූටීසී)

:සිහි කැඳවීම: මෙම ඡන්ද විමසීම ක්‍රියාත්මක වන්නේ තව දින තුනක් (3) පමණි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:47, 28 ජූලි 2024 (යූටීසී)

== විකිපොත් පරිපාලක ඡන්ද විමසීම ==

විකිපොත් තුළ, නව පරිපාලක ඡන්ද විමසීම ගැන ඔබ දැනුවත් ද? 2024-07-31 දිනෙන් අවසන් වන ඡන්ද විමසීමක් මේ මොහොතේ දී ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතියි. ඔබට මෙම ව්‍යාපෘතිය තුළ ගිණුමක් පවතියි නම්, හැකි ඉක්මනින් ඡන්ද විමසීම් පිටුව වෙත යන්න.

* [[:b:si:විකිපොත්:පරිපාලකවරු#Lee]]

ඔබගේ සහාය හෝ විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කරන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:25, 25 ජූලි 2024 (යූටීසී)

:සිහි කැඳවීම: මෙම ඡන්ද විමසීම ක්‍රියාත්මක වන්නේ තව දින තුනක් (3) පමණි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:47, 28 ජූලි 2024 (යූටීසී)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:48, 27 ජූලි 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now.

'''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC.

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:31, 6 අගෝස්තු 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC ==

Hi all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page].

This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites.

Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation!

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 23:19, 22 අගෝස්තු 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]].

I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026:

* North America (USA and Canada)
** Ajraddatz

The following seats were not filled during this special election:

* Latin America and Caribbean
* Central and East Europe (CEE)
* Sub-Saharan Africa
* South Asia
* The four remaining Community-At-Large seats

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]].

On behalf of the U4C and the Elections Committee,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board.

Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]].

When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 12:14, 3 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 18:58, 27 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted.

The following four candidates were the most voted:

# [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]]
# [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]]
# [[User:Victoria|Victoria Doronina]]
# [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]]

While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]]

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group

&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:25, 14 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27601062 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC ==

Hello everyone,

The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone &lt;https://zonestamp.toolforge.org/1732896000&gt;). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: &lt;https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024&gt;.

This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation.

Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Sinhalese Wikipedia ==

{{Int:Hello}} Sinhalese Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Sinhalese Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[ගොනුව:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[ගොනුව:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

This feature is available in four Wikipedia (Albanian, Malayalam, Mongolian, and Tagalog). We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th December 2024.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|talk]]) 04:18, 28 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28074658 --&gt;

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 22:15, 21 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Feminism and Folklore 2025 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 02:36, 29 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 02:36, 29 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26503019 --&gt;

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 පෙබරවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:29, 22 පෙබරවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== An improved dashboard for the Content Translation tool ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{Int:hello}} Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device.

With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below.
[[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the &quot;For you&quot; and &quot;...More&quot; buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups (&quot;Create new pages&quot; and &quot;Expand with new sections&quot;)-one for each activity.]]
[[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]]
We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''.
Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. 

Thank you!

On behalf of the Language and Product Localization team.
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 02:56, 13 මාර්තු 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&amp;oldid=28382282 --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! 

The most active contesters will receive prizes.

If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;

16:11, 16 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Sub-referencing: User testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
&lt;small&gt;''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''&lt;/small&gt;

Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:

#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. 
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.

We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.

Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! &lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])&lt;/bdi&gt; 15:03, 28 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=28628657 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|සාකච්ඡාව]])&lt;/bdi&gt; 22:07, 15 මැයි 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:27, 22 මැයි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 03:08, 28 මැයි 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|සාකච්ඡාව]]) 16:47, 29 මැයි 2025 (යූටීසී)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&amp;oldid=28803829 --&gt;

== Help needed with translating User Interface message strings ==

Hello Wikimedians

I hope this message finds you well! We have some User Interface message strings that need your help to be translated into Sinhala. Right now, they're at 0 percent, and it would be fantastic to get them fully localized.

@[[පරිශීලක:BuddhikaW88|BuddhikaW88]], @[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] and @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], thank you for all your contributions in this Wikipedia. Maybe you are interested in volunteering to translate the message strings, and anyone else interested in jumping in and lending a hand. Below is the link for the message strings on translatewiki:

* [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-contenttranslation-automatic-translation&amp;language=si&amp;filter=%21translated&amp;action=translate https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-contenttranslation-automatic-translation&amp;language=el&amp;filter=%21translated&amp;action=translate]

If you haven’t used [https://translatewiki.net/ translatewiki.net] before, no worries! Here’s what you need:

* A good grasp of both English and Sinhala.
* A TranslateWiki account (your wiki account won’t work here, but you can easily create one with your existing Wiki details, so you don’t have to remember anything new).
* A willingness to follow some simple instructions!

Once you’ve got your account set up, you’ll need to translate a few random messages for the site to authenticate your knowledge of the language. After that, you can dive right into the translations using the links above.

Thanks so much for helping! If you have any questions or need help, let me know.

[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|talk]]) 06:34, 7 ජූනි 2025 (යූටීසී)

:Last time I tried working with translatewiki, it was 2021-04-08, and I couldn't do it. I asked for help in my talk page, but nobody was there. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:39, 7 ජූනි 2025 (යූටීසී)
::Sorry about not getting the help you needed to get started. You can check out [[mediawikiwiki:Help:Extension:Translate/Translation_example|this resource]] and see if it will help. You can also ask a specific person, User: BuddhikaW88, for help directly. Thank you! [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|talk]]) 23:21, 9 ජූනි 2025 (යූටීසී)
:::Thanks. I'll try one more time then. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:21, 10 ජූනි 2025 (යූටීසී)
:Thank you so much, @[[පරිශීලක:BuddhikaW88|BuddhikaW88]]! I truly appreciate your swift work on this. [[:el:Χρήστης:UOzurumba_(WMF)|UOzurumba (WMF)]] [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|talk]]) 23:23, 9 ජූනි 2025 (යූටීසී)

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 ජූනි 2025 (යූටීසී) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 17:44, 17 ජූනි 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 ජූනි 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:36, 26 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 04:48, 9 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 නොවැම්බර් 2025 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:21, 18 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:01, 19 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Scholarship Applications Open for WikiConference India 2026 ==

Hello everyone,

Scholarship applications are now open for WikiConference India 2026. The conference will take place from 4th to 6th September 2026 in Kochi, India.

WikiConference India brings together Wikimedians, community organizers, and contributors from across India, South Asia, and beyond. It is a space to connect, learn, share experiences, and collaborate on strengthening the free knowledge movement.

If you are an active contributor to Wikimedia projects or involved in community activities, you are encouraged to apply for the scholarship. Detailed announcement is [[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|'''here''']]. 🙂

Application deadline: [15th April 2026 11:59 p.m. IST]

Application link: [[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform?usp=header application link]]

More information: [&lt;nowiki/&gt;[[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|Meta page link]]]

Please feel free to share this announcement with others in your community.

Thank you.

WikiConference India 2026 Organising Team [[User:Athulvis|Athulvis]] ([[User talk:Athulvis|talk]]) 06:41, 9 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 00:58, 26 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 මැයි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]&lt;/bdi&gt; 23:21, 2 ජූනි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-06-04_Wikipedias&amp;oldid=30626143 --&gt;

== ෆිල්මි ==

ෆිල්මි යන්න පෙරදී මෙම ව්‍යාපෘතිය තුළ භාවිතා වූ යෙදුමක්. එයට අදාළ ප්‍රවර්ග හිස් කොට මකා දැමීම වෙනුවට ඒවා වෙනස් කරන්නේ නම් පැහැදිලි paper trail එකක් ඉතිරි කිරීම අවශ්‍යයි. මෙම වෙනස් කිරීමට අදාළ සාකච්ඡාවක් සිදු වූ ස්ථානය සොයා දිය හැකි ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:00, 21 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:ඔව්. මෙම වෙනස්කිරීමට අදාළ සාකච්ඡාව ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ මෙහි ඇත:
:[[:en:Talk:Indian film music#Requested_move_10_May_2026]]
:එම සාකච්ඡාවේදී &quot;Filmi&quot; යන්න සමස්ත ඉන්දීය චිත්‍රපට සංගීතය සඳහා භාවිත වන නාමයක් නොවන බවත්, එය බොහෝවිට බොලිවුඩ්/හින්දි චිත්‍රපට සංගීතය සඳහා භාවිත වන යෙදුමක් බවත් පෙන්වා දෙන ලදී. ඒ අනුව ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ &quot;Filmi&quot; ලිපිය &quot;Indian film music&quot; ලෙස ගෙන යන ලදී.
:සිංහල විකිපීඩියාවේ මෙම ප්‍රවර්ගය පැරණි ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා වර්ගීකරණය අනුගමනය කරමින් නිර්මාණය කර තිබූ බව පෙනේ. එබැවින් මෙය ස්වාධීනව ස්ථාපිත වූ දේශීය වර්ගීකරණයක් නොව, ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ වසර ගණනාවක් පැවති නාමකරණ/විෂය පථ දෝෂයක් අනුකරණය කිරීමක් ලෙස මම සලකමි. මගේ වෙනස්කිරීමේ අරමුණ වූයේ එම උරුම වූ දෝෂය නිවැරදි කිරීමයි. [[User:Οἶδα|Οἶδα]] ([[User talk:Οἶδα|talk]]) 04:51, 21 ජූනි 2026 (යූටීසී)
::ඒ කියන්නේ සරළව, සිංහල විකිපීඩියාව තුළ අදාළ කරුණ සඳහා සාකච්ඡාවක් සිදු වී නැති බව ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:34, 21 ජූනි 2026 (යූටීසී)
:::නැත, මෙම වෙනස්කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිංහල විකිපීඩියාව තුළ වෙනම සාකච්ඡාවක් සිදු වී නැත.
:::කෙසේ වෙතත්, මාගේ අදහස වන්නේ මෙය සිංහල විකිපීඩියාව තුළ ස්වාධීනව සංවර්ධනය වූ වර්ගීකරණයක් නොවන බවයි. ප්‍රවර්ගය නිර්මාණය කළ අවස්ථාවේදී ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ තිබූ වර්ගීකරණය සෘජුව අනුකරණය කර ඇති බව පෙනේ. එබැවින් එම වර්ගීකරණයේ නාමකරණ හෝ විෂය පථ ගැටලුවක් පසුව හඳුනාගෙන නිවැරදි කර ඇත්නම්, එම දෝෂය සිංහල විකිපීඩියාවට පිටපත් වී තිබීම පමණින් එය නිවැරදි වර්ගීකරණයක් බවට පත් නොවේ. [[User:Οἶδα|Οἶδα]] ([[User talk:Οἶδα|talk]]) 18:10, 21 ජූනි 2026 (යූටීසී)
::::{{reply to|Lee}} මම [[:ප්‍රවර්ගය:ෆිල්මි]] ගීත ඉවත් කිරීමට උත්සාහ කළේත් මේ හේතුව නිසාමයි. එය ස්වාධීන ප්‍රවර්ගයක් ලෙස පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය වෙනස් විෂය පථයක් එයට නොමැත.
::::&quot;ෆිල්මි&quot; යන්න හින්දි/බොලිවුඩ් චිත්‍රපට සංගීතය අදහස් කරන ලෙස ගන්නේ නම්, එය දැනටමත් පවතින [[:ප්‍රවර්ගය:හින්දි-භාෂා චිත්‍රපට සඳහා රචිත ගීත]] සමඟ අතිරික්ත (duplicate) ප්‍රවර්ගයක් වේ.
::::අනෙක් අතට, &quot;ෆිල්මි&quot; යන්න සමස්ත ඉන්දියානු චිත්‍රපට සංගීතය අදහස් කරන ලෙස අර්ථ දක්වන්නේ නම්, එය [[:ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු චිත්‍රපට සඳහා රචිත ගීත]] සමඟ අතිරික්ත වේ.
::::නමුත්, මා කලින් සඳහන් කළ පරිදි, &quot;Filmi&quot; යන්න සමස්ත ඉන්දියානු චිත්‍රපට සංගීතය සඳහා භාවිත වන නාමයක් නොවන බව පසුව ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේද පිළිගෙන එම නාමකරණය නිවැරදි කර ඇත. ඒ අනුව &quot;ෆිල්මි&quot; යන්න එම අර්ථයෙන් භාවිත කිරීම, ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ තිබූ එම පැරණි දෝෂයම නැවත පවත්වාගෙන යාමක් වනු ඇත. [[User:Οἶδα|Οἶδα]] ([[User talk:Οἶδα|talk]]) 22:17, 28 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|සාකච්ඡාව]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 ජූනි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 ජූනි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;</text>
      <sha1>qzictwysh3zns8vnp5b90322kzhnh7r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>794991</id>
      <parentid>794812</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T03:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>794991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61193" sha1="7d8cqwfmdsu4tovk0ruumbipoctaaxu" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>7d8cqwfmdsu4tovk0ruumbipoctaaxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මලීෂ වගන්තිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32262</id>
    <revision>
      <id>795010</id>
      <parentid>794815</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T09:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>795010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39438" sha1="b21toh5r7y3so8wpllooiik8dsqj9ey" xml:space="preserve">{{autobiography|date=සැප්තැම්බර් 2011}}
&lt;!-- Please do not remove or change this AfD message until the issue is settled --&gt;
&lt;!-- The nomination page for this article already existed when this tag was added.  If this was because the article had been nominated for deletion before, and you wish to renominate it, please replace &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri&quot; with &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri (2nd nomination)&quot; below before proceeding with the nomination.
--&gt;{{AfDM|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|year=2011|month=සැප්තැම්බර්|day=1|substed=yes|help=off}}
&lt;!-- For administrator use only: {{Old AfD multi|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|date=1 සැප්තැම්බර් 2011|result='''keep'''}} --&gt;
&lt;!-- End of AfD message, feel free to edit beyond this point --&gt;
'''තද පැහැති අකුරු පෙළ'''==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Revo Pathum Weeramanthri==

[[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]]

'''කෙට් චිත්‍රපට නිර්මාණකරැවෙක්'''&lt;nowiki&gt; වශයෙන් ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් විකල්ප සිනමා  මාධ්‍ය තුළින් කේෂ්ත්‍රයට පිවිසුනු අයෙකි. 2008 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත් වූ Digital Stories - 2008 තරගයේ  අවසන් වටයේ හොදම නිර්මාණ අතරට නිර්මාණ දෙකක් ජයහණය කරන අතර {{&lt;/nowiki&gt;http://www.adicsrilanka.org/Digital_stories_2011_Home.html}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;} 2009 වසරේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ කෙටි චිත්‍රපට උළලේ දෙවන ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මාන {{http://www.lightofasiafoundation.com/index.php/light-of-asia-projects/buddhist-film-festival}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;}හිමිකර ගනියි.  2011 වසරේද පළමු ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මානයක් දිනාගැනීමට හැකිවිය[Light of Asia foundation |http://ylanka.com/lightofasia/wesak.php]ආසියාලෝකය{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පදනම- ජාතික චිත්‍රරපට සංස්ථාව හා බීඑම්අයිසීඑච් යන ආයතන තරග සංවිධානය කෙරින. 2013 වසරේද ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ වාර්ෂික කෙටි චිත්‍රපට තරගයේද ඔහුගේ ‘‘කවුද?“ කෙටි චිත්‍රපටයට ජයග්‍රහණයක් හිමි විය.</text>
      <sha1>b21toh5r7y3so8wpllooiik8dsqj9ey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නවසීලන්ත ජාතික රග්බි සංගම් කණ්ඩායම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52229</id>
    <revision>
      <id>795005</id>
      <parentid>794921</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T06:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>795005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92443" sha1="bahugwwtoiwco85tpgjwxv6voh6gglg" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රග්බි කණ්ඩායම
| country =නවසීලන්තය 
| image = All Blacks logo.svg
| union = නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම 
| nickname = ඕල් බ්ලැක්ස්
| emblem = [[රිදී පැහැති ඔලිව් අත්ත]]
| captain = [[රිචී මැකොව්]] | coach = [[ස්ටීව් හැන්සන්]]
| from = 2003
| caps = [[රිචී මැකොව්]] (124)
| top scorer = [[ඩෑන් කාර්ටර්]] (1440)
| most tries = [[ඩග් හොව්ලට්]] (49)
| youngest player = [[ජෝනා ලෝමු]] 1994 (aged 19 years, 45 days)
| url = www.allblacks.com
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _allblacks1112h
| pattern_ra1 =
| pattern_so1 = _3_stripes_white
| leftarm1 =000000
| body1 = 000000
| rightarm1 =000000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 =
| pattern_b2 =_allblacks1112a
| pattern_ra2 =
| pattern_so2 = _color_3_stripes_white
| leftarm2 = ffffff
| body2 = ffffff
| rightarm2 = ffffff
| shorts2 =000000
| socks2 = 000000
| first = {{රසං|AUS}} 3–22 {{රසං-දකුණු|NZL}}&lt;br /&gt;(15 අගෝස්තු1903)
| bigwin = {{රසං|NZL}} 145–17 {{රසං-දකුණු|JPN}}&lt;br /&gt;(4 ජූනි1995)
| bigloss = {{රසං|AUS}} 28–7 {{රසං-දකුණු|NZL}}&lt;br /&gt;(28 අගෝස්තු1999)
| World cup apps = 7
| year = 1987
| best = Champions, [[1987 Rugby World Cup|1987]], [[2011 Rugby World Cup|2011]]
| worst = Quarter-finals, [[2007 Rugby World Cup|2007]]
}}
&lt;!-- This article is written in New Zealand English--&gt;

'''ඕල් බ්ලැක්ස්''' නමින් [[නවසීලන්තය]] නියෝජනය කරන්නේ එරට [[ජාතික ක්‍රීඩාව]] &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www2.stats.govt.nz/domino/external/web/nzstories.nsf/0/479c4ffcbb884149cc256b1f00001198?OpenDocument |title=Sport, Fitness and Leisure |year=2000 |work=New Zealand Official Yearbook |publisher=Statistics New Zealand |accessdate=21 July 2008 |quote=Traditionally New Zealanders have excelled in rugby union, which is regarded as the national sport, and track and field athletics.}}&lt;/ref&gt; වන රග්බි ක්‍රීඩාව නියෝජනය කරන කණ්ඩායමයි. ඕල් බ්ලැක්ස් අවසන් වරට පැවති [[2011 රග්බි ලෝක කුසලානය|රග්බි ලෝක කුසලානය]] ජයගත් අතර 2013 වසරේ [[අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලනය]](IRB) විසින් නම් කරන ලද හොඳම රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම බවට ද පත් විය.2013 වසරේ හොඳම ක්‍රීඩකයා බවට පත් වූ කිරන් රීඩ් නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ උප නායකයා වන අතර හොඳම පුහුණුකරු බවට පත් වූ රිචර්ඩ් හැන්සන් නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන පුහුණුකරුය.2012 වසරේදී ඕල් බ්ලැක්ස් විසින් වසරේ හොඳම ක්‍රීඩකයා,කණ්ඩායම සහ පුහුණුකරු යන සම්මාන ත්‍රිත්වයම දිනාගත් අතර රග්බි ලෝක කුසලානය දිනාගැනීමෙන් පසුව 2011 වසරේදී,වසරේ හොඳම කණ්ඩායම සහ පුහුණුකරු වෙනුවෙන් සම්මාන දිනාගන්නා ලදී.ඔවුන් 76%ට වඩා තමන් තරඟ කරන ලද [[ටෙස්ට් තරඟ(රග්බි යුනියන්)|ටෙස්ට් තරඟ ]](වෘත්තිමය ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ හොඳම කණ්ඩායම් දක්‍ෂතාවයක් ලෙස මෙය සැළකේ) ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර මෙතෙක් ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ලකුණු ප්‍රමාණයට ද හිමිකම් කියයි.ජාත්‍යන්තර තලයේ තමන් තරඟ කරන සියලුම ටෙස්ට් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණය කර ඇති එකම කණ්ඩායම ඕල් බ්ලැක්ස් වන අතර 1903 පළමු තරගයෙන් පසුව [[ටෙස්ට්|ටෙස්ට් තරඟ]] වලදී,නවසීලන්තය පරාජය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ වෙනත් රටවල් පහක් පමණි.{{#Tag:ref|ඔස්ට්‍රේලියාව,එංගලන්තය,දකුණු අප්‍රිකාව,ප්‍රංශය සහ වේල්සය.|group =n}} 2003 ඔක්තෝම්බර් මස ලෝක රග්බි ශ්‍රේණිගතකිරීම් හදුන්වාදීමෙන් පසුව,එහි මුල් තැන අනෙක් සියලුම රටවල් එකතුව ගත කළ කාලයට වැඩි කාලයක් නවසීලන්තය ගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;WorldRank&quot;&gt;{{cite web | publisher=irb.com|title=World Rankings |url=http://www.irb.com/rankings/index.html |accessdate=26 May 2013}}&lt;/ref&gt;

නවසීලන්තය,[[ආර්ජන්ටිනා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ආර්ජන්ටිනාව]], [[ඔස්ට්‍රේලියා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ඔස්ට්‍රේලියාව]] සහ [[දකුණු අප්‍රිකා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|දකුණු අප්‍රිකාව]] යන රට වලට එරෙහිව [[රග්බි කුසලානය]] වෙනුවෙන් තරඟ වදී—2012ට පෙර ආර්ජන්ටිනාව සහභාගී නොවූ බැවින් මෙම තරඟාවලිය එවකට තුන් ජාතීන් අතර සටන ලෙස හැදින්වුණි.අවුරුදු 16ක ඉතිහාසයේ 11ක් වරක්ම මෙම ශුරතාවය දිනා ඇත්තේ නවසීලන්තයයි.වාර්ෂිකව ඔස්ට්‍රේලියාව සමග පැවැත්වෙන [[බ්ලේඩ්ස්ලෝ කුසලානය]]ද වාර්ෂිකව දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවැත්වෙන [[ෆ්රිඩම් කුසලානය]]ද දැනට උසුලන්නේ ඔවුන් ය.නවසීලන්තය සිව් වරක්ම [[ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් සංචාර|ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම්]](එක් සංචාරයකදී එංගලන්තය,වේල්සය,අයර්ලන්තය සහ ස්කොට්ලන්තය යන රටවල් හතරම පැරදවීම)අවස්ථා දිනා ඇත-1978,2005,2008,2010.

2005න් පසුව හයවරක් නවසීලන්තය ලොව හොඳම රග්බි කණ්ඩායම ලෙස අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලනය විසින් නම් කර ඇත.&lt;ref name=&quot;PastIRBawards&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.irb.com/history/awards/pastwinners/index.html |title=Past Winners |publisher=irb.com |accessdate=31 January 2013}}&lt;/ref&gt; වත්මන් නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් තිදෙනෙක් හොඳම ක්‍රීඩකයාට හිමි අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලන සම්මානය දිනා ඇත-වර්තමාන නායක [[රිචි මැකොව්]], [[ඩෑන් කාර්ටර්]] සහ [[කිරන් රීඩ්]].හිටපු ජාත්‍යන්තර නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් 15 දෙනෙක් දැනට [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]]ට පත් කොට ඇත.

නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පළමු තරඟය 1884 දී [[කම්බර්ලන්ඩ් කණ්ඩායම,නිව් සවුත් වේල්සය]]ට එරෙහිව පැවැත්වුණු අතර ඔවුන්ගේ පළමු ජාත්‍යන්තර තරඟය 1903 දී ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව සිඩ්නි හිදී පැවැත්වුණි.1904 දී ඔවුන් තම රට තුල පළමු ජාත්‍යන්තර ටෙස්ට් තරඟය, [[වෙලින්ග්ටන්]] හිදී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායමට එරෙහිව පවත්වන ලදී.{{#Tag:ref|එවකට බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායම වර්තමානයේ බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් යන නමින් හඳුන්වයි|group =n}}ඉන්පසු පැවති[[උතුරු ඇමෙරිකානු සහ යුරෝපා සංචාරය]] අතර තුර දී වේල්සයට එරෙහිව කාර්ඩිෆ් හිදී තම පළමු ටෙස්ට් තරඟ පරාජය විඳීමට නවසීලන්තයට සිදුවිය.

== ඉතිහාසය ==
=== නවසීලන්තයට රග්බි හඳුන්වාදීම ===
[[File:New Zealand in NSW 1884.jpg|thumb|1884 දී නිව් සවුත් වේල්සය,[[ඔස්ට්‍රේලියාව]]ට සංචාරය කරන ලද නවසීලන්ත කණ්ඩායම]]
නවසීලන්තයට රග්බි හඳුන්වාදුන්නේ 1870දී [[චාර්ල්ස් ජෝන් මොන්රෝ|චාර්ල්ස් මොන්රෝ]] විසිනි;මොන්රෝ එංගලන්තයේ [[ක්‍රිස්තු විද්‍යාලය(ෆින්ච්ලි)]] හි ඉගෙන ගන්නා සමයේදී ක්‍රීඩාව සොයාගන්නා ලදී.
&lt;ref name=&quot;Monro&quot;&gt;{{cite news |publisher=BBC |location=UK |title=All Black magic: New Zealand rugby |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/5387120.stm |accessdate=12 November 2006 |date=27 September 2006 |first=Sean |last=Davies |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081101222458/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/5387120.stm |archivedate=1 November 2008 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; නවසීලන්තය තුල පළමු තරඟය 1870 වර්ෂයේදී නෙල්සන් නගරයේදී නෙල්සන් ක්‍රීඩා සමාජ කණ්ඩායම සහ නෙල්සන් විද්‍යාලයීය කණ්ඩායම අතර පැවැත්වුණි.නවසීලන්තය තුල පළමු පළාත් රග්බි සංගමය,[[කැන්ටබරි රග්බි සංගමය]],1879 &lt;ref name=&quot;CRFUFormed&quot;&gt;Gifford (2004), pg 27.&lt;/ref&gt; දී පිහිටුවන ලද අතර 1882 දී පළමු වරට සංචාරක [[නිව් සවුත් වේල්ස් රග්බි කණ්ඩායම]] සමඟ තම රට තුල දී තරඟ කරන ලදී.සංචාරක කණ්ඩායම ඕක්ලන්ඩ් සමාජය සමඟ දෙවරක්ද,වෙලින්ග්ටන් සමාජය සමඟ දෙවරක්ද සහ කැන්ටබරි,ඔටාගෝ,වෙස්ට් කෝස්ට් සහ උතුරු දුපත් සමඟ එක් වර බැගින් තරඟ හතරක්ද ක්‍රීඩා කරන ලදී.මෙයින් වසර දෙකකට පසුව පළමු වරට නවසිලන්ත කණ්ඩායමක් විදෙස් තරඟ සංචාරයක නිරත වූ අතර එහිදී,නිව් සවුත් වේල්ස් රග්බි කණ්ඩායම සමඟ තරඟ අටකට සහභාගී වෙමින් සියල්ල ජයගත්හ.&lt;ref name=&quot;NSWTour&quot;&gt;Gifford (2004), p 29.&lt;/ref&gt;

පෞද්ගලිකව සංවිධානය වූ බ්‍රිතාන්‍ය කණ්ඩායමක්,පසුව [[බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස්]] ලෙස හැඳින්වූ,1888 දී නවසීලන්තයේ සංචාරය කරන ලදී.මෙම තරඟාවලියේ කිසිදු [[ටෙස්ට් තරඟ(රග්බි යුනියන්)|ටෙස්ට් තරඟ]]යක් නොපැවැත්වුණු නමුත් පළාත් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව තරඟ පැවැත්වුනි.&lt;ref&gt; name=&quot;Giffordp30&quot;&gt;Gifford (2004), p 30.&lt;/ref&gt; බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රීඩකයන් බොහොමයක් උතුරු එංගලන්තයෙන් පැමිණි අතර වේල්ස සහ ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයන් කිහිප දෙනෙක්ද ඒ අතර විය.
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lionsrugby.com/history/timeline/1888_australia_and_new_zealand.php|title=1888: Australia &amp; New Zealand|publisher=British Lions|accessdate=arch 2013 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6FWILRA2B |archivedate=31 March 2013}}&lt;/ref&gt;

=== කීර්ති නාමය පැතිරවීම ===
නවසීලන්තය සහ [[දකුණු අප්‍රිකා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|දකුණු අප්‍රිකාව]] අතර රග්බි තරඟ,1921 දී දකුණු අප්‍රිකාවේ නවසීලන්ත සංචාරයත් සමඟ ඇරඹුන අතර එම තරඟාවලිය දෙපිලමටම  [[සම ජයග්‍රහණය]]ක් ලබා දෙමින් නිම වුණි.1928 දී නවසීලන්තය,දකුණු අප්‍රිකාවේ සංචාරයක නිරත වූ අතර එම තරඟාවලියද දෙපිලම තරඟ දෙක බැගින් ජයග්‍රහණය කළ නිසා සම තත්වයෙන් නිම වුණි.&lt;ref name=&quot;Harding234235&quot;&gt;Harding (2000), pg. 234–235.&lt;/ref&gt;

1924 දී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සහ ප්‍රංශය සංචාරය කළ නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ඔවුන් තරඟ කළ සියළුම තරඟ ජයග්‍රහණය කළ නිසා ''[[1924–25 නවසීලන්තයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපත්,අයර්ලන්තය සහ ප්‍රංශය සංචාරය|නොපෙනෙන්නන්]]'' ලෙස විරුදාවලි ලැබූ නමුත් ස්කොට්ලන්තය තම තරඟය වර්ජනය කිරීම හේතුවෙන් ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් අහිමි විය.&lt;ref&gt;Palenski (2003), pg 74.&lt;/ref&gt; පළමුවෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායමක් නවසීලන්තයට පැමිණියේ 1930 වසරේදීය.එම තරඟාවලියේ පළමු තරඟය බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායම ජයගත් නමුත් හොඳින් ක්‍රීඩා කළ ඕල් බ්ලැක්ස්,තරඟාවලිය 3-1ක් ලෙස ජය ගත්හ.&lt;ref name=&quot;1930Lions&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.lionsrugby.com/history/timeline/1930_new_zealand_and_australia.php | title=1930: New Zealand &amp; Australia |publisher=lionsrugby.com |accessdate=1 April 2013}}&lt;/ref&gt; නැවත නවසීලන්තය 1935–36 කාල වකවානුවේදී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සංචාරය කළ අතර එහිදී තරඟ 30ක් අතුරින් ඔවුන් පරාජයට පත්වුයේ තරඟ 3ක් පමණි.&lt;ref name=&quot;1935AllBlackTour&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/tourbreak.asp?IDID=33 |title=In the British Isles and Canada |publisher=All Blacks |accessdate=24 January 2007}}&lt;/ref&gt; මින් එක් පරාජයකදී, එංගලන්තයේ [[ඇලෙක්සැන්ඩර් ඔබෝලොන්ස්කි]] විසින් උත්සාහක දිනුම් 2ක් වාර්තා කළ අතර එංගලන්තය 13-0ක් ලෙස ප්‍රථම වරට නවසීලන්තය පරාජය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Obolensky&quot;&gt;{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/suffolk/7813726.stm | title=Statue for rugby's Russian prince | publisher=BBC News |accessdate=31 March 2013 |date=8 January 2009 |last=Sherlock |first=Grant}}&lt;/ref&gt;

[[File:Allblacks haka 1932.jpg|thumb|right|250px|1932දී [[ඔස්ට්‍රේලියා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ඔස්ට්‍රේලියාව]]ට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී හකා නැටුමේ උච්චතම අවස්ථාව ]]
1937දී දකුණු අප්‍රිකාව,නවසීලන්තයේ සංචාරයක ([[1937 දකුණු අප්‍රිකානු ඔස්ට්‍රලේෂියා සංචාරය]]) නිරත වූ අතර එම තරඟාවලියේ මුල් තරඟය පරාජයට පත් වුවද තරඟාවලිය ජයගැනීමට දකුණු අප්‍රිකාව සමත් විය.මෙම දකුණු අප්‍රිකානු කණ්ඩායම මෙතෙක් නවසීලන්තයේ සචාරයක යෙදුණු හොඳම රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම බව බොහෝ දෙනෙකුගේ මතයයි.&lt;ref&gt;Palenski (2003), pg 192.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Harding39&quot;&gt;Harding (2000), pg. 39.&lt;/ref&gt; නැවත නවසීලන්තයට දකුණු අප්‍රිකාව හමුවන්නේ 1949දී [[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]]ගේ නායකත්වයෙන් කරනු ලබන දකුණු අප්‍රිකානු සංචාරයේදීය.මෙම තරඟාවලිය ඉතා තියුණු මුහුණුවරක් ගත්තද නවසීලන්තය 4-0ක් ලෙස පරාජයට පත්වෙයි.

නොකඩවා දකුණු අප්‍රිකාව හමුවේ ලැබූ මෙම තරඟාවලි පරාජයන් ද්විත්වය නිසාවෙන් [[1956 දකුණු අප්‍රිකානු රග්බි යුනියන් කණ්ඩායමේ ඕස්ට්‍රේලියානු සහ නවසීලන්ත සංචාරය]] නවසීලන්තයට ජයගැනීමට ඉතා අවශ්‍ය විය.[[බොබ් ඩෆ්]]ගේ නායකත්වය යටතේ එම තරඟාවලිය 3-1ක් ලෙස ජයගැනීමට නවසීලන්තය සමත් වෙයි.මෙය දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව නවසීලන්තය ලැබූ ප්‍රථම තරඟාවලි ජයග්‍රහණය වන අතර තම රටින් පිටතදී දකුණු අප්‍රිකාව ලැබූ ප්‍රථම තරඟාවලි පරාජයයි.&lt;ref name=&quot;1956stats&quot;&gt;{{cite
web|url=http://stats.allblacks.com/asp/tourbreak.asp?IDID=46 |title=South Africa in New Zealand |publisher=All Blacks |accessdate=3 November 2006}}&lt;/ref&gt; 

නවසීලන්තය 1959දී 3-1ක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් කණ්ඩායම පරාජය කිරීමත් සමඟ නවසීලන්ත රග්බි ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගය ඇරඹුණි.1963-64 බ්‍රිතාන්‍ය සංචරයේදී ද නවසීලන්තයට ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් මඟ හැරී ගියේ ස්කොට්ලන්තය සමඟ තරඟය දෙපිලම කිසිදු ලකුණක් නොලබා ජය පරාජයෙන් තොරව නිමා වූ නිසාවෙනි.&lt;ref name=&quot;GrandSlamAttempts&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/event/story.cfm?c_id=1500971&amp;ObjectID=10357266 |title=Beach beckons as All Blacks celebrate history |work=NZ erald |accessdate=12 November 2006 |date=27 November 2005 |archive-date=30 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930014500/http://www.nzherald.co.nz/event/story.cfm?c_id=1500971&amp;ObjectID=10357266 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; අයර්ලන්තය සමඟ පැවති තරඟය ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වීම නිසා 1972-73 සංචාරයේදී ද ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් අහිමි විය.&lt;ref name=&quot;GrandSlamAttempts&quot;/&gt; 1978 දී වේල්සයට එරෙහිව ලබාගත් 13-12 ක ජයග්‍රහණයත් සමඟ නවසීලන්තය ප්‍රථම ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් ශුරතාවය දිනාගන්නා ලදී.

== නිල බැනියම ==
{{multiple image|header= ඕල් බ්ලැක්ස් නිල බැනියම්|image1=All Blacks 1905.JPG|width1 =100|caption1=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;1905 දී නිල බැනියම &lt;/div&gt;|image2=55716.jpg|width2=150|caption2=&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;වර්තමාන ඕල් බ්ලැක්ස් නිල බැනියම&lt;/div&gt;}}

වර්තමාන නවසීලන්ත නිල බැනියම,සුදු පැහැ කොලරයට අමතරව සම්පුර්ණයෙන්ම කළු පැහැ වන අතර ඉදිරිපසින් [[Adidas]] නිල ලාංජනය සහ NZRU([[New Zealand Rugby Union]]) රිදී පැහැති ඔලිව් අත්තද,පසුපස මධ්‍යයේ AIG ලාංජනය ද සහිත වේ.1884 දී ඔස්ට්‍රේලියාවට කරන ලද ප්‍රථම නවසීලන්ත විදෙස් සංචාරයේදී භාවිතා කළ නිල බැනියම වර්තමාන නිල බැනියමට වඩා සම්පුර්ණයෙන්ම වෙනස් එකකි.එවකට භාවිතා කරන ලද්දේ,අඳුරු පැහැ නිල බැනියමක් වන අතර එහි කමිසයට උඩින් පළඳින ඇඳුමේ වම් කෙළවරෙහි රත්‍රන් පැහැති ඔලිව් අත්තක් විය.&lt;ref name=&quot;BlueJGoldF&quot;&gt;Gifford (2004), pg 28.&lt;/ref&gt; 1883දී නැවත නිල ඇඳුම වෙනස් වන අතර,මෙය රිදී පැහැති ඔලිව් අත්තක් සහිත කළු පැහැති බැනියමකින් ද සුදු පැහැති කොට කලිසමකින් ද යුක්ත විය.&lt;ref name=&quot;Jersey1893&quot;&gt;Palenski (2003), pg 17.&lt;/ref&gt; විවිධ අවස්ථා වල ගනු ලැබූ ඡයාරුප වලට අනුව 1897 සිට 1901 දක්වා කාලය තුල තවත් වෙනස් නිල ඇඳුම් වලින් සැරසී නවසීලන්තය තරඟ වලට සහභාගී වී ඇත.&lt;ref name=&quot;jerseychange&quot;&gt;{{cite web | publisher=Te Ara&amp;nbsp;– The Encyclopedia of New Zealand | title=The &quot;All Black&quot; Uniform | url=http://www.teara.govt.nz/1966/A/AllBlacks/TheallBlackUniform/en|accessdate=31 October 2006}}&lt;/ref&gt;

මෑත කාලයේ සම්ප්‍රදායක් ලෙස ප්‍රංශය සමඟ පැවැත්වෙන වර්ෂ අවසාන සංචාරයේ තරඟ වලදී නවසීලන්තය තම නිල බැනියමේ එම්බ්‍රොයිඩ් කරන ලද පොපි මලක් පළඳියි.&lt;ref name=&quot;francejersey&quot;&gt;{{cite news| publisher=The Press (Christchurch) | title=ABs Remember |date=11 November 2006 |page=F1}}&lt;/ref&gt; පොපි මල යුරෝපයේ යුධ මෙහෙයුම් වලදී සටන් වැද මියගිය නවසීලන්ත ජාතිකයන් වෙනුවෙන් කරන ලද ගෞරවයක් බව රිචී මැකොව් සඳහන් කරන ලදී.
&lt;ref name=&quot;richiecomment&quot;&gt;{{cite web
 | work=IOL
 | publisher=Independent News             &amp; Media
 | title=All Blacks to honour fallen soldiers
 | url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=117&amp;set_id=6&amp;click_id=18&amp;art_id=qw116167788450S163
 | accessdate =11 July 2010 |date=24 October 2006
 | location = Cape Town
 | archiveurl=http://web.archive.org/web/20121024025916/http://www.iol.co.za/sport/all-blacks-to-honour-fallen-soldiers-1.564093
 | archivedate=24 October 2012}}&lt;/ref&gt;

නවසීලන්තයේ අමතර නිල ඇඳුම ලෙස සම්ප්‍රදායිකව යොදාගන්නේ කළු කොට කලිසම සමඟ සුදු පැහැති බැනියමකි.2011 දී නවතම අමතර නිල ඇඳුමක් හඳුන්වාදුන් අතර,මෙය කළු කොට කලිසම සමඟ සුදු පැහැති බැනියමට අමතරව බැනියමෙහි සුදු පැහැ කොලරයකින් සමන්විත විය.එම සුදු පැහැ කොලරය,1987 රග්බි ලෝක කුසලානය දිනාගත් නවසිලන්ත කණ්ඩායමට උපහාරයක් වශයෙන් යොදාගෙන තිබේ.

2012දී NZRU ඉතා මතභේදාත්මක තීරණයකට එළඹෙමින්, [[AIG]] නම් වූ ඇමෙරිකානු රක්ෂණ සහ මුදල් පිලිබඳ සේවා ආයතනයකට ඔවුන්ගේ ප්‍රචාරක දැන්වීම්,නවසීලන්ත නිල බැනියම පසුපස පලකිරීමේ අයිතිය ලබා දෙන ලදී.මේ සඳහා එම සමාගම විසින් වසර පහක් සඳහා ඩොලර් මිලියන 80ක් පමණ මුදල් ගෙවන ලද බවට නිල නොවන වාර්තා පවසයි.&lt;ref name=AIGvalue&gt;{{cite news|title=All Blacks' AIG deal worth $80m|url=http://www.odt.co.nz/sport/rugby/233235/rugby-all-blacks-aig-deal-worth-80m|accessdate=13 March 2013|newspaper=Otago Daily Times|date=4 November 2012}}&lt;/ref&gt;

== හකා නර්තනය ==
[[File:All Blacks Haka.jpg|thumb|400px|alt = The New Zealand team lined up, with their arms raised to their side and palms facing down, mouths open in full voice, and eyes looking directly at their opponents opposite. The New Zealanders are wearing black shorts and socks, while squatting with knees bent and backs straight.|[[ප්‍රංශ ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ප්‍රංශය]]ට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී නවසීලන්තය ඉදිරිපත් කරන ලද විශේෂ හකා නර්තනය]]

නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් සෑම ජාත්‍යන්තර තරඟයකට පෙරාතුවම ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික [[මඕරි සංස්කෘතිය]] විදහාපාන නර්තන විශේෂයක් වන [[හකා]] නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරයි.[[1888-89 ඕස්ට්‍රේලියානු සහ එංගලන්ත සංචාරය]]ත් සමඟ ඇරඹුණු මෙය නොකඩවා අඛණ්ඩව මේ වනතෙක් පවත්වාගෙන එයි.&lt;ref name=ABHaka&gt;Derby, Mark. [http://www.TeAra.govt.nz/en/maori-pakeha-relations/page-4 &quot;Māori–Pākehā relations - Sports and race&quot;], Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. 13 July 2012. Retrieved 18 February 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Mulholland17&gt;Mulholland (2009), p 17.&lt;/ref&gt;{{#Tag:ref|The New Zealand team that toured New South Wales in 1884 may have performed a haka, however this is not known for sure.&lt;ref name=AllBlackHaka&gt;Barker, Fiona. [http://www.TeAra.govt.nz/en/zoomify/34617/all-black-haka &quot;New Zealand identity - New Zealand’s peoples&quot;], Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. 16 November 2012. Retrieved 18 February 2013.&lt;/ref&gt;|group =n}} 1888-89 සමයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සංචාරය කරන ලද නවසීලන්ත කණ්ඩායම &quot;අකේ අකේ කියා කහා&quot; නම් හකා නර්තනය සිදුකළ අතර 1903දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ සංචාරය කරන ලද කණ්ඩායම &quot;ටුපටෝ කොයි කැන්ගරු&quot; නම් හකා නර්තනය සිදුකළහ.1905 ඕල් බ්ලැක්ස් කණ්ඩායම පළමු වරට &quot;[[කා මතේ]]&quot;-[[තේ රවුපරා]] ගෝත්‍රයේ එවකට නායකයතුමා වූ [[නිගටි ටෝ]] විසින් 19වන ශත වර්ෂයේදී නිර්මාණය කරන ලදී, නම් හකා නර්තනය යොදාගත්හ.1924 ඕල් බ්ලැක්ස් කණ්ඩායම විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද &quot;කෝ නියු ටිරෙනි&quot; නම් හකා නර්තනයක් යොදාගත්තද පසුව නැවත &quot;කා මතේ&quot; යොදාගන්නට පෙළඹුණි.&lt;ref name=&quot;1924Haka&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.teara.govt.nz/1966/H/Haka/AllBlackshaka/en |title=All Blacks' Haka |publisher=teara.govt.nz |accessdate=9 July 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Mulholland18&gt;Mulholland (2009), p 18.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=InvinciblesHaka&gt;{{cite news|last=Parker|first=Dean|title=The strange tale of Finnegan's haka|url=http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&amp;objectid=10811756|accessdate=2 March 2013|newspaper=New Zealand Herald|date=9 June 2012|archive-date=11 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121211190936/http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&amp;objectid=10811756|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2006 නොවැම්බර් මස කාර්ඩිෆ් හි [[මිලේනියම් ක්‍රීඩාංගනය]]දී පැවති තරඟයේදී,[[වේල්ස රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]] සමඟ ඇතිවූ මතභේදයක් නිසා නවසීලන්තය හකා නර්තනය පැවැත්වුයේ ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩාගාරය තුළ සිටය.මෙයට හේතුව හකා නර්තනයෙන් පසුව [[වේල්ස ජාතික ගීය]] පැවැත්වීමට වේල්සයට අවශ්‍යව තිබීමත් එසේ කිරීමට නවසීලන්තය අකමැත්ත පලකිරිමත්ය.&lt;ref name=&quot;NoHaka&quot;&gt;{{cite web| url=http://icwales.icnetwork.co.uk/rugbynation/rugby-news/tm_method=full&amp;objectid=18166940&amp;siteid=50082-name_page.html |title=So just who is to blame for no Millennium haka? |publisher= IC Wales |date=27 November 2006 |accessdate=14 June 2008}}&lt;/ref&gt; 2008දී නවසීලන්තය [[මුන්ස්ටර් රග්බි|මුන්ස්ටර්]] කණ්ඩායම සමඟ තෝමන්ඩ් පාර්ක් හිදී තරඟ වැදුණි.මෙහිදී මුන්ස්ටර් කණ්ඩායම නියෝජනය කළ නවසීලන්ත ජාතිකයන් සිව්දෙනා ඕල් බ්ලැක්ස් හකා නර්තනයට පෙරාතුව තමන්ගේ හකා නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරමින් නවසීලන්තයට අභියෝග කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web|author= |url=http://www.stuff.co.nz/sport/725123 |title=All Blacks v Munster |publisher=Fairfax |date=19 November 2008 |accessdate=28 November 2009}}&lt;/ref&gt; මෙම තරඟාවලියේදී ම,වරක් නවසීලන්තය තම හකා නර්තනය නිම කළ පසු වේල්ස ක්‍රීඩකයන් තම නියමිත් ස්ථාන වලට නොගොස් සිටි තැනම නැවතී සිටියහ.නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ද තරඟයට අවතීර්ණ නොවී තම ප්‍රතිවාදීන් දෙස බලා සිටි අතර මෙහිදී තරඟ තීරක ගේ මැදිහත්වීමෙන් පසු තරඟය ආරම්භ කිරීමට දෙපිල පෙළඹුණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/international/all-blacks-turn-up-heat-1032255.html|title=All Blacks turn up heat|work =The Independent| accessdate=11 July 2010 | location=London | first=James | last=Corrigan | date=24 November 2008}}&lt;/ref&gt;

== තරඟ වාර්තා ==
=== සමස්තය ===
{{IRB World Rankings|New Zealand|history=yes}}
ජාත්‍යන්තර තලයේ තමන් තරඟ කරන සියලුම ටෙස්ට් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණ අත් කරගෙන ඇති එකම කණ්ඩායම මොවුන් වන අතර 1903 පළමු තරගයෙන් පසුව ටෙස්ට් තරඟ වලදී නවසීලන්තය පරාජය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ වෙනත් රටවල් පහක් පමණි.ඔවුන් තමන් තරඟ කොට ඇති ටෙස්ට් තරඟ 512න් 390ක්ම ජයගෙන ඇති අතර-76.17%(වගුව බලන්න),තම රට තුලදී පරාජය වී ඇත්තේ තරඟ 37ක් පමණි. 2003 වසරේදී [[IRB ලෝක රග්බි ශ්‍රේණි ගතකිරීම්]] හදුන්වාදීමෙන් පසුව,එහි මුල් තැන වැඩිම කාල පරිච්ජේදයක් ගත කර ඇත්තේද නවසීලන්තයයි.&lt;ref name=&quot;RankingsArchive&quot;&gt;Ranking archives can be found at the IRB website; [http://www.irb.com/ www.irb.com]&lt;/ref&gt; 2000 සිට 2009 දශකයේ දී නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරඟ 100ක්-82%ක ජයග්‍රාහී තරඟ ප්‍රතිශතයක්, ජයගෙන ඇති අතර නොකඩවා ජයගත් තරඟ 15ක් සහ නොකඩවා තම රට තුළ ජයගත් තරඟ 30ක් මීට ඇතුලත්ය.2013 වර්ෂයේ තමන් ක්‍රීඩා කළ සියලුම තරඟ ජයගනිමින්,වෘත්තීමය රග්බි ඉතිහාසයේ වසරක් තුළ තමන් ක්‍රීඩා කරන ලද සියළුම තරඟ ජයගත් ප්‍රථම කණ්ඩායම බවට පත්වීමට නවසීලන්තය සමත් විය.&lt;ref name = &quot;A hundred wins&quot;&gt;{{cite web | first = Daniel | last = Gilhooly | date = 20 December 2009
 | url = http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&amp;objectid=10616661 | work = NZ Herald | title=All Blacks: A hundred wins, and thousands of frustrated fans |accessdate=19 December 2009}}&lt;/ref&gt;

නවසීලන්තයේ දීර්ඝතම නොකඩවා ලද ජයග්‍රහණ ප්‍රමාණය වන්නේ 1965 සිට 1970 දක්වා කාලය තුළ ලද ටෙස්ට් තරඟ 17ක සංඛ්‍යාව වන අතර මෙය දකුණු අප්‍රිකාව විසින් පසුකාලීනව සම කරන ලදී.ඔවුන්ගේ දීර්ඝතම නොකඩවා අපරාජිතව සිටි තරඟ සංඛ්‍යාව වන්නේ 1987 සිට 1990 දක්වා ටෙස්ට් තරඟ 23ක් අපරාජිතව සිටීමයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=New Zealand All Black great: John Kirwan|url=http://www.newzealand.com/travel/media/features/personalities/personalities_nz-all-black-great-john-kirwan_feature.cfm|work=Personalities|publisher=Tourism New Zealand|accessdate=25 November 2013}}&lt;/ref&gt; 2013 වර්ෂයේ තමන් ක්‍රීඩා කළ සියලුම තරඟ ජයගනිමින්,වෘත්තීමය රග්බි ඉතිහාසයේ වසරක් තුළ තමන් ක්‍රීඩා කරන ලද සියළුම තරඟ ජයගත් ප්‍රථම කණ්ඩායම බවට පත්වීමට නවසීලන්තය සමත් විය.

ප්‍රංශය,අයර්ලන්තය,ආර්ජන්ටිනාව,ෆිජී,සැමෝවා,ටොන්ගා,ජපානය සහ පෘතුගාලය යන සියලුම රටවල් වලට රග්බි ඉතිහාසයේ එම රටවල් ලද දරුණුම පරාජයන් ඇත කර ඇත්තේ ද  නවසීලන්තය විසිනි.ඔවුන්ගේ හොඳම ටෙස්ට් ජයග්‍රහණය 1995දී 145-7ක් ලෙස ජපානයට එරෙහිව අත්කරගන්නා ලද අතර&lt;ref name=Over100Scored&gt;{{cite web|title=All Black match scores of more than 100 |url=http://stats.allblacks.com/asp/centuries.asp?stats_ID=9 |publisher= All Blacks |accessdate=31 January 2013}}&lt;/ref&gt; ඔවුන්ගේ දරුණුම පරාජය වන්නේ ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව 1999දී ලැබූ 28-7 ක පරාජයයි.&lt;ref name=1999loss/&gt;

2013 නොවැම්බර් 26 වනදා තෙක් නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරඟ වලදී සියළුම රටවල් වලට එරෙහිව දැක්වූ දක්ෂතා පහත වගුවේ සඳහන් වේ:&lt;ref name=&quot;ABrecord&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com |publisher= All Blacks |title=All Blacks Test Match Record since first test match |accessdate=31 January 2013}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- only include matches listed at http://stats.allblacks.com/ - do not include non-Test matches e.g. Barbarians games --&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; float:right; clear: right; margin-left: 1em&quot;&gt; '''[[IBR ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම්|IBR ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම් නායකයන්]]'''&lt;br /&gt; {{IRB World Ranking leaders}}&lt;/div&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! width=200 | ප්‍රතිවාදී කණ්ඩායම 
! width=70 | තරඟ සංඛ්‍යාව 
! width=70 | ජය 
! width=70 | පරාජය 
! width=70 | සමවීම් 
! width=70 | ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත 
|-
| ආර්ජන්ටිනාව || [[History of rugby union matches between Argentina and New Zealand|18]] || 17 || 0 || 1 || 94.44%
|-
| ඔස්ට්‍රේලියාව || [[History of rugby union matches between Australia and New Zealand|149]] || 102 || 41 || 6 || 68.46%
|-
| බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් || [[History of rugby union matches between New Zealand and the British and Irish Lions|38]] || 29 || 6 || 3 || 76.32%
|-
| කැනඩාව || 5 || 5 || 0 || 0 || 100%
|-
| එංගලන්තය || [[History of rugby union matches between England and New Zealand|36]] || 28 || 7 || 1 || 77.78%
|-
| ෆිජී || 5 || 5 || 0 || 0 || 100%
|-
| ප්‍රංශය || [[History of rugby union matches between France and New Zealand|55]] || 42 || 12 || 1 || 76.36%
|-
| අයර්ලන්තය || [[History of rugby union matches between Ireland and New Zealand|28]] || 27 || 0 || 1 || 96.43%
|-
| ඉතාලිය || [[History of rugby union matches between Italy and New Zealand|12]] || 12 || 0 || 0 || 100%
|-
| ජපානය || 3 || 3 || 0 || 0 || 100%
|-
| පැසිෆික් දූපත් || 1 || 1 || 0 || 0 || 100%
|-
| පෘතුගාලය || 1 || 1 || 0 || 0 || 100%
|-
| රුමේනියාව || 2 || 2 || 0 || 0 || 100%
|-
| සැමෝවා || 5 || 5 || 0 || 0 || 100%
|-
| ස්කොට්ලන්තය || [[History of rugby union matches between New Zealand and Scotland|29]] || 27 || 0 || 2 || 93.10%
|-
| දකුණු අප්‍රිකාව || [[History of rugby union matches between New Zealand and South Africa|87]] || 50 || 34 || 3 || 57.47%
|-
| ටොන්ගා || 4 || 4 || 0 || 0 || 100%
|-
| ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය || 2 || 2 || 0 || 0 || 100%
|-
| වේල්සය || [[History of rugby union matches between New Zealand and Wales|29]] || 26 || 3 || 0 || 89.66%
|-
| ලෝක කණ්ඩායම || 3 || 2 || 1 || 0 || 66.67%
|- class=&quot;sortbottom&quot;
! එකතුව !! 512 !! 390 !! 104 !! 18 !! 76.17%
|}

=== ලෝක කුසලානය ===
නවසීලන්තය දෙවරක් රග්බි ලෝක කුසලානය දිනා ඇති අතර-1987 දී ඔස්ට්‍රේලියාවේ සහ නවසීලන්තයේ පැවති පළමු ලෝක කුසලානය, අවසන් වරට 2011 දී නවසීලන්තයේ පැවති ලෝක කුසලානය, එම දෙවතාවේදීම අවසන් තරඟයේදී ඔවුන් හමුවේ පරාජයට පත් වුයේ ප්‍රංශයයි.1991 ලෝක කුසලානයේදී ඔවුන් අවසන් පූර්ව තරඟයේදී ඔස්ට්‍රේලියාව හමුවේ පරාජය වුවද තෙවන ස්ථානය සඳහා වූ තරඟය ජයගත්හ.1995 ලෝක කුසලානයේදී,අවසන් තරඟයට ක්‍රීඩා කළ නවසීලන්තය අතිරේක කාලයේදී ලබාගත් ලකුණු හේතුවෙන් සත්කාරක දකුණු අප්‍රිකාව හමුවේ පරාජයට පත්විය.1997 ලෝක කුසලානයේදී,අවසන් පූර්ව තරඟය සහ තෙවන ස්ථානය වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කරන තරඟය යන දෙකම පරාජය වීම නිසා ඔවුන්ට හිමි වුනේ සිව්වන ස්ථානයයි.2003 වසරේදී නැවත අවසන් පූර්ව තරඟයේදී සත්කාරක ඔස්ට්‍රේලියාව හමුවේ පරාජය වී පසුව තෙවන ස්ථානය හිමිකරගන්නා ලදී.2007 ලෝක කුසලානය,රග්බි ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ නවසීලන්තයට අමිහිහිරිම ලෝක කුසලානය බවට පත් කරමින් සත්කාරක ප්‍රංශය හමුවේ අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයේදී පරාජය වීමට ඔවුන්ට සිදුවිය;&lt;ref name=&quot;2007Exit&quot;&gt;{{cite web| url=http://sportal.co.nz/Rugby-Union-news-display/deja-vu-for-all-blacks-36868 |title = Deja vu for All Blacks|accessdate =14 June 2008|last = McConnell|first = Lynn|date = 7 October 2007|publisher=Sportal}}&lt;/ref&gt; මෙය සිදුවන තෙක් සියළුම ලෝක කුසලාන වල අවසන් පූර්ව තරඟ වලට සුදුසුකම් ලැබූ එකම රට නවසීලන්තයයි.&lt;ref name=&quot;RWCFavourites&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.nzherald.co.nz/section/4/story.cfm?c_id=4&amp;objectid=10411281 |title=Zinzan Brooke defends All Blacks – 'we can win the Cup' | agency=NZPA  |work= NZ Herald |accessdate=14 June 2008 |date=17 November 2006 |last=Gilhooly |first=Daniel}}&lt;/ref&gt; මෙතෙක් පැවති ලෝක කුසලාන තරඟාවලි හතෙහිම මුල් වටයේ තම කණ්ඩායමේ පෙරමුණ ගැනීමට නවසීලන්තය සමත්ව ඇති අතර ඔවුන් මුල් වටයේ කිසිදු තරඟයක් මෙතෙක් පරාජය වී නොමැත.

නවසීලන්තය ලෝක කුසලාන තරඟ වාර්තා රැසකටද හිමිකම් කියයි:වැඩිම ලෝක කුසලාන තරඟ සංඛ්‍යාව(43),එක් තරඟයකදී වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1995 ලෝක කුසලානයේදී [[ජපාන ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]]ට එරෙහිව),සියලුම ලෝක කුසලාන තරඟ සැලකූ විට ලබාගත් එක් රටක් ලබාගත් මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව(2,012),වැඩිම උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(272),වැඩිම සාර්ථක ප්‍රතිවර්තන සංඛ්‍යාව(198).&lt;ref name=&quot;RWCTeamStatistics&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.rugbyworldcup.com/statistics/index.html | title=All Time RWC Statistics | work= Rugby World Cup | publisher=[[International Rugby Board]] |accessdate=26 May 2013}}&lt;/ref&gt; නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් රැසක්ද තම පෞද්ගලික දක්ෂතා හේතුවෙන් ලෝක කුසලාන වාර්තා වලට හිමිකම් කියයි:[[ජෝනා ලෝමු]] විසින් වැඩිම ලෝක කුසලාන උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(ලෝක කුසලාන දෙකක් තුලදී උත්සාහක දිනුම් 15ක්),[[මාර්ක් එලිස්]] විසින් එක් තරඟයක වැඩිම උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(1995දී ජපානයට එරෙහිව උත්සාහක දිනුම් 6ක්),[[ග්රාන්ට් ෆොක්ස්]] විසින් එක් තරඟාවලියක් තුළ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1987 ලෝක කුසලානයේදී 126ක්),[[සයිමන් කල්හෙන්]] විසින් එක් තරඟයක වාර්තා වූ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1995දී ජපානයට එරෙහිව 45ක්).&lt;ref name=&quot;RWCTeamStatistics&quot;/&gt;

=== තුන් ජාතීන් සහ රග්බි කුසලානය ===
දකුණු අර්ධගෝලයේ අනෙක් ප්‍රබලතම රග්බි කණ්ඩායම් ද්විත්වය වන ඔස්ට්‍රේලියාව සහ දකුණු අප්‍රිකාව සමඟ වාර්ෂිකව 1996 වර්ෂයේ සිට පවත්වන ලද [[තුන් ජාතීන් තරඟාවලිය]]ට 2012දී ආර්ජන්ටිනාවේ ආගමනයත් සමඟ [[රග්බි කුසලානය]] ලෙසින් නම වෙනස් කරන ලදී.නවසීලන්තය මෙම තරඟාවලිය 11 වරක් ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර වාර්තාගත ලෙස තරඟ 50ක් ජයග්‍රහණය කර තිබේ.වාර්ෂිකව ඔස්ට්‍රේලියාව සමග පැවැත්වෙන [[බ්ලේඩ්ස්ලෝ කුසලානය]]ද වාර්ෂිකව දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවැත්වෙන [[ෆ්රිඩම් කුසලානය]]ද මෙම තුන් ජාතීන් හෝ රග්බි කුසලාන තරඟාවලි වල කොටසක් ලෙසම පැවැත්වේ.

{{The Rugby Championship Aggregate}}

== නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ==
=== වර්තමාන කණ්ඩායම ===
&lt;!-- don't add training squads, only official squads. Use NZ English (half-back rather than scrum-half etc, see talk page for any queries--&gt;
[[2013 වසර අවසාන ටෙස්ට් රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]],ටෙස්ට් තරඟ ක්‍රීඩා කරන ක්‍රීඩකයන් 36 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය.&lt;ref name=CurrentSquad&gt;{{cite news| url = http://www.allblacks.com/index.cfm?layout=displayNews&amp;newsarticle=23647&amp;utm_source=dlvr.it&amp;utm_medium=twitter | title = All Blacks squad for AirNZ European Tour and Japan  | publisher = allblacks.com | date = 20 October 2013 | accessdate = 20 October 2013}}&lt;/ref&gt; මෙම සියළුම ක්‍රීඩකයන් නවසීලන්තය තුළ රග්බි ක්‍රීඩා කරති.

&lt;small&gt;සටහන: කැප්ස් නිවැරදි කිරීම 2013 නොවැම්බර් 25&lt;/small&gt;
{{nat rs start|hidenote=yes}}
{{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[ඩෑන් කෝල්ස්]]|age={{birth date and age|1986|12|10|df=y}}|caps=15|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[ඇන්ඩ්රු හෝර්]]|age={{birth date and age|1978|09|13|df=y}}|caps=83|club=[[Taranaki Rugby Football Union|Taranaki]] / [[Highlanders (rugby)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[කෙවින් මියලාමු]]|age={{birth date and age|1979|3|20|df=y}}|caps=110|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=PR|num=1|name=[[වයට් ක්‍රොකට්]]|age={{birth date and age|1983|1|24|df=y}}|caps=24|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[චාලි ෆාමුවිනා]]|age={{birth date and age|1986|12|24|df=y}}|caps=17|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[බෙන් ෆ්රැන්ක්ස්]]|age={{birth date and age|1984|3|27|df=y}}|caps=31|club=[[Hawke's Bay Rugby Union|Hawke's Bay]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[ඕවන් ෆ්රැන්ක්ස්]]|age={{birth date and age|1987|12|23|df=y}}|caps=54|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[ජෙෆ්රි ටුමාගා-ඇලන්]]|age={{birth date and age|1990|11|19|df=y}}|caps=1|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=PR|name=[[ටෝනි වුඩ්කොක් (rugby player)|Tony Woodcock]]|age={{birth date and age|1981|1|27|df=y}}|caps=107|club=[[North Harbour Rugby Union|North Harbour]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[ඩොමිනික් බර්ඩ්]]|age={{birth date and age|1991|4|9|df=y}}|caps=1|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[බ්‍රොඩි රිටලික්]]|age={{birth date and age|1991|5|31|df=y}}|caps=24|club=[[Bay of Plenty Steamers|Bay of Plenty]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[ලූක් රොමානෝ]]|age={{birth date and age|1986|02|16|df=y}}|caps=16|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[ජෙරමි ත්‍රෂ්]]|age={{birth date and age|1985|4|19|df=y}}|caps=5|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=LK|name=[[සෑම් වයිට්ලොක්]]|age={{birth date and age|1988|10|12|df=y}}|caps=51|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[සෑම් කේන්]]|age={{birth date and age|1992|1|13|df=y}}|caps=14|club=[[Bay of Plenty Steamers|Bay of Plenty]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[ස්ටීව් ලොවටුවා]]|age={{birth date and age|1991|4|29|df=y}}|caps=11|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[රිචී මැකොව්]] ([[Captain (sports)|c]])|age={{birth date and age|1980|12|31|df=y}}|caps=124|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[ලියාම් මේසම්]]|age={{birth date and age|1984|3|25|df=y}}|caps=29|club=[[Waikato Rugby Union|Waikato]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=FL|name=[[ලූක් වයිට්ලොක්]]|age={{birth date and age|1991|1|29|df=y}}|caps=1|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=N8|name=[[කිරන් රීඩ්]]|age={{birth date and age|1985|10|26|df=y}}|caps=61|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=HB|name=[[ටවෙරා කර්-බර්ලොව්]]|age={{birth date and age|1990|8|15|df=y}}|caps=14|club=[[Waikato Rugby Union|Waikato]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=HB|name=[[ටිජේ පෙරනාරා]]|age={{birth date and age|1992|1|23|df=y}}|caps=0|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=HB|name=[[ඇරන් ස්මිත් (rugby union)|Aaron Smith]]|age={{birth date and age|1988|11|21|df=y}}|caps=26|club=[[Manawatu Rugby Union|Manawatu]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=FF|name=[[බෝඩන් බැරට්]]|age={{birth date and age|1991|5|27|df=y}}|caps=16|club=[[Taranaki Rugby Football Union|Taranaki]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=FF|name=[[ඩෑන් කාර්ටර්]]|age={{birth date and age|1982|3|5|df=y}}|caps=100|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=FF|name=[[ඇරන් කෘඩන්]]|age={{birth date and age|1989|1|8|df=y}}|caps=29|club=[[Manawatu Rugby Union|Manawatu]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}}
{{nat rs player|pos=FF|name=[[ටොම් ටේලර් (rugby union)|Tom Taylor]]|age={{birth date and age|1989|3|11|df=y}}|caps=3|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=CE|name=[[රයන් ක්‍රොටි]]|age={{birth date and age|1988|9|23|df=y}}|caps=5|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=CE|name=[[මා නෝනු]]|age={{birth date and age|1982|5|21|df=y}}|caps=88|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=CE|name=[[ෆ්‍රැන්සිස් සයෙලි]]|age={{birth date and age|1991|2|16|df=y}}|caps=2|club=[[North Harbour Rugby Union|North Harbour]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=WG|name=[[ෆ්‍රෑන්ක් හැලයිi]]|age={{birth date and age|1988|3|6|df=y}}|caps=1|club=[[Counties Manukau Rugby Union|Counties Manukau]] /[[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat rs player|pos=WG|name=[[කෝරි ජේන්]]|age={{birth date and age|1983|2|8|df=y}}|caps=45|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] /[[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=WG|name=[[ජුලියන් සවියා]]|age={{birth date and age|1990|8|7|df=y}}|caps=20|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}}
{{nat rs player|pos=WG|name=[[බෙන් ස්මිත් (rugby union)|Ben Smith]]|age={{birth date and age|1986|6|1|df=y}}|caps=26|club=[[Otago Rugby Football Union|Otago]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}}
{{nat rs player|pos=FB|name=[[ඊස්රයෙල් ඩෑග්]]|age={{birth date and age|1988|6|6|df=y}}|caps=38|club=[[Hawke's Bay Rugby Union|Hawke's Bay]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}}
{{nat rs player|pos=FB|name=[[චාර්ල්ස් පියුටව්]]|age={{birth date and age|1991|10|31|df=y}}|caps=10|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}}
{{nat fs end}}

=== ජනප්‍රිය ක්‍රීඩකයන් ===
[[File:Dave Gallaher.jpg|thumb|left|170px| ප්‍රථම ''[[ඕල් බ්ලැක්ස්]]'' නායක සහ [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]] සාමාජික [[ඩේව් ගලහර්]].]]
&lt;!--Only include players here that have been inducted into the International Rugby Hall of Fame or IRB Hall of Fame. See www.rugbyhalloffame.com for details on the International Hall, and http://www.irb.com/history/halloffame/index.html for details on the IRB Hall.--&gt;

හිටපු ජාත්‍යන්තර නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් 15 දෙනෙක් දැනට [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]] ට පත් කොට ඇත;[[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]], [[ඩොන් ක්ලාර්ක්]], [[ෂෝන් ෆිට්ස්පැට්‍රික්]], [[ග්‍රාන්ට් ෆොක්ස්]], [[ඩේව් ගලහර්]], [[මයිකල් ජෝන්ස්]], [[ඉයන් කර්ක්පැට්‍රික්]], [[ජෝන් කිර්වාන්]], [[බ්‍රයන් ලාකොර්]], [[ජෝනා ලෝමූ]], [[කොලින් මෙඩ්ස්]], [[ග්‍රැහැම් මව්රි]], [[ජෝජ් නෙපියා]] සහ [[විල්සන් විනරි]].&lt;ref name=&quot;IRHFList&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/brendangallagher/2368372/Joining-the-legends-an-added-bonus-for-Wood.html |title=Joining the legends an added bonus for Wood |work=The Daily Telegraph |location=UK |date=17 November 2005 |accessdate=15 December 2006 |last=Gallagher |first=Brendan}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IRHF2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.rugbyhalloffame.com/pages/2007dinner.htm |title=Sixth Induction Dinner – 2007 |publisher= Rugby Hall of Fame |accessdate=13 September 2007|archiveurl=http://archive.is/wdXD|archivedate=29 June 2012}}&lt;/ref&gt;

තවද මොවුන් අතරින් සිව් දෙනෙකු [[ජාත්‍යන්තර රග්බි සම්මේලනයේ කීර්තිමත් මඩුල්ල]]ට පත් කොට ඇත.[[ඩේවිඩ් කර්ක්]],ලෝමූ සහ විනරි ක්‍රීඩක දක්ෂතාවයන් උදෙසා ද ලාකොර් පුහුණුකරුවෙකු ලෙසින් දැක්වූ දක්ෂතාවයන් හේතුවෙන් මෙසේ පත් කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Whineray IRB HOF&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.irb.com/history/awards/newsid=2020608.html#habana+named+irb+player+year |title=Habana named IRB Player of the Year |author=Rugby News Service |publisher=International Rugby Board |date=21 October 2007 |accessdate=21 October 2007 |archive-date=10 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110122659/http://www.irb.com/history/awards/newsid=2020608.html#habana+named+irb+player+year |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IRB HOF 2011&quot;&gt;{{cite press release |url=http://www.irb.com/history/halloffame/newsid=2060049.html#rwc+legends+inducted+into+irb+hall+fame |title=RWC legends inducted into IRB Hall of Fame |publisher=International Rugby Board |date=26 October 2011 |accessdate=26 October 2011 |archive-date=27 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111027230745/http://www.irb.com/history/halloffame/newsid%3D2060049.html#rwc+legends+inducted+into+irb+hall+fame |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ඩේව් ගලහර් නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පළමු ටෙස්ට් තරඟයේ 1903දී ක්‍රීඩා කල අතර 1905දී කණ්ඩායමේ නායකත්වයට පත්විය.ඔහුගේ නායකත්වය යටතේ බිහි වූ කණ්ඩායම මුලින්ම ඕල් බ්ලැක්ස් යන සුරතල් නාමයෙන් හඳුන්වන ලදී.[[බිලී ස්ටෙඩ්]] සමඟ එකතුව ගලහර් විසින් ජනප්‍රිය රග්බි ග්‍රන්ථයක් වන ''ද කම්ප්ලිට් රග්බි ෆුට්බෝලර්''.&lt;ref name=&quot;DaveGallaher&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=300 |publisher=All Blacks |title=Dave Gallaher |accessdate=15 December 2006}}&lt;/ref&gt; යන ග්‍රන්ථය රචනා කරන ලදී. එවකට වයස අවරුදු 19ක් වූ ජෝජ් නෙපියා 1924-25 &quot;නොපෙනේන්නන්&quot;ගේ සංචාරයේ පැවති තරඟ 30ම ක්‍රීඩා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;GeorgeNepia&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=Database&amp;Level2=ABC&amp;IDID=650 |title=George Nepia |publisher= Rugby Museum  |location= New Zealand |accessdate=17 December 2006 |last=Knight |first=Lindsay}}&lt;/ref&gt; නෙපියා නවසීලන්තය වෙනුවෙන් තරඟ 37ට ක්‍රීඩා කළ අතර ඔහුගේ අවසාන තරඟය බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වලට එරෙහිව 1930දී පැවැත්විණි.&lt;ref name=&quot;GeorgeNepia&quot;/&gt;

සර් ෆ්‍රෙඩ් ඇලන් තමන් නියෝජනය කළ සියළුම තරඟ වලදී නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරූ අතර එම තරඟ 21ට 1946 සහ 1949 අතර ක්‍රීඩා කරන ලද ටෙස්ට් තරඟ 6ක් ද ඇතුලත් විය.  &lt;ref name=&quot;FredAllen&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=7 |title=
Fred Allen |publisher=All Blacks |accessdate=15 December 2006 |last=Luxford |first=Bob}}&lt;/ref&gt; පසුකාලීනව,1966 සහ 1968 අතර කාලයේ නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු තනතුර දැරුවේද ඔහු විසින්ය.ඔහු යටතේ නවසීලන්තය සහභාගී වූ තරඟ 14ම ජයගැනීම විශේෂත්වයකි.&lt;ref name=&quot;FredAllen&quot;/&gt;

[[ජෝනා ලෝමූ]] ලෝක රග්බි යුනියන් ඉතිහාසයේ බිහිවූ ප්‍රථම සුපිරි තරුව ලෙස සැලකේ.&lt;ref name=&quot;LomuBBC&quot;&gt;{{cite news |publisher=BBC |location=UK | url=http://news.bbc.co.uk/sportacademy/hi/sa/rugby_union/features/newsid_2118000/2118179.stm | title=Jonah Lomu's rugby journey | accessdate=3 October 2007 | date=10 July 2002}}&lt;/ref&gt; නවසීලන්තය වෙනුවෙන් අඩුම වයසකින් ටෙස්ට් තරඟයකට ක්‍රීඩා කළ ක්‍රීඩකයා ඔහු වන අතර,1994දී තම ප්‍රථම තරඟයට සහභාගී විය. ලෝමූ [[වින්ග් ක්‍රීඩකයෙක්]] වූ අතර ඔහු සතුව ඔහුටම අවේණික වූ ශරීර ලක්ෂණ විය; උසින් මීටර 1.96ක් සහ බරින් කිලෝග්‍රෑම් 119ක් වුවද,නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පසුපස කලාපයේ ක්‍රීඩා කළ උසින් වැඩිම&lt;ref name=&quot;ABHeight&quot;&gt;{{cite web|url=http://stats.allblacks.com/asp/tallest.asp?stats_ID=2 |title=All Blacks Player Profiles, Match Details and Statistics: Tallest All Blacks |publisher=All Blacks |accessdate=9 October 2007}}&lt;/ref&gt; සහ බරින් වැඩිම&lt;ref name=&quot;ABWeight&quot;&gt;{{cite web|url=http://stats.allblacks.com/asp/heaviest.asp?stats_ID=4 |title=All Blacks Player Profiles, Match Details and Statistics: Heaviest All Blacks |publisher=All Blacks |accessdate=9 October 2007}}&lt;/ref&gt; ක්‍රීඩකයා ඔහුය,මීටර 100ක් තත්පර 11ට අඩුවෙන් දිවීමේ හැකියාව ඔහු සතුවිය.[[1995 රග්බි ලෝක කුසලානය]]ත් සමඟ දක්ෂතා අතරට පැමිණෙන ලෝමූ එම තරඟාවලිය තුලදී උත්සාහක දිනුම් 7ක් ලබාගනී.මින් උත්සාහක දිනුම් 4ක්ම එංගලන්තයට එරෙහිව පැවති අවසන් පූර්ව තරඟයේදී වාර්තා කිරීම විශේෂත්වයකි.[[1999 රග්බි ලෝක කුසලානය]]දී මොහු තවත් උත්සාහක දිනුම් 8ක් ලබාගනී.[[nephrotic syndrome]] නැමති භයානක වකුගඩු ආශ්‍රිත රෝගයකින් පෙළෙමින් සිටියදීත් මෙවැනි අනගිභවනිය දස්කම් පෑමට ලෝමූ සමත් වීම මුළු මහත් රග්බි ලෝලීන්ගේ ප්‍රසාදයට පාත්‍ර විය.2004 වර්ෂයේදී රග්බි ක්‍රීඩාවෙන් සමුගන්නා විට ලෝමූ ටෙස්ට් තරඟ 63කට ක්‍රීඩා කරමින් උත්සාහක දිනුම් 37ක් ලබාගන්නට සමත්විය.&lt;ref name=&quot;JonahLomu&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=506 |title=Jonah Lomu |publisher=All Blacks|last=Knight |first=Lindsay |accessdate=31 December 2006}}&lt;/ref&gt; 

=== පෞද්ගලික ලෝක වාර්ථා ===
නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පමණක් නොව ලොව වෙනුවෙන්ම වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ ලකුණු සංඛ්‍යාවට හිමිකම් කියන්නේ ටෙස්ට් තරඟ 100ක් තුල ලකුණු 1440ක් ලබා ඇති වර්තමාන ක්‍රීඩක ඩෑන් කාර්ටර් ය.&lt;ref name=&quot;DanCarter&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/profile.asp?ABID=1031 |title=Dan Carter |publisher=All Blacks |accessdate=20 October 2013}}&lt;/ref&gt; ඔහු [[ඇන්ඩ්රු මර්ටන්]] ගේ පැරණි නවසීලන්ත වාර්තාව වූ ලකුණු 967 පසු කරන ලද්දේ 2009දී එංගලන්තයට එරෙහිව පැවති තරඟයකදීය.&lt;ref name=&quot;AndrewMehrtens&quot;&gt;{{cite web | url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=606 |title=Andrew Mehrtens |publisher=All Blacks |accessdate=28 December 2006 |last=Knight |first=Lindsay}}&lt;/ref&gt; in the All Blacks' win over England on 21 November 2009.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/english/8369358.stm |title=England 6–19 New Zealand |publisher=BBC |location=UK |date=21 November 2009 |accessdate=21 November 2009}}&lt;/ref&gt; 2010දී වේල්සයට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී දඩුවම් පහරක් සාර්ථක කර ගනිමින් ජොනී විල්කින්සන් ගේ පැරණි ලෝක වාර්තාව වූ 1,178 ලකුණු ප්‍රමාණය කාර්ටර් විසින් පසු කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.sport360.com/node/395371 |title=Record breaking Carter surpasses Wilkinson |publisher=Sport 360 |date=28 November 2010 |accessdate=28 November 2010 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020152436/http://www.sport360.com/node/395371 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව ක්‍රීඩකයෙක් ලබාගත් ඉහලම ලකුණු සංඛ්‍යාවට ලකුණු 270ක් සමඟින් හිමකම් කියන්නේද ඩෑන් කාර්ටර් ය.  

ටෙස්ට් තරඟ වලදී නවසීලන්තය වෙනුවෙන් වැඩිම උත්සාහක දිනුම් වාර්තා කර ඇත්තේ උත්සාහක දිනුම් 49කට හිමිකම් කියන [[ඩග් හොව්ලට්]]ය.ඔහු 2007 ලෝක කුසලානයේදී මිට පෙර මෙම වාර්තාව ඉසිලු [[ක්‍රිස්ටියන් කුලන්]]ගේ උත්සාහක දිනුම් 46ක වාර්තාව පසුකර ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.allblacks.com/index.cfm?layout=displayNews&amp;newsArticle=6963 |title=NZ made to battle for 40–0 win |author=Sportal |publisher=All Blacks |accessdate=24 September 2007}}&lt;/ref&gt; 
නවසීලන්තය වෙනුවෙන් වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ සංඛ්‍යාවකට සහභාගී වීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ වර්තමාන නායක [[රිචී මැකොව්]]ටය.&lt;ref name=&quot;Most caps New Zealand&quot;&gt;{{cite web|url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=8;template=results;type=player |title=Statsguru / Test matches / Player records | publisher=ESPN Scrum |accessdate=24 September 2011}}&lt;/ref&gt; ඔහු ටෙස්ට් තරඟ 120 ට සහභාගී වී ඇති අතර තවත් වාර්තාවක් වන වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ සංඛ්‍යාවකට නායකත්වය සපයමින් ටෙස්ට් තරඟ 63ක නායකත්වය දරා ඇත.&lt;ref name=&quot;RichieMcCaw&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=1006 |title=Richie McCaw |publisher=All Blacks |accessdate=24 September 2011}}&lt;/ref&gt;අඩුම වයසකින් නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම නියෝජනය කළේ වයස අවුරුදු 19ක් සහ දවස් 45ක් වන විට ටෙස්ට් වරම් ලැබූ ජෝනා ලෝමු ය.
වයස අවුරුදු 40ක් සහ දවස් 123ක් ඉක්ම වූ පසු ටෙස්ට් තරඟයකට සහභාගී වූ [[නෙඩ් හියුස්]] නවසීලන්තය නියෝජනය කළ වයස්ගතම ක්‍රීඩකයාය.&lt;ref name=&quot;JonahLomu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;YoungestOldest&quot;&gt;Palenski (2003), pg 286&lt;/ref&gt;{{#Tag:ref|The next oldest Test player was [[Frank Bunce]], aged 35 years, 305 days; over four years younger than Hughes.|group = n}}
&lt;!--
please do not add any lists of player records here; instead add them to the article [[List of New Zealand national rugby union team player records]]
--&gt;

== පුහුණුකරුවන් ==
එවකට සිටි පුහුණුකරුවන් පිළිබඳව නිශ්චිත සඳහනක් නොමැති බැවින් මෙහි දැක්වෙන්නේ 1949 දකුණු අප්‍රිකානු සංචාරයේ සිට නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු තනතුර දැරූ පුද්ගලයන් ගැන පමණි.&lt;ref name=&quot;Palenski290&quot;/&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! පුහුණුකරු 
! අවුරුදු 
! ටෙස්ට් තරඟ 
! ජය 
! සමවීම් 
! පරාජ 
! ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත 
|-
| ඇලෙක්ස් මැක්ඩොනල්ඩ් 
| 1949
| 4
| 0
| 0
| 4
| 0%
|-
| ටොම් මොරිසන් 
| 1950, 55–56
| 12
| 8
| 1
| 3
| 66.7%
|-
| ලෙන් ක්ලෝඩ් 
| 1951
| 3
| 3
| 0
| 0
| 100%
|-
| ආතර් මාර්ස්ලින් 
| 1953–54
| 5
| 3
| 0
| 2
| 60%
|-
| ඩික් එවරස්ට් 
| 1957
| 2
| 2
| 0
| 0
| 100%
|-
| ජැක් සලයිවන් 
| 1958–60
| 11
| 6
| 1
| 4
| 54.5%
|-
| නීල් මැක්පෙල් 
| 1961–65
| 20
| 16
| 2
| 2
| 80%
|-
| [[රොනල්ඩ් බුෂ්]]
| 1962
| 2
| 2
| 0
| 0
| 100%
|-
| [[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]]
| 1966–68
| 14
| 14
| 0
| 0
| 100%
|-
| [[ඉවාන් වොඩනොවිච්]]
| 1969–71
| 10
| 4
| 1
| 5
| 40%
|-
| බොබ් ඩෆ් 
| 1972–73
| 8
| 6
| 1
| 1
| 75%
|-
| [[ජෝන් ස්ටුවර්ට්]]
| 1974–76
| 11
| 6
| 1
| 4
| 54.5%
|-
| ජැක් ග්ලීසන් 
| 1977–78
| 13
| 10
| 0
| 3
| 76.9%
|-
| [[එරික් වොට්සන්]]
| 1979–80
| 9
| 5
| 0
| 4
| 55.5%
|-
| පීටර් බුර්කේ 
| 1981–82
| 11
| 9
| 0
| 2
| 81.8%
|-
| [[බ්‍රයිස් රෝප්]]
| 1983–84
| 12
| 9
| 1
| 2
| 75%
|-
| [[බ්‍රයන් ලකොර්]]
| 1985–87
| 18
| 14
| 1
| 3
| 77.7%
|-
| [[ඇලෙක්ස් වයිලි]]
| 1988–91
| 29
| 25
| 1
| 3
| 86.2%
|-
| [[ලෝරි මෙන්ස්]]
| 1992–95
| 34
| 23
| 1
| 10
| 67.6%
|-
| [[ජෝන් හාර්ට්]]
| 1996–99
| 41
| 31
| 1
| 9
| 75.6%
|-
| [[වේන් ස්මිත්]]
| 2000–01
| 17
| 12
| 0
| 5
| 70.5%
|-
| [[ජෝන් මිචෙල්]]&lt;ref name=&quot;MichellRecord&quot;&gt;{{cite news| title=Mitchell likely to have powers;curbed after failure in Australia | newspaper=Otago Daily Times |last=Edwards |first=Brent |date=20 November 2003}}&lt;/ref&gt;
| 2002–03
| 28
| 23
| 1
| 4
| 82.1%
|-
| [[සර් ග්‍රැහැම් හෙන්රි]]&lt;ref name=&quot;HenryRecord&quot;&gt;{{cite news |last=Zavos |first=Spiro |authorlink=Spiro Zavos |url=http://www.theroar.com.au/2011/11/01/graham-henry-retires-from-the-all-blacks-as-their-greatest-coach/ |title=Graham Henry retires from the All Blacks as their greatest coach |publisher=theroar.com.au |accessdate=26 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403200924/http://www.theroar.com.au/2011/11/01/graham-henry-retires-from-the-all-blacks-as-their-greatest-coach/ |archivedate=3 April 2012 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| 2004–11
| 103
| 88
| 0
| 15
| 85.4%
|-
| [[ස්ටීව් හැන්සන්]]
| 2012–
| 28
| 26
| 1
| 1
| 92.86%
|}

== නවසීලන්ත ක්‍රීඩාංගන ==
{{Location map many
|New Zealand
|caption= නවසීලන්තය සතු ක්‍රීඩාංගන
|label={{nowrap|[[North Harbour Stadium|North Harbour&lt;br /&gt;Stadium]]}} |label_size=80 |pos=left |lat=-36.726944 |long=174.701667 |mark=Disc Plain red.svg |marksize=8
|label2=[[Westpac Stadium]] |label2_size=80 |pos2=right |lat2=-41.273056 |long2=174.785833 |mark2=Disc Plain red.svg
|label3=[[Waikato Stadium]] |label3_size=80 |pos3=bottom|lat3=-37.781111 |long3=175.268333 |mark3=Disc Plain red.svg
|label4=[[Eden Park]] |label4_size=80 |pos4=right |lat4=-36.875 |long4=174.744722 |mark4=Disc Plain red.svg
|label5=[[Forsyth Barr Stadium]] |label5_size=80 |lat5=-45.893611 |long5=170.490556 |mark5=Disc Plain red.svg
|label6=[[Lancaster Park|AMI Stadium]] |label6_size=80 |pos6=right |lat6=-43.541944 |long6=172.654167 |mark6=Disc Plain red.svg
|label7=[[Yarrow Stadium|Taranaki]] | label 7
|width=220
}}
වෙනත් ප්‍රධාන රග්බි ක්‍රීඩා කරන ජාතීන් බොහොමයක්-ආර්ජන්ටිනාව,ඔස්ට්‍රේලියාව,ප්‍රංශය සහ දකුණු අප්‍රිකාව-ලෙසම,නවසීලන්ත ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායමට ද ඔවුන්ට වෙන් කරන ලද නිල ක්‍රීඩාංගනයක් නැත.ඒ වෙනුවට නවසීලන්තය තම රට පුරා පවතින ක්‍රීඩාංගන රැසක ටෙස්ට් තරඟ ක්‍රීඩා කරයි.

1999දී [[වෙස්ට්පැක් ක්‍රීඩාංගනය]] සැදීමට පෙරාතුව වෙලින්ග්ටන් හි ටෙස්ට් ක්‍රීඩාංගනය වූයේ [[ඇත්ලටික් පාර්ක්,වෙලින්ග්ටන්]]ය. නවසීලන්තය තුළ ක්‍රීඩා කළ පළමු ඕල් බ්ලැක්ස් තරඟය,1904දී බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වලට එරෙහිව පැවැත්වූයේ ද ඇත්ලටික් පාර්ක් වලය.&lt;ref name=&quot;2ndTest&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1047 |title=2nd All Black Test : 47th All Black Game |publisher=All Blacks |accessdate=27 December 2006}}&lt;/ref&gt; ඕක්ලන්ඩ්,ඩනෙඩින්,ක්‍රයිස්චර්ච් සහ වෙලින්ග්ටන් යන නවසීලන්තයේ ප්‍රධාන නගර වලට අමතරව පළමුවරට ටෙස්ට් තරඟයක සත්කාරකත්වය දැරුවේ 1996දී [[නේපියර්,නවසීලන්තය]] නගරයේ [[මැක්ලරන් පාර්ක්]] ක්‍රීඩාංගනයයි.&lt;ref name=&quot;296thTest&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=2004 |title=296th All Black Test : 1004th All Black Game |accessdate=27 December 2006| publisher=All Blacks }}&lt;/ref&gt; 1987 සහ 2011 වසර දෙකෙහිම පැවති ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරඟ පැවැත්වූයේ [[ඊඩ්න් පාර්ක්]] ක්‍රීඩාංගනයේය.

ඊඩ්න් පාර්ක් සහ AMI ක්‍රීඩාංගනය 2011 රග්බි ලෝක කුසලානය සඳහා නැවත අලුතින් පිළිසකර කරන ලදී. ඊඩ්න් පාර්ක් නැවත යථා තත්වයට පත්කරන තුරු ඒ සඳහා ආදේශකයක් ලෙස [[නවසීලන්ත රජය]] විසින් [[ඕක්ලන්ඩ්]] හි [[නිව් සීලන්ඩ් ක්‍රීඩාංගනය]] නම් කළද, එම යෝජනාව [[ඕක්ලන්ඩ් පළාත් කවුන්සිලය]] විසින් ප්‍රතික්ශේප කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;NationalStadium&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&amp;objectid=10412665 |title=It's Eden Park says disappointed Mallard |date=27 November 2006 |accessdate=27 December 2006 |work=NZ Herald |archive-date=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929120903/http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&amp;objectid=10412665 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ෆොර්සිට් බාර් ක්‍රීඩාංගනය|සම්පුර්ණයෙන්ම ආවරණය කරන ලද ක්‍රීඩාංගනය]] පසුව මේ සඳහා යෝජනා විය.&lt;ref name=&quot;CarisbrookReplacement&quot;&gt;{{cite news |url=http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |title=Proposed stadium a NZ first |publisher=TVNZ |accessdate=27 December 2006 |date=10 August 2006 |archive-date=14 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914055955/http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ඩනෙඩින්|ඩනෙඩින් නගර කවුන්සිලය ]] අඅනුමත කිරීමෙන් පසුව 2008 මාර්තු මස සිට ඊඩ්න් පාර්ක් වෙනුවට ආදේශකය ලෙස මෙම ක්‍රීඩාංගනය යොදා ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tvnz.co.nz/view/page/1320238/1642915|title=Dunedin council to help fund stadium|date=17 March 2008|publisher=TVNZ|accessdate=29 August 2008}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ක්‍රීඩාංගනය 
! පළමු තරඟය 
! පළමු තරඟය
! අවසන් තරඟය
! ටෙස්ට් තරඟ
! ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත 
|-
|[[ඇත්ලටික් පාර්ක්]], [[වෙලින්ග්ටන්]], [[උතුරු දූපත]]
|1904 &lt;br /&gt; v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් 
|1904
|1999
|42
|69%
|-
|ටහුනා පාර්ක්, [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]]
|1905 &lt;br /&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව 
|1905
|1905
|1
|100%
|-
|පොටර්'ස් පාර්ක්, [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]]
|1908 &lt;br /&gt; v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් 
|1905
|1905
|1
|100%
|-
|[[කරිස්බ්රුක්]], [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]]
|1908 &lt;br/&gt; v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් 
|1908
|2011 &lt;br/&gt; v ෆිජී 
|38
|86%
|-
|[[ලන්කස්ටර් පාර්ක්|AMI ක්‍රීඩාංගනය]], [[ක්‍රයිස්චර්ච්]], [[දකුණු දූපත]] &lt;br /&gt; අතීතයේදී ජේඩ් ක්‍රීඩාංගනය සහ ලන්කස්ටර් පාර්ක් 
| 1913 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 1913
| 2010 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 48
| 81%
|-
|[[රග්බි ලීග් පාර්ක්|AMI ක්‍රීඩාංගනය]], [[ක්‍රයිස්චර්ච්]], [[දකුණු දූපත]] &lt;br /&gt; අතීතයේදී රග්බි ලීග් පාර්ක්
| 2012 &lt;br/&gt; අයර්ලන්තය
| 2012
| 2012 &lt;br/&gt; අයර්ලන්තය
| 1
| 100%
|-
|[[ඊඩ්න් පාර්ක්]], [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]]
|1921 &lt;br/&gt; v දකුණු අප්‍රිකාව 
|1921
|2012 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 72
| 82%
|-
|එප්සම් ශෝග්‍රවුන්ඩ්ස්, [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]]
|1958 &lt;br /&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
|1958
|1958
|1
|100%
|-
|[[ෆොරිස්ට් බාර් ක්‍රීඩාංගනය]], [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]]
|2012 &lt;br/&gt; v දකුණු අප්‍රිකාව
|2012
|2013 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
|2
|100%
|-
|[[මැක්ලීන් පාර්ක්]], [[නේපියර්]], [[උතුරු දූපත]]
|1996 &lt;br /&gt; v බටහිර සැමෝවා 
|1996
|1996
|1
|100%
|-
|[[නෝර්ත් හාර්බර් ක්‍රීඩාංගනය]], [[නෝර්ත් ශෝර් සිටි]], [[උතුරු දූපත]]
|1997 &lt;br /&gt; ෆිජී 
|1997
|2005
|6
|100%
|-
|රග්බි පාර්ක්, [[හැමිල්ටන්]], [[උතුරු දූපත]]
|1997 &lt;br /&gt; v ආර්ජන්ටිනාව 
|1997
|1997
|1
|100%
|-
| [[වෙස්ට්පැක් ක්‍රීඩාංගනය]], [[වෙලින්ග්ටන්]], [[උතුරු දූපත]]
| 2000 &lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 2000
| 2013&lt;br/&gt; v ඔස්ට්‍රේලියාව
| 16
| 88%
|-
| [[වයිකටෝ ක්‍රීඩාංගනය]], [[හැමිල්ටන්]], [[උතුරු දූපත]]
| 2002 &lt;br/&gt; v ඉතාලිය 
| 2002
| 2012 &lt;br/&gt; v අයර්ලන්තය 
| 9
| 89%
|-
|[[යැරෝ ක්‍රීඩාංගනය]], [[නිව් ප්ලිමත්]], [[උතුරු දූපත]]
|2008 &lt;br /&gt; v සැමෝවා 
|2008
|2013 &lt;br /&gt; v ප්‍රංශය 
|3
|100%
|-
|'''එකතුව'''
|
|
|
| 238
|{{#expr:195/238* 100 round 2}}%
|-
|}

== මේවාත් බලන්න ==
{{div col|2}}
* [[1888–89 නවසීලන්ත ෆුට්බෝල් කණ්ඩායම]]
* [[ඕල් බ්ලැක්ස් කනිෂ්ට කණ්ඩායම]]
* [[නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් ටෙස්ට් තරඟ නාමාවලිය]] 
* [[මඕරි ඕල් බ්ලැක්ස්]]
* [[නිව් සීලන්ඩ් හර්ට්ලන්ඩ්  XV]]
{{div col end}}

== සටහන් ==
{{Reflist|group=n|2}}

== යොමුව ==
{{reflist|20em}}

== උපුටාගැනීම් ==
* {{cite book | last = Gifford | first = Phil | authorlink = Phil Gifford | year = 2004 | title = The Passion&amp;nbsp;– The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby | publisher=Wilson Scott Publishing | isbn = 0-9582535-1-X }}
* {{cite book | last=Harding |first=Grant |coauthors=Williams, David |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy |year=2000 | publisher=Penguin Books |location=[[Auckland]], New Zealand |isbn=0-14-029577-1}}
* {{cite book | last = Howell | first = Max | year = 2005 | title = Born to Lead – Wallaby Test Captains | publisher=Celebrity Books | location = North Harbour, New Zealand | isbn = 1-877252-18-2 }}
* {{cite book | last = Howitt | first = Bob | year = 2005 | title = SANZAR Saga&amp;nbsp;– Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby | publisher=Harper Collins Publishers | isbn = 1-86950-566-2 }}
* {{Cite book | last = McLean | first = Terry | year = 1959 | title = Great Days in New Zealand Rugby | authorlink = Terry McLean | publisher = A. H. &amp; A. W. Reed | location = Wellington, New Zealand }}
* {{cite book | last = Mulholland | first = Malcolm | year = 2009 | title = Beneath the Māori Moon&amp;nbsp;– An Illustrated History of Māori Rugby | publisher =Huia Publishers | isbn = 978-1-86969-305-3 }}
* {{cite book | last = Palenski | first = Ron | year = 2003 | title = Century in Black – 100 Years of All Black Test Rugby | publisher=Hodder Moa Beckett Publishers Limited | isbn = 1-86958-937-8 }}
* {{cite journal | last = Vincent | first = G. T. | year = 1998 | title = Practical Imperialism: The Anglo-Welsh Rugby Tour of New Zealand, 1908 | journal = The International Journal of the History of Sport | volume = 15 | issue = 1 | pages = 123–140 | doi = 10.1080/09523369808714015 | publisher=Routledge }}
* {{cite journal| last=Ryan |first=Greg |year=2011 |title=A Tale of Two Dinners: New Zealand Rugby and the Embrace of Empire, 1919&amp;ndash;32 |journal=The International Journal of the History of Sport |volume=28 |issue=10 |pages=1409&amp;ndash;1425 | doi = 10.1080/09523367.2011.577641 | publisher=Routledge }}

== බාහිර සබැඳුම් ==
{{Spoken Wikipedia|All Blacks.ogg|2007-07-29}}
{{Commons category|New Zealand national rugby union team}}
* [http://www.allblacks.com/  නවසීලන්ත ඕල් බ්ලැක්ස් නිල වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090717221842/http://www.allblacks.com/ |date=2009-07-17 }}
* [http://www.nzrugby.co.nz/  නවසීලන්ත රග්බි]

{{s-start}}
{{s-ach|aw}}
{{s-bef | before = Richard Hadlee}}
{{s-ttl |rows=2 | title  = Halberg awards – Supreme Award | years  = 1987&lt;br&gt;2011}}
{{s-aft | after  = Mark Todd}}
{{s-bef | before = All Whites}}
{{s-aft | after = Hamish Bond සහ Eric Murray}}
{{s-new | award }}
{{s-ttl | rows=6 | title  = Halberg Awards – New Zealand Team of the Year | years  = 1987&lt;br&gt;1996&lt;br&gt;1997&lt;br&gt;2006&lt;br&gt;2011&lt;br&gt;2013}}
{{s-aft | after = Paul MacDonald සහ Ian Ferguson}}
{{s-bef | before = Team New Zealand}}
{{s-aft | after = All Blacks}}
{{s-bef | before = All Blacks}}
{{s-aft | after = Equestrian Eventing Team}}
{{s-bef | before = Nathan Twaddlesaha සහ George Bridgewater }}
{{s-aft | after = Men's Coxless Four}}
{{s-bef | before = All Whites}}
{{s-aft | rows = 2 | after = Hamish Bond සහ Eric Murray}}
{{s-bef | before = Hamish Bond සහ Eric Murray}}
{{s-end}}

&lt;!--{{Rugby union in New Zealand}}
{{National rugby teams}}
{{History of Tier 1 nations}}
{{History of British and Irish Lions}}
{{The Rugby Championship}}
{{New Zealand national teams}}--&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:නවසීලන්තයේ ජාතික ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඕසියානා ජාතික රග්බි සංගමයේ කණ්ඩායම්]]</text>
      <sha1>bahugwwtoiwco85tpgjwxv6voh6gglg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලීනා ද සිල්වා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53993</id>
    <revision>
      <id>795015</id>
      <parentid>757777</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T10:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>795015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17394" sha1="f7v6dyyhrfe854a3dcs2sue69d38il4" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = ලීනා ද සිල්වා
| image = 
| alt = 
| caption = 
| birth_name = ලියනගේ දොන් ලීනා පියසිලි ද සිල්වා
| birth_date = {{Birth date|1936|10|30}}
| birth_place = [[කොළඹ]], [[ශ්‍රී ලාංකාව]]
| death_date = {{death date and age|2023|12|1|1936|10|30}}
| death_place = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| nationality = [[Sri Lanka|ශ්‍රී ලාංකික]]
| other_names = 
| education = [[ආනන්ද බාලිකා විද්‍යාලය]], කෝට්ටේ
| occupation = Actress, Director
| years_active = 1954–2001
| spouse = [[රවීන්ද්‍ර රූපසේන]] (1960-1978)
| children = 2
| mother = ඇලිස් සිල්වා
| father = දොන් සයිමන් ද සිල්වා
| relatives = 
| website = 
| footnotes = 
}}
[[Category:Articles with hCards]]

'''ලියනගේ දොන් ලීනා පියසිලි ද සිල්වා''' (උපත 1936 ඔක්තෝබර් 30), ජනප්‍රිය ලෙස '''ලීනා ද සිල්වා''', [[සිංහල සිනමාව|ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාව]], රංග කලාව සහ රූපවාහිනියේ [[නළුවා|නිළියකි]] . &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Actresses in Sri Lankan cinema - Leena de Silva |url=http://www.nfc.gov.lk/artist/leena-da-silva-484/ |access-date=27 January 2020 |publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Leena De Silva filmography |url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-leena-de-silva-1096.html |access-date=27 January 2020 |publisher=Sinhala Cinema Database}}&lt;/ref&gt; ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ ආදිතම කුළුණු අතුරින් එකක් වන ද සිල්වා දශක හයකට වැඩි කාලයක් පුරා දිවෙන වෘත්තීය ජීවිතයක් සමඟ ඇගේ පරම්පරාවේ විචාරක පැසසුම් ලත් චිත්‍රපට රැසකට දායක වී ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Leena de Silva films |url=https://www.imdb.com/name/nm0211590/ |access-date=27 January 2020 |publisher=IMDb}}&lt;/ref&gt;

== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
ද සිල්වා උපන්නේ 1936 ඔක්තෝබර් 30 වැනිදා [[කොළඹ]] මාලිගාකන්දේදීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Celebrating Leena's birthday |url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20181119/283115659992923 |access-date=27 January 2020 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt; ඇගේ පියා දොන් සයිමන් ද සිල්වා ලංකා කාගෝ බෝඩ් සමාගමේ අධීක්ෂකවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඇගේ මව ඇලිස් සිල්වාය. ඇයට ට්‍රිලීෂියා කුසුම සහ මර්ලින් තිලක යන සහෝදරියන් දෙදෙනෙකු සහ ජයම්පත් සෑම් නම් සහෝදරයෙක්ද සිටී. ඇය කෝට්ටේ ආනන්ද බාලිකා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළාය. &lt;ref name=&quot;talent&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Lots of talent and the future is bright - Veteran actress Leena de Silva |url=http://www.silumina.lk/2021/03/13/රසඳුන/දක්ෂ%C2%ADයන්-ගොඩයි-අනා%C2%ADග%C2%ADතය-පැහැ%C2%ADබ%C2%ADරයි |archive-date=2021-06-04 |access-date=2021-06-04 |website=Silumina}}&lt;/ref&gt;

ඇය 1960 නොවැම්බර් 11 සිට 1978 දී ඔහුගේ මරණය දක්වා සෙසු නළු [[රවීන්ද්‍ර රූපසේන]] සමඟ විවාහ වූවාය &lt;ref name=&quot;leenade&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Awards, Tributes ... No regrets about not receiving. |url=http://www.divaina.com/2014/11/07/cineart01.html |access-date=27 January 2020 |publisher=Divaina}}&lt;/ref&gt; ඇයට රූපසේන මුණගැසුණේ ඇගේ මංගල චිත්‍රපටය ''වන අහංකාරා ස්ත්‍රී'' චිත්‍රපටයේදී වන අතර පසුව මෙම යුවළ ''සුරතලී'', ''සොහොයුරෝ'', ''සුන්දර බිරින්ද'', ''සුනීතා'' සහ ''නළඟන'' ඇතුළු බොහෝ චිත්‍රපටවල එකට පෙනී සිටියහ. මෙම යුවළට එක් පුතෙකු සහ එක් දියණියක් සිටී. ඇගේ පුත් බිමල් යෝග ශ්‍රී 1961 සැප්තැම්බර් 13 දින උපත ලැබූ අතර දියණිය පූර්ණා ප්‍රියදර්ශනී 1963 ජුනි &lt;ref name=&quot;career&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=A series of articles exploring the art world of the past |url=http://archives.sarasaviya.lk/2017/12/07/?fn=sa17120713 |access-date=27 January 2020 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; පූර්ණා දක්ෂ ගීත රචකයෙකි. &lt;ref name=&quot;talent&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Lots of talent and the future is bright - Veteran actress Leena de Silva |url=http://www.silumina.lk/2021/03/13/රසඳුන/දක්ෂ%C2%ADයන්-ගොඩයි-අනා%C2%ADග%C2%ADතය-පැහැ%C2%ADබ%C2%ADරයි |archive-date=2021-06-04 |access-date=2021-06-04 |website=Silumina}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://www.silumina.lk/2021/03/13/රසඳුන/දක්ෂ%C2%ADයන්-ගොඩයි-අනා%C2%ADග%C2%ADතය-පැහැ%C2%ADබ%C2%ADරයි &quot;Lots of talent and the future is bright - Veteran actress Leena de Silva&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230513161739/https://www.silumina.lk/2021/03/13/%e0%b6%bb%e0%b7%83%e0%b6%b3%e0%b7%94%e0%b6%b1/%e0%b6%af%e0%b6%9a%e0%b7%8a%e0%b7%82%c2%ad%e0%b6%ba%e0%b6%b1%e0%b7%8a-%e0%b6%9c%e0%b7%9c%e0%b6%a9%e0%b6%ba%e0%b7%92-%e0%b6%85%e0%b6%b1%e0%b7%8f%c2%ad%e0%b6%9c%c2%ad%e0%b6%ad%e0%b6%ba-%e0%b6%b4%e0%b7%90%e0%b7%84%e0%b7%90%c2%ad%e0%b6%b6%c2%ad%e0%b6%bb%e0%b6%ba%e0%b7%92 |date=2023-05-13 }}. ''Silumina''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2021-06-04&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

රූපසේනගේ බාල සොහොයුරිය විවාහ වී සිටියේ චිත්‍රපට නිෂ්පාදක ස්ටැන්ලි ද සිල්වා සමඟය. රූපසේනට එක් සහෝදරයෙක් සිටී, ඩබ්ලිව් ඒ කීර්තිසේන. රූපසේන 1978 අප්‍රේල් 15 වැනි දින වයස අවුරුදු 49 දී හෘදයාබාධයකින් මිය ගියේය. මිය යන විට ඔහු කොළඹ වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවේ සැලසුම්කරුවෙකු ලෙස සේවය කරමින් සිටියේය. &lt;ref name=&quot;career&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=A series of articles exploring the art world of the past |url=http://archives.sarasaviya.lk/2017/12/07/?fn=sa17120713 |access-date=27 January 2020 |publisher=Sarasaviya}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://archives.sarasaviya.lk/2017/12/07/?fn=sa17120713 &quot;A series of articles exploring the art world of the past&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230513161743/https://archives.sarasaviya.lk/2017/12/07/?fn=sa17120713 |date=2023-05-13 }}. Sarasaviya&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;27 January&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ලීනා 1991 දී කැනඩාවට ගිය අතර දැනට ඇගේ දරුවන් සමඟ ඔන්ටාරියෝ හි පිකරිං හි ජීවත් වේ. &lt;ref name=&quot;leena&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Award winning actress Leena de Silva turns 80 |url=https://lankareporter.com/blog/award-winning-actress-leena-de-silva-turns-80/ |access-date=27 January 2020 |publisher=Lanka Reporter}}&lt;/ref&gt;

== වෘත්තීය ==
පාසලේ ඉංග්‍රීසි පන්තියේදී ද සිල්වා ''නල නළ ආකෘතිය'' නාට්‍යයේ ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑවේය. එය වේදිකාවේ ඇයගේ පළමු රංගනයයි. වයස අවුරුදු 12 දී පාසල් කාලය තුළ ඇය ලීනා සිනමා තිරයට හඳුන්වා දුන් සුප්‍රසිද්ධ නර්තන ශිල්පියෙකු සහ නළුවෙකු [[ශේෂා පළිහක්කාර|වන ශේෂා පලිහක්කාරගෙන්]] නර්තනය ඉගෙන ගත්තාය. &lt;ref name=&quot;leenade&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Awards, Tributes ... No regrets about not receiving. |url=http://www.divaina.com/2014/11/07/cineart01.html |access-date=27 January 2020 |publisher=Divaina}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://www.divaina.com/2014/11/07/cineart01.html &quot;Awards, Tributes ... No regrets about not receiving&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150121041357/http://www.divaina.com/2014/11/07/cineart01.html |date=2015-01-21 }}. Divaina&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;27 January&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 1954 වසරේ ''අහංකාර'' ස්ත්‍රී චිත්‍රපටිය හරහා ඇයගේ මංගල සිනමා පෙනුම පැමිණෙන්නේ ඇයගේ අනාගත සැමියා වන රවීන්ද්‍ර රූපසේන සමඟ පාසලේ 9 ශ්‍රේණියේ ඉගෙනුම ලබමින් සිටියදීය. ඇය එහි ''ලංකා මාතා'' ලෙස නර්තන අංගයක් ඉදිරිපත් කළාය. &lt;ref name=&quot;silva&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Screen queen of yesteryear |url=https://www.nation.lk/2009/01/25/eyefea3.htm |access-date=27 January 2020 |publisher=The Nation}}&lt;/ref&gt; ඉන්පසුව සිරිල් පී අබේරත්න 1956 දී ඔහුගේ ''සුරතලී'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන කාන්තා චරිතය නිරූපණය කිරීමට ශිල්පිනියක් සොයමින් සිටියේය &lt;ref name=&quot;leena&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Award winning actress Leena de Silva turns 80 |url=https://lankareporter.com/blog/award-winning-actress-leena-de-silva-turns-80/ |access-date=27 January 2020 |publisher=Lanka Reporter}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;talent&quot;/&gt; 1955 දී &quot;පංච කල් යාණි රූ රැජින තරගයෙන්&quot; පස්වන ස්ථානය දිනා ගත්තාය. &lt;ref name=&quot;career&quot;/&gt;

ඇගේ සැමියා ඇයව අබේරත්නට හඳුන්වා දුන් අතර ඇය එම වසරේ අගභාගයේදී ඔහුගේ චිත්‍රපටයේ රඟපෑවාය. ඇයව ආචාර්ය [[ලෙස්ටර් ජෙම්ස් පීරිස්|ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ට]] හඳුන්වා දුන්නේ ගුරු පලිහක්කාර විසින් ඔහුගේ ''රේඛාව'' චිත්‍රපටයේ රඟපෑමටය. කෙසේ වෙතත්, පාසලේ විදුහල්පතිවරයාගේ සහ පියාගේ අමනාපය නිසා ඇය චිත්‍රපටයේ රඟපෑම ප්‍රතික්ෂේප කළාය. කෙසේ වෙතත්, ඇගේ සැමියාගේ හදිසි අභාවය හේතුවෙන් ද සිල්වා වසර දෙකක් රංගනයෙන් ඉවත් වී 1980 ''ගංගා අද්දර'' චිත්‍රපටයෙන් නැවත පැමිණියේය. &lt;ref name=&quot;leenade&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Awards, Tributes ... No regrets about not receiving. |url=http://www.divaina.com/2014/11/07/cineart01.html |access-date=27 January 2020 |publisher=Divaina}}&lt;/ref&gt; ඇය ''සුන්දර බිරින්ද'', ''කැලේ මල්'', ''අවරගිර'' සහ ''යහළු යෙහෙළි'' වැනි ජනප්‍රිය චිත්‍රපට රැසක රඟපෑවාය. ''නාලංගනා'' චිත්‍රපටයේ [[රුක්මණී දේවී|රුක්මණී දේවි]] සමඟ රඟපාන්න ලීනාට වාසනාව ලැබුණා. &lt;ref name=&quot;career&quot;/&gt;

ද සිල්වා සිනමාවට අමතරව ''තත්තු ගෙවල්'', ''දොළොස්වෙනි රාත්‍රිය'' සහ ''ජුලියස් සීසර්'' වැනි වේදිකා නාට්‍ය කිහිපයක ද රඟපෑවේය. &lt;ref name=&quot;career&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=A series of articles exploring the art world of the past |url=http://archives.sarasaviya.lk/2017/12/07/?fn=sa17120713 |access-date=27 January 2020 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; ඇය ''සැළලිහිණි ගම්මානය'', ''සුදු පරෙවියෝ'', ''හිමි නැති'' සහ ''උදා ගිර'' යන රූපවාහිනී කතාමාලාවල ද පෙනී සිටියාය . &lt;ref name=&quot;talent&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Lots of talent and the future is bright - Veteran actress Leena de Silva |url=http://www.silumina.lk/2021/03/13/රසඳුන/දක්ෂ%C2%ADයන්-ගොඩයි-අනා%C2%ADග%C2%ADතය-පැහැ%C2%ADබ%C2%ADරයි |archive-date=2021-06-04 |access-date=2021-06-04 |website=Silumina}}&lt;/ref&gt; ද සිල්වා කැනඩාවේ සිටියදී ''රටකින් රටකට'' ටෙලි මාලාව අධ්‍යක්ෂණය කළේය. &lt;ref name=&quot;silva&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Screen queen of yesteryear |url=https://www.nation.lk/2009/01/25/eyefea3.htm |access-date=27 January 2020 |publisher=The Nation}}&lt;/ref&gt;

== චිත්‍රපටකරණය ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Year
!Film
!Role
!Ref.
|-
|1954
|''Ahankara Sthree''
|Lanka Matha Dancer
|
|-
|1956
|''Surathali''
|Surathali
|
|-
|1958
|''Sohoyuro''
|
|
|-
|1958
|''Suneetha''
|Suneetha
|
|-
|1960
|''Sundara Birinda''
|Rupa
|
|-
|1960
|''Nalangana''
|
|
|-
|1964
|''Sulalitha Sobani''
|Shanthi 'Sobani'
|
|-
|1964
|''Sujage Rahasa''
|
|
|-
|1967
|''Ran Rasa''
|Indrani
|
|-
|1980
|''[[ගඟ අද්දර|Ganga Addara]]''
|Attapattu 'Hamine'
|
|-
|1981
|''Valampuri''
|
|
|-
|1981
|''Aradhana''
|
|
|-
|1981
|''Saaranga''
|
|
|-
|1982
|''Kele Mal''
|Nanda
|
|-
|1982
|''Kiri Suwanda''
|Mother-in-law
|
|-
|1982
|''Malata Noena Bambaru''
|
|&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=All about the film &quot;Malata Noena Bambaru&quot; |url=http://www.sarasaviya.lk/films/2019/03/14/3612/තහනම්-නොවූ-තහනමක්-මලට-නොඑන-බඹරු |archive-date=2021-01-12 |access-date=2021-01-12 |website=sarasaviya}}&lt;/ref&gt;
|-
|1982
|''Paaramitha''
|
|
|-
|1982
|''Yahalu Yeheli''
|Mrs. Wanigasekara
|
|-
|1983
|''Kaliyugaya''
|
|
|-
|1983
|''Samanala Sihina''
|
|
|-
|1984
|''Hithawathiya''
|Sarath's mother
|
|-
|1985
|''Adara Kathawa''
|
|
|-
|1985
|''Kirimadu Wal''
|
|
|-
|1985
|''Varsity Kella''
|Mrs. Siriweera
|
|-
|1986
|''Peralikarayo''
|Tanuja
|
|-
|1986
|''Dushyanthi''
|Kiri Manika
|
|-
|1986
|''Koti Waligaya''
|
|
|-
|1986
|''Sinha Pataw''
|
|
|-
|1986
|''Dinuma''
|Chandra
|
|-
|1988
|''Chandingeth Chandiya''
|
|
|-
|1989
|''Sebaliyo''
|
|
|-
|1989
|''Sirimedura''
|Nirmala's sister
|
|-
|1989
|''Badulu Kochchiya''
|
|
|-
|1990
|''Thanha Asha''
|Mother
|
|-
|1990
|''Veera Udara''
|
|
|-
|1991
|''Raja Kello''
|
|
|-
|1991
|''Raja Daruwo''
|Asilina 'Leena'
|
|-
|1994
|''Sujatha''
|Seetha Rajasuriya
|
|-
|1995
|''[[අවරගිර (චිත්‍රපටිය)|Awaragira]]''
|Kusuma
|
|-
|1996
|''Seema Pawuru''
|
|
|-
|2000
|''Anuragaye Ananthaya''
|Shanthi
|
|-
|2001
|''Poronduwa''
|Ajith's mother
|
|}

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:1936 උපත්]]</text>
      <sha1>f7v6dyyhrfe854a3dcs2sue69d38il4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජීව විද්‍යාත්මක පලිබෝධ නාශක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63977</id>
    <revision>
      <id>794997</id>
      <parentid>694766</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T05:07:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>794997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1773" sha1="0t8rjojp9yktd0x4llu01hs6i00plyv" xml:space="preserve">'''ජීව විද්‍යාත්මක පලිබෝධ නාශක''', ({{en|Biopesticides, 'biological pesticides'}})  යනු පළිබෝධ පාලනයට ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රම භාවිතා කීරීමේ ක්‍රමවේදයයි.

== අමතර අවධානයට ==
{{colbegin}}
* [[Antagonism (phytopathology)]]
* [[Bioherbicide]]
* [[Biological pest control]]
* [[Bacillus thuringiensis]]
* [[Cembratrienol]]
* [[Integrated Pest Management]]
* [[LUBILOSA]]
* [[Pest resistance management plans]]
* [[Plant defense against herbivory]]
* [[Myxomatosis#Use as a population control agent|Use as a population control agent]]
{{colend}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|30em}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{Commons category|Biopesticides}}
* [https://www.acquiremarketresearch.com/industry-reports/bioinsecticides-market/210130/ Bioinsecticides Market] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200330130746/https://www.acquiremarketresearch.com/industry-reports/bioinsecticides-market/210130/ |date=2020-03-30 }} (Acquire Market Research)
* [http://www.epa.gov/pesticides/ppdc/2002/regist-biopes.htm Registered Biopesticides 04/29/02] ''United States Environmental Protection Agency''. Updated 29 March 2002. Retrieved 25 November 2011.
* [http://www.ibma.ch/ International Biocontrol Manufacturers' Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411161058/http://www.ibma.ch/ |date=2021-04-11 }} (IBMA)

{{pesticides}}
{{Authority control}}

[[Category:Biopesticides| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජෛව තාක්ෂණය]]
[[Category:Biological pest control]]
[[ප්‍රවර්ගය:පළිබෝධ නාශක]]

{{stub}}</text>
      <sha1>0t8rjojp9yktd0x4llu01hs6i00plyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67782</id>
    <revision>
      <id>794993</id>
      <parentid>794714</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T04:14:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37188-23</username>
        <id>79729</id>
      </contributor>
      <comment>/* කාව්‍ය කෘති */</comment>
      <origin>794993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14485" sha1="icsmzno7w1mt6qa0vj4j1qeff49jixl" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ
| image = 
| alt = 
| caption = 
| birth_name = රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ
| birth_date = {{Birth date|1953|06|02|df=y}}&lt;ref name=&quot;Island&quot;&gt;{{cite news |last=Fonseka |first=Carlo  |date=2013-06-01 |title=Celebrating Rathna Sri Wijesinghe: Lyrical Poet |url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=80367 |newspaper=The Island |location=Sri Lanka |access-date=2016-11-11}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = නාකියාදෙණිය තෙල්ලඹුර
| death_date = 
| death_place = 
| death_cause = 
| resting_place = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| nationality = Sri Lankan
| alma_mater = Richmond College, Galle.
| occupation = [[ගී පද රචක]], [[කථිකාචාර්ය]], [[ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් සම්පාදක]], [[ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම්]]
| years_active = 
| party = 
| spouse = ශිරානි හේමමාලි පීරිස්
| children = සම්මානි (දියණිය), සංදීපනී(දියණිය)
| awards = සිංහල කාව්‍ය සඳහා රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය&lt;ref name=&quot;Island&quot;/&gt;
| website = 
| signature = 
| footnotes = 
}}&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;

'''''රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ  (උපත 1953 ජුනි 2) සම්මානලාභී [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] ගීත රචකයෙකි. 80 දශකයේ පුරෝගාමී කවියකු වූ මොහු සිංහල කාව්‍ය ක්ෂේත්‍රයට මෙන් ම සිංහල  ගීත ක්ෂේත්‍රයට වඩා ප්‍රබල නිර්මාණ දායකත්වයක් සැපයූ ගී පද රචකයෙකි. පරිභෝජනවාදී ආර්ථිකය අබිමුව ආතතිය හා තරගකාරිත්වය මත දිවි ගෙවන මානව ජීවිතවල භෞතික හා ආධ්‍යාත්මික යථාර්ථයත් මානව ප්‍රේමය ප්‍රමුඛ සකලවිධ පුද්ගල සබඳතාත් ඔහුගේ තියුණු විමසුමට ලක් වෙයි. ප්‍රචාරකවාදී ප්‍රවණතා අන්තර්ගත කලාවෙහි නිමග්න නොවූව ද සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු හා පෘථුල දෘෂ්ටියක් මොහුගේ නිර්මාණ වෙතින් ප්‍රකට වෙයි. සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යය තුළින් ලත් ශික්ෂණයත් ජන සාහිත්‍යයෙන් උකහාගත් හෘදයග්‍රාහී බවත්එ ක්තැන් වූ සංයමශීලී ප්‍රබල කවියකු ලෙස මොහු සහෘදයාට සමීප වෙයි. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/pluginfile.php/62622/mod_resource/content/1/16.pdf?redirect=1|title=සිංහල සාහිත්‍ය රසාස්වාදය 10 - 11 ශ්‍රේණි පෙළපොත|last=|first=|date=|work=|access-date=2020-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110153430/http://www.edupub.gov.lk/Administrator/Sinhala/10/sinhala%20rasaswadaya%20G-10-11/sinhala%20rasaswadaya%20G-10-11.pdf|archive-date=2020-01-10|publisher=edupub.gov.lk|pages=122|author-link=|10=access-|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;'''''

== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
1953 ජූනි මස දෙවැනි දින දකුණු පළාතේ නාකියාදෙණිය තෙල්ලඹුරේ ග්‍රාමයේ දී රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ උපන්නේ ය. ඔහු ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබුයේ නාවල රජයේ පාසල, තෙල්ලඹුර විද්‍යාකාන්ති විදුහල හා තෙල්ලඹුර දුටුගැමුණු විදුහල යන පාසල්වලිනි. පහ ශ්‍රේණියේ ශිෂ්‍යත්වය සමත්වූ රත්න ශ්‍රී, ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සඳහා හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයට ඇතුළු විය. ඉනික්බිති ගාල්ල රිච්මන්ඞ් විද්‍යාලයෙන් උසස් පෙළ තෙක් විද්‍යා අංශයෙන් උගත් හෙතම පසුව පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සිංහල විෂය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය ලබා ගත්තේ ය. කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍රපති උපාධිධරයකු ද වන රත්න ශ්‍රී සිය වෘත්තීය ජීවිතය අරඹන්නේ ගුරුවරයකු ලෙසිනි. පසු කලෙක දකුණු පළාත්
අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සිංහල භාෂා ඒකකය භාර ව කටයුතු කළ ඔහු අනතුරුව උණවටුන අමරසූරිය ගුරු විද්‍යාලයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළේය. එමෙන් ම ඔහු අමාත්‍යාංශ කිහිපයක ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම් තනතුරු දරා ඇත.

පුවත්පත් කවි පිටු ගණනාවක් සංස්කරණයෙහි යෙදෙමින් ආධුනික කවීන්ට ගුරු උපදේශ හා ධෛර්යය සපයන රත්න ශ්‍රී රූපවාහිනී හා ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් සම්පාදකයකු ලෙස ද පරිචයක් ලැබී ය. තීරු ලිපි රචනයෙන් සහ විශේෂාංග ලිපි සම්පාදනයෙන් රත්න ශ්‍රී පුවත්පත් කලාවට ද විශේෂ දායකත්වයක් සපයයි.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/pluginfile.php/62622/mod_resource/content/1/16.pdf?redirect=1|title=සිංහල සාහිත්‍ය සංග්‍රහය 10 - 11 ශ්‍රේණි|last=|first=|date=|work=|publisher=edupub.gov.lk|pages=129|author-link=|10=access-}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;


== කාව්‍ය කෘති ==
මේ සියලු සාහිත්‍ය කර්තව්‍යයන් අතරේ රත්න ශ්‍රී විජේසිංහයන් වඩාත් ම ජනප්‍රිය

වූයේ කාව්‍ය හා ගී පද රචනයෙනි. 1975 දී පළ කළ බිය නොවන් අයියණ්ඩි ඔහුගේ

ප්‍රථම කාව්‍ය සංග්‍රහයයි. පසුව පාඨක විචාරක නොමඳ අවධානය දිනූ වස්සානේ කාව්‍ය

කෘතිය පළ විය. සුබ උදෑසන (රාජ්‍ය සම්මාන) සල් ගහ යට, තරු ලකුණ, මධ්‍යම යාමය,ඔහුගේ අනෙකුත් කාව්‍ය කෘති අතර වේ. රත්න ශ්‍රීගේ ගීත සංග්‍රහයන් වශයෙන් වංකගිරි අරණේ (රාජ්‍ය සම්මාන) සුදු නෙ`ඵම (රාජ්‍ය සම්මාන), ගංගා ගීතය, ඉර බටු තරුව,නෙත නිලුපුල් (රාජ්‍ය සම්මාන), ආලකමන්දා (රාජ්‍ය සම්මාන) යන කෘති හඳුන්වාදිය හැකි ය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/pluginfile.php/62622/mod_resource/content/1/16.pdf?redirect=1|title=සිංහල සාහිත්‍ය සංග්‍රහය 10 - 11 ශ්‍රේණි|last=|first=|date=|work=|publisher=edupub.gov.lk|pages=129|author-link=|10=access-}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;

== ළමා කෘති ==
සැළලිහිණියෝ, රන්කිරිකට, රතු කිකිළි, සින්දු කියන උණ පඳුර (රාජ්‍ය

සම්මාන) යන කෘති ඔහුගේ ළමා කෘති අතර වේ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/pluginfile.php/62622/mod_resource/content/1/16.pdf?redirect=1|title=සිංහල සාහිත්‍ය සංග්‍රහය 10 - 11 ශ්‍රේණි|last=|first=|date=|work=|publisher=edupub.gov.lk|pages=129|author-link=|10=access-}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;

== ලේඛන කාර්යයන් ==
ලස්සනම අහස හා මතක සිතුවිලි,කටුගහයට, ලියවැල, අත් පසුර යන ලිපි සංග්‍රහයන් හා මහගම සේකර හා සමාජ යථාර්ථය(මහාචාර්ය සුචරිත ගම්ලත් සමග) විමර්ශන කෘතිය රත්න ශ්‍රීගේ ලේඛන කාර්යයන් අතර වේ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/pluginfile.php/62622/mod_resource/content/1/16.pdf?redirect=1|title=සිංහල සාහිත්‍ය සංග්‍රහය 10 - 11 ශ්‍රේණි|last=|first=|date=|work=|publisher=edupub.gov.lk|pages=129|author-link=|10=access-}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;

== ගී පද රචනා ==


&quot;මගේ බිසව්නේ අසාපන්”,  &quot;කිරුළ මුතු ලිහී”,  &quot;චන්ද්‍ර මණ්ඩලේ සැතපුණ පුංචි සාවියේ”, බිම්බරක් සෙනග ගැවසුණ”,  &quot;ලෙන්චිනා මගේ නංගියේ”, වැනි ජනප්‍රිය ගී සිය ගණනක් රත්න ශ්‍රී ලියා ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/pluginfile.php/62622/mod_resource/content/1/16.pdf?redirect=1|title=සිංහල සාහිත්‍ය සංග්‍රහය 10 - 11 ශ්‍රේණි|last=|first=|date=|work=|publisher=edupub.gov.lk|pages=129|author-link=|10=access-}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;h

මීට අමතරව මෙතුමා විසින් පාසල් ගීතද නිර්මාණය කර ඇති අතර උදාහරණ ලෙස මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ 'ළහිරු වෙමින් පිබිදෙන අරුණේ ගීතය...' දැක්විය හැකිය.

== සම්මාන ==


රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ සාහිත්‍යධරයාගේ නිර්මාණ මෙහෙවර විමර්ශනය කරමින් රචිත විද්වත් ලිපි රැසකින් සමන්විත රත්න ශ්‍රී නවකවියේ චන්ද්‍රෝදය කෘතිය ඔහුගේ නිර්මාණ දිවිය පිළිබඳ මාහැඟි විවරණයකි. රාජ්‍ය සම්මාන රැසකින් පිදුම් ලත් මෙම නිර්මාණකරුවා ජපන්  &quot;බුන්කා” සම්මානයෙන් ද ඇගයීමට ලක් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/pluginfile.php/62622/mod_resource/content/1/16.pdf?redirect=1|title=සිංහල සාහිත්‍ය සංග්‍රහය 10 - 11 ශ්‍රේණි|last=|first=|date=|work=|publisher=edupub.gov.lk|pages=129|author-link=|10=access-}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;

අද දවසේත් රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ සිංහල සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ පෝෂණයට නිබඳ ව දායක වෙමින් සිටියි.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.e-thaksalawa.moe.gov.lk/moodle/pluginfile.php/62622/mod_resource/content/1/16.pdf?redirect=1|title=සිංහල සාහිත්‍ය සංග්‍රහය 10 - 11 ශ්‍රේණි|last=|first=|date=|work=|publisher=edupub.gov.lk|pages=129|author-link=|10=access-}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;


{{reflist}}
[[ප්‍රවර්ගය:1953 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ලේඛකයෝ]]
[[Category:ශ්‍රී ලංකීය කවියන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික කවියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]</text>
      <sha1>icsmzno7w1mt6qa0vj4j1qeff49jixl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Ancient Greek religion</title>
    <ns>10</ns>
    <id>74788</id>
    <revision>
      <id>794950</id>
      <parentid>418801</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T13:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10067" sha1="f5a2nlg51y876v5ikilmm8kbqew5lae" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{Sidebar with collapsible lists
| name = Ancient Greek religion
| class = plainlist
| style = border:1px solid #9ecaef;background:white;color:#005daa;
| pretitle = [[:Category:පුරාතන ග්‍රීක ආගම|ලිපි මාලාවක]] කොටසක් වන
| title = [[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|{{color|#005daa|පුරාතන ග්‍රීක ආගම}}]]
| image = [[File:Greek Roman Laurel wreath vector.svg|80px|ජය පත්‍ර වඩම]]
| listtitlestyle = border:2px solid #daffff;background:#daffff;padding-left:0.2em;
| liststyle = border:2px solid white;background:white;padding-left:1.0em;padding-right:1.0em;
| expanded = {{{expanded|{{{selected|{{{1|}}}}}}}}}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list1name = features
| list1title = ලක්ෂණ
| list1 =
* [[ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය]]
* [[පුරාතන ග්‍රීක දර්ශනය]]
* [[හෙලනිස්තික දර්ශනය]]
* [[පුරාතන ග්‍රීක ආගම]]
{{startflatlist}}
* [[බහුදේවවාදය]]
* [[සමේශ්වරවාදය]]
* [[අද්වෛතවාදය]]
* [[සර්වේශ්වරවාදය]]
* [[Orthopraxy]]
{{endflatlist}}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list2name = godheads
| list2title = දේවතාවෝ
| list2 =
   {{Sidebar |navbar=off
    | bodystyle = {{subsidebar bodystyle}};background:transparent;
    | headingstyle = background:#e6ffff;color:black;
    | contentclass = hlist
    | contentstyle = padding:0.15em 1.25em 0.6em;

    | heading1 = [[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ඔලිම්පියානුවෝ]]
    | content1 =
* [[සියුස්]]
* [[හේරා]]
* [[ඇෆ්‍රඩයිටී]]
* [[ඇපලෝ]]
* [[ඒරීස්]]
* [[ආර්ටිමිස්|ආර්ටිමිස්]]
* [[ඇතීනා]]
* [[ඩිමීටර්]]
* [[ඩියෝනිසස්]] 
* [[හේඩ්ස්]]
* [[හෙෆේස්ටස්]]
* [[හර්මිස්]]
* [[හෙස්ටියා]]
* [[පොසයිඩන්]]

    | heading2 = ආදිකල්පික දෙවිවරු
    | content2 =
* [[ඊතර් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඊතර්]]
* [[එයන් (දේවතාවා)|එයන්]]
* [[ඇනන්කේ (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇනන්කේ]]
* [[කෙඕස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|කෙඕස්]]
* [[ක්‍රෝනස්]]
* [[එරිබස්]]
* [[ඊරෝස්]]
* [[ගේයා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ගේයා]]
* [[හෙමෙරා]]
* [[නික්ස්]]
* [[ෆේනිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆේනිස්]]
* [[පොන්ටස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|පොන්ටස්]]
* [[තැලසා (පුරාණෝක්තිවේදය)|තැලසා]]
* [[ටාර්ටරස්]]
* [[යුරේනස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|යුරේනස්]]

    | heading3 = සුළු දෙවිවරු
    | content3 =
* [[ඇල්ෆියස් (දේවතාවා)|ඇල්ෆියස්]]
* [[ඇම්ෆිට්‍රයිට්]]
* [[ඇස්ක්ලේපියස්]]
* [[ඕරා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඕරා]]
* [[බයා (පුරාණෝක්තිවේදය)|බයා]]
* [[සර්ස්]]
* [[ඩෙයිමොස් (දේවතාවා)|ඩෙයිමොස්]]
* [[එයිලෙයිතියා]]
* [[එන්යෝ]]
* [[ඉයොස්]]
* [[එරිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|එරිස්]]
* [[හාර්මෝනියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|හාර්මෝනියා]]
* [[හෙබි (පුරාණෝක්තිවේදය)|හෙබි]]
* [[හෙකේට්]]
* [[හීලියෝස්]]
* [[හෙරක්ලස්]]
* [[අයිරිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|අයිරිස්]]
* [[ක්‍රේටොස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ක්‍රේටොස්]]
* [[ලෙටෝ]]
* [[මෙටිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|මෙටිස්]]
* [[මෝමස්]]
* [[මෝර්ෆියස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|මෝර්ෆියස්]]
* [[නෙමෙසිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|නෙමෙසිස්]]
* [[නයික් (පුරාණෝක්තිවේදය)|නයික්]]
* [[පෑන් (පුරාණෝක්තිවේදය)|පෑන්]]
* [[පර්සි‍ෆෝන්]]
* [[ෆැන්ටේසස්]]
* [[ෆෝබස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆෝබස්]]
* [[ප්‍රෝටියස්]]
* [[ස්කැමැන්ඩර්]]
* [[සෙලීන්]]
* [[තැනටොස්]]
* [[තෙටිස්]]
* [[ට්‍රයිටන් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ට්‍රයිටන්]]
* [[සීලස්]]
   }}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list3name = ethics
| list3title = ආචාරධර්ම
| list3 = {{startflatlist}}
* [[එරීට් (සදාචාර ගුණය)|එරීට්]]
* [[හුබ්‍රිස්]]
* [[ෂේනියා (ග්‍රීක)|ෂේනියා]]
{{endflatlist}}
* [[ස්වර්ණමය නීතිය|උභයභාවත්ව ආචාරධර්මය]]

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list4name = practices
| list4title = පිළිවෙත්
| list4 =
   {{Sidebar |navbar=off
    | bodystyle = {{subsidebar bodystyle}};background:transparent;
    | headingstyle = background:#e6ffff;color:black;
    | contentstyle = padding:0.15em 0 0.6em;

    | content1 = {{startflatlist}}
* [[ඇම්ෆිඩ්‍රෝමියා]]
* [[සත්ත්ව බිලි පූජා]]
* [[පුරාතන ග්‍රීක අවමංගල සහ භූමදාන චාරිත්‍ර|අවමංගල චාරිත්‍ර]]
* [[ග්‍රීක වීර වන්දනාව|{{allow wrap|ග්‍රීක වීර වන්දනාව}}]]
* [[හයරොස් ගැමෝස්]]
* [[අයැට්‍රොමැන්ටිස්]]
* [[දියර පූජා]]
* [[දිවැස් දෙවොල|දිවැස් දෙවොල්]]
* [[ෆාර්මැකොස්]]
* [[ග්‍රීක දේවස්ථානය|දේවස්ථාන]]
* [[බාර ඔප්පු පූජා]]
{{endflatlist}}

    | heading2 = උත්සව
    | content2 = {{startflatlist}}
* [[ඩැෆ්නිෆෝරියා]]
* [[ඩියොනීසියා]]
{{endflatlist}}
* [[ඩියොනීසියානු මිස්ටරි]]
* [[එලියුසීනියානු මිස්ටරි]]
* [[පැනතීනයික ක්‍රීඩා]]
* {{longlink|[[පෑන්හෙලනික ක්‍රීඩා]] {{hlist|([[ඉස්ත්මියානු ක්‍රීඩා|ඉස්ත්මියානු]]|[[නීමියානු ක්‍රීඩා|නීමියානු]]|[[පුරාතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා|ඔලිම්පික]]|[[පයිතියානු ක්‍රීඩා|පයිතියානු]])}}}}
* [[තෙස්මොෆෝරියා]]
   }}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list5name = sacred
| list5title = පූජනීය ස්ථාන
| list5 = {{startflatlist}}
* [[එලියුසිස්]]
* [[ඩෙල්ෆි]]
* [[ඩෙලොස්]]
* [[ඩොඩෝනා]]
* [[ඔලිම්පස් කන්ද]]
* [[ඔලිම්පියා, ග්‍රීසිය|ඔලිම්පියා]]
{{endflatlist}}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list6name = texts
| list6title = ග්‍රන්ථ
| list6style = font-style:italic;
| list6 = {{startflatlist}}
* [[ආර්ගොනෝටිකා]]
* [[බිබ්ලියොතේකා (ව්‍යාජ-ඇපලෝඩෝරස්)|බිබ්‍ලියෝතේකා]]
* [[කෝර්පස් හර්මීටිකම්]]
* {{noitalic|[[ඩෙල්ෆික් මැක්සිමස්]]}}
* [[ඩියොනීසියාකා]]
* [[වීරකාව්‍ය කවය]]
* [[හෝමරික ගීතා]]
* [[ඉලියඩ්]]
* [[ඔඩිසි (කාව්‍ය)|ඔඩිසි]]
* [[ඕර්ෆික ගීතා]]
* [[තියෝගනි]]
* [[වැඩ සහ දවස්]]
{{endflatlist}}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list7name = history
| list7title = ඉතිහාසය 
| list7 =
* [[මයිසීනියානු දෙවිවරු]]
* [[හෙලනිස්තික බහුදේවවාදයේ පරිහානිය]]
* [[ජූලියානු සිට වැලන්ස් දක්වා මිත්‍යාදෘෂ්ටි ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සහ උත්ප්‍රේක්ෂාව|ජූලියානු ප්‍රතිෂ්ඨාපනය]]

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| belowstyle = border:2px solid white;background:white;
| below = {{portal-inline|හෙලනිස්මොස්|size=tiny}}

}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation
 | content = {{Ancient Greek religion}}
{{Collapsible lists option 
|listnames={{hlist|features|godheads|ethics|practices|sacred|texts|history}}}}

[[Category:Ancient Greece templates]]
[[Category:&quot;Part of a series on&quot; sidebar templates]]
[[Category:Religion and belief sidebar templates]]
}}&lt;!--(end Documentation)--&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f5a2nlg51y876v5ikilmm8kbqew5lae</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794959</id>
      <parentid>794950</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10092" sha1="oj92edmn4zcv0m0s17aeqq75fdk628f" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{Sidebar with collapsible lists
| name = Ancient Greek religion
| class = plainlist
| style = border:1px solid #9ecaef;background:white;color:#005daa;
| pretitle = [[:Category:පුරාතන ග්‍රීක ආගම|ලිපි මාලාවක]] කොටසක් වන
| title = [[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|{{color|#005daa|පුරාතන ග්‍රීක ආගම}}]]
| image = [[File:Greek Roman Laurel wreath vector.svg|80px|ජය පත්‍ර වඩම]]
| listtitlestyle = border:2px solid #daffff;background:#daffff;padding-left:0.2em;
| liststyle = border:2px solid white;background:white;padding-left:1.0em;padding-right:1.0em;
| expanded = {{{expanded|{{{selected|{{{1|}}}}}}}}}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list1name = features
| list1title = ලක්ෂණ
| list1 =
* [[ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය]]
* [[පුරාතන ග්‍රීක දර්ශනය]]
* [[හෙලනිස්තික දර්ශනය]]
* [[පුරාතන ග්‍රීක ආගම]]
{{startflatlist}}
* [[බහුදේවවාදය]]
* [[සමේශ්වරවාදය]]
* [[අද්වෛතවාදය]]
* [[සර්වේශ්වරවාදය]]
* [[Orthopraxy]]
{{endflatlist}}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list2name = godheads
| list2title = දේවතාවෝ
| list2 =
   {{Sidebar |navbar=off
    | bodystyle = {{subsidebar bodystyle}};background:transparent;
    | headingstyle = background:#e6ffff;color:black;
    | contentclass = hlist
    | contentstyle = padding:0.15em 1.25em 0.6em;

    | heading1 = [[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ඔලිම්පියානුවෝ]]
    | content1 =
* [[සියුස්]]
* [[හේරා]]
* [[ඇෆ්‍රඩයිටී]]
* [[ඇපලෝ]]
* [[ඒරීස්]]
* [[ආර්ටිමිස්|ආර්ටිමිස්]]
* [[ඇතීනා]]
* [[ඩිමීටර්]]
* [[ඩයනයිසස්]] 
* [[හේඩ්ස්]]
* [[හෙෆේස්ටස්]]
* [[හර්මිස්]]
* [[හෙස්ටියා]]
* [[පොසෙයිඩන්|පොසයිඩන්]]

    | heading2 = ආදිකල්පික දෙවිවරු
    | content2 =
* [[ඊතර් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඊතර්]]
* [[එයන් (දේවතාවා)|එයන්]]
* [[ඇනන්කේ (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇනන්කේ]]
* [[කෙඕස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|කෙඕස්]]
* [[ක්‍රෝනස්]]
* [[එරිබස්]]
* [[ඊරෝස්]]
* [[ගේයා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ගේයා]]
* [[හෙමෙරා]]
* [[නික්ස්]]
* [[ෆේනිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆේනිස්]]
* [[පොන්ටස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|පොන්ටස්]]
* [[තැලසා (පුරාණෝක්තිවේදය)|තැලසා]]
* [[ටාර්ටරස්]]
* [[යුරේනස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|යුරේනස්]]

    | heading3 = සුළු දෙවිවරු
    | content3 =
* [[ඇල්ෆියස් (දේවතාවා)|ඇල්ෆියස්]]
* [[ඇම්ෆිට්‍රයිට්]]
* [[ඇස්ක්ලේපියස්]]
* [[ඕරා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඕරා]]
* [[බයා (පුරාණෝක්තිවේදය)|බයා]]
* [[සර්ස්]]
* [[ඩෙයිමොස් (දේවතාවා)|ඩෙයිමොස්]]
* [[එයිලෙයිතියා]]
* [[එන්යෝ]]
* [[ඉයොස්]]
* [[එරිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|එරිස්]]
* [[හාර්මෝනියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|හාර්මෝනියා]]
* [[හෙබි (පුරාණෝක්තිවේදය)|හෙබි]]
* [[හෙකේට්]]
* [[හීලියෝස්]]
* [[හෙරක්ලස්]]
* [[අයිරිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|අයිරිස්]]
* [[ක්‍රේටොස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ක්‍රේටොස්]]
* [[ලෙටෝ]]
* [[මෙටිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|මෙටිස්]]
* [[මෝමස්]]
* [[මෝර්ෆියස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|මෝර්ෆියස්]]
* [[නෙමෙසිස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|නෙමෙසිස්]]
* [[නයික් (පුරාණෝක්තිවේදය)|නයික්]]
* [[පෑන් (පුරාණෝක්තිවේදය)|පෑන්]]
* [[පර්සි‍ෆෝන්]]
* [[ෆැන්ටේසස්]]
* [[ෆෝබස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆෝබස්]]
* [[ප්‍රෝටියස්]]
* [[ස්කැමැන්ඩර්]]
* [[සෙලීන්]]
* [[තැනටොස්]]
* [[තෙටිස්]]
* [[ට්‍රයිටන් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ට්‍රයිටන්]]
* [[සීලස්]]
   }}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list3name = ethics
| list3title = ආචාරධර්ම
| list3 = {{startflatlist}}
* [[එරීට් (සදාචාර ගුණය)|එරීට්]]
* [[හුබ්‍රිස්]]
* [[ෂේනියා (ග්‍රීක)|ෂේනියා]]
{{endflatlist}}
* [[ස්වර්ණමය නීතිය|උභයභාවත්ව ආචාරධර්මය]]

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list4name = practices
| list4title = පිළිවෙත්
| list4 =
   {{Sidebar |navbar=off
    | bodystyle = {{subsidebar bodystyle}};background:transparent;
    | headingstyle = background:#e6ffff;color:black;
    | contentstyle = padding:0.15em 0 0.6em;

    | content1 = {{startflatlist}}
* [[ඇම්ෆිඩ්‍රෝමියා]]
* [[සත්ත්ව බිලි පූජා]]
* [[පුරාතන ග්‍රීක අවමංගල සහ භූමදාන චාරිත්‍ර|අවමංගල චාරිත්‍ර]]
* [[ග්‍රීක වීර වන්දනාව|{{allow wrap|ග්‍රීක වීර වන්දනාව}}]]
* [[හයරොස් ගැමෝස්]]
* [[අයැට්‍රොමැන්ටිස්]]
* [[දියර පූජා]]
* [[දිවැස් දෙවොල|දිවැස් දෙවොල්]]
* [[ෆාර්මැකොස්]]
* [[ග්‍රීක දේවස්ථානය|දේවස්ථාන]]
* [[බාර ඔප්පු පූජා]]
{{endflatlist}}

    | heading2 = උත්සව
    | content2 = {{startflatlist}}
* [[ඩැෆ්නිෆෝරියා]]
* [[ඩියොනීසියා]]
{{endflatlist}}
* [[ඩියොනීසියානු මිස්ටරි]]
* [[එලියුසීනියානු මිස්ටරි]]
* [[පැනතීනයික ක්‍රීඩා]]
* {{longlink|[[පෑන්හෙලනික ක්‍රීඩා]] {{hlist|([[ඉස්ත්මියානු ක්‍රීඩා|ඉස්ත්මියානු]]|[[නීමියානු ක්‍රීඩා|නීමියානු]]|[[පුරාතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා|ඔලිම්පික]]|[[පයිතියානු ක්‍රීඩා|පයිතියානු]])}}}}
* [[තෙස්මොෆෝරියා]]
   }}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list5name = sacred
| list5title = පූජනීය ස්ථාන
| list5 = {{startflatlist}}
* [[එලියුසිස්]]
* [[ඩෙල්ෆි]]
* [[ඩෙලොස්]]
* [[ඩොඩෝනා]]
* [[ඔලිම්පස් කන්ද]]
* [[ඔලිම්පියා, ග්‍රීසිය|ඔලිම්පියා]]
{{endflatlist}}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list6name = texts
| list6title = ග්‍රන්ථ
| list6style = font-style:italic;
| list6 = {{startflatlist}}
* [[ආර්ගොනෝටිකා]]
* [[බිබ්ලියොතේකා (ව්‍යාජ-ඇපලෝඩෝරස්)|බිබ්‍ලියෝතේකා]]
* [[කෝර්පස් හර්මීටිකම්]]
* {{noitalic|[[ඩෙල්ෆික් මැක්සිමස්]]}}
* [[ඩියොනීසියාකා]]
* [[වීරකාව්‍ය කවය]]
* [[හෝමරික ගීතා]]
* [[ඉලියඩ්]]
* [[ඔඩිසි (කාව්‍ය)|ඔඩිසි]]
* [[ඕර්ෆික ගීතා]]
* [[තියෝගනි]]
* [[වැඩ සහ දවස්]]
{{endflatlist}}

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| list7name = history
| list7title = ඉතිහාසය 
| list7 =
* [[මයිසීනියානු දෙවිවරු]]
* [[හෙලනිස්තික බහුදේවවාදයේ පරිහානිය]]
* [[ජූලියානු සිට වැලන්ස් දක්වා මිත්‍යාදෘෂ්ටි ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සහ උත්ප්‍රේක්ෂාව|ජූලියානු ප්‍රතිෂ්ඨාපනය]]

&lt;!---------------------------------------------------------&gt;

| belowstyle = border:2px solid white;background:white;
| below = {{portal-inline|හෙලනිස්මොස්|size=tiny}}

}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation
 | content = {{Ancient Greek religion}}
{{Collapsible lists option 
|listnames={{hlist|features|godheads|ethics|practices|sacred|texts|history}}}}

[[Category:Ancient Greece templates]]
[[Category:&quot;Part of a series on&quot; sidebar templates]]
[[Category:Religion and belief sidebar templates]]
}}&lt;!--(end Documentation)--&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oj92edmn4zcv0m0s17aeqq75fdk628f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලීච්ටන්ස්ටේන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75297</id>
    <revision>
      <id>795014</id>
      <parentid>772949</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T10:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>795014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8247" sha1="6wwyjf347ao21kchbez57aunsibgqww" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රට
|common_name = Liechtenstein
|native_name        = ''Fürstentum Liechtenstein''
|conventional_long_name = Principality of Liechtenstein
|image_flag         = Flag of Liechtenstein.svg
|image_coat         =
|image_map          = Europe location LIE.png
|map_caption        = {{map caption |location=circled in inset |region=on the [[Europe|European continent]] |legend=European location legend en.png}}
|national_motto     = Für Gott, Fürst und Vaterland&lt;small&gt;&lt;br /&gt;
For God, Prince and Fatherland &lt;/small&gt;
|national_anthem    = ''[[Oben am jungen Rhein]]''&lt;small&gt;&lt;br /&gt;&quot;Up on the Young Rhine&quot;&lt;/small&gt;
|official_languages = [[ජර්මානු භාෂාව|ජර්මානු]]
|capital            = [[Vaduz]]
|latd=47 |latm=08.5 |latNS=N |longd=9 |longm=31.4 |longEW=E
|largest_city       = [[Schaan]]
|government_type    = {{nowrap|[[Parliamentary democracy]]}} under [[constitutional monarchy]]
|leader_title1      = [[Prince of Liechtenstein|Prince]]
|leader_name1       = [[Hans-Adam II, Prince of Liechtenstein|Hans-Adam II]]
|leader_title2      = [[Prince of Liechtenstein|Prince-Regent]]
|leader_name2       = [[Alois, Hereditary Prince of Liechtenstein|Alois]]
|leader_title3      = [[Head of Government of Liechtenstein|Prime Minister]]
|leader_name3       = [[Klaus Tschütscher]]
|leader_title4      = [[Landtag of Liechtenstein|Landtag Speaker]]
|leader_name4       = [[Klaus Wanger]]
|area_km2           = 160.4
|area_sq_mi         = 62 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
|area_rank          = 210th
|area_magnitude     = 1 E8
|percent_water      = negligible
|population_estimate      = 35,322&lt;ref name=&quot;Liechpop&quot;&gt;[http://www.llv.li/pdf-llv-avw-statistik-bevoelkerungsstatistik_30._juni_2007 Population statistics], Landesverwaltung Liechtenstein.&lt;/ref&gt;
|population_estimate_year = 2007
|population_estimate_rank = 204th
|population_density_km2   = 221
|population_density_sq_mi = 571 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
|population_density_rank  = 52nd
|population_census        = 33,307
|population_census_year   = 2000
|GDP_nominal_year   = 2007
|GDP_nominal        = $4.993 billion&lt;ref name = &quot;LiechCIA&quot;/&gt;&lt;!--&lt;ref name=&quot;Liechecon&quot;&gt;[http://www.llv.li/pdf-llv-avw-statistik-volkswirtschaftliche_gesamtrechnung_2005 Economy statistics], Landesverwaltung Liechtenstein.&lt;/ref&gt;--&gt;
|GDP_nominal_rank   = 
|GDP_nominal_per_capita = $141,357&lt;ref name=&quot;Liechpop&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;LiechCIA&quot;/&gt;
|GDP_nominal_per_capita_rank = 1st
|GDP_PPP_year       = 2007
|GDP_PPP            = $4.16 billion&lt;ref name=&quot;LiechCIA&quot;/&gt;
|GDP_PPP_rank       = 
|GDP_PPP_per_capita = $118,000&lt;ref name=&quot;LiechCIA&quot;/&gt;
|GDP_PPP_per_capita_rank = 1st
|sovereignty_type   = [[Independence]] as [[principality]]
|established_event1 = [[Treaty of Pressburg]]
|established_date1  = 1806
|established_event2 = Independence from the [[German Confederation]]
|established_date2  = 1866
|currency           = [[Liechtenstein frank]], [[Swiss franc]]
|currency_code      = CHF
|time_zone          = [[Central European Time|CET]]
|utc_offset         = +1
|time_zone_DST      = [[Central European Summer Time|CEST]]
|utc_offset_DST     = +2
|demonym            = Liechtensteinian, locally ''Liechtensteiner/in''
|drives_on                    = right 
|cctld              = [[.li]]
|calling_code       = 423
|footnote1 = 
}}

'''ලිච්ටෙන්ස්ටයින්''', '''Principality of Liechtenstein''' {{Audio-IPA|en-us-Liechtenstein.ogg|/ˈlɪktənstaɪn/}} ({{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}, {{Audio-IPA|Nl-Liechtenstein.ogg|ˈfʏʁstəntuːm ˈliçtənʃtaɪn}}) යනු මධ්‍යම යුරෝපයේ පිහිටි භූමියෙන් වට වූ රටකි. එහි දේශ සීමා වන්නේ බටහිරින් [[ස්විට්සර්ලන්තය]]ත් නැගෙනහිරින් [[ඔස්ට්‍රියාව]]ත් ය. 

ජර්මන් භාෂාව කතා කරන ලොව කුඩාම රාජ්‍යය වන්නේ ලිච්ටෙන්ස්ටයිනය යි. එය නගර සභා 11 කට බෙදා ඇති ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවකි. එහි අගනුවර වාඩුස් වේ. ලිච්ටෙන්ස්ටයින් හි  භූමියෙන් වැඩිමනක්, කඳු වලින් සමන්විත වෙයි. එබැවින් එය ශීත ඍතු ක්‍රීඩා සඳහා ජනප්‍රිය ය. 160km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (වර්ග සැතපුම් 62) කට වඩා මදක් වැඩි භූමි ප්‍රදේශයකින් යුතු මෙහි ඇස්තමේන්තුගත ජනගහණය 37,340 කි. විශාලතම නගර සභාව ෂාන් වේ.

ආර්ථිකමය වශයෙන් ලොව තෙවන ඉහළතම ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය පවතින්නේ ලිච්ටෙන්ස්ටයින්හි යි. එය දෙවැනි වන්නේ [[කටාර්]] සහ [[ලක්සම්බර්ග්]] වලට පමණි. රැකියා විරහිත ප්‍රතිශතය 1.5% ක් වන අතර එම අගය, ලොව අවම රැකියා විරහිත ප්‍රතිශත අතර පවතී. 

වගා කරන ලද භූමි ප්‍රදේශ සහ කුඩා ගොවිපළවල් බොහෝමයක් රටේ උතුරු සහ දකුණු ප්‍රදේශ වල පිහිටා ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}

== බාහිර සබැදුම් ==
{{sisterlinks|Liechtenstein}}
* [http://www.liechtenstein.li/en/eliechtenstein_main_sites/portal_fuerstentum_liechtenstein/home.htm Liechtenstein] Official site of the Principality of Liechtenstein
* [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-l/liechtenstein.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026201415/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-l/liechtenstein.html |date=2009-10-26 }}
* [http://www.tourismus.li Tourism Liechtenstein] - The official tourism page of Liechtenstein
* [http://www.kunstmuseum.li Kunstmuseum Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201218142332/http://www.kunstmuseum.li/ |date=2020-12-18 }} - The national Gallery of Liechtenstein
* [http://www.hochschule.li Hochschule Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200521095918/http://www.hochschule.li/ |date=2020-05-21 }} - University of Applied Sciences Liechtenstein
* [http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Liechtenstein:_Primary_Documents History of Liechtenstein: Primary documents] from ''EU Docs''
* {{CIA World Factbook link|ls|Liechtenstein}}
* [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/liechtenstein.htm Liechtenstein] from ''UCB Libraries GovPubs''
* {{dmoz|Regional/Europe/Liechtenstein}}
* {{wikiatlas|Liechtenstein}}
* {{Wikivoyage|Liechtenstein}}
* [http://www.flickr.com/photos/rainerebert/sets/72157600303259669/ Photos of Liechtenstein]
* [http://www.arukikata.li/index.php?ml_lang=en &quot;Arukikata&quot; Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207092408/http://www.arukikata.li/index.php?ml_lang=en |date=2008-12-07 }}, Traveller's guide written in Japanese/English
* [http://www.furstentum.info/ Russian Portal about Principality of Liechtenstein]
* Sarah Lyall, [http://www.nytimes.com/2003/03/25/international/europe/25LIEC.html &quot;For Rent: One Principality. Prince Not Included.&quot;] ''[[New York Times]]'', 25 March 2003

{{Template group
|title = Geographic locale
|list  = 
{{Countries of Europe}}
{{States of the German Confederation}}
}}
{{Template group
|title = International organizations
|list  = 
{{Council of Europe members}}
{{European Free Trade Association (EFTA)}}
{{Monarchies}}
}}

[[ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:රාජධානි]]</text>
      <sha1>6wwyjf347ao21kchbez57aunsibgqww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86319</id>
    <revision>
      <id>795006</id>
      <parentid>793379</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T06:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>image added</comment>
      <origin>795006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16345" sha1="msbfa15td85el6mlwietunvsud8b8nb" xml:space="preserve">{{no footnotes}}
{{More citations needed|date=October 2024}}
{{Infobox religious building
| name                  =කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/br&gt; 
| native_name           =  
| image                 =Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg
| image_size            = 
| alt                   = ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය
| caption               = ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය
| map_type              = Sri Lanka
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_caption           = ශ්‍රී ලංකාව තුල පිහිටීම
| location              =[[මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]],කුඹල්වෙල,[[ඇල්ල]],[[ශ්‍රී ලංකාව]]
| coordinates           = {{coord|6|52|47.8|N|81|01|40.7|E|display=inline}}
| religious_affiliation = [[ථේරවාද]]
| deity                 = 
| country               = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| functional_status     = 
| website               =[https://mahamewnawa.lk/sri-angulimala-seya/ වෙබ් අඩවිය]
| founded_by            = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| year_completed        = 2024
| height_max            = අඩි 120 කි.
}}

'''කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව''' [[ඇල්ල]] පුරවරයේ කුඹල්වෙල, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1300 ක් පමණ ඉහළ කඳු මුදුනක පිහිටා ඇත. ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය ලෙසද හදුන්වන මෙම අසපුව වර්ෂ 2007 දී [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ]] මඟපෙන්වීම යටතේ  මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ තවත් එක් ශාඛාවක් ලෙස ඇරඹුණු අක්කර 48 ක් පුරා පැතිරුණු මේ අසපුවේ වැඩ නිම වන්නේ වර්ෂ 2024 අගෝස්තු මස දීය.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.lk/sri-sathbudu-mahase-viharaya/&lt;/ref&gt;

==ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය==
කල්ප සියයක් ඇතළත ලොව පහළ වී වදාල විපස්සී, සීඩී, වෙස්සභු, කකුසඳ, කෝණාගමන, කාශ්‍යප, ගෞතම යන සත්බුදු රජාණන් වහන්සේල වෙනුවෙන් ලෝකයේ ඉදී වූ එකම සෑය වේ. අඩි 120 ක් වන මෙය පොළව මට්ටමේ සිට අඩි 20 ක විහාර මන්දිරයකින් සහ අඩි 100 ක උස සෑයකින් යුතු වේ.කොතේ උස අඩි 15 කි.වැය වී ඇති සමස්ත ගඩොල් ප්‍රමාණය; ගඩොල් 18 ලක්ෂය කි.

නමුණුකුල කඳු ප්‍රධාන කරගත් කඳු යායකින් වට වූ පරිසරයේ පිහිටි මෙය ඌව පළාතේ උසම සෑයක් ලෙස ද සැලකනු ලබයි.(මහියංගණ මහා සෑය ද අඩි 120 ක උසකින් යුතු වන බැවින් මෙම මහා සෑයේ සම්පූර්ණ උස මහියංගණ ස්ථූපයේ උසට සමාන වේ.)

මෙම ස්තූපය ඌව පළාතේ සුපිහිටි මහියංගණ මහා සෑය ඉදිකළ සුමන සමන් දෙවියන්ගේ ශ්‍රී නාමයේ &quot;සමන්&quot; යන කොටසත්, මුතියංගණ මහා සෑය ඉදිකළ ඉන්දක දෙවියන්ගේ ශ්‍රී නාමයේ &quot;ඉන්දක&quot; යන කොටසත් යොදා උන්වහන්සේලාගේ ශ්‍රී නාමයට උපහාර පිණිස '''සිරි ඉන්දක සමන් සත්බුදු මහා සෑය''' ලෙස නම් කර ඇත. හැදින්වීමේ පහසුව තකා වර්තමානයේ ''' ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය''' ලෙස හදුන්වනු ලබයි.

ප්‍රධාන ධාතු ස්ථූපයක් හා ඒ වටා පරිවාර ස්ථූප 6 කින් සමන්විත වන සේ නිමවා ඇති &quot;ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය&quot; සෑදීම සදහා මුල්ගල් තබන්නේ 2011 වර්ෂයේ දී වන අතර විහාර මන්දිරය සහිත ස්ථූපයේ වැඩ නිම වන්නේ 2024 වසරේ දී ය.

ප්‍රධාන ස්ථූපය ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසාත්, පරිවාර ස්ථූප විපස්සී බුදුරදුන්ගේ සිට කාශ්‍යප බුදුරදුන් දක්වා වන බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා ඉදිකර ඇත.

[[File:Sri Satbudhu Maha Seya, Mahamevnawa Buddhist Monastery, KUMBALWELA Ella, SRI LANKA (55155954931).jpg|thumb|සත්බුදු මහා සෑය]]

2018 වසරේ නොවැම්බර් මස 18 වන දින ඉරු දින හිමිදිරියේ මහා සංඝරත්නයේ වැඩිවීමෙන්,දහස් ගණන් සැදැහැවතුන්ගේ සාදු නාද මධ්‍යයේ ත්‍රිවිධ මංගල්‍යය, දම්සක් දෙසුම, සමනොළ ගිරි හිස සිරිපා පිහිටුවීම වැනි සම්බුද්ධ චරිතයේ සුවිශේෂ අවස්ථා දැක්වෙන පිළිම නිර්මාණ, සිතුවම් නිර්මාණ, රන්කම්, ලියකම් ආදී නොයෙක් නිර්මාණයන්ගෙන් අලංකෘත සත්බුදු මහා සෑයේ ප්‍රධාන ධාතු ගර්භය තුළ ශ්‍රී සර්වඥ ධාතූ මංජුසා, මහරහත් ධාතූ මංජුසා තැන්පත් කොට ගර්භයේ රන් ද්වාර නැවත කිසි දිනක විවෘත කල නොහැකි පරිදි වසා ශක්තිමත් ආරක්ෂාවක් සැලසී ය.

තවද,එක් එක් ස්ථූපයන්ගේ ධාතු ගර්භයන් 7 හිම සහ සතරැස් කොටු 7 හිම සොඳුරු සිතුවම් සහ ඉදිකිරීම් සහිත විහාර මන්දිර 14 ක් නිර්මාණය කර ඇත. එසේම සෑම ස්ථූපථකම සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා ද, දඹදිවවැසි, ලංකාවැසි බොහෝ මහරහතන් වහන්සේලාගේ ධාතූන් වහන්සේල බොහෝ ප්‍රමාණයක් ද, තඹ පත්තිරුවල ලියන ලද ත්‍රිපිටක ශ්‍රී සද්ධර්මය ද තැන්පත් කර ඇත.පරිවාර ස්ථූපයන්ගේ ඒ ඒ  බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ සම්බුද්ධ චරිතයේ විශේෂ අවස්ථාවන් ද සිතුවම් කර ඇත.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.lk/bandarawela-seya-dhathu-nidhanothsawaya/&lt;/ref&gt;
[[File:Mahamevnawa Buddhist Monastery 2023-05-05.jpg|Mahamevnawa_Buddhist_Monastery_2023-05-05|thumb|සත්බුදු මහා සෑයෙහි ඉදිකිරීම් අතරතුර ]]

==සත්බුදු මන්දිරය==

අඩි 120 ක් උසැති ස්ථූපයේ පොළොව මට්ටමේ අඩි 20 ක් උසකින් ප්‍රධාන බුද්ධ මන්දිරය ලෙස මෙම සත්බුදු මන්දිරය නිමවා ඇත.වර්ග අඩි 7000 ක් පුරා පැතිරුණු මෙම සත්බුදු විහාර මන්දිරයේ එක් එක් සත්බුදු රජාණන් වහන්සේල උදෙසා වෙන වෙනම ප්‍රතිමාවන් ද එම එක් එක් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් අපගේ මහා බෝසතුන් ගෞතම නමින් සම්බුද්ධත්වයට පත් වීමට නියත විවරණ ගැනීම, බුදුරජාණන් වහන්සේ සමනොළ ගිරි හිස සිරිපා තැබීම, මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ මිහින්තලයට වැඩම වීම ආදී අවස්ථාවන් කැළණි විහාර සිතුවම් සම්ප්‍රදායට නවීන වර්ණ සංකලනයන් භාවිතයෙන් සිතුවම් කර ඇත.

දකින විටම බුද්ධ ගෞරවය ඇතිවන පරිදි ජීවමාන පිළිරුවක් මෙන් ඉදිකර ඇති මෙම සෑම සත්බුදු ප්‍රතිමාවක ම තායිලන්තයේ ස්වාමීන් වහන්සේල සහ දායක පිරිසක් විසින් එරටින් ගෙනෙන ලද සැබෑ රන් ලෝහ පත්‍ර ආලේප කර ඇත.

සත්බුදු මන්දිරයේ බිම මොරගහකන්ද ජලාශය ඉදිකරන සමයේ කපා ඉවත් කල කුඹුක් ගස් වල ලෑලි අතුරා ඇති අතර ප්‍රධාන උළුවස්ස තනි ගසකින් නිර්මාණය කර ඇත.එය ලංකාවේ දෙවැනියට උසම උළුවස්ස ලෙස ද සලකනු ලැබේ.

සත්බුදු මන්දිරයේ සියුම් කැටයම්, ලියකම් නිර්මාණ වලින් හා විවිධ වර්ණ සංකලන සංයෝජනයන් වලින් මෙම සත්බුදු මන්දිරය තව තවත් අලංකාර කොට ඇත.&lt;ref&gt;https://raajatv.lk/2024/10/23/kumbalwelamahamewunaasapuwa/{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

[[File:SL Ella asv2020-01 img25 View from Little Adams Peak.jpg|SL_Ella_asv2020-01_img25_View_from_Little_Adams_Peak|thumb|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවෙහි ඉදිකිරීම් අතරතුර]]
==විශේෂත්වය==

මෙම මහා සෑය ; සත්බුදු රජාණන් වහන්සේලගේ ශ්‍රී නාමය වෙනුවෙන් ලෝකයේ ඉදිවූ එකම ස්ථූපය වන අතර අක්කර 48 ක් පුරා දිවයන පුදබිමේ බෝධීන් වහන්සේල 1000 නමක් රෝපණය කර ඇත. එම නිසා මෙම කන්ද''' ශ්‍රී බෝධි පර්වතය''' ලෙස හදුන්වනු ලබයි.

==කුඹල්වෙල වන වගා කලාපය==

මෙම වන වගාව වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන අතර මෙය අක්කර සිය ගණනක් පුරා පැතිරුණු වන වගාවක් වේ.&lt;ref&gt;ඇල්ල මහමෙවුනා අසපු කන්දේ වන වගා ප්‍රදේශයේ හට ගෙන ඇති ගින්නෙන් අක්කර 10ක් විනාශයි - ITN News දේශීය පුවත් https://share.google/HaO5pxVpd0kzHRxpl&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් කෑලෑ ගිනි තැබීම් නිසා නිරන්තරයෙන් ගිනි ගැනීමට ලක්වන ස්ථානයකි. 2016 වසරේ ඇතිවුනු ගිනි ගැනීමක් නිසා මෙහි අක්කර 2000 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක වන වගාවන් විනාශ වූ බවට වාර්තා වන අතර 2019 වර්ෂයේ දෙවතාවක්, 2022 වර්ෂයේ එක්වරක් ද ගිනි ගැනීමට ලක්විය. මේ කාලය වනවිට අවසාන වශයෙන් කුඹල්වෙල මහමෙව්නා අසපුව කන්දෙහි වන වගා ප්‍රදේශය ගිනි ගැනීමට ලක්වූයේ 2024 වසරේ සැප්තැම්බර් මාසයේ දීය. එහි දී ද සැලකිය යුතු හානියක් වන වගා කලාපය වෙත සිදුවිය.&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/news/92/101-658302&lt;/ref&gt;

මෙම කඳු මුදුනේ පිහිටා ඇති මහමෙව්නාව අසපුව නිසා මෙම වන වගා කලාපය සහිත කන්ද '''කුඹල්වෙල මහමෙව්නා අසපුව කන්ද''' නැතහොත් '''බෝධි පර්වත කන්ද''' ලෙස බොහෝ දෙනා හදුන්වනු ලබයි. නිරන්තර ගිනි ගැනීම් නිසා වන වගා කලාපයට සිදු වන හානිය අවම කිරීම උදෙසා නිතර ගිනි ගන්නා ඵලදායි නොවන ආක්‍රමණකාරී ශාකයක් වන ෆයිනස් ගස් වෙනුවට නැවත විශාල ප්‍රමණයේ කුඹුක්, මී ගස්, නා, කොස්, දෙල්, අලිපේර වැනි දේශීය ශාක සහිත වන වගාවන් සිදු කොට නැවත මේ තත්ත්වයට පත් කිරීමට විශාල වෙහෙසක් අසපුව මගින් දැරීය. ඊට අමතරව මේ කන්ද පුරා බෝ ගස් ම 1000 ක් රෝපණය කර ඇත.

මෙම කන්ද ඉත්තෑවන්, මීයන්, හාවන්, වැලිමීයන්, මීමින්නන්, රිලව් වැනි ක්ෂීරපායින් මෙන්ම පක්ෂීන්, උරගයින්, සමනලුන් ආදී සත්ත්ව විශේෂ කිහිපයකට නිවහන සපයයි.

==වැඩි දුර කියවීම==
*[[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව]]
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය]]
*[[විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය, සේරුවිල]]
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]]
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

==මූලාශ්‍ර==</text>
      <sha1>msbfa15td85el6mlwietunvsud8b8nb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795008</id>
      <parentid>795006</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T06:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>795008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16639" sha1="3jv8j805tjabd51yuvjfegw6iu3inl2" xml:space="preserve">{{no footnotes}}
{{More citations needed|date=October 2024}}
{{Infobox religious building
| name                  =කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/br&gt; 
| native_name           =  
| image                 =Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg
| image_size            = 
| alt                   = ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය
| caption               = ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය
| map_type              = Sri Lanka
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_caption           = ශ්‍රී ලංකාව තුල පිහිටීම
| location              =[[මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]],කුඹල්වෙල,[[ඇල්ල]],[[ශ්‍රී ලංකාව]]
| coordinates           = {{coord|6|52|47.8|N|81|01|40.7|E|display=inline}}
| religious_affiliation = [[ථේරවාද]]
| deity                 = 
| country               = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| functional_status     = 
| website               =[https://mahamewnawa.lk/sri-angulimala-seya/ වෙබ් අඩවිය]
| founded_by            = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| year_completed        = 2024
| height_max            = අඩි 120 කි.
}}

'''කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව''' [[ඇල්ල]] නගරයේ කුඹල්වෙල, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1300 ක් පමණ ඉහළ කඳු මුදුනක පිහිටා ඇත. &quot;ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය&quot; ලෙස ද හදුන්වනු ලබන මෙම අසපුව වර්ෂ 2007 දී [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ]] මඟපෙන්වීම යටතේ  මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ තවත් එක් ශාඛාවක් ලෙස ඇරඹුණු අතර අක්කර 48 ක භූමි ප්‍රමාණයක් පුරා පැතිර පවතී. මේ අසපුවේ ප්‍රධාන අංග වන සත්බුදු ස්ථූපයෙහි සහ සත්බුදු විහාර මන්දිරයේ නිර්මාණ කටයුතු වර්ෂ 2011 දී ආරම්භ වී වර්ෂ 2024 අගෝස්තු මස අවසන් විය.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.lk/sri-sathbudu-mahase-viharaya/&lt;/ref&gt;

==ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය==
කල්ප සියයක් ඇතළත ලොව පහළ වී වදාල විපස්සී, සීඩී, වෙස්සභු, කකුසඳ, කෝණාගමන, කාශ්‍යප, ගෞතම යන සත්බුදු රජාණන් වහන්සේල වෙනුවෙන් ලෝකයේ ඉදී වූ එකම සෑය වේ. අඩි 120 ක් වන මෙය පොළව මට්ටමේ සිට අඩි 20 ක විහාර මන්දිරයකින් සහ අඩි 100 ක උස සෑයකින් යුතු වේ.කොතේ උස අඩි 15 කි.වැය වී ඇති සමස්ත ගඩොල් ප්‍රමාණය; ගඩොල් 18 ලක්ෂය කි.

නමුණුකුල කඳු ප්‍රධාන කරගත් කඳු යායකින් වට වූ පරිසරයේ පිහිටි මෙය ඌව පළාතේ උසම සෑයක් ලෙස ද සැලකනු ලබයි.(මහියංගණ මහා සෑය ද අඩි 120 ක උසකින් යුතු වන බැවින් මෙම මහා සෑයේ සම්පූර්ණ උස මහියංගණ ස්ථූපයේ උසට සමාන වේ.)

මෙම ස්තූපය ඌව පළාතේ සුපිහිටි මහියංගණ මහා සෑය ඉදිකළ සුමන සමන් දෙවියන්ගේ ශ්‍රී නාමයේ &quot;සමන්&quot; යන කොටසත්, මුතියංගණ මහා සෑය ඉදිකළ ඉන්දක දෙවියන්ගේ ශ්‍රී නාමයේ &quot;ඉන්දක&quot; යන කොටසත් යොදා උන්වහන්සේලාගේ ශ්‍රී නාමයට උපහාර පිණිස '''සිරි ඉන්දක සමන් සත්බුදු මහා සෑය''' ලෙස නම් කර ඇත. හැදින්වීමේ පහසුව තකා වර්තමානයේ ''' ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය''' ලෙස හදුන්වනු ලබයි.

ප්‍රධාන ධාතු ස්ථූපයක් හා ඒ වටා පරිවාර ස්ථූප 6 කින් සමන්විත වන සේ නිමවා ඇති &quot;ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය&quot; සෑදීම සදහා මුල්ගල් තබන්නේ 2011 වර්ෂයේ දී වන අතර විහාර මන්දිරය සහිත ස්ථූපයේ වැඩ නිම වන්නේ 2024 වසරේ දී ය.

ප්‍රධාන ස්ථූපය ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසාත්, පරිවාර ස්ථූප විපස්සී බුදුරදුන්ගේ සිට කාශ්‍යප බුදුරදුන් දක්වා වන බුදුරජාණන් වහන්සේලා උදෙසා ඉදිකර ඇත.

[[File:Sri Satbudhu Maha Seya, Mahamevnawa Buddhist Monastery, KUMBALWELA Ella, SRI LANKA (55155954931).jpg|thumb|සත්බුදු මහා සෑය]]

2018 වසරේ නොවැම්බර් මස 18 වන දින ඉරු දින හිමිදිරියේ මහා සංඝරත්නයේ වැඩිවීමෙන්,දහස් ගණන් සැදැහැවතුන්ගේ සාදු නාද මධ්‍යයේ ත්‍රිවිධ මංගල්‍යය, දම්සක් දෙසුම, සමනොළ ගිරි හිස සිරිපා පිහිටුවීම වැනි සම්බුද්ධ චරිතයේ සුවිශේෂ අවස්ථා දැක්වෙන පිළිම නිර්මාණ, සිතුවම් නිර්මාණ, රන්කම්, ලියකම් ආදී නොයෙක් නිර්මාණයන්ගෙන් අලංකෘත සත්බුදු මහා සෑයේ ප්‍රධාන ධාතු ගර්භය තුළ ශ්‍රී සර්වඥ ධාතූ මංජුසා, මහරහත් ධාතූ මංජුසා තැන්පත් කොට ගර්භයේ රන් ද්වාර නැවත කිසි දිනක විවෘත කල නොහැකි පරිදි වසා ශක්තිමත් ආරක්ෂාවක් සැලසී ය.

තවද,එක් එක් ස්ථූපයන්ගේ ධාතු ගර්භයන් 7 හිම සහ සතරැස් කොටු 7 හිම සොඳුරු සිතුවම් සහ ඉදිකිරීම් සහිත විහාර මන්දිර 14 ක් නිර්මාණය කර ඇත. එසේම සෑම ස්ථූපථකම සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා ද, දඹදිවවැසි, ලංකාවැසි බොහෝ මහරහතන් වහන්සේලාගේ ධාතූන් වහන්සේල බොහෝ ප්‍රමාණයක් ද, තඹ පත්තිරුවල ලියන ලද ත්‍රිපිටක ශ්‍රී සද්ධර්මය ද තැන්පත් කර ඇත.පරිවාර ස්ථූපයන්ගේ ඒ ඒ  බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ සම්බුද්ධ චරිතයේ විශේෂ අවස්ථාවන් ද සිතුවම් කර ඇත.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.lk/bandarawela-seya-dhathu-nidhanothsawaya/&lt;/ref&gt;
[[File:Mahamevnawa Buddhist Monastery 2023-05-05.jpg|Mahamevnawa_Buddhist_Monastery_2023-05-05|thumb|සත්බුදු මහා සෑයෙහි ඉදිකිරීම් අතරතුර ]]

==සත්බුදු මන්දිරය==

අඩි 120 ක් උසැති ස්ථූපයේ පොළොව මට්ටමේ අඩි 20 ක් උසකින් ප්‍රධාන බුද්ධ මන්දිරය ලෙස මෙම සත්බුදු මන්දිරය නිමවා ඇත.වර්ග අඩි 7000 ක් පුරා පැතිරුණු මෙම සත්බුදු විහාර මන්දිරයේ එක් එක් සත්බුදු රජාණන් වහන්සේල උදෙසා වෙන වෙනම ප්‍රතිමාවන් ද එම එක් එක් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් අපගේ මහා බෝසතුන් ගෞතම නමින් සම්බුද්ධත්වයට පත් වීමට නියත විවරණ ගැනීම, බුදුරජාණන් වහන්සේ සමනොළ ගිරි හිස සිරිපා තැබීම, මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ මිහින්තලයට වැඩම වීම ආදී අවස්ථාවන් කැළණි විහාර සිතුවම් සම්ප්‍රදායට නවීන වර්ණ සංකලනයන් භාවිතයෙන් සිතුවම් කර ඇත.

දකින විටම බුද්ධ ගෞරවය ඇතිවන පරිදි ජීවමාන පිළිරුවක් මෙන් ඉදිකර ඇති මෙම සෑම සත්බුදු ප්‍රතිමාවක ම තායිලන්තයේ ස්වාමීන් වහන්සේල සහ දායක පිරිසක් විසින් එරටින් ගෙනෙන ලද සැබෑ රන් ලෝහ පත්‍ර ආලේප කර ඇත.

සත්බුදු මන්දිරයේ බිම මොරගහකන්ද ජලාශය ඉදිකරන සමයේ කපා ඉවත් කල කුඹුක් ගස් වල ලෑලි අතුරා ඇති අතර ප්‍රධාන උළුවස්ස තනි ගසකින් නිර්මාණය කර ඇත.එය ලංකාවේ දෙවැනියට උසම උළුවස්ස ලෙස ද සලකනු ලැබේ.

සත්බුදු මන්දිරයේ සියුම් කැටයම්, ලියකම් නිර්මාණ වලින් හා විවිධ වර්ණ සංකලන සංයෝජනයන් වලින් මෙම සත්බුදු මන්දිරය තව තවත් අලංකාර කොට ඇත.&lt;ref&gt;https://raajatv.lk/2024/10/23/kumbalwelamahamewunaasapuwa/{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

[[File:SL Ella asv2020-01 img25 View from Little Adams Peak.jpg|SL_Ella_asv2020-01_img25_View_from_Little_Adams_Peak|thumb|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවෙහි ඉදිකිරීම් අතරතුර]]
==විශේෂත්වය==

මෙම මහා සෑය ; සත්බුදු රජාණන් වහන්සේලගේ ශ්‍රී නාමය වෙනුවෙන් ලෝකයේ ඉදිවූ එකම ස්ථූපය වන අතර අක්කර 48 ක් පුරා දිවයන පුදබිමේ බෝධීන් වහන්සේල 1000 නමක් රෝපණය කර ඇත. එම නිසා මෙම කන්ද''' ශ්‍රී බෝධි පර්වතය''' ලෙස හදුන්වනු ලබයි.

==කුඹල්වෙල වන වගා කලාපය==

මෙම වන වගාව වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන අතර මෙය අක්කර සිය ගණනක් පුරා පැතිරුණු වන වගාවක් වේ.&lt;ref&gt;ඇල්ල මහමෙවුනා අසපු කන්දේ වන වගා ප්‍රදේශයේ හට ගෙන ඇති ගින්නෙන් අක්කර 10ක් විනාශයි - ITN News දේශීය පුවත් https://share.google/HaO5pxVpd0kzHRxpl&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් කෑලෑ ගිනි තැබීම් නිසා නිරන්තරයෙන් ගිනි ගැනීමට ලක්වන ස්ථානයකි. 2016 වසරේ ඇතිවුනු ගිනි ගැනීමක් නිසා මෙහි අක්කර 2000 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක වන වගාවන් විනාශ වූ බවට වාර්තා වන අතර 2019 වර්ෂයේ දෙවතාවක්, 2022 වර්ෂයේ එක්වරක් ද ගිනි ගැනීමට ලක්විය. මේ කාලය වනවිට අවසාන වශයෙන් කුඹල්වෙල මහමෙව්නා අසපුව කන්දෙහි වන වගා ප්‍රදේශය ගිනි ගැනීමට ලක්වූයේ 2024 වසරේ සැප්තැම්බර් මාසයේ දීය. එහි දී ද සැලකිය යුතු හානියක් වන වගා කලාපය වෙත සිදුවිය.&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/news/92/101-658302&lt;/ref&gt;

මෙම කඳු මුදුනේ පිහිටා ඇති මහමෙව්නාව අසපුව නිසා මෙම වන වගා කලාපය සහිත කන්ද '''කුඹල්වෙල මහමෙව්නා අසපුව කන්ද''' නැතහොත් '''බෝධි පර්වත කන්ද''' ලෙස බොහෝ දෙනා හදුන්වනු ලබයි. නිරන්තර ගිනි ගැනීම් නිසා වන වගා කලාපයට සිදු වන හානිය අවම කිරීම උදෙසා නිතර ගිනි ගන්නා ඵලදායි නොවන ආක්‍රමණකාරී ශාකයක් වන ෆයිනස් ගස් වෙනුවට නැවත විශාල ප්‍රමණයේ කුඹුක්, මී ගස්, නා, කොස්, දෙල්, අලිපේර වැනි දේශීය ශාක සහිත වන වගාවන් සිදු කොට නැවත මේ තත්ත්වයට පත් කිරීමට විශාල වෙහෙසක් අසපුව මගින් දැරීය. ඊට අමතරව මේ කන්ද පුරා බෝ ගස් ම 1000 ක් රෝපණය කර ඇත.

මෙම කන්ද ඉත්තෑවන්, මීයන්, හාවන්, වැලිමීයන්, මීමින්නන්, රිලව් වැනි ක්ෂීරපායින් මෙන්ම පක්ෂීන්, උරගයින්, සමනලුන් ආදී සත්ත්ව විශේෂ කිහිපයකට නිවහන සපයයි.

==වැඩි දුර කියවීම==
*[[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව]]
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය]]
*[[විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය, සේරුවිල]]
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]]
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

==මූලාශ්‍ර==</text>
      <sha1>3jv8j805tjabd51yuvjfegw6iu3inl2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජපන් පාලනය යටතේ කොරියාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89567</id>
    <revision>
      <id>794995</id>
      <parentid>767867</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T04:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>794995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14603" sha1="aw88jx4zz4oqz0vtxtzx72p37isdhow" xml:space="preserve">{{short description|Japanese occupation of Korea from 1910–1945}}
{{Use dmy dates|date=August 2017}}
{{Infobox country
| native_name            = {{lang|ja|日本統治時代の朝鮮}}&lt;br/&gt;{{small|''Nippon Tōchi-jidai no Chōsen''}}&lt;hr /&gt;{{lang|ko|일제강점기 (日帝強占期)}}&lt;br /&gt;{{small|''Iljegangjeomgi''}}
| conventional_long_name = Korea under Japanese rule
| common_name            = Korea
| empire                 = Japan
| status                 = [[Japanese colonial empire#Korea |Colony]] of the&lt;br/&gt;[[Empire of Japan]]
| year_start             = 1910
| year_end               = 1945
| p1                     = Korean Empire{{!}}Korean Empire
| flag_p1                = Flag_of_Korea_(1899).svg
| s1                     = People's Republic of Korea
| flag_s1                = Flag of the People's Committee of Korea.svg
| s2                 = Soviet Civil Administration{{!}}Soviet Civil Administration in Korea
| flag_s2                = Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg
| s3                 = United States Army Military Government in Korea
| flag_s3                = US flag 48 stars.svg
| image_flag                = Merchant flag of Japan (1870).svg
| flag                 = Flag of Japan
| flag_type                = Flag
| image_coat                = Seal of the Government-General of Korea.svg
| coat_alt                = Seal
| symbol_type                = {{longitem|Seal of the&lt;br/&gt;Government-General&lt;br/&gt;of Korea}}
| national_anthem                = &quot;[[Kimigayo]]&quot;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt;{{center|[[File:Kimi ga Yo 1930 instrumental.oga]]}}&lt;/div&gt;
| image_map                = Korea in Empire of Japan (orthographic projection).svg
| image_map_caption                = Korea (dark red) within the [[Empire of Japan]] (light red) at its greatest extent in 1942
| capital                = [[File:Emblem of Gyeongseong-bu.svg |25px]] [[Seoul|Keijō (Gyeongseong)]]{{sup|a}}
|largest_city=capital
| official_languages                = [[Japanese language| Japanese]]&lt;br/&gt;[[Korean language|Korean]]
| religion                = {{ublist |class= nowrap
  | ''De jure'': None&lt;!--
     --&gt;&lt;ref&gt;Sarah Thal. &quot;A Religion That Was Not a Religion: The Creation of Modern Shinto in Nineteenth-Century Japan&quot;. In ''The Invention of Religion''., eds. Peterson and Walhof (New Brunswick, NJ: Rutgers University Press, 2002). pp.&amp;nbsp;100–114.&lt;/ref&gt;&lt;!--
     --&gt;&lt;ref&gt;Hitoshi Nitta. &quot;Shintō as a 'Non-Religion': The Origins and Development of an Idea&quot;. In ''Shintō in History: Ways of the Kami'', eds. Breen and Teeuwen (Honolulu: University of Hawai'i, 2000).&lt;/ref&gt;&lt;!--
     --&gt;&lt;ref&gt;John Breen, &quot;Ideologues, Bureaucrats and Priests&quot;, in ''Shintō in History: Ways of the Kami''.&lt;/ref&gt;&lt;!--
     --&gt;&lt;ref&gt;Hitoshi Nitta. ''The Illusion of &quot;Arahitogami&quot; &quot;Kokkashintou&quot;''. Tokyo: PHP Kenkyūjo, 2003.&lt;/ref&gt;
  | ''De facto'': [[State Shinto]]{{sup|b}}
 }}
| government_type        = [[Empire of Japan| Constitutional monarchy]]
| politics_link          = Government
| title_leader           = [[Emperor of Japan| Emperor]]
| leader1                = [[Emperor Meiji| Meiji]]
| year_leader1           = 1910–1912
| leader2                = [[Emperor Taishō| Taishō]]
| year_leader2           = 1912–1926
| leader3                = [[Hirohito |Shōwa]]
| year_leader3           = 1926–1945
| title_deputy           = {{longitem| [[Governor-General of Korea|Governor-General]]}}
| deputy1                = [[Terauchi Masatake]]
| year_deputy1           = 1910–1916 &lt;small&gt;(first)&lt;/small&gt;
| deputy2                = [[Nobuyuki Abe]]
| year_deputy2           = 1944–1945 &lt;small&gt;(last)&lt;/small&gt;
| era                 = [[Empire of Japan]]
| event_pre                = [[Japan–Korea Treaty of 1905| Japanese protectorate]]
| date_pre                = 17 November 1905
| event_start                = {{nowrap| [[Japan–Korea Annexation Treaty|Annexation treaty]] signed}}
| date_start                = 22 August
| event1                = Annexation by Japan
| date_event1                = 29 August 1910
| event2                = [[March 1st Movement]]
| date_event2                = 1 March 1919
| event3                = [[Sōshi-kaimei]] order
| date_event3                = 10 November 1939
| event_end                = [[Surrender of Japan]]
| date_end                = 2 September
| title_representative                = 
| representative1                 = 
| year_representative1                = 
| representative4                 = 
| year_representative4                = 
| legislature                 = 
| house1                 = 
| type_house1                = 
| house2 = 
| type_house2                = 
| currency                 = [[Korean yen]]
| stat_year1                = 
| stat_area1                = 
| stat_pop1                 = 
| stat_year5                = 
| stat_area5                = 
| stat_pop5                 = 
| today ={{flag|South Korea}}&lt;br/&gt;{{flag| North Korea}}
| footnote_a                = {{lang-ja |京城}}, {{ko-hhrm |hangul=경성 |mr=Kyŏngsŏng |rr=Gyeongseong}}
| footnote_b                = According to Korean Christians&lt;ref name=&quot;Wi Jo Kang 1997 62&quot;&gt;{{cite book |author= Wi Jo Kang |title= Christ and Caesar in Modern Korea: A History of Christianity and Politics |url= https://books.google.com/books?id=lYn4BKxNSCoC&amp;pg=PA62 |year= 1997 |publisher= SUNY Press |page= 62|isbn= 9780791432488 }}&lt;/ref&gt;{{qn|date=January 2021}}
| footnote_c= Claim over the [[Liancourt Rocks]].
| demonym                 = 
| area_km2                = 
| area_rank                = 
| GDP_PPP                 = 
| GDP_PPP_year                = 
| HDI                 = 
| HDI_year                = 
}}
{{History of Korea |width=22.0em}}

Between 1910 and 1945, [[Korea]] was part of the [[Empire of Japan]] following an annexation. [[Joseon| Joseon Korea]] had come into the Japanese [[sphere of influence]] with the [[Japan–Korea Treaty of 1876]], and a complex coalition of the [[Meiji period| Meiji]] government, military, and [[business sector | business]] officials&lt;ref&gt;
{{cite book
 | last1 = Duus
 | first1 = Peter
 | year = 1995
 | title = The Abacus and the Sword: The Japanese Penetration of Korea, 1895-1910
 | url = https://books.google.com/books?id=0a8wDwAAQBAJ
 | series = Volume 4 of Twentieth Century Japan: The Emergence of a World Power
 | edition = reprint
 | location = Berkeley
 | publisher = University of California Press
 | publication-date = 1998
 | page = 23
 | isbn = 9780520213616
 | access-date = 13 January 2021
 | quote = [...] Meiji imperialism, and more specifically expansion into Korea, was the product of a complex coalition uniting the Meiji leaders, backed and prodded by a chorus of domestic politicians, journalists, businessmen, and military leaders, with a sub-imperialist Japanese community in Korea.
}}
&lt;/ref&gt;
began a process of integrating the [[Korean peninsula]]'s  politics and economy with Japan. The [[Korean Empire]] (proclaimed in 1897) became a [[protectorate]] of Japan with the [[Japan–Korea Treaty of 1905]]; thereafter Japan [[Indirect rule| ruled the country indirectly]] through the [[Japanese Resident-General of Korea]]. Japan formally [[annexed]] Korea in 1910 in the [[Japan–Korea Treaty of 1910]],&lt;ref name=&quot;AnnexTreaty&quot;&gt;{{cite news |title=Treaty of Annexation |url=http://www.isop.ucla.edu/eas/documents/kore1910.htm |work=USC-UCLA Joint East Asian Studies Center |access-date=19 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070211234114/http://www.isop.ucla.edu/eas/documents/kore1910.htm |archive-date=11 February 2007}}&lt;/ref&gt;
without the consent of the former Korean Emperor [[Gojong of Korea| Gojong]], the [[regent]] of the Emperor [[Sunjong of Korea| Sunjong]].&lt;ref&gt;
{{cite book
 | title = Korea Focus on Current Topics
 |year = 1995| url = https://books.google.com/books?id=Dv0DAQAAIAAJ
 | publisher = Korea Foundation
 | publication-date = 1995
 | page = 34
 | access-date = 13 January 2021
 | quote = [...] Sunjong's 'royal decree' promulgating the 1910 Annexation Treaty lacked the king's signature [...].
}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite book
 | last1 = Duus
 | first1 = Peter
 | year = 1995
 | title = The Abacus and the Sword: The Japanese Penetration of Korea, 1895-1910
 | url = https://books.google.com/books?id=0a8wDwAAQBAJ
 | series = Volume 4 of Twentieth Century Japan: The Emergence of a World Power
 | edition = reprint
 | location = Berkeley
 | publisher = University of California Press
 | publication-date = 1998
 | page = 18-24
 | isbn = 9780520213616
 | access-date = 13 January 2021
 | quote = 
}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite news |first= Kawasaki |last= Yutaka |title= Was the 1910 Annexation Treaty Between Korea and Japan Concluded Legally? |date= 7 August 1996 |url= http://www.murdoch.edu.au/elaw/issues/v3n2/kawasaki.html |work= [[Murdoch University]] Electronic Journal of Law |access-date= 19 February 2007}}&lt;/ref&gt; The Japanese Empire had established the Korean peninsula as a [[colony]] of Japan administered by the [[Governor-General of Chosen]] based in [[Keijō]] (''Gyeongseong'') which governed Korea with near-[[autocracy|absolute power]].

==See also==
{{Portal|Japan|South Korea}}
* [[Japan–Korea disputes]]
* [[Taiwan under Japanese rule]]
* [[History of Korea]]

==References==
* {{loc|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/krtoc.html}}
{{reflist}}

==Further reading==
* Brudnoy, David. &quot;Japan's experiment in Korea.&quot; ''Monumenta Nipponica'' 25.1/2 (1970): 155–195. [https://www.jstor.org/stable/2383744 online]
* {{Citation |last=Eckert |first=Carter J. |author-link=Carter Eckert |year=1996 |title=Offspring of Empire: The Koch'ang Kims and the Colonial Origins of Korean Capitalism, 1876–1945 |publisher=University of Washington Press |location=Seattle |edition=Paperback |series=Korean Studies of the Henry M. Jackson School of International Studies |isbn=978-0-295-97533-7 |url=http://www.washington.edu/uwpress/search/books/ECKOFF.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130730173939/http://www.washington.edu/uwpress/search/books/ECKOFF.html |archive-date=30 July 2013 |df=dmy-all }}
* {{Cite book |title=The New Korea |date=1926 |first=Alleyne |last=Ireland}}
* {{Citation |last=Hildi |first=Kang |year=2001 |title=Under the Black Umbrella: Voices from Colonial Korea, 1910–1945 |publisher=Cornell University Press |isbn=978-0-8014-7270-1}}
* {{Cite book |first=F.A. |last=McKenzie |title=Korea's Fight for Freedom |year=1920|publisher=New York, Chicago [etc.] Fleming H. Revell company |url=https://archive.org/details/cu31924023276326/page/n6}}
* {{Cite book |first=Walter |last=Stucke |title=The Direct and Indirect Contributions of Western Missionaries to Korean Nationalism During the Late Choson and Early Japanese Annexation Periods, 1884–1920 |year=2011}}
* {{Cite book |last=Uchida |first=Jun |year=2011 |title=Brokers of Empire: Japanese Settler Colonialism in Korea, 1876–1945 |series=Harvard East Asian Monographs |location=Cambridge, MA |publisher=[[Harvard University Press]] |isbn=978-0-674-06253-5}}
* {{Citation |last=Committee Against Government Apologies to Korea |date=30 July 2010 |title=A New Look at the Annexation of Korea |publisher=Society the Dissemination of Historical Fact |url=http://www.sdh-fact.com/CL02_1/89_S4.pdf}}

==External links==
{{Commons category}}
{{Wikiquote}}
{{Library resources box|onlinebooks=yes}}
* [[Isabella Lucy Bird]] (1898), [https://archive.org/details/koreaandherneig00birdgoog ''Korea and Her Neighbours: A Narrative of Travel, with an Account of the Recent Vicissitudes and Present Position of the Country'']
* [[Horace Newton Allen]] (1908), [https://archive.org/details/thingskoreanaco00allegoog ''Things Korean: A Collection of Sketches and Anecdotes, Missionary and Diplomatic'']
* [http://hermes-ir.lib.hit-u.ac.jp/rs/bitstream/10086/8017/1/HJeco0130100400.pdf Toshiyuki Mizoguchi, &quot;Consumer Prices and Real Wages in Taiwan and Korea under Japanese Rule&quot; ''Hitotsubashi Journal of Economics'', 13(1): 40–56]
* [http://hermes-ir.lib.hit-u.ac.jp/rs/bitstream/10086/7960/1/HJeco0200100010.pdf Toshiyuki Mizoguchi, &quot;Economic Growth of Korea under the Japanese Occupation – Background of Industrialization of Korea 1911–1940&quot; ''Hitotsubashi Journal of Economics'', 20(1): 1–19] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130730173959/http://hermes-ir.lib.hit-u.ac.jp/rs/bitstream/10086/7960/1/HJeco0200100010.pdf |date=30 July 2013 }}
* [http://hermes-ir.lib.hit-u.ac.jp/rs/bitstream/10086/8007/1/HJeco0140200370.pdf Toshiyuki Mizoguchi, &quot;Foreign Trade in Taiwan and Korea under Japanese Rule&quot; ''Hitotsubashi Journal of Economics'', 14(2): 37–53] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130730174604/http://hermes-ir.lib.hit-u.ac.jp/rs/bitstream/10086/8007/1/HJeco0140200370.pdf |date=30 July 2013 }}
* [http://works.bepress.com/cgi/viewcontent.cgi?article=1002&amp;context=young_kim Kim, Young-Koo, The Validity of Some Coerced Treaties in the Early 20th Century: A Reconsideration of the Japanese Annexation of Korea in Legal Perspective]{{Dead link|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.sdh-fact.com/CL02_1/76_S4.pdf Matsuki Kunitoshi, &quot;Japan's Annexation of Korea&quot;] ''[https://web.archive.org/web/20121231163512/http://www.sdh-fact.com/index.html Society the Dissemination of Historical Fact]''
* [[Walter Stucke]] (2011), [http://dc.etsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2529&amp;context=etd ''The Direct and Indirect Contributions of Western Missionaries to Korean Nationalism During the Late Choson and Early Japanese Annexation Periods, 1884–1920'']

{{coord|37|35|N|127|00|E|source:kolossus-kowiki|display=title}}

{{Gaichi}}
{{States in the sphere of influence of Imperial Japan during World War II}}
{{Japanese occupations}}
{{Empire of Japan}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Korea Under Japanese Rule}}
[[Category:Korea under Japanese rule| ]]
[[Category:States and territories established in 1910]]
[[Category:States and territories disestablished in 1945]]
[[Category:Japan–Korea relations]]
[[Category:Former colonies in Asia]]
[[Category:Military occupations of Korea|Japan]]
[[Category:Annexation]]
[[Category:1910 establishments in Korea]]
[[Category:1910 establishments in the Japanese colonial empire]]
[[Category:1945 disestablishments in the Japanese colonial empire]]
[[Category:1945 disestablishments in Korea]]
[[Category:Former Japanese colonies]]
[[Category:Japanese military occupations]]
[[Category:Former polities of the interwar period]]
[[Category:Anti-Korean sentiment in Japan]]</text>
      <sha1>aw88jx4zz4oqz0vtxtzx72p37isdhow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කෘෂ්ණදේවරාය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90881</id>
    <revision>
      <id>794992</id>
      <parentid>591794</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T03:35:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>794992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7736" sha1="0fyffq6ldt3kxhratvruyz7j6b1yx03" xml:space="preserve">{{Redirect|ශ්‍රී කෘෂ්ණ දේව රාය|1970 චිත්‍රපටය|ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණදේවරාය (චිත්‍රපටය)}}
{{short description|විජයනගර අධිරාජයා (පාලනය 1509-1529)}}
{{Infobox royalty
|name            = ශ්‍රී කෘෂ්ණදේවරාය
|title           =  මහාරාජාධිරාජ&lt;br /&gt; කන්නඩ රාජ්‍ය රාම රමණ&lt;br /&gt;ආන්ධ්‍ර භෝජ&lt;br /&gt;දක්ෂිණසමුද්‍රාධීශ්වර&lt;br /&gt;මූරු රායර ගණ්ඩ&lt;ref&gt;Advanced Study in the History of Medieval India by Jl Mehta p.118&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;අභිනව-භෝජ{{sfn|Sheldon Pollock|2003|p=179}}(සාහිත්‍ය: නව [[භෝජ]])&lt;br /&gt;
|image           = Vijayanagara.jpg
|caption         = කෘෂ්ණදේවරායගේ ලෝකඩ ප්‍රතිමාවක්
|reign           = 26 ජූලි 1509–1529&lt;ref name=&quot;Srinivasan1979&quot;&gt;{{cite book|last=Srinivasan|first=C. R.|title=Kanchipuram Through the Ages|url=https://books.google.com/books?id=dJEcAAAAMAAJ|accessdate=25 July 2014|year=1979|publisher=Agam Kala Prakashan|page=200}}&lt;/ref&gt;
|predecessor     =[[වීරනරසිංහ රාය]]
|successor       =[[අච්‍යුත දේව රාය]]
|queen           = [[තිරුමලා දේවී]]&lt;br&gt;[[චන්නා දේවී|චින්නා දේවී]]
|issue  =   
* තොරුමලුම්බා (තිරුමලා දේවීගෙන්)
* වෙංගලම්බා (චින්නා දේවීගෙන්)    
*තිරුමල රාය (තිරුමලා දේවීගෙන්)&lt;ref&gt;{{cite book|title=Andhra Pradesh District Gazetteers: Anantapur|url=https://books.google.com/?id=GJphAAAAIAAJ&amp;dq=krishnadevaraya+son+tirumalaraya&amp;q=+tirumalaraya|publisher=Director of Print. and Stationery at the Government Secretariat Press, copies can be had from:Government Publication Bureau|author=Bh Sivasankaranarayana, M. V. Rajagopal, N. Ramesan|year=1970|page=63}}&lt;/ref&gt; (1524 දී එනම් වයස 6 දී අභ්ෂේක ගැන්වූ නමුත් 1525 දී මියගියේ ය&lt;ref&gt;{{cite book|title=History of Tirupati: The Thiruvengadam Temple, Volume 2|url=https://books.google.com/?id=sZLXAAAAMAAJ&amp;dq=krishnadevaraya+son+death&amp;q=son+death|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams|author=T. K. T. Viraraghavacharya|page=469|year=1997}}&lt;/ref&gt;)
| father = [[තුළුවා නරස නායක]] 
| mother = නගලා දේවී 
}}
[[File:Kannada inscription of Krishnadeva Raya (1513 AD) at the Krishna temple in Hampi.JPG|thumb|upright|ක්‍රි.ව. 1513 පමණ අයත් කෘෂ්ණදේවරායගේ කන්නඩ අභිලේඛනයක්; හම්පි හි කෘෂ්ණ දේවාලයෙහි ඇති මෙමඟින් [[ඔඩිෂා]]වේ ගජපති රාජධානියට එරෙහිව ඔහු ලත් ජයග්‍රහණ විස්තර වේ.]]
{{Vijayanagara empire}}
'''කෘෂ්ණදේවරාය''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 1509–1529 කාලයේ [[විජයනගර අධිරාජ්‍යය]] පාලනය කළ අධිරාජවරයෙකි.  [[තුළුවා රාජවංශය|තුළුවා රාජවංශයේ]] තෙවන පාලකයා වන මොහු එහි ශ්‍රේෂ්ඨතම පාලකයා ලෙස සැලකෙයි.&lt;ref&gt;https://www.ancient-origins.net/history-famous-people/krishnadevaraya-kingly-diplomat-patron-arts-military-0010286&lt;/ref&gt; [[දිල්ලි සුල්තානය|දිල්ලි සුල්තානයේ]] පරිහානියෙන් පසු ඉන්දියාවේ විශාලතම අධිරාජ්‍යයට හිමිකම් කියන්නට ඔහු සමත් විය.&lt;ref name=k302&gt;Keay, John, India: A History, New York: Harper Collins, 2000, p.302&lt;/ref&gt; අධිරාජ්‍යය එහි උච්චතම අවස්ථාවට පත්කළ මොහු බොහෝ ඉන්දියානුවන්ගේ ගෞරවයට පාත්‍රවූවෙකි. කෘෂ්ණදේවරාය විසින් ''කන්නඩ රාජ්‍ය රාම රමණ'' (''අර්ථය'', &quot;කන්නඩ අධිරාජ්‍යාධිපති&quot;), ''ආන්ධ්‍ර භෝජ'' (''අර්ථය'', &quot;ආන්ධ්‍ර විද්වත් රජ&quot;) සහ ''මූරු රායර ගණ්ඩ'' (''අර්ථය'', &quot;රජවරුන් තිදෙනාගේ රජ&quot;) යන විරුද නාමයන් භාවිතා කොට තිබේ. බීජපූර. සහ ගෝල්කොණ්ඩාවේ සුල්තාන්වරුන්, [[බාහ්මනී සුල්තානය]] සහ [[ඔඩිෂා]]වේ [[ගජපති රාජධානිය|ගජපතීන්]] පරාජය කළ මොහු ඉන්දියාවේ බලවත්ම හින්දු පාලකයන්ගෙන් අයකු ලෙස සැලකිණි.&lt;ref&gt;Advanced Study in the History of Medieval India  by Jl Mehta p.118&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන්==
* Smith, Vincent, ''Oxford History of India'', Fourth Edition, pgs. 306-307, and 312-313.
* Dr. Suryanath U. Kamat, Concise history of Karnataka, 2001, MCC, Bangalore (Reprinted 2002).
* Prof K.A. Nilakanta Sastri, History of South India, From Prehistoric times to fall of Vijayanagar, 1955, OUP, New Delhi (Reprinted 2002)

==සටහන්==
{{reflist|2}}

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.vepachedu.org/krishnarayalu.htm The Golden Era of Telugu Literature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220809185636/https://www.vepachedu.org/krishnarayalu.htm |date=2022-08-09 }} from the Vepachedu Educational Foundation
*[https://web.archive.org/web/20130526232808/http://www.tirumala.org/maintemple_tour_pratima.htm Krishnadevaraya's complex at Tirupati]
*[https://web.archive.org/web/20060223065439/http://www.tirumala.org/pg_history.htm Statues of Krishnadevaraya and his wives at Tirupati.]
*[http://www.vijayanagaracoins.com/htm/krishna.htm Gold coins issued during Krishnadevaraya's reign] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920085540/http://www.vijayanagaracoins.com/htm/krishna.htm |date=2012-09-20 }}
*[https://www.gutenberg.org/ebooks/3310 A Forgotten Empire (Vijayanagar): a contribution to the history of India] (Translation of the ''Chronica dos reis de Bisnaga'' written by Domingos Paes and Fernão Nunes about 1520 and 1535, respectively, with a historical introduction by Robert Sewell)

{{commons category|Krishnadevaraya|කෘෂ්ණදේවරාය}}

{{S-start}}
{{Succession box|title=[[විජයනගර අධිරාජ්‍යය]]|before=[[වීරනරසිංහ රාය]]|after=[[අච්‍යුත දේව රාය]] |years=1509–1529}}
{{S-end}}

{{Authority control}}

[[Category:ඉන්දියානු රජවරු]]
[[Category:විජයනගර අධිරාජ්‍යයේ ජනයා]]
[[Category:කර්ණාටකයේ ජනයා]]
[[Category:කර්ණාටකයේ ඉතිහාසය]]
[[Category:1529 මරණ]]
[[Category:ඉන්දියානු හින්දුවරු]]
[[Category:හින්දු රජවරු]]
[[Category:ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් හි සංස්කෘතිය]]</text>
      <sha1>0fyffq6ldt3kxhratvruyz7j6b1yx03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විරාජ් වික්‍රමනායක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91333</id>
    <revision>
      <id>794996</id>
      <parentid>729156</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T04:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>UdaWack</username>
        <id>79288</id>
      </contributor>
      <comment>මුලින් ඉගෙනගත් පාසල එකතු කරන ලදී</comment>
      <origin>794996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5961" sha1="8p9rft6e2wyti9caqs9ossxknvxirdv" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලකයා (සාමාන්‍ය)
|name = විරාජ් වික්‍රමනායක
|image = 
|caption = ගරු නාගරික මන්ත්‍රී
|title= 
|birth_date = 
|birth_place = 
|nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශ්‍රී ලාංකික
|death_date = 
|death_place = 
|office = ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ මහ නගර සභාව
|party = 
|religion = 
|spouse = 
|children = 
| alma_mater  = [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය]] 
|profession= ව්‍යාපාරික
|religion = බෞද්ධ
|occupation =  දේශපාලනය
}} 

ගරු '''විරාජ් වික්‍රමනායක''' (තවද '''විරාජ් චතුරංග ඩයස් වික්‍රමනායක''') ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]: '''Viraj Wickramanayeke''' also '''Viraj Chathuranga Dias Wickramanayeke''' ) ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ මහ නගර සභාවහි නාගරික මන්ත්‍රී වරයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ අංක 17, නුගේගොඩ, නැගෙනහිර නියෝජනය කරයි.

==ජීවන සටහන්==

ජනප්‍රිය ව්‍යාපාරිකයෙකු ද වන ඔහු Mr කොත්තු සහ Colombo fresh fruits pvt ltd යන ආයතනවල හිමිකරුවා ද වනවා. මීට අමතරව ඔහු ටෙලිනාට්‍ය නළුවෙකුද වෙයි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=කෝට්ටේ නාගරික මන්ත්‍රී විරාජ් වික්‍රමනායක අනතුරට ලක්වේ |url=https://lanka24x7.com/%E0%B6%9A%E0%B7%9D%E0%B6%A7%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%9C%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B7%80/ |access-date=2021-07-08 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709185359/https://lanka24x7.com/%E0%B6%9A%E0%B7%9D%E0%B6%A7%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%9C%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B7%80/ }}&lt;/ref&gt;

ශ්‍රී ලංකා සැහැල්ලු පන්දු ක්‍රිකට් සම්මේලනයේ උතුරු කොළඹ ශාඛාවේ සභාපති &lt;ref&gt;{{Citation |title=උතුරු කොළඹ සැහැල්ලු පන්දු ක්‍රිකට් මුල් පුටුව විරාජ් වික්‍රමනායකට |url=http://www.dinamina.lk/2021/05/01/%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%A9%E0%B7%8F/121020/%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B7%85%E0%B6%B9-%E0%B7%83%E0%B7%90%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%94-%E0%B6%B4%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%A7 |access-date=2021-07-08 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709185829/http://www.dinamina.lk/2021/05/01/%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%A9%E0%B7%8F/121020/%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B7%85%E0%B6%B9-%E0%B7%83%E0%B7%90%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%94-%E0%B6%B4%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%A7 }}&lt;/ref&gt;

මෙතුමා නුගේගොඩ ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලයේ හා [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ]] ආදි සිසුවෙකි.

==ආශ්‍රිත==
* [https://www.kotte.mc.gov.lk/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=37&amp;Itemid=189&amp;lang=si මහනගර සභා මන්ත්‍රීන් ]

* [https://www.itnnews.lk/2021/06/30/346172/ TN ලේ දන්දීමේ කඳවුරට විශාල පිරිසක්]

* [https://www.youtube.com/watch?v=B5jfTFYPFAU අපි හදමු අපේ රට]

* [https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%86%E0%B6%AF%E0%B7%92_%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A#.E0.B6.AF.E0.B7.9A.E0.B7.81.E0.B6.B4.E0.B7.8F.E0.B6.BD.E0.B6.B1.E0.B6.A5.E0.B6.BA.E0.B7.92.E0.B6.B1.E0.B7.8A කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු දේශපාලනඥයින්]

{{DEFAULTSORT:වික්‍රමනායක, විරාජ්  }}  
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]]</text>
      <sha1>8p9rft6e2wyti9caqs9ossxknvxirdv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96848</id>
    <revision>
      <id>794960</id>
      <parentid>794521</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>IDB.S විසින් [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] සිට [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: typo</comment>
      <origin>794521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146726" sha1="c55o1mif2ujrczsymhsvv1kjcwx7dvn" xml:space="preserve">[[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] රදනක දත් සතර &quot;'''සතර දළදා'''&quot; යනුවෙන් හැඳින්වේ.පාලියෙන් රදනක දත්වලට &quot;දාඨා&quot; යනුවෙන් කියනු ලැබේ. සතර දළදා වහන්සේලා ද නොවිසිරුණු ධාතු කොටස(නොභින්න ධාතූන් වහන්සේල) අතරට අයත් වේ. මහාපරිනිබ්බාන සූත්‍රයට අනුව මේ ලෝකයේ ඇත්තේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දළදා වහන්සේලා 4 නමක් පමණි. එම දාඨා ධාතූන් වහන්සේල සතර නම්,{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|p=34}}

*උඩු වම් දළදා වහන්සේ
*යටි වම් දළදා වහන්සේ
*උඩු දකුණු දළදා වහන්සේ
*යටි දකුණු දළදා වහන්සේ

දීඝ නිකායේ ලක්ඛණ සූත්‍රයේ සඳහන් ආකාරයට බුදුරජාණන් වහන්සේට දත් 40 ක් විය.උඩු ඇන්දේ දත් 20 ක් සහ යටි ඇන්දේ දත් 20 කි.ඒ දත් අතර සිදුරු හා හිඩැස් නොතිබූ අතර එම දත් සියල්ල උස් නොවී,කෙටි නොවී,ඇල නොවී මුතු ඇට පෙලක් මෙන් සමව පිහිටා තිබූ බව දක්වේ.සතර දළදා අනෙක් දත්වලට වඩා ඉතා සුදු පැහැයෙන් යුක්ත වූ බව ද සදහන් වේ.

සතර දළදාවන්ගෙන් දීප්තිමත් ආලෝක ධාරා විහිදුනු බවත් ඒවා &quot;දාඨා ප්‍රභා&quot; යැයි හදුන්වනු ලැබූ බවත් සදහන් වේ.දළදා වහන්සේලා හොදින් දැක ගැනීමට ලැබෙන්නේ සර්වඥයන් වහන්සේ සිනා පහළ කරණ අවස්ථාවන්හි දී පමණකි.එවිට දළදා වහන්සේලාගෙන් විහිදෙන සියම් සුදු රශ්මියක් තෙවරක් සිරස වටා පැදකුණු වී අතුරුදහන් වන බවත් දැක්වේ.මේ නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේට පිටුපසින් වැඩම කරන ආනන්දයන් වහන්සේට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිනා පහළ කළ බව දැනගැනීමට ලැබෙන අතර පසුව උන්වහන්සේගෙන් &quot;භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිනා පහළ කිරීමට කාරණය මන්දැයි?&quot; පෙරලා ප්‍රශ්නයක් අසනු ලැබූ බවත් ධර්මය තුල විස්තර වේ.

සතර දළදා වහන්සේලා හැර ඉතිරි දළදා වහන්සේලා 36ත්, කේශ ධාතූන් සහ ලෝම ධාතූන් වහන්සේලාත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මහා පරිනිර්වාණයෙන් පසුව ආදාහනය කරන අවස්ථාවේ එක් එක් සක්වලින් පැමිණි දෙවිවරුන් විසින් රැගෙන ගිය බැව දැක්වේ. මූලාශ්‍රවලට අනුව එක් සක්වලකට රැගෙන ගොස් ඇත්තේ එක් ධාතුන් වහන්සේ නමක් පමණි.{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|pp=34,35}}

==සතර දළදා පිහිටීම==
සතර දළදා වහන්සේලා වැඩසිටින ස්ථාන පිළිබඳව බුද්ධවංස පාළියේ ධාතු භාජනීය කථාවේ මෙසේ දැක්වේ.

'''ඒකා දාඨා තිදසපුරෙ-එකා නාගපුරෙ අහු,&lt;br&gt;එකා ගන්ධාරවිසයෙ-එකා කාලිංගරාජිනො.'''

මේ ගාථාව පාලි ධාතුවංශය තුල ද දක්නට ලැබේ.ඊට අමතරව මේ පිළිබඳව මහා පරිනිබ්බාන සූත්‍රයේ දැක්වා ඇත්තේ මෙසේ ය.

'''එකා හි දාඨා තිදිවෙහි පූජිතා&lt;br&gt;
'''එකා පන ගන්ධාරපුරෙ මහීයති,&lt;br&gt;
'''කාලිංගරඤ්ඤෝ විජිතෙ පුනෙකං&lt;br&gt;
'''එකං පුන නාගරාජා මහෙන්ති'''{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|p=35}}

ඒ අනුව මහාපරිනිබ්බාන සූත්‍රයට අනුව ඒවායේ පෙර පිහිටීම පහත පරිදි වේ.ඊට අමතරව වර්තමාන පිහිටීම ද පෙළ ගැස්විය හැක.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;background:#ffffff;&quot; width=&quot;70%&quot;
! align=&quot;left&quot; style=&quot;background:#ffdead;&quot; |දළදා නාමය
! align=&quot;left&quot; style=&quot;background:#ffdead;&quot; | පෙර ස්ථානය
! align=&quot;left&quot; style=&quot;background:#ffdead;&quot; | වත්මන් ස්ථානය
|-
| යටි වම් දළදා වහන්සේ
|දන්තපුරය(දන්තපුරම්),කාලිංග රාජධානිය, ඉන්දියාව 
| ශ්‍රී ලංකාවේ [[මහනුවර]] [[ශ්‍රී දළදා මාළිගාව|දළදා මාලිගාව]]
|-
| උඩු වම් දළදා වහන්සේ
| [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර]] - වර්තමාන වයඹදිග පකිස්ථානයේ සහ ඊසානදිග ඇෆ්ගනිස්ථානයේ
| නිශ්චිතව හඳුනාගෙන නොමැත
|-
| දකුණු දළදා වහන්සේ 
| තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි ස්තූපය
| තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි ස්තූපය 
|-
| දකුණු දළදා වහන්සේ
| ජයසේන නා රජුගේ නාග භවන
| සෝමාවතිය ස්තූපය &lt;br&gt; {{smaller|([[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතිය ස්තූපය]] හෝ [[සෝමාවතිය විහාරය|පොලොන්නරුව සෝමාවති ස්ථූපය]] විය හැක)}}
|}

==වම් යටි දළදා වහන්සේ(නුවර දළදා වහන්සේ)==
{{main|දළදා වහන්සේ}}
[[File:Zahntempel Kandy.jpg|thumb|[[ශ්‍රී දළදා මාළිගාව]]]]
මහාවංශය,පාලි ධාතුවංශය,පාලි දාඨාවංශය,දළදා සිරිත ආදී ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර ගත කරුණු අනුව කාලිංග දේශයට වැඩම කරවනු ලැබුවේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ යටි වම් දළදාවයි. ධර්ම සේනාධිපති අග්‍රශ්‍රාවක සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේගේ සිසුවෙකු වූ ඛේම නම් මහ රහතන් වහන්සේ සර්වඥ චිතකයේ ගිනි නිවීයාමට පෙර චිතකයෙන් යටි වම් දළදාව ගෙන කාලිංග දේශයට ගොස් එහි රජතුමාට දළදා වහන්සේ භාර දුන්හ. මුලින් මිසදිටුවෙකු වූ මේ රජු මහ තෙරුන් නිසා බුදුසසුනෙහි පැහැදී බුදුදහම වැලඳ ගෙන මනහර මන්දිරයක් තනා දළදා වහන්සේ එහි තැන්පත් කර ධාතු පූජා පැවැත්වීය. මෙසේ දළදා වහන්සේ වසර අටසියයකට ආසන්න කාලයක් [[කාලිංග (ඉන්දියාව)|කාලිංග දේශයේ]] රජ දරුවන්ගේ මහා සත්කාර ලබමින් [[දඹදිව]] වැඩ සිටියහ.

කාලිංග දේශයේ දන්ත පුරයෙහි වූ යටි වම් දළදාව, ක්‍රි.ව. 4 වන සියවසේ ආරම්භය තෙක් සුරක්ෂිතව පැවතිණි.මෙම ඓතිහාසික දන්ත පුරයෙහි දළදා වහන්සේ වැඩ සිටි දළදා මන්දිරය, වර්තමාන ඉන්දියාවේ [[ඔරිස්සා|ඔරිස්සා ප්‍රාන්තයේ]] පූරී ප්‍රදේශයේ ජගන්නාථ කෝවිල සේ සැලකිය හැකි බවට විශ්වාසය පළ වී තිබේ.{{Sfn|විජේරත්න|2016|p=19}}ඊට අමතරව ඒ ප්‍රදේශයට ආසන්නව දන්තපුරම් නම් ප්‍රදේශයේ ද බෞද්ධ විහාර නටඹුන් ස්ථාන හමුවන බැවින් එහි ද තැන්පත් කර තිබෙන්නට ඇති බවට ද මත පල වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=දළදා වහන්සේ වැඩසිටි කාලිංගයේ දන්තපුරය|url=https://www.theleader.lk/featured/31569-2025-04-17-10-52-43}}&lt;/ref&gt;
[[File:PURI JAGANATHA TEMPLE, PURI, ORISSA, INDIA, ASIA.jpg|thumb|200px|ඔරිස්සා ප්‍රාන්තයේ පූරී නම් ප්‍රදේශයේ දළදා වහන්සේ වැඩසිටි බවට සැලකෙන ස්ථානයේ ඉදිකර ඇති ජගන්නාථ කෝවිල]]

එරට පාලනය කළ ගුහසීව රජු පරසතුරු උවදුරු වලින් දළදා වහන්සේ ආරක්ෂා කර ගනු රිසියෙන් හේමමාලා කුමරියට සහ දන්ත කුමරුට දළදා වහන්සේ භාර දී ලක්දිවට යෑමට උපදෙස් දුන් අතර හේමමාලා කුමරිය බැමිණියකගේ වෙස් ගෙන දළදා වහන්සේ තම කෙස් කළඹ තුළ සඟවා ගෙන බමුණු වෙස් ගත් දන්ත කුමරු ද සමගින් නැව් නැගී ලක්දිවට පැමිණියා ය. ඔවුන් පැමිණෙන විට ලක්දිව රජකම් කලේ මහාසෙන් රජතුමාගේ පුත්‍රයා වූ කිත්සිරිමෙවන් රජතුමා ය.(ක්‍රි.ව. 301-328)

හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරු කිත්සිරිමෙවන් රජු වෙත ගොස් දළදා වහන්සේ රජුට භාර කළහ. රජතුමා මහත් වූ සතුටට පත්ව අගනා කරඬුවක දළදාව තැන්පත් කර දේවානම්පියතිස්ස රජු කර වූ දම්සක්ගෙයි දළදා වහන්සේ සහිත කරඩුව වඩා හිදුවා මහත්වූ පුද සත්කාර පැවැත්වීය.එතැන් සිට සිංහල රජ දරුවන්ගේ අප්‍රමාණ ගෞරවාදරයට හා වන්දනාවට පත් වූ දළදා වහන්සේ මේ වන විට [[ශ්‍රී දළදා මාළිගාව|මහනුවර ශ්‍රී දළදා මැදුරේ]] අගනා කරඬු සතක් තුළ වැඩ සිටිති.දළදා වහන්සේ නොයෙක් අවස්ථාවල දී නොයෙක් ආකාරයේ ප්‍රාතිහාර්ය සිදු කර ඇති බව සදහන් වේ.දළදා වහන්සේ පිළිබඳව බොහෝ විස්තර මහාවංශය, දාඨාවංශය, දළදා සිරිත ආදී ග්‍රන්ථ තුල දැකිය හැකිය.{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|pp=39,40}}

==වම් උඩු දළදා වහන්සේ(ගාන්ධාර දළදා වහන්සේ)==
{{Location map
 | Pakistan
 | width = 250
 | lat = 34.6
 | long = 72.0
 | label = ගන්ධාර
 | label_position = right
 | mark = Red_pog.svg
 | marksize = 10
}}
පාලි ධාතුවංශය ආදී ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර අනුව [[ගාන්ධාර|ගාන්ධාර දේශයට]] වැඩම කරවනු ලැබුවේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වම් උඩු දළදාවයි. ගාන්ධාරය බුද්ධ කාලීන භාරතයේ පැවතී සොළොස් මහා ජනපද වලින් එකකි.මෙහි සීමාවන් කොතෙක් දුරට විහිදී තිබුණා දැයි නිශ්චිතවම කිව නොහැකි මුත් උතුරු [[පාකිස්ථාන‍යේ බුදු දහම|පාකිස්තානයේ]] සහ [[ඇෆ්ගනිස්ථාන‍යේ බුදු දහම|ඇෆ්ගනිස්ථානයේ]] විශාල ප්‍රදේශයක් පුරාණ ගාන්ධාර දේශයට අයත්ව තිබූ බව සැලකිය හැකිය.බුද්ධ කාලයේ මේ දේශය පාලනය කළේ [[බිම්බිසාර රජ|බිම්බිසාර මහ රජුගේ]] මිතුරෙකු වූ දැහැමි පුක්කුසාති රජු ය. මහා කච්චාන මහරහතන් වහන්සේ මෙරට ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කළ අතර බුදුරදුන් ජීවමාන සමයේ දී මෙරට බුදුසමය පැතිරී ගියේ ය.ලෝකප්‍රකට තක්සලා විශ්ව විද්‍යාලය පිහිටියේ ද මෙහි ය.{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|p=38}}
[[File:Takht-e-bahi.jpg|thumb|250px|ඉන්දු-පර්සියානුවන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ගාන්ධාරයේ [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]] පුරාණ බෞද්ධ විහාර සංකීර්ණය]]
ගාන්ධාර දේශයට දළදා වහන්සේ නමක් ලැබීම පිළිබඳව සලකා බැලූ විට,බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසු ද්‍රෝණ බමුණා විසින් ධාතූන් වහන්සේල ද්‍රෝණ 8 කට රජවරු අතර බෙදා දෙන අවස්ථාවේ ධාතූන් වහන්සේල බෙදීමට පෙර එක් දළදා වහන්සේ නමක් තම ජටාවේ ද,තව දළදාවක් වස්ත්‍ර අතරේ ද,තව දළදාවක් බිම දමා පයින් වසා ගනිමින් ද සඟවා ගනු ලැබී ය.ධාතු බෙදන ද්‍රෝණ බමුණා බුදුරදුන්ගේ වම් දළදාව වස්ත්‍ර අතරේ සඟවා ගත් අයුරු,ධාතූන් වහන්සේල තමන් ලග තබාගෙන වන්දනා කිරීමට කරන ලද පෙර පින ඇති ගාන්ධාර දේශයෙන් එතනට පැමිණි වැසියෙක් දුටුවේය.එය දැක කුසල් සිතින් යුතුව ඒ දළදා වහන්සේ ද්‍රෝණ බමුණාට නොදැනෙන සේ ගෙන ඔහු සමග පැමිණි ගාන්ධාර වැසියන් සමග තම රටට ගොස් චේතිය නැමැති වනයේ වම් උඩු දළදා වහන්සේ තැන්පත් කර පුද සත්කාර පැවැත්වීය.{{Sfn|ධාතු විස්තරය|2008|p=38}}[[File:Gandhara Buddha (tnm).jpeg|thumb|upright|ග්‍රීක-බෞද්ධ ආභාෂය පෙන්වන ගාන්ධාර හිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක්]]

ගාන්ධාර දේශයේ චේතිය නැමැති වනයේ තැන්පත් කළ එම දළදාව පිළිබඳව ඊට වඩා වැඩි විස්තරයක් සදහන්ව නොමැත.මේ වනවිට නිශ්චිතව කුමන ස්ථානයක වැඩසිටී දැයි කිව නොහැකි මුත් මේ පිළිබඳව විවිධ මත පළව ඇත.

සෝමාවතී දකුණු දළදා වහන්සේ පිළිබඳව පර්යේෂණයක යෙදුන මහාචාර්ය එම්.ඩබ්ලිව්.විමල් විජේරත්න මහතාගේ නිගමනයකට අනුව ගාන්ධාර දළදා වහන්සේ වැඩසිටින දාගැබ වර්තමාන ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කන්දහාර් ප්‍රදේශයේ සිංග්ලිප්(Singlip) ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබිය යුතු බවට නිගමනය කරයි.&lt;ref group=&quot;උපුටාගැනීම&quot;&gt;{{harvnb|විජේරත්න|2016|p=19}}: ගාන්ධාර දේශයට(වර්තමාන ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කන්දහාර් ප්‍රදේශයට) වැඩමවන ලද දළදා වහන්සේ තැන්පත් කළ දාගැබ එකී දේශයේ නගරාහර නම් නුවර දී දුටු බව ක්‍රි.ව.පස්වන සියවසේ ඉන්දියාවේ සංචාරයක යෙදුණු පාහියන් තෙරහු සඳහන් කරති.ඉන්දියාවේ උත්තර සීමාවෙහි,&quot;හිංගල&quot; නම් ගමෙහි බුදුන් ගේ දන්ත ධාතුවක් පවත්නා බැව් තිබ්බතයෙහි ඓතිහාසික වාර්තාවල සඳහන් වේ.ගාන්ධාර දේශයෙහි(කන්දහාර්)හිංගල නම් පෙදෙසක් ඇති බවත් එය වර්තමානයේ සින්ග්ලිප්(Singlip) නමින් හැදින්වෙන බවත් ටොලමිගේ සිතියමේ එය Singala යයි දක්වා ඇති බවත් දැක්වේ.මෙහි යථෝක්ත දළදා වහන්සේ නිදහන් කළ චෛත්‍යය පිහිටා ඇතැයි සිතිය හැකි ය.&lt;/ref&gt;

මීට අමතරව මෙම දළදාව පිළිබඳව විවිධ මත පවතී.ඉන් එකක් නම් ගාන්ධාර දළදාව 11 වන සියවසේ දී චීනයට රැගෙන ගිය බවත් එය වර්තමානයේ බීජිං හී ලිංගුවාං විහාරයේ තැන්පත් කර ඇති &quot;චීන දළදා වහන්සේ&quot; ලෙස හදුන්වන දන්තය බවට චීන බෞද්ධයන් විශ්වාස කරනු ලබයි.&lt;ref name=&quot;chinadaily&quot;&gt;{{Cite news|title=Buddha's tooth relic stupa celebrates 60th anniversary in Beijing|url=https://global.chinadaily.com.cn/a/202406/21/WS66754a08a31095c51c50a36c.html|date=21 ජූනි 2024|work=China Daily|access-date=30 ජූලි 2025|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;තවද 2004 වර්ෂයේ දී පකිස්ථානයේ ධම්මරාජික ස්ථූපය ආසන්නයේ සිදු කල ස්තූප කැණීමකින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දළදාවක් ලෙස සැලකෙන දන්තයක් හමු වී තිබෙන අතර පකිස්ථාන පුරාවිදයාඥයන් එය ගාන්ධාර දළදාව විය හාකි බවට අනුමාන කරයි.එය මේ වනවිට තක්ෂිලා ජාතික කෞතුකාගාරයේ වෙඩි නොවදින වීදුරු ආවරණයක සුරකෂිතව තැන්පත් කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Buddha relics on display at Taxila Museum|url=https://tribune.com.pk/story/2349548/buddha-relics-on-display-at-taxila-museum|last=Mir|first=Asim|date=25 මාර්තු 2022|work=Tribune|access-date=30 ජූලි 2025|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt; තවද,පකිස්ථානයේ ම Lower Dir පළාතේ ශල්කන්ඩි ස්තූපයේ කැණීමකින් බුදුරදුන්ගේ කුඩා දන්ත කොටසක් යැයි සැකකෙරෙන ධාතු මංජුසාවක් සොයාගත් අතර එය මේ වනවිට Chakdara හෙවත් Dir කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=BUDDHA’S TOOTH RELIC FOUND IN DIR MUSEUM, PAKISTAN|url=https://hamariweb.com/articles/40424|last=Hussain|first=Waqar|date=1 දෙසැම්බර් 2013|work=Hamari Web|access-date=30 ජූලි 2025|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt; මීටත් අමතරව ලංකාවේ සමහර පිරිසක් ගාන්ධාර දළදාව පසුකලෙක ලංකාවට ලැබී යටාල වෙහෙරෙ තැන්පත්ව ඇති බවට ද විශ්වාස කරයි.යටාල වෙහෙරේ ගාන්ධාර දළදාව තැන්පත්ව ඇතැයි සැලකීම බොහෝ පුරාවිදයාඥයන් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ බැහැර කරයි.එසේම ඉහත සඳහන් කී අනෙකුත් මතයන් පිළිබඳව ද වාද විවාද පවතී.කෙසේ නමුත් ගාන්ධාර දළදාව පිළිබඳව තවමත් නිශ්චිත,පිළිගත හැකි තොරතුරක් සොයා ගැනීමට කිසිවකුත් සමත්වී නොමැත.

==සෝමාවතිය දකුණු දළදා වහන්සේ==
{{main|දකුණු දළදා වහන්සේ}}
පාලි ධාතුවංශයට අනුව,භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ බව ඇසූ නාග ලෝකයේ ජයසේන නම් නාරජු මහත් වූ දුකට පත්ව &quot;අවසන් වතාවටත් බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක බලා ගෙන වන්දනා කරන්නෙමි&quot; සිතා මහත් වූ නාගයින් පිරිවරාගෙන කුසිනාරාවට පැමින මහා පූජා කොට ධාතු බෙදන කල්හි එතැනට ගොස් එකත්පස්ව සිට ගෙන සිටියේය. ධාතු බෙදන අවස්ථාවේ දී ද්‍රෝණ බමුණා අනෙක් දකුණු දළදාව බිම දමා පයින් වසා ගත් අයුරු ජයසේන නාරජු දුටුවේය. දැක ඔහුට නොදැනෙන ලෙස දළදාව ඍදියෙන් ගෙන නාග භවනට ගෙන ගොස් නාග පුරය මධ්‍යයේ මැණික් සෑයක් තනා දකුණු දළදාව එහි තැන්පත් කර මහත් වූ පුද පූජා පැවැත්වීය. කාවන්තිස්ස මහ රජතුමා ලක්දිව [[රුහුණු රට]] පාලනය කරන සමයෙහි මහාදේව මහරහතන් වහන්සේගේ 
&lt;ref group=&quot;විස්තරය&quot;&gt;දඹදිව සිට ලක්දිව මාගම ප්‍රදේශයට ලලාට ධාතූන් වහන්සේ වැඩමවාගෙන පැමිණි මහරහතන් වහන්සේ වේ.&lt;/ref&gt; සිසුවෙකු වූ මහා මහින්ද නැමති මහරහතන් වහන්සේ ජයසේන නා රජුගේ නාග භවට ගොස් සර්වඥ දකුණු දළදාව ගෙන ලක්දිවට වැඩම කලහ. ඒ ගිරි අභය මහ රජු ඉදිකල ස්ථූපයේ නිදන් කිරීම සඳහා ය. ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වන සියවසේ කාවන්තිස්ස රජ සමයේ දී සේරුවිල සමීපයෙහි පිහිටි සෝමනුවර පාලනය කල ගිරි අභය(ගිරි අභා) නම් රජෙකු විසින් එතුමා පාලනය කළ සෝමනුවරට සමීපයේ සේරු නම් විල් කෙළවර මහින්ද නම් තෙර කෙනෙකු සැටක් පමණ වූ භික්ෂු පිරිසක් සමඟින් වාසය කළ භූමයේ දකුණු දළදා වහන්සේ නිදන් කරමින් ස්ථූපයක් තැනූ බව එම ග්‍රන්ථන්හි සදහන් වේ. එය තම දේවියගේ නමින්ම &quot;සෝමාවතී මහ සෑය&quot; ලෙස නම් කළ බව විශ්වාස කෙරේ. එසේම රජු දිනකට තුන්වරක් තම නුවර සිට උපස්ථාන කටයුතු සදහා වෙහෙරට පැමිණි බව ද සදහන් වේ.{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|p=37}}

මෙය ඉදිකරන ලද්දේ ක්‍රි.පූ. 2 වැනි සියවසේදීය. මෙයින් පෙනී යන්නේ හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරු සර්වඥ වම් දළදාව ලක් දිවට වැඩම කිරීමටත් ප්‍රථම සර්වඥ දකුණු දළදාව ලක්දිවට වැඩම කරවා ඇති බවයි. ඒසේම සේරුවිල මංගල මහා සෑය හෙවත් තිස්ස මහා විහාරය සැදීමටත් ප්‍රථම මෙම ස්ථූපය සෑදී ඇති බවය.

===නිවැරදි සෝමාවතිය පුදබිම පිළිබඳව පල වූ  විශේෂඥ මත===
{{Main|විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය, සේරුවිල| සෝමාවතිය විහාරය}}
බොහෝ දෙනා පොලොන්නරුව සෝමාවතී ස්තූපය යැයි වර්තමානයේ හදුන්වන ස්තූපය දකුණු දළදා වහන්සේ නිධාපිත බවට සැලකුවත් දකුණු දළදා වහන්සේ නිධාපිත සැබෑ සෝමාවතී ස්ථූපය කුමක්ද වග නිවැරදිව සොයාගෙන සනාථ කර නොමැත.
[[ගොනුව:20230115 Somawathiya Chaitya (6).jpg|thumb|පොළොන්නරුව සුංගාවිල සෝමාවතිය විහාරය]]
විශේෂයෙන්ම ලක්දිව ශ්‍රේෂ්ඨතම පුරාවිද්‍යාඥයන් වන සී.ඩබ්ලිව්.නිකලස්, මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන සහ පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තී මහාචාර්ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියන් පවා සෝමාවතිය ස්තූපය යැයි වර්තමානයේ හදුන්වන පොලොන්නරුව සුංගාවිල පිහිටි ස්තූපය නිවැරදි දකුණු දළදා ස්තූපය නොවන බවට කරුණු ප්‍රකාශ කර තිබේ.

සී. ඩබ්ලිව්. නිකලස් සූරීන් වර්තමානයේ දී මෙම ස්ථානයට “සෝමාවති” යන නම භාවිතා කිරීම වැරදි සහගත බව කෙළින්ම ප්‍රකාශ කර සිටියි.&lt;ref group=&quot;උපුටාගැනීම&quot;&gt;{{harvnb|නිකලස්|1979|p=42}}: At the neighbouring Somavati Cetiya theගre is an inscription recording the foundation of the Vihara, which is named Pajini-Nakala-araba-vihara, by the prince Nakala, son of king Mahallaka Naga (136-143) : another, later inscription of the Kanittha Tissa at the site names the Cetiya, Mani- agaya-cetiya. The present name and so-called traditions about this site are therefore spurious.&lt;/ref&gt;

මේ පිළිබඳව මහාචාර්ය [[සෙනරත් පරණවිතාන]] ශූරීන් දරන මතය ද පහත දැක්වේ.

{{Blockquote 
|text='''&quot;තමන්කඩුව දිසාවේ සෝමාවතී චේතිය අසල පසින් යට වී පිහිටි තුන්වැනි සියවසට අයත් ලිපියක් සහිත ගල් පුවරුවක් සොයා ගන්නා ලද්දේ ය.මේ දාගැබේ දළදා නමක් තුන්වන සියවසින් පෙර කාලයක දී නිදන් කරන බැව් බොහෝ අය විශ්වාස කරති.එහෙත් ලේඛන විද්‍යාවෙන් ඒ විශ්වාසය තහවුරු කිරීමට කිසිදු සාක්ෂියක් නැත්තේ ය.&quot;'''


{{smaller|{{smaller|(උපුටාගැනීම:1945 වර්ෂය පිළිබඳව පුරාවිදු අධිකාරි තැන ගේ පාලන වාර්තාව VI කොටස-අගෝස්තු 1995 ආණ්ඩුවේ නියමයෙන් මුද්‍රණය කරන ලදී.A.S.C.A.R 1945)}}}}
}}

තවද,සී ඩබ්ලිව්.නිකලස් ශූරින්ගේ මතයම සෙනරත් පරණවිතානයන් තහවුරු කරන බව ද පෙනේ.&lt;ref group=&quot;උපුටාගැනීම&quot;&gt;{{harvnb|පරණවිතාන|2001|p=39}}: The inscription found on the pavement of the Somavati, when it refers to the foundation of a Vihara, must mean establishment of which that stupa is the centre. When it is admitted that the religous establishment at the place was founded by the son of a king who ascended the throune in 9 A.C., the bliefs held by many Buddhists of ceylon that this Dagaba was built in the second century B.C. by a contemporary of Kakavanna Tissa, have to be regarded, as C.W. Nicholas has done, as having no historical basis. apart from the efidence furnished by this inscription against the credibility of this belief, the account in the Dhatuwamsą, on which the belief is based, is concerned with a Stupa in Rahana and the Stupa now called Somavati is not in Rohana, but in the Rajarattha.&lt;/ref&gt;

​එම කරුණු සැලකිල්ලට ගත් කළ ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවන සියවසයේ දී දකුණු දළදා නිදන්කොට කාවන්තිස්ස රජ සමයේ තැනූ සෝමාවතී ස්තූපය මෙය නොවන බවට පෙන්වාදෙන සී. ඩබ්ලිව්. නිකලස් මහතාගේ සටහන නිවැරදි බව; මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතානයන් ද තහවුරු කරයි.එතුමා ද සෝමවතිය යනු ධාතුවංශයට අනුව රුහුණු රටේ පිහිටි ස්තූපයක් බවත්, නමුත් දැන් එනමින් හඳුන්වන පොලොන්නරුව සුංගාවිල පිහිටි ස්තූපය රජරට පිහිටා ඇති බවද කරුණු සමග පෙන්වා දෙමින් එකී චෛත්‍ය(පොළොන්නරුව සෝමාවතිය) ධාතුවංශයේ දැක්වෙන දකුණු දළදා නිදන් කළ සෝමවතී චෛත්‍යය නොවන බවටත් පෙන්වා දේ. 

ඊට අමතරව පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තී පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණසූරී එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියන් දරන මතය ද පහත දැක්වේ.

{{Blockquote 
|text='''&quot;දැනට පොලොන්නරුව දිසාවේ සුංගාවිලට සැතපුම් හයක් පමණ දුරින් මීන්විල විල්ලුවේ කෙළවරට වන සේ පිහිටි ස්තූපයක් සහිත නටබුන් පුදබිමක් ද කාලයක සිට සෝමාවතිය ලෙස සලකා ඇති බව මුලින් සඳහන් කර ඇත.මෙහි ගරා වැටී තිබූ සෑය පසුගිය කාලයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කරන ලදී.මෙහි ද විවධ ආරාම ගොඩනැගිලි දක්නට ලැබේ.මේ ස්ථානයෙන් හා මීන්විල විල්ලුව පිහිටි ගල් තලයෙන් ද(එරික් ස්වෝන්)ලැබුණු සෙල්ලිපි පහක් තිබේ.මේ ලිපි වල මහා චූලික මහා තිස්ස රජුගේ පරපුරේ සමාජිකයන් ගැන සඳහන් කෙරෙයි.ඉන් එක ලිපියක ස්ථානයේ පජින නකල අරම(ප්‍රාචීන නාගාරාමය)වශයෙන් ද තවත් ලිපියක &quot;මණි අගිය රජ මහ විහර&quot;(මණිඅග්ගික රාජ මහා විහාරය)වශයෙන් ද සදහන් වේ.'''

'''මෙයින් පැරණිම ලිපිය ක්‍රි.ව.9-21 අතර රජ කළ මහාදාඨික මහා නාග රජුගේ යුගයට අයත් ලිපියයි.ඒ ලිපිය අනුව මේ ආරාමය තානා ඇත්තේ එතුමාගේ පුත්‍රයකු වූ එහෙත් වංශකතාවේ නොදැක්වෙන නකල නම් කුමාරයෙකු විසිනි.සෝමා දේවිය නමින් කර වූ සෝමාවතී විහාරය මෙය නම් එය කරවා ශත වර්ෂ දෙකක් පමණ යාමට පෙර එය අමතක වීමට හෝ හේතුවක් තිබිය යුතුය.එබඳු හේතුවක් ද නොපෙනෙන බැවින් හා ගඟේ ද ගමන් මඟ වෙනස් වීම පිළිගත්ත ද නියම සෝමාවතිය මෙය නොවන බව පැැහදිලි වේ.&quot;''' &lt;ref group=&quot;උපුටාගැනීම&quot;&gt;{{harvnb|මේධානන්ද හිමි|2014|p=34}}: දැනට පොලොන්නරුව දිසාවේ සුංගාවිලට සැතපුම් හයක් පමණ දුරින් මීන්විල විල්ලුවේ කෙළවරට වන සේ පිහිටි ස්තූපයක් සහිත නටබුන් පුදබිමක් ද කාලයක සිට සෝමාවතිය ලෙස සලකා ඇති බව මුලින් සඳහන් කර ඇත.මෙහි ගරා වැටී තිබූ සෑය පසුගිය කාලයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කරන ලදී.මෙහි ද විවධ ආරාම ගොඩනැගිලි දක්නට ලැබේ.මේ ස්ථානයෙන් හා මීන්විල විල්ලුව පිහිටි ගල් තලයෙන් ද(එරික් ස්වෝන්)ලැබුණු සෙල්ලිපි පහක් තිබේ.මේ ලිපි වල මහා චූලික මහා තිස්ස රජුගේ පරපුරේ සමාජිකයන් ගැන සඳහන් කෙරෙයි.ඉන් එක ලිපියක ස්ථානයේ පජින නකල අරම(ප්‍රාචීන නාගාරාමය)වශයෙන් ද තවත් ලිපියක &quot;මණි අගිය රජ මහ විහර&quot;(මණිඅග්ගික රාජ මහා විහාරය)වශයෙන් ද සදහන් වේ.&lt;br&gt;
මෙයින් පැරණිම ලිපිය ක්‍රි.ව.9-21 අතර රජ කළ මහාදාඨික මහා නාග රජුගේ යුගයට අයත් ලිපියයි.ඒ ලිපිය අනුව මේ ආරාමය තානා ඇත්තේ එතුමාගේ පුත්‍රයකු වූ එහෙත් වංශකතාවේ නොදැක්වෙන නකල නම් කුමාරයෙකු විසිනි.සෝමා දේවිය නමින් කර වූ සෝමාවතී විහාරය මෙය නම් එය කරවා ශත වර්ෂ දෙකක් පමණ යාමට පෙර එය අමතක වීමට හෝ හේතුවක් තිබිය යුතුය.එබඳු හේතුවක් ද නොපෙනෙන බැවින් හා ගඟේ ද ගමන් මඟ වෙනස් වීම පිළිගත්ත ද නියම සෝමාවතිය මෙය නොවන බව පැැහදිලි වේ.&lt;/ref&gt;
}}

කෙසේ නමුත් 2020 වර්ෂයේ දී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සහ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල විසින් ඒකාබද්ධ මාධ්‍ය සාකච්ඡාවක් පවත්වා, 2015 වර්ෂයේ සොයාගෙන සංරක්ෂණය කිරීම ආරම්භ කළ වර්තමානයේ [[විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය, සේරුවිල|විල්ගම්වෙහෙර]] ලෙස හදුන්වන සේරුවිල තොප්පූර් ප්‍රදේශයේ පිහිටි ස්තූපය; නිවැරදි සෝමාවතී ස්ථූපය විය හැකි බවට බොහෝ දුරට කරුණු අනාවරණය වී ඇති බව ප්‍රකාශ කළේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=විල්ගම් වෙහෙර රජමහ විහාර පරිශ්‍රයේ කැනීම්වලින් මෙරට ඉතිහාසය සම්බන්ධ වැදගත් සාක්ෂි කිහිපයක්|url=https://www.hirunews.lk/245888|date=19 ජූලි 2020|work=හිරු ප්‍රවෘත්ති|access-date=30 ජූලි 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=බුදුහිමියන්ගේ දකුණු දළදා වහන්සේ නිධන් කළ බවට සැලකෙන ස්ථූපයක්|url=https://sinhala.adaderana.lk/news.php?nid=140502|date=19 ජූලි 2020|work=අද දෙරණ|access-date=30 ජූලි 2025}}&lt;/ref&gt;
[[File:Wilgamwehera Somawathi Stupa.jpg|thumb|විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී ස්තූපය]]

සේරුවිල ලලාට ධාතු ස්තූපය සහ සෝමාවතිය දකුණු දළදා වහන්සේ පිළිබඳව සදහන් පාලි ධාතුවංශය පිළිබඳව පර්යේෂණයක නියැලුණු ජ්‍යේෂ්ඨ මහාචාර්ය එම්.ඩබ්ලිව්.විමල් විජේරත්න මහතා ද නිවැරදි සෝමාවතිය වර්තමානයේ විල්ගම්වෙහෙර ලෙස හදුන්වන ස්තූපයම වන බව පර්යේෂණාත්මකව සනාථ කර තිබේ.ඒ පිළිබඳව සදහන් සිංහල ධාතුවංශය(සේරුවාවිල තිස්ස මහා විහාරවංශය) නම් ශාස්ත‍්‍රීය පර්යේෂණ(Ph.D) කෘතිය 2012 වර්ෂයේ හොදම සිංහල ස්වතන්ත්‍ර විවිධ විෂය ශාස්ත‍්‍රීය පර්යේෂණ ග්‍රන්ථයට හිමි රාජ්‍ය සම්මානය ඇතුලු සම්මාන 3 කින් පිදුම් ලැබීය.පසුව 2016 දී කතුවරයා මේ සඳහා වෙනමම ග්‍රන්ථයක් &quot;දකුණු දළදා නිදන් කළ ඓතිහාසික සෝම නුවර සහ සෝමාවතී විහාරය හඳුනාගැනීම&quot; යන නමින් මුද්‍රණය කර තිබේ.එම ග්‍රන්ථය ද 2018 රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන ඇගයීමේ දී විවිධ(මානව) අංශයෙහි ග්‍රන්ථ යටතේ 2018 රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන සඳහා ද නිර්දේශ වී තිබේ.{{Sfn|විජේරත්න|2016}}

==තව්තිසා දෙව්ලොව දකුණු දළදා වහන්සේ==
ධාතු බෙදන අවස්තාවේ දී දෙදෙව්ලොවට අධිපති සක්‍ දෙවු රජු බුදුරජුන්ගේ දකුණු දළදාව නොදැක &quot;සර්වඥයන් වහන්සේගේ දකුණු දළදාව කවරෙකු විසින් ගනු ලැබුවා දැ?&quot; යි කියා දිවැසින් බලන කල්හි ධාතු බෙදන ද්‍රෝණ බමුණා විසින් ම ගෙන ජටාව තුල සගවා ගෙන ඇති බව දැක &quot;මොහුට මේ ධාතූන් වහන්සේට පුද සත්කාර කිරීමට හැකියාවක් තිබෙන්නේ දැ?&quot; යි කියා බලන ලදී.එසේ බලන කල්හි නොහැකි බව දැන &quot;මොහු ගෙන් ධාතූන් වහන්සේ ගනිමි&quot; යි සිතා ඉතා සියුම් අතක් මවා ඔහුට නොදැනෙන ලෙස ධාතූන් වහන්සේ ගෙන රන් කරඬුවක තැන්පත් කර හිස මුදුනේ තබා තව්තිසා දෙව්ලොවට ගෙන ගොස් සිළුමිණි සෑයේ තැන්පත් කර පුද සත්කාර කළේය.

ද්‍රෝණ බමුණා ධාතු බෙදා අවසන් වූ පසු හිස අතගා ධාතූන් වහන්සේ නැති බව දැක&quot;හොරාට ගෙන ජටාවේ සඟවා ගත් දළදාව කවුරුන් විසින් හැර ගත්තා ද?&quot;යි කියා ඇසීමට නොහැකිව &quot;මෙහි මටත් වඩා හොරෙක් ධාතූන් වහන්සේ ගෙණ ඇතැ&quot; යි සිතා කිසිවක් නොදන්නා සේ නිහඬව සිට ධාතු බෙදූ රන් නැළිය ගත්තේ ය.ඒ හැර ඔහුට වෙන කිසිවක් නොවීය.මේ කථා පුවත මහා පරිනිර්වාණ සූත්‍ර අටුවාවේ මෙන්ම පාලි ධාතුවංශය,සිංහල ථූපවංශය,පූජාවලිය යන ග්‍රන්ථයන් හි ද දක්නට ඇත.

මෙසේ සර්වඥයන් වහන්සේගේ එක් දකුණු දළදාවක් තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි සෑය තුළ වැඩ සිටිති.එම දළදාව යටි දකුණු දළදාව ද,උඩු දකුණු දළදාව යන්න නිශ්චිතව මූලාශ්‍ර තුළ නොදැක්වේ.{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|p=36}}නමුත්;මූලාශ්‍රගත කරුණු හොදින් අධ්‍යනය කල විට එම දකුණු දළදාව, උඩු දකුණු දළදාව විය හැකි බවට නිගමනයකට පැමිණිය හැක,එසේ උපකල්පනය කලහොත් සෝමාවතිය ස්තූපය තුල වැඩසිටින්නේ සර්වඥ ශ්‍රී යටි දකුණු දළදාව බවට ද සිතිය හැක.&lt;ref group=&quot;විස්තරය &quot;&gt; ද්‍රෝණ බමුණා රන් දෙනෙ විවිර කරනවිට බුදුරදුන්ගේ ශිර්ෂය පෙදෙසේ සිටි බව සිතිය හැක,මන්ද යත් රන් දෙන විවර කළ වහාම රජවරු හඩාවැලපෙන්නට පටන්ගත් මොහොතේ පළමු කොට දළදා වහන්සේලා සඟවා ගත් බව දැක්වෙන බැවිනි.ඒ අනුව ශීර්ෂය අසළ සිටි ද්‍රෝණ බමුණා ප්‍රථමයෙන්ම සඟවා ගත් බවට සදහන් වන්නේ ද මේ තව්තිසා දෙව්ලොව දකුණු දළදාවයි.එසේ පලමුව ඉක්මනින්ම ලබා ගැනීමට නම් ද්‍රෝණ බමුණාට වඩාත් ළඟින්,රන් දෙන තුළ තිබූ දළදාව විය යුත්තේ උඩු දකුණු දළදාව බවට සීතිමේ ගැටලුවක් නොමැත&lt;/ref&gt;

==වෙනත් දළදා වහන්සේලා පිලිබද මත==
===තිස්සමහාරාම යටාල වෙහෙරේ තැන්පත්ව ඇතැයි සඳහන් දළදා වහන්සේ===
[[File:Tissamaharama dagoba.jpg|thumb|තිස්සමහාරාම යටාල වෙහෙර]]

ක්‍රි.ව.10 වැනි සියවසට අයත් වන කිරින්දෙන් හමු වූ ටැම් ලිපියක; 

&quot;.....ඈපා මිහින්ද්හු විසින් පෙරෙ තුන් බුදුන් දා නින්දු තන්හි මෙ අප ගොයුම් දසබුල් යටිවම්දළදා වසා (ම) හතුම්බු කරැ, තුන්සිය තෙසැට් පිරිවෙනින් ලකර්කොට් කාවන්තිස් මහරද්හු තමා නම්නෙන් කැර දෙ (වූති) සරම්රද්මහවෙහෙරට....&quot; 

යනුවෙන් බුදුන්ගේ යටි වම් දළදාව ගැන සදහන් වෙයි.මේ ටැම් ලිපිය විවරණය කොට පළ කළ සී.ඊ.ගොඩකුඹුරේ මහතාගේ අදහස වූයේ කාවන්තිස්ස රජු විසින් තිස්සමහාරාම දාගැබ කරවන ලද බවය.මේ ටැම් ලිපිය ඉහත කී විවරණය සමග පළවීමෙන් පසු මේ ගැන විවේචන ලිපියක් පළ කළ සිරිමල් රණවැල්ල මහතා දක්වා සිටියේ ම,බුදුන්ගේ යටි වම් දළදාව වසා දාගැබක් බදවන ලද්දේ කාවන්තිස්‌ස රජු විසින් නොව ඈපා මිහිඳු විසින් බව මේ ටැම් ලිපියෙන් කියැවෙන බවයි.තවදුරටත් කරුණු දක්වන ඒ මහතා සතුරු කරදර පැමිණි අවස්ථාවල දී දළදා වහන්සේ(නුවර දළදා වහන්සේ) තැන්පත් කොට තිබූ තැනින් ඉවත් කොට ආරක්ෂා සහිත ස්ථානයකට වැඩමවා ගෙන යාමේ පුරුද්දක් පැවති බවත් අනුරාධපුරයෙහි රජ කළ සිවුවැනි උදය රජු දවස(ක්‍රි.ව.946-954) සිදු වූ චෝළ ආක්‍රමණයේදී එයට මුහුණ දීමට අසමත් වූ ඒ රජු ඔටුනු ආදිය රැගෙන රුහුණට පලාගිය අවස්ථාවේ දී දළදා වහන්සේ ද වඩමවා ගෙන රැගෙන යන්නට ඇති බවත් එවකට රුහුණේ නිදහස් පාලකයාව සිටි යුවරජ ඈපා මිහිඳු(සිව්වන මිහිඳු) විසින් දළදා වහන්සේගේ ආරක්ෂාව පිණිස දාගැබක් කොට එහි තාවකාලික ව තැන්පත් කරන්නට ඇති බවත් පසුව ඈපා මිහිඳු යුවරජ සිව්වන මිහිඳු නමින් අනුරාධපුරයේ රජකම ලබාගත් විට ඒ රජ දවස(ක්‍රි.ව.956-972) දළදා වහන්සේ රුහුණේ සිට අනුරාධපුරයට යළි වඩමවා ගෙන ගොස් දළදා මන්දිරයක් කොට එහි තැන්පත් කරන්නට ඇති බවට විශ්වාස කළ හැකි බව සඳහන් කරයි.

පසුගිය කාලයේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ තිස්සමහාරාම ප්‍රදේශයේ යටාල නමින් හැදින්වෙන දාගැබ් මලුවේ සිදු කළ කැණීම් වලදී &quot;දළදා වෙහෙර&quot; යන නම් සඳහන් ශිලාලේඛන හමු වී ඇති බැවින්,කිරින්දේ ටැම් ලිපියේ සඳහන් වූ යටි වම් දළදාව වසා බැඳි දාගැබ,වර්තමාන යටාල ස්තූපය බව නිගමනය කළ හැකිය.&lt;ref group=&quot;විස්තරය&quot;&gt; කිරින්දෙන් හමු වූ ටැම් ලිපිය තුළ සදහන් වන්නේ යටි වම් දළදාව නිධන් කළ තිස්සමහාරාම නම් ස්ථූපයක් පිළිබඳව ය.මේ ලිපිය නිසා සමහරු වර්තමානයේ [[තිස්සමහාරාමය]] ලෙස හදුන්වන ස්තූපයේ ද දළදාවක් නිධන් කර ඇති බවට විශ්වාස කළ ද එය සාවද්‍ය බවත්,වර්තමානයේ තිස්සමහාරාමය ලෙස හදුන්වන විහාරය &quot;නාග මහා විහාරය&quot; ලෙස හදුන්වන විහාරයක් වන බවට එම විහාර භූමියෙන් හමු වූ සෙල්ලිපිවල දැක්වෙන බවත්,එම විහාරය තිස්සමහාරාමය ලෙස හදුන්වා දීම ද උචිත නොවන බවත්,කාවන්තිස්ස රජු විසින් ඉදිකළ තිස්සමහාවිහාර දෙකෙන් දකුණු පළාතේ ඉදිකළ තිස්සමහාරාමය යටාල වෙහෙර බවත්,දළදා වෙහෙර ලෙස හදුන්වන්නේ ද එම විහාරය බවත් මහාචාර්ය රාජ් සෝමදේව ඇතුලු පුරාවිද්‍යාඥයන් මත පළ කරයි.&lt;/ref&gt;

රණවැල්ල මහතාගේ යථෝක්ත මතය පරිදි ක්‍රි.ව.10 වන සියවසේ දී ඈපා මිහිඳු විසින් රෝහණයේ දාගැබක් කොට තැන්පත් කරවන ලද්දේ ක්‍රි.ව.4 වැනි සියවසේ ආරම්භයෙහි හේමමාලා දන්තකුමරු විසින් ලක්දිවට වැඩමවා ගෙන එන ලදුව ක්‍රි.ව.10 වන සියවසේ මධ්‍ය භාගය තෙක් අනුරාධපුරයෙහි තැන්පත්ව තිබූ දළදා වහන්සේ බවත් අනුරාධපුර රාජ්‍ය යළි නිරවුල් වූ පසු එකී දළදා වහන්සේ අනුරාධපුරයට වැඩම කර වූ බවත් රාජධානි වෙනස්වීමේ දී හා සතුරු උපද්‍රවවලදී පොළොන්නරුව,දඹදෙණිය,යාපහුව,කුරුණෑගල,බෙලිගල,කෝට්ටේ,සීතාවක,දෙල්ගමු විහාරයේ කුරහන් ගලක් තුළ ආදී ස්ථානවල ආරක්ෂිතව වැඩ සිට මහනුවර පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජු දවස(ක්‍රි.ව.1592-1604) සිට අද තෙක් මහනුවර දළදා මාළිගාවේ තැන්පත්ව තිබෙන්නේ එකී දළදාව වහන්සේ බවත් ප්‍රකටය.

කෙසේ නමුත් සමහරු ගාන්ධාර දළදාව පසුකලෙක ලංකාව ලැබී යටාල වෙහෙර තැන්පත් කළා යැයි විශ්වාස කරන අතර ඒ පල වන ජනමතය හා වර්තමානයේ තිස්සමහාරාමය ලෙස හදුන්වන වෙහෙරේ හෝ යටාල වෙහෙරේ දළදා වහන්සේ නමක් තැන්පත්ව ඇතැයි යන සමාජය තුළ පවතින මතය ද ඉහත කී විද්වත් මත සමගම ඒ ජනමතය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ බිඳවැටෙන බව පැහැදිලි වේ.{{Sfn|විජේරත්න|2016|pp=20,21}}

===ලිංගුවාං විහාරයේ චීන දළදා වහන්සේ===

බඩාචු උද්‍යානයේ(Badachu Park) ලිංගුවාං විහාරය(Lingguang Temple) නැතහොත් බඩාචු බෞද්ධ විහාරය යනු බීජිං නගරයට මඳක් බටහිරින් පිහිටි මහායාන බෞද්ධ විහාර සංකීර්ණයකි.බාඩාචු යන්නෙන් “අෂ්ඨ විශිෂ්ඨ ස්ථාන” යන අරුතක් ගේන දේ.චීනයේ Shijingshan දිස්ත්‍රික්කයේ, Cuiwei, Pingpo, සහ Lushi යන බීජිං නගරයට බටහිරින් බටහිර කඳු මත විහිදී ඇති අටක් වූ බෞද්ධ විහාර සහ භික්ෂුණි ආරාම මෙසේ බාඩාචු බෞද්ධ විහාර ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Celebration event held at Lingguang Temple in Beijing to commemorate 60th Anniversary of Tooth Relic Pagoda|url=https://www.globaltimes.cn/galleries/5314.html|last=Hao|first=Li|date=20 ජූනි 2024|work=Global Times|access-date=30 ජූලි 2025|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;

[[File:Lingguang Temple, Badachu (20250427095256).jpg|thumb|ලිංගුවාං විහාරය 2025 අප්‍රේල් මස]]

Cuiwei කඳුවැටියෙන් මැද ප්‍රදේශයක පහල සිට කිලෝමීටරයකට අඩු දුරකින් Temple of Divine Light වෙත ළඟා විය හැක. මුලදී මෙය Dragon Spring Temple ලෙස හැඳින්වුණි.1162 වසරේදී එහි නම Mountain of Awakening Temple ලෙස වෙනස් කරන ලදී.පසුව,1428 දී මිං රාජධානි කාලය තුළ එය පුනර්නවීකරණය කර පැරණි නමට ආපසු ගෙන ආ අතර, 1478 වසරේදී දැනට පවතින නම හෙවත් Temple of Divine Light යන්න ලබා දෙන ලදී.

මෙම විහාරය මුලදී විශිෂ්ට පරණ ගොඩනැගිලි, කැටයම් සහ පින්තූර රැසක් අන්තර්ගත විය. කෙසේ වෙතත්, 1900 දී බීජිං නගරය යටත් කරගත් Eight-Power Allied Forces විසින් එම සියලු දේවල් විනාශ කරන ලද බව දැක්වේ.එම විශේෂ ගොඩනැගිලි අතරින් එකක් වූයේ 1071 දී Liao රාජධානියේ දී ඉදිකරන ලද විශාල අෂ්ටාංගක (octagonal) පැගෝඩාවකි(මහායාන ස්තූප ක්‍රමයක් පැගෝඩාව ලෙස හැදින්වේ).ශෛලමය ගඩොල් වලින් තනා ඇති එම පැගෝඩාව මුලදී Goldfish Lake නම් විලෙහි නැගෙනහිර පැතිකඩට වන්නට පිහිටා තිබුණි.එය Pagoda for Entertaining Immortals ලෙස හැඳින්වුණි.වර්තමානයේ පවතින්නේ එහි මූලික ආකෘතයකි.

මෙම පැගෝඩාව චීනයේ බෞද්ධ ඉතිහාසය තුළ විශිෂ්ට වැදගත්කමක් ගෙන ඇති බව පෙනේ.බෞද්ධ මූලාශ්‍ර අනුව,බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මහා පරිනිර්වාණයෙන් පසුව ශ්‍රී දේහය ආදාහනයේ දී දන්ත ධාතූන් වහන්සේල හතර නමක් පමණක් ඉතිරි වූ බව සදහන් වේ(මීට ඉහත දී ප්‍රධාන සතර දළදා ලෙස සාකච්ඡා කරනු ලැබුවේ එම දන්තයන් ගැන ය).එම දළදාවන් අතරින් එකක් වන ගාන්ධාර දළදාව 11වැනි ශතවර්ෂයේදී චීනයට ගෙනැවිත් මෙහි තැන්පත් කරන ලද බවට චීන බෞද්ධයන්ගේ පිළිගනිති.ඔවුන්ට අනුව Liao රාජවංශයේ ඉතිහාසය පවසන්නේ Daozong රජතුමා (පාලන කාලය: 1055–1100) එම දළදාව මෙහි පිහිටි පැගෝඩාවේ තැන්පත් කර තිබෙන බවයි.නමුත් එම දළදාව කෙසේ චීනය වෙත ලැබුනි දැයි වැඩි විස්තර හෝ ඒ බව සදහන් කෙරෙන විශ්වසනීය මූලාශ්‍ර ද අවම වේ.

1900 දී පැගෝඩාව විනාශ වූ පසු,චීන භික්ෂූන් විසින් සුන්බුන් අතර සෙවීමේදී ශෛලමය මංජුසාවක් සොයාගෙන තිබෙන අතර එහි ලී පෙට්ටියක් තුළ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දළදාව යැයි සැලකෙන එම දන්තය සොයා ගනු ලැබීය.එය අඟල් 3 ක ප්‍රමාණයකින්ක්‍ යුතු බව සදහන් වේ.ක්‍රි.ව. 963 දී එම පඟොඩාව ඉදිකිරීමට පෙර ක්‍රි.ව. 855 දී Shan Hui නම් භික්ෂුව එම ශෛලමය මංජුසාවේ ඇතුළත හා පිටත &quot;ශාක්‍යමුනිගේ දත&quot;, දිනය සහ සංස්කෘත මහායාන බෞද්ධ මන්ත්‍ර කිහිපයක් කෙටීම සිදුකර තිබුණි බව ද පැවසේ.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=No. 48: Lingguang Temple, Beijing|url=https://chinaskeytemples.thetempleguy.org/2011/07/no-48-lingguang-temple-beijing.html|last=Baquet|first=James|date=9 ජුලි 2011|work=China's Key Temples|access-date=30 ජුලි 2025|publisher=The Temple Guy|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;

පැගෝඩාව විනාශ කරීමෙන් පසුව නැවත සොයා ගත් මෙම දන්තය 1955 වසර දක්වා එම විහාරය තුළ තැන්පත් කර තිබුණි.පසුව එය චීන බෞද්ධ සංගමය විසින් Guangji විහාරය වෙත ගෙන ගොස්, එහි බෞද්ධ ධාතු මණ්ඩපය තුළ ටික කලක් තැන්පත් කර තබන ලදී.

1956 දී, ජනරජ රජය විසින් විනාශ වූ පුරාණ Liao පැගෝඩාවේ අත්තිවාරම මත මහල් 13ක නව පඟොඩාවක් ඉදිකළ අතර එය Pagoda of the Buddha’s Tooth යන නම ලබා දෙන ලදී.වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන්නේ එම පැරණි පැගෝඩාවේ අත්තිවාරම මත ඉදිකළ නව පැගෝඩාවයි.මෙම චීන දළදාව අවසරයකින් තොරව රටින් පිට කිරීම තහනම් කළ ජාතික වස්තුවක් විදිහට එරට නම් කර තිබෙන බවට ද වාර්තා වේ.කෙසේ වෙතත් මෙම දන්ත ධාතුවෙහි සත්‍ය අසත්‍යතාව පිළිබඳව ද විවිධ මතයන් විවිධ විශේෂඥයන් විසින් දරනු ලබයි.&lt;ref name=&quot;chinadaily&quot;/&gt;

[[File:Lingguangsita.JPG|thumb|චීන දළදාව තැන්පත් කර ඇති පැගෝඩාව]]


සාමාන්‍යෙන් චීන දළදාව ලෙස හදුන්වන මෙම දළදාව කාලයෙන් කාලයට විවිධ රටවල ඉල්ලීම මත දළදා ප්‍රදර්ශන උදෙසා චීන රජය යැවීමට කටයුතු කරයි.ඒ අනුව වර්ෂ 1961 දී මෙම දළදාව ලංකාවට වැඩමවා දළදා ප්‍රදර්ශනයෙන් සිදු කරනු ලැබීය.ඒ වනවිට මෙරට අග්‍රාමාත්‍ය ධුරය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණිය දරන ලද අතර එතුමිය හා චීන රජය සමඟ තිබූ දැඩි මිත්‍රත්වය මේ ප්‍රදර්ශනය සඳහා තවත් හේතුවක් වී තිබෙන්නට ඇති බව පෙනේ.එවකට ලංකා ආණ්ඩුව විසින් එම චීන දළදා ප්‍රදර්ශනය මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාළිගාවෙහි පැවැත්වීමට සැලසුම් කර තිබුණි.නමුත් බොහෝ විද්වතුන් හා ලෝක බෞද්ධයන් බුදුරදුන්ගේ සැබෑ දන්තයක් ලෙස අවිවාදිතව පිළිගන්නා නුවර දළදා වහන්සේ මාළිගාව තුල වැඩ සිටිය දීම වෙනත් රටකින් වැඩමකරවන ලද දළදාවක් යැයි හදුන්වන දන්තයක් ප්‍රදර්ශනය කිරීම එවකට මල්වතු-අස්ගිරි උභය මහා විහාරීය මහා නාහිමිවරුන්ගේ බලවත් අප්‍රසාදයට පත් විය.පෙර රජවරු දිගින් දිගටම දිවි හිමියෙන් රැකගෙන ආ ලංකාවේ දළදා වහන්සේ වැඩසිටියදී පිටරටකින් දළදාවක් වැඩමවා ප්‍රදර්ශනය කිරීම දළදා වහන්සේට සිදු කරන අවමානයක් යැයි මහානාහිමිවරු ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළහ.ඒ අනුව මාළිගාව තුල එම ප්‍රදර්ශනය සිදු කිරීමට එවකට මල්වතු පාර්ශවයේ මහානායක පුරිජ්ජල ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ සරණංකර මානාහිමයන්ගේ(1856-1963) සහ අස්ගිරි පාර්ශවයේ මහානායක යටවත්තේ ධම්මරතන නාහිමියන්ගේ(1847-1967) අවසරය නොලැබුණු අතර එම නිසා දළදා මාලිගාව තුල එම ප්‍රදර්ශනය සිදු කිරීමේ බලාපොරොත්තුව අත්හළේ ය.නමුත් ඒ වනවිට මහමළුවේ අයිතිය රජයට තිබූ බැවින් එම දළදා ප්‍රදර්ශනය මහමළුවේ සිදු කිරීමට කටයුතු සංවිධානය කළේය.මහමළුවේ අයිතිය රජයට තිබූ බැවින් මේ සඳහා මහා නාහිමිවරුන්ගේ ද එතරම් විරෝධයක් නොපැමිණි අතර රජය මහමළුවේ චීන දළදාව ප්‍රදර්ශනයට විශේෂ කුටියක් ද සකස් කෙරිණ.රජය චීන දළදා ප්‍රදර්ශනය පිළිබඳව ලබා දුන් ප්‍රචාරණය නිසා රටේ නන් දෙසින් චීන දළදාව වැඳ පුදා ගැනීමට මහමළුව වෙත ඇදී ආහ.මෙසේ මල්වතු-අස්ගිරි උභය විහාරීය මහා නායක හිමිවරුන්ගේ විරෝධය ද මත රජය චීන දළදා ප්‍රදර්ශනය, මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේම මහමළුවේ දී සාර්ථකව පවත්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=MINISTER OF BUDDHIST AFFAIRS PAY HOMAGE TO BUDDHA RELICS IN CHINA|url=https://srilanka-china-buddhist.com/event-page/minister-of-buddhist-affairs-pay-homage-to-buddha-relics-in-china/|work=ශ්‍රී ලංකා-චීන බෞද්ධ මිත්‍රත්ව සංගමය|access-date=30 ජුලි 2025|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|p=41}}

===සිංගප්පූරු දළදා වහන්සේ===
[[File:BTRTM as seen from Maxwell MRT entrance (2025) - img 05.jpg|thumb|200px|සිංගප්පූරුවේ Buddha Tooth Relic Temple and Museum ]]

මියන්මාර ජනප්‍රවාද අනුව මහා පරිනිර්වාණයෙන් අනතුරුව බුදුරජුන්ගේ ශ්‍රී දේහය ආදාහනයේ දී සතර දළදා වහන්සේලා ට අමතරව තිබුන අනෙකුත් දන්ත ධාතූන් වහන්සේලා කිහිපයක් &quot;ගවුන්පාඩි&quot; හා &quot;කුත්ලයොන්&quot; නම් භික්ෂූන් වහන්සේලා දෙනමක් විසින් ලබා ගෙන තිබෙනවා,ඉන්  යටි වම් හකුවේ වැඩසිටි එක දන්තයක් &quot;බුහල&quot; කියන භික්ෂුවට ලැබී තිබෙන අතර ඒ දන්ත ධාතුව රැගෙන උන්වහන්සේ බුරුමය වෙත වැඩම කර තිබෙනවා.පසුව එහිදී &quot;මහාසන්ද්‍ර&quot; නම් බුරුම රජු එම ධාතුව පිළිගෙන &quot;බගාන්&quot; ලෙස හැදින්වෙන කදු මුදුන මත ස්තූපයක් ඉදිකර තිබෙනවා.පසුකාලයේ ගරා වැටුනා යැයි සැලකෙන මේ ස්තූපය 1980 දශකය අවසන් භාගයේදී,බෞද්ධ භික්ෂූන් පිරිසක් විසින් කැණීම් සිදු කරන අවස්ථාවේදී බුදුන්ගේ වම් දළදාවක් ලෙස විශ්වාස කල හැකි දන්තයක් සහිත ධාතු මංජුසාවක් ලැබුණ බව සැලකෙනවා.එම දන්ත ධාතුවෙහි දිග 7.5cm පමණ වන බවට සදහන් වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Buddha Tooth Relic Temple &amp; Museum |url=https://chinatown.sg/visit/buddha-tooth-relic-temple |url-status=live |access-date=30 ජුලි 2025 |website=Chinatown Singapore}}&lt;/ref&gt;

පසුව, සිංගප්පූරු හි '''පූජ්‍ය ෂි ෆා ෂාඕ''' හිමියන් (වර්තමාන මෙම විහාරයේ අධිපති හිමි) මියන්මාර සංචාරයකදී මෙම දළදාව පිළිබඳව දැනගත් අතර, බෞද්ධ සංඝයා සහ බෞද්ධ සභාවක් සමඟ සාකච්ඡා කරමින්, එම දළදා වහන්සේ සිංගප්පූරුවට ගෙන ඒමට අවසර ලබා ගත්හ.ඒ අනුව 2002 වසරේදී,Shi Fa Zhao හිමියන්ට එම දළදාව ලැබීමෙන් පසු, ධාතුව සඳහා සුදුසු ආකාරයෙන් ස්ථානයක් සකස් කළ යුතු බව තීරණය කළ අතර,ඒ අනුව අළුත්ම විහාර සංකීර්ණයක් ඉදිකිරීම ආරම්භ විය.&lt;ref name =&quot;NLB&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Buddha Tooth Relic Temple and Museum |url=https://www.nlb.gov.sg/main/article-detail?cmsuuid=389e7067-97fb-4e1d-b7e9-688efd442319 |last=Chua |first=Alvin |access-date=30 ජුලි 2025 |website=සිංගප්පූරු ජාතික පුස්තකාල මණ්ඩලය}}&lt;/ref&gt;

සිංගප්පූරුවේ චයිනාටවුන් ප්‍රදේශයේ පිහිටි එය Buddha Tooth Relic Temple and Museum ලෙස නම් කී අතර ටැං රාජවංශ චීන වාස්තු විලාසිතාවකින් සැරසුණු ආගමික සහ සම්ප්‍රදායික කලා සංකීර්ණයක් ලෙස සැලකේ.2007 වසරේ වෙසක් උත්සව දිනයේදී විවෘත කරන ලද මෙය එතැන් පටන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දන්ත ධාතුවක් තැන්පත් කර ඇති බෞද්ධ පූජනීය ස්ථානයක් ලෙසද ප්‍රසිද්ධියක් ලබා තිබේ.

ටැං රාජවංශයේ වාස්තු ශිල්පය අනුව නිර්මාණය කර ඇති අතර එහි මධ්‍යම මහලේ ඇති රන් ස්තූපය තුළ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ යැයි සැලකෙන දන්ත ධාතුව තැන්පත් කර ඇත.ස්තූපය සදහා භාවිතා වූ රන් ප්‍රමාණය කිලෝග්‍රෑම් 320ක් වන අතර, එය සම්පූර්ණයෙන්ම පරිත්‍යාග කරන ලද රන් වලින් සාදන ලදී.

ඊට අමතරව විහාරය තුළ කෞතුකාගාරයක්, පුස්තකාලයක්,චිත්‍රපට ශාලාවක්,භාවනා කාමර සහ බෝධිසත්ත්ව මන්දිර,ථේරවාද,මහායාන,වජ්‍රයාන ආදී බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන් නිරූපණය වන නිර්මාණය වලින් සමපන්විත වේ.මෙහි තැන්පත්ව ඇති දළදාව දිනයකට නියමිත වෙලාවක දී වන්දනා කිරීම උදෙසා ප්‍රදර්ශනය කරනු ලබයි.ඒ සදහා නවීන තාක්ෂණය සහිත ස්වයංක්‍රීයව විවෘත වන වැසී යන උපකරණ භාවිතා වේ.කෙසේ නමුත් මෙහි ඉතිහාසය පිළිබඳව විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති වීම හා වෙනත් කරුණු නිසා මෙම දන්ත ධාතුවේ සත්‍ය අසත්‍යතාව පිළිබඳව විවිධ මත පවතිනවා.&lt;ref name =&quot;NLB&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Buddha Tooth Relic Temple and Museum in Singapore |url=https://www.aswesawit.com/buddha-tooth-relic-temple-singapore|date=19 අගෝස්තු 2024|access-date=30 ජුලි 2025 |website=As We Saw It}}&lt;/ref&gt;

===තායිවාන දළදා වහන්සේ===
[[File:Fo Guang Shan Buddha Museum 佛光山佛陀紀念館 .jpg|thumb|200px|තායිවාන දළදාව තැන්පත් Fo Guang Shan Buddha Museum නම් මහායාන බෞද්ධ විහාරස්ථානය]]
තායිවානයේ කාඕෂියුං නගරයේ පිහිටි Fo Guang Shan Buddha Museum හි තැන්පත් කර ඇති බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දන්තයක් ලෙස සැලකෙන මෙය 1998 දී බුරුම භික්ෂුවක් සමඟ Fo Guang Shan ආගමික නිකායේ ආරම්භකයා වූ වන්. සිං යුන් හිමියන් ඉන්දියාවේ බුද්ධගයාවට වැඩම කළ අවස්ථාවක Kunga Dorje Rinpoche නම් ටිබෙට් ජාතික භික්ෂුව විසින් ත්‍යාගයක් ලෙස ලබා දී ඇත.13 වන සියවස තෙක් නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ තැන්පත් කර තිබූ බවට සැළකෙන දළදාවක් ටිබෙටය වෙත ගෙනගොස් ආරාමයක තැන්පත්කර තිබී ඇති අතර පසුව වර්ෂ 1950 සමයේ සමයේ චීන ආක්‍රමණ මත එම ආරාමය විනාශ වීමෙන් පසු Tibetan Lama Kunga Dorje Rinpoche විසින් රැකගනිමින් තිබූ ධාතුව ඉන්දියාව වෙත රැගෙන ගය බවත්, පසුව 1998 දී මෙම තායිවාන විහාරයේ ප්‍රධාන භික්ෂුව වෙත ලබා දුන් බවත් සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Buddha's tooth relic |url=https://www.fgsbmc.org.tw/EN/collection-special-relics.aspx |access-date=30 ජුලි 2025 |website=Fo Guang Shan Buddha Museum|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;&lt;!--same source &lt;ref&gt;https://artsandculture.google.com/asset/tooth-relic-fo-guang-shan-buddha-museum/RwGVLK-i7FAgGg&lt;/ref&gt; --&gt;

මෙම දන්ත ධාතුව තායිවානයට ගෙනගොස් ඇති පසුව, එය Fo Guang Shan ආරාමය තුළ තාවකාලිකව තැන්පත් කරන ලදී.එහි විශේෂත්වය හඳුනාගත් වන්. සිං යුන් හිමියන් විසින් මෙම දළදාව ස්ථිරව තැන්පත් කිරීම සඳහා විශාල විහාර සංකීර්ණයක් ගොඩනැගීම ඒ වනවිටත් අරඹා තිබුණි.ඒ අනුව ඉදිකරන ලද Fo Guang Shan Buddha Museum, 2011 දෙසැම්බර් මාසයේදී විවෘත විය. මෙහි මධ්‍යස්ථානය වන ප්‍රධාන මැදිරිය හෙවත් Main Hall හි Buddha Memorial Center නම් ස්ථානයේ මෙම දන්ත ධාතුව තැන්පත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=DISCOVER THE SERENITY OF TAIWAN’S LARGEST BUDDHIST COMPLEX |url=https://www.getmetotaiwan.com/culture/fo-guang-shan-buddha-museum |access-date=30 ජුලි 2025 |website=Get me to Taiwan|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;

===ජපාන දළදා වහන්සේ===
[[File:Stairs to Sanmon, Engaku-ji.jpg|thumb|200px|බුදුරදුන්ගේ දන්ත ධාතුවක් තැන්පත් ව ඇතැයි සැලකෙන Engaku-ji සෙන් බෞද්ධ විහාරය]]


බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දළදාවක් තැන්පත් කර ඇතැයි සැලකෙන ජපානයේ කමකුරා නගරයේ පිහිටි විශිෂ්ටතම සෙන් (Zen) විහාරවලින් එකක් වන Engaku-ji විහාරය; එහි ආගමික සහ වාස්තු විද්‍යාත්මක උරුමයක් ලෙසද ප්‍රසිද්ධය. මෙම විහාරය ආරම්භ වූයේ 1282 දී මොන්ගෝලියානු ආක්‍රමණවලින් පසුව කාමකුරා ශොගුන රාජධානියේ පාලකයාව සිටි හෝජෝ ටෝකිමුනෙ (Hōjō Tokimune) මගින්ය.ඉතිහාසගත මූලාශ්‍ර වලට අනුව ආක්‍රමණවලදී මියගිය සෙබළුන්ට ගෞරව දැක්වීමට සහ සෙන් බුද්ධාගම ජපානයේ වැඩිදියුණු කිරීමට අරමුණුකොට ගත් දැවැන්ත ආගමික ව්‍යාපෘතියක් ලෙසය මෙය සැලකේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Engaku‑ji Temple in Kamakura: Zen Heritage &amp; National Treasures on a Hillside Oasis |url=https://ashigarukumakichi.com/02-engakuji |date=7 ජුලි 2024 |access-date=30 ජුලි 2025 |website=Ashigaru Kumakichi|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;

Engaku-ji විහාරයේ වාර්තා සහ ජපන් බුද්ධ වංශ කතා අනුව, මෙම දළදාව චීනයෙන් හෝ කොරියාවේ සිට රාජතාන්ත්‍රික තෑගි ලෙස කාමකුරා යුගයේදී ලැබුණු බවට විශ්වාස කෙරේ.මෙම දළදාව තැන්පත් කිරීම සඳහා ගොඩනඟන ලද්දේ Shariden නමින් හැඳින්වෙන, චීනයේ සොං රාජවංශයේ වාස්තු ශෛලයෙන් නිර්මාණය කළ සුන්දර ශාලාවකි.මේ දන්ත ධාතුව ගෞරවය සහ පූජනීයත්වය තුළින් සියවසකට අධික කාලයක පුරාවට මෙම විහාරයෙහි තැන්පත්ව තිබේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Engaku-ji Temple |url=https://kamakuraguide.com/en/kitakamakura/engakuji-kamakura |access-date=30 ජුලි 2025 |website=Kamakura Guide|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;

===පැරණි ඉතිහාස මූලාශ්‍රගත වෙනත් දළදා වහන්සේලා===
හියුං සියෑං හිමියන් ඉන්දියාවේ හා ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ප්‍රදේශ කිහිපයක බුදුරදුන්ගේ දන්ත ධාතු කිහිප නමක් වැඩ සිටින බව තම දේශාටන වාර්තාවේ සඳහන් කර තිබේ.[[File:Xuanzang w.jpg|thumb|150px|හියුං සියෑං හිමියන් දැක්වෙන සිතුවමක්]]
[[File:Xuanzang route.jpg|thumb|200px|upright=1.5|හියුං සියෑං හිමියන්ගේ ගමන් මාර්ගය]]

එහි සඳහන් කර ඇති ආකාරයට ඇෆ්ගනිස්ථානයේ බාමියන් දේශයේ එක් විහාරයක බුදුරදුන්ගේ දන්ත ධාතුවක් හැරුණුවිට පසේ බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකගේ දන්ත ධාතූන් වහන්සේ නමක් ද සක්විති රජෙකුගේ දන්තයක් ද තැන්පත් කර තිබී තිබේ.පසේ බුදුරදුන් ආදි-කල්පික උතුමකු නිසා උන්වහන්සේගේ දන්ත ධාතුව අඟල් 5 ක් තරම් දිග ය.සක්විති රජුගේ දන්තය අඟල් 3 ක් තරම් දිගය.ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කපීෂ දේශයේ එක් විහාරයක සිදුහත් කුමරුගේ කිරිදතක් තැන්පත් කර තිබුණි.මේ කිරිදතේ දිග අඟල් එකහමාරක් තරම් ය.
[[File:Fa Hsien at the ruins of Asoka's palace.jpg|thumb|right|250px|ෆාහියන් හිමියන් ආශෝක රජුගේ මාළිගයේ නටඹුන් නරඹන අවස්ථාව දැක්වෙන සිතුවමක්]]
ෆාහියන් හිමියන් ඛල්ඡා දේශයේ වැඩ හිඳින දන්ත ධාතුවක් ගැනත් ඇෆ්ගනිස්ථානයේ නගරාහර දේශය තුළ වැඩ හිඳින දන්ත ධාතුවක්(නගරාහර දළදාව ගැන මීට පෙර ගාන්ධාර දළදාව යටතේ සඳහන් කෙරිණ)ගැනත් තම වාර්තාවේ සඳහන් කර තිබේ.ඒත් එම දන්ත ධාතූන් වහන්සේලා ඒ ඒ ප්‍රදේශයට ලැබුණු ආකාරය ගැන විස්තර සඳහන් කර නැත.
[[File:BEAL(1869) FAH-HIAN'S ROUTE THROUGH INDIA AND TARTARY.jpg|thumb|right|250px|බීල්ස් සංස්කරණයට අනුව ඉන්දියාව හරහා වැටී තිබූ ෆාහියන් හිමියන්ගේ ගමන්මාර්ගය{{sfnp|බීල්|1884}}]]

මෙසේ ඉන්දියාවේත්,ඇෆ්ගනිස්ථානයේත් ප්‍රදේශ කිහිපයක දන්ත ධාතූන් වහන්සේලා යැයි සැලකෙන ධාතූන් වහන්සේල පිළිබඳව සඳහන් කර තිබුණත් මේ වනවිට එම දන්ත ධාතූන් වහන්සේල කුමන ස්ථානයක වැඩ සිටිනවා දැයි කිව නිශ්චිතව කිව නොහැක.
{{Sfn|විදානපතිරණ|2008|p=41}}

===වර්තමානයේ බුදුරදුන්ගේ දන්ත ධාතූන් වහන්සේලා යැයි විශ්වාස කරන ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල පිහිටි දන්ත ධාතූන් වහන්සේල===

2024 දී ලොව පුරා සිදු කළ සමීක්ෂණයකින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දන්තයන් ඇතැයි ලෙස විශ්වාස කරනු ලබන ස්ථාන 32 ක් වාර්තා වී තිබේ.ඉන් කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

*ධම්මරාජික ස්ථූපය අසල ස්තූපයක් කැපීමෙන් හමු වූ දන්ත ධාතුව - තක්ෂිලා ජාතික කෞතුකාගාරය, [[පාකිස්ථානය|පකිස්ථානය]]&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Taxila stands with Dalada Maligawa in housing the Lord Buddha’s Sacred Relic|url=https://www.dailymirror.lk/news-features/Taxila-stands-with-Dalada-Maligawa-in-housing-the-Lord-Buddhas-Sacred-Relic/131-307333|last=බණ්ඩාර|first=කැළුම්|date=25 අප්‍රේල් 2025|work=Daily Mirror|access-date=30 ජුලි 2025|publisher=සී/ස විජය පුවත්පත් සමාගම|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt; 
*ශල්කන්ඩි ස්තූපයෙන් හමු වූ දන්ත ධාතුව - Chakdara හෙවත් Dir කෞතුකාගාරය, පකිස්ථානය&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Archaeologists grapple with ‘Buddha’s tooth’|url=https://www.dawn.com/news/599598/archaeologists-grapple-with-buddhas-tooth|date=18 ජනවාරි 2011|work=Dawn|access-date=30 ජුලි 2025|language=ඉංග්‍රීසි}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;
*නාගාර්ජුනකොන්ඩාවේ මහා චෙෙත්‍ය - ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශය, [[ඉන්දියාව]]&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Rescued From A Dam: Nagarjunakonda, India’s Flooded Buddhist Center |url=https://www.ancient-origins.net/ancient-places-asia/nagarjunakonda-0017242 |last=පාන්ඩේ |first=සාහිර් |date=8 සැප්තැම්බර් 2022 |access-date=30 ජුලි 2025 |website=Ancient Origins}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
*ලූ මවුන්ටන් විහාරය - කැලිෆෝර්නියා ප්‍රාන්තය, [[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය]]&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=No April Fools': Followers Claim Rare Buddha's Tooth With Healing Powers Continues to Grow  |url=https://www.nbclosangeles.com/news/local/not-april-fools-day-prank-supernatural-rare-buddhas-tooth-healing-powers-continues-grow/2059018 |last=නවරෝ |first=හෙදර් |date=1 අප්‍රේල් 2013 |access-date=30 ජුලි 2025 |website=NBC Los Angeles}}&lt;/ref&gt;

==දළදා අනුරූ නිර්මාණයේ අතීතය සහ වර්තමානය==
{{Under construction }}
ලක්දිව දළදා අනුරූ නිර්මාණය බැදී පවතින්නේ මහනුවර දළදා වහන්සේ සම්බන්ධව ය.ඒ අනුව දළදා වහන්සේගේ ආරක්ෂාව උදෙසාත්,විවිධ රටවල්වලට තුටු පඬුරු ලෙස ලබා දීම උදෙසාත්,ස්තූපවල නිධන් කරන ධාතූන් වහන්සේලට අමතරව ධාතු අනුරූ ලෙස නිධන් කිරීම උදෙසාත් දළදා අනුරූ නිර්මාණය කරනු ලැබූ බව ඉතිහාස ගත මූලාශ්‍ර වල දැක්වේ.අද ද වර්තමානයේ නිර්මාණය කරනු ලබන ස්තූපයන්හි මෙසේ අනුරූ ද තැන්පත් කිරීම සිදුකරන බව දැකිය හැක.එහිදී දළදා අනුරූ වලට අමතරව නොභින්න ධාතූන් වහන්සේල සිහිකරමින් ඒ වෙනුවට ලලාට ධාතු අනුරූ,අකු ධාතු අනුරූ,ග්‍රීවා ධාතු අනුරූ ආදිය ද නිර්මාණය කරනු දැකගත හැකිය. මේ අනුරූ නිර්මාණය උදෙසා ඇත් දළ සහ වටිනා දැව විශේෂයෙන්ම සුවඳ සදුන් දැව වැනි ද්‍රව්‍ය යොදාගත් බව දැක්වේ.මෙහිදී සිදු වන්නේ සැබෑ දළදා වහන්සේගේ ප්‍රමණයට සහ හැඩයට සපයාගන්නා ලද ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් අනුරුවක්(A Replica) නිර්මාණය කර ගැනීමයි.සමහර අවස්ථාවල,විශේෂයෙන්ම විදේශයන් වෙත ලබා දීමේ දී එසේ නිර්මාණය කරන අනුරූ සුලු මොහොතක් දළදා කරඬුව අසලින් තබා හෝ සැබෑ දළදා වහන්සේ ස්පර්ශ කළ සුවඳ කුඩු මත සුලු මොහොතක් තබා ලබා දීම,දළදා වහන්සේ පරිහරණයේ දී ස්පර්ශ කරන සේද සලුව මත සුලු මොහොතක් තබා ලබා දීම ද සිදු වූ බව වාර්තා වේ.ඊටත් අමතරව දළදා වහන්සේ ස්පර්ශ වූ සුවඳ කුඩු හෝ සේල සලුව සමගම අනුරූ දළදාව ද ලබා දීමත් වාර්තා වේ.වැදගත් කරුණ නම් මේ අනුරූ කිසිවක් සැබෑ ධාතූන් වහන්සේ නොවීමයි.මහාවංශය ආදී මූලාශ්‍රගත තොරතුරු අනුව,මේ ආකාරයෙන් දළදා අනුරූ නිර්මාණය කළ අවස්ථා කිහිපයක් ම දැකිය හැක.
===ආරක්ෂක හේතු මත හා වෙනත් හේතු මත නිර්මාණය කළ දළදා අනුරූ===

====1.හිරිපිටියේ දිවනිළමේ විසින් නිර්මාණය කළ දළදා අනුරුව====
කෝට්ටේ රාජ්‍යයේ පෘතුගීසි බලය දිනෙන් දින වැඩි වූ සමයක [[හත්වන බුවනෙකබාහු රජ|හත්වන බුවනෙකබාහු රජුගෙන්]] පසු පෘතුගීසීන්ගේ සහයෙන් [[දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජ]](1551-1597) වර්ෂ 1551 දී රජ බවට පත් වෙන අතර එවකට කෝට්ටේ දළදා මාළිගාව බාරව සිටි කීරිවැල්ලේ හිරිපිටියේ ඒකනායක දිවනිළමෙට තවදුරටත් දළදාව කෝට්ටේ රාජධානිය තුළ තබා ගැනීම අනතුරුදායක බව තේරුම්ගොස් තිබූ බව ඉතිහාස මූලාශ්‍ර වල දැක්වේ.හිරිපිටිය නිළමේ දළදා වහන්සේ ලංකාවට වැඩමෙව් දන්ත කුමරුගේ පරම්පරාවට අයත් පුද්ගලයෙකි.එබැවින් හේ දළදාව රැකීමට රාජකාරි මට්ටමෙන් මෙන්ම පාරම්පරික උරුමයෙන්ද බැඳී සිටියේය.කීරවැල්ලේ හිරිපිටිය නිළමේ මේ ආසන්න කාලයක දිනක් හීනයක් දැක තිබෙන අතර එහි දී නිල් පැහැති ඇඳුමක් ඇඳගත් පුද්ගලයෙක් නැගෙනහිර දිශාවට තම අසිපත දිගුකර '''“කෝට්ටේ කලාලේ කිසිල්ලේ,දත මැදගන්න රාළේ “''' යැයි එම සිහිනයේදී නිළමෙට පැවසූ බව දැක්වේ.

මේ සිහිනයෙන් යම් අනතුරක සේයාවක් පෙනුනත් කීරවැල්ලේ නිළමේට එය හරිහැටි තේරුම් නොවීය.නියම දළදාව තමා අතට ගත් කීරවැල්ලේ නිළමේ දළදාවේ අනුරුවක් කෝට්ටේ දළදා මාළිගාවේ තබා පැපිළියාන විහාරස්ථානයට ගොස් එහි විසූ නාගසේන හිමියන් බැහැදකින ලදී.එහිදී මෙම සිහිනය පිළිබඳව විමසූවිට නාගසේන හිමියන් එම සිහිනය පිළිබඳ විවරණය කර වහාම දළදාව රැගෙන පළායන ලෙස කීරවැල්ලේ නිළමෙට පැවසුවේය.

පැපිළියාන විහාරස්ථානයේ තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමි විසින් නිර්මානය කළ “ ශබ්ද ද්වනී වාහිනී“ නැමති යන්ත්‍රයක් විය.එය පිළිබඳව වැඩි විස්තරයක් සොයා ගැනීමට නොහැකි වූවත් එයින් සැතපුමක් පමණ දුර සිට කරන කතාබහකට සවන් දීමට හැකි බව වාර්ථාවී තිබේ.එහිදී එම යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක කළ විට නාගසේන හිමියන්ට දැනගැනීමට හැකිවී ඇත්තේ ධර්මපාල රජු පෘතුගීසීන් සමග එක්වී දළදා මාළිගාව කොල්ල කෑමට සැලසුම් කරන බවයි.ක්‍රියාත්මකවූ කීරවැල්ලේ නිළමේ දළදාව රැගෙන සීතාවක රාජධානියට එදිනම පළා ගියේය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=දළදා වහන්සේ වැඩමෙව් සමන් දේව පෙරහැර|url=https://elearning.lk/blog/saman-devala-perahera-and-the-tooth-relic/}}&lt;/ref&gt;

දළදා වහන්සේ සීතාවක [[මායාදුන්නේ රජ|මායාදුන්නේ රජුට]] භාරකළ හිරිපිටිය නිළමේ තමා මුහුණපෑ සිද්ධිය රජුට පවසන ලදී.තම රාජධානියේ දළදා වහන්සේට ආරක්ෂාව නොමැති බව සිතූ මායාදුන්නේ රජු කුරුවිට දෙල්ගමුව රජමහ විහාරයේ නව දළදා මාළිගාවක් සාදා දළදා වහන්සේ එහි තැම්පත්කර දළදාවේ භාරකාරත්වය දෙල්ගමුව විහාරයේ ශ්‍රී මහින්දාලංකාර තෙරණුවන්ට භාර කරන ලදී.දළදා වහන්සේ වැඩමවීමට තරමක කාලය ගතවූ පසු සබරගමුවටද පෘතුගීසි තර්ජන එල්ලවන්නට විය.මෙය දළදාවේ ආරක්ෂාවට තරජනයක් බව දැනගත් මහින්දාලංකාර තෙරණුවෝ අතිවිශාල කුරහන් ගලක් සාදා එහි පත්ලෙහි දළදා වහන්සේ තැම්පත් කෙරිණ.මෙම යෝධ කුරහන්ගල අඩි 4ක් දිගවේ.පළල අඩි 2 අඟල් 9කි.ගලේ වට ප්‍රමානය අඩි 8 අඟල් 9කි.ශ්‍රීපාද කන්දෙහි සීත ඟඟුලෙන් ඇරඹෙන කුරු ගඟ ගලා බසින්නේ මෙම දෙල්ගමුව විහාරය ආසන්නයෙන්ය.දළදාවේ වැඩි ආරක්ෂාව සඳහා මහින්දාලංකාර හිමි කුරු ගඟෙන් ලද මැණිකකින් කොපුවක් සාදා,දළදා වහන්සේ එහි තැම්පත් කරන ලදී.මේ බව එමර්සන්ට් ටෙනන්ට් ඉතිහාසඥයාගේ වාර්තා වල ද සඳහන්වේ.එසේ දළදා වහන්සේ වසර 43 කට ආසන්න කාලයක් කුරහන් ගල තුළ වැඩ සිට මායාදුන්නේ රජුගෙන් පසු රජු මරා රජු වූ සීතාවක රාජසිංහ හෙවත් [[පළමුවන රාජසිංහ රජ]] සිදුකළ පීතෘ ඝාතක අකුසලය නිසා හා හින්දු ආගම වැළදගැනීම නිසා සීතාවක ද අස්ථාවර තත්ත්වයක් පෙන්නුම් කළ බැවින් එසමයේම [[පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජ]] මහනුවර රජු වූ බැවින් පසුව දෙල්ගමුවේ සිට මහනුවරට දළදා වහන්සේ හිරිපිටිය රාළ විසින් ම වැඩමවනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=සීතාවකින් මහනුවරට දළදා වහන්සේ මහනුවරට වැඩම කළේ කවුද?|url=https://www.lankadeepa.lk/Rasawitha/%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%B1-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B6%A7-%E0%B6%AF%E0%B7%85%E0%B6%AF-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%83-%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B6%B8-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%9A%E0%B7%80%E0%B6%AF/57-536980}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title= කෝට්ටේ කලාලේ දත මැදගන්න රාළේ - කුරහන් ගලක දළදාව සැගවූ අඳුරු යුගයක කතාව|url=https://trisinhala.blogspot.com/2017/06/blog-post_28.html?m=1}}&lt;/ref&gt;

[[File:Delgamuva Vihara, Sri Lanka.jpg|thumb|දන්ත ධාතූන් වහන්සේ සඟවා තැබූ කුරහන් ගල]]

====2.වීදිය බණ්‌ඩාර සතුව තිබූ දළදා අනුරුව====
සීතාවක දළදා වහන්සේ වැඩසිටින කාලය තුළ හිරිපිටිය රාළ විසින් කෝට්ටේ දළදා මාළිගාවේ තැන්පත් කර තිබූ දළදා අනුරුව සැබෑ දළදාව යැයි සිතා ධර්මපාල රජුගේ පියා වන [[වීදිය බණ්ඩාර]] දළදා අනුරුව රැගෙන, බෙංගයි රාළ නම් තැනැත්තෙකු සමඟ යාපනයට පලා ගියේ ය.&lt;ref group=&quot;විස්තරය&quot;&gt;සමහර මූලාශ්‍ර තුල වීදිය බණ්‌ඩාර සතුව ඔහු වැදුම් පිදුම් කල අනුරුවක් ලෙසත්,සමහර අවස්ථාවල හිරිපිටිය රාළ දළදාව රැගෙන දෙල්ගමුවට යනවිට වීදිය බණ්‌ඩාරට ලබා දුන් අමතර අනුරුවක් ලෙසත් දැක්වේ.කෙසේ නමුත් ඔහු අනුරුව ද යාපනය වෙත පළා යන විට රැගෙන ගිය බව දැක්වේ&lt;/ref&gt;

යාපනය පාලනය කළ [[පළමු සංකිලි රජ]] සමඟ පැමිණි මුල් කල සහයෝගීව සිටියත් 1555 දී ඇති වූ වැරදි වටහාගැනීමක් මත වීදිය බණ්‌ඩාර හා සංකිලි රජුගේ සේනාව අතර සටනක් ඇති විය.දක්ෂ රණශූරයකු වූ වීදිය බණ්‌ඩාර තනිව සටන් කරමින් සිටින අතරතුර පිටුපසින් ආ දෙමළ සොල්දාදුවකු ගසක සිට වීදිය බණ්ඩාරගේ පිට මතට හෙල්ලකින් පහර දුන්නේය.ඒ පහරින් මරණයට පත් වනවිට දළදාව(අනුරුව) අතේ ඇඟිලි අතර වැරෙන් ගුලිකර තබාගෙන තිබෙන අතර ඉතිහාස ගත තොරතුරු අනුව දෙමළ සේනාවේ කිසිවෙකුටත් ඒ අතැඟිලි දිගහැර දළදාව ගන්නට සමත් නොවීය.මේ නිසා ඇඟිලි කපා ඉවත් කර දළදාව ලබාගෙන සංකිලි රජු විසින් එය තම මාළිගායේ තබා ගත්තේ ය.

නමුත් ටික කලකට පසු පෘතුගීසි සේනාවන් යාපනය ආක්‍රමණය කර යාපනය රාජධානිය යටත් කරගත් අතර එහිදී අනුරුවක් යැයි නොදන්නා ඔවුන් ද කෝට්ටෙන් අස්ථානගත වූ දළදාව යැයි සිතා එම අනුරුව ගෙන ගෝව වෙත පිටත් කර යැවීය.ගෝව වෙත පිටත් කර යැවූ එම දළදාව කතෝලික පූජකයන් සහ පෘතුගීසින් විසින් එය ගිනි තබා විනාශ කර එහි අලු ගඟට දැමූ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title =“The Buddha’s Tooth: Western Tales of a Sri Lankan Relic” by John S Strong|url=https://asianreviewofbooks.com/the-buddhas-tooth-western-tales-of-a-sri-lankan-relic-by-john-s-strong/?utm_source=chatgpt.com}}&lt;/ref&gt;

====3.දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජු බුරුමය වෙත යැවූ අනුරුව====
වීදිය බණ්ඩාරගේ සිදුවීම වන අතරේ බුරුම රජු දළදා වහන්සේ ඉල්ලන අතර එම ඉල්ලීම මත සැබෑ දළදාව නොමැති බැවින් කෝට්ටේ ධර්මපාල රජු විසින් දළදා අනුරුවක් නිර්මාණය කර වර්ෂ 1576 දී බුරුමය වෙත යවන ලදී,ඉන් ටික කලකට පසු 1580 වර්ෂයේ දී [[දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජ]] විසින් කෝට්ටේ දළදා මාළිගාව ඇතුලු සියලු දේපල සහිත කෝට්ටේ රාජධානිය තෑගි ඔප්පුවකින් පෘතුගීසීන් වෙත පවරා දුන්නේ ය.බුරුමයට යැවූ මෙම අනුරුව පිළිබඳව පසුව සාකච්ඡා කෙරේ.&lt;ref group=&quot;විස්තරය&quot;&gt;ධර්මපාල රජු බුරුමය වෙත යවන ලද්දේ කිනම් අනුරුව ද යන්න නිශ්චිතව හදුනාගත නොහැක,සමහර මූලාශ්‍ර වල කෝට්ටේ මාලිගාවේ හිරිපිටිය රාල තබා ගිය අනුරුව වීදිය බණ්‌ඩාර රැගෙන ගිය බව දැක්වෙන බැවින් ධර්මපාල රජු විසින් අනුරුවක් නිර්මාණය කර බුරුමය වෙත යැවූ බව දැක්වේ.සමහර මූලාශ්‍ර තුල වීදිය බණ්‌ඩාර සතුව අනුරුවක් තිබූ බවත් සමහර මූලාශ්‍ර වල හිරිපිටිය රාල ම වීදිය බණ්‌ඩාර වෙත එම අනුරුවක් දුන් බවත් දැක්වෙන නිසා එවිට වීදිය බණ්‌ඩාර මාලිගාවේ අනුරුව නොගෙනගිය බැවින් නම් ධර්මපාල රජු බුරුමය වෙත යැවූයේ මාලිගාවේ අනුරුව යැයි ද විස්තර වේ.&lt;/ref&gt;

====4.කැබලියපොල පුරාණ විහාරය සතුව පවතින දළදා අනුරුව====
කොළවෙනිගම ලේඛනයට අනුව කෝට්ටේ ධර්මපාල රජ සමයටත් පෙර, එනම් දෙවැනි ජයවීර පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ (1467-1469) අභාවයෙන් පසු දළදා වහන්සේ අගනුවරින් කොළවෙනිගමටත්, පසුව සත්මලේ ඇල්ල හා රත්මලේ කන්දටත්, අවසානයේ දෙල්ගමු විහාරයටත් වැඩම කරවන ලද බව පෙනේ. දළදා වහන්සේ කොළවෙනිගම වැඩසිටි කාලසීමාවේ එහි ආරක්ෂාව උදෙසා කටයුතු කළ භික්ෂූන් වහන්සේලාට, කන්ද උඩරට පළමුවැනි විමලධර්මසූරිය රජතුමා විසින් දළදා අනුරුව බැගින් ප්‍රදානය කරන ලදැයි කියැවේ. ඒ අනුව කැබලියාපොල සාමණේර තැනට හිමි වූ දළදා අනුරුව කැබලියපොල පුරාණ විහාරය සතුව පවතින දළදා අනුරුව වශයෙන් පිළිගැනේ.

====5.දකුණු පළාතේ කසාගල රජමහා විහාරය සතුව පවතින දළදා අනුරුව====
[[File:Kasagala Raja Maha Vihara 1.jpg|thumb|කසාගල රජමහ මහා විහාරයේ පැරණි ස්තූපය සහ ශිලා ලිපි]]
මහනුවර යුගයේ නිර්මාණය කළ තවත් දළදා අනුරුවක් දකුණු පළාතේ කසාගල රජමහ විහාරය සතුව පවතී. එකී මාණික්‍යමය දළදා අනුරුව හා එය තැන්පත් කර තිබෙන කරඬුව කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජතුමා (1747-1782) විසින් එය පූජා කරන ලදැයි සැලකේ. විහාරස්ථ වාර්ෂික දළදා පෙරහැර පවත්වන්නේ එම දළදා අනුරුව මුල්කොටගෙන ය.

====6.වර්ෂ 1817 උඩරට මහකැරැල්ල සමයේ නිර්මාණය කළ දළදා අනුරුව====

වර්ෂ 1817 උඩරට මහකැරැල්ල ආරම්භ වූ කාලය වන විටත් දළදා අනුරුවක් සකසා තිබූ බව කියැවේ.ඒ නිදහස් අරගලකරුවන් යුධ උපායක් ලෙස භාවිතා කිරීමට ය.නමුත් වාරියපොල ශ්‍රී සුමංගල හිමියන් තේවාව කරන වේලාව අතරතුර සැබෑ දළදා වහන්සේම ලබාගෙන නිදහස් අරගල කරුවන් අතට පත්කළ නිසා දළදා අනුරුව ඒ අවස්ථාවේ භාවිත කළ බවක් නොපෙනේ.නමුත් නැවතත් දළදා වහන්සේ බ්‍රිතාන්‍යයන් යටතටම පත් වී තිබේ.

====7.කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු සඳුන් කල්කයක සටහන් කර තබා ගත් දළදා ලාංඡනය====

ඉහතින් සඳහන් දළදා අනුරූවලට අමතරව කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ දවස දළදා වහන්සේගේ ලාංඡනයක් සඳුන් කල්කයක සටහන් කර ගැනීමේ පුවතක් පිළිබඳ තොරතුරු හමු වේ. මහාවංසය හා පුණ්‍යක්‍රියා සන්දේශයේ සඳහන් වන ආකාරයට සියම් උපසම්පදාව පිහිටුවීම සඳහා මෙරටට වැඩම කළ සියම් දූතයන් අතරින් පිරිසක් සියරට බලා පිටත් වූ අවස්ථාවේ රජතුමා විසින් ඔවුන්ට ලබාදුන් ත්‍යාග අතර දළදා ලාංඡනය සහිත සඳුන් කල්කය බහා ඇති කරඬුවක් ඇතුළත් වී තිබේ

මීට අමතරව ලක්දිව තවත් වෙහෙර විහාර කිහිපයක අතීතයේ නිර්මාණය කරන්නට ඇති දළදා අනුරූ අප්‍රකටව වන්දනාවට පාත්‍ර වන බව නම් නිසැක ය.මේ ආකාරයෙන් බැලූ කල ඉතිහාස පුරාවටම වාර්තාගත වූ හා වාර්තාගත නොවූ අයුරින් දළදා වහන්සේගේ ආරක්ෂාව පිණිසත් විවිධ හේතු සඳහාත් දළදා අනුරූ නිර්මාණය කළ බව පෙනෙන අතර අදට ද එසේ දළදා අනුරූ ආරක්ෂාව පිණිස හදසි අවස්ථාවල භාවිතා වන බවට මතයක් ද පවතී.

===චීනයට යැවූ දළදා අනුරූ===

====1.මහානාම රජු චීනය වෙත යැවූ දළදා අනුරුව සහ ජෙඩ් ශෛලමය බුද්ධ ප්‍රතිමාව====
[[මහානාම රජ]] දවස(412-434) නැගෙනහිර චීනයේ ක්‍රි.ව. 407-453 අතර කාලයේ ජිං(Jin) රාජවංශයේ- Lin Song/දකුණු Song වංශයේ තුන්වන පාලකයා වූ Yuanjia අධිරාජ්‍යා(Lia Yilong/Emperor Wen of Liuson)  විසින් දළදාව ඉල්ලා ඇති අතර එවිට දළදා අනුරුවක් යැවූ බව සදහන් වේ.
[[File:Liu Yilong (Emperor Wen of Liu Song).jpg|thumb|200px|Liu Yilong අධිරාජ්‍යා]]
දළදා අනුරුවක් යැවීමට අමතරව &quot;පියන්-ඉ-ටියන්&quot; චීන ඉතිහාස ග්‍රන්ථයේ සඳහන් පරිදි ක්‍රි.ව. පස්වන සියවසේ  මුල් කාලයේදී මහානාම රජු විසින් දූතයන් පිරිසක් චීන රාජ්‍යයට පිටත් කර තිබේ. මෙම දූත පිරිස ඇත්දළ,ඒ ආශ්‍රයෙන් තැනූ භාණ්ඩ සහ මැණික් ආදී වටිනා තෑගි ද ගෙන ගොස් තිබේ. මේ අතර වැදගත්ම ත්‍යාගය ලෙස මහානාම රජු විසින් එවූ අඩි හතරයි අඟල් දෙකක්  පමණ උස නීල ගරුඬ(හරිත මිණි) නොහොත් ජෙඩ් ගලින් නෙලන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් ද යවා තිබේ.මෙම බුදු පිළිමය සහ දූත පිරිස චීනයට ගිය කාල වකවානුව වනවිට චීන රාජාවලියේ සඳහන් පරිදි සුන් රාජ වංශය බලය පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. චීනයේ &quot;නැන්ජින්(Nanjing)&quot; නුවර එකල අගනගරය ලෙස භාවිතා කළ අතර චීන රජු මෙම බුදු පිළිමය දැක බොහෝ සතුටට පත්ව එම ජෙඩ් ශෛලමය බුද්ධ ප්‍රතිමාව නැන්ජින්(Nanjing) හි &quot;වෝ-කොන් නම් බුද්ධ මන්දිරයේ(Wu-Kon Buddha Temple/Waguan Buddha Temple) තැන්පත් කොට පූජා පැවැත්වූහ. රාජ දූතයන්ට සම්මාන සත්කාර කරිමින් එම දූත පිරිස වසර දහයක් පමණ එහි නවත්වා ගෙන සිටි බව ද ඉතිහාස මූලාශ්‍ර වල දැක්වේ.&lt;ref&gt;https://seneviruwan.blogspot.com/2017/09/blog-post_21.html&lt;/ref&gt;මහාවංශය තුළ ද [[මහානාම රජ]] දවස විශේෂයෙන්ම චීනය ඇතුලු විදේශීය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා පුළුල්ව පැවති කාලසීමාවක් ලෙස විස්තර කර තිබේ.ඊට අමතරව; ලෝක ප්‍රසිද්ධ චීන ජාතික [[ෆාහියන්]] හිමියන් ලක්දිවට පැමිණියේ ද, [[බුද්ධඝෝෂ]] හිමියන් හෙළ අටුවා පාලියට පරිවර්තනය කලේ ද මහානාම රජ  දවසේ දීමය.
[[File:Waguan Temple 02 2011-05.JPG|thumb|බුද්ධ ප්‍රතිමා 5 ක් සහිත ජෙඩ් බුද්ධ මන්දිරය]]

====2.තුන්වන පරාක්‍රමබාහු රජු චීනයේ කුබ්ලායි ඛාන් අධිරාජ්‍යා වෙත යැවූ දළදා අනුරූ දෙක====
මාකෝ පෝලෝගේ වාර්තා සහ මහාවංශයේ සඳහන් කරුණු මත [[පළමු බුවනෙකබාහු රජ]] (1272-1284) සමයේ දී  ආර්යයචක්‍රවර්ති නම් දකුණු ඉන්දීය ආක්‍රමණිකයා යාපහුව රාජධානිය ආක්‍රමණය කර,එවකට යාපහුවේ දළදා මාළිගාවේ වැඩසිටි දන්ත ධාතුන් වහන්සේ සහ පාත්‍රා ධාතූන් වහන්සේ රැගෙන වර්තමාන තමිල්නාඩුවේ මධුරා නුවර පාලනය කළ පාණ්ඩ්‍ය රජු කුලසේකර වෙත යැවීය.

පළමුවන බුවනෙකබාහු රජුගෙන් පසු [[තුන්වන පරාක්‍රමබාහු රජ]] (1287-93) නමින් බලයට පත් ඔහුගේ පුත් රජවීමට ප්‍රථම මධුරා පුරයට ගොස්, කුලසේකර සමඟ කතා කර, දන්ත ධාතුන් වහන්සේ සහ පාත්‍රා ධාතූන් වහන්සේ නිරුපද්‍රිතව නැවත ලංකාවට වඩමවා ගෙන ආවේය.

මේ සිදුවීම් සිදුවන අතරතුර [[පළමු බුවනෙකබාහු රජ]] දවස (ක්‍රි.ව. 1272-1284) Yuan රාජවංශයේ ආරම්භ පාලකයා වූ Eublai Khan චීන අධිරාජ්‍යා(1215-1294) විසින් 1284 දී දළදා වහන්සේ,කේෂ ධාතූන් වහන්සේලා සහ පාත්‍රා ධාතුව ඉල්ලා ලංකාව වෙත දූතයන් එවා ඇති අතර ඒ වනවිටත් දළදාව සහ පාත්‍රා ධාතූන් වහන්සේ තමිල්නාඩුවේ මධුරාව වෙත රැගෙන ගොස් තිබුණු බැවින්, ඒ බව දැනගත් Khan අධිරාජ්‍යා තමිලනාඩුවේ කුලසේකර නම් පාණ්ඩ්‍ය රජු වෙත ද දූතයන් පිටත් කර ධාතූන් වහන්සේල දෙනම ඉල්ලූ නමුත් ඒ දූතයන් පැමිණෙන විට තුන්වන පරාක්‍රමබාහු රජු නැවත ලංකාවට ධාතූන් වහන්සේල වඩමවා ගෙන පැමිණ තිබේ.
[[File:YuanEmperorAlbumKhubilaiPortrait.jpg|thumb|150px|Kublai Khan චීන අධිරාජ්‍යා දැක්වෙන සිතුවමක්]] 
පසුව නැවතත් Khan රජු විසින් ලංකාවට පණිවිඩ එවූ අතර ඒ අවස්ථාවේ තුන්වන පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් දළදා වහන්සේගේ අනුරූ 2 ක් චීනය වෙත යවා තිබේ.රජු විසින් එම අනුරූ මහත් හරසරින් පිළිගෙන පුදපූජා පැවැත් වූ බව සදහන් වන මුත් පසුව එම දළදාවන්ට කුමක් වූයේදැයි වැඩි යමක් සදහන් නොවේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=History of Sri Dalada Maligawa, Temple of the Sacred Tooth Relic, Kandy |url=https://daladamaligawa.org/asiaexplorers.htm |access-date=2025-08-15 |website=දළදා මාලිගාව}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.lankaweb.com/news/items/2020/04/29/the-tooth-relic-of-sri-lanka/?&lt;/ref&gt;

===බුරුමය වෙත යැවූ දළදා අනුරූ===

====1.මහා විජයබාහු රජු විසින් බුරුමයේ මහා අනවරථ රජු වෙත යැවූ දළදාව====
පළමුවරට පොළොන්නරුව තම අගනුවර කරගත් [[පළමුවන විජයබාහු රජ]] විසින් (ක්‍රි.ව.1055-1110) සොලීන්ගෙන් රට මුදාගෙන රට එක්සේසත් කළ අතර යුද්ධයේ දී හා නැවත මෙරට උපසම්පදාව පිහිටු වීමට උපසම්පදා භික්ෂූන් ලබා දෙමින් ද,ධර්ම පුස්තක හා සුදු ඇත්පැටවෙක් ද ලබාදෙමින් උදව් උපකාර කළ රාමඤ්ඤ රට(බුරුම රටේ කොටසක්) රජු වූ අනුරුද්ධ හෙවත් මහා අනවරථ රජු(ක්‍රි.ව 1044-1077) විසින් ඒ වෙනුවට දළදා වහන්සේ ඉල්ලා සිටියේය.{{Sfn|ඤාණානන්ද|2019|pp=283}}
[[File:Anawrahta at National museum.JPG|thumb|200px|බුරුමයේ මහා අනවරථ රජුගේ ප්‍රතිමාවක්]] 
විජයබාහු රජු විසින් සැබෑ දළදා වහන්සේ වෙනුවට ඇත්දළින් නිම වූ අනුරුවක් එම රජු වෙත යවා ඇති අතර එය මහත් හරසරින් පිළිගත් මහා අනවරථ රජු විසින් තවත් අනුරූ 4 ක් නිර්මාණය කර තිබේ.&lt;ref group=&quot;විස්තරය&quot;&gt;ශ්‍රී ලංකාවෙන් වැඩම කරවන ලද දළදා අනුරුවට සමාන අයුරින් රජුගේ ප්‍රාර්ථනාවක් මත මෙම ඉතිරි අනුරූ නිර්මාණය වූ බව බුරුම වංශ කතා පැහැදිලි කරයි.&lt;/ref&gt;

[[File:Shwezigon.jpg|thumb|බුරුමයේ ශ්වෙසිගොන් ස්තූපය]]

ලංකාවෙන් රැගෙන ආ අනුරුව නිධන් කර බුරුමයේ Nyaung-U හි ශ්වෙසිගොන් ස්තූපය (Shwezigon Pagoda) නිර්මාණය කිරීම ආරම්භ කළ අතර එහි වැඩ නිමවෙන්නේ ඔහුගේ පුත්‍රයා වන ක්යාන්සිථ(Kyansittha) රජ සමයේ එනම් ක්‍රි.ව.1102 දීය.අනවරථ රජු විසින් පළමුවෙන් නිර්මාණය කළ අනුරුව බුරුමයේ ටැන්ගි කන්දේ(Mt.Tangyi) ස්තූපයක් ඉදිකර තැන්පත් කළේය. තවත් අනුරුවක් අයෙයර්වඩි(Ayeyarwaddy) ගං ඉවුරේ Pagan හි ඉදිකරන ලද වර්තමානයේ [[ලෝකානන්ද ස්තූපය]] (Lawkananda Pagoda) ලෙස හඳුන්වන ස්තූපයේ තැන්පත් කර ක්‍රි.ව 1059 දී නිර්මාණය කර අවසන් කළේය. ඉතිරි අනුරූ දෙක ටුයිවින් කන්දේ(Mt.Tuywin) සහ පියෙක් කන්ද(Mt.Pyek නැතහොත් Mt.Pyektaung) මත ඉදිකරන ලද ස්තූපවල තැන්පත් කරන ලද බව සඳහන් වේ. [[File:Loka Nanda temple.jpg|thumb|බුරුමයේ Pagan හි ලෝකානන්ද ස්තූපය]]මේ පිළිබඳව බුරුම රට Chronicle of Glass Palce ආදී වංශ කතා වල සදහන් වුවත් මහාවංශය තුල සදහන්ව නොමැත.මහාවංශය තුළ සදහන්ව ඇත්තේ බුරුමයේ රාමඤ්ඤ රටින් උසම්පදාව රැගෙන පැමිණීම පිළිබඳව පමණකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Manjula |first=H.A.K.L. |date=2022-06-30 |title=Lawkananda Pagoda |url=https://www.lankapradeepa.com/2022/03/lawkananda-pagoda.html |access-date=2025-08-15 |website=Lankapradeepa - Gateway to Sri Lanka |language=en}}&lt;/ref&gt;[[File:Glass Palace Chronicle.JPG|thumb|150px|බුරුම රජවරුන්ගේ Glass Palce වංශකතාව]]

====2.හයවැනි බුවනෙකබාහු රජ සමයේ බුරුමයේ ධම්මචේතිය රජුට යැවූ අනුරුව====
හයවැනි බුවනෙකබාහු රජ සමයට අදාළව ය. බුරුමයේ හංසවතී රාජධානියේ සිට උපසම්පදාව ලබාගැනීම සඳහා බුරුම භික්ෂූන් කණ්ඩායමක් ලක්දිවට වැඩම කළ පුවතක් එරට කල්‍යාණි ශිලාලේඛනවල සඳහන් වේ. උන්වහන්සේලා උපසම්පදාව ලබා නැවත සියරට බලා පිටත්වීමට පෙර හයවැනි බුවනෙකබාහු රජතුමා (1470-1478) විසින් හංසවතියේ(Hanthawaddy) ධම්මචේතිය/ධම්මසෙඩි(Dhammazedi) රජතුමාට(1471–1492) වන්දනා කිරීම සඳහා දළදා අනුරුවක් පිරිනැමූ බව එහි වැඩිදුරටත් දැක් වේ. පුෂ්පරාග හා දියමන්තිවලින් සරසා තිබූ එකී දළදා අනුරුවේ විශේෂත්වය නම් එය තම පියරජතුමා වූ පරාක්‍රමබාහු රජතුමා (හයවැනි පරාක්‍රමබාහු) වන්දනාමාන කළ එකක් යැයි හයවැනි බුවනෙකබාහු රජතුමා සඳහන් කර තිබීමයි. මීට අමතරව දළදා වහන්සේගේ ආලේප කළ සඳුන් සුණු කරඬුවක් ද බුරුම භික්ෂූන්ට හිමිව තිබේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=History of Kelaniya Raja Maha Vihara|url=https://www.lankapradeepa.com/2020/07/kelaniya-raja-maha-viharaya.html?}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title= KALYANI ORDINATION HALL, PEGU|url=https://www.buddhistdoor.com/OldWeb/bdoor/archive/budd_story/blpg61.htm?}}&lt;/ref&gt;

====2.දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජු විසින් බුරුමයේ බයින්නෞන්ග් රජු වෙත යැවූ අනුරුව====

වර්ෂ 1551 දී බුරුමයේ රජ පැමණි  Bayinnaung රජු(1551-1581) ද දළදාව වෙත මහත් ගෞරව භක්ත්‍යාදරයක් දැක්වූ තවත් විදේශ රජ කෙනෙකි.එය කෙතරම් ද කිවහොත් වරක එතුමා තමන්ගේ සහ තම අගමෙහෙසියගේ හිසකෙස් මගින් නිර්මාණය කළ දූවිලි පිසිනයක් පවා කෝට්ටේ දළදා මාළිගාව වෙත එවා තිබුණි.ඊට අමතරව කෝට්ටේ දළදා මාළිගාව වෙත විශේෂ පූජාවන් කිහිපයක් හා දළදා මාලිගාව අලංකාර කිරීම උදෙසා මියන්මාර ශිල්පීන් ද එවා තිබේ.

[[හත්වන බුවනෙකබාහු රජ|හත්වන බුවනෙකබාහු රජුගේ]] අභාවයෙන් පසු වර්ෂ 1551 දී ම(Bayinnaung රජු බවට පත් වූ වර්ෂයේදී ම) පෘතුගීසි උපකාර ද මත කෝට්ටේ රජ බවට පත්වන [[දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජ]] සමයේ දී එවකට දළදාව බාර හිරිපිටිය ඒකනායක දියවඩනරාළ විසින් දළදාව දෙල්ගමුවට වැඩම කර ඇති අතර අනුරූ දළදාවක් [[වීදිය බණ්ඩාර|වීදිය බණ්ඩාරට]] ලබා දී තිබේ.කෙසේ නමුත් හිරිපිටිය රාල තවත් අනුරුවක් කෝට්ටේ දළදා මාළිගාව තුළ ද තැන්පත් කර තිබේ.(සමහර මූලාශ්‍ර වල වීදිය බණ්‌ඩාර සතුව අනුරුවක් තිබූ බව දැක්වේ,තවත් මූලාශ්‍ර වල වීදිය බණ්‌ඩාර කෝට්ටේ දළදා මැදුරේ තිබූ අනුරුව රැගෙන ගිය බව දැක්වේ)මේ අතර වීදිය බණ්‌ඩාර වර්ෂ 1555 දී යාපනය වෙත දළදාව(අනුරූ) සමග පලා ගිය අතර එහි දී යාපනය රජු වූ පළමුවන සංකිලි රජු සමඟ ඇති වූ සටනකින් වීදිය බණ්‌ඩාර මිය ගිය පසු දළදාව යාපනය රජු අතට පත් විය.පසුව මේ කාලයේ ම පෘතුගීසින් විසින් යාපනය ආක්‍රමණය කළ අතර මේ දළදාව සෑබෑ දළදාව යැයි සිතූ පෘතුගීසින් විසින් එය ලබා ගෙන ගෝව වෙත පිටත් කර හැර තිබේ.

මේ බව දැනගත් බුරුම රජ Bayinnaung(1551-1581) ගෝව වෙත රත්‍රං සහ තුටු පඬුරු යවමින් දළදාව ඉල්ලා ඇති මුත් 1563 දී පෘතුගීසින් විසින් සෑබෑ දළදාව යැයි සිතා මෙම දළදා අනුරූව පුළුස්සා විනාශ කර තිබේ.නමුත් මේ බවක් ද නොදන්නා [[දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජ]] ඒ වන විටත් කෝට්ටේ දළදා මැදුර තුළ තැන්පත් කර තිබූ දළදා අනුරුව සැබෑ දළදාව බවට විශ්වාස කළේ ය.පසුව පෘතුගීසින් ද කෝට්ටේ හි තවමත් දළදාව වැඩ සිටිති යැයි විශ්වාස කරන්නට ඇත.නැවත 1970 දශකයේ මැදභාගයේ දී Bayinnaung රජ විසින් විවාහ වීමට කුමරියක් හා දළදාව නැවත ඉල්ලූ අතර මෙය දළදා අනුරුවක් යැයි නොදන්නා [[දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජ]] විසින් තම දියණියක වශයෙන් හදාගවඩාත් කුමාරිකාවක් එම දළදාවත්,පාත්‍රා ධාතුවත් යැයි සලකන පූජා වස්තුවක්(එය ද අනුරුවක් විය හැක) විවාහ ත්‍යාග ලෙස වර්ෂ 1576 දී බුරුමය වෙත පිටත් කර තිබේ.&lt;ref group=&quot;විස්තරය&quot;&gt;ධර්මපාල රජු බුරුමය වෙත යවන ලද්දේ කිනම් අනුරුව ද යන්න නිශ්චිතව හදුනාගත නොහැක,සමහර මූලාශ්‍ර වල කෝට්ටේ මාලිගාවේ හිරිපිටිය රාල තබා ගිය අනුරුව වීදිය බණ්‌ඩාර රැගෙන ගිය බව දැක්වෙන බැවින් ධර්මපාල රජු විසින් අනුරුවක් නිර්මාණය කර බුරුමය වෙත යැවූ බව දැක්වේ.සමහර මූලාශ්‍ර තුල වීදිය බණ්‌ඩාර සතුව අනුරුවක් තිබූ බවත් සමහර මූලාශ්‍ර වල හිරිපිටිය රාල ම වීදිය බණ්‌ඩාර වෙත එම අනුරුවක් දුන් බවත් දැක්වෙන නිසා එවිට වීදිය බණ්‌ඩාර මාලිගාවේ අනුරුව නොගෙනගිය බැවින් නම් ධර්මපාල රජු බුරුමය වෙත යැවූයේ මාලිගාවේ අනුරුව යැයි ද විස්තර වේ.කෙසේ නමුත් මේ පිළිබඳව පැහැදිලි තොරතුරු ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය නම් තවදුරටත් මූලාශ්‍ර අධ්‍යයනය යෝග්‍ය බවට යෝජනා කෙරේ&lt;/ref&gt;

මෙය ද දළදා අනුරුවක් බව නොදන්නා Bayinnaung රජු ද මේ සියලු වස්තු මහත් හරසරින් පිළිගෙන එම දළදාව තැන්පත් කර බුරුමයේ Pegu(Bago) නුවර මහාචේති ස්තූපය හෙවත් මහාසෙඩි ස්තූපය (Macheti Pagoda/Mahazadi Pagoda) නමින් ස්තූපයක් ශ්‍රී ලංකාවේ ස්තූප ආකෘතියට අනුව වර්ෂ 1559 නොවැම්බර් මස ඉදිකිරීම් ආරම්භ කොට මාස 6 ක් වැනි කෙටි කාලයකින් වර්ෂ 1560 මැයි මස වැඩ අවසන් කරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Mahazedi Pagoda Bago - Pagoda of the Buddha tooth relic |url=https://www.renown-travel.com/burma/bago/mahazedipagoda.html |access-date=2025-08-15 |website=renown-travel.com}}&lt;/ref&gt;
[[File:Bago-Mahazedi Paya.JPG|thumb|Bago හි මහාසෙඩි හෙවත් මහාචේති ස්තූපය]]

නමුත් මීළඟට රජ පැමිණි Anaukpetlun රජ විසින් වර්ෂ 1599 දී Bago හි එම ස්තූපයේ තැන්පත් කර තිබූ දළදාව,පාත්‍රා ධාතු කොටස ඇතුලු නිධන් වස්තු Taungoo නුවර වෙත ගෙන ගියේ ය.වර්ෂ 1636 දී Thalun රජ(1629-1648) විසින් නැවත එම ධාතූන් Inwa නුවර වෙත රැගෙන ගිය අතර පසුව එම අනුරූ දළදාවත්,පාත්‍රා ධාතුව යැයි ලෙස සැලකෙන පාත්‍රයත් ඊට අමතරව කේශ ධාතූන් වහන්සේල 11 නමක් සහ වෙනත් ධාතූන් වහන්සේලා ද නිධන් කරමින් [[රුවන්වැලි මහා සෑය]] ආකෘතික කොට ලංකාවේ ස්තූප ආකෘතියට අනුරූප අයුරින් මහා යසමුණි චූල ස්තූපය(Maha Yaza Mani Sula Pagoda) හෙවත් කෞංමුඩාව් ස්තූපය(Kaunghmudaw Pagoda) නමින් ස්තූපයක් Sagaing නුවර නිර්මාණය කිරීම ඇරඹීය. වර්ෂ1636 ජූලි මස 23 වන දින ඇරඹි එම කටයුතු වර්ෂ 1648 මැයි මස 17 වන දින අවසන් කරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Kaung Mutaw Pagoda  –  Asia Blossom |url=https://myanmarblossom.com/kaung-mutaw-pagoda/ |access-date=2025-08-15 |website=myanmarblossom.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title= Myanmar and its many connections to the Sacred Tooth Relic of Kandy|url=https://www.sundaytimes.lk/150726/plus/myanmar-and-its-many-connections-to-the-sacred-tooth-relic-of-kandy-158166.html?utm_source=chatgpt.com}}&lt;/ref&gt;

[[File:Kaunghmudaw Pagoda.jpg|thumb|Kaunghmudaw ස්තූපය]]

===තායිලන්තයේ දළදා අනුරූ===

===දළදා අනුරූ පිළිබඳව විද්වත් මත===

==වෙනත් ලිපි==
* [[සෝමාවතිය විහාරය]]
* [[ගෞතම බුදුන්ගේ ධාතූන්]]
* [[වෙල්ගම් වෙහෙර]]
* [[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]
* [[දළදා වහන්සේ]]
* [[දකුණු දළදා වහන්සේ]]

==වැඩිදුර අධ්‍යයනයට==
*මහාවංශය
*ධාතුවංශය 
*දාඨාවංශය 
*සිරි දළදා සිරිත

==උපුටාගැනීම්==
{{Reflist|group=උපුටාගැනීම}}

== පැහැදිලි කිරීම් ==
&lt;references group=&quot;විස්තරය&quot; /&gt;

==යොමු==
{{Reflist}}

==මූලාශ්‍ර==
*{{cite book
 | last = විදානපතිරණ 
 | first = ගයාන් චානුක
 | title = ධාතු විස්තරය
 | publisher = දයාවංශ ජයකොඩි සහ සමාගම 
 | year = 2008
 | isbn = 978-955-551-622-8
 | language = si
}}
*{{cite book
 | last = විජේරත්න
 | first = එම්.ඩබ්ලිව්.විමල් 
 | title = දකුණු දළදා නිදන් කළ ඓතිහාසික සෝම නුවර සහ සෝමාවතී විහාරය
 | publisher = සී/ස ඇස්.ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ (පුද්.) සමාගම 
 | year = 2016
 | isbn = 978-955-30-7385-3
 | language = si
}}
*{{cite book
 | last1 = නිකලස් 
 | first1 = සී. ඩබ්ලිව්.
 | translator-last1 = ජයවර්ධන 
 | translator-first1 = සෝමපාල
 | title = පුරාතන හා මධ්‍යතන ලංකාවේ ඓතිහාසික ස්ථාන විස්තරය
 | publisher = තිසර ප්‍රකාශකයෝ 
 | year = 1979
 | language = si
}}
*{{cite book
 | last = පරණවිතාන
 | first = සෙනරත්
 | title = Inscriptions of Ceylon, Volume II Part II
 | publisher = [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]
 | year = 2001
 | isbn = 9789559264057
 | language = en
}}
*{{cite book
 | last = මේධානන්ද හිමි
 | first = එල්ලාවල
 | title = සැඟවුණු ඓතිහාසික පුදබිම්
 | publisher = දයාවංශ ජයකොඩි සහ සමාගම
 | year = 2014
 | isbn = 9789556862256
 | language = si
}}
*{{cite book
 | last = බීල්
 | first = සැමුවෙල්
 | title = Buddhism in China
 | publisher = ඊ. සහ ජේ.බී. යං සහ සමාගම
 | year = 1884
 | isbn =
 | language = en
}}
*{{cite book
 | last = ඤාණානන්ද 
 | first = කිරිබත්ගොඩ 
 | title = මහාවංශය 2
 | publisher = මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ 
 | year = 2019
 | isbn = 978-955-687-182-1
 | language = si
}}
==බාහිර සබැඳි==
* [https://youtube.com/playlist?list=PLaIyA_suCnHydNiQU8COXG91u_vs_S9Kw&amp;si=qa5HmkT9ukGJy2am ධාතු පරිනිර්වාණය යටතේ සතර දළදා වහන්සේලා පිළිබඳව ධර්ම දේශනා මාලාව]

[[ප්‍රවර්ගය:සතර දළදා]]</text>
      <sha1>c55o1mif2ujrczsymhsvv1kjcwx7dvn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:IDB.S</title>
    <ns>3</ns>
    <id>159953</id>
    <revision>
      <id>794974</id>
      <parentid>794789</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* ලිපියක් පුළුල් කිරීම */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>794974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15224" sha1="4ltvkgl1y3u6nylhfiegkg1mo1ktznz" xml:space="preserve">{{පරිශීලක:IDB.S/Ribbonbar}}
{{පරිශීලක සාකච්ඡා-පිටු ශීර්ෂකය}}
{{wikibreak|type=long}}

== මෙම පරිශීලක පිටුවට සාදරයෙන් පිළිගනිමු. ==

මෙම පිටුව හරහා මාව සම්බන්ධ කරගන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:32, 27 ජූනි 2024 (යූටීසී)

== සැකිලි අවශ්‍යතාවය ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[:en:Template:Infobox_gymnast]]. @[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:45, 1 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:53, 1 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== සොත්ථිසේන රජ ==

Thanks. Almost missed it &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:05, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:You're very welcome! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:07, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Extensive edits beyond scope ==

[[දෙවියෝ (බෞද්ධ සංකල්පය)]] What do u think about the changes done to this article? Sounds like a lot of essay like folktales rather than genuine info. Unreferenced content. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 08:45, 28 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:I think the section needs to be rewritten to match the wiki tone. It's more like a conversation style. Here is the copied [https://www.facebook.com/groups/465978151525966/posts/521740152616432/ post]. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 11:35, 28 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Oh deffa its a copyvio then. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 12:11, 28 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::Yeah [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:04, 28 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Please check whether its valid to be there ==

[[විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර/සැප්තැම්බර් 16]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 06:00, 1 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:Clearly '''not valid''' for the [[විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර|තෝරාගත් සංවත්සර]]. I will remove them and add some valid things for it. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 11:18, 1 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Articles of animals with same name ==

Hi, i saw the redirect revert. Shouldn't the articles be like this;
*[[ශ්‍රී ලංකා කළු වඳුරා]] redirected to [[දම් පැහැති මුහුණැති ලැන්ගර්]] as per [[:en:Purple-faced langur]] for clarity.
*And [[කළු වඳුරා]] kept as a disambiguation page for future articles about other species of Black monkeys who comes under [[Semnopithecus]] genus. In mean time [[:en:Black Monkey]] in En.wiki redirect to [[:en:Black colobus]]. So either [[කළු වඳුරා]] page goes to another black monkey or a disambiguation page. 


*[[කළු වදුරා]] should be redirected to [[කළු වඳුරා]] (වඳුරා word has a spelling error)
What do you think? &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 05:31, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:Oh sorry for that, I fixed it. Thanks for the help.
:* [[ශ්‍රී ලංකා කළු වඳුරා]] redirected to [[දම් පැහැති මුහුණැති ලැන්ගර්]] - {{Done}}
:* [[කළු වඳුරා]] kept as a disambiguation page - {{Done}}  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:08, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Page Delete Request ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], please delete these pages.
* [[පරිශීලක:IDB.S/Header/styles.css]]
* [[විකිපීඩියා:Requests for page protection/Header/styles.css]]
[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:31, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 08:38, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Need Help ==

Can you translate or create missing templates that are connected with [[විකිපීඩියා:Articles for improvement]]? Would be a great help. A bit overwhelmed right now &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 11:34, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] '''Mostly fixed''' there are still some to be fixed. I will do that as soon. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:13, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Translation request ==

Hello, IDB.S.

Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Sinhala Wikipedia?

Kindest regards, [[User:Moroike|Moroike]] ([[User talk:Moroike|talk]]) 07:25, 18 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:Hi @[[පරිශීලක:Moroike|Moroike]], the [[en:Dani Rodrik]] article is already translated by me on September 5th 2024.
:Here's the link, [[ඩැනි රොඩ්රික්]]. Check it out feel free to let me know if there is any mistake. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 08:02, 18 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::Sorry! I overlooked! I apologize. [[User:Moroike|Moroike]] ([[User talk:Moroike|talk]]) 08:42, 18 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::No worries. Have a great day. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 08:56, 18 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::Thank you. Likewise. [[User:Moroike|Moroike]] ([[User talk:Moroike|talk]]) 09:06, 18 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== පරිශීලක පිටුවෙහි මකාදැමීමේ සැකිලි ඉවත් කිරීම පිළිබඳව ==

ආයුබෝවන්, ඔබගේ &quot;පරිශීලක: [[IDB.S]]&quot; පිටුව විකීපීඩියා පරිශීලක පිටු ප්‍රතිපත්තීන්ට (User Page Policy) අනුකූල නොවන බැවින් (ප්‍රචාරණයක්/ව්‍යාජ තොරතුරු/විකිපීඩියාවට අදාළ නොවන කරුණු ඇති බැවින්) මම එයට ක්ෂණිකව මකාදැමීමේ සැකිල්ලක් ඇතුළත් කළෙමි. 

&lt;nowiki&gt;නමුත් ඔබ විසින් එම සැකිල්ල දිගින් දිගටම ඉවත් කරනු පෙනේ. විකීපීඩියා නීති රීති අනුව, තමන්ගේම පිටුවක වුවද මකාදැමීමේ සැකිල්ලක් (Deletion Tag) හිතුමතේ ඉවත් කිරීමට පරිශීලකයින්ට අවසර නැත. ඔබට මෙම මකාදැමීමට විරෝධතාවක් ඇත්නම්, කරුණාකර පිටුවේ සාකච්ඡා පිටුවෙහි (Talk Page) ඒ පිළිබඳව පැහැදිලි කරන්න. ස්තුතියි! --~~~~&lt;/nowiki&gt; [[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-36693-88|&amp;#126;2026-36693-88]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-36693-88|talk]]) 08:49, 25 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:මෙම පරිශීලක පිටුව ප්‍රචාරණයක් හෝ ව්‍යාජ තොරතුරක් නොවන අතර එය මාගේ විකිපීඩියා දායකත්වයන් සම්බන්ධීකරණය සඳහා භාවිත කරන්නකි. මෙය අනිසි ලෙස [[විකිපීඩියා:ඉක්මන් මකාදැමීමේ උපමාන#G11. නිශ්චිතාර්ථයක් ඇති දැන්වීම් ප්%E2%80%8Dරචාරය හෝ ප්%E2%80%8Dරවර්ධනය|G11]] සැකිල්ලකින් නම් කර ඇති බැවින්, මම මෙයට විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කරමි. පරිපාලකවරයෙකු විසින් මෙය සමාලෝචනය කරන තෙක් මම සැකිල්ල ඉවත් නොකරමි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:13, 25 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් පුළුල් කිරීම ==

ආයුබෝවන්, @[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]]! මා [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය]] සදහා ඔබ දැක්වූ දායකත්ව දුටු අතර ඔබේ සහයෝගය අගය කරමි. එම ලිපියට තවත් විස්තර හා මූලාශ්‍ර එක් කොට පුළුල් කිරීමට මා ඔබේ සහයෝගය පතමි. ස්තූතියි! [[User:Vinizex94|Vinizex94]] ([[User talk:Vinizex94|talk]]) 18:24, 28 ජූනි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>4ltvkgl1y3u6nylhfiegkg1mo1ktznz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:KSLwiki24</title>
    <ns>3</ns>
    <id>173150</id>
    <revision>
      <id>794969</id>
      <parentid>785779</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:19:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>/* A barnstar for you! */ නව විකිආදර පණිවුඩය</comment>
      <origin>794969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11455" sha1="nksfq5itzgkjfidxue3ranahlnvha4v" xml:space="preserve">== Friendly reminder for editing doubtful content ==

Wilgamwehera s still not officially declared as the real somawathiya. hence the removal of content. if you think it should be added please wait until any reliable sources publish about it or start a discussion on the related talk page. Since these are not confirmed yet, that's why the article states &quot;මත පල වේ&quot;, &quot;කියනු ලබයි&quot; kind of statements. If you have a source which states that this is officially declared under either department of Buddhist affairs, a Buddhist sect media outlet, national newsletters, please mention it with edits and please refrain from adding over exaggerated content. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 16:34, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:Yes I am aware of that, but do you know that the Department of Archeology and the Central Cultural Fund held a press conference in 2020 and stated that they speculate that Wilgamvehera is the real Somavatiya?  Anyone understands that the real Somavathiya is not in Polonnaruwa. But as you said, it has not been officially announced yet, so is it wrong to present both opinions? Anyway, the facts have been confirmed that Polonnaruwa Somavathiya is not the Dakunu Dalada Stupa.මේවා ගැන මත විතරක් තියෙන නිසා තමයි මම මත දෙකම ඉදිරිපත් කලේ,ඒවාට හේතු සමග. [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 17:03, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::&quot;speculated&quot;. yes thats why you need to cite the press conference from a [[:en:Wikipedia:Reliable sources|reliable source]], all the articles you have provided are publish sources who have strong connections to the subject of the article. Which goes against [[WP:NPOV]] and [[:en:WP:BIASED|WP:BIASED]]. And use the above mentioned style when writing &quot;speculated&quot; content. Looking for to bring those article UpToDate with you while we have to work with and according to the guidelines. Thanks [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 17:43, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Also please go through [[WP:CITE]]. When adding a source list like you have done in many articles, if there are no footnotes, or inline citations, it will just become a placeholder for namesake. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 17:47, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Duplicate Articles ==

*[[Sēruwila Wilgamwehera Rajamahā Vihāra]]
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]]

Please keep one of the two articles and let me know which one to remove. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 16:14, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:ඔව් ඇත්තටම මම විකිපීඩියාව සමග එක් වූයේ මෑතක දී,මම තවම විකිපීඩියාව සමග සිදුකරන ගණුදෙනු හුරුවෙමින් සිටී.ඒ නිසා පොඩි අතපසු වීම් වෙන්න පුළුවන්.ඔයා කලින් කියල තිබ්බ වගේ සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර දකුණු දලදා ස්ථූපය බවට නිල වශයෙන් ලිඛිතව ප්‍රාකාශ කර නොමැති බැවින් මම සිදුකල වෙනස්කම් උචිත නොවේ.තවද,&quot;සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය&quot;යන ලිපියට copyright ද වැදිල තිබ්බ.ඒ නිසා Seruwila Wilgamwehera Rajamaha Vihara ලෙස ඉංග්‍රීසි බසින් කෙටියෙන් පැවති ලිපිය සිංහලට පරිවර්තනය කිරීම වඩා උචිතයැයි හැගුණු නීසා එසේ කලෙමි.එම නිසා &quot;සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය&quot;යන මැයෙන් පැවති ලිපිය ඉවත් කර සිංහල පරිවර්තනය සහිත කෙටි ලිපියක් වන &quot;Seruwila Wilgamwehera Rajamaha Vihara&quot;යන ලිපිය පවත්වාගැනීම සුදුසු යි. [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 16:48, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:ඔබට හැකි නම් &quot;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&quot; සහ &quot;Sri Angulimala Maha Stupa, Sri Lanka&quot; යන නම් වලින් ඇති පිට එකම පිටුවක ට ගත හැකි ද???මම කිව්වේ ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය යන පිටුව තුලින් පරිශීලකයෙකුට ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය තුලින් Sri Angulimala Maha Stupa, Sri Lanka යන ලිපියට සම්බන්ධ වන ලෙස සකස් කරන්න පුළුවන්ද? [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 17:01, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::සිංහල විකියේ ලිපි නාම සිංහලෙන් තිබිය යුතු නිසා විල්ගම්වෙහෙර සිංහල ලිපියට එක් කලා. අංගුලිමාල මහා සෑය ලිපියෙනම් වරදක් නෑ. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 17:43, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== විශේෂ රන්තරුව ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:SpecialBarnstar.png|100px]]}}

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''විශේෂ රන්තරුව'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] ලිපියට කළ දායක්වයට ස්තූතියි. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 20:52, 7 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
|}

:බොහොම ස්තූතියි,එම පිටුවේ දළදා අනුරූ නිර්මාණයේ අතීතය සහ වර්තමානය යන කොටස සම්පූර්ණ කිරීමට  තියෙනවා,ඉදිරියේදී එයත් සම්පූර්ණ කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.ඔබටත් ස්තූති ලිපියේ අඩුපාඩු සකස් කිරීම පිළිබඳව... [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 05:40, 8 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== A barnstar for you! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[ගොනුව:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''The Tireless Contributor Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | සිංහල විකිපීඩියාවට ඔබ දැක්වූ වැදගත් දායකත්වයට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:19, 28 ජූනි 2026 (යූටීසී)
|}</text>
      <sha1>nksfq5itzgkjfidxue3ranahlnvha4v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795004</id>
      <parentid>794969</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T06:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* A barnstar for you! */ Reply</comment>
      <origin>795004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11815" sha1="5w5dutla8426niiw2qccvh20mgi315g" xml:space="preserve">== Friendly reminder for editing doubtful content ==

Wilgamwehera s still not officially declared as the real somawathiya. hence the removal of content. if you think it should be added please wait until any reliable sources publish about it or start a discussion on the related talk page. Since these are not confirmed yet, that's why the article states &quot;මත පල වේ&quot;, &quot;කියනු ලබයි&quot; kind of statements. If you have a source which states that this is officially declared under either department of Buddhist affairs, a Buddhist sect media outlet, national newsletters, please mention it with edits and please refrain from adding over exaggerated content. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 16:34, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:Yes I am aware of that, but do you know that the Department of Archeology and the Central Cultural Fund held a press conference in 2020 and stated that they speculate that Wilgamvehera is the real Somavatiya?  Anyone understands that the real Somavathiya is not in Polonnaruwa. But as you said, it has not been officially announced yet, so is it wrong to present both opinions? Anyway, the facts have been confirmed that Polonnaruwa Somavathiya is not the Dakunu Dalada Stupa.මේවා ගැන මත විතරක් තියෙන නිසා තමයි මම මත දෙකම ඉදිරිපත් කලේ,ඒවාට හේතු සමග. [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 17:03, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::&quot;speculated&quot;. yes thats why you need to cite the press conference from a [[:en:Wikipedia:Reliable sources|reliable source]], all the articles you have provided are publish sources who have strong connections to the subject of the article. Which goes against [[WP:NPOV]] and [[:en:WP:BIASED|WP:BIASED]]. And use the above mentioned style when writing &quot;speculated&quot; content. Looking for to bring those article UpToDate with you while we have to work with and according to the guidelines. Thanks [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 17:43, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Also please go through [[WP:CITE]]. When adding a source list like you have done in many articles, if there are no footnotes, or inline citations, it will just become a placeholder for namesake. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 17:47, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Duplicate Articles ==

*[[Sēruwila Wilgamwehera Rajamahā Vihāra]]
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]]

Please keep one of the two articles and let me know which one to remove. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 16:14, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:ඔව් ඇත්තටම මම විකිපීඩියාව සමග එක් වූයේ මෑතක දී,මම තවම විකිපීඩියාව සමග සිදුකරන ගණුදෙනු හුරුවෙමින් සිටී.ඒ නිසා පොඩි අතපසු වීම් වෙන්න පුළුවන්.ඔයා කලින් කියල තිබ්බ වගේ සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර දකුණු දලදා ස්ථූපය බවට නිල වශයෙන් ලිඛිතව ප්‍රාකාශ කර නොමැති බැවින් මම සිදුකල වෙනස්කම් උචිත නොවේ.තවද,&quot;සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය&quot;යන ලිපියට copyright ද වැදිල තිබ්බ.ඒ නිසා Seruwila Wilgamwehera Rajamaha Vihara ලෙස ඉංග්‍රීසි බසින් කෙටියෙන් පැවති ලිපිය සිංහලට පරිවර්තනය කිරීම වඩා උචිතයැයි හැගුණු නීසා එසේ කලෙමි.එම නිසා &quot;සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය&quot;යන මැයෙන් පැවති ලිපිය ඉවත් කර සිංහල පරිවර්තනය සහිත කෙටි ලිපියක් වන &quot;Seruwila Wilgamwehera Rajamaha Vihara&quot;යන ලිපිය පවත්වාගැනීම සුදුසු යි. [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 16:48, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:ඔබට හැකි නම් &quot;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&quot; සහ &quot;Sri Angulimala Maha Stupa, Sri Lanka&quot; යන නම් වලින් ඇති පිට එකම පිටුවක ට ගත හැකි ද???මම කිව්වේ ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය යන පිටුව තුලින් පරිශීලකයෙකුට ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය තුලින් Sri Angulimala Maha Stupa, Sri Lanka යන ලිපියට සම්බන්ධ වන ලෙස සකස් කරන්න පුළුවන්ද? [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 17:01, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::සිංහල විකියේ ලිපි නාම සිංහලෙන් තිබිය යුතු නිසා විල්ගම්වෙහෙර සිංහල ලිපියට එක් කලා. අංගුලිමාල මහා සෑය ලිපියෙනම් වරදක් නෑ. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 17:43, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== විශේෂ රන්තරුව ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:SpecialBarnstar.png|100px]]}}

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''විශේෂ රන්තරුව'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] ලිපියට කළ දායක්වයට ස්තූතියි. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 20:52, 7 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
|}

:බොහොම ස්තූතියි,එම පිටුවේ දළදා අනුරූ නිර්මාණයේ අතීතය සහ වර්තමානය යන කොටස සම්පූර්ණ කිරීමට  තියෙනවා,ඉදිරියේදී එයත් සම්පූර්ණ කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.ඔබටත් ස්තූති ලිපියේ අඩුපාඩු සකස් කිරීම පිළිබඳව... [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 05:40, 8 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== A barnstar for you! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[ගොනුව:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''The Tireless Contributor Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | සිංහල විකිපීඩියාවට ඔබ දැක්වූ වැදගත් දායකත්වයට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:19, 28 ජූනි 2026 (යූටීසී)
|}

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] ස්තුතියි [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 06:12, 29 ජූනි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>5w5dutla8426niiw2qccvh20mgi315g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>183451</id>
    <revision>
      <id>794962</id>
      <parentid>761318</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>IDB.S විසින් [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] සිට [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: typo</comment>
      <origin>761318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10905" sha1="6ndbg7ez3wdz1z1pdz3hjbgz0uk8at0" xml:space="preserve">== මෙම පිටුව වැඩිදියුණු කිරීම පිළිබඳව  ==

මම දළදා වහන්සේලා පිලිබදව පිටු කිහිපයක් දුටුවා,දළදා වහන්සේ නමින් තව පිටුවක් දකුණු දලදා වහන්සේ නමින් තව පිටුවක් සහ සතර දළදා නමින් තව පිටුවක් ලෙස.මම මේ පිටු තුනම එකතු කර දළදා වහන්සේලා පිලිබදව සම්පූර්ණ විස්තර විකිපීඩියා පිටුවක් මේ පිටුවේ නිර්මාණය කරන්න කැමතියි.එතකොට ඉහත කී දලදා වහන්සේ,සහ දකුණු දලදා වහන්සේට යන පිටු ද මේ පිටුව සමග සම්බන්ධ කර තනි එකක් ලෙස පවත්වා ගමු ද?? ඉන් පසුව මේ පිටුවේ අනුමාතෘකා ලෙස ඒ ඒ දලදා වහන්සේලා 4 නම ගැන සදහන් තොරතුරු විස්තර කරමු.අදහස් දක්වන්න.මම දැනට මූලික පියවරක් ලෙස වගුවක් යොදා තිබේ.ඔබලාගේ අදහස් දක්වන්න.

අනුමාතෘකා කිහිපයක් යෙදුවා,පුලුවන් නම් ඒකේ නුවර දලදා වහන්සේ කියන මාතෘකාවට  [[වාම දළදා වහන්සේ]] කියන පිටුවේ තියෙන තොරතුරු ටික migrate කරල දෙන්න.සෝමාවතිය දකුණු දලදා වහන්සේ කියන අනුමාතෘකාව සදහා [[දකුණු දළදා වහන්සේ]] කියන පිටුවේ තොරතුරු ටිකත් migrate කරල දෙන්න.ඔක්සකොම අවසන් වුනාම පිටුව improve කරන එක හිමීට කරන්නම්...අමතරව, මේ පිටුවට විස්තර ඇතුලත් කල පසු ඒ පිටු දෙක දිගටම පවත්වාගන්නවද නැද්ද කියල ඔයාලගේ අදහසත් කියන්න 
@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 11:00, 12 ජූලි 2025 (යූටීසී)

:මම නම් වෙනස් මාතෘකා සඳහා වෙනස් පිටු පවතින එක ව්‍යාපෘතියේ දියුණුවට වැදගත් බව සිතන කෙනෙක්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:43, 12 ජූලි 2025 (යූටීසී)
::හොදයි,එහෙම නම් ඒ පිටු ටිකත් තියාගෙන මේ පිටුව improve කරන්නම්.ඒක හොදයි වගේ හැම පැත්තෙන්ම [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 17:15, 12 ජූලි 2025 (යූටීසී)

== ස්තුතිය  ==

ම විසින් ලියන ලද මෙම ලිපියෙහි  යම් දෝෂ නිවැරදි කිරීම පිළිබඳව ස්තූතිවන්ත වෙමි.@[[පරිශීලක:Ttheek|Ttheek]] [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 11:41, 30 ජූලි 2025 (යූටීසී)

== දළදා අනුරූ පිළිබඳව  ==

ඔයාලගෙන් කවුරුහරි තායිලන්තයේ ඇති දළදා අනුරූ ගැන තොරතුරු දන්නවා නම් හෝ තොරතුරු මූලාශ්‍ර තියෙන තැනක් දන්නවා නම් කරුණාකර මගේ පරිශීලක පිටුවේ පණිවිඩයක් තබන්න.

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:Ttheek|Ttheek]] @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]]@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]]
[[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 07:08, 15 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:KSLwiki24|KSLwiki24]], සමාවන්න. මගේ නම් ඒ ගැන දැනුමක් නෑ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 00:33, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

== [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)#කටු සටහන්|කටු සටහන්]] තැබීම සම්බන්ධයෙන් ==

@[[පරිශීලක:KSLwiki24|KSLwiki24]], ලිපිය සඳහා අන්තර්ගතය සකස් කිරීමට/කටු සටහන් තැබීමට ඔබේ [[විශේෂ:මගේ පිටුව/සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)|පරිශීලක අවකාශය]] භාවිතා කරන්න, හොඳින් මූලාශ්‍ර එකතු කර සූදානම් වූ විට ප්‍රධාන ලිපියට අන්තර්ගතය එක් කරන්න. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 07:56, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

:හොදයි,මම තවම විකිපීඩියාවට පැමිණ වැඩි කලක් නොවන නිසා ගැටලු ඇතිවෙනවා.මේ ලිපියේ හිතුවාට වඩා අන්තර්ගතය එන්න එන්නම වැඩි වන නිසා එසේ පහසුවට කලේ.අනුරූ පිළිබඳ කොටස සකස් කිරීමට පෙර මා දැන සිටියේ බුරුමයට 2 ක්,චීනයට 2 ක් සහ කෝට්ටේ අනුරූ කතාව පමණි.නමුත් එක සිදුවීමක් අවසන් වනවිට තවත් සිදුවීම් වාර්තා වෙනවා😁 [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 08:20, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
:ඇත්තට දැන් රටවල් වල තියෙන අනුරූ මොනවාද ලංකාවේ අනුරූ මොනවාද එහෙන් මෙහාට ගෙන ගියේ මොනවාද මෙහට ාවේ මොනවාද ඔක්කොම පැටලිලා වගේ,හොදයි මම ඔයා කියපු විදියට පරිශීලක අවකාශය භාවිතා කරන්නම් [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 08:22, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
::ලිපිවල දිග වැඩි වෙනව නම් ඒ එක් එක් මාතෘකාවට වෙනම පිටු නිර්මාණය කළොත් ඔය පැටලිලි නැතිවෙයි. ඒ වගේම [[User:Lee|Lee]] [[#මෙම පිටුව වැඩිදියුණු කිරීම පිළිබඳව|මෙහි]] කිව්වා වගේ හොදින් සැකසූ ලිපි ප්‍රමාණය වැඩිවෙන එක ව්‍යාපෘතියේ දියුණුවට හේතු වෙනව. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 08:52, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

== [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)#පැහැදිලි කිරීම්|පැහැදිලි කිරීම්]] - No original research ==

{{Blockquote|text=''...බුරුමය වෙත යැවූ බව සිතීම සාධාරණ ය.&lt;br&gt;...අනුරුව යැයි ද සිත ය හැක.&lt;br&gt;...බවට සීතිමේ ගැටලුවක් නොමැත.''}}


@[[පරිශීලක:KSLwiki24|KSLwiki24]], මම හිතන්නේ මේ සටහන් [[විකිපීඩියා:සම්භූති චින්තනයෙන් වැළකෙන්න]] ප්‍රතිපත්තිය උල්ලංඝනය කරනවා. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 05:47, 17 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

:සමාවෙන්න, මම ඒ ගැන යම් ප්‍රමාණයකට දැනුවත්ව සිටිමූත් සමහර කොටස් සදහා ලිපිය ලිවීමේ දී එකම ප්‍රස්තුථය පිළිබඳව විවිධ මූලාශ්‍ර වල කුඩා වෙනස් කම් වලින් විස්තර කරල තියෙනවා.විශේෂයෙන්ම කෝට්ටේ දළදාව සම්බන්ධ කොටස් වල මේ ගැටලුව තියෙනවා,මම උත්සහ කරන්නම් මේ ගැටලු අවම කරගැනීමට.ස්තූතියි දැනුවත් කිරීම් වලට [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwik 07:34, 17 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
:දැන් එම අඩුපාඩු නිවැරදි කර ඇත. [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 07:45, 17 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)</text>
      <sha1>6ndbg7ez3wdz1z1pdz3hjbgz0uk8at0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794964</id>
      <parentid>794962</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:47:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</comment>
      <origin>794964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10954" sha1="klso39xqw74kntpi0env6gldt88xt20" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}

== මෙම පිටුව වැඩිදියුණු කිරීම පිළිබඳව  ==

මම දළදා වහන්සේලා පිලිබදව පිටු කිහිපයක් දුටුවා,දළදා වහන්සේ නමින් තව පිටුවක් දකුණු දලදා වහන්සේ නමින් තව පිටුවක් සහ සතර දළදා නමින් තව පිටුවක් ලෙස.මම මේ පිටු තුනම එකතු කර දළදා වහන්සේලා පිලිබදව සම්පූර්ණ විස්තර විකිපීඩියා පිටුවක් මේ පිටුවේ නිර්මාණය කරන්න කැමතියි.එතකොට ඉහත කී දලදා වහන්සේ,සහ දකුණු දලදා වහන්සේට යන පිටු ද මේ පිටුව සමග සම්බන්ධ කර තනි එකක් ලෙස පවත්වා ගමු ද?? ඉන් පසුව මේ පිටුවේ අනුමාතෘකා ලෙස ඒ ඒ දලදා වහන්සේලා 4 නම ගැන සදහන් තොරතුරු විස්තර කරමු.අදහස් දක්වන්න.මම දැනට මූලික පියවරක් ලෙස වගුවක් යොදා තිබේ.ඔබලාගේ අදහස් දක්වන්න.

අනුමාතෘකා කිහිපයක් යෙදුවා,පුලුවන් නම් ඒකේ නුවර දලදා වහන්සේ කියන මාතෘකාවට  [[වාම දළදා වහන්සේ]] කියන පිටුවේ තියෙන තොරතුරු ටික migrate කරල දෙන්න.සෝමාවතිය දකුණු දලදා වහන්සේ කියන අනුමාතෘකාව සදහා [[දකුණු දළදා වහන්සේ]] කියන පිටුවේ තොරතුරු ටිකත් migrate කරල දෙන්න.ඔක්සකොම අවසන් වුනාම පිටුව improve කරන එක හිමීට කරන්නම්...අමතරව, මේ පිටුවට විස්තර ඇතුලත් කල පසු ඒ පිටු දෙක දිගටම පවත්වාගන්නවද නැද්ද කියල ඔයාලගේ අදහසත් කියන්න 
@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 11:00, 12 ජූලි 2025 (යූටීසී)

:මම නම් වෙනස් මාතෘකා සඳහා වෙනස් පිටු පවතින එක ව්‍යාපෘතියේ දියුණුවට වැදගත් බව සිතන කෙනෙක්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:43, 12 ජූලි 2025 (යූටීසී)
::හොදයි,එහෙම නම් ඒ පිටු ටිකත් තියාගෙන මේ පිටුව improve කරන්නම්.ඒක හොදයි වගේ හැම පැත්තෙන්ම [[User:KushanSL2419wiki|KushanSL2419wiki]] ([[User talk:KushanSL2419wiki|talk]]) 17:15, 12 ජූලි 2025 (යූටීසී)

== ස්තුතිය  ==

ම විසින් ලියන ලද මෙම ලිපියෙහි  යම් දෝෂ නිවැරදි කිරීම පිළිබඳව ස්තූතිවන්ත වෙමි.@[[පරිශීලක:Ttheek|Ttheek]] [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 11:41, 30 ජූලි 2025 (යූටීසී)

== දළදා අනුරූ පිළිබඳව  ==

ඔයාලගෙන් කවුරුහරි තායිලන්තයේ ඇති දළදා අනුරූ ගැන තොරතුරු දන්නවා නම් හෝ තොරතුරු මූලාශ්‍ර තියෙන තැනක් දන්නවා නම් කරුණාකර මගේ පරිශීලක පිටුවේ පණිවිඩයක් තබන්න.

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:Ttheek|Ttheek]] @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]]@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]]
[[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 07:08, 15 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:KSLwiki24|KSLwiki24]], සමාවන්න. මගේ නම් ඒ ගැන දැනුමක් නෑ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 00:33, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

== [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)#කටු සටහන්|කටු සටහන්]] තැබීම සම්බන්ධයෙන් ==

@[[පරිශීලක:KSLwiki24|KSLwiki24]], ලිපිය සඳහා අන්තර්ගතය සකස් කිරීමට/කටු සටහන් තැබීමට ඔබේ [[විශේෂ:මගේ පිටුව/සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)|පරිශීලක අවකාශය]] භාවිතා කරන්න, හොඳින් මූලාශ්‍ර එකතු කර සූදානම් වූ විට ප්‍රධාන ලිපියට අන්තර්ගතය එක් කරන්න. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 07:56, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

:හොදයි,මම තවම විකිපීඩියාවට පැමිණ වැඩි කලක් නොවන නිසා ගැටලු ඇතිවෙනවා.මේ ලිපියේ හිතුවාට වඩා අන්තර්ගතය එන්න එන්නම වැඩි වන නිසා එසේ පහසුවට කලේ.අනුරූ පිළිබඳ කොටස සකස් කිරීමට පෙර මා දැන සිටියේ බුරුමයට 2 ක්,චීනයට 2 ක් සහ කෝට්ටේ අනුරූ කතාව පමණි.නමුත් එක සිදුවීමක් අවසන් වනවිට තවත් සිදුවීම් වාර්තා වෙනවා😁 [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 08:20, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
:ඇත්තට දැන් රටවල් වල තියෙන අනුරූ මොනවාද ලංකාවේ අනුරූ මොනවාද එහෙන් මෙහාට ගෙන ගියේ මොනවාද මෙහට ාවේ මොනවාද ඔක්කොම පැටලිලා වගේ,හොදයි මම ඔයා කියපු විදියට පරිශීලක අවකාශය භාවිතා කරන්නම් [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 08:22, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
::ලිපිවල දිග වැඩි වෙනව නම් ඒ එක් එක් මාතෘකාවට වෙනම පිටු නිර්මාණය කළොත් ඔය පැටලිලි නැතිවෙයි. ඒ වගේම [[User:Lee|Lee]] [[#මෙම පිටුව වැඩිදියුණු කිරීම පිළිබඳව|මෙහි]] කිව්වා වගේ හොදින් සැකසූ ලිපි ප්‍රමාණය වැඩිවෙන එක ව්‍යාපෘතියේ දියුණුවට හේතු වෙනව. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 08:52, 16 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

== [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)#පැහැදිලි කිරීම්|පැහැදිලි කිරීම්]] - No original research ==

{{Blockquote|text=''...බුරුමය වෙත යැවූ බව සිතීම සාධාරණ ය.&lt;br&gt;...අනුරුව යැයි ද සිත ය හැක.&lt;br&gt;...බවට සීතිමේ ගැටලුවක් නොමැත.''}}


@[[පරිශීලක:KSLwiki24|KSLwiki24]], මම හිතන්නේ මේ සටහන් [[විකිපීඩියා:සම්භූති චින්තනයෙන් වැළකෙන්න]] ප්‍රතිපත්තිය උල්ලංඝනය කරනවා. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 05:47, 17 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

:සමාවෙන්න, මම ඒ ගැන යම් ප්‍රමාණයකට දැනුවත්ව සිටිමූත් සමහර කොටස් සදහා ලිපිය ලිවීමේ දී එකම ප්‍රස්තුථය පිළිබඳව විවිධ මූලාශ්‍ර වල කුඩා වෙනස් කම් වලින් විස්තර කරල තියෙනවා.විශේෂයෙන්ම කෝට්ටේ දළදාව සම්බන්ධ කොටස් වල මේ ගැටලුව තියෙනවා,මම උත්සහ කරන්නම් මේ ගැටලු අවම කරගැනීමට.ස්තූතියි දැනුවත් කිරීම් වලට [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwik 07:34, 17 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
:දැන් එම අඩුපාඩු නිවැරදි කර ඇත. [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 07:45, 17 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)</text>
      <sha1>klso39xqw74kntpi0env6gldt88xt20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සතර දළදා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183452</id>
    <redirect title="සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)" />
    <revision>
      <id>794979</id>
      <parentid>758678</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>5927</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] to [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</comment>
      <origin>794979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="f8kywmn0n42qj3csej3dp0l8q90pdud" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</text>
      <sha1>f8kywmn0n42qj3csej3dp0l8q90pdud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:සතර දළදා</title>
    <ns>1</ns>
    <id>183453</id>
    <redirect title="සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)" />
    <revision>
      <id>794981</id>
      <parentid>758677</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>5927</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] to [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</comment>
      <origin>794981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161" sha1="av7c4s55k8iety2sie5s8cevxh7dk2v" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</text>
      <sha1>av7c4s55k8iety2sie5s8cevxh7dk2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:KSLwiki24</title>
    <ns>2</ns>
    <id>183461</id>
    <revision>
      <id>795002</id>
      <parentid>794856</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T06:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* 🏅 සම්මාන */</comment>
      <origin>795002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5967" sha1="5worzji6849ril96ie6tmy6j95yctix" xml:space="preserve">{{Userpage bar}}
{{wikibreak|reason=වසරක කාලය සඳහා විකිපීඩියාවෙන් නිවාඩු ගන්නා බව දැනුම් දෙයි.|until=2025 November}}

&lt;hr&gt;
{| style=&quot;width:100%; background:#e7f0ff;&quot;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;[[File:Animated-Flag-Sri-Lanka.gif|30px|frameless|alt=Sri Lanka flag waving|link=Flag of Sri Lanka]]&lt;br&gt;
'''🪷 නමෝ බුද්ධාය! 🪷'''&lt;br&gt;
{{අද}}&lt;br&gt;
'''~{{CURRENTDAY}}/{{CURRENTMONTH}}/{{CURRENTYEAR}}~''' &lt;br&gt;
{{emoji|270D}} [[xtools:pages/si.wikipedia.org/KSLwiki24|නිර්මාණය කළ පිටු]] • 
{{emoji|270F}} [[Special:Contributions/KSLwiki24|දායකත්වය]] • 
{{emoji|1F465}} [[Special:CentralAuth|ගිණුම්]] • 
{{emoji|2709}} [[Special:EmailUser/KSLwiki24|Email]]
&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
&lt;hr&gt;

{{තොරතුරුකොටුව පරිශීලක
|status=තාවකාලිකව අක්‍රීය 
|name=KSLwiki24
|languages=සිංහල, ඉංග්‍රීසි
|country={{flag|Sri Lanka}}
|edit_count=1300+
|color=#dceefc
|signature= &lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px&quot;&gt;
[[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]]
&lt;/span&gt;
|userboxes=


{{පරිශීලක දායකත්වයන්|1300}}
{{User Wikipedian For|year=2024|month=09|date=29}}
{{Userbox
 | border-c = #999
 | id       = ⏳️
 | id-c     = #EEE
 | info     = මෙම පරිශීලකයා '''2025 – 2026''' වසරක කාලය සඳහා විකිපීඩියාවෙන් '''නිවාඩු''' ගතකරයි.
 | info-c   = #F9F9F9
}}

{{user history}}

{{Userbox
| id       = [[File:පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු ලාංඡනය.jpg|thumb|center|50px]]
| id-c     = #8B4513
| info     = මෙම පරිශීලකයා [[පුරාවිද්‍යාව]] පිළිබඳව ගුණාත්මක ලිපි ලිවීමට කැමැත්තක් දක්වයි.
| info-c   = #f5f5dc
| border-c = #654321
}}

{{Userbox
| id       = [[File:Ashoka_Chakra_Y.svg|50px]]
| id-c     = #FFD700
| info     = මෙම පරිශීලකයා [[බෞද්ධ ඉතිහාසය]] පිලිබදව ගුණාත්මක කරුණු සමාජගත කිරීමට රුචිකත්වයක් දක්වයි.
| info-c   = #fff8dc
| border-c = #daa520
}}

{{Userbox
| id       = [[ගොනුව:Hopetoun falls.jpg|thumb|center|50px]]
| id-c     = #1E90FF
| info     = පරිසරය හා එහි ක්‍රියාකාරීත්වය පිලිබදව ලිපි ලිවීමට ද රුචිකත්වයක් දක්වයි.
| info-c   = #f0f8ff
| border-c = #1E90FF
}}

}}

== ආයුබෝවන් ==
මම ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින විකිපීඩියා නව සංස්කාරකවරයෙක්.බොහෝ විට බෞද්ධ ඉතිහාසය,පුරාවිද්‍යාව සහ පරිසරය පිළිබඳ කැමැත්තක් දක්වනවා.

== විකිපීඩියාවට දායකත්වය ==
* බෞද්ධ ඉතිහාසය සහ පුරාවිද්‍යාව සම්බන්ධ ලිපි සංස්කරණය  
* පරිසරය පිළිබඳ දැනුම හුවමාරු කිරීම  
* නවතම පර්යේෂණ හා තොරතුරු එක් කිරීම

==අරමුණ==
සමාජගත වී ඇති වැරදි මත තවදුරටත් සමාජගත වීම වලක්වා විකිපීඩියාව තුළින් ගුණාත්මක තොරතුරු සමාජය වෙත ලබා දීම.

==සම්බන්ධ වීම==
* විකිපීඩියා සංසදවලට(සාක්ච්ඡා)වලට  සහභාගී වීම  
* විකිකොමන්ස් හි පරිසර හා පුරාවිද්‍ය ඡායාරූප එකතු කිරීම
* ArbCom සදහා කරුණු වාර්තා කිරීම

== 🏅 සම්මාන ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:SpecialBarnstar.png|100px]]}}

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''විශේෂ රන්තරුව'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] ලිපියට කළ දායක්වයට ස්තූතියි. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 20:52, 7 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
|}

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[ගොනුව:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''The Tireless Contributor Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | සිංහල විකිපීඩියාවට ඔබ දැක්වූ වැදගත් දායකත්වයට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:19, 28 ජූනි 2026 (යූටීසී)
|}</text>
      <sha1>5worzji6849ril96ie6tmy6j95yctix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795003</id>
      <parentid>795002</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T06:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* සම්බන්ධ වීම */</comment>
      <origin>795003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5894" sha1="q67soa3xl81najnqxbjhlg5w8mtv82g" xml:space="preserve">{{Userpage bar}}
{{wikibreak|reason=වසරක කාලය සඳහා විකිපීඩියාවෙන් නිවාඩු ගන්නා බව දැනුම් දෙයි.|until=2025 November}}

&lt;hr&gt;
{| style=&quot;width:100%; background:#e7f0ff;&quot;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;[[File:Animated-Flag-Sri-Lanka.gif|30px|frameless|alt=Sri Lanka flag waving|link=Flag of Sri Lanka]]&lt;br&gt;
'''🪷 නමෝ බුද්ධාය! 🪷'''&lt;br&gt;
{{අද}}&lt;br&gt;
'''~{{CURRENTDAY}}/{{CURRENTMONTH}}/{{CURRENTYEAR}}~''' &lt;br&gt;
{{emoji|270D}} [[xtools:pages/si.wikipedia.org/KSLwiki24|නිර්මාණය කළ පිටු]] • 
{{emoji|270F}} [[Special:Contributions/KSLwiki24|දායකත්වය]] • 
{{emoji|1F465}} [[Special:CentralAuth|ගිණුම්]] • 
{{emoji|2709}} [[Special:EmailUser/KSLwiki24|Email]]
&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
&lt;hr&gt;

{{තොරතුරුකොටුව පරිශීලක
|status=තාවකාලිකව අක්‍රීය 
|name=KSLwiki24
|languages=සිංහල, ඉංග්‍රීසි
|country={{flag|Sri Lanka}}
|edit_count=1300+
|color=#dceefc
|signature= &lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px&quot;&gt;
[[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]]
&lt;/span&gt;
|userboxes=


{{පරිශීලක දායකත්වයන්|1300}}
{{User Wikipedian For|year=2024|month=09|date=29}}
{{Userbox
 | border-c = #999
 | id       = ⏳️
 | id-c     = #EEE
 | info     = මෙම පරිශීලකයා '''2025 – 2026''' වසරක කාලය සඳහා විකිපීඩියාවෙන් '''නිවාඩු''' ගතකරයි.
 | info-c   = #F9F9F9
}}

{{user history}}

{{Userbox
| id       = [[File:පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු ලාංඡනය.jpg|thumb|center|50px]]
| id-c     = #8B4513
| info     = මෙම පරිශීලකයා [[පුරාවිද්‍යාව]] පිළිබඳව ගුණාත්මක ලිපි ලිවීමට කැමැත්තක් දක්වයි.
| info-c   = #f5f5dc
| border-c = #654321
}}

{{Userbox
| id       = [[File:Ashoka_Chakra_Y.svg|50px]]
| id-c     = #FFD700
| info     = මෙම පරිශීලකයා [[බෞද්ධ ඉතිහාසය]] පිලිබදව ගුණාත්මක කරුණු සමාජගත කිරීමට රුචිකත්වයක් දක්වයි.
| info-c   = #fff8dc
| border-c = #daa520
}}

{{Userbox
| id       = [[ගොනුව:Hopetoun falls.jpg|thumb|center|50px]]
| id-c     = #1E90FF
| info     = පරිසරය හා එහි ක්‍රියාකාරීත්වය පිලිබදව ලිපි ලිවීමට ද රුචිකත්වයක් දක්වයි.
| info-c   = #f0f8ff
| border-c = #1E90FF
}}

}}

== ආයුබෝවන් ==
මම ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින විකිපීඩියා නව සංස්කාරකවරයෙක්.බොහෝ විට බෞද්ධ ඉතිහාසය,පුරාවිද්‍යාව සහ පරිසරය පිළිබඳ කැමැත්තක් දක්වනවා.

== විකිපීඩියාවට දායකත්වය ==
* බෞද්ධ ඉතිහාසය සහ පුරාවිද්‍යාව සම්බන්ධ ලිපි සංස්කරණය  
* පරිසරය පිළිබඳ දැනුම හුවමාරු කිරීම  
* නවතම පර්යේෂණ හා තොරතුරු එක් කිරීම

==අරමුණ==
සමාජගත වී ඇති වැරදි මත තවදුරටත් සමාජගත වීම වලක්වා විකිපීඩියාව තුළින් ගුණාත්මක තොරතුරු සමාජය වෙත ලබා දීම.

==සම්බන්ධ වීම==
* විකිපීඩියා සංසදවලට(සාක්ච්ඡා)වලට  සහභාගී වීම  
* විකිකොමන්ස් හි පරිසර හා පුරාවිද්‍ය ඡායාරූප එකතු කිරීම

== 🏅 සම්මාන ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:SpecialBarnstar.png|100px]]}}

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''විශේෂ රන්තරුව'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] ලිපියට කළ දායක්වයට ස්තූතියි. &lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 20:52, 7 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
|}

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[ගොනුව:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''The Tireless Contributor Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | සිංහල විකිපීඩියාවට ඔබ දැක්වූ වැදගත් දායකත්වයට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:19, 28 ජූනි 2026 (යූටීසී)
|}</text>
      <sha1>q67soa3xl81najnqxbjhlg5w8mtv82g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ටොකෙලාවු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184004</id>
    <revision>
      <id>795001</id>
      <parentid>784358</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T05:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>795001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120496" sha1="nvx5lj7pas9b615obi8m86w2blrmv02" xml:space="preserve">
{{Infobox dependency
| name = ටොකෙලාවු
| settlement_type = නවසීලන්තයේ යැපෙන භූමිය
| linking_name = ටොකෙලාවු
| official_name = 
| image_flag = Flag of Tokelau.svg
| flag_size = 125px
| flag_link = Flag of Tokelau
| image_seal = Badge of Tokelau.svg
| seal_size = 85px
| seal_type = ලාංඡනය
| seal_link = Badge of Tokelau
| motto = {{native phrase|tkl|&quot;Tokelau mo te Atua&quot;}}&lt;br /&gt;({{lang|si|&quot;සර්වබලධාරි දෙවියන් වෙනුවෙන් ටොකෙලාවු&quot;}})
| anthem = &quot;[[Te Atua o Tokelau]]&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title = Government of Tokelau |url = http://www.tokelau.org.nz |website=tokelau.org.nz |access-date=20 September 2017}}&lt;/ref&gt; [[File:Anthem of Tokelau.ogg]]
| song_type = Royal anthem
| song = &quot;[[God Save the King]]&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=National anthem |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/national-anthem |access-date=2024-11-21 |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]]}}&lt;/ref&gt; [[File:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg|God Save the King / Queen]]
| image_map = New Zealand on the globe (Tokelau special) (small islands magnified) (Polynesia centered).svg
| map_alt = Location of Tokelau
| mapsize = 290px
| image_map2 = Tokelau Islands.png
| map_alt2 = දකුණින් පිහිටි ස්වේන්ස් දූපත ඇතුළුව සියලුම ටොකෙලාවු දූපත් වල සිතියම
| map_caption2 = සියලුම ටොකෙලාවු දූපත් වල සිතියම. [[ස්වේන්ස් දූපත]] දකුණට පෙන්වා ඇත.
| mapsize2 = 290px
| subdivision_type = [[ස්වෛරී රාජ්‍යය]]
| subdivision_name = {{ධජය| නවසීලන්තය}}
| established_title = ආරක්ෂිත ප්‍රදේශය නිර්මාණය කිරීම
| established_date = 1889 ජුනි
| established_title2 = බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතය
| established_date2 = 1916 පෙබරවාරි 29
| established_title3 = නවසීලන්තයට පැවරීම
| established_date3 = 1926 පෙබරවාරි 11
| established_title4 = නවසීලන්ත ස්වෛරීභාවය
| established_date4 = 1949 ජනවාරි 1
| official_languages = {{hlist|[[ටොකෙලාවුවන් භාෂාව|ටොකෙලාවුවන්]]|[[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.tokelau-info.tk/ |title = Tokelau Info |website = Tokelau-info.tk |access-date=30 December 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20131026065526/http://www.tokelau-info.tk/ |archive-date=26 October 2013 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.tokelau.org.nz/About+Us/Government.html Joint Statement of the Principles of Partnership between New Zealand and Tokelau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250222091906/https://www.tokelau.org.nz/About+Us/Government.html |date=2025-02-22 }} 3. Language and Culture&lt;/ref&gt;}}
| capital = සෑම අතොළුවකටම තමන්ගේම පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් ඇත.
| largest_city = [[අටාෆු]]
| demonym = ටොකෙලාවුවන්
| government_type = ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවක් යටතේ බලය බෙදා හරින ලද පාර්ලිමේන්තු යැපීම
| leader_title1 = රාජාණ්ඩුව
| leader_name1 = III වන චාල්ස්
| leader_title2 = පරිපාලක
| leader_name2 = [[ඩොන් හිගින්ස්]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.beehive.govt.nz/release/new-administrator-tokelau-announced | title=New Administrator of Tokelau announced }}&lt;/ref&gt;
| leader_title3 = ටොකෙලාවු රජයේ ප්‍රධානියා
| leader_name3 = එසෙරා ෆොෆෝ ටුයිසානෝ
| legislature = ජෙනරාල් ෆොනෝ
| area_km2 = 10
| area_rank = &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]];(should not be any here as it is listed with a dash) --&gt;
| area_sq_mi = 3.86
| percent_water = නොසැලකිය හැකි
| elevation_max_m = 5
| population_census = 1,499&lt;ref&gt;{{cite report |title=Final population counts: 2016 Tokelau Census |date=November 2016 |publisher=[[Statistics New Zealand]] |page=3 |url=https://www.tokelau.org.nz/site/tokelau/files/TokelauNSO/2016Census/TokelauCensusTechnicalRelease1E.pdf |access-date=2025-08-02 |archive-date=2019-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502230543/https://www.tokelau.org.nz/site/tokelau/files/TokelauNSO/2016Census/TokelauCensusTechnicalRelease1E.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| population_census_year = 2016
| population_census_rank = 237 වෙනි
| population_estimate = 2,608 {{gain}}
| population_estimate_year = 2025&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau Population (2025) |url=https://www.worldometers.info/world-population/tokelau-population/ |website=worldometer |access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 115
| population_density_sq_mi = 298
| population_density_rank = 86 වෙනි
| Gini = &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year = 
| Gini_change = &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| Gini_ref = 
| Gini_rank = 
| HDI = &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year = 
| HDI_change = &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref = 
| HDI_rank = 
| currency = නවසීලන්ත ඩොලරය (NZ$)
| currency_code = NZD
| timezone = 
| utc_offset = +13:00
| date_format = දිදි/මාමා/වවවව
| drives_on = වම
| calling_code = +690
| iso_code = [[ISO 3166-2:TK|TK]]
| cctld = [[.tk]]
|GDP_nominal=ඇ.ඩො. 9,406,225&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.tokelau.org.nz/Bulletin/April+2017/GDP+first.html|title = Tokelau's Gross Domestic Product determined for first time this century |website = tokelau.org.nz }}&lt;/ref&gt;
|GDP_nominal_year=2017
| GDP_nominal_per_capita = ඇ.ඩො. 6,275
}}'''ටොකෙලාවු''' ({{IPAc-en|ˈ|t|oʊ|k|ə|l|aʊ|audio=LL-Q1860 (eng)-Persent101-Tokelau.wav}}; {{Literal translation|north-northeast|north wind}};&lt;ref&gt;{{Cite web |date=20 February 2018 |title=Tokelau |url=https://www.unocha.org/office-pacific-islands/tokelau |archive-url=https://web.archive.org/web/20220423141345/https://www.unocha.org/office-pacific-islands/tokelau |archive-date=23 April 2022 |access-date=5 February 2022 |website=OCHA}}&lt;/ref&gt; කලින් '''යුනියන් දූපත්''' ලෙස හැඳින්වූ අතර, 1976 වන තෙක් නිල වශයෙන් '''ටොකෙලාවු දූපත්''' ලෙස හැඳින්විණි.)  යනු දකුණු [[ශාන්තිකර සාගරය|පැසිෆික් සාගරයේ]] [[නව සීලන්තය|නවසීලන්තයේ]] යැපෙන භූමියකි. එය නිවර්තන කොරල් අතොළු තුනකින් සමන්විත වේ: අටෆු, නුකුනෝනු සහ ෆකාඕෆෝ. ඒවායේ ඒකාබද්ධ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 10 කි. මෙම තුනට අමතරව, [[ස්වේන්ස් දූපත, ඇමරිකානු සැමෝවා|ස්වේන්ස් දූපත]] ( {{බස|tkl|Olohega}} ), එම දූපත් සමූහයේම කොටසක් වන අතර, එය අඛණ්ඩ භෞමික ආරවුලකට භාජනය වේ; එය දැනට [[ඇමරිකානු සැමෝවා|ඇමරිකානු සැමෝවාවේ]] කොටසක් ලෙස [[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදය]] විසින් පරිපාලනය කරනු ලැබේ. ටොකෙලාවු සමෝවා දූපත් වලට උතුරින්, [[ටුවාලු]] වලට නැගෙනහිරින්, ෆීනික්ස් දූපත් වලට දකුණින්, වඩාත් දුරින් පිහිටි රේඛීය දූපත් වලට නිරිත දෙසින් සහ [[කුක් දූපත්]] වලට වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇත. 

ටොකෙලාවුහි ආසන්න වශයෙන් 1,500 ක ජනගහනයක් සිටී; එය ලෝකයේ ඕනෑම ස්වෛරී රාජ්‍යයක හෝ යැපෙන රාජ්‍යයක සිව්වන කුඩාම ජනගහනය ඇත. 2016 සංගණනයට අනුව, එහි පදිංචිකරුවන්ගෙන් 45% ක් පමණ විදේශයන්හි උපත ලබා ඇති අතර, බොහෝ දුරට සැමෝවා හෝ නවසීලන්තයේ ය.&lt;ref name=&quot;tokelau.org.nz&quot;&gt;{{cite web |date=April 2017 |title=Profile of Tokelau |url=https://www.tokelau.org.nz/site/tokelau/files/TokelauNSO/2016Census/profile-tokelau-2016-census-final-to-print28jun17jj.pdf |access-date=19 March 2022 |publisher=Tokelau National Statistics Office}}&lt;/ref&gt; ජනගහනයේ ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 69 ක් වන අතර එය අනෙකුත් සාගර දූපත් ජාතීන්ගේ මව් භාෂාව හා සැසඳිය හැකිය. ජනගහනයෙන් ආසන්න වශයෙන් 94% ක් ටොකෙලාවු භාෂාව ඔවුන්ගේ මව් භාෂාව ලෙස කතා කරති. ඕනෑම ජාතියකට වඩා කුඩාම ආර්ථිකය ටොකෙලාවු සතුව ඇත. එය පුනර්ජනනීය බලශක්තියේ ප්‍රමුඛයා වන අතර ලෝකයේ පළමු 100% සූර්ය බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන ජාතිය වේ.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite web |date=12 July 2012 |title=Tokelau, world first solar power nation &amp;#124; New Zealand Trade and Enterprise |url=https://www.nzte.govt.nz/archive/en/news-and-media/news-and-media/tokelau-world-first-solar-power-nation/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170521214248/https://www.nzte.govt.nz/archive/en/news-and-media/news-and-media/tokelau-world-first-solar-power-nation/ |archive-date=21 May 2017 |access-date=11 December 2016 |website=Nzte.govt.nz}}&lt;/ref&gt;

නවසීලන්ත රජය සහ ටොකෙලාවු රජය යන දෙකම විසින් ටොකෙලාවු නිල වශයෙන් ජාතියක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Government of Tokelau |url=http://www.tokelau.org.nz/ |access-date=11 December 2016 |website=Tokelau.org.nz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelauans – Te Ara Encyclopedia of New Zealand |url=http://www.teara.govt.nz/en/tokelauans |access-date=11 December 2016 |website=[[Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand]]}}&lt;/ref&gt; එය නිදහස් හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වන අතර සෑම වසර තුනකට වරක් මැතිවරණ පැවැත්වේ. කෙසේ වෙතත්, 2007 දී, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් ටොකෙලාවු එහි ස්වයං පාලන නොවන ප්‍රදේශ ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Official site for the Tokelau Council of Ongoing Government |url=http://www.tokelau.org.nz/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220023040/http://tokelau.org.nz/ |archive-date=20 February 2014 |access-date=4 November 2007}}&lt;/ref&gt; ටොකෙලාවු වැසියන් ජනමත විචාරණවලදී තවදුරටත් ස්වයං නිර්ණය සඳහා තුනෙන් දෙකක බහුතරයක් ලබා ගැනීමට දෙවරක්ම යන්තම් අසමත් වී ඇති බැවින්,{{efn|Referendums were held in [[2006 Tokelauan self-determination referendum|2006]] and [[2007 Tokelauan self-determination referendum|2007]]. Both required two-thirds support in order to make Tokelau a self-governing [[associated state]] of New Zealand; both received over 60% support, but below the two-thirds needed.}} එය මෙම ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කිරීම මතභේදාත්මක ය,{{efn|Referendums were held in [[2006 Tokelauan self-determination referendum|2006]] and [[2007 Tokelauan self-determination referendum|2007]]. Both required two-thirds support in order to make Tokelau a self-governing [[associated state]] of New Zealand; both received over 60% support, but below the two-thirds needed.}} සහ දූපත් වල කුඩා ජනගහනය ස්වයං පාලනයේ ශක්‍යතාව අභියෝගාත්මක කරයි. ටොකෙලාවු හි ව්‍යවස්ථාදායක, පරිපාලන සහ අධිකරණ පද්ධතිවල පදනම වන්නේ 1948 ටොකෙලාවු දූපත් පනත වන අතර එය කිහිප වතාවක් සංශෝධනය කර ඇත. 1993 සිට, භූමිය වාර්ෂිකව තමන්ගේම රජයේ ප්‍රධානියා වන උලු-ඕ-ටොකෙලාවු තෝරා පත් කර ගෙන ඇත. 1993 ට පෙර, ටොකෙලාවු හි පරිපාලකයා රජයේ ඉහළම නිලධාරියා වූ අතර එම භූමිය නවසීලන්ත රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවක් විසින් සෘජුවම පරිපාලනය කරන ලදී.
== නිරුක්තිය ==
ටොකෙලාවු යනු ස්වදේශීය ටොකෙලාවු භාෂාවෙන් &quot;උතුරු සුළඟ&quot; යන අර්ථය ඇති වචනයකි. ටොකෙලාවු දූපත් කලින් කාලයක යුරෝපීය ගවේෂකයන් විසින් යුනියන් දූපත් සහ යුනියන් කණ්ඩායම ලෙස නම් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tokelau facts, information, pictures {{!}} Encyclopedia.com articles about Tokelau |url=http://www.encyclopedia.com/places/australia-and-oceania/pacific-islands-political-geography/tokelau |access-date=29 November 2017 |website=encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt; 1946 දී ටොකෙලාවු දූපත් දූපත් වල නිල නාමය ලෙස පිළිගනු ලැබීය. 1976 දෙසැම්බර් 9 වන දින එම නම නිල වශයෙන් ටොකෙලාවු ලෙස කෙටි කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |date=January 1979 |title=Decolonization : Issue on Tokelau |url=https://www.un.org/dppa/decolonization/sites/www.un.org.dppa.decolonization/files/decon_num_14.pdf |access-date=2 December 2022 |publisher=United Nations |pages=3 |quote=In December 1976, the Territory ceased being called The Tokelau Islands and was officially designated &quot;Tokelau&quot;}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==

=== පූර්ව ඉතිහාසය ===
පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂිවලින් පෙනී යන්නේ ටොකෙලාවු - අටෆු, නුකුනෝනු සහ ෆකාඕෆෝ - යන අතොළු වසර 1,000 කට පමණ පෙර සැමෝවා සිට ජනාවාස වූ බවත් නැගෙනහිර පොලිනීසියාවට පිවිසෙන දොරටුවක් විය හැකි බවත්ය.&lt;ref name=&quot;Research Coomons&quot;&gt;{{cite web |title=Archeology of Atafu, Tokelau: Some Initial Results 2008 |url=http://researchcommons.waikato.ac.nz//handle/10289/2891 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621021339/http://researchcommons.waikato.ac.nz//handle/10289/2891 |archive-date=21 June 2013 |access-date=12 November 2010}}&lt;/ref&gt; වැසියන් පොලිනීසියානු මිථ්‍යා කථා සහ දේශීය දෙවියා වන ටුයි ටොකෙලාවු වැළඳ ගනී.&lt;ref name=&quot;SSP1&quot;&gt;{{cite journal|author=Smith, S. Percy|year=1920|title=Notes on the Ellice and Tokelau Groups; translated from the &quot;Karere Mangaia&quot; 1899|journal=Journal of the Polynesian Society|volume=29|pages=144–148}}&lt;/ref&gt; කාලයත් සමඟ ඔවුන් සුවිශේෂී සංගීත සහ කලා ආකාර වර්ධනය කර ගත්හ. සමාජීය සහ භාෂාමය සහජීවනය පවත්වා ගනිමින්, පරමාණු තුන ඓතිහාසිකව දේශපාලනිකව වෙන වෙනම ක්‍රියාත්මක වී ඇත. ටොකෙලාවු සමාජය ප්‍රධාන වශයෙන් වංශ විසින් පාලනය කර ඇති අතර, අටොල් අතර ගැටුම් සහ යුද්ධ මෙන්ම අන්තර් විවාහ ද ඉඳහිට සිදුවී ඇත. අටෆු විසුරුවා හැරීමෙන් පසු &quot;ප්‍රධාන දූපත&quot; වන ෆකාඕෆෝ,&lt;ref&gt;[http://www.fakaofo.tk/page001.html Fakaofo] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121016173013/http://www.fakaofo.tk/page001.html|date=16 October 2012}}&lt;/ref&gt; අටෆු සහ නුකුනෝනු කෙරෙහි යම් ආධිපත්‍යයක් දැරීය. අටොල්වල ජීවිතය ඓතිහාසික වශයෙන් යැපුම් මත පදනම් වූ අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් මාළු සහ පොල් මත රඳා පැවති ආහාර වේලක් විය.&lt;ref name=&quot;mfat&quot;&gt;{{cite web |title=Tokelau |url=http://www.mfat.govt.nz/Countries/Pacific/Tokelau.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807191509/http://www.mfat.govt.nz/Countries/Pacific/Tokelau.php |archive-date=7 August 2011 |access-date=29 September 2007 |publisher=[[New Zealand Ministry of Foreign Affairs and Trade]]}}&lt;/ref&gt;

=== වෙනත් සංස්කෘතීන් සමඟ සම්බන්ධතා ===
[[File:Bowditch_Tokelau.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bowditch_Tokelau.png|thumb|1841 දී එක්සත් ජනපද ගවේෂණ ගවේෂණය මගින් ඇද ගන්නා ලද ෆකාඕෆෝ දූපත් වැසියන්]]
අටෆු දුටු පළමු යුරෝපීයයා වූයේ 1765 ජුනි 24 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය නාවික හමුදා නිලධාරි කොමදෝරු ජෝන් බයිරන් ය. ඔහු දූපත යෝර්ක් දූපතේ ආදිපාදවරයා ලෙස හැඳින්වීය. වෙරළට ගොඩ බැස්ස ඔහුගේ ගවේෂණයේ පාර්ශවයන් වාර්තා කළේ වත්මන් හෝ පෙර වැසියන්ගේ කිසිදු සලකුණක් නොමැති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Byron |first1=John |url=https://archive.org/details/bub_gb_8lgBAAAAYAAJ |title=An Account of the Voyages Undertaken |last2=Wallis |first2=John Samuel |last3=Carteret |first3=Philip |last4=Cook |first4=James |last5=Banks |first5=Sir Joseph |publisher=W. Strahan |year=1773 |pages=132–134}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mac30&quot;&gt;MacGregor, 30&lt;/ref&gt; බයිරන්ගේ සොයාගැනීම ගැන දැනගත් කපිතාන් එඩ්වඩ් එඩ්වර්ඩ්ස්, 1791 ජුනි 6 වන දින&lt;ref&gt;{{Cite book |title=International Dictionary of Historic Places, Volume 5: Asia and Oceania |publisher=Fitzroy Dearborn Publishers |year=1996 |isbn=1-884964-04-4 |editor-last=Schellinger |editor-first=Paul |location=Chicago |pages=819 |editor-last2=Salkin |editor-first2=Robert}}&lt;/ref&gt; බවුන්ටි කැරලිකරුවන් සොයා අටෆු වෙත ගියේය. ඔවුන්ට කිසිදු පදිංචිකරුවෙකු හමු නොවූ නමුත්, ඔරු සහ ධීවර ආම්පන්න සහිත නිවාස එහි තිබූ බව දුටු අතර, එයින් ඇඟවුණේ දූපත අසල පිහිටි අනෙකුත් දූපත් වලින් ධීවර කණ්ඩායම් විසින් තාවකාලික වාසස්ථානයක් ලෙස භාවිතා කරන බවයි. &lt;ref name=&quot;mac30&quot; /&gt; 1791 ජුනි 12 වන දින, එඩ්වර්ඩ්ස් තවත් දකුණට යාත්‍රා කළ අතර, නුකුනෝනු දුටු අතර, එය ක්ලැරන්ස් දූපතේ ආදිපාදවරයා ලෙස නම් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Sharp |first=Andrew |url=https://archive.org/details/discoveryofpacif0000shar_l2x3 |title=The Discovery of the Pacific Islands |publisher=Clarendon Press |year=1960 |isbn=978-0-19-821519-6 |page=[https://archive.org/details/discoveryofpacif0000shar_l2x3/page/164 164] |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; වෙරළට ගිය ගොඩබෑමේ කණ්ඩායමකට වැසියන් සමඟ සම්බන්ධතා ඇති කර ගැනීමට නොහැකි වූ නමුත්, &quot;මොරයිස්&quot;, භූමදාන කරන ස්ථාන සහ දිවයිනේ කලපු හරහා යාත්‍රා කරන &quot;මැද වේදිකා&quot; සහිත ඔරු දුටුවේය.&lt;ref name=&quot;mac30&quot; /&gt;

1825 ඔක්තෝබර් 29 වන දින, USS ඩොල්ෆින් හි අගෝස්තු ආර්. ස්ට්‍රෝං සහ ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩලය නුකුනෝනු දූපතට පැමිණියහ. ඔහු මෙසේ ලිවීය:&lt;ref&gt;''The Journal of the South Pacific'', 110 (3), p.&amp;nbsp;296&lt;/ref&gt;

{{blockquote|text=පරීක්ෂා කිරීමේදී, ඔවුන් ඉතා කුඩා ජනාවාසයෙන් සියලුම කාන්තාවන් සහ ළමයින් ඉවත් කර, කලපුවේ පර්වතයකින් ඔසවා තැබූ ඔරුවලට දමා ඇති බව අපට පෙනී ගියේය. ඔවුන් නිතරම වෙරළට ළඟා වූ නමුත්, අපි ළඟා වූ විට ඔවුන් විශාල ශබ්දයක් සහ වර්ෂාපතනයක් සමඟ ඉවත් විය.}}
1835 පෙබරවාරි 14 වන දින, එක්සත් ජනපද තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ නෞකාවක් වන ජෙනරාල් ජැක්සන් හි කපිතාන් ස්මිත්, ෆකාඕෆෝ දුටු බව ලිවීය, එය ඔහු ඩි'වුල්ෆ් දූපත ලෙස හැඳින්වීමට තෝරා ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Polynesian Society (N. Z.) |url=https://books.google.com/books?id=oWQLAAAAIAAJ |title=The Journal of the Polynesian Society |publisher=Polynesian Society. |year=1961 |page=102}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;booklet&quot;&gt;{{cite web |title=Information Bulletin on Tokelau |url=http://www.mfat.govt.nz/Foreign-Relations/Pacific/Tokelau/0-tokelaubooklet.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20140513011331/http://www.mfat.govt.nz/Foreign-Relations/Pacific/Tokelau/0-tokelaubooklet.php |archive-date=13 May 2014 |access-date=29 September 2007 |publisher=[[New Zealand Ministry of Foreign Affairs and Trade]]}}&lt;/ref&gt; 1841 ජනවාරි 25 වන දින, එක්සත් ජනපද ගවේෂණ ගවේෂණය අටෆු වෙත ගිය අතර, දූපතේ ජීවත් වන කුඩා ජනගහනයක් සොයා ගත්තේය. පදිංචිකරුවන් එහි තාවකාලිකව පමණක් සිටින බව පෙනෙන්නට තිබුණි, මන්ද ඔවුන් අතර ප්‍රධානියෙකු නොසිටි අතර, ඔවුන් සතුව සාමාන්‍යයෙන් දූපත් අතර ගමන් සඳහා භාවිතා කරන ද්විත්ව ඔරු වර්ගයක් තිබුණි. ඔවුන් අතීතයේ විදේශිකයන් සමඟ අන්තර් ක්‍රියා කළ බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි, මන්ද ඔවුන් ගවේෂණ කණ්ඩායම සමඟ හුවමාරු කිරීමේ ආශාව ප්‍රකාශ කළ අතර, ඔවුන් සතුව විදේශීය සම්භවයක් ඇති අයිතම තිබුණි: නිල් පබළු සහ ගුවන් යානා යකඩ. දින කිහිපයකට පසු, ප්‍රංශ ගවේෂක කැප්ටන් මෝර්වන් ෆකාඕෆෝ දුටුවේය.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Fraser |first=Peter |author-link=Peter Fraser |year=1948 |title=Tokelau Islands–Appendix to the Journals of the House of Representatives, 1948 Session I, A-04a |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/parliamentary/AJHR1948-I.2.1.2.7?query=Morvan |page=4}}&lt;/ref&gt; ඇමරිකානු ගවේෂණය 1841 ජනවාරි 28 වන දින නුකුනෝනු වෙත ළඟා වූ නමුත් වැසියන් පිළිබඳ කිසිදු තොරතුරක් වාර්තා කළේ නැත. 1841 ජනවාරි 29 වන දින, ගවේෂණ කණ්ඩායම ෆකාඕෆෝ දුටු අතර එය බොව්ඩිච් ලෙස නම් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[[Nathaniel Bowditch]] (1773–1838) was an American mathematician remembered for his work on ocean navigation.&lt;/ref&gt; ෆකාඕෆෝ දූපත් වැසියන් පෙනුමෙන් සහ හැසිරීමෙන් අටෆු දූපත් වැසියන්ට සමාන බව සොයා ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Wilkes |first=Charles |url=https://books.google.com/books?id=NyQcAAAAMAAJ&amp;pg=PA538 |title=Voyage Round the World |publisher=Geo. W. Gorton |year=1849 |page=538}}&lt;/ref&gt;

මිෂනාරිවරු 1845 සිට 1870 දක්වා ටොකෙලාවු හි ක්‍රිස්තියානි ධර්මය දේශනා කළහ. වොලිස් දූපතේ ('උවියා' ලෙසද හැඳින්වේ) ප්‍රංශ කතෝලික මිෂනාරිවරුන් සහ සැමෝවාහි ප්‍රොතෙස්තන්ත ලන්ඩන් මිෂනාරි සංගමයේ මිෂනාරිවරු ටොකෙලාවුවරුන් ආගමට හැරවීම සඳහා ස්වදේශික ගුරුවරුන් භාවිතා කළහ. ලන්ඩන් මිෂනාරි සංගමය විසින් අටෆු රෙපරමාදු ආගමට හරවන ලදී, නුකුනෝනු කතෝලික ආගමට හරවන ලද අතර ෆකාඕෆෝ නිකායන් දෙකටම හරවන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tokelau Government |url=https://www.tokelau.org.nz/About_Tokelau/people.htm |url-status=dead |website=tokelau.org.nz |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130506233328/http://www.tokelau.org.nz/About_Tokelau/people.htm |archivedate=6 May 2013}}&lt;/ref&gt; ලන්ඩන් මිෂනාරි සංගමයේ පූජ්‍ය සැමුවෙල් ජේම්ස් විට්මි 1870 දී ටොකෙලාවු වෙත ගියේය.&lt;ref name=&quot;JCC&quot;&gt;{{cite book |last1=Whitmee |first1=Rev. Samuel James |title=A missionary cruise in the South Pacific: being the report of a voyage amongst the Tokelau, Ellice and Gilbert Islands, in the missionary barque &quot;John Williams&quot; during 1870 |publisher=Joseph Cook &amp; Co |year=1871 |location=Sydney}}&lt;/ref&gt;

ස්වේන්ස් දූපතේ පදිංචි එලි ජෙනින්ග්ස් ජ්‍යෙෂ්ඨයාගේ උදව්වෙන්, පේරු &quot;කළු කුරුල්ලා&quot; වහල් වෙළෙන්දෝ 1863 දී පැමිණ, ශක්තිමත් පිරිමින් (253) පමණ පැහැරගෙන ගොස් කම්කරුවන් ලෙස වැඩ කිරීමට ඉඩ සලසා දුන් අතර, අතොළු ජනාකීර්ණ කළහ.&lt;ref&gt;H.E. Maude's ''Slavers in Paradise'' (A.N.U., Canberra, 1981)&lt;/ref&gt; ටොකෙලාවුවන් පිරිමින් අතීසාරය සහ වසූරිය නිසා මිය ගිය අතර, ඉතා සුළු පිරිසක් ආපසු පැමිණියහ. එම පාඩුවත් සමඟ, පාලන ක්‍රමය &quot;ටවුපුලේගා&quot; හෙවත් &quot;වැඩිහිටියන්ගේ කවුන්සිල&quot; මත පදනම් වූ අතර, ඒ මත එක් එක් අතොළුවේ තනි පවුල් නියෝජනය විය.&lt;ref name=&quot;mfat&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;booklet&quot; /&gt; එම කාලය තුළ, පොලිනීසියානු සංක්‍රමණිකයන් පදිංචි වූ අතර, ඇමරිකානු, ස්කොට්ලන්ත, ප්‍රංශ, පෘතුගීසි&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ethnography of Tokelau |url=https://houseofpereira.com/tokelau-a-historical-ethnography-by-j-huntsman-a-hooper/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624180634/https://houseofpereira.com/tokelau-a-historical-ethnography-by-j-huntsman-a-hooper/ |archive-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; සහ ජර්මානු වෙරළබඩ වැසියන් පදිංචි වූ අතර, දේශීය කාන්තාවන් විවාහ කර ගනිමින් අතොළු නැවත ජනාකීර්ණ කළහ.&lt;ref name=&quot;booklet&quot; /&gt;

1856 දී එක්සත් ජනපදය ගුවානෝ දූපත් පනත යටතේ දිවයින සහ අනෙකුත් ටොකෙලාවුවන් අතොළු කෙරෙහි ස්වෛරීභාවය තමන් සතු බව කියා සිටියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau looks to independence |url=https://www.stuff.co.nz/national/38907/Tokelau-looks-to-independence |access-date=19 November 2023 |publisher=[[Stuff (website)|Stuff]]}}&lt;/ref&gt; 1979 දී, ටොකෙලාවු නවසීලන්ත ස්වෛරීභාවය යටතේ පවතින බව එක්සත් ජනපදය පිළිගත් අතර, ටොකෙලාවු සහ ඇමරිකානු සැමෝවා අතර සමුද්‍රීය සීමාවක් ටොකෙලාවු ගිවිසුම මගින් ස්ථාපිත කරන ලදී.

1889 දී, ටොකෙලාවු එක්සත් රාජධානියේ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් බවට පත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=History |url=https://www.tokelau.org.nz/About+Us/History.html |access-date=13 February 2024 |website=tokelau.org.nz}}&lt;/ref&gt; මෙය 1916 දක්වා පැවතුනි, එය ගිල්බට් සහ එලිස් දූපත් ජනපදයට ඈඳා ගෙන ඇතුළත් කරන ලදී. 1926 දී එය නවසීලන්තයට ඇතුළත් කරන ලදී.[[File:Fakaofo_village_square_20070716.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fakaofo_village_square_20070716.jpg|thumb|ෆකාඕෆෝ ගම්මානයේ මධ්‍යයේ පිහිටි චතුරශ්‍රය]]

=== නිවර්තන සුළි සුළං ===
2005 පෙබරවාරි අග සහ මාර්තු මුලදී පර්සි සුළි කුණාටුව ටොකෙලාවු වෙත පහර දී දැඩි ලෙස හානි කළේය. අනාවැකිකරුවන් සුළි කුණාටුවේ ශක්තිය සහ එය ටොකෙලාවු අසල පවතින කාලය අවතක්සේරු කළහ. එය වසන්ත වඩදිය බාදිය සමඟ සමපාත වූ අතර එමඟින් ෆකාඕෆෝ සහ නුකුනෝනු ගම්මාන දෙකෙහි බොහෝ ප්‍රදේශයක් මුහුදු ජලයෙන් යට විය. සුළි කුණාටුව නිසා අටොල් තුනේම දූපත් කිහිපයක විශාල ඛාදනයක් ඇති වූ අතර, මාර්ග සහ පාලම් වලට හානි සිදු වූ අතර විදුලි බලය සහ විදුලි සංදේශ පද්ධතිවලට බාධා ඇති විය. සුළි කුණාටුව කෙසෙල්, පොල් සහ පැන්ඩනස් ඇතුළු ආහාර බෝග වලට සැලකිය යුතු හා පුළුල් හානියක් සිදු කළේය. එය කිසිවෙකුට බරපතල ලෙස හානි නොකළ නමුත් ගම්වැසියන්ට සැලකිය යුතු දේපළ ප්‍රමාණයක් අහිමි විය.

සාමාන්‍ය වඩදිය බාදිය ඇති ජලයට වඩා සැලකිය යුතු භූමි ප්‍රමාණයක් දෙක මීටර් (6.6 අඩි) ට වඩා වැඩි නොවේ. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ටොකෙලාවු අනාගත මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාමේ අවදානමට විශේෂයෙන් ගොදුරු විය හැකි බවයි.

=== වේලා කලාපය ===
2011 දෙසැම්බර් වන තෙක්, ටොකෙලාවු සම්බන්ධීකරණ විශ්ව වේලාවට (UTC) පැය 11ක් පසුපසින් සිටියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=UTC offset for years 2000–2009 in Fakaofo, Tokelau |url=http://timeanddate.com/worldclock/timezone.html?n=738&amp;syear=2000 |access-date=7 August 2012}}&lt;/ref&gt; 2011 දෙසැම්බර් 29 වන දින මධ්‍යම රාත්‍රියේදී සැමෝවා ජාත්‍යන්තර දින රේඛාවේ පැති මාරු කිරීමට ගත් තීරණයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ටොකෙලාවු UTC+13:00 වෙත මාරු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=UTC offset for years 2010–2019 in Fakaofo, Tokelau |url=http://timeanddate.com/worldclock/timezone.html?n=738&amp;syear=2010 |access-date=7 August 2012}}&lt;/ref&gt; මෙය ටොකෙලාවු නවසීලන්ත වේලාවට සමීප කළේය (සහ ක්‍රියාවලියේදී දෙසැම්බර් 30 මඟ හරින ලදී).&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15197275|title=Tokelau to join Samoa and leap forward over dateline|date=6 October 2011|work=[[BBC News]]|access-date=1 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121029123306/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15197275|archive-date=29 October 2012}}&lt;/ref&gt;

&quot;ජාත්‍යන්තර වේලා කලාප ප්‍රජාව 1901 සිට ටොකෙලාවු සඳහා වැරදි දේශීය වේලාව ලැයිස්තුගත කර ඇති බව පෙනේ&quot; සහ &quot;ෂෑන්ක්ස්/පොටෙන්ගර් විසින් ජාත්‍යන්තර ඇට්ලස් වෙත පොදුවේ හඳුන්වනු ලබන කාලය ඇතුළුව බොහෝ මූලාශ්‍ර, UTC ඕෆ්සෙට් පැය +14 හෝ ඊට සමාන බව කියා සිටී&quot; යනුවෙන් ටයිම් ඇන්ඩ් ඩේට් වෙබ් අඩවිය පවසයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau: Wrong local time for over 100 years |url=http://www.timeanddate.com/news/time/tokelau-wrong-time.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140402175645/http://www.timeanddate.com/news/time/tokelau-wrong-time.html |archive-date=2 April 2014 |access-date=7 August 2012}}&lt;/ref&gt;

== රජය ==
1877 දී, හිමිකම් නොලබන සියලුම පැසිෆික් දූපත් සඳහා අධිකරණ බලය ඉල්ලා සිටි කවුන්සිලයේ නියෝගයක් මගින් දූපත් එක්සත් රාජධානියේ ආරක්ෂාව යටතේ ඇතුළත් කරන ලදී. එච්එම්එස් එජීරියාවේ කමාන්ඩර් සී. එෆ්. ඕල්ඩ්හැම් 1889 ජුනි මාසයේදී එක් එක් අටොල් තුනට ගොඩ බැස්සේය&lt;ref name=&quot;Colonial Law' 1966. P. 894&quot;&gt;''Commonwealth and Colonial Law'' by [[Kenneth Roberts-Wray]], London, Stevens, 1966. P. 894&lt;/ref&gt; සහ නිල වශයෙන් යුනියන් ධජය එසවූ අතර, එම කණ්ඩායම බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් ලෙස ප්‍රකාශ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Lister|first=J.J.|year=1892|title=Notes on the Natives of Fakaofu|url=https://books.google.com/books?id=agAaAAAAMAAJ|journal=Journal of the Royal Anthropological Institute|publisher=Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland|volume=21|pages=43–63|jstor=2842209}}&lt;/ref&gt; &quot;ස්වදේශික රජය&quot; විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද ආශාවට අනුකූලව ඒවා එක්සත් රාජධානිය විසින් ඈඳා ගන්නා ලද අතර 1916 ටොකෙලාවු දූපත් (යුනියන් දූපත්) කවුන්සිලයේ නියෝගය මගින් ගිල්බට් දූපත් වලට ඇතුළත් කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Colonial Law' 1966. P. 894&quot; /&gt;&lt;ref&gt;S.R.O. 1916 No. 167; S.R.O. &amp; S.I. Rev. IX, 661—made under the [[Colonial Boundaries Act 1895]] ([[58 &amp; 59 Vict.]] c. 34)&lt;/ref&gt; ඈඳා ගැනීම 1916 පෙබරවාරි 29 වන දින සිදු විය.&lt;ref&gt;Tokelau Act 1948 (preamble)&lt;/ref&gt; දූපත් ඈඳා ගත් මොහොතේ සිට, ඔවුන්ගේ ජනතාවට බ්‍රිතාන්‍ය යටත්වැසියන්ගේ තත්ත්වය හිමි විය. 1925 දී ටොකෙලාවු ගිල්බට් සහ එලිස් දූපත් ජනපදයෙන් ඉවත් කර නවසීලන්තයේ ආණ්ඩුකාරවරයාගේ අධිකරණ බලය යටතේ තබන ලද අතර, එම දිනයේම ඒ සඳහා කවුන්සිලයේ නියෝග දෙකක් නිකුත් කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Colonial Law' 1966. P. 894&quot; /&gt;&lt;ref&gt;The Union Islands Order in Council Nos. 1 and 2, S.R.O. 1925, pp. 511 and 1768; No. 1 Order in S.R.O. &amp; S.I. Rev. IX, 663.&lt;/ref&gt; මෙම පියවරෙන් අදහස් කළේ 1926 පෙබරවාරි 11 වන දින නවසීලන්තය එක්සත් රාජධානියෙන් ටොකෙලාවුහි පරිපාලනය අත්පත් කර ගත් බවයි.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Tokelau: A history of Government&amp;nbsp;– The constitutional history and legal development of Tokelau''; Compiled and recorded for the Tokelau Law Team by Tony Angelo and Talei Pasikale, 2008&lt;/ref&gt; මේ අවස්ථාවේදී, ටොකෙලාවු තවමත් එක්සත් රාජධානියේ ස්වෛරීභාවය යටතේ පැවති නමුත් නවසීලන්තය විසින් පරිපාලනය කරන ලද ප්‍රදේශයක් විය.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;

1948 දී එක්සත් රාජධානියේ සහ නවසීලන්තයේ රජයන් විසින් දූපත් නවසීලන්තයේ කොටසක් බවට පත් කළ යුතු බවට ඇති කරගත් ගිවිසුම කියවීමෙන් පසු, 1948 දී&lt;ref&gt;S.R.O. &amp; S.I. Rev. XVI, 866&lt;/ref&gt; යුනියන් දූපත් (අංක 2) කවුන්සිලයේ නියෝගය, 1925 දී යුනියන් දූපත් (අංක 2) කවුන්සිලයේ නියෝගය අවලංගු කරන ලදී. නවසීලන්ත ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් නියම කරන ලද දින සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි, 1948 දී ටොකෙලාවු දූපත් පනත මගින් මෙන් නවසීලන්ත පාර්ලිමේන්තුව නවසීලන්තය සමඟ දූපත් ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා විධිවිධාන සලසා ඇති බවට ඔහු සෑහීමකට පත් වූ පසු.&lt;ref&gt;Act. No. 24 of 1948&lt;/ref&gt; 1949 ජනවාරි 1 වන දින ටොකෙලාවු නිල වශයෙන් නවසීලන්තයේ කොටසක් බවට පත්විය.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Angelo |first1=Tony |last2=Pasikale |first2=Talei |year=2008 |title=Tokelau–A History of Government |url=https://www.tokelau.org.nz/site/tokelau/files/Tokelau%20A%20History%20of%20Government%20FINAL.pdf |page=23 |quote=Tokelau formally became part of New Zealand on 1 January 1949 by section 3 of the Tokelau Act 1948 (NZ)}}&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවු කලින් කොටසක් වූ නවසීලන්ත ඩොමීනියන්, එතැන් සිට නවසීලන්ත රාජධානිය විසින් අභිබවා ගොස් ඇති අතර, එහි කොටසක් ලෙස ටොකෙලාවු පවතී. 1948 දී බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකත්වය සහ නවසීලන්ත පුරවැසිභාවය පිළිබඳ පනත 1949 ජනවාරි 1 වන දින බලාත්මක වූ විට, බ්‍රිතාන්‍ය යටත්වැසියන් වූ ටොකෙලාවු වැසියන් නවසීලන්ත පුරවැසිභාවය ලබා ගත්හ; ඔවුන් තවමත් දරන තත්වයකි.&lt;ref name=&quot;Aliens and citizens&quot;&gt;{{cite encyclopedia |title=Citizenship&amp;nbsp;– Aliens and citizens |encyclopedia=Te Ara&amp;nbsp;– the Encyclopedia of New Zealand |publisher=Ministry for Culture and Heritage |url=http://www.teara.govt.nz/en/citizenship/3 |access-date=27 August 2016 |last=Green |first=David |date=13 July 2012}}&lt;/ref&gt;

ගම්මානවලට ඔවුන්ගේ දෛනික ජීවිතය නියාමනය කරන තමන්ගේම නීති පැනවීමට අයිතියක් ඇති අතර නවසීලන්ත නීතිය අදාළ වන්නේ එය නිශ්චිත නීති මගින් දීර්ඝ කර ඇති තැන්වල පමණි. බරපතල අපරාධ දුර්ලභ වන අතර බන්ධනාගාර නොමැති අතර, වැරදිකරුවන්ට ප්‍රසිද්ධියේ තරවටු කරනු ලැබේ, දඩ නියම කරනු ලැබේ හෝ වැඩට බල කරනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Official site for the Tokelau Council of Ongoing Government |url=http://www.tokelau.org.nz/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220023040/http://tokelau.org.nz/ |archive-date=20 February 2014 |access-date=4 November 2007 |quote=The legislation and judicial systems are based on the Tokelau Act, 1948, and its amendments. A major law reform project is continuing; its purpose is to ensure that Tokelau has a coherent body of law which responds to current needs and gives due recognition to local custom. Unless it is expressly extended to Tokelau, New Zealand statute law does not apply to the territory. In practice, no New Zealand legislation is extended to Tokelau without Tokelauan consent. The villages have the statutory power to enact their own laws covering village affairs. International covenants on economic, social and cultural rights and civil and political rights, ratified by New Zealand in December 1978, apply in Tokelau. Civil and criminal jurisdiction is exercised by commissioners and the New Zealand high court.}}&lt;/ref&gt;

== දේශපාලනය ==
රාජ්‍ය නායකයා වන්නේ III වන චාල්ස් වන අතර ඔහු අනෙකුත් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍යයන් ද පාලනය කරයි. III වන චාල්ස් ප්‍රදේශය තුළ නිරූපනය කරනු ලබන්නේ පරිපාලක - දැනට ඩොන් හිගින්ස් විසිනි. වත්මන් රජයේ ප්‍රධානියා (Tokelauan: Ulu-o-Tokelau) කැබිනට් මණ්ඩලයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන ටොකෙලාවු හි දැනට පවතින රජය සඳහා වන කවුන්සිලයේ මුලසුන දරන එසෙරා ෆොෆෝ ටුයිසානෝ වේ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/545522/tokelau-is-my-heart-and-soul-new-ulu-o-tokelau-tuisano|title=Tokelau is 'my heart and soul' - New Ulu-o-Tokelau Tuisano|last1=Lewis|first1=Lydia|date=21 March 2025|work=[[RNZ]]|access-date=1 April 2025|language=en-nz}}&lt;/ref&gt; කවුන්සිලය, අතොළු තුනෙහිම ෆයිපුලේ (නායකයා) සහ පුලෙනුකු (ගමේ නගරාධිපති) ගෙන් සමන්විත වේ.&lt;ref name=&quot;TokelauCouncilGovernance&quot;&gt;{{cite web |title=How Tokelau is Governed |url=http://www.tokelau.org.nz/Tokelau+Government/Government/HOW+TOKELAU+IS+GOVERNED.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507092318/http://www.tokelau.org.nz/Tokelau+Government/Government/HOW+TOKELAU+IS+GOVERNED.html |archive-date=7 May 2013 |access-date=29 June 2010 |publisher=Tokelauan Council of Ongoing Governance}}&lt;/ref&gt; නවසීලන්ත විදේශ කටයුතු සහ වෙළඳ අමාත්‍යවරයා විසින් පරිපාලකයා පත් කරනු ලබන අතර, රජයේ ප්‍රධානියාගේ භූමිකාව වසරක කාලයක් සඳහා ෆයිපුලේ තුන අතර භ්‍රමණය වේ.&lt;ref name=&quot;TokelauCouncilGovernance&quot; /&gt;

1996 ටොකෙලාවු සංශෝධන පනත මගින් ඒක මණ්ඩල ආයතනයක් වන ජෙනරල් ෆොනෝ වෙත ව්‍යවස්ථාදායක බලය පවරනු ලැබේ. ෆොනෝ හි සෑම අතොළුවකටම ලැබෙන ආසන සංඛ්‍යාව ජනගහනය අනුව තීරණය වේ - වර්තමානයේ, ෆකාඕෆෝ සහ අටෆු යන දෙකටම හතක් සහ නුකුනෝනු හයක් ඇත.&lt;ref name=&quot;TokelauCouncilGovernance&quot; /&gt; ෆයිපුලේ සහ පුලෙනුකු ද ෆොනෝ හි අසුන් ගනී.&lt;ref name=&quot;TokelauCouncilGovernance&quot; /&gt;

2004 නොවැම්බර් 11 වන දින, ටොකෙලාවු සහ නවසීලන්තය නවසීලන්තය සමඟ නිදහස් සම්බන්ධතාවයකින් ටොකෙලාවු ස්වයං පාලන නොවන භූමියක සිට ස්වයං පාලන රාජ්‍යයක් බවට පත් කරන ගිවිසුමක් සකස් කිරීමට පියවර ගත්හ. ගිවිසුමට අමතරව, එක්සත් ජාතීන්ගේ අනුග්‍රහය ලත් ස්වයං නිර්ණය පිළිබඳ ජනමත විචාරණයක් පැවති අතර, 2006 පෙබරවාරි 13 වන දින සිට දිවයින් තුන අඛණ්ඩව දින ඡන්දය ප්‍රකාශ කළහ. (සමෝවාවේ අපියා හි ටොකෙලාවු වැසියන් පෙබරවාරි 11 වන දින ඡන්දය ප්‍රකාශ කළහ.)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Fono decisions |url=http://tokelau.org.nz/english/gfdecisions/gfnov05.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070822073325/http://www.tokelau.org.nz/english/gfdecisions/gfnov05.html |archive-date=22 August 2007 |access-date=29 September 2007}}&lt;/ref&gt; ප්‍රකාශිත ඡන්ද 581 න් 349 ක් නිදහස් සංගමයට පක්ෂව වූ අතර, එම පියවර සම්මත වීමට අවශ්‍ය තුනෙන් දෙකක බහුතරයට වඩා අඩු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau rejects self-rule |url=http://tvnz.co.nz/view/page/411366/661377 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140513013609/http://tvnz.co.nz/view/page/411366/661377 |archive-date=13 May 2014 |access-date=29 September 2007 |publisher=[[Television New Zealand]]}}&lt;/ref&gt; ජනමත විචාරණය 2006 මැයි 1 වන දින නිව් යෝර්කර් සඟරාවේ (තරමක් සැහැල්ලුවෙන්) පැතිකඩ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite magazine|author=Parker, Ian|date=1 May 2006|title=Letter from Polynesia: Birth of a nation?|url=http://www.newyorker.com/archive/2006/05/01/060501fa_fact_parker|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603102538/http://www.newyorker.com/archive/2006/05/01/060501fa_fact_parker|archive-date=3 June 2013|access-date=29 September 2007|magazine=[[The New Yorker]]}}&lt;/ref&gt; 2007 ඔක්තෝබර් 20-24 දිනවල නැවත ජනමත විචාරණයක් පැවති අතර, ස්වයං පාලනය අනුමත කිරීමට නැවතත් සුළු වශයෙන් අසමත් විය. මෙවර ඡන්දය ඡන්ද 16 කින් හෝ 3% කින් අඩු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau stays as NZ's last colony |url=http://tvnz.co.nz/view/page/1318360/1415741 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140513015114/http://tvnz.co.nz/view/page/1318360/1415741 |archive-date=13 May 2014 |access-date=25 October 2007 |publisher=[[Television New Zealand]]}}&lt;/ref&gt;

2008 මැයි මාසයේදී, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් බෑන් කී-මූන් යටත් විජිත බලවතුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ටොකෙලාවු ඇතුළු &quot;ඉතිරි ස්වයං පාලන නොවන ප්‍රදේශ 16 න් සෑම එකකම යටත් විජිතකරණ ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණ කරන ලෙස&quot; ය.&lt;ref&gt;[https://www.un.org/News/Press/docs//2008/sgsm11568.doc.htm &quot;Colonialism has no place in today's world,&quot; says Secretary General in message to Decolonization Seminar in Indonesia&quot;], United Nations press release, 14 May 2008 {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203103048/http://www.un.org/News/Press/docs//2008/sgsm11568.doc.htm|date=3 February 2014}}&lt;/ref&gt; මෙය නවසීලන්ත හෙරල්ඩ් පුවත්පතට අදහස් දැක්වීමට හේතු විය. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය &quot;ටොකෙලාවු නිදහස සඳහා ඡන්දය ලබා ගැනීමට ගත් අසාර්ථක උත්සාහයන් දෙකකින් කලකිරීමට පත්ව ඇති බව පෙනේ&quot;.&lt;ref name=&quot;NZ_Herald_10510595&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=10510595|title=Tokelau decolonisation high on agenda|date=17 May 2008|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=23 November 2011|agency=[[NZPA]]|archive-date=7 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200707105616/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=10510595|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2008 අප්‍රේල් මාසයේදී, ජාතික පක්ෂයේ නායකයා ලෙස කතා කරමින්, අනාගත නවසීලන්ත අගමැති ජෝන් කී ප්‍රකාශ කළේ නවසීලන්තය &quot;ටොකෙලාවු දූපත් වල ජනතාව මත ජනමත විචාරණ දෙකක් පැනවූ&quot; බවත්, &quot;කුඩා රාජ්‍යයන් යටත් විජිතකරණ ක්‍රියාවලියකට භාජනය විය යුතු බවට පිළිගත් ප්‍රඥාව&quot; ප්‍රශ්න කළ බවත්ය.&lt;ref&gt;[http://www.scoop.co.nz/stories/PA0804/S00230.htm John Key's speech to the NZ Institute of International Affairs], 8 April 2008 {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120930193348/http://www.scoop.co.nz/stories/PA0804/S00230.htm|date=30 September 2012}}&lt;/ref&gt;

== ආරක්ෂක සහ පොලිසිය ==
නවසීලන්තය සමඟ හවුල්කාරිත්වයේ මූලධර්මවලට අනුකූලව, ආරක්ෂාව නවසීලන්ත රජයේ වගකීමකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau Government |url=https://www.tokelau.org.nz/Tokelau+Government.html |access-date=21 August 2023 |website=Government of Tokelau}}&lt;/ref&gt; නවසීලන්ත ආරක්ෂක හමුදාවට භූමිය මෙන්ම එහි අක්වෙරළ සුවිශේෂී ආර්ථික කලාපය (EEZ) ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම් ඇත. මුළු අක්වෙරළ EEZ වර්ග කිලෝමීටර් 300,000 (වර්ග සැතපුම් 120,000) පමණ වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=TOKELAU a true Small Island Developing State |url=https://www.tokelau.org.nz/About+Us.html |access-date=21 August 2023 |website=Government of Tokelau}}&lt;/ref&gt; රාජකීය නවසීලන්ත නාවික හමුදාවේ යාත්‍රා මෙම කාර්යය සඳහා යොදා ගනු ලබන්නේ එහි ආරක්ෂක පන්තියේ අක්වෙරළ මුර සංචාර යාත්‍රා ඇතුළුවය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=December 2021 |title=Illegal Fishing Targeted |url=https://www.nzdf.mil.nz/assets/Uploads/DocumentLibrary/NavyToday_Issue261.pdf |access-date=21 August 2023 |website=Navy Today}}&lt;/ref&gt; ටොකෙලාවු වෙත තමන්ගේම රේගු රෙගුලාසි ඇත.&lt;ref&gt;[https://www.legislation.govt.nz/regulation/public/1991/0004/1.0/whole.html Tokelau Customs Regulations 1991]&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවු හි සීමිත වාප්පු පහසුකම් සැලකිල්ලට ගෙන, නාවික හමුදාවේ බහුකාර්ය නෞකාව වන HMNZS කැන්ටබරි, භූමියට සැපයුම් සහාය සැපයීම සඳහා යොදා ගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |date=4 November 2020 |title=Tokelau: A hard place to reach |url=https://www.nzdf.mil.nz/navy/what-we-do/humanitarian-assistance-and-disaster-relief/a-hard-to-reach-place/ |access-date=21 August 2023 |website=New Zealand Defence Force}}&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවු හි සුළු අපරාධ වාර්තා වී ඇති අතර 2020 දශකයේ මුල් භාගය වන විට පොලිස් නිලධාරීන් නව දෙනෙකු පැමිණ සිටි බවට වාර්තා විය: ෆකාඕෆෝ, නුකුනෝනු සහ අටෆු හි තිදෙනෙකු බැගින්. රජයට අනුව, නීතිය හා සාමය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ඔවුන් ගමේ බලධාරීන්ට සහ ඔවුන්ගේ විවිධ සිවිල් රාජකාරි සඳහා රාජ්‍ය සේවයට වගකිව යුතුය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Government |url=https://www.tokelau.org.nz/About+Us/Government.html |access-date=21 August 2023 |website=Government of Tokelau}}&lt;/ref&gt;
== භූගෝලය ==
{{Multiple image
| direction         = vertical
| image1            = Atafu.jpg
| caption1          = අටාෆු ඇටෝල්
| image2            = Nukunonu.jpg
| caption2          = නුකුනෝනු ඇටෝල්
| image3            = Fakaofo Satellite NASA.jpg
| caption3          = ෆකාඕෆෝ ඇටෝල්
}}

ටොකෙලාවු හි දකුණු පැසිෆික් සාගරයේ දේශාංශ 171° W සහ 173° W අතර සහ අක්ෂාංශ 8° S සහ 10° S අතර, හවායි සහ නවසීලන්තය අතර මැද භාගයේදී පිහිටා ඇත. උතුරේ අටෆු සිට දකුණේ ෆකාඕෆෝ දක්වා, ටොකෙලාවු කිලෝමීටර 200 (සැතපුම් 120) ට වඩා අඩු දුරක් විහිදේ. මෙම පරමාණු සැමෝවාට උතුරින් කිලෝමීටර 500 (සැතපුම් 310) පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. මෙම අටොල් යනු, ක්ලැරන්ස් කණ්ඩායමේ ආදිපාදවරයා ලෙස කලක් හැඳින්වූ දූපත් සමූහයකට අයත් අටෆු සහ නුකුනෝනු සහ, බොව්ඩිච් දූපත ලෙස කලක් හැඳින්වූ ෆකාඕෆෝ ය. ඔවුන්ගේ ඒකාබද්ධ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 10.8 (වර්ග සැතපුම් 4.2) වේ. එක් එක් අටොල් වල ගම්මාන පිහිටා ඇති කොරල් දූපත් ගණනාවක් ඇත. ටොකෙලාවු හි උසම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 5 (අඩි 16) ක් උසයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau High Point |url=http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=11926 |website=peakbagger.com}}&lt;/ref&gt; විශාල යාත්‍රා සඳහා වරායන් හෝ වරායන් නොමැත, කෙසේ වෙතත්, අටොල් තුනටම සැපයුම් සහ මගීන් නැව්ගත කරන ජැටියක් ඇත. &lt;ref&gt;{{cite web |title=Port of Atafu |url=http://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/20235 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170309022028/http://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/20235 |archive-date=9 March 2017 |access-date=9 March 2017 |publisher=MarineTraffic.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=WPS – Nukunonu Harbor |url=http://www.worldportsource.com/ports/TKL_Nukunonu_Harbor_4215.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610033929/http://worldportsource.com/ports/TKL_Nukunonu_Harbor_4215.php |archive-date=10 June 2016 |access-date=9 March 2017 |publisher=World Port Source}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Port of Fakaofo |url=http://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/20236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170309022618/http://www.marinetraffic.com/en/ais/details/ports/20236 |archive-date=9 March 2017 |access-date=9 March 2017 |publisher=MarineTraffic.com}}&lt;/ref&gt; ටොකෙලාවු පැසිෆික් නිවර්තන සුළි සුළං තීරයේ පිහිටා ඇත. සංස්කෘතික, ඓතිහාසික සහ භූගෝලීය වශයෙන්, නමුත් දේශපාලනික වශයෙන් නොවන, ටොකෙලාවු දූපත් වල කොටසක් වන සිව්වන දූපත වන්නේ ස්වේන්ස් දූපත (ඔලෝහෙගා) වන අතර එය 1900 පමණ සිට එක්සත් ජනපද පාලනය යටතේ පවතින අතර 1925 සිට ඇමරිකානු සැමෝවා හි කොටසක් ලෙස පරිපාලනය කෙරේ.&lt;ref&gt;United States Code, Title 48, section 1662: 4 March 1925, ch. 563, 43 Stat. 1357 as referred to in ''Tokelau: A history of Government – The constitutional history and legal development of Tokelau''; Compiled and recorded for the Tokelau Law Team by Tony Angelo and Talei Pasikale, 2008&lt;/ref&gt;

ගුවානෝ දූපත් පනතට අනුව, අනෙකුත් ටොකෙලාවු දූපත් තුන මෙන්ම, ස්වේන්ස් දූපත ද 1979 දී ගිවිසුමක් මගින් ටොකෙලාවු වෙත පවරා දෙන ලදී. 2006 දී ටොකෙලාවු ස්වයං නිර්ණ ජනමත විචාරණයට යටත්ව, ඔලොහෙගා (ස්වේන්ස් දූපත) ද ටොකෙලාවු හි කොටසක් ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී, නමුත් 1979 ගිවිසුමේම එම හිමිකම් පෑම යටත් කර ගන්නා ලදී. මෙය ඇමරිකානු සැමෝවා සහ ටොකෙලාවු අතර පැහැදිලිව නිර්වචනය කරන ලද සීමාවක් ස්ථාපිත කළේය.

ස්වේන්ස් වෙත ටොකෙලාවු හි හිමිකම් පෑම සාමාන්‍යයෙන් එක්සත් ජනපදය විසින් පාලනය කරනු ලබන වේක් දූපතට මාෂල් දූපත් සතු හිමිකම් පෑමට සමාන වේ, නමුත් මෙම තරමක් නිද්‍රාශීලී ගැටලුව නැවත මතුවීම ටොකෙලාවු හි යටත් විජිතකරණය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ මෑත කාලීන උත්සාහයන්ගේ අනපේක්ෂිත ප්‍රතිඵලයකි. දේශපාලන ක්ෂේත්‍රය තුළ තම ජාතික අනන්‍යතාවය තල්ලු කිරීමට ටොකෙලාවු වැසියන් තරමක් මැලි බව ඔප්පු වී ඇත: මෑත කාලීන යටත් විජිතකරණ පියවර ප්‍රධාන වශයෙන් දෘෂ්ටිවාදාත්මක හේතූන් මත පිටතින් පලවා හරින ලදී. නමුත් ඒ සමඟම, ටොකෙලාවු වැසියන් ස්වේන්ස් දූපත් වැසියන් සමඟ ඔවුන්ගේ පොදු සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට මැලි වෙති.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ටොකෙලාවු හි ඇටොල් වල භූගෝලීය පිහිටීම්
!ඇටොල් 
!ඛණ්ඩාංක
|-
|අටාෆු 
|{{coord|8|33|6|S|172|30|3|W|region:TK_type:adm2nd|name=Atafu}}
|-
|නුකුනෝනු 
|{{coord|9|10|6|S|171|48|35|W|region:TK_type:adm2nd|name=Nukunonu}}
|-
|ෆකාඕෆෝ 
|{{coord|9|21|55|S|171|12|54|W|region:TK_type:adm2nd|name=Fakaofo}}
|}

== පරිසරය ==
ටොකෙලාවු පිහිටා ඇත්තේ බටහිර පොලිනීසියානු නිවර්තන තෙතමනය සහිත වනාන්තර පරිසර කලාපයේය.&lt;ref name=&quot;DinersteinOlson2017&quot;&gt;{{cite journal|last1=Dinerstein|first1=Eric|last2=Olson|first2=David|last3=Joshi|first3=Anup|last4=Vynne|first4=Carly|last5=Burgess|first5=Neil D.|last6=Wikramanayake|first6=Eric|last7=Hahn|first7=Nathan|last8=Palminteri|first8=Suzanne|last9=Hedao|first9=Prashant|last10=Noss|first10=Reed|last11=Hansen|first11=Matt|display-authors=1|year=2017|title=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm|journal=BioScience|volume=67|issue=6|pages=534–545|doi=10.1093/biosci/bix014|issn=0006-3568|pmc=5451287|pmid=28608869|doi-access=free|last12=Locke|first12=Harvey|last13=Ellis|first13=Erle C|last14=Jones|first14=Benjamin|last15=Barber|first15=Charles Victor|last16=Hayes|first16=Randy|last17=Kormos|first17=Cyril|last18=Martin|first18=Vance|last19=Crist|first19=Eileen|last20=Sechrest|first20=Wes|last21=Price|first21=Lori|last22=Baillie|first22=Jonathan E. M.|last23=Weeden|first23=Don|last24=Suckling|first24=Kierán|last25=Davis|first25=Crystal|last26=Sizer|first26=Nigel|last27=Moore|first27=Rebecca|last28=Thau|first28=David|last29=Birch|first29=Tanya|last30=Potapov|first30=Peter|last31=Turubanova|first31=Svetlana|last32=Tyukavina|first32=Alexandra|last33=de Souza|first33=Nadia|last34=Pintea|first34=Lilian|last35=Brito|first35=José C.|last36=Llewellyn|first36=Othman A.|last37=Miller|first37=Anthony G.|last38=Patzelt|first38=Annette|last39=Ghazanfar|first39=Shahina A.|last40=Timberlake|first40=Jonathan|last41=Klöser|first41=Heinz|last42=Shennan-Farpón|first42=Yara|last43=Kindt|first43=Roeland|last44=Lillesø|first44=Jens-Peter Barnekow|last45=van Breugel|first45=Paulo|last46=Graudal|first46=Lars|last47=Voge|first47=Maianna|last48=Al-Shammari|first48=Khalaf F.|last49=Saleem|first49=Muhammad}}&lt;/ref&gt; මුල් වෘක්ෂලතාදිය බොහොමයක් පොල් වගාවන් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කර ඇති අතර, ඒවායින් සමහරක් අතහැර දමා ලඳු කැලෑ වනාන්තර බවට පත්ව ඇත. ටොකෙලාවු හි අටොල් දේශීය ශාක විශේෂ 38 ක්, කෘමි විශේෂ 150 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ ගොඩබිම් කකුළු විශේෂ 10 ක් සඳහා වාසස්ථාන සපයයි. ජෛව විවිධත්වයට ඇති ලොකුම තර්ජනයක් වන්නේ පොලිනීසියානු මීයා වැනි හඳුන්වා දුන් ක්ෂීරපායී විලෝපිකයන් විසිනි.&lt;ref&gt;{{WWF ecoregion|id=oc0117|name=Western Polynesian tropical moist forests|access-date=27 May 2012}}&lt;/ref&gt;

2011 දී ටොකෙලාවු එහි මුළු සුවිශේෂී ආර්ථික කලාපයම කිලෝමීටර් 319,031 (වර්ග සැතපුම් 123,179) මෝර අභයභූමියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේය.&lt;ref&gt;[http://www.pewenvironment.org/news-room/press-releases/tokelau-declares-shark-sanctuary-85899363741 Pew: ''Tokelau Declares Shark Sanctuary''], 7 September 2011 {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226180701/http://www.pewenvironment.org/news-room/press-releases/tokelau-declares-shark-sanctuary-85899363741|date=26 February 2014}}&lt;/ref&gt;

== ආර්ථිකය ==
ටොකෙලාවුහි ආර්ථිකය ගෝලීය වශයෙන් කුඩාම ආර්ථිකයක් වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් යැපුම් කෘෂිකර්මාන්තය සහ මසුන් ඇල්ලීම මගින් සංලක්ෂිත වේ.&lt;ref name=&quot;Commonwealth-tokelau&quot;&gt;{{Cite web |title=Tokelau |url=https://commonwealthchamber.com/associated-territories/tokelau/ |access-date=2025-03-29 |website=Commonwealth Chamber of Commerce |language=en-US}}&lt;/ref&gt; පදිංචිකරුවන් පොල් (කොප්පරා සඳහා), තාරෝ, පාන්, පැපොල්, කෙසෙල් සහ අත්තික්කා වැනි බෝග වගා කරන අතර ඌරන් සහ කුකුළු මස් ඇතුළු පශු සම්පත් ඇති කරයි. විශේෂයෙන් දේශීය පරිභෝජනය සඳහා මසුන් ඇල්ලීම ඔවුන්ගේ පෝෂණය සඳහා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.'''&lt;ref name=&quot;Commonwealth-tokelau&quot; /&gt;'''

=== ආර්ථික දළ විශ්ලේෂණය ===
භූමියේ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් සීමිත වන අතර, කොප්පරා විකිණීම, තැපැල් මුද්දර, සිහිවටන කාසි, අත්කම් භාණ්ඩ සහ නවසීලන්තයේ වෙසෙන ටොකෙලාවු වැසියන්ගෙන් ලැබෙන ප්‍රේෂණ වලින් ලැබෙන ආදායමයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tokelau country brief |url=https://www.dfat.gov.au/geo/tokelau/Pages/tokelau-country-brief}}&lt;/ref&gt; ටොකෙලාවු වැසියන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 80% ක් විදේශයන්හි ජීවත් වන බැවින් මෙම ප්‍රේෂණ සැලකිය යුතු ය.&lt;ref name=&quot;Commonwealth-tokelau&quot; /&gt;

මෑත වසරවලදී, ටොකෙලාවු එහි ආදායම් මාර්ග විවිධාංගීකරණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. සැලකිය යුතු කරුණක් නම්, එම ප්‍රදේශය එහි රටේ කේත ඉහළ මට්ටමේ වසම (ccTLD) යටතේ වසම් නාම ලියාපදිංචි කිරීම හරහා ආදායමක් උපයා ඇත, .tk. 2012 වන විට, ටොකෙලාවුහි ආර්ථිකයෙන් හයෙන් එකක් පමණ මෙම ප්‍රභවයෙන් ලබා ගන්නා ලදී.

=== සූර්ය බලය ===
නවසීලන්ත විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය මරේ මැකලි පවසන පරිදි, 2012 නොවැම්බර් 7 වන දින 100% පුනර්ජනනීය විදුලිබල ඉලක්කය සපුරා ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 November 2012 |title=Tokelau islands shift to solar energy |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-20233754 |url-status=dead |publisher=BBC |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140220031402/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-20233754 |archivedate=20 February 2014}}&lt;/ref&gt; මීට පෙර ඩීසල් උත්පාදක යන්ත්‍ර භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කරන ලද අතර එය දිනකට පැය 16 ක් පමණ ලබා ගත හැකි විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 August 2023 |title=NZ company turns on first Tokelau solar system |url=https://www.nzherald.co.nz/business/nz-company-turns-on-first-tokelau-solar-system/TF4F5FXMRQN4IGMTWMOTWBQ244/ |website=[[The New Zealand Herald]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=TEDx Talks |date=7 August 2013 |title=Tokelau, bringing solar power to a nation: Dean Parchomchuk and Charlotte Yates at TEDxTauranga |url=https://www.youtube.com/watch?v=QQo7R04RS6Q |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211031/QQo7R04RS6Q |archive-date=31 October 2021 |via=YouTube}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;

930kWp මුළු ජනන ධාරිතාවක් සහිත සූර්ය බලාගාර තුනක් ස්ථාපනය කරන ලද අතර, ඊයම් අම්ල බැටරි උපස්ථයක් 8MWh පමණ ගබඩා කළ හැකි ප්‍රකාශ වෝල්ටීයතාවයෙන් වත්මන් විදුලි ඉල්ලුමෙන් 100% ක් සැපයීමට හැකි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau – Renewable Energy Project Case Study March – 2013 |url=https://prdrse4all.spc.int/system/files/trep-case-study.pdf}}&lt;/ref&gt; පළමු බලාගාරය 2012 අගෝස්තු මාසයේදී නිම කරන ලදී. සමස්තයක් වශයෙන්, සූර්ය පැනල 4,032 ක් භාවිතා කරන අතර එක් එක් කිලෝග්‍රෑම් 250 (රාත්තල් 550) බර බැටරි 1,344 ක් භාවිතා කරයි. මෙම පද්ධති පැයට කිලෝමීටර 230 (පැයට සැතපුම් 143) ක සුළං වලට ඔරොත්තු දෙන පරිදි නිර්මාණය කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |date=9 December 2011 |title=ABC Pacific News reports Tokelau target of 100% renewable energy |url=http://abcasiapacificnews.com/stories/201112/3387536.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512232007/http://abcasiapacificnews.com/stories/201112/3387536.htm |archive-date=12 May 2014 |access-date=30 December 2011 |publisher=Abcasiapacificnews.com}}&lt;/ref&gt; 2011 වන විට, ටොකෙලාවු හි විදුලිය 93% ක් ප්‍රකාශ වෝල්ටීයතාවයෙන් ජනනය කරන ලද අතර ඉතිරි කොටස පොල්තෙල් වලින් ජනනය කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://www.newscientist.com/article/dn20901-coconuts-and-sunshine-will-power-south-pacific-islands.html Coconuts and sunshine will power South Pacific islands] [[New Scientist]], published 2011-09-13. Retrieved 14 September 2011 {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140512232425/http://www.newscientist.com/article/dn20901-coconuts-and-sunshine-will-power-south-pacific-islands.html|date=12 May 2014}}&lt;/ref&gt;2 019 වන විට, වැඩිවන ඉල්ලුම සහ බැටරි පිරිහීම උපස්ථ බලය සඳහා අවශ්‍යතාවය වැඩි කිරීමට හේතු විය.&lt;ref name=&quot;offgrid&quot;&gt;{{cite web |date=14 November 2019 |title=Solar and battery microgrid project to return Tokelau to 100% renewables |url=https://onestepoffthegrid.com.au/solar-and-battery-microgrid-project-to-return-tokelau-to-100-renewables/}}&lt;/ref&gt; අතිරේක PV 210 kW සහ ලිතියම්-අයන බැටරි ධාරිතාව 2MWh ට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සඳහා සැලසුම් සකස් කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;offgrid&quot; /&gt;&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Nukunonu_Lagoon20070716.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nukunonu_Lagoon20070716.jpg|ටොකෙලාවු හි නුකුනෝනු කලපුව
File:Atafu_street_dawn_20070715.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Atafu_street_dawn_20070715.jpg|අටෆු වීදිය
&lt;/gallery&gt;

=== අන්තර්ජාල වසම් නාමය ===
[[File:TokelauInternetByAtoll2011.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TokelauInternetByAtoll2011.png|thumb|ටොකෙලාවු හි අන්තර්ජාල ප්‍රවේශය, 2011]]
ටොකෙලාවු එහි ඉහළම මට්ටමේ වසම වන .tk යටතේ වසම් නාම ලියාපදිංචි කිරීම හරහා එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 10% කට වඩා වැඩි කර ගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6991719.stm|title=Net gains for tiny Pacific nation|date=14 September 2007|work=[[BBC News]]|access-date=24 May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512232450/http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6991719.stm|archive-date=12 May 2014}}&lt;/ref&gt; ලියාපදිංචි කිරීම් නොමිලේ විය හැකි අතර, එම අවස්ථාවේ දී පරිශීලකයාට හිමි වන්නේ භාවිත අයිතිවාසිකම් පමණක් වන අතර වසමටම නොවේ, නැතහොත් ගෙවනු ලැබේ, එය සම්පූර්ණ අයිතිවාසිකම් ලබා දෙයි. නොමිලේ වසම් ටොකෙලාවු නාම සේවාදායකයන් වෙත යොමු කරනු ලැබේ, එය HTML රාමු හරහා වසම නිශ්චිත ලිපිනයකට හෝ නිශ්චිත A හෝ NS වාර්තාවකට හරවා යවන අතර විද්‍යුත් තැපැල් ලිපින 250 ක් දක්වා බාහිර ලිපිනයකට (.tk වසමකට නොවේ) හරවා යවයි.

2003 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, ෆකාඕෆෝ අධිවේගී අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවයක් සහිත ටොකෙලාවු හි පළමු කොටස බවට පත්විය. ටොකෙලාවු පදනම ව්‍යාපෘතියට මුදල් යෙදවීය. ටොකෙලාවු තම අධිකාරිය යටතේ ඇති බොහෝ වසම් නාම ඕනෑම කෙනෙකුට නොමිලේ ලබා දුන්නේ භූමිය සඳහා ප්‍රසිද්ධියක් ලබා ගැනීම සඳහා ය. මෙය ටොකෙලාවු පදිංචිකරුවන් සඳහා වැඩි පරිගණක සහ අන්තර්ජාල ප්‍රවේශය වැනි වැඩිදියුණු කළ විදුලි සංදේශ තාක්ෂණයන් ලබා ගැනීමට ජාතියට ඉඩ දී ඇත. 2012 වන විට, පරිගණක 120ක් පමණ තිබූ අතර, ඒවායින් බොහොමයක් ලැප්ටොප් පරිගණක වූ අතර, ආර්ථිකයෙන් 1/6ක් .tk වසම් නාම වලින් ලැබෙන ආදායමෙන් සමන්විත විය.&lt;ref&gt;Andres, Tommy. &quot;[http://www.cnn.com/2012/06/13/tech/web/tokelau-domain-name-holder/index.html?hpt=hp_bn5 The tiny island with a huge Web presence].&quot; ''[[CNN]]''. 13 June 2012. Retrieved 15 June 2012. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140512233431/http://www.cnn.com/2012/06/13/tech/web/tokelau-domain-name-holder/index.html?hpt=hp_bn5|date=12 May 2014}}&lt;/ref&gt;

ZookNIC වෙතින් දත්ත භාවිතා කරමින් .uk රෙජිස්ට්‍රාර් Nominet විසින් සිදු කරන ලද වසම් නාම ලියාපදිංචිය පිළිබඳ 2016 විශ්ලේෂණයකට අනුව,&lt;ref&gt;{{cite web |date=23 April 2011 |title=Zooknic Internet Geography Project |url=http://www.zooknic.com/ |access-date=11 December 2016 |publisher=Zooknic.com}}&lt;/ref&gt; tk වසම් යනු &quot;ලෝකයේ විශාලතම රට-කේත වසම ... දෙවන සහ තෙවන ස්ථාන හිමි චීනය (.cn) සහ ජර්මනිය (.de) ඒකාබද්ධ කළ තරම් විශාලයි&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Russell Haworth Chief Executive Officer |date=9 March 2016 |title=Mapping the online world – Nominet |url=http://www.nominet.uk/mapping-the-online-world/ |access-date=11 December 2016 |publisher=Nominet.uk}}&lt;/ref&gt;

2023 මාර්තු 3 වන දින, මෙටා සයිබර්ස්කොටින් සහ වෙළඳ ලකුණු උල්ලංඝනය කිරීම සඳහා Freenom වෙත නඩු පැවරූ අතර, එය නව වසම් ලියාපදිංචි කිරීම් නතර කිරීමට හේතු වූ අතර, 2023 නොවැම්බර් මාසයේදී, නොවිසඳුණු කඩකිරීම් හේතුවෙන් ICANN Freenom හි රෙජිස්ට්‍රාර් ප්‍රතීතනය අවසන් කළේය. 2024 පෙබරවාරි වන විට, Freenom Meta සමඟ නඩුව සමථයකට පත් කර, වසම් ව්‍යාපාරයෙන් ඉවත් වන බව නිවේදනය කළ අතර, 2024 මාර්තු වන විට, Freenom වසම් වලින් 99% ක් ප්‍රවේශ විය නොහැකි වූ අතර, එය Cloudflare හි සත්කාරක වසම් වලට සැලකිය යුතු ලෙස බලපායි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mutton |first=Paul |date=15 March 2024 |title=Cloudflare loses 22% of its domains in Freenom .tk shutdown |url=https://www.netcraft.com/blog/cloudflare-loses-22-of-its-domains-in-freenom-tk-shutdown/ |access-date=30 June 2024 |website=Netcraft |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ජනවිකාසය ==
[[File:LanguagesSpokenTokelau2011.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LanguagesSpokenTokelau2011.png|thumb|2006 සහ 2011 ටොකෙලාවු හි භාෂා සංඛ්‍යාලේඛන]]
2016 ටොකෙලාවු සංගණනයට අනුව, ටොකෙලාවු හි සාමාන්‍යයෙන් පදිංචිකරුවන් 1,499 ක ජූර් ජනගහනයක් සිටී. 2011 සහ 2016 අතර ජූර් ජනගහනයේ 6.2% ක වැඩිවීමක් සංගණනයෙන් පෙන්නුම් කෙරේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Final count for 2011 Tokelau Census of Population and Dwellings |url=http://stats.govt.nz/browse_for_stats/people_and_communities/pacific_peoples/2011-tokelau-census-landing-page/final-count-2011-tokelau-census.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203032748/http://www.stats.govt.nz/browse_for_stats/people_and_communities/pacific_peoples/2011-tokelau-census-landing-page/final-count-2011-tokelau-census.aspx |archive-date=3 February 2014 |access-date=16 December 2011 |work=2011 Tokelau Census |publisher=Statistics New Zealand}}&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවුහි ජාතිකයන් ටොකෙලාවුවරුන් ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, ප්‍රධාන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම පොලිනීසියානුවන් ය; එහි වාර්තාගත සුළුතර කණ්ඩායම් නොමැත. වැසියන්ගෙන් 84% ක් පමණ සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ අර්ධ වශයෙන් ටොකෙලාවු ජාතිකයන් වේ; සැමෝවා ජනවාර්ගික ජනතාව ජනගහනයෙන් 6.7% ක් වන අතර ටුවාලුවන් 2.8% කි.&lt;ref name=&quot;CIAPAPUANEWGUINEA&quot;&gt;{{cite web |date=18 October 2021 |title=Australia-Oceania :: Tokelau |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tokelau/ |publisher=CIA The World Factbook}}&lt;/ref&gt; 90% කට වඩා වැඩි ජනතාවක් කතා කරන ප්‍රධාන භාෂාව - ටොකෙලාවුවන් වේ, නමුත් 60% ක් පමණ ඉංග්‍රීසි ද කතා කරයි.

පොලිනීසියානු වැසියන් 1,500 කට වඩා අඩු සංඛ්‍යාවක් ගම්මාන තුනක ජීවත් වෙති. ඔවුන්ගේ හුදකලාව සහ සම්පත් නොමැතිකම ආර්ථික සංවර්ධනය බෙහෙවින් සීමා කරන අතර කෘෂිකර්මාන්තය යැපුම් මට්ටමට සීමා කරයි. ඉතා සීමිත ස්වාභාවික සම්පත් සහ ජනාකීර්ණත්වය නවසීලන්තයට සහ සැමෝවා වෙත සංක්‍රමණය වීමට දායක වේ. 2013 නවසීලන්ත සංගණනයේදී, ටොකෙලාවුවන් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති පුද්ගලයින් 7,000 කට වැඩි පිරිසක්, ටොකෙලාවුහිම ජීවත් වන ප්‍රමාණය මෙන් පස් ගුණයක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;tokelau.org.nz&quot; /&gt; ටූනා ක්ෂය වීම ආහාර සඳහා මසුන් ඇල්ලීම වඩාත් දුෂ්කර කර ඇත.{{Citation needed|date=August 2024}}

ජනගහනයෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් (2016 දී 44.9%) විදේශයන්හි උපත ලැබූ අතර, බොහෝ දුරට සැමෝවා (මුළු ජනගහනයෙන් 15.3%) සහ නවසීලන්තයේ (11.5%).&lt;ref name=&quot;tokelau.org.nz&quot; /&gt;

පිරිමින්ට වඩා තරමක් වැඩි කාන්තාවන් අටෆු සහ ෆකාඕෆෝ හි ජීවත් වන අතර, පිරිමින් නුකුනෝනු පදිංචිකරුවන්ගෙන් 57% කි.&lt;ref&gt;Tokelau Census of Population and Dwellings, Table 1.3.1.&lt;/ref&gt; වයස අවුරුදු 40 හෝ ඊට වැඩි ටොකෙලාවු වැසියන්ගෙන් 9% ක් පමණක් කිසිදා විවාහ වී නොමැත.&lt;ref&gt;Tokelau Census of Population and Dwellings, Table 1.5.&lt;/ref&gt; ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් විදේශයන්හි උපත ලැබූ අයයි; ඉතිරි සියල්ලන්ම පාහේ ජීවත් වන්නේ ඔවුන් ඉපදුණු එකම අටොල් එකකයි.&lt;ref&gt;Tokelau Census of Population and Dwellings, Table 3.2.&lt;/ref&gt; බොහෝ නිවාසවල ඌරන් පහක් හෝ වැඩි ගණනක් සිටී.&lt;ref&gt;Tokelau Census of Population and Dwellings, Table 6.13.&lt;/ref&gt;

අඩු ආදායමක් තිබියදීත්, ටොකෙලාවුහි ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 69 ක් වන අතර එය අනෙකුත් ඕෂනියා දූපත් හා සැසඳිය හැකිය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/country_profiles/4712096.stm#facts|title=Regions and territories: Tokelau|date=16 June 2011|work=[[BBC News]]|access-date=23 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111013082833/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/country_profiles/4712096.stm|archive-date=13 October 2011}}&lt;/ref&gt;
=== ජනගහන ව්‍යුහය ===
{{Hidden begin|title=ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය සහ වයස් කාණ්ඩය අනුව ජනගහනය (සංගණනය 18.10.2016): &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=UNSD — Demographic and Social Statistics |url=https://unstats.un.org/unsd/demographic-social/products/dyb/#statistics |access-date=10 May 2023 |publisher=United Nations}}&lt;/ref&gt;|titlestyle=background:#EEBC35;}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! width=&quot;80pt&quot;|වයස් කාණ්ඩය
! width=&quot;80pt&quot;|පිරිමි
! width=&quot;80pt&quot;|ගැහැණු
! width=&quot;80pt&quot;|මුළු
! width=&quot;80pt&quot;|%
|-
| align=&quot;right&quot; | Total
| align=&quot;right&quot; | 652
| align=&quot;right&quot; | 633 
| align=&quot;right&quot; | 1 285
| align=&quot;right&quot; | 100
|-
| align=&quot;right&quot; | 0–4
| align=&quot;right&quot; | 74
| align=&quot;right&quot; | 65
| align=&quot;right&quot; | 139
| align=&quot;right&quot; | 10.82
|-
| align=&quot;right&quot; | 5–9
| align=&quot;right&quot; | 75
| align=&quot;right&quot; | 75
| align=&quot;right&quot; | 150
| align=&quot;right&quot; | 11.67
|-
| align=&quot;right&quot; | 10–14
| align=&quot;right&quot; | 72
| align=&quot;right&quot; | 65
| align=&quot;right&quot; | 137
| align=&quot;right&quot; | 10.66
|-
| align=&quot;right&quot; | 15–19
| align=&quot;right&quot; | 63
| align=&quot;right&quot; | 53
| align=&quot;right&quot; | 116
| align=&quot;right&quot; | 9.03
|-
| align=&quot;right&quot; | 20–24
| align=&quot;right&quot; | 54
| align=&quot;right&quot; | 39
| align=&quot;right&quot; | 93
| align=&quot;right&quot; | 7.24
|-
| align=&quot;right&quot; | 25–29
| align=&quot;right&quot; | 39
| align=&quot;right&quot; | 47
| align=&quot;right&quot; | 86
| align=&quot;right&quot; | 6.69
|-
| align=&quot;right&quot; | 30–34
| align=&quot;right&quot; | 36
| align=&quot;right&quot; | 43
| align=&quot;right&quot; | 79
| align=&quot;right&quot; | 6.15
|-
| align=&quot;right&quot; | 35–39
| align=&quot;right&quot; | 35
| align=&quot;right&quot; | 27
| align=&quot;right&quot; | 62
| align=&quot;right&quot; | 4.82
|-
| align=&quot;right&quot; | 40–44
| align=&quot;right&quot; | 35
| align=&quot;right&quot; | 40
| align=&quot;right&quot; | 75
| align=&quot;right&quot; | 5.84
|-
| align=&quot;right&quot; | 45–49
| align=&quot;right&quot; | 41
| align=&quot;right&quot; | 40
| align=&quot;right&quot; | 81
| align=&quot;right&quot; | 6.30
|-
| align=&quot;right&quot; | 50–54
| align=&quot;right&quot; | 27
| align=&quot;right&quot; | 36
| align=&quot;right&quot; | 63
| align=&quot;right&quot; | 4.90
|-
| align=&quot;right&quot; | 55–59
| align=&quot;right&quot; | 33
| align=&quot;right&quot; | 20
| align=&quot;right&quot; | 53
| align=&quot;right&quot; | 4.12
|-
| align=&quot;right&quot; | 60–64
| align=&quot;right&quot; | 31
| align=&quot;right&quot; | 23
| align=&quot;right&quot; | 54
| align=&quot;right&quot; | 4.20
|-
| align=&quot;right&quot; | 65–69
| align=&quot;right&quot; | 14
| align=&quot;right&quot; | 23
| align=&quot;right&quot; | 37
| align=&quot;right&quot; | 2.88
|-
| align=&quot;right&quot; | 70–74
| align=&quot;right&quot; | 14
| align=&quot;right&quot; | 11
| align=&quot;right&quot; | 25
| align=&quot;right&quot; | 1.95
|-
| align=&quot;right&quot; | 75+
| align=&quot;right&quot; | 9
| align=&quot;right&quot; | 26
| align=&quot;right&quot; | 35
| align=&quot;right&quot; | 2.72
|-

! width=&quot;50&quot;|වයස් කාණ්ඩය
! width=&quot;80pt&quot;|පිරිමි
! width=&quot;80&quot;|ගැහැණු
! width=&quot;80&quot;|මුළු
! width=&quot;50&quot;|%
|-
| align=&quot;right&quot; | 0–14
| align=&quot;right&quot; | 221
| align=&quot;right&quot; | 205
| align=&quot;right&quot; | 426
| align=&quot;right&quot; | 33.15
|-
| align=&quot;right&quot; | 15–64
| align=&quot;right&quot; | 394
| align=&quot;right&quot; | 368
| align=&quot;right&quot; | 762
| align=&quot;right&quot; | 59.30
|-
| align=&quot;right&quot; | 65+
| align=&quot;right&quot; | 37
| align=&quot;right&quot; | 60
| align=&quot;right&quot; | 97
| align=&quot;right&quot; | 7.55
|-
|}
{{Hidden end}} {{Hidden begin|title=ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය සහ වයස් කාණ්ඩය අනුව ජනගහන ඇස්තමේන්තු (12.12.2019) (දත්ත 2019 ටොකෙලාවු ජනගහන ගණනට යොමු වේ.): &lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;|titlestyle=background:#EEBC35;}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! width=&quot;80pt&quot;|වයස් කාණ්ඩය
! width=&quot;80pt&quot;|පිරිමි
! width=&quot;80pt&quot;|ගැහැණු
! width=&quot;80pt&quot;|මුළු
! width=&quot;80pt&quot;|%
|-
| align=&quot;right&quot; | Total
| align=&quot;right&quot; | 813
| align=&quot;right&quot; | 834
| align=&quot;right&quot; | 1 647
| align=&quot;right&quot; | 100
|-
| align=&quot;right&quot; | 0–4
| align=&quot;right&quot; | 80
| align=&quot;right&quot; | 81
| align=&quot;right&quot; | 161
| align=&quot;right&quot; | 9.78
|-
| align=&quot;right&quot; | 5–9
| align=&quot;right&quot; | 86 
| align=&quot;right&quot; | 87
| align=&quot;right&quot; | 173
| align=&quot;right&quot; | 10.50
|-
| align=&quot;right&quot; | 10–14
| align=&quot;right&quot; | 106
| align=&quot;right&quot; | 81
| align=&quot;right&quot; | 187
| align=&quot;right&quot; | 11.35
|-
| align=&quot;right&quot; | 15–19
| align=&quot;right&quot; | 68
| align=&quot;right&quot; | 72
| align=&quot;right&quot; | 140
| align=&quot;right&quot; | 8.50
|-
| align=&quot;right&quot; | 20–24
| align=&quot;right&quot; | 74
| align=&quot;right&quot; | 65
| align=&quot;right&quot; | 139
| align=&quot;right&quot; | 8.44
|-
| align=&quot;right&quot; | 25–29
| align=&quot;right&quot; | 58
| align=&quot;right&quot; | 60
| align=&quot;right&quot; | 118
| align=&quot;right&quot; | 7.16
|-
| align=&quot;right&quot; | 30–34
| align=&quot;right&quot; | 42
| align=&quot;right&quot; | 60
| align=&quot;right&quot; | 102
| align=&quot;right&quot; | 6.19
|-
| align=&quot;right&quot; | 35–39
| align=&quot;right&quot; | 53
| align=&quot;right&quot; | 54
| align=&quot;right&quot; | 107
| align=&quot;right&quot; | 6.50
|-
| align=&quot;right&quot; | 40–44
| align=&quot;right&quot; | 41
| align=&quot;right&quot; | 47
| align=&quot;right&quot; | 88
| align=&quot;right&quot; | 5.34
|-
| align=&quot;right&quot; | 45–49
| align=&quot;right&quot; | 53
| align=&quot;right&quot; | 38
| align=&quot;right&quot; | 91
| align=&quot;right&quot; | 5.53
|-
| align=&quot;right&quot; | 50–54
| align=&quot;right&quot; | 42
| align=&quot;right&quot; | 56
| align=&quot;right&quot; | 98
| align=&quot;right&quot; | 5.95
|-
| align=&quot;right&quot; | 55–59
| align=&quot;right&quot; | 28
| align=&quot;right&quot; | 45
| align=&quot;right&quot; | 73
| align=&quot;right&quot; | 4.43
|-
| align=&quot;right&quot; | 60–64
| align=&quot;right&quot; | 32
| align=&quot;right&quot; | 28
| align=&quot;right&quot; | 60
| align=&quot;right&quot; | 3.64
|-
| align=&quot;right&quot; | 65–69
| align=&quot;right&quot; | 25
| align=&quot;right&quot; | 19
| align=&quot;right&quot; | 44
| align=&quot;right&quot; | 2.67
|-
| align=&quot;right&quot; | 70–74
| align=&quot;right&quot; | 11
| align=&quot;right&quot; | 14
| align=&quot;right&quot; | 25
| align=&quot;right&quot; | 1.52
|-
| align=&quot;right&quot; | 75–79
| align=&quot;right&quot; | 10
| align=&quot;right&quot; | 11
| align=&quot;right&quot; | 21
| align=&quot;right&quot; | 1.28
|-
| align=&quot;right&quot; | 80–84
| align=&quot;right&quot; | 2
| align=&quot;right&quot; | 11
| align=&quot;right&quot; | 13
| align=&quot;right&quot; | 0.79
|-
| align=&quot;right&quot; | 85–89
| align=&quot;right&quot; | 2
| align=&quot;right&quot; | 4
| align=&quot;right&quot; | 6
| align=&quot;right&quot; | 0.36
|-
| align=&quot;right&quot; | 90+
| align=&quot;right&quot; | 0
| align=&quot;right&quot; | 1
| align=&quot;right&quot; | 1
| align=&quot;right&quot; | 0.06
|-
! width=&quot;50&quot;|වයස් කාණ්ඩය
! width=&quot;80pt&quot;|පිරිමි
! width=&quot;80&quot;|ගැහැණු
! width=&quot;80&quot;|මුළු
! width=&quot;50&quot;|%
|-
| align=&quot;right&quot; | 0–14
| align=&quot;right&quot; | 272
| align=&quot;right&quot; | 249
| align=&quot;right&quot; | 521
| align=&quot;right&quot; | 31.63
|-
| align=&quot;right&quot; | 15–64
| align=&quot;right&quot; | 491
| align=&quot;right&quot; | 525
| align=&quot;right&quot; | 1 016
| align=&quot;right&quot; | 61.69
|-
| align=&quot;right&quot; | 65+
| align=&quot;right&quot; | 50
| align=&quot;right&quot; | 60
| align=&quot;right&quot; | 110
| align=&quot;right&quot; | 6.68
|-
|}
{{Hidden end}}

=== ආගම ===
[[File:Tokelau_Nukuono_Church_20070716.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tokelau_Nukuono_Church_20070716.jpg|thumb|ටොකෙලාවු හි නුකුනෝනු හි නුකුනෝනු පල්ලිය]]
ටොකෙලාවු ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රිස්තියානි වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |date=20 December 2006 |title=2006 Tokelau Census of Population and Dwellings |url=http://www.spc.int/prism/country/tk/stats/Reports/2006censusrpts/2006%20Census%20Tabular%20Report%20-%20Final.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012041242/http://www.spc.int/prism/country/tk/stats/Reports/2006censusrpts/2006%20Census%20Tabular%20Report%20-%20Final.pdf |archive-date=12 October 2013 |access-date=11 November 2009 |pages=Table 2.5}}&lt;/ref&gt; බහුතරයක් සභා ක්‍රිස්තියානි පල්ලියට (එකලෙහියා ෆකලපොටොපොටෝගා කෙලිහියානෝ ටොකෙලාවු) හෝ රෝමානු කතෝලික අයත් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Culture |url=https://www.tokelau.org.nz/About+Us/Culture.html |access-date=2024-10-06 |website=www.tokelau.org.nz}}&lt;/ref&gt;

2016 දී, ප්‍රතිචාර දැක්වූවන්ගෙන් 50.4% ක් සභා ක්‍රිස්තියානි පල්ලියට අයත් වූ අතර, 38.7% ක් රෝමානු කතෝලික, 5.9% ප්‍රෙස්බිටේරියන්, 4.2% ක් අනෙකුත් ක්‍රිස්තියානි සහ 0.8% ක් නිශ්චිතව දක්වා නොමැත.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Tokelau|date=2024-10-03|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tokelau/#:~:text=Congregational%20Christian%20Church%2050.4%25,%20Roman,0.8%25%20(2016%20est.)|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|language=en|access-date=2024-10-06|archive-date=2024-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240408180733/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tokelau/#:~:text=Congregational%20Christian%20Church%2050.4%25,%20Roman,0.8%25%20(2016%20est.)}}&lt;/ref&gt; අටෆු (78.3%) සහ ෆකාඕෆෝ (62.7%) හි පදිංචිකරුවන්ගෙන් බහුතරයක් සභා ක්‍රිස්තියානීන් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. නුකුනෝනු හි පදිංචිකරුවන්ගෙන් බහුතරයක් (81.8%) රෝමානු කතෝලික ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tokelau Population and Housing Census 2016 – Tokelau Census 2016: Final population counts – Pacific Data Hub |url=https://pacificdata.org/data/dataset/spc_tkl_2016_phc_v02_m/resource/46f141a3-71a6-4e75-9c7f-524df2dc854f |access-date=2024-10-06 |website=pacificdata.org |language=en}}&lt;/ref&gt;

== සංස්කෘතිය ==

=== සෞඛ්‍ය සේවා සහ අධ්‍යාපනය ===
[[File:TokelauLiteracyByAge2011.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TokelauLiteracyByAge2011.png|thumb|2011 සංගණනය, ටොකෙලාවු හි වයස අනුව සාක්ෂරතාවය]]
සෑම අතොළුවකටම පාසලක් සහ රෝහලක් ඇත. සෞඛ්‍ය සේවාවන්ට අපියා හි සෞඛ්‍ය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු සහ ප්‍රධාන සායනික උපදේශකවරයෙකු සිටින අතර, ඔහු අවශ්‍ය පරිදි එක් එක් රෝහලට අනුයුක්ත වෛද්‍යවරුන්ට සහාය වීම සඳහා ඇටෝල් සිට ඇටෝල් දක්වා ගමන් කරයි. 2007 දී, සෑම දූපතකම සෑම විටම වෛද්‍යවරයෙකු නොසිටි අතර, හිඩැස් පිරවීම සඳහා ස්ථාන පිරවීමට ස්ථාන පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau |url=https://islandstudies.com/files/2016/11/Tokelau.pdf |access-date=19 November 2023 |publisher=Island Studies}}&lt;/ref&gt;

බොහෝ ටොකෙලාවු තරුණයින් තම අධ්‍යාපනය තවදුරටත් කරගෙන යාම සඳහා නවසීලන්තයට යන අතර, සිසුන් නැවත නිවසට පැමිණ තවත් වසරක අධ්‍යයන කටයුතු සඳහා පිටත් වේ.{{citation needed|date=July 2023}}

=== ක්‍රීඩා ===
[[File:Cricket,_Tokelau_Islands,_1966_(17501454372)_(2).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cricket,_Tokelau_Islands,_1966_(17501454372)_(2).jpg|thumb|1966 ටොකෙලාවු හි ක්‍රිකට්]]
එහි කුඩා ප්‍රමාණය නිසා, ටොකෙලාවු බොහෝ ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩා සංවිධාන සමඟ අනුබද්ධ නොවන අතර, කලාතුරකින් ජාත්‍යන්තර ඉසව්වලට සහභාගී වේ. ටොකෙලාවු සහභාගී වන එකම සැලකිය යුතු ජාත්‍යන්තර තරඟය වන්නේ පැසිෆික් ක්‍රීඩා උළෙලයි. 2007 දී අපියා හි පැවති පැසිෆික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී ටොකෙලාවු සිය ප්‍රථම රන් පදක්කම දිනා ගත් අතර, එහිදී මුළු පදක්කම් පහක් (රන් තුනක්, රිදී එකක් සහ ලෝකඩ එකක්) දිනා ගත් අතර, සමස්ත පදක්කම් සටහනේ 12 වන ස්ථානයට (22 න්) පත්විය. මෙයට වයලිනා ලින්ඩා පේද්‍රෝ (කාන්තා යුගල සහ කාන්තා කේවල) සඳහා රන් පදක්කම් දෙකක් ඇතුළත් වූ අතර, ඇය මේ දක්වා ටොකෙලාවු හි වඩාත්ම සාර්ථක තනි ක්‍රීඩිකාව බවට පත්විය.&lt;ref&gt;[http://www.sportingpulse.com/medal.cgi?mt=11&amp;pID=2 Medals at the 2007 Pacific Games], official website {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110520185116/http://www.sportingpulse.com/medal.cgi?mt=11&amp;pID=2|date=20 May 2011}}&lt;/ref&gt;

2010 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, ටොකෙලාවු මේස පන්දු සංගමය විධිමත් ලෙස ස්ථාපිත කර ඕෂනියා මේස පන්දු සම්මේලනයේ 23 වන සාමාජිකයා බවට පත් වූ විට, මේස පන්දු &quot;මහාද්වීපික හෝ ලෝක මට්ටමින් සාමාජිකත්වය ලබා ගත් ටොකෙලාවු හි පළමු ක්‍රීඩාව&quot; බවට පත්විය.&lt;ref name=&quot;ittf.com&quot;&gt;[http://www.ittf.com/stories/Stories_detail.asp?Year=&amp;General_Catigory=general%2C+Development%2C+Waiting___&amp;ID=22217 &quot;Tokelau, a Speck in the Ocean but an Important New Member for Oceania&quot;], International Table Tennis Federation, 7 October 2010 {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121003171233/http://www.ittf.com/stories/Stories_detail.asp?Year=&amp;General_Catigory=general%2C+Development%2C+Waiting___&amp;ID=22217|date=3 October 2012}}&lt;/ref&gt; ටොකෙලාවු එක්සත් ලෝක මල්ලවපොර සාමාජිකයෙකි.&lt;ref name=&quot;Daniel 2015&quot;&gt;{{cite web |last=Etchells |first=Daniel |date=18 February 2015 |title=Marshall Islands gearing up to stage United World Wrestling Oceania Championships |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1025634/marshall-islands-gearing-up-to-stage-united-world-wrestling-oceania-championships |access-date=5 April 2024 |website=insidethegames.biz}}&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවු පළමු වරට 2010 දී දිල්ලියේ පැවති පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලට සහභාගී වීමට නියමිතව සිටියේය,&lt;ref&gt;[http://www.islandsbusiness.com/islands_business/index_dynamic/containerNameToReplace=MiddleMiddle/focusModuleID=19325/overideSkinName=issueArticle-full.tpl &quot;Sport: Our Quest for Gold&quot;], ''[[Islands Business]]'' {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308071743/http://www.islandsbusiness.com/islands_business/index_dynamic/containerNameToReplace=MiddleMiddle/focusModuleID=19325/overideSkinName=issueArticle-full.tpl|date=8 March 2012}}&lt;/ref&gt; නමුත්, නොදන්නා හේතූන් මත, අවසානයේ එසේ නොවීය.&lt;ref&gt;{{usurped|[https://web.archive.org/web/20101006102931/http://results.cwgdelhi2010.org/en/Participant.mvc/List Participants]}}, website of the 2010 Commonwealth Games&lt;/ref&gt; 2018 දී, ටොකෙලාවු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙල සඳහා සුදුසුකම් නොලබන බව සටහන් විය, එය අවම වශයෙන් ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩා සම්මේලන පහකට අනුබද්ධ වන තෙක්.&lt;ref name=&quot;RNZ 2018&quot;&gt;{{cite web |date=11 May 2018 |title=Sport: Tokelau wrestling earns Commonwealth nod |url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/357136/sport-tokelau-wrestling-earns-commonwealth-nod |access-date=20 January 2024 |website=[[RNZ]]}}&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවුහි ජාතික ක්‍රීඩා සම්මේලනයක් ඇති අතර, සැලකිය යුතු ක්‍රීඩා උත්සවයක් වන්නේ වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන ටොකෙලාවු ක්‍රීඩා උළෙලයි. ඒවා පවත්වන විට, &quot;සියලුම ටොකෙලාවු පාහේ නිශ්චලව පවතී&quot;, මන්ද &quot;ජනගහනයෙන් 50% කට වඩා වැඩි පිරිසක් සහභාගී වන අතර සියලුම වැඩ සහ පාසල් එකල නතර වේ&quot;. 2010 ක්‍රීඩා උළෙලට රග්බි සෙවන්ස්, නෙට්බෝල් සහ කිලිකිටි තරඟ ඇතුළත් වූ අතර, &quot;සංස්කෘතික සන්ධ්‍යාවක් [...] එහිදී එක් එක් පරමාණුව ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ගීත සහ නැටුම් ප්‍රදර්ශනය කරයි&quot;.&lt;ref name=&quot;ittf.com&quot; /&gt;

ටොකෙලාවු වෙත නෙට්බෝල් බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් හඳුන්වා දුන් බව සැලකේ, නමුත් නවසීලන්ත රජය එම භූමිය අත්පත් කරගත් විට එය වඩාත් ජනප්‍රිය විය. මෙම ක්‍රීඩාව බොහෝ විට අන්තර්-දූපත් ක්‍රීඩා තරඟ අතරතුර, රග්බි ලීගය සහ වොලිබෝල් වැනි අනෙකුත් ක්‍රීඩා සමඟ ක්‍රීඩා කරනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{cite book |last=McQuarrie |first=Peter |title=Tokelau People, Atolls and History |publisher=Publications Committee of MacMillan Browne Centre for Pacific Studies |year=2007 |isbn=978-1-877449-41-3 |location=Wellington, New Zealand}}&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවු හි, පාපන්දු ලීගයට මට්ටම් දෙකක් ඇත. Fale, Fakaofo වෙතින්, හොඳම සමාජ දෙකක් වන්නේ Hakava Club සහ Matalele Club වේ.&lt;ref name=&quot;rsssf&quot;&gt;[https://www.rsssf.org/tablest/tokelau.html &quot;Tokelau&quot;], Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation, 29 July 2010.&lt;/ref&gt;

== විදුලි සංදේශ ==
[[File:Tokelau_barge.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tokelau_barge.JPG|thumb|MV ටොකෙලාවු වෙතින් භාණ්ඩ සහ මගීන් එකතු කිරීම සඳහා නුකුනෝනු හි ගොඩබෑමේ බෑවුමෙන් බාර්ජ් එකක් පිටත් වේ.]]
ටොකෙලාවු දූපත් සහ සැමෝවා අතර ගුවන් විදුලි දුරකථන සේවාවක් ඇත. 1997 දී, චන්ද්‍රිකා පෘථිවි මධ්‍යස්ථාන තුනක් සහිත රජය විසින් නියාමනය කරන ලද දුරකථන සේවාවක් (TeleTok) ස්ථාපිත කරන ලද අතර, එමඟින් ටොකෙලාවු දුරකථනය හරහා සම්බන්ධ වූ ලෝකයේ අවසාන ස්ථානය බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;crime&quot;&gt;{{Cite web |last=Judah |first=Jacob |date=2 November 2023 |title=How a tiny Pacific Island became the global capital of cybercrime |url=https://www.technologyreview.com/2023/11/02/1082798/tiny-pacific-island-global-capital-cybercrime/ |website=[[MIT Technology Review]] |publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]] |accessdate=10 November 2023}}&lt;/ref&gt; සෑම පරමාණුවකම නැව්ගත කිරීමේ සහ කාලගුණ වාර්තා විකාශනය කරන ගුවන් විදුලි විකාශන මධ්‍යස්ථානයක් ඇති අතර සෑම නිවසකටම ගුවන් විදුලියක් හෝ එකකට ප්‍රවේශයක් ඇත. රජයේ පුවත් පත්‍රිකාවක් වන Te Vakai හරහා ප්‍රවෘත්ති ප්‍රචාරය කෙරේ.

2019 දී, ටොකෙලාවු, ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අතර විහිදෙන සදර්න් ක්‍රොස් කේබල් හි 60 Tbps NEXT සබ්සී කේබලයට සම්බන්ධ වීමට එකඟ විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.zdnet.com/article/pacific-islands-sign-on-for-next-subsea-cable/|title=Pacific islands sign on for NEXT subsea cable|last1=Reichert|first1=Corinne|access-date=7 November 2023|publisher=ZDNet}}&lt;/ref&gt; 2021 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, දිවයින නව කේබලයට සම්බන්ධ කරන ලදී&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.mfat.govt.nz/en/media-and-resources/submarine-internet-cable-lands-in-tokelau/|title=Submarine internet cable lands in Tokelau|date=23 September 2021|work=New Zealand Ministry of Foreign Affairs and Trade|access-date=7 November 2023}}&lt;/ref&gt; සහ 2022 ජූලි මාසයේදී සේවාවන් දියත් කරන ලද අතර, ලොව පුරා දත්ත මධ්‍යස්ථාන වෙත 400GbE විදුලි සංදේශ සේවා ජාලයකට ප්‍රවේශය ලබා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.ciena.com/about/newsroom/press-releases/southern-cross-next-launches!|title=Southern Cross NEXT Launches!|work=ciena.com|access-date=7 November 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.crn.com.au/news/southern-cross-next-cable-completed-579953|title=Southern Cross NEXT cable completed|date=5 May 2022|access-date=7 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230729090434/https://www.crn.com.au/news/southern-cross-next-cable-completed-579953|archive-date=29 July 2023|website=crn.com.au|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවු හි ජාත්‍යන්තර ඇමතුම් කේතය 690 වන අතර, 2015 නොවැම්බර් සිට ඉලක්කම් පහක දුරකථන අංක තිබේ (පවතින ඉලක්කම් හතරේ අංක &quot;2&quot; අංකයෙන් උපසර්ග කර ඇත).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pacific Islands Telecommunications Association |url=http://www.pita.org.fj/index.cfm?action=news&amp;cmd=view&amp;id=203833E2-5254-005C-8E72D879D688FD97 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161017050921/http://www.pita.org.fj/index.cfm?action=news&amp;cmd=view&amp;id=203833E2-5254-005C-8E72D879D688FD97 |archive-date=17 October 2016 |access-date=11 December 2016 |publisher=PITA}}&lt;/ref&gt;

ටොකෙලාවු .tk රටේ කේත ඉහළ මට්ටමේ වසම පරිපාලනය කරයි.&lt;ref name=&quot;crime&quot; /&gt;

== ප්‍රවාහනය ==
ටොකෙලාවු හි සේවය කරනු ලබන්නේ කුඩා MV ටොකෙලාවු වෙනුවට 2016 දී අලුතින් ලබා දුන් සහ ටොකෙලාවු ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව සහ ප්‍රවාහන හා නාවික සමාගම විසින් ඒකාබද්ධව කළමනාකරණය කරන ලද MV මතලිකි විසිනි. ජාත්‍යන්තර නෞකා වල මගීන් 60 දෙනෙකුට සහ ටොකෙලාවු දූපත් අතර ප්‍රවාහනය සඳහා 120 දෙනෙකුට ධාරිතාවක් ඇති මෙම නෞකාව, ටොකෙලාවු සහ අපියා අතර සති දෙකකට වරක් ක්‍රියාත්මක වන අතර, ගමනට දිනකට වඩා ටිකක් වැඩි කාලයක් ගතවේ.&lt;ref&gt;{{cite web |date=25 February 2016 |title=Tokelau receives new ferry from NZ govt |url=https://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/297446/tokelau-receives-new-ferry-from-nz-govt |access-date=30 April 2018 |publisher=Government of Tokelau}}&lt;/ref&gt; කැපවූ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකාවක් වන MV Kalopaga, 2018 දී සේවයට පිවිසි අතර වරලත් භාණ්ඩ ප්‍රවාහන යාත්‍රා ප්‍රතිස්ථාපනය කළේය.&lt;ref name=&quot;Radio NZ&quot;&gt;{{cite web |date=8 March 2018 |title=Tokelau still pushing for air services in talks with NZ |url=https://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/352082/tokelau-still-pushing-for-air-services-in-talks-with-nz |access-date=30 April 2018 |publisher=[[Radio NZ]]}}&lt;/ref&gt;

නැව් භාණ්ඩ පැටවීම සහ බෑම සිදු කරනු ලබන්නේ, ජනතාව ජීවත් වන දූපතේ පහළට සුළං හමන පැත්තට මෝටර් රථ ධාවනය කිරීම සහ දුම්රිය ස්ථානය නඩත්තු කිරීම, වරින් වර එන්ජින් භාවිතා කිරීම මගින්, වෙරළට හෝ ඉන් පිටතට භාණ්ඩ මාරු කිරීම සඳහා ගොඩබෑමේ බාර්ජ් එකක් මෝටර් රථවලින් පිටතට ගෙන යා හැකි වන පරිදි ය.{{citation needed|date=July 2023}} වෙරළට ආපසු යන විට, බාර්ජ් ගල්පර හරහා වෙරළට පටු නාලිකාවක් හරහා ගමන් කරයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ගොඩබෑම සාගර රළ පහරකට ලක් වන අතර වෙරළට ගොඩබෑම සඳහා සැලකිය යුතු කුසලතාවක් සහ බොහෝ විට සිරුරු වලට කොරල් සීරීම් අවශ්‍ය වේ. අයහපත් කාලගුණය නිසා බාර්ජ් එක ගමනට බාධා ඇති වූ විට, නෞකාව සුදුසු කාලගුණය එනතෙක් බලා සිටීමට හෝ එහි මගීන් හෝ භාණ්ඩ පැටවීමට හෝ බෑමට හෝ දෙකම කිරීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා වෙනත් පරමාණු වලින් එකකට යයි.{{citation needed|date=July 2023}}

ටොකෙලාවු හි ගුවන් තොටුපළක් නොමැති බැවින් බෝට්ටු ප්‍රධාන ගමන් සහ ප්‍රවාහන මාධ්‍ය වේ. සමහර මුහුදු ගුවන් යානා සහ උභයජීවී ගුවන් යානා දිවයිනේ කලපුවලට ගොඩබෑමට හැකියාව ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tokelau |url=http://www.southseas.co.uk/Tokelau.htm |access-date=11 December 2016 |publisher=Southseas.co.uk}}&lt;/ref&gt; 2010 දී නවසීලන්ත රජය විසින් ගුවන් පථයක් සලකා බලන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |date=4 August 2010 |title=New Zealand looking into feasibility of air service to Tokelau &amp;#124; Radio New Zealand News |url=http://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/191810/new-zealand-looking-into-feasibility-of-air-service-to-tokelau |access-date=11 December 2016 |publisher=[[Radio NZ]]}}&lt;/ref&gt; 2016 දී, හෙලිකොප්ටරයෙන් සැමෝවා සමඟ පරමාණු සම්බන්ධ කිරීමේ සැලසුම් අධික පිරිවැය හේතුවෙන් අත්හැර දැමීමට සිදු වූ අතර, ඉදිරි වසරවලදී ගුවන් සේවා ස්ථාපිත කිරීම සඳහා උදව් ඉල්ලා නවසීලන්ත රජයට නැවත ඇමතුම් ලැබුණි.&lt;ref name=&quot;Radio NZ&quot; /&gt; 2022 වන විට, නවසීලන්ත රජය විසින් අරමුදල් සපයන ලද ගුවන් තොටුපළ ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට යන බව වාර්තා විය.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Tokalau |first=Torika |date=17 July 2022 |title=Project to get Tokelau its first airfield under way after pandemic delays |url=https://www.stuff.co.nz/national/129270339/project-to-get-tokelau-its-first-airfield-under-way-after-pandemic-delays |access-date=21 August 2023 |publisher=[[Stuff (website)|Stuff]]}}&lt;/ref&gt;

== සටහන් ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== යොමු කිරීම් ==
[[ප්‍රවර්ගය:දූපත් රටවල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි භාෂාව, නිල භාෂාවක් ලෙස භාවිතා වන රටවල් සහ භූමි ප්‍රදේශ]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
&lt;references /&gt;{{ඕෂනියාවේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}</text>
      <sha1>nvx5lj7pas9b615obi8m86w2blrmv02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සතර දළදාවහන්සේ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184126</id>
    <redirect title="සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)" />
    <revision>
      <id>794977</id>
      <parentid>758644</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>5927</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] to [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</comment>
      <origin>794977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="f8kywmn0n42qj3csej3dp0l8q90pdud" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</text>
      <sha1>f8kywmn0n42qj3csej3dp0l8q90pdud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:සතර දළදාවහන්සේ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>184127</id>
    <redirect title="සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)" />
    <revision>
      <id>794980</id>
      <parentid>758646</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>5927</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] to [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</comment>
      <origin>794980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161" sha1="av7c4s55k8iety2sie5s8cevxh7dk2v" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</text>
      <sha1>av7c4s55k8iety2sie5s8cevxh7dk2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184140</id>
    <redirect title="සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)" />
    <revision>
      <id>794978</id>
      <parentid>758837</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T00:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>5927</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] to [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</comment>
      <origin>794978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="f8kywmn0n42qj3csej3dp0l8q90pdud" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</text>
      <sha1>f8kywmn0n42qj3csej3dp0l8q90pdud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>උත්තරීතර මහානායක හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194634</id>
    <revision>
      <id>794965</id>
      <parentid>794559</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:51:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>typo</comment>
      <origin>794965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18058" sha1="7oa2beho8rsjm7u1sjzecwdf9gnx4t1" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post            = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| body             = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| native_name      =&lt;small&gt;Supreme Mahanayaka of [[Sri Lanka]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;(Supreme Patriarch of Sri Lanka)&lt;br&gt; for the Amarapura Sangha Council&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;உத்தரீதர மகாநாயக்க தேரர் - [[இலங்கை]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;{{lang|th-Latn|උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව}}&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|flag =
|flagsize =
|flagborder =
|flagcaption =
| insignia         = File:logo of supreme mahanyaka.jpg 
| insigniasize     = 120px
| insigniacaption  = උත්තරීතර මහනාහිමි ධුරයේ විජිනිපත් ලාංඡනය 
| image            = File:supreme mahanyaka thero.jpg
| alt = 
| imagesize        = 230px
| caption          = වත්මන් ධුරය දරන&lt;br&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| incumbent        = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි]]
| incumbentsince   = 2024 නොවැම්බර් 26
| type = බෞද්ධ භික්ෂු තනතුරු
| status = නිකායේ ඉහළම ධුරය
| department = 
| style            = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර 
| member_of = අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| reports_to  = 
| residence        = ●අමරපුර මහා නිකායේ සංඝ මූලස්ථාන කාර්යාලය - වැල්ලවත්ත,කොළඹ 06&lt;br&gt;●ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය - බළංගොඩ 
| nominator        = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| appointer        = [[ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති]]
| appointer_qualified = 
| termlength       = ජීවිතාන්තය දක්වා
| termlength_qualified = 
| constituting_instrument = 
| precursor = 
| formation        = 1969
| first  = [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
| abolished = 
| succession = 
| abbreviation = 
| unofficial_names = 
| deputy = 
| salary = 
| website          = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' නැතහොත් '''අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' ({{langx|en|Supreme Mahanayaka Thero of Sri Lanka, for The Amarapura Sangha Council}}) යනු අනු පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ ඉහළම ප්‍රධානී තනතුර වේ.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කරනු ලබයි.උත්තරීතර මහානායක පදවිය අමරපුර නිකාය සතුව පමණක් පවතින සුවිශේෂ පදිවියකි.&lt;ref&gt;https://www.budusarana.lk/budusarana/2021/07/31/tmp.asp?ID=fea01&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි මූලාරම්භය==
අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමරපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය.එහිදී &quot;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව&quot; පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්]] පත් කරන ලදී.උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.ප්‍රථම උත්තරීතර මහානායක ධුරය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය හිමියන් වෙත පළමුව ප්‍රධානය කිරීමට එකඟත්වය පළ වූ නමුත් උන්වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුකොටගෙන [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි]]යන් එම ධුරයට පත් වීම සිදු විය.&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B6%85%E0%B6%A7-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%AF%E0%B7%85-%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B7%84-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%B4%E0%B6%AB/2-598708&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://e-thaksalawa.moe.gov.lk/lcms/pluginfile.php/22271/mod_resource/content/1/sg9_bud_chap11.pdf&lt;/ref&gt;

උත්තරීතර මහානායක ධුරයට සෑම විටම පත් වන්නේ අමරපුර නිකායේ පාර්ශ්වය 22 න් එක් පාර්ශ්වයක් නියෝජනය කරනු ලබන මහානායක හිමිනමකි.උන්වහන්සේ අනික් නිකායන් වල සහ අමරපුර සංඝ සභාවේ නිලධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බහුතර කැමැත්ත මත සිදු වේ.බොහෝ විට කිසියම් උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් අපවත් වූ පසු පුරප්පාඩුවන උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා පත්වන්නේ ඒ වනවිට අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරනු ලබන මහානායක හිමියන් ය.නමුත් එය නීතියක් නොවන අතර අමරපුර සංඝ සභාවේ නිළධාරී මණ්ඩලයේ සමාජික භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හා තෝරාගනු ලබන මහානායක හිමි නමගේ කැමැත්ත අකමැත්ත මත ඒ තීරණය වෙනස් වීමට ඉඩකඩ තිබේ.ඒ අනුව IV වන උත්තරීතර මහානායක ධුරය දක්වාම පිළිවෙලින් සභාපති හිමි නම මීළඟ උත්තරීතර මහානායක ධුරය පත් වුන නමුත් වර්තමාන V වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් පත්වන්නේ මීට පෙර අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය නොදරා සෘජුවම උත්තරීතර මහානායක පදවිය උදෙසා තේරීපත්වූ ප්‍රථම මහානායක හිමි ලෙසය.&lt;ref&gt;https://sinhala.adaderana.lk/news/203763&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි වැදගත්කම==
මෙම උත්තරීතර මහානායක පදවිය සඳහා ජේෂ්ඨ හිමිනමක් තෝරාපත්කරගත් පසු තනතුර පිළිබඳව අක්තපත්‍ර භාර දීම සෑම විටම ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කිරීම සම්ප්‍රදාය වේ.එසේ අක්තපත්‍ර පිරිනැමීම මගින් නිල වශයෙන් පුරප්පාඩුව පැවති උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා නව උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් පත්වන අතර උන්වහන්සේ පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් සමස්ත අමරපුර සංඝ සභාවේ ම ප්‍රධානී ලෙස කටයුතු කරනු ලබයි.වැදගත් රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන උත්සව වලදී දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කිරීම,අමරපුර සංඝ සභාව විසින් ගනු ලබන තීරණ අවසන් වරට තහවුරු කිරීම ආදී බොහෝ කටයුතු සදහා මෙමගින් උන්වහන්සේට අවසර ලැබේ.&lt;ref&gt;https://sinhalasangha.wordpress.com/2023/05/30/1939-2023-%E0%B6%AF%E0%B7%9C%E0%B6%A9%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B7%84%E0%B6%BD-%E0%B6%A0%E0%B6%B1%E0%B7%8A&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/01/17/tmp.asp?ID=news02&lt;/ref&gt;

==විජිනිපත් ලාංඡනය==
උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ නිල ලාංඡනය විජිනිපත වන අතර එය උත්තරීතර මහානායක හිමියන් නියෝජනය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයා විසින් නව උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වෙත අක්තපත්‍ර පිරිනැමීමෙන් පසුව බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා හෝ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා නිල විජිනිපත මහානායක හිමියන් වෙත ප්‍රධානය කිරීම සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය වේ.&lt;ref&gt;https://siyathanews.lk/archives/94&lt;/ref&gt;

විජිනිපත එක් එක් මහානායක හිමියන්ට අනුව කුඩා වෙනස්කම් සහිතව නිර්මාණය විය හැකි වුවත් සමස්තයක් ලෙස බෝ පතක හැඩැතිව බෝ තුඩ කෙළවර ඇල්ලීමේ මිටකින් යුතුව විජිනිපතෙහි මැද අමරපුර සංඝ සභාවේ නිල ලාංඡනය සහ ඊට පහළින් කුඩා සිංහල අකුරින් &quot;උත්තරීතර මහානායක පදවිය&quot; යන්න නිර්මාණය කර පැවතීම දැකිය හැක.&lt;ref&gt;https://www.budusarana.lk/budusarana/2016/01/02/tmp.asp?ID=fea01&lt;/ref&gt;

== උත්තරීතර මහානායක හිමි ලැයිස්තුව ==

පහතින් දැක්වෙන්නේ මේ දක්වා තේරී පත්ව ඇති මහානායක හිමිවරුන් සහ උන්වහන්සේලා පිළිබඳව සංක්ෂිප්ත විස්තරයකි.&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B6%9A%E0%B6%BA-%E0%B6%AD%E0%B6%AF%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8/2-587877&lt;/ref&gt;

{|width=100% class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=3% |අංකය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=10%|පින්තූරය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=24%|නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=7%|ගිහි නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය ආරම්භය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය අවසානය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|නිකාය පාර්ශවය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|[[File:madihe pannasiha thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;| බෙන්සන් විල්මට්
|align=&quot;center&quot;|1969 ජූලි මස 13
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස 09
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය 
|align=&quot;center&quot;|මහරගම ශ්‍රී වජිරඤාණ භික්ෂු පුහුණු ධර්මායතනය
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|[[File:davuldena gnanissara.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි|දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|කිරිබද්දන මුදියන්සේ 
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස
|align=&quot;center&quot;|2017 අප්‍රේල් 03
|align=&quot;center&quot;|උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
|align=&quot;center&quot;|පාගොඩ ශ්‍රී විද්‍යාවිජයාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|[[File:kotugoda dhammawasa.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි|කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු 
|align=&quot;center&quot;|2017 අගෝස්තු මස
|align=&quot;center&quot;|2021 මාර්තු 22
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර පාර්ශ්වය
|align=&quot;center&quot;|ගල්කිස්ස ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|[[File:dodampahala chandhrasiri.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සුගුණදාස
|align=&quot;center&quot;|2021 ජූලි 20
|align=&quot;center&quot;|2023 මැයි 16
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;| කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|align=&quot;center&quot;|[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම 
|align=&quot;center&quot;|2024 නොවැම්බර් මස 26
|align=&quot;center&quot;|වර්තමානය 
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;|බළංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය 
|}

==අමතර ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
*[[රාමඤ්ඤ නිකාය]]
*[[සියම් මහ නිකාය]]
*[[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය]]
*[[සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය]]
*[[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>7oa2beho8rsjm7u1sjzecwdf9gnx4t1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794966</id>
      <parentid>794965</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit</comment>
      <origin>794966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20926" sha1="3sa7qdpqtc208lyciwwpzmibtbjmi3k" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post            = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| body             = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| native_name      =&lt;small&gt;Supreme Mahanayaka of [[Sri Lanka]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;(Supreme Patriarch of Sri Lanka)&lt;br&gt; for the Amarapura Sangha Council&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;உத்தரீதர மகாநாயக்க தேரர் - [[இலங்கை]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;{{lang|th-Latn|උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව}}&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|flag =
|flagsize =
|flagborder =
|flagcaption =
| insignia         = File:logo of supreme mahanyaka.jpg 
| insigniasize     = 120px
| insigniacaption  = උත්තරීතර මහනාහිමි ධුරයේ විජිනිපත් ලාංඡනය 
| image            = File:supreme mahanyaka thero.jpg
| alt = 
| imagesize        = 230px
| caption          = වත්මන් ධුරය දරන&lt;br&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| incumbent        = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි]]
| incumbentsince   = 2024 නොවැම්බර් 26
| type = බෞද්ධ භික්ෂු තනතුරු
| status = නිකායේ ඉහළම ධුරය
| department = 
| style            = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර 
| member_of = අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| reports_to  = 
| residence        = ●අමරපුර මහා නිකායේ සංඝ මූලස්ථාන කාර්යාලය - වැල්ලවත්ත,කොළඹ 06&lt;br&gt;●ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය - බළංගොඩ 
| nominator        = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| appointer        = [[ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති]]
| appointer_qualified = 
| termlength       = ජීවිතාන්තය දක්වා
| termlength_qualified = 
| constituting_instrument = 
| precursor = 
| formation        = 1969
| first  = [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
| abolished = 
| succession = 
| abbreviation = 
| unofficial_names = 
| deputy = 
| salary = 
| website          = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' නැතහොත් '''අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' ({{langx|en|Supreme Mahanayaka Thero of Sri Lanka, for The Amarapura Sangha Council}}) යනු අනු පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ ඉහළම ප්‍රධානී තනතුර වේ.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කරනු ලබයි.උත්තරීතර මහානායක පදවිය අමරපුර නිකාය සතුව පමණක් පවතින සුවිශේෂ පදිවියකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහා නායක මහා මහෝපාධ්‍යාය අග්ගමහා පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහළ චන්දසිරි මහනාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2021/07/31/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි මූලාරම්භය==
අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමරපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය.එහිදී &quot;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව&quot; පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්]] පත් කරන ලදී.උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.ප්‍රථම උත්තරීතර මහානායක ධුරය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය හිමියන් වෙත පළමුව ප්‍රධානය කිරීමට එකඟත්වය පළ වූ නමුත් උන්වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුකොටගෙන [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි]]යන් එම ධුරයට පත් වීම සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-09-10 |title=දහඅට වසරකට පෙර අපවත් වී වදාළ මඩිහේ මහානාහිමිපාණෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B6%85%E0%B6%A7-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%AF%E0%B7%85-%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B7%84-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%B4%E0%B6%AB/2-598708 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=බුදුබව පැතූ බලංගොඩ මහානායක හාමුදුරුවෝ |url=https://e-thaksalawa.moe.gov.lk/lcms/pluginfile.php/22271/mod_resource/content/1/sg9_bud_chap11.pdf |website=e-thaksalawa.moe.gov.lk}}&lt;/ref&gt;

උත්තරීතර මහානායක ධුරයට සෑම විටම පත් වන්නේ අමරපුර නිකායේ පාර්ශ්වය 22 න් එක් පාර්ශ්වයක් නියෝජනය කරනු ලබන මහානායක හිමිනමකි.උන්වහන්සේ අනික් නිකායන් වල සහ අමරපුර සංඝ සභාවේ නිලධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බහුතර කැමැත්ත මත සිදු වේ.බොහෝ විට කිසියම් උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් අපවත් වූ පසු පුරප්පාඩුවන උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා පත්වන්නේ ඒ වනවිට අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරනු ලබන මහානායක හිමියන් ය.නමුත් එය නීතියක් නොවන අතර අමරපුර සංඝ සභාවේ නිළධාරී මණ්ඩලයේ සමාජික භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හා තෝරාගනු ලබන මහානායක හිමි නමගේ කැමැත්ත අකමැත්ත මත ඒ තීරණය වෙනස් වීමට ඉඩකඩ තිබේ.ඒ අනුව IV වන උත්තරීතර මහානායක ධුරය දක්වාම පිළිවෙලින් සභාපති හිමි නම මීළඟ උත්තරීතර මහානායක ධුරය පත් වුන නමුත් වර්තමාන V වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් පත්වන්නේ මීට පෙර අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය නොදරා සෘජුවම උත්තරීතර මහානායක පදවිය උදෙසා තේරීපත්වූ ප්‍රථම මහානායක හිමි ලෙසය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-11-26 |title=මෛත්‍රී මූර්ති හිමි අමරපුර මහා නිකායේ මහානායක ධුරයට |url=https://sinhala.adaderana.lk/news/203763 |website=adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි වැදගත්කම==
මෙම උත්තරීතර මහානායක පදවිය සඳහා ජේෂ්ඨ හිමිනමක් තෝරාපත්කරගත් පසු තනතුර පිළිබඳව අක්තපත්‍ර භාර දීම සෑම විටම ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කිරීම සම්ප්‍රදාය වේ.එසේ අක්තපත්‍ර පිරිනැමීම මගින් නිල වශයෙන් පුරප්පාඩුව පැවති උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා නව උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් පත්වන අතර උන්වහන්සේ පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් සමස්ත අමරපුර සංඝ සභාවේ ම ප්‍රධානී ලෙස කටයුතු කරනු ලබයි.වැදගත් රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන උත්සව වලදී දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කිරීම,අමරපුර සංඝ සභාව විසින් ගනු ලබන තීරණ අවසන් වරට තහවුරු කිරීම ආදී බොහෝ කටයුතු සදහා මෙමගින් උන්වහන්සේට අවසර ලැබේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-05-30 |title=1939-2023 දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනායක මාහිමි |url=https://sinhalasangha.wordpress.com/2023/05/30/1939-2023-%e0%b6%af%e0%b7%9c%e0%b6%a9%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%b4%e0%b7%84%e0%b6%bd-%e0%b6%a0%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%af%e0%b7%83%e0%b7%92%e0%b6%bb%e0%b7%92-%e0%b6%b8%e0%b7%84%e0%b6%b1%e0%b7%8f/ |website=sinhalasangha.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙත පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/01/17/tmp.asp?ID=news02 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==විජිනිපත් ලාංඡනය==
උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ නිල ලාංඡනය විජිනිපත වන අතර එය උත්තරීතර මහානායක හිමියන් නියෝජනය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයා විසින් නව උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වෙත අක්තපත්‍ර පිරිනැමීමෙන් පසුව බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා හෝ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා නිල විජිනිපත මහානායක හිමියන් වෙත ප්‍රධානය කිරීම සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2017-08-03 |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබද ශ්‍රී සන්නස් පත්‍ර පිළිගැන්වීමේ පුණ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://siyathanews.lk/archives/94 |website=siyathanews.lk}}&lt;/ref&gt;

විජිනිපත එක් එක් මහානායක හිමියන්ට අනුව කුඩා වෙනස්කම් සහිතව නිර්මාණය විය හැකි වුවත් සමස්තයක් ලෙස බෝ පතක හැඩැතිව බෝ තුඩ කෙළවර ඇල්ලීමේ මිටකින් යුතුව විජිනිපතෙහි මැද අමරපුර සංඝ සභාවේ නිල ලාංඡනය සහ ඊට පහළින් කුඩා සිංහල අකුරින් &quot;උත්තරීතර මහානායක පදවිය&quot; යන්න නිර්මාණය කර පැවතීම දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක අග්ගමහා පණ්ඩිත දවුල්දෙණ ඤාණිස්සර මහා නාහිමි 101 වන ජන්ම සංවත්සරය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2016/01/02/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

== උත්තරීතර මහානායක හිමි ලැයිස්තුව ==

පහතින් දැක්වෙන්නේ මේ දක්වා තේරී පත්ව ඇති මහානායක හිමිවරුන් සහ උන්වහන්සේලා පිළිබඳව සංක්ෂිප්ත විස්තරයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-03-25 |title=අමරපුර මහානිකාය තෙදවත් කළ කොටුගොඩ මහ නා හිමි |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B6%9A%E0%B6%BA-%E0%B6%AD%E0%B6%AF%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8/2-587877 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;

{|width=100% class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=3% |අංකය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=10%|පින්තූරය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=24%|නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=7%|ගිහි නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය ආරම්භය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය අවසානය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|නිකාය පාර්ශවය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|[[File:madihe pannasiha thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;| බෙන්සන් විල්මට්
|align=&quot;center&quot;|1969 ජූලි මස 13
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස 09
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය 
|align=&quot;center&quot;|මහරගම ශ්‍රී වජිරඤාණ භික්ෂු පුහුණු ධර්මායතනය
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|[[File:davuldena gnanissara.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි|දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|කිරිබද්දන මුදියන්සේ 
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස
|align=&quot;center&quot;|2017 අප්‍රේල් 03
|align=&quot;center&quot;|උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
|align=&quot;center&quot;|පාගොඩ ශ්‍රී විද්‍යාවිජයාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|[[File:kotugoda dhammawasa.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි|කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු 
|align=&quot;center&quot;|2017 අගෝස්තු මස
|align=&quot;center&quot;|2021 මාර්තු 22
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර පාර්ශ්වය
|align=&quot;center&quot;|ගල්කිස්ස ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|[[File:dodampahala chandhrasiri.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සුගුණදාස
|align=&quot;center&quot;|2021 ජූලි 20
|align=&quot;center&quot;|2023 මැයි 16
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;| කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|align=&quot;center&quot;|[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම 
|align=&quot;center&quot;|2024 නොවැම්බර් මස 26
|align=&quot;center&quot;|වර්තමානය 
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;|බළංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය 
|}

==අමතර ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
*[[රාමඤ්ඤ නිකාය]]
*[[සියම් මහ නිකාය]]
*[[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය]]
*[[සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය]]
*[[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>3sa7qdpqtc208lyciwwpzmibtbjmi3k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794967</id>
      <parentid>794966</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>error fixed</comment>
      <origin>794967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20922" sha1="1ewb801dda5v4gtua8sq5qvetda9rni" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post            = උත්තරීතර මහානායක හිමි
| body             = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| native_name      =&lt;small&gt;Supreme Mahanayaka of [[Sri Lanka]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;(Supreme Patriarch of Sri Lanka)&lt;br&gt; for the Amarapura Sangha Council&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;உத்தரீதர மகாநாயக்க தேரர் - [[இலங்கை]]&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;{{lang|th-Latn|උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව}}&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|flag =
|flagsize =
|flagborder =
|flagcaption =
| insignia         = File:logo of supreme mahanyaka.jpg 
| insigniasize     = 120px
| insigniacaption  = උත්තරීතර මහනාහිමි ධුරයේ විජිනිපත් ලාංඡනය 
| image            = File:supreme mahanyaka thero.jpg
| alt = 
| imagesize        = 230px
| caption          = වත්මන් ධුරය දරන&lt;br&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| incumbent        = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි]]
| incumbentsince   = 2024 නොවැම්බර් 26
| type = බෞද්ධ භික්ෂු තනතුරු
| status = නිකායේ ඉහළම ධුරය
| department = 
| style            = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර 
| member_of = අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| reports_to  = 
| residence        = ●අමරපුර මහා නිකායේ සංඝ මූලස්ථාන කාර්යාලය - වැල්ලවත්ත,කොළඹ 06&lt;br&gt;●ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය - බළංගොඩ 
| nominator        = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| appointer        = [[ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති]]
| appointer_qualified = 
| termlength       = ජීවිතාන්තය දක්වා
| termlength_qualified = 
| constituting_instrument = 
| precursor = 
| formation        = 1969
| first  = [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
| abolished = 
| succession = 
| abbreviation = 
| unofficial_names = 
| deputy = 
| salary = 
| website          = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' නැතහොත් '''අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' ({{langx|en|Supreme Mahanayaka Thero of Sri Lanka, for The Amarapura Sangha Council}}) යනු අනු පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ ඉහළම ප්‍රධානී තනතුර වේ.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කරනු ලබයි.උත්තරීතර මහානායක පදවිය අමරපුර නිකාය සතුව පමණක් පවතින සුවිශේෂ පදිවියකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහා නායක මහා මහෝපාධ්‍යාය අග්ගමහා පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහළ චන්දසිරි මහනාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2021/07/31/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි මූලාරම්භය==
අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමරපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය.එහිදී &quot;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව&quot; පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්]] පත් කරන ලදී.උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.ප්‍රථම උත්තරීතර මහානායක ධුරය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය හිමියන් වෙත පළමුව ප්‍රධානය කිරීමට එකඟත්වය පළ වූ නමුත් උන්වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුකොටගෙන [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි]]යන් එම ධුරයට පත් වීම සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-09-10 |title=දහඅට වසරකට පෙර අපවත් වී වදාළ මඩිහේ මහානාහිමිපාණෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B6%85%E0%B6%A7-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%AF%E0%B7%85-%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B7%84-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%B4%E0%B6%AB/2-598708 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=බුදුබව පැතූ බලංගොඩ මහානායක හාමුදුරුවෝ |url=https://e-thaksalawa.moe.gov.lk/lcms/pluginfile.php/22271/mod_resource/content/1/sg9_bud_chap11.pdf |website=e-thaksalawa.moe.gov.lk}}&lt;/ref&gt;

උත්තරීතර මහානායක ධුරයට සෑම විටම පත් වන්නේ අමරපුර නිකායේ පාර්ශ්වය 22 න් එක් පාර්ශ්වයක් නියෝජනය කරනු ලබන මහානායක හිමිනමකි.උන්වහන්සේ අනික් නිකායන් වල සහ අමරපුර සංඝ සභාවේ නිලධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බහුතර කැමැත්ත මත සිදු වේ.බොහෝ විට කිසියම් උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් අපවත් වූ පසු පුරප්පාඩුවන උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා පත්වන්නේ ඒ වනවිට අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරනු ලබන මහානායක හිමියන් ය.නමුත් එය නීතියක් නොවන අතර අමරපුර සංඝ සභාවේ නිළධාරී මණ්ඩලයේ සමාජික භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හා තෝරාගනු ලබන මහානායක හිමි නමගේ කැමැත්ත අකමැත්ත මත ඒ තීරණය වෙනස් වීමට ඉඩකඩ තිබේ.ඒ අනුව IV වන උත්තරීතර මහානායක ධුරය දක්වාම පිළිවෙලින් සභාපති හිමි නම මීළඟ උත්තරීතර මහානායක ධුරය පත් වුන නමුත් වර්තමාන V වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් පත්වන්නේ මීට පෙර අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය නොදරා සෘජුවම උත්තරීතර මහානායක පදවිය උදෙසා තේරීපත්වූ ප්‍රථම මහානායක හිමි ලෙසය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-11-26 |title=මෛත්‍රී මූර්ති හිමි අමරපුර මහා නිකායේ මහානායක ධුරයට |url=https://sinhala.adaderana.lk/news/203763 |website=adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි වැදගත්කම==
මෙම උත්තරීතර මහානායක පදවිය සඳහා ජේෂ්ඨ හිමිනමක් තෝරාපත්කරගත් පසු තනතුර පිළිබඳව අක්තපත්‍ර භාර දීම සෑම විටම ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කිරීම සම්ප්‍රදාය වේ.එසේ අක්තපත්‍ර පිරිනැමීම මගින් නිල වශයෙන් පුරප්පාඩුව පැවති උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා නව උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් පත්වන අතර උන්වහන්සේ පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් සමස්ත අමරපුර සංඝ සභාවේ ම ප්‍රධානී ලෙස කටයුතු කරනු ලබයි.වැදගත් රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන උත්සව වලදී දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කිරීම,අමරපුර සංඝ සභාව විසින් ගනු ලබන තීරණ අවසන් වරට තහවුරු කිරීම ආදී බොහෝ කටයුතු සදහා මෙමගින් උන්වහන්සේට අවසර ලැබේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-05-30 |title=1939-2023 දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනායක මාහිමි |url=https://sinhalasangha.wordpress.com/2023/05/30/1939-2023-%e0%b6%af%e0%b7%9c%e0%b6%a9%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%b4%e0%b7%84%e0%b6%bd-%e0%b6%a0%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%af%e0%b7%83%e0%b7%92%e0%b6%bb%e0%b7%92-%e0%b6%b8%e0%b7%84%e0%b6%b1%e0%b7%8f/ |website=sinhalasangha.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙත පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/01/17/tmp.asp?ID=news02 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==විජිනිපත් ලාංඡනය==
උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ නිල ලාංඡනය විජිනිපත වන අතර එය උත්තරීතර මහානායක හිමියන් නියෝජනය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයා විසින් නව උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වෙත අක්තපත්‍ර පිරිනැමීමෙන් පසුව බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා හෝ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා නිල විජිනිපත මහානායක හිමියන් වෙත ප්‍රධානය කිරීම සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2017-08-03 |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබද ශ්‍රී සන්නස් පත්‍ර පිළිගැන්වීමේ පුණ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://siyathanews.lk/archives/94 |website=siyathanews.lk}}&lt;/ref&gt;

විජිනිපත එක් එක් මහානායක හිමියන්ට අනුව කුඩා වෙනස්කම් සහිතව නිර්මාණය විය හැකි වුවත් සමස්තයක් ලෙස බෝ පතක හැඩැතිව බෝ තුඩ කෙළවර ඇල්ලීමේ මිටකින් යුතුව විජිනිපතෙහි මැද අමරපුර සංඝ සභාවේ නිල ලාංඡනය සහ ඊට පහළින් කුඩා සිංහල අකුරින් &quot;උත්තරීතර මහානායක පදවිය&quot; යන්න නිර්මාණය කර පැවතීම දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක අග්ගමහා පණ්ඩිත දවුල්දෙණ ඤාණිස්සර මහා නාහිමි 101 වන ජන්ම සංවත්සරය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2016/01/02/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

== උත්තරීතර මහානායක හිමි ලැයිස්තුව ==

පහතින් දැක්වෙන්නේ මේ දක්වා තේරී පත්ව ඇති මහානායක හිමිවරුන් සහ උන්වහන්සේලා පිළිබඳව සංක්ෂිප්ත විස්තරයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-03-25 |title=අමරපුර මහානිකාය තෙදවත් කළ කොටුගොඩ මහ නා හිමි |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B6%9A%E0%B6%BA-%E0%B6%AD%E0%B6%AF%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8/2-587877 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;

{|width=100% class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=3% |අංකය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=10%|පින්තූරය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=24%|නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=7%|ගිහි නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය ආරම්භය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය අවසානය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|නිකාය පාර්ශවය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|[[File:madihe pannasiha thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;| බෙන්සන් විල්මට්
|align=&quot;center&quot;|1969 ජූලි මස 13
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස 09
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය 
|align=&quot;center&quot;|මහරගම ශ්‍රී වජිරඤාණ භික්ෂු පුහුණු ධර්මායතනය
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|[[File:davuldena gnanissara.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි|දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|කිරිබද්දන මුදියන්සේ 
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස
|align=&quot;center&quot;|2017 අප්‍රේල් 03
|align=&quot;center&quot;|උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
|align=&quot;center&quot;|පාගොඩ ශ්‍රී විද්‍යාවිජයාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|[[File:kotugoda dhammawasa.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි|කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු 
|align=&quot;center&quot;|2017 අගෝස්තු මස
|align=&quot;center&quot;|2021 මාර්තු 22
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර පාර්ශ්වය
|align=&quot;center&quot;|ගල්කිස්ස ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|[[File:dodampahala chandhrasiri.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සුගුණදාස
|align=&quot;center&quot;|2021 ජූලි 20
|align=&quot;center&quot;|2023 මැයි 16
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;| කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|align=&quot;center&quot;|[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම 
|align=&quot;center&quot;|2024 නොවැම්බර් මස 26
|align=&quot;center&quot;|වර්තමානය 
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;|බළංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය 
|}

==අමතර ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
*[[රාමඤ්ඤ නිකාය]]
*[[සියම් මහ නිකාය]]
*[[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය]]
*[[සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය]]
*[[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>1ewb801dda5v4gtua8sq5qvetda9rni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195646</id>
    <revision>
      <id>795011</id>
      <parentid>794782</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T09:47:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>795011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16156" sha1="9q3vuif613qay9fv3qyhae1dzy94iup" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පාසල
 | name                    = {{PAGENAMEBASE}}
 | image                   = 
 | motto                   = शील पञ्ञं वड्ढेमा
ශීල පඤ්ඤං වඩ්ඪේමා

ගුණ නැණ වඩමු

English: Let virtue and knowledge grow
 | region                  = මොනරාගල අධ්‍යාපන කලාපය
 | city                    = [[Monaragala]], [[Monaragala District]]
 | county                  = [[Sri Lanka]]
 | province                = [[Uva Province, Sri Lanka|Uva Province]]
 | coordinates             = {{Coord|6.8601762|81.3405264|type:edu_region:LK|display=inline,title|format=dms}}
 | schooltype              = ජාතික පාසල
 | religious_affiliation   = බෞද්ධ
 | established             = 1969 මාර්තු 15; වරස 57කට පෙර
 | educational_authority   = අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය
 | principal               = චමින්ද අත්තනායක
 | teaching_staff          = 150+
 | grades                  = 1 සිට 13 දක්වා
 | gender                  = පිරිමි හා ගැහැණු
 | age_range               = 6 සිට 19 දක්වා
 | enrollment              = 3000+
 | language                = සිංහල
ඉංග්‍රීසි
 | colors                  = නිල් සහ රන්  &lt;br/&gt;{{color box|Blue|border=gray}}{{Color box|yellow|border=gray}}
 | song                    = ළහිරු වෙමින් පිබිදෙන අරුණේ...
 | alumni                  = Uva royalists / Shakyans (ශාක්‍යන්ස්)
}}

'''මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය''' යනු ඌව පළාතේ මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රධාන ජාතික පාසලකි. මෙය මොනරාගල අධ්‍යාපන කලාපය තුළ පිහිටා ඇති අතර වර්ෂ 1969 දී ආරම්භ වූ මෙම විද්‍යාලය, ජාතික පාසලක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා මධ්‍යම රජය මගින් පාලනය කරනු ලබයි.
==ඉතිහාසය==
වර්ෂ 1969ක් වූ මාර්තු මස 15 වන දින මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ ආරම්භය සනිටුවහන් විය. ඒ එවකට නාමය වූ 'හුලන්දාව නව කණිටු විදුහල' ලෙසිනි. පාසල ආරම්භයේදී එක් ගොඩනැගිල්ලක් හා කුඩා ගුරු හා ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවකින් ආරම්භ වූ අතර මෙම පාසල ආරම්භ කිරීමට මූලිකම හේතුව වූයේ එවකට මොනරාගල කච්චේරියේ සේවයට පැමිණි අයගේ දූ දරුවන්ට අධ්‍යාපන අවස්ථා පහසුකර දීම සදහාය. එම නිසා ආරම්භයේ සිටම දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රභල අවධානයක් පාසලට නිතැතින්ම හිමි විය. ප්‍රථම විදුහල්පති තුමා වූයේ P.S රණතුංග මහතාය.

පාසල වර්ධනයත් සමගම එය ශිෂ්‍ය හා ගුරු සංඛ්‍යාව පුළුල් කර ගනිමින් වර්ථමානයේදී තුන් දහසකට වඩා වැඩි ශිෂ්‍ය හා එකසිය පනහකට වැඩි ගුරු සංඛ්‍යාවක් සමග දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහළම ගුරු හා ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව සහිත පාසල බවට වර්තමානයේ දී මොනරාගල රාජකීය ජාතික පාසල පත්ව තිබේ. මෙම කෙටි කාලීන පුළුල් වර්ධනය හේතුවෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ පැරණි පාසල් පසු කරමින් දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රමුඛයා බවට වර්ථමානයේ පත්ව තිබේ. මෙම වර්ධනයත් සමගම හුලන්දාව කණිටු විදුහල 1993 වසරේදී මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය ලෙසත් පසුව මොනරාගල Royal college ලෙස නම් කරමින් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය යටතේ මධ්‍යම රජය මගින් පාලනය වන ජාතික පාසලක් බවට උසස් කරන ලදී. එ අනුව වර්ථමානයෙ දී දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහමළ ශිෂ්‍ය හා පහසුකම් වලින් සුසැදි පාසල් කිහිපයෙන් එකක් බවට මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය පත්ව තිබේ.

මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ විද්‍යාලීය ගීතය වූ &quot;ළහිරු වෙමින් පිබිදෙන අරුණේ...&quot; ගීතය නිර්මාණය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ අතිශය ප්‍රවීණ ගේය පද රචකයෙකු වන '''රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ''' මහතා පද රචනයෙන් ද, '''ලලිතා අලහකෝන්''' මහත්මිය තනු නිර්මාණයෙන් ද දායක වී ඇත.

තවද රාජකීය විද්‍යාලයේ සංස්කෘතිය සතු ප්‍රධානම ලක්ෂණයක් වන්නේ ගුරුවරියන් සුදු සාරිය සිය ඇදුම ලෙස භාවිතා කරන ලංකාවෙ එකම පාසල වීමයි. මෙය දශක ගනනාවක් තිස්සේ පාසලේ ආරම්භයේ සිටම පාසලේ අනන්‍යතාවය පිළිබිඹු කරයි.&lt;ref name=&quot;LankaLeader&quot;&gt;[[https://lankaleader.com/](https://lankaleader.com/){{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

මෙය ඉදිරියේදී ශාක්‍යපුත්‍ර විද්‍යාලය ලෙස නම් කිරීමට විවිධ යෝජනා ඇති අතර එමගින් පාසලේ නිවැරදි අනන්‍යතාවය තවත් පිළිඹිබු කල හැකිය.

==පහසුකම්==
රාජකීය විද්‍යාලය දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහළම පහසුකම් සහිත පාසල් කිහිපය අතරින් එකකි. විද්‍යාලය ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රාථමික අංශය, ද්විතීයික අංශය හා උසස් පෙළ අංශයෙන් සමන්විත වේ. වාර්ශිකව පාසලෙන් 400+ පමණ ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවක් උසස් පෙළ විභාගයට පෙනී සිටින අතර එය මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසලකින් පෙනී සිටින ඉහළම සංඛ්‍යාව වේ. පාසල උසස් පෙළ විද්‍යාගාර පහසුකම් (ජීව විද්‍යාගාරය, භෞතික විද්‍යාගාරය හා රසායන විද්‍යාගාර) හා ද්විතීයික පාසල් විද්‍යාගාරයකින්ද සමන්විත වේ. තාක්ෂණ ගොඩනැගිල්ලක් හා කලා ගොඩනැගිල්ලක්ද විද්‍යාලය සතුය. තාක්ෂණ විද්‍යාගාර, කෘෂි විද්‍යාගාර, ගෘහ විද්‍යාගාර, පරිගණක විද්‍යාගාර, දන්ත විද්‍යාගාරය, ප්‍රථමාධාර ඒකකයකින්ද පාසල සමන්විත වේ. තවද ශ්‍රවණාගාර, පුස්තකාල, භෝජනාගාර හා සමූපකාර පහසුකම් වලින් හා ශිෂ්‍ය බැංකු පද්ධතියක්ද පාසල සතුය. පාසල සතුව පාසල් බස් රථ හා වාහන රථාංගනයක්ද ඇත. චිත්‍ර, නැටුම්, සංගීත, රංගකලා හා සාහිත්‍ය ඒකකයන්ද පාසල සතුය. තවද දිස්ත්‍රික්කයේ හොදම පෙරදිග හා බටහිර තූර්‍යවාදන කණ්ඩායම් වලින්ද පාසල සමන්විත අතර විශේෂයෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ බොහෝ පාසල් සතුව නොමැති විශාල ක්‍රීඩා පහසුකම් පුමාණයක්ද පාසල සතුය. එම නිසා එම පහසුකම් විශේෂයෙන් රාජකීය පාසල් සිසුන් සදහා පමණක් නොව දිස්ත්‍රික්කයේ අනෙක් පාසල් සිසුන් සදහාද විවෘතව පවතී. මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ මාධ්‍ය ඒකකය යනු දිස්ත්‍රික්කයේ ශක්තිමත්ම පාසල් මාධ්‍ය ඒකකයද වේ.  

==නිවාස හා ක්‍රීඩාව==
මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය නිවාස හතරකින් සුසැදි අතර එම නිවාස නියෝජනය කරමින් වසර හතරකට වරක් පාසල් නිවාසාන්තර ක්‍රීඩා උත්සවය ඉතා උත්කර්ෂවත් අන්දමින් පවත්වනු ලබයි. එහෙදී ජයග්‍රාහක නිවාසයට වර්ණ හා කුසලාන ප්‍රධානයද දක්ෂතා දැක්වූ සිසුන් සදහා සහතික පත් හා පදක්කම් පිරි නැමීමද සිදුවේ. මෙම නිවාස නම්,

* {{color box|Blue}} [[දේවානම්පිය තිස්ස රජ|තිස්ස]]
* {{color box|red}}  [[දුටුගැමුණු රජ|ගැමුණු]]
* {{color box|Yellow}}  [[විජය රජ|විජය]]
* {{color box|Green}} [[පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජ|පැරකුම්]]
'''තවද විශේෂයෙන් මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය හා [[මොනරාගල මහානාම විද්‍යාලය]] අතර 2008 වසරේ සිට වාර්ශිකව පැවැත්වෙන ''Battle of the Mayurens'' හෝ ''Battle of the wellassa brotherhood'' ලෙස හැදින්වෙන ක්‍රිකට් තරගාවලිය ප්‍රදේශයේ පාසල් අතර පැවැත්වෙන උත්කර්ෂවත්ම ක්‍රීඩා සැනකෙළියයි.'''&lt;ref name=&quot;CricHeroes&quot;&gt;[[https://cricheroes.com/cricket-match/5108035/scorecard/full-scorecard/](https://cricheroes.com/cricket-match/5108035/scorecard/full-scorecard/){{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Royal College Monaragala vs Mahanama NS - Scorecard] - CricHeroes.com&lt;/ref&gt;

මීට අමතරව පාසල ප්‍රධාන වශයෙන් මොනරාගල කලාප තරග, දිස්ත්‍රික් තරග හා පලාත් තරග සදහා ප්‍රධාන අනුග්‍රහය දක්වයි. මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය දිස්ත්‍රික්කයේ ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන දක්ෂතා දක්වමින් ජාතික හා ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ක්‍රීඩා ජයග්‍රහන සහිත මොනරාගල ප්‍රධානම පාසල් අතරින් එකකි.

2024 වර්ශයේදී රන්ටැඹේ ජාතික ශිෂ්‍යභට බලකා පුහුණු මධ්‍යස්තානයේදී (NCC Training Center,Rantambe)මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පළමු වැනි තැන මෙන්ම ඌව පළාතේද පළමු තැන දිනා ගැනීමට මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ පොලිස් ශිෂ්‍යභට කණ්ඩායම සමත් විය. එමෙන්ම පළාතේ අධ්‍යාපන පෙන්ම බාහිර ක්‍රියාකාරකම් වලින්ද ප්‍රමුඛතම පාසල් අතර පවතින රාජකීය විද්‍යාල ජාතික මට්ටමේ විශාල ජයග්‍රහණ රැසකටද උරුමකම් කියනු ලබයි.

==ආදි විදුහල්පතිවරුන්==
*P.S. රණතුංග මයා
*H.M.ෆොන්සේකා මයා
*E.S.දිසානායක මයා
*H.M.ෆොන්සේකා මයා
*J.A.විසිදාගම මයා
*E.සූරියගේ මිය(1971- 1985)
*W.A.D.E.P. ද සිල්වා මිය (1985)
*D.P.දහනායක මයා (1985- 2001)
*P.G.ප්‍රේමදාස මයා (2001- 2003)
*D.M.ධර්මදාස මයා(2003- 2008)
*G.D.S.B.ගුණසේකර මයා(2008- 2012)
*පූජ්‍ය උල්ලාපොල චන්දානන්ද හිමි(2012- 2013)
*R.M.S.ජයසේකර මයා (2013- 2021)
*චමින්ද අත්තනායක මයා(2021- Present)
==ඡායාරූප==
[[File:Monaragala School.png|thumb|ප්‍රධාන බුදු මැදුර]]

[[File:Primary buddha statue.png|thumb|ප්‍රාථමික අංශ බුදු මැදුර]]

[[File:Rajakeeya matha.png|thumb|Mother of the Royal]]

[[File:Royal college english medium.png|thumb|රාජකීය ද්විතීක අංශය]]

[[File:Royal college Main entrence.jpg|thumb|රාජකීය ප්‍රධාන පිවිසුම]]

[[File:Main building.png|thumb|ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල]]

[[File:Riyal Auditorium.png|thumb|රාජකීය ශ්‍රවණාගාරය]]

[[File:Picture captured main building.jpg|thumb|පාසල් රැස්වීම් භූමිය හා පුස්තකාලය]]

[[File:Gal building.png|thumb|ද්වීතීක අංශ විද්‍යාගාරය ගා ගුරු විවේකාගාර]]

[[File:Royal garden.png|thumb|]]

==මූලාශ්‍ර==
https://lankaleader.com/lankaleader/page/10?post_id=17705</text>
      <sha1>9q3vuif613qay9fv3qyhae1dzy94iup</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:උත්තරීතර මහානායක හිමි</title>
    <ns>1</ns>
    <id>195704</id>
    <revision>
      <id>794968</id>
      <parentid>794354</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:15:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</comment>
      <origin>794968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1896" sha1="tlycps8jiglbrtan6qxxwy2e500yirp" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}

== ලිපි සම්බන්ධ කිරීම සම්බන්ධ ==

[[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි]] සහ [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී හිමි]] යන ලිපි මෙම ලිපිය සහ වෙනත් ලිපි සමඟ link වෙන්නේ නෑනේ.පොඩ්ඩක් බලන්න පුලුවන්ද??
@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 21:36, 19 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:ප්‍රශ්නය අන්තර්ගතය පිළිබඳව මිසක්, තාක්ෂණික කරුණක් ගැන නොවේ නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:01, 20 ජූනි 2026 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි]],[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] මේ ලිපිත් අර ලිපි වල අන්තර්ගතය වගේම දැනට මුලින් නිර්මාණය කල ඒවා පසුව ලිපිය සම්පූර්ණ කරන්න.ඒත් ඒ ලිපි දෙක අනිත් ලිපි සමඟ link වෙනවා.... [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 04:07, 20 ජූනි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>tlycps8jiglbrtan6qxxwy2e500yirp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195731</id>
    <revision>
      <id>794973</id>
      <parentid>794869</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම */</comment>
      <origin>794973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9458" sha1="qql9nf50o5qg5g6quczj9hork6qomrp" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr = 
| other_titles = 
| image =  [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt = 
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක 
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams = 
| confederations = 
| sub-confederations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| associations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| venues = 
| cities = 
| champion =  
| champion_other = 
| count = 15
| second =
| second_other =
| third = 
| third_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| fourth = &lt;!-- automatically wraps into {{fb}} template --&gt;
| fourth_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| matches = 
| goals = 
| attendance = 
| top_scorer = 
| player = 
| young_player = 
| goalkeeper = 
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}

'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}&lt;/ref&gt; එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්‍රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
{{මූලාශ්‍ර රහිත ඡේදය|date=ජූනි 2026|small=y}}
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී. එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 134 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්‍රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|- 
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල්‍ වේ}}

|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]

==සත්කාරක නගර==

සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |titel=WM 2026: Stadien für Finale &amp; Eröffnungsspiel fix |werk=[[Sky Sport (Deutschland)|sport.sky.de]] |hrsg=[[Sport-Informations-Dienst|SID]] |datum=2024-02-04 |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |titel=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |werk=fifa.com |hrsg=FIFA |datum=2024-02-04 |sprache=de |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt; 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්‍රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්‍රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&amp;T ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |titel=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |werk=rte.ie |hrsg=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |datum=2022-06-16 |sprache=en |abruf=2023-02-14}}&lt;/ref&gt; තරඟාවලිය අතරතුර, ක්‍රීඩාංගණවලට අනුග්‍රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |titel=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ |werk=fifa.com |datum=2024-02-04 |abruf=2024-12-26}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>qql9nf50o5qg5g6quczj9hork6qomrp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794975</id>
      <parentid>794973</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T18:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <origin>794975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9476" sha1="kcpg9kjamtz1y9g73rmi8gazpnwn49h" xml:space="preserve">{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr = 
| other_titles = 
| image =  [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt = 
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක 
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams = 
| confederations = 
| sub-confederations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| associations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| venues = 
| cities = 
| champion =  
| champion_other = 
| count = 15
| second =
| second_other =
| third = 
| third_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| fourth = &lt;!-- automatically wraps into {{fb}} template --&gt;
| fourth_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| matches = 
| goals = 
| attendance = 
| top_scorer = 
| player = 
| young_player = 
| goalkeeper = 
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}

'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}&lt;/ref&gt; එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්‍රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
{{මූලාශ්‍ර රහිත ඡේදය|date=ජූනි 2026|small=y}}
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී. එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 134 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්‍රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|- 
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල්‍ වේ}}

|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]

==සත්කාරක නගර==

සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |titel=WM 2026: Stadien für Finale &amp; Eröffnungsspiel fix |werk=[[Sky Sport (Deutschland)|sport.sky.de]] |hrsg=[[Sport-Informations-Dienst|SID]] |datum=2024-02-04 |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |titel=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |werk=fifa.com |hrsg=FIFA |datum=2024-02-04 |sprache=de |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt; 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්‍රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්‍රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&amp;T ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |titel=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |werk=rte.ie |hrsg=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |datum=2022-06-16 |sprache=en |abruf=2023-02-14}}&lt;/ref&gt; තරඟාවලිය අතරතුර, ක්‍රීඩාංගණවලට අනුග්‍රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |titel=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ |werk=fifa.com |datum=2024-02-04 |abruf=2024-12-26}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>kcpg9kjamtz1y9g73rmi8gazpnwn49h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794982</id>
      <parentid>794975</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T02:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* සත්කාරක නගර */</comment>
      <origin>794982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14666" sha1="1gy5m8rj5ep1e1zygd2mxj9koxljdwa" xml:space="preserve">{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr = 
| other_titles = 
| image =  [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt = 
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක 
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams = 
| confederations = 
| sub-confederations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| associations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| venues = 
| cities = 
| champion =  
| champion_other = 
| count = 15
| second =
| second_other =
| third = 
| third_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| fourth = &lt;!-- automatically wraps into {{fb}} template --&gt;
| fourth_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| matches = 
| goals = 
| attendance = 
| top_scorer = 
| player = 
| young_player = 
| goalkeeper = 
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}

'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}&lt;/ref&gt; එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්‍රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
{{මූලාශ්‍ර රහිත ඡේදය|date=ජූනි 2026|small=y}}
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී. එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 134 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්‍රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|- 
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල්‍ වේ}}

|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]

==සත්කාරක නගර==

සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |titel=WM 2026: Stadien für Finale &amp; Eröffnungsspiel fix |werk=[[Sky Sport (Deutschland)|sport.sky.de]] |hrsg=[[Sport-Informations-Dienst|SID]] |datum=2024-02-04 |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |titel=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |werk=fifa.com |hrsg=FIFA |datum=2024-02-04 |sprache=de |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt; 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්‍රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්‍රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&amp;T ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |titel=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |werk=rte.ie |hrsg=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |datum=2022-06-16 |sprache=en |abruf=2023-02-14}}&lt;/ref&gt; තරඟාවලිය අතරතුර, ක්‍රීඩාංගණවලට අනුග්‍රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |titel=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ |werk=fifa.com |datum=2024-02-04 |abruf=2024-12-26}}&lt;/ref&gt;

==ක්‍රීඩාංගණ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}&lt;/ref&gt;
!{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්‍රදේශය]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Estadio Azteca]]{{dagger}}
|[[MetLife Stadium]]&lt;small&gt;([[East Rutherford, New Jersey]])&lt;/small&gt;
|[[AT&amp;T Stadium]]{{double-dagger}}&lt;small&gt;([[Arlington, Texas]])&lt;/small&gt;
|[[Arrowhead Stadium]]
|-
|ධාරිතාව: '''87,523'''
|ධාරිතාව: '''82,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 87,157)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''80,000'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 92,967)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(expandable to 105,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''76,416'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 76,640)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]]
|[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]]
|[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Houston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}&lt;/ref&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[NRG Stadium]]{{double-dagger}}
|[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}}
|[[SoFi Stadium]]&lt;small&gt;([[Inglewood, California]])&lt;/small&gt;
|[[Lincoln Financial Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''72,220'''
&lt;small&gt;(expandable to 80,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''71,000'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 75,000)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(expandable to 83,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''70,240'''
&lt;small&gt;(expandable to 100,240)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''69,796'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 69,328)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]]
|[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]]
|[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]]
|[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Seattle]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Lumen Field]]
|[[Levi's Stadium]] 
&lt;small&gt;([[Santa Clara, California]])&lt;/small&gt;
|[[Gillette Stadium]]&lt;small&gt;([[Foxborough, Massachusetts]])&lt;/small&gt;
|[[Hard Rock Stadium]]&lt;small&gt;([[Miami Gardens, Florida]])&lt;/small&gt;
|-
|ධාරිතාව: '''69,000'''
&lt;small&gt;(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''68,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 70,909)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''65,878'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 70,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''64,767'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 67,518)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]]
|[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]]
|[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]]
!{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|CAN}} [[Toronto]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[BC Place]]{{double-dagger}}
|[[Estadio BBVA]]&lt;small&gt;([[Guadalupe, Nuevo León]])&lt;/small&gt;
|[[Estadio Akron]]&lt;small&gt;([[Zapopan, Jalisco]])&lt;/small&gt;
|[[BMO Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''54,500'''
|ධාරිතාව: '''53,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 53,460)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''49,850'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 48,071)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''30,000'''
&lt;small&gt;(Expanding to 45,736 for tournament)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]]
|[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]]
|}

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>1gy5m8rj5ep1e1zygd2mxj9koxljdwa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794989</id>
      <parentid>794982</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T03:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* ක්‍රීඩාංගණ */</comment>
      <origin>794989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18623" sha1="i1g2y51ises0dsloh6r2htgert6reqb" xml:space="preserve">{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr = 
| other_titles = 
| image =  [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt = 
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක 
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams = 
| confederations = 
| sub-confederations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| associations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| venues = 
| cities = 
| champion =  
| champion_other = 
| count = 15
| second =
| second_other =
| third = 
| third_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| fourth = &lt;!-- automatically wraps into {{fb}} template --&gt;
| fourth_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| matches = 
| goals = 
| attendance = 
| top_scorer = 
| player = 
| young_player = 
| goalkeeper = 
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}

'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}&lt;/ref&gt; එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්‍රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
{{මූලාශ්‍ර රහිත ඡේදය|date=ජූනි 2026|small=y}}
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී. එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 134 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්‍රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|- 
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල්‍ වේ}}

|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]

==සත්කාරක නගර==

සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |titel=WM 2026: Stadien für Finale &amp; Eröffnungsspiel fix |werk=[[Sky Sport (Deutschland)|sport.sky.de]] |hrsg=[[Sport-Informations-Dienst|SID]] |datum=2024-02-04 |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |titel=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |werk=fifa.com |hrsg=FIFA |datum=2024-02-04 |sprache=de |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt; 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්‍රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්‍රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&amp;T ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |titel=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |werk=rte.ie |hrsg=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |datum=2022-06-16 |sprache=en |abruf=2023-02-14}}&lt;/ref&gt; තරඟාවලිය අතරතුර, ක්‍රීඩාංගණවලට අනුග්‍රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |titel=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ |werk=fifa.com |datum=2024-02-04 |abruf=2024-12-26}}&lt;/ref&gt;

==ක්‍රීඩාංගණ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}&lt;/ref&gt;
!{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්‍රදේශය]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Estadio Azteca]]{{dagger}}
|[[MetLife Stadium]]&lt;small&gt;([[East Rutherford, New Jersey]])&lt;/small&gt;
|[[AT&amp;T Stadium]]{{double-dagger}}&lt;small&gt;([[Arlington, Texas]])&lt;/small&gt;
|[[Arrowhead Stadium]]
|-
|ධාරිතාව: '''87,523'''
|ධාරිතාව: '''82,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 87,157)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''80,000'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 92,967)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(expandable to 105,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''76,416'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 76,640)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]]
|[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]]
|[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Houston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}&lt;/ref&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[NRG Stadium]]{{double-dagger}}
|[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}}
|[[SoFi Stadium]]&lt;small&gt;([[Inglewood, California]])&lt;/small&gt;
|[[Lincoln Financial Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''72,220'''
&lt;small&gt;(expandable to 80,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''71,000'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 75,000)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(expandable to 83,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''70,240'''
&lt;small&gt;(expandable to 100,240)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''69,796'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 69,328)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]]
|[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]]
|[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]]
|[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Seattle]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Lumen Field]]
|[[Levi's Stadium]] 
&lt;small&gt;([[Santa Clara, California]])&lt;/small&gt;
|[[Gillette Stadium]]&lt;small&gt;([[Foxborough, Massachusetts]])&lt;/small&gt;
|[[Hard Rock Stadium]]&lt;small&gt;([[Miami Gardens, Florida]])&lt;/small&gt;
|-
|ධාරිතාව: '''69,000'''
&lt;small&gt;(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''68,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 70,909)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''65,878'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 70,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''64,767'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 67,518)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]]
|[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]]
|[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]]
!{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|CAN}} [[Toronto]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[BC Place]]{{double-dagger}}
|[[Estadio BBVA]]&lt;small&gt;([[Guadalupe, Nuevo León]])&lt;/small&gt;
|[[Estadio Akron]]&lt;small&gt;([[Zapopan, Jalisco]])&lt;/small&gt;
|[[BMO Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''54,500'''
|ධාරිතාව: '''53,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 53,460)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''49,850'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 48,071)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''30,000'''
&lt;small&gt;(Expanding to 45,736 for tournament)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]]
|[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]]
|}

==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය==

මෙවර ලෝක කුසලානය සදහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්‍රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම් වලට ලෝක කුසලානයේ ක්‍රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆා මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. 

තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ.

{{table alignment}}{{vertical align rows}}
{| class=&quot;vertical-align-top&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ A කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| A1 || {{flagicon|MEX}}
|-
| A2 || {{flagicon|RSA}}
|-
| A3 || {{flagicon|KOR}}
|-
| A4 || {{flagicon|CZE}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ B කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| B1 || {{flagicon|CAN}}
|-
| B2 || {{flagicon|BIH}}
|-
| B3 || {{flagicon|QAT}}
|-
| B4 || {{flagicon|SUI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ C කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| C1 || {{flagicon|BRA}}
|-
| C2 || {{flagicon|MAR}}
|-
| C3 || {{flagicon|HAI}}
|-
| C4 || {{flagicon|SCO}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ D කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| D1 || {{flagicon|USA}}
|-
| D2 || {{flagicon|PAR}}
|-
| D3 || {{flagicon|AUS}}
|-
| D4 || {{flagicon|TUR}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ E කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| E1 || {{flagicon|GER}}
|-
| E2 || {{flagicon|CUW}}
|-
| E3 || {{flagicon|CIV}}
|-
| E4 || {{flagicon|ECU}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ F කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| F1 || {{flagiconNED}}
|-
| F2 || {{flagicon|JPN}}
|-
| F3 || {{flagicon|SWE}}
|-
| F4 || {{flagicon|TUN}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ G කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| G1 || {{flagicon|BEL}}
|-
| G2 || {{flagicon|EGY}}
|-
| G3 || {{flagicon|IRN}}
|-
| G4 || {{flagicon|NZL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ H කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| H1 || {{flagicon|ESP}}
|-
| H2 || {{flagicon|CPV}}
|-
| H3 || {{flagicon|KSA}}
|-
| H4 || {{flagicon|URU}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ I කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| I1 || {{flagicon|FRA}}
|-
| I2 || {{flagicon|SEN}}
|-
| I3 || {{flagicon|IRQ}}&lt;
|-
| I4 || {{flagicon|NOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ J කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| J1 || {{flagicon|ARG}}
|-
| J2 || {{flagicon|ALG}}
|-
| J3 || {{flagicon|AUT}}
|-
| J4 || {{flagicon|JOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ K කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| K1 || {{flagicon|POR}}
|-
| K2 || {{flagicon|COD}}
|-
| K3 || {{flagicon|UZB}}
|-
| K4 || {{flagicon||COL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ L කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| L1 || {{flagicon|ENG}}
|-
| L2 || {{flagicon|CRO}}
|-
| L3 || {{flagicon|GHA}}
|-
| L4 || {{flagicon|PAN}}
|}
|}

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>i1g2y51ises0dsloh6r2htgert6reqb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794990</id>
      <parentid>794989</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T03:28:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය */</comment>
      <origin>794990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19502" sha1="80qsub69d85u9u20m2jnm49segs3vf7" xml:space="preserve">{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr = 
| other_titles = 
| image =  [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt = 
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක 
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams = 
| confederations = 
| sub-confederations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| associations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| venues = 
| cities = 
| champion =  
| champion_other = 
| count = 15
| second =
| second_other =
| third = 
| third_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| fourth = &lt;!-- automatically wraps into {{fb}} template --&gt;
| fourth_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| matches = 
| goals = 
| attendance = 
| top_scorer = 
| player = 
| young_player = 
| goalkeeper = 
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}

'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}&lt;/ref&gt; එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්‍රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
{{මූලාශ්‍ර රහිත ඡේදය|date=ජූනි 2026|small=y}}
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී. එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 134 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්‍රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|- 
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල්‍ වේ}}

|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]

==සත්කාරක නගර==

සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |titel=WM 2026: Stadien für Finale &amp; Eröffnungsspiel fix |werk=[[Sky Sport (Deutschland)|sport.sky.de]] |hrsg=[[Sport-Informations-Dienst|SID]] |datum=2024-02-04 |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |titel=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |werk=fifa.com |hrsg=FIFA |datum=2024-02-04 |sprache=de |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt; 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්‍රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්‍රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&amp;T ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |titel=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |werk=rte.ie |hrsg=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |datum=2022-06-16 |sprache=en |abruf=2023-02-14}}&lt;/ref&gt; තරඟාවලිය අතරතුර, ක්‍රීඩාංගණවලට අනුග්‍රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |titel=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ |werk=fifa.com |datum=2024-02-04 |abruf=2024-12-26}}&lt;/ref&gt;

==ක්‍රීඩාංගණ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}&lt;/ref&gt;
!{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්‍රදේශය]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Estadio Azteca]]{{dagger}}
|[[MetLife Stadium]]&lt;small&gt;([[East Rutherford, New Jersey]])&lt;/small&gt;
|[[AT&amp;T Stadium]]{{double-dagger}}&lt;small&gt;([[Arlington, Texas]])&lt;/small&gt;
|[[Arrowhead Stadium]]
|-
|ධාරිතාව: '''87,523'''
|ධාරිතාව: '''82,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 87,157)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''80,000'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 92,967)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(expandable to 105,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''76,416'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 76,640)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]]
|[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]]
|[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Houston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}&lt;/ref&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[NRG Stadium]]{{double-dagger}}
|[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}}
|[[SoFi Stadium]]&lt;small&gt;([[Inglewood, California]])&lt;/small&gt;
|[[Lincoln Financial Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''72,220'''
&lt;small&gt;(expandable to 80,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''71,000'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 75,000)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(expandable to 83,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''70,240'''
&lt;small&gt;(expandable to 100,240)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''69,796'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 69,328)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]]
|[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]]
|[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]]
|[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Seattle]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Lumen Field]]
|[[Levi's Stadium]] 
&lt;small&gt;([[Santa Clara, California]])&lt;/small&gt;
|[[Gillette Stadium]]&lt;small&gt;([[Foxborough, Massachusetts]])&lt;/small&gt;
|[[Hard Rock Stadium]]&lt;small&gt;([[Miami Gardens, Florida]])&lt;/small&gt;
|-
|ධාරිතාව: '''69,000'''
&lt;small&gt;(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''68,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 70,909)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''65,878'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 70,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''64,767'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 67,518)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]]
|[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]]
|[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]]
!{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|CAN}} [[Toronto]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[BC Place]]{{double-dagger}}
|[[Estadio BBVA]]&lt;small&gt;([[Guadalupe, Nuevo León]])&lt;/small&gt;
|[[Estadio Akron]]&lt;small&gt;([[Zapopan, Jalisco]])&lt;/small&gt;
|[[BMO Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''54,500'''
|ධාරිතාව: '''53,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 53,460)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''49,850'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 48,071)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''30,000'''
&lt;small&gt;(Expanding to 45,736 for tournament)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]]
|[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]]
|}

==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය==

මෙවර ලෝක කුසලානය සදහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්‍රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම් වලට ලෝක කුසලානයේ ක්‍රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆා මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. ).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/procedures-final-draw-world-cup-2026-revealed |title=Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup 2026 revealed |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;

තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=ලෝක කුසලාන ඩ්‍රෝ එක දෙසැම්බර් වලදී කෙනඩි සෙන්ටර් හීදී |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}&lt;/ref&gt;

{{table alignment}}{{vertical align rows}}
{| class=&quot;vertical-align-top&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ A කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| A1 || {{flagicon|MEX}}
|-
| A2 || {{flagicon|RSA}}
|-
| A3 || {{flagicon|KOR}}
|-
| A4 || {{flagicon|CZE}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ B කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| B1 || {{flagicon|CAN}}
|-
| B2 || {{flagicon|BIH}}
|-
| B3 || {{flagicon|QAT}}
|-
| B4 || {{flagicon|SUI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ C කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| C1 || {{flagicon|BRA}}
|-
| C2 || {{flagicon|MAR}}
|-
| C3 || {{flagicon|HAI}}
|-
| C4 || {{flagicon|SCO}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ D කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| D1 || {{flagicon|USA}}
|-
| D2 || {{flagicon|PAR}}
|-
| D3 || {{flagicon|AUS}}
|-
| D4 || {{flagicon|TUR}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ E කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| E1 || {{flagicon|GER}}
|-
| E2 || {{flagicon|CUW}}
|-
| E3 || {{flagicon|CIV}}
|-
| E4 || {{flagicon|ECU}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ F කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| F1 || {{flagiconNED}}
|-
| F2 || {{flagicon|JPN}}
|-
| F3 || {{flagicon|SWE}}
|-
| F4 || {{flagicon|TUN}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ G කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| G1 || {{flagicon|BEL}}
|-
| G2 || {{flagicon|EGY}}
|-
| G3 || {{flagicon|IRN}}
|-
| G4 || {{flagicon|NZL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ H කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| H1 || {{flagicon|ESP}}
|-
| H2 || {{flagicon|CPV}}
|-
| H3 || {{flagicon|KSA}}
|-
| H4 || {{flagicon|URU}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ I කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| I1 || {{flagicon|FRA}}
|-
| I2 || {{flagicon|SEN}}
|-
| I3 || {{flagicon|IRQ}}&lt;
|-
| I4 || {{flagicon|NOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ J කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| J1 || {{flagicon|ARG}}
|-
| J2 || {{flagicon|ALG}}
|-
| J3 || {{flagicon|AUT}}
|-
| J4 || {{flagicon|JOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ K කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| K1 || {{flagicon|POR}}
|-
| K2 || {{flagicon|COD}}
|-
| K3 || {{flagicon|UZB}}
|-
| K4 || {{flagicon||COL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ L කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| L1 || {{flagicon|ENG}}
|-
| L2 || {{flagicon|CRO}}
|-
| L3 || {{flagicon|GHA}}
|-
| L4 || {{flagicon|PAN}}
|}
|}

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>80qsub69d85u9u20m2jnm49segs3vf7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795012</id>
      <parentid>794990</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T10:08:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම */</comment>
      <origin>795012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20031" sha1="3vxaq166pf1tgr6cnntrbrcljh8b5f3" xml:space="preserve">{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr = 
| other_titles = 
| image =  [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt = 
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක 
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]&lt;/br&gt;{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams = 
| confederations = 
| sub-confederations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| associations = &lt;!-- use only one of these three options --&gt;
| venues = 
| cities = 
| champion =  
| champion_other = 
| count = 15
| second =
| second_other =
| third = 
| third_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| fourth = &lt;!-- automatically wraps into {{fb}} template --&gt;
| fourth_other = &lt;!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --&gt;
| matches = 
| goals = 
| attendance = 
| top_scorer = 
| player = 
| young_player = 
| goalkeeper = 
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}

'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}&lt;/ref&gt; එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්‍රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 134 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}&lt;/ref&gt;
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්‍රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|- 
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල්‍ වේ}}

|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]

==සත්කාරක නගර==

සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |titel=WM 2026: Stadien für Finale &amp; Eröffnungsspiel fix |werk=[[Sky Sport (Deutschland)|sport.sky.de]] |hrsg=[[Sport-Informations-Dienst|SID]] |datum=2024-02-04 |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |titel=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |werk=fifa.com |hrsg=FIFA |datum=2024-02-04 |sprache=de |abruf=2024-02-05}}&lt;/ref&gt; 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්‍රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්‍රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&amp;T ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |titel=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |werk=rte.ie |hrsg=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]] |datum=2022-06-16 |sprache=en |abruf=2023-02-14}}&lt;/ref&gt; තරඟාවලිය අතරතුර, ක්‍රීඩාංගණවලට අනුග්‍රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.&lt;ref&gt;{{Internetquelle |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |titel=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ |werk=fifa.com |datum=2024-02-04 |abruf=2024-12-26}}&lt;/ref&gt;

==ක්‍රීඩාංගණ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}&lt;/ref&gt;
!{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්‍රදේශය]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Estadio Azteca]]{{dagger}}
|[[MetLife Stadium]]&lt;small&gt;([[East Rutherford, New Jersey]])&lt;/small&gt;
|[[AT&amp;T Stadium]]{{double-dagger}}&lt;small&gt;([[Arlington, Texas]])&lt;/small&gt;
|[[Arrowhead Stadium]]
|-
|ධාරිතාව: '''87,523'''
|ධාරිතාව: '''82,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 87,157)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''80,000'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 92,967)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(expandable to 105,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''76,416'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 76,640)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]]
|[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]]
|[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Houston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}&lt;/ref&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[NRG Stadium]]{{double-dagger}}
|[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}}
|[[SoFi Stadium]]&lt;small&gt;([[Inglewood, California]])&lt;/small&gt;
|[[Lincoln Financial Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''72,220'''
&lt;small&gt;(expandable to 80,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''71,000'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 75,000)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(expandable to 83,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''70,240'''
&lt;small&gt;(expandable to 100,240)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''69,796'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 69,328)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]]
|[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]]
|[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]]
|[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Seattle]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Lumen Field]]
|[[Levi's Stadium]] 
&lt;small&gt;([[Santa Clara, California]])&lt;/small&gt;
|[[Gillette Stadium]]&lt;small&gt;([[Foxborough, Massachusetts]])&lt;/small&gt;
|[[Hard Rock Stadium]]&lt;small&gt;([[Miami Gardens, Florida]])&lt;/small&gt;
|-
|ධාරිතාව: '''69,000'''
&lt;small&gt;(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''68,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 70,909)&lt;/small&gt;
&lt;small&gt;(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''65,878'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 70,000)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''64,767'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 67,518)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]]
|[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]]
|[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]]
!{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{flagicon|CAN}} [[Toronto]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[BC Place]]{{double-dagger}}
|[[Estadio BBVA]]&lt;small&gt;([[Guadalupe, Nuevo León]])&lt;/small&gt;
|[[Estadio Akron]]&lt;small&gt;([[Zapopan, Jalisco]])&lt;/small&gt;
|[[BMO Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''54,500'''
|ධාරිතාව: '''53,500'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 53,460)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''49,850'''
&lt;small&gt;(Bid book capacity: 48,071)&lt;/small&gt;
|ධාරිතාව: '''30,000'''
&lt;small&gt;(Expanding to 45,736 for tournament)&lt;/small&gt;
|-
|[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]]
|[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]]
|}

==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය==

මෙවර ලෝක කුසලානය සදහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්‍රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම් වලට ලෝක කුසලානයේ ක්‍රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆා මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. ).&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/procedures-final-draw-world-cup-2026-revealed |title=Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup 2026 revealed |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;

තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=ලෝක කුසලාන ඩ්‍රෝ එක දෙසැම්බර් වලදී කෙනඩි සෙන්ටර් හීදී |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}&lt;/ref&gt;

{{table alignment}}{{vertical align rows}}
{| class=&quot;vertical-align-top&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ A කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| A1 || {{flagicon|MEX}}
|-
| A2 || {{flagicon|RSA}}
|-
| A3 || {{flagicon|KOR}}
|-
| A4 || {{flagicon|CZE}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ B කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| B1 || {{flagicon|CAN}}
|-
| B2 || {{flagicon|BIH}}
|-
| B3 || {{flagicon|QAT}}
|-
| B4 || {{flagicon|SUI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ C කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| C1 || {{flagicon|BRA}}
|-
| C2 || {{flagicon|MAR}}
|-
| C3 || {{flagicon|HAI}}
|-
| C4 || {{flagicon|SCO}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ D කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| D1 || {{flagicon|USA}}
|-
| D2 || {{flagicon|PAR}}
|-
| D3 || {{flagicon|AUS}}
|-
| D4 || {{flagicon|TUR}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ E කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| E1 || {{flagicon|GER}}
|-
| E2 || {{flagicon|CUW}}
|-
| E3 || {{flagicon|CIV}}
|-
| E4 || {{flagicon|ECU}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ F කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| F1 || {{flagiconNED}}
|-
| F2 || {{flagicon|JPN}}
|-
| F3 || {{flagicon|SWE}}
|-
| F4 || {{flagicon|TUN}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ G කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| G1 || {{flagicon|BEL}}
|-
| G2 || {{flagicon|EGY}}
|-
| G3 || {{flagicon|IRN}}
|-
| G4 || {{flagicon|NZL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ H කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| H1 || {{flagicon|ESP}}
|-
| H2 || {{flagicon|CPV}}
|-
| H3 || {{flagicon|KSA}}
|-
| H4 || {{flagicon|URU}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ I කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| I1 || {{flagicon|FRA}}
|-
| I2 || {{flagicon|SEN}}
|-
| I3 || {{flagicon|IRQ}}&lt;
|-
| I4 || {{flagicon|NOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ J කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| J1 || {{flagicon|ARG}}
|-
| J2 || {{flagicon|ALG}}
|-
| J3 || {{flagicon|AUT}}
|-
| J4 || {{flagicon|JOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ K කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| K1 || {{flagicon|POR}}
|-
| K2 || {{flagicon|COD}}
|-
| K3 || {{flagicon|UZB}}
|-
| K4 || {{flagicon||COL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ L කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width=&quot;220&quot;| කණ්ඩායම
|-
| L1 || {{flagicon|ENG}}
|-
| L2 || {{flagicon|CRO}}
|-
| L3 || {{flagicon|GHA}}
|-
| L4 || {{flagicon|PAN}}
|}
|}

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>3vxaq166pf1tgr6cnntrbrcljh8b5f3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195804</id>
    <revision>
      <id>794970</id>
      <parentid>794884</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T17:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit</comment>
      <origin>794970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32067" sha1="bq81yhltryf8wgbtkw8lqi5ozpfgbjn" xml:space="preserve">{{Infobox ancient site
 |name = සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය සහ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය 
 |alternate_name = සපුමල්ගස්කඩ ආරණ්‍ය සේනාසනය 
 |image = 
 |image_size = 275px
 |alt = 
 |caption =  
 |map_type = ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාත 
 |relief=yes
 |map_alt = 
 |coordinates = {{coord|8|53|48|N|80|39|20|E|display=inline,title}}
 |location = [[වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කය]],[[උතුරු පළාත]],[[ශ්‍රී ලංකාව]]
 |region = බෝගස්වැව ගම්මානය අසල පෙරියකට්ටිකුලම් වනාන්තරය
 |type = පබ්බතාරාම බෞද්ධ ආරාම සම්ප්‍රදාය 
 |part_of = 
 |length = 
 |width = 
 |area = අක්කර 50 ක් පමණ
 |height = 
 |builder = 
 |material = ගඩොල් සහ ශෛලමය පාෂාණ
 |built = ක්‍රි.ව.1-3 සියවස් අතර
 |abandoned = ක්‍රි.ව.13 වන සියවස
 |epochs = [[අනුරාධපුර යුගය|මුල් අනුරාධපුර යුගයේ]] සිට [[පොළොන්නරු යුගය|පොළොන්නරුව යුගයේ]] අවසානය දක්වා
 |cultures = සිංහල බෞද්ධ 
 |dependency_of = 
 |occupants = 
 |event =●බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වාම දළදා වහන්සේ මුලතිව් ගුරුකන්ද ලංකා තොටුපොල ඔස්සේ අනුරාධපුරයට වඩමවන අවස්ථාවේ මෙම ආරාමය පිහිටි ප්‍රදේශය හරහා ද වැඩම කළ බවට සැලකේ
 |excavations = 
 |archaeologists = 
 |condition = සංරක්ෂණය කරමින් පවතින
 |ownership = [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]] 
 |management = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ නිකාය]]
 |public_access = හැක
 |website=
 |notes = 
| designation1          = APMSL
| designation1_offname  = සපුමල්ගස්කඩ බෞද්ධ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය 
| designation1_date     = 2013.08.16(පුරාවිද්‍යා ස්මාරකය)

| designation1_number   = Gazette No 
| designation1_criteria = බෞද්ධ ආරාම 
| designation1_type  = පබ්බතාරාම සංකීර්ණ
| designation1_free1name = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name = 
| designation1_free2value = 
}}

'''සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය''' හෝ '''සපුමල්ගස්කඩ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය''' ({{langx|en|Sapumalgaskada Raja Maha Vihara}},{{langx|ta|சபுமல்கஸ்கட ராஜ மகா விகாரை}}) යනු [[උතුරු පළාත|උතුරු පළාතේ]] [[වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කය|වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කයෙහි]] [[වවුනියාව උතුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|වවුනියාව උතුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ]] බෝගස්වැව සිංහල ගම්මානයට කිලෝමීටර 5 ක් පමණ දුරින් හා මරතෝඩි නම් දමිළ ගම්මානයට කිලෝමීටර 6 ක් පමණ දුරින් මේ ගම්මාන ද්විත්වයට මධ්‍යයේ පෙරිකට්ටිකුලම රක්ෂිතයේ පිහිටි ක්‍රි.ව.1-3  සියවස් අතර දී නිර්මාණය කරන ලද පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි.

[[වවුනියාව]] නගරයේ සිට [[AA009 මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)|A9 මාර්ගය]] ඔස්සේ පුලියන්කුලම සිට නෙදුන්කේනි මාර්ගයේ පැමිණ නෙදුන්කේනි සිට කිලෝමීටර 5 ක් පමණ ගමන් කළ විට හමුවන අතුරු මාර්ගය ඔස්සේ පෙරිකට්ටිකුලම රක්ෂිතයේ පිහිටි මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය වෙතට පිවිසිය හැක.ඊට අමතරව,කැලෑබෝගස්වැව පැරණි ජලාශය දක්වා ඇති වනගත පාරේ ගමන් කළ විට ද මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය වෙත පිවිසීමට හැකියාව තිබේ.

මෙම ආරාම සංකීර්ණය වර්ෂ 2013 අගෝස්තු මස 16 වන දින [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ]] විසින් රජයේ ගැසට් අංක මඟින් පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් වශයෙන් නම් කර ඇත.

==ඉතිහාසය==
සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාර බිම ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1-3 සියවස් වල නිර්මාණය කරන ලද විහාරයක් වශයෙන් හදුනාගෙන තිබේ.මෙම විහාර බිම ක්‍රිස්තු වර්ෂ 8 වැනි සියවස දක්වා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබූ විහාරයක් බවට ද ලැබී ඇති සාධක අනුව තහවුරු වන බව විද්වත් මතය වී තිබේ.කාලිංගමාඝ ආක්‍රමණ සමඟ රජරට රාජධානිය බිඳවැටීම නිසා මෙම ප්‍රදේශ ජනශුන්‍ය වූ අතර පසුකාලීනව සීතාවක රාජධානි සමය වන විට වන්නිවරු නම් ප්‍රාදේශීය පාලකයන් පිරිසක්  විටින් විට මෙම ප්‍රදේශවල සමහර කුඩා ප්‍රදේශ පාලනය කල මුත් මේ විහාරය පිහිටි ප්‍රදේශය වර්තමාන සංරක්ෂණ කටයුතු සිදුකරන තුරුම ජනශුන්‍යව පැවති බව පෙනේ.

කෙසේ නමුත් සිදු කරන ලද කැණීම් හා මෙහි විහාරාංග අනුව මෙය මධ්‍ය කාලීන අනුරාධපුර යුගයට අයත් පබ්බතාරාම ආකෘතියට නිර්මාණය කරන ලද විහාරයක් ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ.මෙහි මුල් කාලීන නාමය තවම සොයාගෙන නොමැති නිසා මෙම විහාරය පිළිබඳව වංශකතා මූලාශ්‍ර වල සඳහන් වේ දැයි සොයාගැනීමට අපහසු වී තිබේ.නමුත් ජනප්‍රවාදගතව සාධක අනුව හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරු විසින් කාලිංගයේ සිට වැඩමවූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වාම ශ්‍රී දළදා වහන්සේ මුලතිව් ගුරුකන්ද ලංකාතොටුපළ ඔස්සේ අනුරාධපුරයට වැඩම කිරීමේ දී රුවන් මඩුව,මාමඩුව,මල්මඩුව,මඩුකන්ද ශ්‍රී දළදා විහාරය ආදී ස්ථාන ගැන ජනප්‍රවාදවල සඳහන් වන අතර සපුමල්ගස්කඩ හරහා ද දළදා වහන්සේ වඩමවන ගමන් මාර්ගය වැටී තිබුණ බවට සැලකේ.එම මතය සනාථ කිරීමට සාධක හමුව නොමැති මුත් විහාරය වටා දිය අඟලක් පිහිටා ඇති නිසා මෙම විහාරයේ යම් විශේෂත්වයක් තිබෙන්නට ඇතැයි සමහර විද්වතුන් මත පල කරනු ලබයි.

==ස්මාරක සහ පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්==
===වාස්තු විද්‍යා ලක්ෂණ===
අක්කර 50 ක පමණ වපසරියක විසිර පවතින මේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය පැරණි බෞද්ධ ආරාම සම්ප්‍රදායක් වන පබ්බතාරාම බෞද්ධ ආරාම සම්ප්‍රදාය මූලික කොට නිර්මාණය කර තිබෙන මෙහි,ස්තූපය,බෝධිඝරය,ප්‍රතිමාඝරය හා උපෝසථඝරය යන ආගමික ගොඩනැගිලි සතර අඩංගු වූ මධ්‍ය චතුරස්‍රය උස් භූමිභාගයක පිහිටා එම චතුරස්‍රයට පිටතින් ප්‍රදක්ෂිණ පථයක් ද නේවාසික හා වෙනත් ආගමික නොවන ගොඩනැගිලි ප්‍රදක්ෂිණ පථයත් වාස්තු සීමාවේ පිහිටි දිය අඟලත් අතර වූ පහත් බිම් පෙදෙසේ විසිරී පැවතීම,මෙම ආරාම සම්ප්‍රදායේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය වේ.මෙම සම්ප්‍රදාය මහායාන බෞද්ධාගමික බලපෑමට ලක් වූ විහාර සම්ප්‍රදායක් බව පිළිගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book
 |title=මඤ්ජුශ්‍රීභාෂිත වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍ර(නාගරි පෙළ හා සිංහල පරිවර්තනය)(2014)
 |author= පරිවර්තනය.වෝල්ටර් මාරසිංහ 
 |volume=pp. xv-xxvii 
 |language=si
 |isbn =}} &lt;/ref&gt;

මේ බෞද්ධ විහාර සම්ප්‍රදාය පිළිබඳව පුළුල් හා විධිමත් න්‍යායයික විවරණයක් &quot;මඤ්ජුශ්‍රීභාෂිත වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍ර&quot; නම් කෘතියෙන් ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref group=&quot;සවිස්තර&quot;&gt;මහායාන සම්ප්‍රදායට අයත් කෘතියක් වන මෙය ක්‍රිස්තු වර්ෂ පස් වැනි සියවසත්,ක්‍රිස්තු වර්ෂ අටවැනි සියවසත් අතර කාලයේ අනුරාධපුර නගරය හා තදාසන්න කලාපයේත් රටෙහි වෙනත් ස්ථාන කිහිපයක් වර්ධනය වී පැවති විශේෂ මහායානික ආයතන පද්ධතියක් හා දැඩි සාම්‍යතාවක් උසුලන බැවින් ඒ හා සමාසන්න කාලයේ මෙම කෘතියේ මුල් අවස්ථාව සංස්ථාපනය කළ හැකි බව මහාචාර්ය වෝල්ටර් මාරසිංහයන්ගේ අදහසයි.ආරාම නිර්මාණයේ දී කලින් පිළිවෙළ කරගනු ලැබූ නිශ්චිත සැලැස්මක් පදනම් කරගෙන ඒවා ගොඩනැගූ බවට මූලික සාක්ෂ්‍ය ලැබෙන්නේ මෙම වාස්තුශාස්ත්‍ර කෘතියෙනි.&lt;/ref&gt;එහි විස්තර වන ආකාරය අනුව,මෙම පබ්බත විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරයක මැද මළුවක් තුළ යම්කිසි පූර්ව විචාල සැලැස්මකට අනුව විහාරයේ වඩා වැදගත් ගොඩනැගිලි ස්ථානගතව පවතී.වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍රයේ පළමු වැනි පරිච්ඡේදයේ දී මේ වර්ගයට අයත් ‘මූලික ආරාම දොළොසක්’ පිළිබඳ ව දක්වා ඒවායින් කොටසක් පිළිබඳ විස්තර ද දක්වා ඇත. ඒ මූලික ආරාම ප්‍රභේද වශයෙන් &quot;හස්ත්‍යාරාම, සිංහාරාම, දණ්ඩාරාම, පද්මාරාම, ශීතලාගුල්ම, භික්ෂුණ්‍යාරාම, ගෝකුලාරාම, අන්වාරාම, භුජංගඑණාරාම, චක්‍රාරාම, හංසපක්ෂ හා නවාකාර&quot; යන ආරාම ප්‍රභේද දැක්වේ. මෙම ආරාම ප්‍රභේද දොළොස ‘වාස්තු සැලසුම්’ හා ‘වික්‍රාන්ත’ වශයෙන් නැවත කොටස් දෙකකින් විග්‍රහ කෙරේ. ඒ අනුව මූලික ආරාම ප්‍රභේද විසි හතරක් ලැබේ. මේ එකිනෙක ආරාම සඳහා නම් යෙදීමේ දී ඒ ඒ නම්වලින් දැක්වෙන සතුන්ගේ හෝ ප්‍රපංචයන්ගේ ස්වරූප අනුව, එකී නම් තබා ඇති බව පෙනී යයි. ඒ අනුව හස්තියාගේ ස්වරූපය ගන්නා සැලසුම &quot;හස්ත්‍යාරාම&quot; නම් වේ. මෙම නම් තැබීමේ දී පංචාවාස ස්ථානගත කළ ආකාරය ඒ සඳහා වඩාත් බලපෑම් කරන්නට ඇති බව වෝල්ටර් මාරසිංහ මේ පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් පෙන්වා දී ඇත. මෙම සැලසුම් හඳුනා ගැනීමේ දී මැද මළුවේ පිහිටි ප්‍රධාන පූජනීය ගොඩනැගිලි සතර පිහිටි ස්ථාන පිළිබඳ සැලකිලිමත් වේ. සපුමල්ගස්කඩ විහාරයේ ප්‍රධාන පූජනීය ගොඩනැගිලි ව්‍යාප්ත වී ඇති ආකාරය අනුව, මෙම විහාරය ‘හස්ත්‍යාරාම’ සැලැස්මට අනුකූල වන බවත්, තවදුරටත් එය ‘නැගෙනහිර දොරටුව සහිත හස්ත්‍යාරාම’ සැලැස්මට අනුකූල බවත් හඳුනාගත හැකි වේ.&lt;ref&gt;{{cite book
 |title=මඤ්ජුශ්‍රීභාෂිත වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍ර(නාගරි පෙළ හා සිංහල පරිවර්තනය)(2014)
 |author= පරිවර්තනය.වෝල්ටර් මාරසිංහ 
 |volume=pp. xxxiii
 |language=si
 |isbn =}} &lt;/ref&gt;

[[File:The layout of the Vijayārāma Monastery.jpg|thumb|250px|පබ්බත විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරයක සැලසුම&lt;br&gt;( අනුරාධපුර විජයාරාම විහාරය )&lt;ref&gt;{{cite book
 |title=Sinhalese Monastic Architecture (1971)
 |author= Senake Bandaranaike 
 |volume= 
 |language=en
 |isbn =}} &lt;/ref&gt;
]]

පබ්බත විහාරයන්හි බිම් සැලසුම් පරීක්ෂා කිරීමේ දී මුලතිව් කුරුන්දි විහාරය,අනුරාධපුර වෙස්සගිරිය හා අම්පාර පුළුකුනාවිය යන පබ්බත විහාර හා සමාන වාස්තු සැලසුමකට අනුගත වී ඇති පෞරාණික විහාරයක් බව තහවුරු වේ. සූවිසි වැදෑරුම් ආරාම සැලසුම් අතුරින් කුරුන්දි විහාර සැලසුමෙන් ප්‍රකාශිත හස්ත්‍යාරාම ප්‍රභේදය පිහිටීම් ප්‍රදේශ වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍රය කෘතිය තුළ වඩාත් හොදින් දැක්වේ.
&lt;ref group=&quot;උපුටාගැනීම&quot;&gt;​{{harvnb|මඤ්ජුශ්‍රීභාෂිතවාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍ර_පරි.වෝල්ටර්_මාරසිංහ|2014|p=7}}
හස්ත්‍යාරාමය ඛේටයක (නදියක් සහ කන්දක් අතර පිහිටි), ඛර්වටයක (කඳු වැටිවලින් වට වූ ගමක්), නගරයෙක, පුරදුර්ගයක, නදියක් අසබඩ, මුහුදු වෙරළක, උයනක, වනයක, නියම්ගමක, පටුනක (මුහුදක් අසල පිහිටි වෙළඳ නගරයක්), වනාන්තරයක හෝ දේශ සීමාවක පිහිටුවන්නේ යි. අන් තැනක (ඉදි) නොකරනු ලබන්නේ යි.&lt;/ref&gt;

===ස්ථූපය===
පැරණි ස්මාරක අතර ප්‍රධාන තැන හිමිවන ස්ථූපය කැණීමට පෙර විහාර බිමේ උස් ස්ථානයක ගරා වැටී පස් ගොඩැල්ලක් වශයෙන් පැවති අතර නිධන් හොරු විසින් සිදුකළ හානි ද දැකගන්නට ලැබී තිබේ.2021 වර්ෂයේ දී කැණීම් ආරම්භ කළ ස්ථූපයේ ගඩොල්වල ස්වරූපය අනුව දාගැබ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1-3 සියවස් අතර කාලයට අයත් බවට නිර්ණය කර තිබේ.ඊට අමතරව කැණීම මගින් දාගැබ් මළුවේ පිහිටි වන්දනාව සදහා මුල් යුගයේ භාවිතා කළ හුණුගල් විශේෂයකින් නිර්මාණය කර තිබූ සිරිපතුල් ගල් කිහිපයක් ද,ස්තූපයේ යූඵ ගල ද හමු විය.දාගැබේ ගඩොලු අතර සියුම් ලෙස තිබූ කුඩා ප්‍රමාණයේ රන් සන්නසක් ද කැණීම් මඟින් හමු වූ අතර එහි &quot;යේ ධම්මා හේතුප්පභවා&quot; යන ධම්මපද ගාථාව සඳහන්ව පැවති බවට වාර්තා කර තිබේ.
===ප්‍රතිමාගෘහය===
සපුමල්ගස්කඩ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයේ මුල් වරට කැණීම් සිදුකරන ලද ස්මාරකය වන ප්‍රතිමාගෘහය වශයෙන් වර්ෂ 2015 දී පමණ මෙහි ගවේෂණයක යෙදුණු පුරාවිද්‍යාඥයන් පිරිසක් අඩි 8.5 ක උසකින් යුතු ගල්කණු පේළි දෙකක් තිබූ ස්මාරකය මුල් වරට හඳුනාගෙන තිබුණි.වර්ෂ 2020 දී කැණීම් ආරම්භ කළ විට දෑත් සහ දෙපා විනාශ වී තිබූ හිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක්,ශෛලමය බෝධිසත්ව ප්‍රතිමාවක් සහ තාරා දෙවඟනගේ ප්‍රතිමාවක් ද හමු වී තිබුණ අතර ඒවා මේ වනවිට වවුනියාව පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර තිබෙනවා.පිළිම ගෙයට පිටතින් පිහිටි ප්‍රාකාරය මතින් පිළිමගෙය පිහිටි බිමට පැමිණීමේ දොරටුවේ සඳකඩපහණක් හා පිළිමගෙයට පිවිසෙන දොරටුවේ තවත් සඳකඩපහණක් හමු වූ අතර ඒවා කව හතරක් සලකුණු කර තිබූ කැටයම් රහිත මුල් යුගයේ සඳකඩපහණවල ලක්ෂණ නිරූපණය කරන බවට සැලකේ.කැණීමෙන් හමු වූ මුරගල්වල පුන්කලස් කොටා ඇති බවට හදුනාගෙන තිබේ.ඊට අමතරව පිළිමගෙයෙහි විශාලත්වය අනුව එය මහල් දෙකකින් යුතුව පවතින්නට ඇතැයි අනුමාන කරන අතර ඉහළ මහල ධාතු මන්දිරය ලෙසත් භාවිතා කරන්නට ඇතැයි පුරාවිද්‍යාඥයින් අනුමාන කරනු ලබයි.
===උපෝසථඝරය===
උපෝසථඝරය වර්ෂ 2025 දී කැණීම් සිදු කළ අතර කුඩා කුඩා පුරාවස්තු 800 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් එම කැණීමෙන් හමු වී තිබේ.කෙසේ නමුත් කැණීම් කරන ලද උපෝසථඝරය තවමත් නිසි සංරක්ෂණයකට ලක් කර නොමැත.
===බෝධිඝරය===
දාගැබේ සිට මීටර් 100 ක පමණ දුරින් පිහිටා ඇති නටඹුන් වූ ස්මාරකය &quot;බෝධිඝරය&quot; වන බවට හඳුනාගෙන ඇති මුත් එය තවමත් නිසි කැණීමකට ලක් කර නොමැත.
===විහාරයේ ඇති වෙනත් නටඹුන්===
මෙහි ප්‍රධාන ස්මාරක පිහිටි භූමිය වටා නිර්මාණය කරන ලද ප්‍රාකාරයක නටඹුන් හමු වී ඇති අතර එයට පිවිසීම සඳහා මුරගල් සහිත දොරටු සතරක් සහ පෙත්මග ක සලකුණු ද හමුවී තිබේ.පූජනීය ස්මාරක පිහිටි මලුවට පහතින් භික්ෂූන් වහන්සේලා පරිහරණය කල කුටි ආදී අනෙකත් අවශේෂ ස්මාරක දැකිය හැක.ඊට අමතරව දිය අඟලක නටඹුන් සහ විහාරයට ආසන්නව වල් බිහි වී ඇති පැරණි වැවක් හා එහි අංග ද හමු වී තිබේ.

==අභිලේඛන==
===අත්තානි කණුව===
මෙම පරිශ්‍රයේ සිදුකළ පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් මඟින් අත්තානි කණුවක් හමු වී ඇති අතර එය හමුවන විටත් බොහෝ කරුණු ගෙවී ගොස් තිබුණි.එහි පැති හතරෙන් දෙකක පමණක් අක්ෂර ඇති අතර තුන්වන පැත්තේ සුනඛයෙකුගේ සලකුණක් දක්නට ලැබේ.පළමු පැත්තේ අක්ෂර ලිවීම් පේළි 18 ක් අඩංගු වන වන නමුත් ආරම්භක පේළි 11 මුලුමනින්ම පැහැදිලි බවින් තොරය.දෙවන පැත්තෙහි අක්ෂර පේළි 24 කින් සමන්විත වන අතර එහි ද පේළි අංක 1 සිට 11 දක්වා,පේළි අංක 21 සහ 24 ද කියවිය නොහැක.කියවිය හැකි පේළි අනුව ක්‍රි.ව.9-10 සියවස් අතර මධයකාලීන සිංහල අක්ෂර වලින් රචිත මෙහි බදු එකතුකරන්නන්,ප්‍රාදේශීය පරිපාලකයන් සහ ගම්මාන නිලධාරීන් විහාරයට ඇතුළුවීම තහනම් කරන රාජකීය නියෝගයක් සඳහන් වේ.කෙසේ නමුත් ශිලි ලේඛනය බොහෝ දුරට ගෙවී ගොස් ඇති බැවින් මෙම අත්තානි කණුවේ සඳහන් අත්තානි දීමනාව හෝ නියෝගය නිකුත් කළ රජුගේ නාමය ද සොයාගැනීමට නොහැකිව තිබේ.මෙම ශිලාලේඛනය 2020 දෙසැම්බර් 12 වන දින ලේඛන අංක 4636 යටතේ ලියාපදිංචි කර තිබේ.
===රත්‍රං සන්නස===
පැරණි දාගැබ කැණීම් කරන අතරතුර දාගැබ තුළ තිබී රත්‍රං සන්නසක් හමු වූ අතර එහි &quot;යේ ධම්මා හේතුප්පභවා&quot; යන ධම්මපද ගාථාව සඳහන් වන බව හඳුනාගෙන තිබේ.

==පූර්ව වාර්තා==
මේ පුදබිම පිළිබඳව මෑතකාලීන ගවේෂණ තුලින් හඳුනාගනු ලැබූ අතර පූර්ව වාර්තා හමු වීම් අල්පය.

==වර්තමාන සංරක්ෂණය==
කුරුන්දි විහාරයේ සංරක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කළ ගලිගමුවේ සන්තබෝධි නා හිමියන් වර්ෂ 2018 දී මෙම ස්ථානයට වැඩමවා උන්වහන්සේ විසින් දරන ලද උත්සාහයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධීක්ෂණය යටතේ මෙහි කැණීම් සහ භූමි සංරක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී.ආරම්භ කළ මුල් කාලයේ උතුරේ දමිළ අන්තවාදී දේශපාලකයන්ගේ යම් විරෝධයක්&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-11-10 |title=බෝගස්වැව සපුමල්ගස්කඩ පුරාණ භූමියේ විහාරය ඉදිකිරීමට ටී.එන්.ඒ විරෝධය පාති. |url=https://lankasara.com/si/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/%E0%B6%B6%E0%B7%9D%E0%B6%9C%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B7%80-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%A9-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB/ |website=lankasara.com}}&lt;/ref&gt; එල්ල වුවද දිගටම කැණීම් සිදුකර ගනිමින් ප්‍රතිමාගෘහය,දාගැබ,උපෝසථඝරය,ප්‍රධාන මලුව ආදී ගොඩනැගලි සංරක්ෂණය කරමින් පුරාවිද්‍යා‍ ස්ථානයක් ලෙස වැඩිදියුණු කර තිබේ.ඊට අමතරව දෙස් විදෙස් භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩසිටින ආරණ්‍ය සේනාසනයක් ද මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය ආශ්‍රිතව ආරම්භ කර බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ ලියාපදිංචි කර පවත්වාගෙන යනු ලබයි.

==වෙනත් ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව]]
*[[කදුරුගොඩ විහාරය]]
*[[නාගදීප පුරාණ විහාරය]]
*[[බෞද්ධ පුදබිම්, ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු සහ නැගෙනහිර පලාත්]]
*[[කුරුන්දි රජ මහා විහාරය]]

==උපුටාගැනීම්==
{{Reflist|group=උපුටාගැනීම}}
==පැහැදිලි කිරීම්==
&lt;references group=&quot;සවිස්තර&quot;/&gt;
==බාහිර සබැඳි==
*  [https://www.youtube.com/watch?v=bcxko8V3Ils සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය පිළිබඳව වාර්තා වැඩසටහන 1]
*  [https://www.youtube.com/watch?v=NA94JO7CW50 සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය පිළිබඳව වාර්තා වැඩසටහන 2]
*  [https://www.youtube.com/watch?v=4a2hKna6sVk සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය පිළිබඳව වාර්තා වැඩසටහන 3]

==මූලාශ්‍ර==
==වැඩිදුර කියවීම==
==යොමු==
{{reflist}}

{{ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව හා සබැඳි ලැයිස්තුව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරක]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය ස්ථාන]]</text>
      <sha1>bq81yhltryf8wgbtkw8lqi5ozpfgbjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එල්සිවියර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195829</id>
    <revision>
      <id>794942</id>
      <parentid>794941</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T12:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7880" sha1="0dhqrzlezo7ma3et8bms597zyfegkg4" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=November 2022}}
{{Infobox company
| name                = එල්සිවියර්
| logo                = Elsevier logo 2019.svg
| logo_caption        =
| image               = 
| image_size          = 
| image_caption       = 
| trade_name          = &lt;!-- d/b/a/, doing business as - if different from legal name above --&gt;
| native_name         = &lt;!-- Company's name in home country language --&gt;
| native_name_lang    = &lt;!-- Use ISO 639-1 code, e.g. &quot;fr&quot; for French. If there is more than one native name, in different languages, enter those names using {{tl|lang}}, instead. --&gt;
| romanized_name      = 
| former_name         = 
| type                = [[Subsidiary]]
| traded_as           = 
| industry            = ප්‍රකාශන
| genre               = &lt;!-- Only used with media and publishing companies --&gt;
| fate                = 
| predecessor         = 
| successor           = 
| founded             = {{start date and age|df=yes|1880}}
| founder             = 
| defunct             = &lt;!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| hq_location_city    = [[ඇම්ස්ටර්ඩෑම්, නෙදර්ලන්තය]]
| hq_location_country = 
| num_locations       = &lt;!-- Number of locations, stores, offices, etc. --&gt;
| area_served         = 
| key_people          = කස්මල් බැයසිට්, ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී
| products            = 
| brands              = 
| production          = 
| services            = 
| revenue             = £2.714 බිලියන (2025)&lt;ref name=RELX&gt;{{cite web |title=RELX Annual Report |url=https://www.relx.com/investors/annual-reports/2025 |website=RELX |access-date=26 April 2026}}&lt;/ref&gt;
| operating_income    = £1.035 billion (2025)&lt;ref name=RELX /&gt;
| net_income          = $2.723 billion (2025)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/RELX/relx/net-income |title=RELX Net Income 2012-2025 |website=Macrotrends |access-date=26 April 2026 }}&lt;/ref&gt;
| aum                 = 
| assets              = 
| equity              = 
| owner               = 
| num_employees       = 9500&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite web |title=Who we are |url=https://www.elsevier.com/about/this-is-elsevier |website=Elsevier |access-date=14 November 2024 |archive-date=2 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002184918/https://www.elsevier.com/about |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| parent              = [[RELX]]
| divisions           = 
| subsidiaries        = 
| website             = {{Official URL}}
| footnotes           = 
| intl                =  
}} 

'''එල්සිවියර්, ඉන්කෝපරේෂන්''' (/ ˈɛ l səvɪər / EL EL-sə-veer) යනු විද්‍යාත්මක, තාක්ෂණික සහ වෛද්‍ය අන්තර්ගතයන් පිළිබඳ විශේෂඥ ලන්දේසි අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන සමාගමකි. එහි නිෂ්පාදන අතර ''ද ලැන්සට්'' , ''සෙල්'', සයන්ස්ඩිරෙක්ට් ඉලෙක්ට්‍රොනික සඟරා එකතුව, ''ට්‍රෙන්ඩ්ස්'', ''කරන්ට් ඔපීනියන්'' මාලාව, මාර්ගගත උපුටා දැක්වීමේ දත්ත සමුදාය ස්කෝපස්, පර්යේෂණ කාර්ය සාධනය මැනීම සඳහා සයිවැල් මෙවලම, සායනික පර්‍යේෂකයන් සඳහා ක්ලිනිකල්කී සෙවුම් යන්ත්‍රය සහ ක්ලිනිකල්පාට්ග් සාක්ෂි මත පදනම් වූ පිළිකා සත්කාර සේවාව වැනි සඟරා ඇතුළත් වේ. එල්සිවියර් නිෂ්පාදන සහ සේවාවන් අතර දත්ත කළමනාකරණය, උපදෙස්, පර්යේෂණ විශ්ලේෂණ සහ තක්සේරුව සඳහා ඩිජිටල් මෙවලම් ඇතුළත් වේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Carpenter |first=Todd |date=2 February 2017 |title=Plum Goes Orange – Elsevier Acquires Plum Analytics |url=https://scholarlykitchen.sspnet.org/2017/02/02/plum-goes-orange-elsevier-acquires-plum-analytics/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180805203647/https://scholarlykitchen.sspnet.org/2017/02/02/plum-goes-orange-elsevier-acquires-plum-analytics/ |archive-date=5 August 2018 |access-date=1 January 2021 |website=[[The Scholarly Kitchen]] |publisher=[[Society for Scholarly Publishing]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Elsevier's SciVal |url=https://ors.ubc.ca/resources-links/elseviers-scival |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124085807/https://ors.ubc.ca/resources-links/elseviers-scival |archive-date=24 November 2020 |access-date=1 January 2021 |publisher=[[University of British Columbia]]}}&lt;/ref&gt; එල්සිවියර් යනු 2015 දක්වා රීඩ් එල්සිවියර් ලෙස හැඳින්වෙන RELX සමූහයේ කොටසකි, එය ප්‍රසිද්ධියේ වෙළඳාම් කරන ලද සමාගමකි. RELX වාර්තාවලට අනුව, 2022 දී එල්සිවියර් සඟරා 2,800 කට අධික සංඛ්‍යාවක වාර්ෂිකව ලිපි 600,000 කට වඩා ප්‍රකාශයට පත් කළේය.  2018 වන විට, එහි ලේඛනාගාරයේ ලේඛන මිලියන 17 කට අධික ප්‍රමාණයක් සහ [[ඊ-පොත්|විද්‍යුත් පොත්]] 40,000 ක් අඩංගු වූ අතර, වාර්ෂික බාගත කිරීම් බිලියනයකට අධික විය. &lt;ref name=&quot;RELX 2018 Report&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=March 2022 |title=2021 RELX Group Annual Report |url=https://reports.relx.com/2021/esef-ar-uk/549300WSX3VBUFFJOO66-2021-12-31-Viewer.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109101348/https://reports.relx.com/2021/esef-ar-uk/549300WSX3VBUFFJOO66-2021-12-31-Viewer.html |archive-date=9 January 2023 |access-date=16 March 2022 |publisher=RELX}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==

=== උපුටා දැක්වීම් ===
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;singh23&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh Chawla|first=Dalmeet|date=2023-05-03|title=Researchers who agree to manipulate citations are more likely to get their papers published|journal=Nature|page=|doi=10.1038/d41586-023-01532-w|issn=0028-0836|pmid=37138067}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cen23&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Elsevier journal under fire for rejecting paper that didn't cite enough of its old papers |url=https://cen.acs.org/policy/publishing/Elsevier-journal-under-fire-for-rejecting-paper/101/web/2023/02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512024757/https://cen.acs.org/policy/publishing/Elsevier-journal-under-fire-for-rejecting-paper/101/web/2023/02 |archive-date=12 May 2023 |access-date=2023-05-16 |website=cen.acs.org}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NeuroImage2023&quot;&gt;{{Cite journal|last=Sanderson|first=Katharine|date=2023-04-21|title=Editors quit top neuroscience journal to protest against open-access charges|journal=Nature|publisher=Nature Publishing Group|volume=616|issue=7958|page=641|bibcode=2023Natur.616..641S|doi=10.1038/d41586-023-01391-5|pmid=37085706|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;
{{Reed Elsevier|state=collapsed}}{{අධිකාරී පාලනය}}</text>
      <sha1>0dhqrzlezo7ma3et8bms597zyfegkg4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794946</id>
      <parentid>794942</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T13:09:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7884" sha1="1aw7nzjx5nf122usedv56sqczeqq581" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=November 2022}}
{{Infobox company
| name                = එල්සිවියර්
| logo                = Elsevier logo 2019.svg
| logo_caption        =
| image               = 
| image_size          = 
| image_caption       = 
| trade_name          = &lt;!-- d/b/a/, doing business as - if different from legal name above --&gt;
| native_name         = &lt;!-- Company's name in home country language --&gt;
| native_name_lang    = &lt;!-- Use ISO 639-1 code, e.g. &quot;fr&quot; for French. If there is more than one native name, in different languages, enter those names using {{tl|lang}}, instead. --&gt;
| romanized_name      = 
| former_name         = 
| type                = [[Subsidiary]]
| traded_as           = 
| industry            = ප්‍රකාශන
| genre               = &lt;!-- Only used with media and publishing companies --&gt;
| fate                = 
| predecessor         = 
| successor           = 
| founded             = {{start date and age|df=yes|1880}}
| founder             = 
| defunct             = &lt;!-- {{End date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| hq_location_city    = [[ඇම්ස්ටර්ඩෑම්, නෙදර්ලන්තය]]
| hq_location_country = 
| num_locations       = &lt;!-- Number of locations, stores, offices, etc. --&gt;
| area_served         = 
| key_people          = කස්මල් බැයසිට්, ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී
| products            = 
| brands              = 
| production          = 
| services            = 
| revenue             = £2.714 බිලියන (2025)&lt;ref name=RELX&gt;{{cite web |title=RELX Annual Report |url=https://www.relx.com/investors/annual-reports/2025 |website=RELX |access-date=26 April 2026}}&lt;/ref&gt;
| operating_income    = £1.035 billion (2025)&lt;ref name=RELX /&gt;
| net_income          = $2.723 billion (2025)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/RELX/relx/net-income |title=RELX Net Income 2012-2025 |website=Macrotrends |access-date=26 April 2026 }}&lt;/ref&gt;
| aum                 = 
| assets              = 
| equity              = 
| owner               = 
| num_employees       = 9500&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite web |title=Who we are |url=https://www.elsevier.com/about/this-is-elsevier |website=Elsevier |access-date=14 November 2024 |archive-date=2 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002184918/https://www.elsevier.com/about |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| parent              = [[RELX]]
| divisions           = 
| subsidiaries        = 
| website             = {{Official URL}}
| footnotes           = 
| intl                =  
}} 

'''එල්සිවියර්, ඉන්කෝපරේෂන්''' (/ ˈɛ l səvɪər / EL EL-sə-veer) යනු විද්‍යාත්මක, තාක්ෂණික සහ වෛද්‍ය අන්තර්ගතයන් පිළිබඳ විශේෂඥ ලන්දේසි අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන සමාගමකි. එහි නිෂ්පාදන අතර ''ද ලැන්සට්'' , ''සෙල්'', සයන්ස්ඩිරෙක්ට් ඉලෙක්ට්‍රොනික සඟරා එකතුව, ''ට්‍රෙන්ඩ්ස්'', ''කරන්ට් ඔපීනියන්'' මාලාව, මාර්ගගත උපුටා දැක්වීමේ දත්ත සමුදාය ස්කෝපස්, පර්යේෂණ කාර්ය සාධනය මැනීම සඳහා සයිවැල් මෙවලම, සායනික පර්‍යේෂකයන් සඳහා ක්ලිනිකල්කී සෙවුම් යන්ත්‍රය සහ ක්ලිනිකල්පාත් නම් සාක්ෂි මත පදනම් වූ පිළිකා සත්කාර සේවාව වැනි සඟරා ඇතුළත් වේ. එල්සිවියර් නිෂ්පාදන සහ සේවාවන් අතර දත්ත කළමනාකරණය, උපදෙස්, පර්යේෂණ විශ්ලේෂණ සහ තක්සේරුව සඳහා ඩිජිටල් මෙවලම් ඇතුළත් වේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Carpenter |first=Todd |date=2 February 2017 |title=Plum Goes Orange – Elsevier Acquires Plum Analytics |url=https://scholarlykitchen.sspnet.org/2017/02/02/plum-goes-orange-elsevier-acquires-plum-analytics/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180805203647/https://scholarlykitchen.sspnet.org/2017/02/02/plum-goes-orange-elsevier-acquires-plum-analytics/ |archive-date=5 August 2018 |access-date=1 January 2021 |website=[[The Scholarly Kitchen]] |publisher=[[Society for Scholarly Publishing]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Elsevier's SciVal |url=https://ors.ubc.ca/resources-links/elseviers-scival |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124085807/https://ors.ubc.ca/resources-links/elseviers-scival |archive-date=24 November 2020 |access-date=1 January 2021 |publisher=[[University of British Columbia]]}}&lt;/ref&gt; එල්සිවියර් යනු 2015 දක්වා රීඩ් එල්සිවියර් ලෙස හැඳින්වෙන RELX සමූහයේ කොටසකි, එය ප්‍රසිද්ධියේ වෙළඳාම් කරන ලද සමාගමකි. RELX වාර්තාවලට අනුව, 2022 දී එල්සිවියර් සඟරා 2,800 කට අධික සංඛ්‍යාවක වාර්ෂිකව ලිපි 600,000 කට වඩා ප්‍රකාශයට පත් කළේය.  2018 වන විට, එහි ලේඛනාගාරයේ ලේඛන මිලියන 17 කට අධික ප්‍රමාණයක් සහ [[ඊ-පොත්|විද්‍යුත් පොත්]] 40,000 ක් අඩංගු වූ අතර, වාර්ෂික බාගත කිරීම් බිලියනයකට අධික විය. &lt;ref name=&quot;RELX 2018 Report&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=March 2022 |title=2021 RELX Group Annual Report |url=https://reports.relx.com/2021/esef-ar-uk/549300WSX3VBUFFJOO66-2021-12-31-Viewer.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109101348/https://reports.relx.com/2021/esef-ar-uk/549300WSX3VBUFFJOO66-2021-12-31-Viewer.html |archive-date=9 January 2023 |access-date=16 March 2022 |publisher=RELX}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==

=== උපුටා දැක්වීම් ===
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;singh23&quot;&gt;{{Cite journal|last=Singh Chawla|first=Dalmeet|date=2023-05-03|title=Researchers who agree to manipulate citations are more likely to get their papers published|journal=Nature|page=|doi=10.1038/d41586-023-01532-w|issn=0028-0836|pmid=37138067}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cen23&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Elsevier journal under fire for rejecting paper that didn't cite enough of its old papers |url=https://cen.acs.org/policy/publishing/Elsevier-journal-under-fire-for-rejecting-paper/101/web/2023/02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512024757/https://cen.acs.org/policy/publishing/Elsevier-journal-under-fire-for-rejecting-paper/101/web/2023/02 |archive-date=12 May 2023 |access-date=2023-05-16 |website=cen.acs.org}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;NeuroImage2023&quot;&gt;{{Cite journal|last=Sanderson|first=Katharine|date=2023-04-21|title=Editors quit top neuroscience journal to protest against open-access charges|journal=Nature|publisher=Nature Publishing Group|volume=616|issue=7958|page=641|bibcode=2023Natur.616..641S|doi=10.1038/d41586-023-01391-5|pmid=37085706|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;
{{Reed Elsevier|state=collapsed}}{{අධිකාරී පාලනය}}</text>
      <sha1>1aw7nzjx5nf122usedv56sqczeqq581</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elsevier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195830</id>
    <redirect title="එල්සිවියර්" />
    <revision>
      <id>794943</id>
      <timestamp>2026-06-28T12:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[එල්සිවියර්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>794943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="omlhonoyhukb085uu7g12edh955heej" xml:space="preserve">#redirect [[එල්සිවියර්]]</text>
      <sha1>omlhonoyhukb085uu7g12edh955heej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එල්සෙවියර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195831</id>
    <redirect title="එල්සිවියර්" />
    <revision>
      <id>794944</id>
      <timestamp>2026-06-28T12:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[එල්සිවියර්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>794944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="hk7jhrunxm3yvxwkgs3zw3dewl9rdpz" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[එල්සිවියර්]]</text>
      <sha1>hk7jhrunxm3yvxwkgs3zw3dewl9rdpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගොනුව:Elsevier logo 2019.svg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>195832</id>
    <revision>
      <id>794945</id>
      <timestamp>2026-06-28T13:09:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>{{Valid SVG}}
== සාරාංශය ==
{{logo fur
|Article = එල්සිවියර්
|Source = {{url|https://cdn.elsevier.io/matrix/includes/svg/logo-elsevier-wordmark.svg}}
|Author = {{w|Elsevier}}
|Use = Infobox
}}

==බලපත්‍රීකරණය==
{{Non-free logo|image has rationale=yes}}
{{SVG-logo}}</comment>
      <origin>794945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="323" sha1="e5p1vcaepe50pbsz5xwxsox4vdcpx3w" xml:space="preserve">{{Valid SVG}}
== සාරාංශය ==
{{logo fur
|Article = එල්සිවියර්
|Source = {{url|https://cdn.elsevier.io/matrix/includes/svg/logo-elsevier-wordmark.svg}}
|Author = {{w|Elsevier}}
|Use = Infobox
}}

==බලපත්‍රීකරණය==
{{Non-free logo|image has rationale=yes}}
{{SVG-logo}}</text>
      <sha1>e5p1vcaepe50pbsz5xwxsox4vdcpx3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩිමෙටර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195833</id>
    <redirect title="ඩිමීටර්" />
    <revision>
      <id>794948</id>
      <timestamp>2026-06-28T13:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ඩිමීටර්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>794948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="4kbe390czcltfewmp3c5d6x0x666425" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ඩිමීටර්]]</text>
      <sha1>4kbe390czcltfewmp3c5d6x0x666425</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩිමිටර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195834</id>
    <redirect title="ඩිමීටර්" />
    <revision>
      <id>794949</id>
      <timestamp>2026-06-28T13:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ඩිමීටර්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>794949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="4kbe390czcltfewmp3c5d6x0x666425" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ඩිමීටර්]]</text>
      <sha1>4kbe390czcltfewmp3c5d6x0x666425</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩයනයිසස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195835</id>
    <revision>
      <id>794951</id>
      <timestamp>2026-06-28T16:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1360895145|Dionysus]]&quot;</comment>
      <origin>794951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7582" sha1="ql0v3cwvzeqsubo8mmmnodlje7tt83s" xml:space="preserve">
{{අධිකාරී පාලනය}}{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=ඩයනයිසස්{{pb}}&lt;small&gt;බැකස්&lt;/small&gt;|image=Dionysos Louvre Ma87 n2.jpg|caption=ඩයනයිසස් නිරූපිත [[පුරාතන රෝම ප්‍රතිමා කලාව|දෙවන සියවසේ රෝම ප්‍රතිමාවක්]]; මෙය හෙලනිස්තික ප්‍රතිමාවක අනුරුවක් විය හැක (පෙර අයිතිය. [[කාඩිනල් රිචෙලියූ]], [[ලූවර්]])&lt;ref&gt;Another variant, from the Spanish royal collection, is at the [[Museo del Prado]], Madrid: [[:File:Dioniso del tipo Madrid-Varese (M. Prado) 01.jpg|illustration]].&lt;/ref&gt;|god_of=වයින්, වගාවන්, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, චාරිත්‍රමය උන්මාදය, සහ වේදිකා නාට්‍යවලට අධිපති  දෙවි|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවන්]]ගෙන් අයෙකි|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|animals=ගවයා, දිවියා, ව්‍යාඝ්‍රයා හෝ සිංහයා, එළුවා, සර්පයා, නරියා|symbol=[[Thyrsus]], මිදිවැල්, අයිවි, [[සුඛාන්ත සහ දුඛාන්ත වෙස්මුහුණු|වේදිකා වෙස්මුහුණු]], ශිෂ්ණය, හිවල්-සම් සළු|festivals=[[බැකනේලියා]] (රෝම), [[ඩයනයිසියා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[සෙමිලී]]|Roman_equivalent=[[ලයිබර්]]|spouse=[[ඒරියැඩ්නී]]}}
{{Dacia topics}}{{අධිකාරී පාලනය}}{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=Dionysus{{pb}}&lt;small&gt;Bacchus&lt;/small&gt;|image=Dionysos Louvre Ma87 n2.jpg|caption=[[Ancient Roman sculpture|Second-century Roman statue]] of Dionysus, after a [[Hellenistic art#Sculpture|Hellenistic model]] (ex-coll. [[Cardinal Richelieu]], [[Louvre]])&lt;ref&gt;Another variant, from the Spanish royal collection, is at the [[Museo del Prado]], Madrid: [[:File:Dioniso del tipo Madrid-Varese (M. Prado) 01.jpg|illustration]].&lt;/ref&gt;|god_of=God of wine, vegetation, fertility, [[festivity]], ritual madness, [[religious ecstasy]], and [[theatre]]|member_of=the [[Twelve Olympians]]|abode=[[Mount Olympus]]|animals=Bull, [[Panther (legendary creature)|panther]], tiger or lion, goat, snake, leopard, fox|symbol=[[Thyrsus]], grapevine, ivy, [[Comedy and tragedy masks|theatrical masks]], phallus, fox-fur robes|festivals=[[Bacchanalia]] (Roman), [[Dionysia]]|parents=[[Zeus]] and [[Semele]]|Roman_equivalent=[[Liber]]|spouse=[[Ariadne]]}}{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|refs=&lt;ref name=&quot;rhogm&quot;&gt;
    {{cite book
      | editor = Hard, Robin
      | isbn = 978-1-315-62413-6
      | location = 2 Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon, OX14 4RN
      | publisher = Routledge
      | title = Routledge Handbook of Greek Mythology
      | year = 2020
    }}
&lt;/ref&gt;}}{{Dacia topics}}{{අධිකාරී පාලනය}}[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ]] [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක]] ආගම සහ පුරාණෝක්තිවේදය තුළ, ඩයනයිසස් ( /daɪ.əˈnaɪ.səs/​​​​​ ⓘ ⓘ សាន ស� ; {{Langx|grc|[[wikt:Διόνυσος|Διόνυσος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Diónysos}} ) යනු වයින් සෑදීම, පළතුරු වතු, පලතුරු, වෘක්ෂලතාදිය, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, උමතුව, චාරිත්‍රානුකූල උන්මාදය, ආගමික ප්‍රීතිය සහ [[නාට්‍ය කලාව|රංග කලාවට අධිපති]]  දෙවියාය. &lt;ref&gt;Hedreen, Guy Michael. ''Silens in Attic Black-figure Vase-painting: Myth and Performance''. University of Michigan Press. 1992. {{ISBN|9780472102952}}. p. 1&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;James, Edwin Oliver. ''The Tree of Life: An Archaeological Study''. Brill Publications. 1966. p. 234. {{ISBN|9789004016125}}&lt;/ref&gt; ඔහුව ග්‍රීකයන් විසින් '''බැකස්''' ( / ˈ bæ kəs / හෝ / ˈ bɑː kəs / ; {{Langx|grc|[[wikt:Βάκχος|Βάκχος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Bacchos}} ) ලෙද් වසන් හ්ග්‍රීකයන් ිැඳින්වූ අතර විසින් (පසුව [[පුරාතන රෝමය|රෝමවරුන්]] විසින් භාවිතා කරන ලද නමකි) ඔහු ත්ුාභ්වයක් සඳහා ඇති කළ බව කියනු ලැබේ, එය ''බැචියා'' ලෙස හැඳින්වේ.  ඔහුගේ වයින්, සංගීතය සහ ප්‍රීතිමත් නර්තනය ඔහුගේ අනුගාමිකයින් ස්වයං දැනුවත් බියෙන් හා සැලකිල්ලෙන් නිදහස් කිරීමට සහ බලවතුන්ගේ පීඩාකාරී සීමාවන් යටපත් කිරීමට සලකනු ලැබීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Csapo |first=Eric |title=Theologies of Ancient Greek Religion |date=3 August 2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-71521-5 |editor-last=Eidinow |editor-first=Esther |location=New York |pages=118 |language=en |chapter=The 'Theology' of the Dionysia and Old Comedy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wzj7DAAAQBAJ&amp;pg=PP1}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ''තයිරස්'', මහදුරු කඳේ යෂ්ටිය, සමහර විට අයිවි වලින් තුවාල වී මී පැණි බිංදු බිංදු, ප්‍රතිලාභී යෂ්ටියක් සහ ඔහුගේ නිකායට සහ ඔහු නියෝජනය කරන නිදහසට විරුද්ධ වන අය විනාශ කිරීමට භාවිතා කරන ආයුධයකි.  ඔහුගේ අභිරහස් වලට සහභාගී වූවන් දෙවියන් වහන්සේ විසින්ම අත්පත් කරගෙන බලගන්වන ලද බව විශ්වාස කෙරිණි. 
[[ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවධර්ම දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාතාලයේ දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:උපත්-මරණ-යළිඋපත් දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:සශ්‍රීකත්ව දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෘෂිකාර්මික දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පුරාතන ග්‍රීක (1453 තෙක්)-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: location]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]</text>
      <sha1>ql0v3cwvzeqsubo8mmmnodlje7tt83s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794952</id>
      <parentid>794951</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6602" sha1="3plc5ijhacjnj4uqbi4a5hx88hsnktr" xml:space="preserve">
{{අධිකාරී පාලනය}}{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=ඩයනයිසස්{{pb}}&lt;small&gt;බැකස්&lt;/small&gt;|image=Dionysos Louvre Ma87 n2.jpg|caption=ඩයනයිසස් නිරූපිත [[පුරාතන රෝම ප්‍රතිමා කලාව|දෙවන සියවසේ රෝම ප්‍රතිමාවක්]]; මෙය හෙලනිස්තික ප්‍රතිමාවක අනුරුවක් විය හැක (පෙර අයිතිය. [[කාඩිනල් රිචෙලියූ]], [[ලූවර්]])&lt;ref&gt;Another variant, from the Spanish royal collection, is at the [[Museo del Prado]], Madrid: [[:File:Dioniso del tipo Madrid-Varese (M. Prado) 01.jpg|illustration]].&lt;/ref&gt;|god_of=වයින්, වගාවන්, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, චාරිත්‍රමය උන්මාදය, සහ වේදිකා නාට්‍යවලට අධිපති  දෙවි|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවන්]]ගෙන් අයෙකි|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|animals=ගවයා, දිවියා, ව්‍යාඝ්‍රයා හෝ සිංහයා, එළුවා, සර්පයා, නරියා|symbol=[[Thyrsus]], මිදිවැල්, අයිවි, [[සුඛාන්ත සහ දුඛාන්ත වෙස්මුහුණු|වේදිකා වෙස්මුහුණු]], ශිෂ්ණය, හිවල්-සම් සළු|festivals=[[බැකනේලියා]] (රෝම), [[ඩයනයිසියා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[සෙමිලී]]|Roman_equivalent=[[ලයිබර්]]|spouse=[[ඒරියැඩ්නී]]}}[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ]] [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක]] ආගම සහ පුරාණෝක්තිවේදය තුළ, ඩයනයිසස් ( /daɪ.əˈnaɪ.səs/​​​​​ ⓘ ⓘ សាន ស� ; {{Langx|grc|[[wikt:Διόνυσος|Διόνυσος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Diónysos}} ) යනු වයින් සෑදීම, පළතුරු වතු, පලතුරු, වෘක්ෂලතාදිය, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, උමතුව, චාරිත්‍රානුකූල උන්මාදය, ආගමික ප්‍රීතිය සහ [[නාට්‍ය කලාව|රංග කලාවට අධිපති]]  දෙවියාය. &lt;ref&gt;Hedreen, Guy Michael. ''Silens in Attic Black-figure Vase-painting: Myth and Performance''. University of Michigan Press. 1992. {{ISBN|9780472102952}}. p. 1&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;James, Edwin Oliver. ''The Tree of Life: An Archaeological Study''. Brill Publications. 1966. p. 234. {{ISBN|9789004016125}}&lt;/ref&gt; ඔහුව ග්‍රීකයන් විසින් '''බැකස්''' ( / ˈ bæ kəs / හෝ / ˈ bɑː kəs / ; {{Langx|grc|[[wikt:Βάκχος|Βάκχος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Bacchos}} ) ලෙද් වසන් හ්ග්‍රීකයන් ිැඳින්වූ අතර විසින් (පසුව [[පුරාතන රෝමය|රෝමවරුන්]] විසින් භාවිතා කරන ලද නමකි) ඔහු ත්ුාභ්වයක් සඳහා ඇති කළ බව කියනු ලැබේ, එය ''බැචියා'' ලෙස හැඳින්වේ.  ඔහුගේ වයින්, සංගීතය සහ ප්‍රීතිමත් නර්තනය ඔහුගේ අනුගාමිකයින් ස්වයං දැනුවත් බියෙන් හා සැලකිල්ලෙන් නිදහස් කිරීමට සහ බලවතුන්ගේ පීඩාකාරී සීමාවන් යටපත් කිරීමට සලකනු ලැබීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Csapo |first=Eric |title=Theologies of Ancient Greek Religion |date=3 August 2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-71521-5 |editor-last=Eidinow |editor-first=Esther |location=New York |pages=118 |language=en |chapter=The 'Theology' of the Dionysia and Old Comedy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wzj7DAAAQBAJ&amp;pg=PP1}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ''තයිරස්'', මහදුරු කඳේ යෂ්ටිය, සමහර විට අයිවි වලින් තුවාල වී මී පැණි බිංදු බිංදු, ප්‍රතිලාභී යෂ්ටියක් සහ ඔහුගේ නිකායට සහ ඔහු නියෝජනය කරන නිදහසට විරුද්ධ වන අය විනාශ කිරීමට භාවිතා කරන ආයුධයකි.  ඔහුගේ අභිරහස් වලට සහභාගී වූවන් දෙවියන් වහන්සේ විසින්ම අත්පත් කරගෙන බලගන්වන ලද බව විශ්වාස කෙරිණි. 


==ආශ්‍රේයයන්==

{{Dacia topics}}
{{අධිකාරී පාලනය}}
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|refs=&lt;ref name=&quot;rhogm&quot;&gt;
    {{cite book
      | editor = Hard, Robin
      | isbn = 978-1-315-62413-6
      | location = 2 Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon, OX14 4RN
      | publisher = Routledge
      | title = Routledge Handbook of Greek Mythology
      | year = 2020
    }}
&lt;/ref&gt;}}{{Dacia topics}}{{අධිකාරී පාලනය}}

[[ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවධර්ම දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාතාලයේ දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:උපත්-මරණ-යළිඋපත් දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:සශ්‍රීකත්ව දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෘෂිකාර්මික දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පුරාතන ග්‍රීක (1453 තෙක්)-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: location]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]</text>
      <sha1>3plc5ijhacjnj4uqbi4a5hx88hsnktr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794953</id>
      <parentid>794952</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආශ්‍රේයයන් */</comment>
      <origin>794953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6542" sha1="q7weg0d2cirnv41gcwvvgjra1qs0640" xml:space="preserve">
{{අධිකාරී පාලනය}}{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=ඩයනයිසස්{{pb}}&lt;small&gt;බැකස්&lt;/small&gt;|image=Dionysos Louvre Ma87 n2.jpg|caption=ඩයනයිසස් නිරූපිත [[පුරාතන රෝම ප්‍රතිමා කලාව|දෙවන සියවසේ රෝම ප්‍රතිමාවක්]]; මෙය හෙලනිස්තික ප්‍රතිමාවක අනුරුවක් විය හැක (පෙර අයිතිය. [[කාඩිනල් රිචෙලියූ]], [[ලූවර්]])&lt;ref&gt;Another variant, from the Spanish royal collection, is at the [[Museo del Prado]], Madrid: [[:File:Dioniso del tipo Madrid-Varese (M. Prado) 01.jpg|illustration]].&lt;/ref&gt;|god_of=වයින්, වගාවන්, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, චාරිත්‍රමය උන්මාදය, සහ වේදිකා නාට්‍යවලට අධිපති  දෙවි|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවන්]]ගෙන් අයෙකි|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|animals=ගවයා, දිවියා, ව්‍යාඝ්‍රයා හෝ සිංහයා, එළුවා, සර්පයා, නරියා|symbol=[[Thyrsus]], මිදිවැල්, අයිවි, [[සුඛාන්ත සහ දුඛාන්ත වෙස්මුහුණු|වේදිකා වෙස්මුහුණු]], ශිෂ්ණය, හිවල්-සම් සළු|festivals=[[බැකනේලියා]] (රෝම), [[ඩයනයිසියා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[සෙමිලී]]|Roman_equivalent=[[ලයිබර්]]|spouse=[[ඒරියැඩ්නී]]}}[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ]] [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක]] ආගම සහ පුරාණෝක්තිවේදය තුළ, ඩයනයිසස් ( /daɪ.əˈnaɪ.səs/​​​​​ ⓘ ⓘ សាន ស� ; {{Langx|grc|[[wikt:Διόνυσος|Διόνυσος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Diónysos}} ) යනු වයින් සෑදීම, පළතුරු වතු, පලතුරු, වෘක්ෂලතාදිය, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, උමතුව, චාරිත්‍රානුකූල උන්මාදය, ආගමික ප්‍රීතිය සහ [[නාට්‍ය කලාව|රංග කලාවට අධිපති]]  දෙවියාය. &lt;ref&gt;Hedreen, Guy Michael. ''Silens in Attic Black-figure Vase-painting: Myth and Performance''. University of Michigan Press. 1992. {{ISBN|9780472102952}}. p. 1&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;James, Edwin Oliver. ''The Tree of Life: An Archaeological Study''. Brill Publications. 1966. p. 234. {{ISBN|9789004016125}}&lt;/ref&gt; ඔහුව ග්‍රීකයන් විසින් '''බැකස්''' ( / ˈ bæ kəs / හෝ / ˈ bɑː kəs / ; {{Langx|grc|[[wikt:Βάκχος|Βάκχος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Bacchos}} ) ලෙද් වසන් හ්ග්‍රීකයන් ිැඳින්වූ අතර විසින් (පසුව [[පුරාතන රෝමය|රෝමවරුන්]] විසින් භාවිතා කරන ලද නමකි) ඔහු ත්ුාභ්වයක් සඳහා ඇති කළ බව කියනු ලැබේ, එය ''බැචියා'' ලෙස හැඳින්වේ.  ඔහුගේ වයින්, සංගීතය සහ ප්‍රීතිමත් නර්තනය ඔහුගේ අනුගාමිකයින් ස්වයං දැනුවත් බියෙන් හා සැලකිල්ලෙන් නිදහස් කිරීමට සහ බලවතුන්ගේ පීඩාකාරී සීමාවන් යටපත් කිරීමට සලකනු ලැබීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Csapo |first=Eric |title=Theologies of Ancient Greek Religion |date=3 August 2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-71521-5 |editor-last=Eidinow |editor-first=Esther |location=New York |pages=118 |language=en |chapter=The 'Theology' of the Dionysia and Old Comedy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wzj7DAAAQBAJ&amp;pg=PP1}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ''තයිරස්'', මහදුරු කඳේ යෂ්ටිය, සමහර විට අයිවි වලින් තුවාල වී මී පැණි බිංදු බිංදු, ප්‍රතිලාභී යෂ්ටියක් සහ ඔහුගේ නිකායට සහ ඔහු නියෝජනය කරන නිදහසට විරුද්ධ වන අය විනාශ කිරීමට භාවිතා කරන ආයුධයකි.  ඔහුගේ අභිරහස් වලට සහභාගී වූවන් දෙවියන් වහන්සේ විසින්ම අත්පත් කරගෙන බලගන්වන ලද බව විශ්වාස කෙරිණි. 


==ආශ්‍රේයයන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|refs=&lt;ref name=&quot;rhogm&quot;&gt;
    {{cite book
      | editor = Hard, Robin
      | isbn = 978-1-315-62413-6
      | location = 2 Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon, OX14 4RN
      | publisher = Routledge
      | title = Routledge Handbook of Greek Mythology
      | year = 2020
    }}
&lt;/ref&gt;}}{{Dacia topics}}{{අධිකාරී පාලනය}}

[[ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවධර්ම දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාතාලයේ දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:උපත්-මරණ-යළිඋපත් දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:සශ්‍රීකත්ව දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෘෂිකාර්මික දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පුරාතන ග්‍රීක (1453 තෙක්)-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: location]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]</text>
      <sha1>q7weg0d2cirnv41gcwvvgjra1qs0640</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794954</id>
      <parentid>794953</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:08:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6500" sha1="bxtwfec4571fkd7gzqjsjki782uuqnf" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=ඩයනයිසස්{{pb}}&lt;small&gt;බැකස්&lt;/small&gt;|image=Dionysos Louvre Ma87 n2.jpg|caption=ඩයනයිසස් නිරූපිත [[පුරාතන රෝම ප්‍රතිමා කලාව|දෙවන සියවසේ රෝම ප්‍රතිමාවක්]]; මෙය හෙලනිස්තික ප්‍රතිමාවක අනුරුවක් විය හැක (පෙර අයිතිය. [[කාඩිනල් රිචෙලියූ]], [[ලූවර්]])&lt;ref&gt;Another variant, from the Spanish royal collection, is at the [[Museo del Prado]], Madrid: [[:File:Dioniso del tipo Madrid-Varese (M. Prado) 01.jpg|illustration]].&lt;/ref&gt;|god_of=වයින්, වගාවන්, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, චාරිත්‍රමය උන්මාදය, සහ වේදිකා නාට්‍යවලට අධිපති  දෙවි|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවන්]]ගෙන් අයෙකි|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|animals=ගවයා, දිවියා, ව්‍යාඝ්‍රයා හෝ සිංහයා, එළුවා, සර්පයා, නරියා|symbol=[[Thyrsus]], මිදිවැල්, අයිවි, [[සුඛාන්ත සහ දුඛාන්ත වෙස්මුහුණු|වේදිකා වෙස්මුහුණු]], ශිෂ්ණය, හිවල්-සම් සළු|festivals=[[බැකනේලියා]] (රෝම), [[ඩයනයිසියා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[සෙමිලී]]|Roman_equivalent=[[ලයිබර්]]|spouse=[[ඒරියැඩ්නී]]}}[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ]] [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක]] ආගම සහ පුරාණෝක්තිවේදය තුළ, ඩයනයිසස් ( /daɪ.əˈnaɪ.səs/​​​​​ ⓘ ⓘ សាន ស� ; {{Langx|grc|[[wikt:Διόνυσος|Διόνυσος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Diónysos}} ) යනු වයින් සෑදීම, පළතුරු වතු, පලතුරු, වෘක්ෂලතාදිය, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, උමතුව, චාරිත්‍රානුකූල උන්මාදය, ආගමික ප්‍රීතිය සහ [[නාට්‍ය කලාව|රංග කලාවට අධිපති]]  දෙවියාය. &lt;ref&gt;Hedreen, Guy Michael. ''Silens in Attic Black-figure Vase-painting: Myth and Performance''. University of Michigan Press. 1992. {{ISBN|9780472102952}}. p. 1&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;James, Edwin Oliver. ''The Tree of Life: An Archaeological Study''. Brill Publications. 1966. p. 234. {{ISBN|9789004016125}}&lt;/ref&gt; ඔහුව ග්‍රීකයන් විසින් '''බැකස්''' ( / ˈ bæ kəs / හෝ / ˈ bɑː kəs / ; {{Langx|grc|[[wikt:Βάκχος|Βάκχος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Bacchos}} ) ලෙද් වසන් හ්ග්‍රීකයන් ිැඳින්වූ අතර විසින් (පසුව [[පුරාතන රෝමය|රෝමවරුන්]] විසින් භාවිතා කරන ලද නමකි) ඔහු ත්ුාභ්වයක් සඳහා ඇති කළ බව කියනු ලැබේ, එය ''බැචියා'' ලෙස හැඳින්වේ.  ඔහුගේ වයින්, සංගීතය සහ ප්‍රීතිමත් නර්තනය ඔහුගේ අනුගාමිකයින් ස්වයං දැනුවත් බියෙන් හා සැලකිල්ලෙන් නිදහස් කිරීමට සහ බලවතුන්ගේ පීඩාකාරී සීමාවන් යටපත් කිරීමට සලකනු ලැබීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Csapo |first=Eric |title=Theologies of Ancient Greek Religion |date=3 August 2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-71521-5 |editor-last=Eidinow |editor-first=Esther |location=New York |pages=118 |language=en |chapter=The 'Theology' of the Dionysia and Old Comedy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wzj7DAAAQBAJ&amp;pg=PP1}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ''තයිරස්'', මහදුරු කඳේ යෂ්ටිය, සමහර විට අයිවි වලින් තුවාල වී මී පැණි බිංදු බිංදු, ප්‍රතිලාභී යෂ්ටියක් සහ ඔහුගේ නිකායට සහ ඔහු නියෝජනය කරන නිදහසට විරුද්ධ වන අය විනාශ කිරීමට භාවිතා කරන ආයුධයකි.  ඔහුගේ අභිරහස් වලට සහභාගී වූවන් දෙවියන් වහන්සේ විසින්ම අත්පත් කරගෙන බලගන්වන ලද බව විශ්වාස කෙරිණි. 


==ආශ්‍රේයයන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|refs=&lt;ref name=&quot;rhogm&quot;&gt;
    {{cite book
      | editor = Hard, Robin
      | isbn = 978-1-315-62413-6
      | location = 2 Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon, OX14 4RN
      | publisher = Routledge
      | title = Routledge Handbook of Greek Mythology
      | year = 2020
    }}
&lt;/ref&gt;}}{{Dacia topics}}{{අධිකාරී පාලනය}}

[[ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවධර්ම දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාතාලයේ දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:උපත්-මරණ-යළිඋපත් දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:සශ්‍රීකත්ව දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෘෂිකාර්මික දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පුරාතන ග්‍රීක (1453 තෙක්)-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: location]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]</text>
      <sha1>bxtwfec4571fkd7gzqjsjki782uuqnf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794955</id>
      <parentid>794954</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:10:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>794955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6309" sha1="ltkrpd27x0th1unc4lzih0agf88dg69" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=ඩයනයිසස්{{pb}}&lt;small&gt;බැකස්&lt;/small&gt;|image=Dionysos Louvre Ma87 n2.jpg|caption=ඩයනයිසස් නිරූපිත [[පුරාතන රෝම ප්‍රතිමා කලාව|දෙවන සියවසේ රෝම ප්‍රතිමාවක්]]; මෙය හෙලනිස්තික ප්‍රතිමාවක අනුරුවක් විය හැක (පෙර අයිතිය. [[කාඩිනල් රිචෙලියූ]], [[ලූවර්]])&lt;ref&gt;Another variant, from the Spanish royal collection, is at the [[Museo del Prado]], Madrid: [[:File:Dioniso del tipo Madrid-Varese (M. Prado) 01.jpg|illustration]].&lt;/ref&gt;|god_of=වයින්, වගාවන්, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, චාරිත්‍රමය උන්මාදය, සහ වේදිකා නාට්‍යවලට අධිපති  දෙවි|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවන්]]ගෙන් අයෙකි|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|animals=ගවයා, දිවියා, ව්‍යාඝ්‍රයා හෝ සිංහයා, එළුවා, සර්පයා, නරියා|symbol=[[Thyrsus]], මිදිවැල්, අයිවි, [[සුඛාන්ත සහ දුඛාන්ත වෙස්මුහුණු|වේදිකා වෙස්මුහුණු]], ශිෂ්ණය, හිවල්-සම් සළු|festivals=[[බැකනේලියා]] (රෝම), [[ඩයනයිසියා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[සෙමිලී]]|Roman_equivalent=[[ලයිබර්]]|spouse=[[ඒරියැඩ්නී]]}}[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ]] [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක]] ආගම සහ පුරාණෝක්තිවේදය තුළ, ඩයනයිසස් ( /daɪ.əˈnaɪ.səs/​​​​​ ⓘ ⓘ សាន ស� ; {{Langx|grc|[[wikt:Διόνυσος|Διόνυσος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Diónysos}} ) යනු වයින් සෑදීම, පළතුරු වතු, පලතුරු, වෘක්ෂලතාදිය, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, උමතුව, චාරිත්‍රානුකූල උන්මාදය, ආගමික ප්‍රීතිය සහ [[නාට්‍ය කලාව|රංග කලාවට අධිපති]]  දෙවියාය. &lt;ref&gt;Hedreen, Guy Michael. ''Silens in Attic Black-figure Vase-painting: Myth and Performance''. University of Michigan Press. 1992. {{ISBN|9780472102952}}. p. 1&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;James, Edwin Oliver. ''The Tree of Life: An Archaeological Study''. Brill Publications. 1966. p. 234. {{ISBN|9789004016125}}&lt;/ref&gt; ඔහුව ග්‍රීකයන් විසින් '''බැකස්''' ( / ˈ bæ kəs / හෝ / ˈ bɑː kəs / ; {{Langx|grc|[[wikt:Βάκχος|Βάκχος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Bacchos}} ) ලෙස ද හැඳින්වූ අතර එම නාමය පසුකාලීනව [[පුරාතන රෝමය|රෝමවරුන්]] විසින් භාවිතා කොට ඇත. ඔහු උමතුභාවයක් ඇති කළ බව කියනු ලැබේ, එය ''බැකියා'' ලෙස හැඳින්වේ.  ඔහුගේ වයින්, සංගීතය සහ ප්‍රීතිමත් නර්තනය ඔහුගේ අනුගාමිකයින් ස්වයං දැනුවත් බියෙන් හා සැලකිල්ලෙන් නිදහස් කිරීමට සහ බලවතුන්ගේ පීඩාකාරී සීමාවන් යටපත් කිරීමට සලකනු ලැබීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Csapo |first=Eric |title=Theologies of Ancient Greek Religion |date=3 August 2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-71521-5 |editor-last=Eidinow |editor-first=Esther |location=New York |pages=118 |language=en |chapter=The 'Theology' of the Dionysia and Old Comedy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wzj7DAAAQBAJ&amp;pg=PP1}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ''තයිරස්'' යෂ්ටිය, සමහර විට අයිවි වලින් එතී ඇති අතර එය ඔහුගේ නිකායට සහ ඔහු නියෝජනය කරන නිදහසට විරුද්ධ වන අය විනාශ කිරීමට භාවිතා කරන ආයුධයකි.  ඔහුගේ අභිරහස් වලට සහභාගී වූවන් දෙවියන් වහන්සේ විසින්ම අත්පත් කරගෙන බලගන්වන ලද බව විශ්වාස කෙරිණි.

==ආශ්‍රේයයන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|refs=&lt;ref name=&quot;rhogm&quot;&gt;
    {{cite book
      | editor = Hard, Robin
      | isbn = 978-1-315-62413-6
      | location = 2 Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon, OX14 4RN
      | publisher = Routledge
      | title = Routledge Handbook of Greek Mythology
      | year = 2020
    }}
&lt;/ref&gt;}}{{Dacia topics}}{{අධිකාරී පාලනය}}

[[ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවධර්ම දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාතාලයේ දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:උපත්-මරණ-යළිඋපත් දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:සශ්‍රීකත්ව දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෘෂිකාර්මික දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පුරාතන ග්‍රීක (1453 තෙක්)-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: location]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]</text>
      <sha1>ltkrpd27x0th1unc4lzih0agf88dg69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794956</id>
      <parentid>794955</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T16:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>794956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6281" sha1="bwu58avzl7zdigzlhzo6ps8euht047w" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=ඩයනයිසස්{{pb}}&lt;small&gt;බැකස්&lt;/small&gt;|image=Dionysos Louvre Ma87 n2.jpg|caption=ඩයනයිසස් නිරූපිත [[පුරාතන රෝම ප්‍රතිමා කලාව|දෙවන සියවසේ රෝම ප්‍රතිමාවක්]]; මෙය හෙලනිස්තික ප්‍රතිමාවක අනුරුවක් විය හැක (පෙර අයිතිය. [[කාඩිනල් රිචෙලියූ]], [[ලූවර්]])&lt;ref&gt;Another variant, from the Spanish royal collection, is at the [[Museo del Prado]], Madrid: [[:File:Dioniso del tipo Madrid-Varese (M. Prado) 01.jpg|illustration]].&lt;/ref&gt;|god_of=වයින්, වගාවන්, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, චාරිත්‍රමය උන්මාදය, සහ වේදිකා නාට්‍යවලට අධිපති  දෙවි|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ|ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවන්]]|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|animals=ගවයා, දිවියා, ව්‍යාඝ්‍රයා හෝ සිංහයා, එළුවා, සර්පයා, නරියා|symbol=[[Thyrsus]], මිදිවැල්, අයිවි, [[සුඛාන්ත සහ දුඛාන්ත වෙස්මුහුණු|වේදිකා වෙස්මුහුණු]], ශිෂ්ණය, හිවල්-සම් සළු|festivals=[[බැකනේලියා]] (රෝම), [[ඩයනයිසියා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[සෙමිලී]]|Roman_equivalent=[[ලයිබර්]]|spouse=[[ඒරියැඩ්නී]]}}[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ]] [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක]] ආගම සහ පුරාණෝක්තිවේදය තුළ, ඩයනයිසස් ( /daɪ.əˈnaɪ.səs/​​​​​ ⓘ ⓘ សាន ស� ; {{Langx|grc|[[wikt:Διόνυσος|Διόνυσος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Diónysos}} ) යනු වයින් සෑදීම, පළතුරු වතු, පලතුරු, වෘක්ෂලතාදිය, සශ්‍රීකත්වය, උත්සවශ්‍රීය, උමතුව, චාරිත්‍රානුකූල උන්මාදය, ආගමික ප්‍රීතිය සහ [[නාට්‍ය කලාව|රංග කලාවට අධිපති]]  දෙවියාය. &lt;ref&gt;Hedreen, Guy Michael. ''Silens in Attic Black-figure Vase-painting: Myth and Performance''. University of Michigan Press. 1992. {{ISBN|9780472102952}}. p. 1&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;James, Edwin Oliver. ''The Tree of Life: An Archaeological Study''. Brill Publications. 1966. p. 234. {{ISBN|9789004016125}}&lt;/ref&gt; ඔහුව ග්‍රීකයන් විසින් '''බැකස්''' ( / ˈ bæ kəs / හෝ / ˈ bɑː kəs / ; {{Langx|grc|[[wikt:Βάκχος|Βάκχος]]}}   {{අක්ෂරපරිවර්තනය|grc|Bacchos}} ) ලෙස ද හැඳින්වූ අතර එම නාමය පසුකාලීනව [[පුරාතන රෝමය|රෝමවරුන්]] විසින් භාවිතා කොට ඇත. ඔහු උමතුභාවයක් ඇති කළ බව කියනු ලැබේ, එය ''බැකියා'' ලෙස හැඳින්වේ.  ඔහුගේ වයින්, සංගීතය සහ ප්‍රීතිමත් නර්තනය ඔහුගේ අනුගාමිකයින් ස්වයං දැනුවත් බියෙන් හා සැලකිල්ලෙන් නිදහස් කිරීමට සහ බලවතුන්ගේ පීඩාකාරී සීමාවන් යටපත් කිරීමට සලකනු ලැබීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Csapo |first=Eric |title=Theologies of Ancient Greek Religion |date=3 August 2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-71521-5 |editor-last=Eidinow |editor-first=Esther |location=New York |pages=118 |language=en |chapter=The 'Theology' of the Dionysia and Old Comedy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=wzj7DAAAQBAJ&amp;pg=PP1}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ''තයිරස්'' යෂ්ටිය, සමහර විට අයිවි වලින් එතී ඇති අතර එය ඔහුගේ නිකායට සහ ඔහු නියෝජනය කරන නිදහසට විරුද්ධ වන අය විනාශ කිරීමට භාවිතා කරන ආයුධයකි.  ඔහුගේ අභිරහස් වලට සහභාගී වූවන් දෙවියන් වහන්සේ විසින්ම අත්පත් කරගෙන බලගන්වන ලද බව විශ්වාස කෙරිණි.

==ආශ්‍රේයයන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|refs=&lt;ref name=&quot;rhogm&quot;&gt;
    {{cite book
      | editor = Hard, Robin
      | isbn = 978-1-315-62413-6
      | location = 2 Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon, OX14 4RN
      | publisher = Routledge
      | title = Routledge Handbook of Greek Mythology
      | year = 2020
    }}
&lt;/ref&gt;}}{{Dacia topics}}{{අධිකාරී පාලනය}}

[[ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවධර්ම දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාතාලයේ දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:උපත්-මරණ-යළිඋපත් දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:සශ්‍රීකත්ව දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෘෂිකාර්මික දෙවිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පුරාතන ග්‍රීක (1453 තෙක්)-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: location]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]</text>
      <sha1>bwu58avzl7zdigzlhzo6ps8euht047w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩියෝනිසස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195836</id>
    <redirect title="ඩයනයිසස්" />
    <revision>
      <id>794957</id>
      <timestamp>2026-06-28T16:12:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ඩයනයිසස්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>794957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="e7jql88gyiycjd3yfjqlvtw8wyws5cb" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ඩයනයිසස්]]</text>
      <sha1>e7jql88gyiycjd3yfjqlvtw8wyws5cb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dionysus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195837</id>
    <redirect title="ඩයනයිසස්" />
    <revision>
      <id>794958</id>
      <timestamp>2026-06-28T16:12:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ඩයනයිසස්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>794958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="e7jql88gyiycjd3yfjqlvtw8wyws5cb" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ඩයනයිසස්]]</text>
      <sha1>e7jql88gyiycjd3yfjqlvtw8wyws5cb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195838</id>
    <redirect title="සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)" />
    <revision>
      <id>794961</id>
      <timestamp>2026-06-28T16:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>IDB.S විසින් [[සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] සිට [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: typo</comment>
      <origin>794961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="f8kywmn0n42qj3csej3dp0l8q90pdud" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</text>
      <sha1>f8kywmn0n42qj3csej3dp0l8q90pdud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>195839</id>
    <redirect title="සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)" />
    <revision>
      <id>794963</id>
      <timestamp>2026-06-28T16:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>IDB.S විසින් [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා(දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] සිට [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: typo</comment>
      <origin>794963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161" sha1="av7c4s55k8iety2sie5s8cevxh7dk2v" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සාකච්ඡාව:සතර දළදා වහන්සේලා (දාඨා ධාතූන් වහන්සේලා)]]</text>
      <sha1>av7c4s55k8iety2sie5s8cevxh7dk2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හේරා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195840</id>
    <revision>
      <id>794983</id>
      <timestamp>2026-06-29T03:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1361599346|Hera]]&quot;</comment>
      <origin>794983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9190" sha1="cvn04qf1k8kse0dr2u75wu1hu3dahof" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Ancient Greek religion}}{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|cult_center=[[Argos, Peloponnese|Argos]], [[Mycenae]], [[Samos]]|name=හේරා|image=Hera Campana Louvre Ma2283.jpg|alt=|caption=''[[ජියම්පියට්‍රෝ කම්පනා|කම්පනා]] හේරා'', a [[Ancient Rome|Roman]] copy of a [[Hellenistic]] original, from the [[Musée du Louvre|Louvre]]|god_of={{unbulleted list|[[ස්වර්ගයේ රැජින (පුරාණ)|ස්වර්ගයේ රැජින]]|දෙවියන්ගේ රැජින|විවාහය, කාන්තාවන්, විවාහ සාර්ථකත්වයට අධිපති සහ දරුඋපත්වලදී කාන්තාවන්ට ආරක්ෂාව සලසන දෙවඟන}}|member_of=the [[Twelve Olympians]]|abode=[[Mount Olympus]]|symbol=[[Pomegranate]], [[sceptre]], [[crown]] ([[polos]] or [[diadem]])|animals=[[Cattle|Cow]], [[cuckoo]], [[peacock]]|parents=[[Cronus]] and [[Rhea (mythology)|Rhea]]|siblings=[[Poseidon]], [[Hades]], [[Demeter]], [[Hestia]], [[Zeus]]|children=[[Angelos (Greek mythology)|Angelos]], [[Arge]], [[Ares]], the [[Charites]], [[Eileithyia]], [[Eleutheria]], [[Hebe (mythology)|Hebe]], [[Hephaestus]]|Roman_equivalent=[[Juno (mythology)|Juno]]|spouse=[[Zeus]]}}
&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Ancient Greek religion}}{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|cult_center=[[ආර්ගෝස්, පෙලොපොනීස්|ආර්ගෝස්]], [[මයිසීනී]], [[සාමෝස්]]|name=හේරා|image=Hera Campana Louvre Ma2283.jpg|alt=|caption=''[[ජියම්පියට්‍රෝ කම්පනා|කම්පනා]] හේරා'', [[හෙලනිස්තික]] මුල් ප්‍රතිමාවක [[පුරාතන රෝමය|රෝම]] අනුපිටපතකි. [[ලූවර් කෞතුකාගාරය|ලූවර්]]|god_of={{unbulleted list|[[ස්වර්ගයේ රැජින (පුරාණ)|ස්වර්ගයේ රැජින]]|දෙවියන්ගේ රැජින|විවාහය, කාන්තාවන්, විවාහ සාර්ථකත්වයට අධිපති සහ දරුඋපත්වලදී කාන්තාවන්ට ආරක්ෂාව සලසන දෙවඟන}}|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ]]|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|symbol=[[දෙළුම්]], [[සෙංකෝලය]], [[කිරීටය]] ([[polos]] හෝ [[නළල්පටිය]])|animals=[[ගවයා|එළදෙන]], [[කොහා]], [[මොනරා]]|parents=[[ක්‍රෝනස්]] සහ [[රියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|රියා]]|siblings=[[පොසයිඩන්]], [[හේඩීස්]], [[ඩිමීටර්]], [[හෙස්ටියා]], [[සියුස්]]|children=[[ඇන්ජලෝස් (ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ජලෝස්]], [[ආර්ජී]], [[ඒරීස්]], the [[Charites]], [[Eileithyia]], [[Eleutheria]], [[Hebe (mythology)|Hebe]], [[හෙෆීස්ටස්]]|Roman_equivalent=[[ජූනෝ (පුරාණෝක්තිවේදය)|ජූනෝ]]|spouse=[[සියුස්]]}}
{{Greek religion}}{{අධිකාරී පාලනය}}{{Greek religion}}{{අධිකාරී පාලනය}}{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|group=note}}{{Greek religion}}[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ ග්‍රීක ආගමේ]], '''හේරා හෙවත් හියරා''' (/ ˈhɛrə , ˈhɪərə / ;​ {{Langx|grc|Ἥρα|Hḗrā}}     ; {{Langx|grc|Ἥρη|Hḗrē|label=none}}   අයනික සහ හෝමරික් ග්‍රීක භාෂාවෙන්) යනු විවාහය, කාන්තාවන් සහ පවුල පිළිබඳ දේවතාවිය වන අතර දරු ප්‍රසූතියේදී කාන්තාවන් ආරක්ෂා කරන්නිය වේ. [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක පුරාවෘත්තවල]], ඇය [[ඔලිම්පස් කන්ද|ඔලිම්පස් කන්දේ]] ඔලිම්පියානුවන් දොළොස් දෙනා අතර රැජින වන අතර, [[සියුස්|සියුස්ගේ]] සහෝදරිය සහ බිරිඳ වූ ඇය ටයිටන්වරුන් වන ක්‍රෝනස් සහ රියාගේ දියණියයි. මිථ්‍යාවේ ඇය එනපිළිබඳ  නිර්වචන ලක්ෂණයක් වන්නේ ඇයට අමනාප වූ ඕනෑම අයෙකු සමඟ, විශේෂයෙන් සියුස්ගේ බොහෝ කාමමිථ්‍යාචාරික පෙම්වතුන් සහ අවජාතක දරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී ඇය ඊර්ෂ්‍යා කරන සහ පළිගන්නා ස්වභාවයයි.

ඇගේ ප්‍රතිමාව සාමාන්‍යයෙන් ඇයව නිරූපණය කරන්නේ ගෞරවනීය, මාතෘ චරිතයක්, සිටගත් හෝ සිංහාසනාරූඪ වූ, ''පෝලෝස්'' හෝ කිරුළකින් ඔටුනු පළඳවන ලද, සමහර විට විවාහක කාන්තාවක් ලෙස ආවරණය කරන ලද චරිතයක් ලෙසයි.  ඇය නීත්‍යානුකූල විවාහයේ අනුග්‍රාහක දේවතාවියයි. ඇය විවාහ මංගල්‍යයන් මෙහෙයවයි, විවාහ සම්බන්ධතාවන්ට ආශිර්වාද කරයි සහ නීතිගත කරයි, සහ දරු ප්‍රසූතියේදී කාන්තාවන් හානිවලින් ආරක්ෂා කරයි. ඇගේ පූජනීය සතුන් අතර [[ගවයා]], [[කෝකිලයෝ|කුකුළා]] සහ [[මොනරා]] අන්තර්ගත වේ. ඇය සමහර විට අමරණීයත්වයේ සංකේතයක් ලෙස දෙළුම් ගෙඩියක් අත දරා සිටින බව පෙන්නුම් කෙරේ. ඇගේ රෝම අනුරූප දේවතාවිය වන්නේ ජූනෝ ය. {{Greek mythology (deities)}}{{Twelve Olympians}}{{අධිකාරී පාලනය}}{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|cult_center=[[ආර්ගෝස්, පෙලොපොනීස්|ආර්ගෝස්]], [[මයිසීනී]], [[සාමෝස්]]|name=හේරා|image=Hera Campana Louvre Ma2283.jpg|alt=|caption=''[[ජියම්පියට්‍රෝ කම්පනා|කම්පනා]] හේරා'', [[හෙලනිස්තික]] මුල් ප්‍රතිමාවක [[පුරාතන රෝමය|රෝම]] අනුපිටපතකි. [[ලූවර් කෞතුකාගාරය|ලූවර්]]|god_of={{unbulleted list|[[ස්වර්ගයේ රැජින (පුරාණ)|ස්වර්ගයේ රැජින]]|දෙවියන්ගේ රැජින|විවාහය, කාන්තාවන්, විවාහ සාර්ථකත්වයට අධිපති සහ දරුඋපත්වලදී කාන්තාවන්ට ආරක්ෂාව සලසන දෙවඟන}}|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ]]|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|symbol=[[දෙළුම්]], [[සෙංකෝලය]], [[කිරීටය]] ([[පෝලොස්]] හෝ [[නළල්පටිය]])|animals=[[ගවයා|එළදෙන]], [[කොහා]], [[මොනරා]]|parents=[[ක්‍රෝනස්]] සහ [[රියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|රියා]]|siblings=[[පොසයිඩන්]], [[හේඩීස්]], [[ඩිමීටර්]], [[හෙස්ටියා]], [[සියුස්]]|children=[[ඇන්ජලෝස් (ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ජලෝස්]], [[ආර්ජී]], [[ඒරීස්]], the [[Charites]], [[Eileithyia]], [[Eleutheria]], [[Hebe (mythology)|Hebe]], [[හෙෆීස්ටස්]]|Roman_equivalent=[[ජූනෝ (පුරාණෝක්තිවේදය)|ජූනෝ]]|spouse=[[සියුස්]]}}
{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using sidebar with the child parameter]]</text>
      <sha1>cvn04qf1k8kse0dr2u75wu1hu3dahof</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794984</id>
      <parentid>794983</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T03:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5521" sha1="nlekz8yfzf7r4k3gyn0chk5ns4phhpr" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|cult_center=[[ආර්ගෝස්, පෙලොපොනීස්|ආර්ගෝස්]], [[මයිසීනී]], [[සාමෝස්]]|name=හේරා|image=Hera Campana Louvre Ma2283.jpg|alt=|caption=''[[ජියම්පියට්‍රෝ කම්පනා|කම්පනා]] හේරා'', [[හෙලනිස්තික]] මුල් ප්‍රතිමාවක [[පුරාතන රෝමය|රෝම]] අනුපිටපතකි. [[ලූවර් කෞතුකාගාරය|ලූවර්]]|god_of={{unbulleted list|[[ස්වර්ගයේ රැජින (පුරාණ)|ස්වර්ගයේ රැජින]]|දෙවියන්ගේ රැජින|විවාහය, කාන්තාවන්, විවාහ සාර්ථකත්වයට අධිපති සහ දරුඋපත්වලදී කාන්තාවන්ට ආරක්ෂාව සලසන දෙවඟන}}|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ]]|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|symbol=[[දෙළුම්]], [[සෙංකෝලය]], [[කිරීටය]] ([[පෝලොස්]] හෝ [[නළල්පටිය]])|animals=[[ගවයා|එළදෙන]], [[කොහා]], [[මොනරා]]|parents=[[ක්‍රෝනස්]] සහ [[රියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|රියා]]|siblings=[[පොසයිඩන්]], [[හේඩීස්]], [[ඩිමීටර්]], [[හෙස්ටියා]], [[සියුස්]]|children=[[ඇන්ජලෝස් (ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ජලෝස්]], [[ආර්ජී]], [[ඒරීස්]], the [[Charites]], [[Eileithyia]], [[Eleutheria]], [[Hebe (mythology)|Hebe]], [[හෙෆීස්ටස්]]|Roman_equivalent=[[ජූනෝ (පුරාණෝක්තිවේදය)|ජූනෝ]]|spouse=[[සියුස්]]}}
{{Greek religion}}

[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ ග්‍රීක ආගමේ]], '''හේරා''' හෙවත් '''හියරා''' (/ ˈhɛrə , ˈhɪərə / ;​ {{Langx|grc|Ἥρα|Hḗrā}}     ; {{Langx|grc|Ἥρη|Hḗrē|label=none}}   අයනික සහ හෝමරික් ග්‍රීක භාෂාවෙන්) යනු විවාහය, කාන්තාවන් සහ පවුල පිළිබඳ දේවතාවිය වන අතර දරු ප්‍රසූතියේදී කාන්තාවන් ආරක්ෂා කරන්නිය වේ. [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක පුරාවෘත්තවල]], ඇය [[ඔලිම්පස් කන්ද|ඔලිම්පස් කන්දේ]] ඔලිම්පියානුවන් දොළොස් දෙනා අතර රැජින වන අතර, [[සියුස්|සියුස්ගේ]] සහෝදරිය සහ බිරිඳ වූ ඇය ටයිටන්වරුන් වන ක්‍රෝනස් සහ රියාගේ දියණියයි. මිථ්‍යාවේ ඇය එනපිළිබඳ  නිර්වචන ලක්ෂණයක් වන්නේ ඇයට අමනාප වූ ඕනෑම අයෙකු සමඟ, විශේෂයෙන් සියුස්ගේ බොහෝ කාමමිථ්‍යාචාරික පෙම්වතුන් සහ අවජාතක දරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී ඇය ඊර්ෂ්‍යා කරන සහ පළිගන්නා ස්වභාවයයි.

ඇගේ ප්‍රතිමාව සාමාන්‍යයෙන් ඇයව නිරූපණය කරන්නේ ගෞරවනීය, මාතෘ චරිතයක්, සිටගත් හෝ සිංහාසනාරූඪ වූ, ''පෝලෝස්'' හෝ කිරුළකින් ඔටුනු පළඳවන ලද, සමහර විට විවාහක කාන්තාවක් ලෙස ආවරණය කරන ලද චරිතයක් ලෙසයි.  ඇය නීත්‍යානුකූල විවාහයේ අනුග්‍රාහක දේවතාවියයි. ඇය විවාහ මංගල්‍යයන් මෙහෙයවයි, විවාහ සම්බන්ධතාවන්ට ආශිර්වාද කරයි සහ නීතිගත කරයි, සහ දරු ප්‍රසූතියේදී කාන්තාවන් හානිවලින් ආරක්ෂා කරයි. ඇගේ පූජනීය සතුන් අතර [[ගවයා]], [[කෝකිලයෝ|කුකුළා]] සහ [[මොනරා]] අන්තර්ගත වේ. ඇය සමහර විට අමරණීයත්වයේ සංකේතයක් ලෙස දෙළුම් ගෙඩියක් අත දරා සිටින බව පෙන්නුම් කෙරේ. ඇගේ රෝම අනුරූප දේවතාවිය වන්නේ ජූනෝ ය.

==ආශ්‍රේයයන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|group=note}}
 {{Greek mythology (deities)}}{{Twelve Olympians}}{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using sidebar with the child parameter]]</text>
      <sha1>nlekz8yfzf7r4k3gyn0chk5ns4phhpr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794985</id>
      <parentid>794984</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T03:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5523" sha1="1vm9kxtwjm7fbia1aob2mkskjmgry3c" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|cult_center=[[ආර්ගෝස්, පෙලොපොනීස්|ආර්ගෝස්]], [[මයිසීනී]], [[සාමෝස්]]|name=හේරා|image=Hera Campana Louvre Ma2283.jpg|alt=|caption=''[[ජියම්පියට්‍රෝ කම්පනා|කම්පනා]] හේරා'', [[හෙලනිස්තික]] මුල් ප්‍රතිමාවක [[පුරාතන රෝමය|රෝම]] අනුපිටපතකි. [[ලූවර් කෞතුකාගාරය|ලූවර්]]|god_of={{unbulleted list|[[ස්වර්ගයේ රැජින (පුරාණ)|ස්වර්ගයේ රැජින]]|දෙවියන්ගේ රැජින|විවාහය, කාන්තාවන්, විවාහ සාර්ථකත්වයට අධිපති සහ දරුඋපත්වලදී කාන්තාවන්ට ආරක්ෂාව සලසන දෙවඟන}}|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ]]|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|symbol=[[දෙළුම්]], [[සෙංකෝලය]], [[කිරීටය]] ([[පෝලොස්]] හෝ [[නළල්පටිය]])|animals=[[ගවයා|එළදෙන]], [[කොහා]], [[මොනරා]]|parents=[[ක්‍රෝනස්]] සහ [[රියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|රියා]]|siblings=[[පොසයිඩන්]], [[හේඩීස්]], [[ඩිමීටර්]], [[හෙස්ටියා]], [[සියුස්]]|children=[[ඇන්ජලෝස් (ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ජලෝස්]], [[ආර්ජී]], [[ඒරීස්]], the [[Charites]], [[Eileithyia]], [[Eleutheria]], [[Hebe (mythology)|Hebe]], [[හෙෆීස්ටස්]]|Roman_equivalent=[[ජූනෝ (පුරාණෝක්තිවේදය)|ජූනෝ]]|spouse=[[සියුස්]]}}

[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ ග්‍රීක ආගමේ]], '''හේරා''' හෙවත් '''හියරා''' (/ ˈhɛrə , ˈhɪərə / ;​ {{Langx|grc|Ἥρα|Hḗrā}}     ; {{Langx|grc|Ἥρη|Hḗrē|label=none}}   අයනික සහ හෝමරික් ග්‍රීක භාෂාවෙන්) යනු විවාහය, කාන්තාවන් සහ පවුල පිළිබඳ දේවතාවිය වන අතර දරු ප්‍රසූතියේදී කාන්තාවන් ආරක්ෂා කරන්නිය වේ. [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක පුරාවෘත්තවල]], ඇය [[ඔලිම්පස් කන්ද|ඔලිම්පස් කන්දේ]] ඔලිම්පියානුවන් දොළොස් දෙනා අතර රැජින වන අතර, [[සියුස්|සියුස්ගේ]] සහෝදරිය සහ බිරිඳ වූ ඇය ටයිටන්වරුන් වන ක්‍රෝනස් සහ රියාගේ දියණියයි. මිථ්‍යාවේ ඇය එනපිළිබඳ  නිර්වචන ලක්ෂණයක් වන්නේ ඇයට අමනාප වූ ඕනෑම අයෙකු සමඟ, විශේෂයෙන් සියුස්ගේ බොහෝ කාමමිථ්‍යාචාරික පෙම්වතුන් සහ අවජාතක දරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී ඇය ඊර්ෂ්‍යා කරන සහ පළිගන්නා ස්වභාවයයි.

ඇගේ ප්‍රතිමාව සාමාන්‍යයෙන් ඇයව නිරූපණය කරන්නේ ගෞරවනීය, මාතෘ චරිතයක්, සිටගත් හෝ සිංහාසනාරූඪ වූ, ''පෝලෝස්'' හෝ කිරුළකින් ඔටුනු පළඳවන ලද, සමහර විට විවාහක කාන්තාවක් ලෙස ආවරණය කරන ලද චරිතයක් ලෙසයි.  ඇය නීත්‍යානුකූල විවාහයේ අනුග්‍රාහක දේවතාවියයි. ඇය විවාහ මංගල්‍යයන් මෙහෙයවයි, විවාහ සම්බන්ධතාවන්ට ආශිර්වාද කරයි සහ නීතිගත කරයි, සහ දරු ප්‍රසූතියේදී කාන්තාවන් හානිවලින් ආරක්ෂා කරයි. ඇගේ පූජනීය සතුන් අතර [[ගවයා]], [[කෝකිලයෝ|කුකුළා]] සහ [[මොනරා]] අන්තර්ගත වේ. ඇය සමහර විට අමරණීයත්වයේ සංකේතයක් ලෙස දෙළුම් ගෙඩියක් අත දරා සිටින බව පෙන්නුම් කෙරේ. ඇගේ රෝම අනුරූප දේවතාවිය වන්නේ ජූනෝ ය.

==ආශ්‍රේයයන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|group=note}}

{{Greek religion}}

 {{Greek mythology (deities)}}{{Twelve Olympians}}{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using sidebar with the child parameter]]</text>
      <sha1>1vm9kxtwjm7fbia1aob2mkskjmgry3c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>794986</id>
      <parentid>794985</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T03:12:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>794986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5549" sha1="mkeoevdtwao4crd0clr0kkyuqoft8go" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|cult_center=[[ආර්ගෝස්, පෙලොපොනීස්|ආර්ගෝස්]], [[මයිසීනී]], [[සාමෝස්]]|name=හේරා|image=Hera Campana Louvre Ma2283.jpg|alt=|caption=''[[ජියම්පියට්‍රෝ කම්පනා|කම්පනා]] හේරා'', [[හෙලනිස්තික]] මුල් ප්‍රතිමාවක [[පුරාතන රෝමය|රෝම]] අනුපිටපතකි. [[ලූවර් කෞතුකාගාරය|ලූවර්]]|god_of={{unbulleted list|[[ස්වර්ගයේ රැජින (පුරාණ)|ස්වර්ගයේ රැජින]]|දෙවියන්ගේ රැජින|විවාහය, කාන්තාවන්, විවාහ සාර්ථකත්වයට අධිපති සහ දරුඋපත්වලදී කාන්තාවන්ට ආරක්ෂාව සලසන දෙවඟන}}|member_of=[[ද්වාදශ ඔලිම්පියානුවෝ]]|abode=[[ඔලිම්පස් කන්ද]]|symbol=[[දෙළුම්]], [[සෙංකෝලය]], [[කිරීටය]] ([[පෝලොස්]] හෝ [[නළල්පටිය]])|animals=[[ගවයා|එළදෙන]], [[කොහා]], [[මොනරා]]|parents=[[ක්‍රෝනස්]] සහ [[රියා (පුරාණෝක්තිවේදය)|රියා]]|siblings=[[පොසයිඩන්]], [[හේඩීස්]], [[ඩිමීටර්]], [[හෙස්ටියා]], [[සියුස්]]|children=[[ඇන්ජලෝස් (ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ජලෝස්]], [[ආර්ජී]], [[ඒරීස්]], the [[Charites]], [[Eileithyia]], [[Eleutheria]], [[Hebe (mythology)|Hebe]], [[හෙෆීස්ටස්]]|Roman_equivalent=[[ජූනෝ (පුරාණෝක්තිවේදය)|ජූනෝ]]|spouse=[[සියුස්]]}}
{{Ancient Greek religion}}
[[පුරාතන ග්‍රීක ආගම|පුරාණ ග්‍රීක ආගමේ]], '''හේරා''' හෙවත් '''හියරා''' (/ ˈhɛrə , ˈhɪərə / ;​ {{Langx|grc|Ἥρα|Hḗrā}}     ; {{Langx|grc|Ἥρη|Hḗrē|label=none}}   අයනික සහ හෝමරික් ග්‍රීක භාෂාවෙන්) යනු විවාහය, කාන්තාවන් සහ පවුල පිළිබඳ දේවතාවිය වන අතර දරු ප්‍රසූතියේදී කාන්තාවන් ආරක්ෂා කරන්නිය වේ. [[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක පුරාවෘත්තවල]], ඇය [[ඔලිම්පස් කන්ද|ඔලිම්පස් කන්දේ]] ඔලිම්පියානුවන් දොළොස් දෙනා අතර රැජින වන අතර, [[සියුස්|සියුස්ගේ]] සහෝදරිය සහ බිරිඳ වූ ඇය ටයිටන්වරුන් වන ක්‍රෝනස් සහ රියාගේ දියණියයි. මිථ්‍යාවේ ඇය එනපිළිබඳ  නිර්වචන ලක්ෂණයක් වන්නේ ඇයට අමනාප වූ ඕනෑම අයෙකු සමඟ, විශේෂයෙන් සියුස්ගේ බොහෝ කාමමිථ්‍යාචාරික පෙම්වතුන් සහ අවජාතක දරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී ඇය ඊර්ෂ්‍යා කරන සහ පළිගන්නා ස්වභාවයයි.

ඇගේ ප්‍රතිමාව සාමාන්‍යයෙන් ඇයව නිරූපණය කරන්නේ ගෞරවනීය, මාතෘ චරිතයක්, සිටගත් හෝ සිංහාසනාරූඪ වූ, ''පෝලෝස්'' හෝ කිරුළකින් ඔටුනු පළඳවන ලද, සමහර විට විවාහක කාන්තාවක් ලෙස ආවරණය කරන ලද චරිතයක් ලෙසයි.  ඇය නීත්‍යානුකූල විවාහයේ අනුග්‍රාහක දේවතාවියයි. ඇය විවාහ මංගල්‍යයන් මෙහෙයවයි, විවාහ සම්බන්ධතාවන්ට ආශිර්වාද කරයි සහ නීතිගත කරයි, සහ දරු ප්‍රසූතියේදී කාන්තාවන් හානිවලින් ආරක්ෂා කරයි. ඇගේ පූජනීය සතුන් අතර [[ගවයා]], [[කෝකිලයෝ|කුකුළා]] සහ [[මොනරා]] අන්තර්ගත වේ. ඇය සමහර විට අමරණීයත්වයේ සංකේතයක් ලෙස දෙළුම් ගෙඩියක් අත දරා සිටින බව පෙන්නුම් කෙරේ. ඇගේ රෝම අනුරූප දේවතාවිය වන්නේ ජූනෝ ය.

==ආශ්‍රේයයන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|group=note}}

{{Greek religion}}

 {{Greek mythology (deities)}}{{Twelve Olympians}}{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using sidebar with the child parameter]]</text>
      <sha1>mkeoevdtwao4crd0clr0kkyuqoft8go</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හියරා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195841</id>
    <redirect title="හේරා" />
    <revision>
      <id>794987</id>
      <timestamp>2026-06-29T03:12:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[හේරා]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>794987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="qbphkfeqm5if1dy0jmjv143rffha8h3" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[හේරා]]</text>
      <sha1>qbphkfeqm5if1dy0jmjv143rffha8h3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195842</id>
    <redirect title="හේරා" />
    <revision>
      <id>794988</id>
      <timestamp>2026-06-29T03:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[හේරා]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>794988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="qbphkfeqm5if1dy0jmjv143rffha8h3" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[හේරා]]</text>
      <sha1>qbphkfeqm5if1dy0jmjv143rffha8h3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගොනුව:Richmond College Crest.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>195843</id>
    <revision>
      <id>795000</id>
      <timestamp>2026-06-29T05:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>UdaWack</username>
        <id>79288</id>
      </contributor>
      <comment>Official crest of Richmond College</comment>
      <origin>795000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2091" sha1="hfxklvw08mmeloyu6to32p9wu5pyrsv" xml:space="preserve">== සාරාංශය ==
Official crest of Richmond College
== බලපත්‍රීකරණය ==
{{imbox
|type=delete
|text=&lt;big&gt;'''Only non-commercial or educational use of this file is permitted'''&lt;/big&gt;

'''Dear uploader:''' This media file, which you just uploaded, has been listed for [[Wikipedia:Speedy deletions|speedy deletion]] because you indicated that only non-commercial or educational use of the file is allowed. Whilst it might seem reasonable to assume that such files can be freely used on Wikipedia, a non-profit website, this is in fact '''not''' the case.&lt;sup&gt;[http://mail.wikimedia.org/pipermail/wikien-l/2005-May/023760.html][http://lists.wikimedia.org/pipermail/foundation-l/2007-February/027547.html]&lt;/sup&gt; Please do not upload any more files with this restriction on them, because content on Wikipedia needs to be compatible with the [[GNU Free Documentation License]], which allows anyone to use it for any purpose, commercial or non-commercial. See our [[Wikipedia:Non-free content|non-free content guidelines]] for more more information.

'''If you ''created'' this media file''' and want it to be kept on Wikipedia, remove this message and replace this with {{tlx|GFDL-self}} to license it under the [[GFDL]], or {{tlx|cc-by-sa-2.5}} to license it under the [[Creative Commons]] Attribution-ShareAlike license, or use {{tlx|PD-self}} to release it into the public domain.

'''If you ''did not create'' this media file''' but want it to be used on Wikipedia, there are two ways to proceed.  First, you may replace this message with one of the fair use tags from [[Wikipedia:Image_copyright_tags/Non-free_content#Categories|this list]] if you believe one of those [[fair use]] rationales applies to this file.  Second, you may want to contact the copyright holder and [[Wikipedia:Example requests for permission|request that they make the media available under a free license]].

If you have any questions please ask at [[Wikipedia:Media copyright questions]]. Thank you.
}}&lt;!-- Template:Non-commercial from license selector --&gt;{{db-i3}}{{Non-free media}}</text>
      <sha1>hfxklvw08mmeloyu6to32p9wu5pyrsv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>