අමරදේව

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>අමරදේව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2803</id>
    <revision>
      <id>795214</id>
      <parentid>792641</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T14:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ළමා කාලය සහ අධ්‍යාපනය */ Fixed (grammar).</comment>
      <origin>795214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32965" sha1="2r5fl3y496tuiu5lpkqafhf79ruwtsh" xml:space="preserve">[[ශ්‍රී ලංකාභිමාන්‍ය]] '''වන්නකුවත්ත වඩුගේ දොන් ඇල්බට් පෙරේරා''' වඩාත් ප්‍රකට වන්නේ '''ඩබ්. ඩී. අමරදේව''' යන නමිනි. ඔහු උත්තර භාරතීය රාගධාරී සංගීතයෙන් සිංහල ගීත ක්‍ෂේත්‍රය පෝෂණය කල ‍‍ගෞරවණීය කලාකරුවෙකි. 1927 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් පස් වන දින [[මොරටුව|මොරටුව කොරල වැල්ලේදී]] මෙළොව එළිය දුටුවේ ය. වනක්කුවත්ත මිටි වඩුගේ දොන් ඇල්බට් පෙරේරා, ප්‍රකට ගායන හා සංගීතඥයෙකු ලෙස ශ්‍රි ලංකාවේදී හඳුනා ගනු ලබන්නේ ඔහුගේ ආරෝපිත නාමය වූ '''අමරදේව''' නමිනි. [[සිතාරය]], තබ්ලාව, [[හාර්මෝනියම]] වැනි ශාස්ත්‍රීය සංගීත භාණ්ඩ එක්කොට ගනිමින්, සිංහල ජන සංගීතය සහ භාරත ජනමූල සංගීතය ස්වකීය නිර්මාණ විෂයට දායක කර ගනී.

දරුවන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක බාලයා වු අමරදේව, දොන් ගිනෝරිස් පෙරේරා සහ මැගී වෙස්ලිනා මෙන්ඩිස්ට දාව උපත ලැබුවකු විය. කුඩාකල දී අමරදේව සංගීතමය ආභාෂය ලැබුවේ තම පියාගෙන් වූ අතර ඔහු ලී වලින් සාදා දුන් වයලිනය තුලින් ඔහු විශිෂ්ට වයලින් වාදකයෙක් ද වූහ. එමෙන්ම ඔහුගේ වැඩිමහලූ සහෝදරයෙකු ඉන්දීය ශාස්ත්‍රිය සංගීත ගුරුවරයෙකුද වුයේය.

අමරදේව අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ශ්‍රි සද්ධර්මෝදය මිශ්‍ර පාසලෙනි. ඔහු ද්විතියික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ පානදුර ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයෙනි. 

‘අශෝකමාලා’ චිත්‍රපටය රූපගත කරන අවධියේ එම චිත්‍රපටයේ සංගීත අධ්‍යක්‍ෂවරයාවු මෙහොමඞ් ගවුස් මාස්ටර් තම සංගීත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන [[වයලීනය|වයලීන]] වාදකයා ලෙස අමරදේව සම්බන්ධ කර  ගත්තේය.

‘අමරදේව’ යන නාමය ඔහු ලැබුවේ මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර|එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන්]] අතිනි. [[ලක්නව්]] හි පිහිටි බාත්ඛන්ඬේ සංගීත විද්‍යා පීඨයෙන් අධ්‍යාපනය හැදැරූ අමරදේව පසුව ලංකාවට පැමිණ [[ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව|ශ්‍රි ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව]] හා සම්බන්ධව කටයුතු කළේය.

ලාංකීය ජන සංගීතයේ සංස්ථාපනය විමසා බැලීම සදහා 1950 මැදභාගයේදී සිය ජන ගායනා ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් &quot;පණීභාරත, කිරිගනිතා, ගුණමලා, උක්කුවා සහ සුරඹා&quot; වැනි උඩරට ශාස්ත්‍රීය නර්තන විශාරදයන්ගේ අනුදැනුම ලැබීය. එම සංගීත රටා එක් තනි තාලයක් වටා පමණක් ගෙතී ඇති බව හදුනා ගන්නා ඔහු, ඒවාට මධ්‍ය තාලයක් සදහා අනුගත වන පද මාලා එක් කිරීමට තීරණය කරයි. එහිදී එකල පැවැති ඇතැම් සීමා කිරීම් පසෙකලීමටද ඔහු පෙළඹෙයි. මේ අන්දමෙන් බාහිර තත්වයන්ගේද බලපෑම ලත්, සිංහල සංගීතයට අනන්‍ය වූ නියම ජන සංගීත සංස්කෘතියක් බිහිකරලීමට අමරදේව සමත්වෙයි. පසුව [[වික්ටර් රත්නායක]],[[ටී.එම්. ජයරත්න|ටී.එම්.ජයරත්න]],[[ සුනිල් එදිරිසිංහ]], [[සනත් නන්දසිරි]] වැනි කලාකරුවන් භාවිතයට යෙදුනු සරල ගී විශේෂය නිර්මාණය කිරීම සඳහාද ඔහු ක්‍රියාකාරීව දායක වෙයි.

පිලිපීන [[රමෝන් මග්සයිසායි සම්මානය]] (2001), ඉන්දියානු [[පද්ම ශ්‍රි සම්මානය]] සහ ශ්‍රි ලංකාවේ [[කලාකීර්ති ජනාධිපති සම්මානය]] (1986), මෙන්ම [[දේශමාන්‍ය සම්මානය]](1998) ආදී සම්මාන රැසක් දිනා ගැනීමටද අමරදේව සමත් වෙයි. එමෙන්ම 1967, යුනෙස්කෝ මැනිලා සිම්පෝසියම සහ, &quot;ගවුමි සලාම්&quot; නම් වූ [[මාලදිවයින් ජාතික ගීය]] සදහා 1972 දී [[එක්සත් රාජධානිය|බ්‍රිතාන්‍ය]] [[දෙවන එලිසබෙත් රැජිණ|එළිසබෙත් රැජිනගේ]] ආරාධනයෙන් යුතුව තනුව නිර්මාණයට දායක වීම ආදියෙන්, ඔහු ජාත්‍යාන්තරය තුළ ලාංකේය අනන්‍යතාව සැළකොට සිටියේය.

හදිසියේ ඇති වූ රෝගාතුර තත්ත්වයක් හේතුවෙන් මෙතුමා 2016 නොවැම්බර් මස 03 වැනි දින ජීවන ගමනින් සමු ගත්තේය.

==ජීවිතය හා ජීවන රටාව==
===ළමා කාලය සහ අධ්‍යාපනය===
වඩු කාර්මිකයෙකු වූ වනක්කුවත්ත වඩුගේ දොන් ජිනෝරිස් පෙරේරා සහ බාලාපුවඩුගේ මැගී වෙස්ලිනා මෙන්ඩිස් යන මවුපිය යුවලට දාව, [[මොරටුව]] ප්‍රදේශයේදී අමරදේව උපත ලබන්නේ සත් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලම දරුවා ලෙසටයි. තම පියා [[බුද්ධාගම|බෞද්ධයෙකු]] වීමත් මව [[කතෝලික ආගම|කතෝලික]] තැනැත්තියක් වීමත් නිසා බෞද්ධ හා කතෝලික හර පද්ධතීන් මිශ්‍රවුණු පවුලක ජීවත් වීමේ හැකියාව නිතැතින්ම අමරදේවට ලැබෙයි.

අමරදෙව සංගීතය කෙරෙහි යොමු කරන්නේ මොරටුමුල්ල වඩු කාර්මික විද්‍යාලයේ වයලීන නිපදවන්නෙකු හා අලුත්වැඩියා කරන්නෙකු වූ ඔහුගේ පියා විසිනි. අමරදේව, කුඩා කළ තම මවගේ ස්තෝත්‍ර  ගායන වලට හිතුමනාපයේ වයලීනයේ තත් හඬවන්නට පුරුදුව සිටියේය.ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා විසින් ඔහුට [[ඉන්දියානු ශාස්ත්‍රීය සංගීතය]] උගන්වනු ලැබීම අමරදෙවගේ සංගීත ජීවිතය ඔපවත් වීම සදහා පවුලෙන් ලද තවත් පිටුවහලක් විය. ඔහුට වයස අවුරුදු හත වන විට ජපන් ටින් වයලීනයක් පියාගෙන් ලද ත්‍යාගයක් වශයෙන් ඔහුට හිමිවේ. 
 
කොරළවැල්ලේ විහාරස්ථානයේ මාලාලංකාර නායක තෙරණුවන් යටතේ ස්වකීය මූලික අධ්‍යාපනය ලබන අමරදේවයන්ගේ සංගීත ප්‍රතිභාවේ අපූර්වත්වය දුටුවෝ, විහාරස්ථානයේ කවි හා ගාථා ගායනා කිරීම සඳහා අමරදේවයන් හට ආරාධනා කරති. අනතුරුව තම ග්‍රාමයේ ගීතිකා කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරීමටද අමරදේවයන්ට හැකියාව ලැබෙයි.

ශ්‍රි සද්ධර්මෝදය බෞද්ධ මිශ්‍ර පාසලට ඇතුළත් වී අධ්‍යාපනය ලබන අමරදේව, මොරටු විද්‍යාලයෙන් පවත්වන ලැබූ කවි ගායනා තරගයකින් ජයග්‍රහණය ලබන්නේ මේ අතරදීය. එසේම කොළඹ කලා සංගමය විසින් මෙහෙය වූ ගායනා තරගයකින් ජයග්‍රහණය ලැබීමට අමරදේවයන් නායකත්වය දැරූ පාසල් ගායක කණ්ඩායමට හැකියාව උදාවේ. මෙම ජයග්‍රහණ වලින් උද්දාමය ලද අමරදේවයන්ගේ පාසල් ගුරුවරු, ඔහුව ලංකා ගුවන් විදුලි සේවයෙහි ගායක මඩුල්ලට ඇතුලත් කිරීමට ක්‍රියා කරති. මේ අන්දමින් දක්ෂතා ප්‍රදර්ශනය කරන අමරදේව, 1945 වර්ෂයේදී ජන කලා මණ්ඩලය විසින් පවත්වන ලද ගායනා හා වයලීන වාදක තරගයකින් රන් පදක්කම දිනා ගැනීමට බුහුටි වෙයි.

තම ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය නිමා කිරීමෙන් අනතුරුව ඉංග්‍රීසි භාෂාව සදහා ලද ශිෂ්‍යත්වයකින් [[ පානදුර]][[ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය| ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයට]] ඇතුළත් වීමේ හැකියාව අමරදේවයන්ට ලැබේ. එහිදී විදුහල්පති ඩැනිස්ටර් තෝමස් ප්‍රනාන්දු  (ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු ) මහතා සමග දැන හැඳුනුම් කමක් ඇති කරගන්නා ඔහු, ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු මහතාගේ උපකාරීත්වයෙන් [[ කළුතර විද්‍යාලය|කළුතර විද්‍යාලයටත්]] ඉන් අනතුරුව, බලපිටිය සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලයටත් ඇතුළත්ව අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවස්ථාව උදා කර ගනියි.

මෙකලදී &quot;අශෝකමාලා&quot; චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් ඇරඹෙන අතර, මොරටුවෙහි ජෙරාඩ්.ජේ.පීරිස් නැමැත්තෙකු විසින් අමරදේවයන්ව එම චිත්‍රපටයේ සංගීතය මෙහෙය වූ, මොහොමඩ් ගවුස් මාස්ටර් වෙත හඳුන්වා දෙනු ලබයි. අමරදේවයන්ගේ ශක්‍යතාවන් හඳුනාගන්නා ගවුස් මාස්ටර් විසින් තම වාදක මණ්ඩලයේ ප්‍රමුඛතම වයලීන වාදක ශිල්පියා බවට අමරදේව පත්කරනු ලබයි.

[[ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු]] පවසන අන්දමට, ඔහුගේ සහොදරයා වූ කොරළවැල්ල පාසලේ සංගීත ගුරුවරයා වශයෙන් සේවය කළ ඩ්බ්.ජේ.ප්‍රනාන්දු විසින් අමරදේවයන්ගේ දක්ෂතාවන් හඳුනා ගනු ලබයි. අමරදේව පාසලේදී වයලීන වාදන සම්භන්ධයෙන් දක්වන බුහුටි බව ඔහුගේ නිරීක්ෂණයට ලක්වේ. පසුව අමරදේවගේ පියා ඔහුට වයලීනයක් තනා දෙන අතර, ඔහු පියා යටතේ වයලීන වාදනය හදාරනු ලබයි.  ඔහු පසුව අශෝකමාලා චිත්‍රපටය සදහා මොහොමඩ් ගවුස් වෙත හදුන්වාදීම සිදුවන්නේ, ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතාගේ උපකාර ඇතුව ඉගෙනීමේ කටයුතු සඳහා අමරදේව කළුතර බලා යාමෙන් වසර කිහිපයකට පසුවය. අශෝකමාලා චිත්‍රපටයේ පද රචකයා වශයෙන් කටයුතු කරන්නේ ඩී.ටී. ප්‍රනාන්දු මහතා වන අතර, ඔහු චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂකවරයා වූ ශාන්තිකුමාර් සෙනෙවිරත්න මහතා සමග ඇති කරගෙන තිබූ දැඩි මිත්‍රත්වය මේ සදහා පිටුවහලක් වෙයි. තම උසස් අධ්‍යාපන  කටයුතු සදහා 1950 වර්ෂයේ මැද භාගයේදී ඉන්දියාවේ ලක්නවු නුවර බාත්ඛන්ඩේ සංගීත අධ්‍යයනායතනයට ඇතුළත් වෙයි. අමරදේව ලංකාවට පැමිණි පසු දිනක් කළුතර සිට කොළඹ බලා ධාවනය වන බසයකට මොරටුවේදී ගොඩ වැදෙන අමරදේවයන්ට,  බසයේ සිටින ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතා මුණගැසෙන අතර එහිදී තමා සඳහා පද්‍ය රචනා කර දෙන ලෙසට අමරදේවයෝ ඉල්ලා සිටිති. මෙහිදී බසය ධාවනය වන අතර ඩී.ටී.ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් &quot;පීනමුකෝ කළුගගේ&quot; ගීතය රචනා කරන අතර, ඔහුට ගීතයේ අවසාන කොටස ගායනා කිරීමට නොහැකි වන්නේ බම්බලපිටිය ප්‍රදේශයේදී බසයෙන් බැසයාමට අමරදේවයන්ට සිදුවීම නිසයි. 

තම ඉගෙනීමේ කටයුතු අහවර කරන අමරදේව, මොහොමඩ් ගවුස් සමග එක්ව, චිත්‍රපටයක වැඩ සඳහා ඉන්දියාව බලා යයි. &quot;ඇයි යමෙකු කලේ ආලේ&quot; ගීතය සදහා ගායනයෙන්, නර්තනයෙන් හා රංගනයෙන් යන ත්‍රිවිධ අංශයෙන්ම දායක වීමට අමරදේව මෙහිදී සමත් වෙයි.

===වෘත්තීමය===
ඉන්දියාවේ [[ලක්නව්]] නුවර බාත්ඛන්ඩේ අධ්‍යයනායතනයේ දී ලද පරිචයත් සමග, [[ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව|ලංකා ගුවන් විදුලියේ]] නිත්‍ය ගායකයකු ලෙස සේවයට එක් වීම තුළින්, ස්වකීය ප්‍රතිභාව හා දැක්ම මින් පෙර නොවූ තරම් වූ වඩා පුළුල් ශ්‍රාවක ගහණයක් වෙත සම්ප්‍රේශණය කිරීමේ හැකියාව ඔහුට උදා වේ. බාත්ඛන්ඩේ අධ්‍යයනායතනයේ දී  සතතාභ්යාසයන්ගේ දැනුම ලබන දොන් ඇල්බර්ට් පෙරේරා ලංකාවට පැමිණෙන්නේ පණ්ඩිත් වනක්කු වඩුගේ දොන් අමරදේව ලෙසිනි. අමරණීය ආත්මයක් ලද දේවයාණන් යන අරුතැති මේ නාමය ඔහුට ලබාදෙන්නේ මහාචාර්යය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන් විසිනි.

මේ සමය වන විට ශ්‍රී ලංකාව ස්වාධීන ජාතියක් ලෙස නිදහස ලැබූ මුල්ම අවදිය වූ අතර, ශ්‍රී ලාංකේය අනන්‍යයතාවක් සහිත සංගීත විදිය නම් කවරක් ද යන ගැටළුව, සමාජීය ප්‍රාඥයන්, කලාකරුවන් සහ පොදු මහජනතාව අතර විමසීමට බඳුන් වූ තත්ත්වයක් විය. මෙම තත්ත්වයන්ට අනුකූලව, ස්වදේශික ජන සංගීතය සමග, ඔහු ඉන්දියාවේ දී හැදෑරූ සංගීතයත් ඇසුරුකොට ගෙන වඩා සුඛනම්ය වූ සංගීත වහරක් මතුකොට ගැනීමට අමරදේව සමත් වෙයි.  

දකුණු ඉන්දියානු සහ ද්‍රවිඩ සංගීත ආකෘති පිළිබද අමරදේවයන් කළ පර්යේෂණාත්මක හැදෑරීම් ඔහුගේ සංගීත භාවිතාවේ නව මානයන් අතර වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ අසහාය පද්‍ය රචකයකු වූ [[මහගම සේකර|මහගම සේකරයන්]] හා එක්ව, අමරදෙවයන් කළ ස්වර රචනා ශාස්ත්‍රීය සිංහල පද්‍යයේ ස්වර විභේදනයන් පිළිබඳ වූ ඔහුගේ අනන්‍ය ප්‍රතිභාව ගවේෂණය කරන්නක් වී තිබේ. මේ වන විට අමරදේවයන් ගේ සංගීත භාවිතාව සමස්ත ජාතියක භාවමය ආත්මය ප්‍රවර්ථනය කරන්නක් බවට පත්ව තිබේ. 

කාව්‍යමය නාට්‍ය (කරදිය, නළදමයන්ති ආදිය), චිත්‍රපටි (රන් මුතු දූව, ගම්පෙරෙළිය, රන් සළු, දෙළොවක් අතරේ, ගැටවරයෝ, රෑන ගිරවු, තුන්මං හංදිය ආදිය), නුර්ති (වෙස්සන්තර) ආදී කෘතීන්ට මෙන්ම ගුවන් විදුලි හා රූපවාහිනී වැඩසටහන් වෙනුවෙන් ගී දහස් ගණනක් ගැයීමට අමරදේවයෝ හැකියාව ලැබූ හ.

අමරදේවට සහ ඔහු ගේ බිරිය වන විමලාට දා ව රන්ජන අමරදේව නමින් පුතෙක් සහ සුභානි අමරදේව - දක්ෂ ගායන ශිල්පිණියකි, ප්‍රියන්වදා අමරදේව නමින් දියණිවරුන් දෙ දෙනෙක් සිටිති.

==සම්මාන==
*පිලිපීන රමෝන් මග්සයිසායි සම්මානය (2001)
*ශ්‍රි ලංකා රජයෙන් පිරිනමන දේශමාන්‍ය සම්මානය
*ශ්‍රි ලංකා රජයෙන් පිරිනමන කලාකීර්ති සම්මානය
*ඉන්දියානු පද්ම ශ්‍රි සම්මානය

==චිත්‍රපට නාමාවලිය==
===සංගීත අධ්‍යක්ෂක===

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|-style=&quot;background:#B0C4DE;&quot;
! වසර
! චිත්‍රපටය
! අනෙකුත් සටහන්
|-
|1962
| ''රන් මුතු දූව''
| සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයා
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1963
| ''[[අදට වැඩියෙන් හෙට හොදයි]]''
| ගීත ගායනය
|-
| ''[[සිකුරු තරුව]]''
| එක් ගීතයක් සහ පසුබිම් සංගීතය
|-
| ''[[ගම්පෙරළිය]]''
|
|-
| ''[[ගැටවරයෝ]]''
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1965
| ''සාමා''
| පසුබිම් සංගීතය
|-
| ''ළා දළු''
|
|-
| ''සාරවිට''
|
|-
| ''ආදරයයි කරුණාවයි''
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1966
| ''[[දෙළොවක් අතරේ]]''
| 
|-
| ''වෙස්තුරු සිරිත''
|
|-
|}
==සංගීත ඇල්බම==
{{Track listing
| headline        = '''ඉරට-මුවාවෙන්''' කැසට් ඇල්බමයේ අන්තර්ගතවූ ගීත&lt;ref&gt;{{Citation|title=ඉරට මුවාවෙන් by W. D. Amaradeva |url=https://rateyourmusic.com/release/album/w-d-amaradeva/%E0%B6%89%E0%B6%BB%E0%B6%A7-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A/|language=en|access-date=2026-01-07}}&lt;/ref&gt;
| total_length    = 43.55
| writing_credits = no
| title1          = ජගන් මොහිනී (සරස්‌වතී දේවි)
| note1           = ඇල්බම අනුවාදය
| length1         = 04.25
| title2          = ‍ඔබේ නමින්
| note2           = ඇල්බම අනුවාදය
| length2         = 03.29
| title3          = බිංදු බිංදු රන්
| note3           = ඇල්බම අනුවාදය
| length3         = 03.52
| title4          = වැලිතලා අතරේ
| note4           = ඇල්බම අනුවාදය
| length4         = 03.45
| title5          = මුණි සිරිපා සිඹිමින්නේ
| note5           = ඇල්බම අනුවාදය
| length5         = 04.12
| title6          = ඉරට මුවාවෙන්
| note6           = ඇල්බම අනුවාදය
| length6         = 04.24
| title7          = ඇසේ මතුවන
| note7           = ඇල්බම අනුවාදය
| length7         = 03.42
| title8          = ගී පොතයි
| note8           = ඇල්බම අනුවාදය
| length8         = 02.41
| title9          = හිම කඳු අතරින්
| note9           = ඇල්බම අනුවාදය
| length9         = 04.17
| title10         = සංසාරේ එක මොහොතක්
| note10          = ඇල්බම අනුවාදය
| length10        = 03.10
| title11         = දස්කොන් සකිසඳ (නීලා වික්‍රමසිංහ සමඟ)
| note11          = ඇල්බම අනුවාදය
| length11        = 03.07
| title12         = කන්දෙන් ලන්දට
| note12          = ඇල්බම අනුවාදය
| length12        = 02.51
}}

{{Track listing
| headline        = ''කොළොන්තොට'' කැසට් ඇල්බමයේ අන්තර්ගතවූ ගීත&lt;ref&gt;{{Citation|title=කෝළොම්තොට by W. D. Amaradeva |url=https://rateyourmusic.com/release/album/w-d-amaradeva/%E0%B6%9A%E0%B7%9D%E0%B7%85%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9C%E0%B6%A7/|language=en|access-date=2026-01-07}}&lt;/ref&gt;
| total_length    = 42.06
| writing_credits = no
| title1          = කන්ද උඩින්
| note1           = ඇල්බම අනුවාදය
| length1         = 04.27
| title2          = සඳ තරු නිහඬයි
| note2           = ඇල්බම අනුවාදය
| length2         = 03.08
| title3          = තාත්තා උනත්
| note3           = ඇල්බම අනුවාදය
| length3         = 03.32
| title4          = කුල ගෙදරට
| note4           = ඇල්බම අනුවාදය
| length4         = 03.24
| title5          = රන්වන් කෙත (සුභානි අමරදේව සමඟ)
| note5           = ඇල්බම අනුවාදය
| length5         = 03.55
| title6          = කොළොන්තොටින්
| note6           = ඇල්බම අනුවාදය
| length6         = 02.56
| title7          = මිහිරියේ ගැමි ලදේ
| note7           = ඇල්බම අනුවාදය
| length7         = 03.06
| title8          = මා වවුලන්
| note8           = ඇල්බම අනුවාදය
| length8         = 03.05
| title9          = මුවරද බර
| note9           = ඇල්බම අනුවාදය
| length9         = 02.53
| title10         = මාල පබලු වැල් (නන්දා මාලිනී සමඟ)
| note10          = ඇල්බම අනුවාදය
| length10        = 03.40
| title11         = කඳුළු කිරි පොවා
| note11          = ඇල්බම අනුවාදය
| length11        = 04.24
| title12         = මළහිරු බසිනා
| note12          = ඇල්බම අනුවාදය
| length12        = 03.36
}}

{{Track listing
| headline        = ''සසර වසන තුරු'' කැසට් ඇල්බමයේ අන්තර්ගතවූ ගීත&lt;ref&gt;{{Citation|title=සසර වසන තුරු by W. D. Amaradeva |url=https://rateyourmusic.com/release/album/w-d-amaradeva/%E0%B7%83%E0%B7%83%E0%B6%BB-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%B1-%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94/|language=en|access-date=2026-01-07}}&lt;/ref&gt;
| total_length    =
| writing_credits = no
| title1          = සසර වසන තුරු
| note1           = ඇල්බම අනුවාදය
| length1         = 04.27
| title2          = සඳපානේ වැලිතලා
| note2           = ඇල්බම අනුවාදය
| length2         = 03.08
| title3          = රත්නදීප
| note3           = ඇල්බම අනුවාදය
| length3         = 03.32
| title4          = ඩිංගිරාල
| note4           = ඇල්බම අනුවාදය
| length4         = 03.24
| title5          = සතර වරම් දෙවි
| note5           = ඇල්බම අනුවාදය
| length5         = 03.55
| title6          = බඳුන් පිරි (නිරංජලා සරෝජිණී සමඟ)
| note6           = ඇල්බම අනුවාදය
| length6         = 02.56
| title7          = ලොව්තුරු පෙම්
| note7           = ඇල්බම අනුවාදය
| length7         = 03.06
| title8          = මේ මහ කන්ද
| note8           = ඇල්බම අනුවාදය
| length8         = 03.05
| title9          = බවේ බීත හැරදා
| note9           = ඇල්බම අනුවාදය
| length9         = 02.53
| title10         = සුනිල දියේ
| note10          = ඇල්බම අනුවාදය
| length10        = 03.40
| title11         = නිම් හිම් සෙවුවා
| note11          = ඇල්බම අනුවාදය
| length11        = 04.24
| title12         = සුව දෙන සිත (සුභානි අමරදේව සමඟ)
| note12          = ඇල්බම අනුවාදය
| length12        = 03.36
| title13         = ප‍ටු අදහස් නම් (සුනිල් එදිරිසිංහ සමඟ)
| note13          = ඇල්බම අනුවාදය
| length13        = 03.36
| title14         = සෝමාවතී
| note14          = ඇල්බම අනුවාදය
| length14        = 03.36
}}

==මේවාද බලන්න==
*[[රේඩියෝ සිලෝන්|ලංකා ගුවන් විදුලි සේවය]]*

==මූලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
*[https://lk.lakpura.com/pages/ananda-samarakoon ඩිස්කවර් ශ්‍රී ලංකා- පේජ්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108231347/https://lk.lakpura.com/pages/ananda-samarakoon |date=2024-11-08 }}
* [http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationඅමරදේවWD.htm සයිටේෂන් ෆෝ 2001 රමෝන් මග්සයිසායි එවෝඩ්]
*[http://www.sundaytimes.lk/030622/plus/5.html අමරදේව බෑග්ස් ටූ මෝ එවෝඩ්ස් ]

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.siyapatharana.com/Vocalist.asp?t=SubCategories&amp;psearch=amarad&amp;t=SubCategories&amp;a_search=S&amp;z_SubCatDesc=STARTS+WITH&amp;x_SubCatDesc= ඩබ්.ඩී.අමරදේව-  ඔන් ලයින් සෝං කලෙක්ෂන් ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425051724/http://www.siyapatharana.com/Vocalist.asp?t=SubCategories&amp;psearch=amarad&amp;t=SubCategories&amp;a_search=S&amp;z_SubCatDesc=STARTS+WITH&amp;x_SubCatDesc= |date=2012-04-25 }}
{{DEFAULTSORT:අමරදේව, පණ්ඩිත්}}
{{සැකිල්ල:සිංහල සංගීතය}}
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:උත්තර භාරතීය සංගීතය]]
[[ප්‍රවර්ගය:සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1927 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:පානදුර, ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:2016 මරණ]]</text>
      <sha1>2r5fl3y496tuiu5lpkqafhf79ruwtsh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බදුල්ල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3820</id>
    <revision>
      <id>795270</id>
      <parentid>719763</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:15:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12084" sha1="dt2n948hpr90xvhob58cy4uxewt3vk0" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{About|බදුල්ල නගරය|දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය}}
{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
| name = බදුල්ල
| native_name = Badulla
| nickname = 
| settlement_type = [[නගරය]] 
| motto =
| image_skyline = Badulla Clock Tower.JPG
| imagesize = 
| image_caption = බදුල්ල ඔරලෝසු කණුව
| image_flag = 
| flag_size = 
| image_seal = 
| seal_size = 
| image_shield = 
| shield_size = 
| city_logo = 
| citylogo_size = 
| image_map = 
| mapsize = 
| map_caption = 
| image_map1 = 
| mapsize1 = 
| map_caption1 = 
| image_dot_map = 
| dot_mapsize = 
| dot_map_caption = 
| dot_x = 
| dot_y = 
| pushpin_map = Sri Lanka
| pushpin_label_position = පිහිටීම
| pushpin_map_caption = 
| pushpin_mapsize = 
| coordinates_region = LK
| subdivision_type = [[රට]]
| subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]]
| subdivision_name2 = [[ඌව පළාත]]
| subdivision_type3 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name3 = [[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_type4 = ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාෂය
| subdivision_name4 = 
| government_footnotes = 
| government_type = [[බදුල්ල මහනගර සභාව]]
| leader_title = [[නගරාධිපති]]
| leader_name = 
| leader_title1 = 
| leader_title2 = 
| leader_name2 = 
| established_title = 
| established_date = 
| established_title2 = 
| established_date2 = 
| established_title3 = 
| established_date3 = 
| area_magnitude = 
| unit_pref = මෙට්‍රික්
| area_footnotes = 
| area_total_km2 = 10
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_total_sq_mi = 
| area_land_sq_mi = 
| area_water_sq_mi = 
| area_water_percent = 
| area_urban_km2 = 
| area_urban_sq_mi = 
| area_metro_km2 = 
| area_metro_sq_mi = 
| area_blank1_title = 
| area_blank1_km2 = 
| area_blank1_sq_mi = 
| population_as_of = 2011
| population_footnotes = | population_note = 
| population_total = 47,587
| population_density_km2 = 4387
| population_density_sq_mi = 
| population_metro = 
| population_density_metro_km2 = 
| population_density_metro_sq_mi = 
| population_urban = 
| population_density_urban_km2 = 
| population_density_urban_sq_mi = 
| population_demonym = [[Demonym]]
| population_demonym = Badullians
| population_density_blank1_km2 = 
| population_density_blank1_sq_mi = 
| utc_offset = -5
| timezone = [[Time zone#UTC + 6, F|ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලා කලාපය]]
| utc_offset = +5:30
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
| latd=6 | latm=59 | lats=5 | latNS=N
| longd=81 | longm=3 | longs=23 | longEW=E
| coordinates_display = inline,title
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 680
| elevation_ft = 
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| area_code = 
| blank_name = 
| blank_info = 
| blank1_name = 
| blank1_info = 
| website = 
| footnotes = 
}}

ඌව පළාතේ අගනගරය වන '''බදුල්ල''' [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රි ලංකා‍වේ]] පිහිටා ඇත. [[මහනුවර|මහනුවරට]] ගිණිකොණ දෙසින් පිහිටා ඇති බදුල්ල සිසාරා බදුලු ඔය විහිදී පවතී. මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 680ක උසින් පිහිටි මෙය තේවතු වලින්ද වටවී පවතියි. මෙම නගරය [[නමුණුකුල කඳු වැටිය|නමුනුකුල කඳු වැටියෙන්]] වටවී පැවතීම විශේෂ ලක්ෂණයකි. නමුණුකුල කඳු වැටියේ මුදුන මුහුදු මට්ටමේ සිට මිටර 2016ක උසින් පවතියි. බ්‍රිතාන්‍යය අධිරාජ්‍යයවාදීන්ට යටත් වීමට පෙර මෙම නගරය පාලනය කරන ලද්දේ සිංහල රජවරැන් විසින්ය.‍ පසුව ‍මෙම නගරය බ්‍රිතාන්‍යය අධිරාජ්‍යයවාදීන්ගේ පාලන මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් නිපදවන ලද උඩරට දුම්රිය මාර්ගය අවසන් වන්නේ මෙම නගරයෙනි. මෙහි අරමුණ වනුයේ කොළඹ ප්‍රදේශයට වැවිලි නිශ්පාදන ප්‍රවාහනය කිරීමයි.

බදුල්ල සිට කොලඹ දෙසට මධ්‍යම කඳුකර බැවුමේ සිට කිලෝමිටර් 230ක දුර ප්‍රමාණයක් පවතියි. බදුල්ලේ සිට නුවර, කොළඹ, ගාල්ල දෙසට මාර්ග කිහිපයක් පවතියි. කොළඹ සිට බදුල්ලට [[රත්නපුරය|රත්නපුර]], [[බලන්ගොඩ]], [[හපුතලේ]], [[බණ්ඩාරවෙල]] සහ හාලිඇල හරහා ගමන්කල හැක. මෙම ගමන සදහා පැය 5-6 පමණ ගතවෙයි. නුවර සිට බදුල්ල දෙසට දිවෙන මාර්ග දෙකක් පවතියි. එම මාර්ග දෙක  වන්නේ රජමාවත හරහා හෝ නුවරඑළිය හරහායි. ගාල්ල සිට බදුල්ලට ගමන් කිරීම සදහා වඩාත් සුදුසුම මාර්ගය වන්නේ [[මාතර]], [[හම්බන්තොට]], [[වැල්ලවාය]], [[දෙමෝදර]] සහ [[හාලිඇල]] හරහායි. බදුල්ල දෙසට දිවෙන සැම මාර්ගයක්ම දර්ශනීය වන අතර මනා භුගෝලීය වෙනසක්ද දැක ගත හැක. බදුල්ල සහ එහි අවට පිහිටි දෑ විදේශිකයන් සදහා මනා තෝතැන්නක් වෙයි. [[හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානය|හෝටන්තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානය]] සහ [[දුම්බර කඳුවැටිය|නකලස් කඳු වැටිය]] බදුල්ලේ සිට සැතපුම් කිහිපයක් දුරින් පිහිටා ඇත.

==සංචාරක ආකර්ෂණ==
*[[මුතියංගන රජ මහා විහාරය]] - [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ]] සිය බුද්ධත්වයෙන් අටවන වස [[වෙසක් පසළොස්වක පෝය|වෙසක් පුන් පොහොය]] දා පන්සියයක් මහ රහතන් වහන්සේලා සමගින් [[කැළණිය]]ට වැඩම කල අවස්ථාවේ ඌවේ නමුණුකුලට අධිපති [[ඉන්දික දෙවි]]යන්ගේ ආරාධනාව මත මෙහි වැඩම කරන ලදී.
*[[බෝගොඩ පැරණි විහාරය]] - බෝගොඩ පෞරාණික පන්සල සහ දාගැබ [[හාලිඇල]] නගරයට ආසන්නවද පිහිටා ඇත.
*[[දුන්හිඳ ඇල්ල]] - බදුල්ල නගරයේ කි.මි 5ක් පමණ දුරින් පිහිටි දුන්හිඳ දිය ඇල්ල ලංකාවේ ඇති සුන්දරතම දිය ඇලි වලින් එකකි. එහි උස අඩි 210 ක් පමණ වේ.
*[[බදුල්ල කතරගම දේවාලය]] - 17 වන සියවසේ මහනුවර යුගයේ රජකම් කල [[පළමුවන විමලධර්ම සූරිය රජ]] විසින් [[බදුල්ල]] නගර මධ්‍යයෙහි බදුල්ල කතරගම දේවාලය දේවාලය ඉදිකරනු ලැබූ තිබෙයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ටෙම්පල් ඉන් ඕනර් ඔෆ් කිංග්|url=http://www.minube.net/place/kataragama-devale--a94443#modal-11932|publisher=මිනුබේ|accessdate=25 මාර්තු 2015|date=}}&lt;/ref&gt;
*[[බදුලු ටැම් ලිපිය]] - බදුල්ල නගර මධ්‍යයේ පිහිටි [[සෙනරත් පරණවිතාන]] මහජන පුස්තකාල භූමි පරිශ්‍රය තුල බදුලු ටැම් ලිපිය පිහිටුවා තිබේ. එය මෙරට සෙල්ලිපි අතර සුවිශේෂ තැනක් ලබා ගන්නා පුරාවස්තුවක් සේ සැළකේ.
*[[බදුල්ල වෙලේකඩේ පැරණි වෙළඳපොළ]] - බදුල්ල මහ රෝහල අසල බදුල්ල වෙලේකඩේ පැරණි වෙළඳපොළ ගොඩනැගිල්ල ඉදිකොට තිබේ. 1818 [[උඩරට ගිවිසුම|උඩරට ගිවිසු‍‍මෙන්]] පසුව ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුව මගින් බදුල්ල නගර‍යේ සාදන ලද ‍‍විශේෂ වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය ‍ලෙස මෙය හඳුනාගෙන තිබේ.
*[[බදුල්ල ඔරලෝසු කණුව]] - බදුල්ල නගර මධ්‍යයේ වූ බදුල්ල ඔරලෝසු කණුව මෙරට පැරණිතම ඔරලෝසු කණු අතරින් එකකි.

==ජන සංඛ්‍යානය==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
|-
!ජන වර්ගය!!මුඵ ජනගහනය!!ප්‍රතිශතය %‍ ට
|-
|-
|[[සිංහල ]]||19843||65.23
|-
|[[ශ්‍රි ලාංකීය මුස්ලිම් ]]||9422||21.49
|-
|[[ශ්‍රි ලාංකීය දෙමළ ]]||2,717||6.64
|-
|[[ඉන්දියානු දෙමළ]]||1,989||4.86
|-
|වෙනත් ( [[බර්ගර්]], [[මැලේ]])ඇතුළත්ව||735||1.80
|-
|එකතුව|| 40,920||100
|-
|}
==ගැලරිය==
&lt;gallery&gt;
Image:SL Badulla asv2020-01 img06 Muthiyangana Temple.jpg|[[මුතියංගන රජ මහා විහාරය]]
Image:Bogoda.jpg|බෝගොඩ පෞරාණික පන්සල
Image:Dova.jpg|දෝව පෞරාණික පන්සල 
Image:BadullaTea.jpg|බදුල්ල තේ සදහා ප්‍රසිද්ධය
Image:RajaMawatha.jpg|බදුල්ල  දෙසට දිවෙන රජමාවත
&lt;/gallery&gt;

==සිතියම්==
&lt;ul&gt;&lt;li&gt;[http://www.visvin.com/Images/map.jpg බදුල්ල අවට සහ ශ්‍රි ලංකා සිතියම] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071031114429/http://visvin.com/Images/map.jpg |date=2007-10-31 }}&lt;/ul&gt;&lt;/li&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references/&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල]]

{{ශ්‍රී ලංකාවේ පලාත් අගනුවරවල්}}
{{ශ්‍රී ලංකාවේ නගර}}</text>
      <sha1>dt2n948hpr90xvhob58cy4uxewt3vk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකා‍ අලියා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3904</id>
    <revision>
      <id>795244</id>
      <parentid>789203</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T05:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37978-89</username>
        <id>79799</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7870" sha1="e70qrku1b28isshfe599w12bypujnl2" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Sri Lankan Elephant
| status = EN
| status_system = iucn3.1
| status_ref = &lt;ref name=iucn/&gt;
| image = http://static.dailymirror.lk/media/images/image_1486532032-5d22bf1cd7.jpg
|image= Srilankan tuskelephant.jpg
|image_caption = ශ්‍රී ලංකීය පිරිමි අලියෙක්
|image2= Pinnawala 02.jpg
|image2_caption = ගැහැණු අලි ඇතුන් (පින්නවල අලි අනාථාගාරය)
|genus = Elephas
|species = maximus
|species_link = Asian elephant
|subspecies = maximus
|authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Nature|1758]]
|range_map = Elephant Distribution Map Sri Lanka 2015.jpg
|range_map_caption = ශ්‍රී ලංකීය අලි ව්‍යාප්තිය 
}}

'''[https://en.joporn.name/most-popular/ ශ්‍රී ලංකාවේ අලියා]  ''(Elephas maximus maximus)''''' ලෙස විද්‍යාත්මක නාමකරණය කරන ආසියානු අලි උප විශේෂයකි. 1986 සිට අන්තරායට ලක් වූ උප විශේෂයක් ලෙස IUCN රතු දත්ත පොතට ඇතුලත් කර ඇත.  වසර ගණනාවක් සිට අලි ජනගහනය 50% පමණ අඩු වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ අලියාට වසර 60ත් 75ත් අතර ආයුකාලයක් පවති. වාසස්ථාන අහිමි වීම, පිරිහීම හා ඛණ්ඩනය වීම මෙම විශේෂයට මූලික වශයෙන් තර්ජනය කරයි.

කාල් ලිනෙයස් මහතා විසින් 1758 Elephas maximus  ප්‍රථම නාමකරණය කර ඇත්තේ ද ශ්‍රී ලංකාවේ අලියා පාදක කරගෙන ය.

ශ්‍රි ලංකා‍නු අලියා, ආසියානු අලින්ගේ උපවිෙශ්ෂයන් අතර විශාලතම උපවිශේෂය වුවත්, අප්‍රිකානු අලින්ගේ උපවිෙශ්ෂයන් දෙකටම වඩා කුඩාය. ඉතිහාස දත්තයන් හා දහනමවන සියවෙසහි ගන්නා ලද ඡායා රූප හා සස‍දන කල, මෙකල ජාතික වනෝද්‍යයාන වල සිටින අලින් එකල අලින්ට වඩා කුඩාය. මෙයට හේතු වී ඇත්තේ දිගු කාලයක් තුල සිදුකල අලි දඩයම් හා හිලැ කිරීම්ය. ලංකා‍ව, වසර දහස් ගනණකට පෙර,  ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙහි කොටසක්ව පැවතිකල,  දකුණු ඉන්දියාවෙන් ලංකා‍වට අලින් සංක්‍රමණය වුවායැයි සිතිය හැක. ඉතා වැදගත් සංස්කෘතික බැදිමක් මිනිසා හා අලියා අතර පවති. අලින් ගහනය ජාතික වනෝද්‍යයාන වලට හා අභය භූමි වලට සිමා වී ඇත. [[උඩවලව ජාතික උද්‍යානය]], [[මින්නේරිය ජාතික උද්‍යානය]], [[විල්පත්තු ජාතික උද්‍යානය]], [[යාල ජාතික උද්‍යානය]] අලින් නැරඹීමට අගනා ස්ථානයන්ය.

==ආහාර සහ වාසස්ථාන==
ලංකා‍නු අලියා ශාක භක්ෂක සතකු වන අතර තණකොල, ගස් වල පොතු, ඉදී වැටිනු පලතුරු ජාති හා තාල වර්ගයේ ශාක පත්‍ර මොවුන්ගේ ප්‍රියතම ආහාරයන්ය. විශාල පිරිමි සතෙකුට දිනකට කිලෝග්රෑම් 200 පමණ ආහාර අවශ්‍යයය. ඉතිහාසයට අනුව අලින්ගේ ප්‍රධාන වාසස්ථන නිම්න භුමි වැසි වනාන්තරත්, කදුකර වනාන්තරත්, වියලි කලාපීය වනාන්තරත් වේ. නමුත් මෙකල කදුකර වනාන්තර වලින්, අලින් වදවී යන අතර වැඩි වශයෙන්, අලින් දැකගත හැක්කේ වියලි වනාන්තර වලය. ලංකා‍නු අලින් වදවී යාමෙ තර්ජනයට මුහුණ දී ඇත. ලංකා‍වෙහි ඇත් දළ ව්‍යාපාරයට වසර 2000 ක පමණ අතීතයක් ඇත. 18 වන සියවස හා 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී අලින් විශාල වශයෙන් දඩයම් කරන ලදි. 1999 සිට 2006 දක්වා කාලය තුල අලින් 100කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඝාතනය කර ඇත.  අද සංරක්ෂණය නොකල ප්‍රදේශවල අලින් අත්තේ සුලු වශයෙනි. දළ ඇතුන් සිටින්නේ මුළු ගහනයෙන් සියයට 5 ත් 7ත් අතර ප්‍රමාණයකි.
==අලි-මිනිස් ගැටුම==
පසුගිය දශකය තුල ලංකාවේ අලි ගහනය විශාල ලෙස පහළ ගොස් ඇති බව සමීක්‍ෂණ මගින් තහවුරු කොට ඇත. අලින් නිසා මිනිස් ජීවිත විනාශවීම වියලි කලාපයේ සමහර ප්‍රදේශවල සුලබ සිදුවීමක් බවට පත්ව ඇත. අලින් විසින් වගා බිම් හානි කිරීමද, අලින් විසින් හානි කරන නිසා වගා බිම් අත්හැර දැමීමද සිදුවේ.

==[[තර්ජන]]==
විශාලම තර්ජනය වන්නේ වගා බිම්, නිවාස සහ මිනිස් ජීවිත බේරා ගැනීමට අලින් මරා දැමීමය. එසේම ඇතුන් දඩයම, වන විනාශය, නියගය හා කුසගින්න අනෙක් තර්ජනයන්ය.

==සුරැකීම==
වන  සතුන් සුරැකීමට ජාතික වනෝද්‍යයාන හා අභය භුමීන් පිහිටුවා ඇත. කෑගල්ලේ , පින්නවල අලි අනාථගාරය ගිලන් වු අලින්ටද, අනාථ වු අලින්ටද සෙවණක් වී ඇති අතර එහි අලින් 70 පමණ වෙසෙති.

== ආශ්‍රිත ලිපි ==
* [[වල් අලි විසින් මරණලද මිනිසුන් නාමාවලිය - ශ්‍රී ලංකා]]

{{commons|Elephas maximus maximus}}
&lt;!--Categories--&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:අලි සහ ඇතුන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:සමාජ ගැටළු - ශ්‍රි ලංකා‍]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගොවිතැන]]
&lt;!--Interwiki--&gt;</text>
      <sha1>e70qrku1b28isshfe599w12bypujnl2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795245</id>
      <parentid>795244</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T05:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37978-89</username>
        <id>79799</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7831" sha1="d1eja27lg7gvjt6ctbnl990s85hbtoh" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Sri Lankan Elephant
| status = EN
| status_system = iucn3.1
| status_ref = &lt;ref name=iucn/&gt;
| image = http://static.dailymirror.lk/media/images/image_1486532032-5d22bf1cd7.jpg
|image= Srilankan tuskelephant.jpg
|image_caption = ශ්‍රී ලංකීය පිරිමි අලියෙක්
|image2= Pinnawala 02.jpg
|image2_caption = ගැහැණු අලි ඇතුන් (පින්නවල අලි අනාථාගාරය)
|genus = Elephas
|species = maximus
|species_link = Asian elephant
|subspecies = maximus
|authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Nature|1758]]
|range_map = Elephant Distribution Map Sri Lanka 2015.jpg
|range_map_caption = ශ්‍රී ලංකීය අලි ව්‍යාප්තිය 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ අලියා  ''(Elephas maximus maximus)''''' ලෙස විද්‍යාත්මක නාමකරණය කරන ආසියානු අලි උප විශේෂයකි. 1986 සිට අන්තරායට ලක් වූ උප විශේෂයක් ලෙස IUCN රතු දත්ත පොතට ඇතුලත් කර ඇත.  වසර ගණනාවක් සිට අලි ජනගහනය 50% පමණ අඩු වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ අලියාට වසර 60ත් 75ත් අතර ආයුකාලයක් පවති. වාසස්ථාන අහිමි වීම, පිරිහීම හා ඛණ්ඩනය වීම මෙම විශේෂයට මූලික වශයෙන් තර්ජනය කරයි.

කාල් ලිනෙයස් මහතා විසින් 1758 Elephas maximus  ප්‍රථම නාමකරණය කර ඇත්තේ ද ශ්‍රී ලංකාවේ අලියා පාදක කරගෙන ය.

ශ්‍රි ලංකා‍නු අලියා, ආසියානු අලින්ගේ උපවිෙශ්ෂයන් අතර විශාලතම උපවිශේෂය වුවත්, අප්‍රිකානු අලින්ගේ උපවිෙශ්ෂයන් දෙකටම වඩා කුඩාය. ඉතිහාස දත්තයන් හා දහනමවන සියවෙසහි ගන්නා ලද ඡායා රූප හා සස‍දන කල, මෙකල ජාතික වනෝද්‍යයාන වල සිටින අලින් එකල අලින්ට වඩා කුඩාය. මෙයට හේතු වී ඇත්තේ දිගු කාලයක් තුල සිදුකල අලි දඩයම් හා හිලැ කිරීම්ය. ලංකා‍ව, වසර දහස් ගනණකට පෙර,  ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙහි කොටසක්ව පැවතිකල,  දකුණු ඉන්දියාවෙන් ලංකා‍වට අලින් සංක්‍රමණය වුවායැයි සිතිය හැක. ඉතා වැදගත් සංස්කෘතික බැදිමක් මිනිසා හා අලියා අතර පවති. අලින් ගහනය ජාතික වනෝද්‍යයාන වලට හා අභය භූමි වලට සිමා වී ඇත. [[උඩවලව ජාතික උද්‍යානය]], [[මින්නේරිය ජාතික උද්‍යානය]], [[විල්පත්තු ජාතික උද්‍යානය]], [[යාල ජාතික උද්‍යානය]] අලින් නැරඹීමට අගනා ස්ථානයන්ය.

==ආහාර සහ වාසස්ථාන==
ලංකා‍නු අලියා ශාක භක්ෂක සතකු වන අතර තණකොල, ගස් වල පොතු, ඉදී වැටිනු පලතුරු ජාති හා තාල වර්ගයේ ශාක පත්‍ර මොවුන්ගේ ප්‍රියතම ආහාරයන්ය. විශාල පිරිමි සතෙකුට දිනකට කිලෝග්රෑම් 200 පමණ ආහාර අවශ්‍යයය. ඉතිහාසයට අනුව අලින්ගේ ප්‍රධාන වාසස්ථන නිම්න භුමි වැසි වනාන්තරත්, කදුකර වනාන්තරත්, වියලි කලාපීය වනාන්තරත් වේ. නමුත් මෙකල කදුකර වනාන්තර වලින්, අලින් වදවී යන අතර වැඩි වශයෙන්, අලින් දැකගත හැක්කේ වියලි වනාන්තර වලය. ලංකා‍නු අලින් වදවී යාමෙ තර්ජනයට මුහුණ දී ඇත. ලංකා‍වෙහි ඇත් දළ ව්‍යාපාරයට වසර 2000 ක පමණ අතීතයක් ඇත. 18 වන සියවස හා 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී අලින් විශාල වශයෙන් දඩයම් කරන ලදි. 1999 සිට 2006 දක්වා කාලය තුල අලින් 100කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඝාතනය කර ඇත.  අද සංරක්ෂණය නොකල ප්‍රදේශවල අලින් අත්තේ සුලු වශයෙනි. දළ ඇතුන් සිටින්නේ මුළු ගහනයෙන් සියයට 5 ත් 7ත් අතර ප්‍රමාණයකි.
==අලි-මිනිස් ගැටුම==
පසුගිය දශකය තුල ලංකාවේ අලි ගහනය විශාල ලෙස පහළ ගොස් ඇති බව සමීක්‍ෂණ මගින් තහවුරු කොට ඇත. අලින් නිසා මිනිස් ජීවිත විනාශවීම වියලි කලාපයේ සමහර ප්‍රදේශවල සුලබ සිදුවීමක් බවට පත්ව ඇත. අලින් විසින් වගා බිම් හානි කිරීමද, අලින් විසින් හානි කරන නිසා වගා බිම් අත්හැර දැමීමද සිදුවේ.

==[[තර්ජන]]==
විශාලම තර්ජනය වන්නේ වගා බිම්, නිවාස සහ මිනිස් ජීවිත බේරා ගැනීමට අලින් මරා දැමීමය. එසේම ඇතුන් දඩයම, වන විනාශය, නියගය හා කුසගින්න අනෙක් තර්ජනයන්ය.

==සුරැකීම==
වන  සතුන් සුරැකීමට ජාතික වනෝද්‍යයාන හා අභය භුමීන් පිහිටුවා ඇත. කෑගල්ලේ , පින්නවල අලි අනාථගාරය ගිලන් වු අලින්ටද, අනාථ වු අලින්ටද සෙවණක් වී ඇති අතර එහි අලින් 70 පමණ වෙසෙති.

== ආශ්‍රිත ලිපි ==
* [[වල් අලි විසින් මරණලද මිනිසුන් නාමාවලිය - ශ්‍රී ලංකා]]

{{commons|Elephas maximus maximus}}
&lt;!--Categories--&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:අලි සහ ඇතුන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:සමාජ ගැටළු - ශ්‍රි ලංකා‍]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගොවිතැන]]
&lt;!--Interwiki--&gt;</text>
      <sha1>d1eja27lg7gvjt6ctbnl990s85hbtoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මහා පත්තිනි දේවාලය, නවගමුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5762</id>
    <revision>
      <id>795251</id>
      <parentid>761480</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* නවගමුව දේවාලයේ ආරම්භය */</comment>
      <origin>795251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24456" sha1="rwdzvlz1mn9rjdo8egsesq6yrilr7by" xml:space="preserve">{{Infobox historic site
 | name = මහා පත්තිනි දේවාලය, නවගමුව
 | native_name =
 | native_language =
 | native_name2 =
| native_language2 =
 | native_name3 =
| native_language3 =
 | other_name =
 | image =
 | image_size =
 | alt =
 | caption =
 | locmapin = Sri Lanka
 | map_relief =
 | map_width =
 | map_caption = ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටීම
 | map_dot_mark =
| coordinates = {{coord|6|55|26.93|N|80|1|4.9|E|type:landmark|display=inline,title}}
| gbgridref =
| gbgridref_note =
 | type = දේවාල
 | etymology =
 | location = නවගමුව
 | nearest_city = 
 | area =
 | elevation =
 | height =
 | beginning_label =
| beginning_date =
 | formed =
 | founded =
 | founder = [[පළමුවන ගජබාහු රජ]] (ක්‍රි.ව. 114 - 136)
| built = [[අනුරාධපුර යුගය]]
 | built_for = [[පත්තිනි අම්මා|පත්තිනි මෑණියන්]]
 | original_use =
 | demolished = 14වන සියවසේ (1576)
 | rebuilt = 14වන සියවසේ අගභාගයේ
 | restored = 2016
 | restored_by =
 | current_use =
 | architect =
 | sculptor =
 | architecture = 19වන සියවසේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය 
 | visitors_num =
 | visitors_year =
| visitors_ref =
 | governing_body =
 | owner =
 | website = {{url|http://www.nawagamuwadevalaya.org|නිල වෙබ්අඩවිය}}
 | designation1 =APMSL
 | designation1_offname =
 | designation1_type = ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පුරාවිද්‍යා සහ ඓතිහාසික ස්ථානයක්
 | designation1_criteria =
 | designation1_date =
 | delisted1_date =
 | designation1_partof = ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ හා හින්දු සංස්කෘතිය 
 | embed = Hindu temple
 | embedded = 
{{Infobox Hindu temple
 | religious_affiliation = [[හින්දු]]
 | deity =[[පත්තිනි අම්මා|පත්තිනි මෑණියන්]]
 | functional_status = භාවිතයේ පවතී
 | festivals = වාර්ශික පෙරහැර
}}
}}

'''නවගමුව පත්තිනි දේවාල'''ය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නවගමුව ප්‍රදේශයේ සුගතබිම්බාරාම විහාරස්ථානයේ පිහිටා ඇති [[පත්තිනි අම්මා|පත්තිනි දේවතාවියට]] පුද පූජා පවත්වන [[දේවාල|දේවාලයකි]].

==පිහිටීම==
නවගමුව පත්තිනි දේවාලය අවිස්සාවේල්ල මාර්ගයේ අර්ධ නාගරික ප්‍රදේශයක පිහිටා ඇත.

බස්නහිර පළාතේ කොළඹ දිස්තික්කයේ කඩුවෙල මෑතිවරණ බල ප්‍රදේශයෙ පිහිටිනවගමුව ග්‍රමය අන්ක 475 දරණ .කඩුවෙල ප්‍රාදෙශිය ලේකම් කොට්ටාසයට මෙම ගම අයිති අතර කඩුවෙල මහ නගර සභාව අදාල පළාත් පලන ආයතනය වෙ.මෙම ගම හේවගම් කෝරළයේ බටහිර කලාපයේ පල්ලෙ පත්තුවට අයත්ය

==නාමය==
වර්තමානයේ නවගමුව දේවාලය ලෙස ව්‍යවහාර කෙරුනද එය''&quot;නවගමුව&quot;'' නොව&quot;නා ගොමුව&quot;යයි විවිධ මත පවතියි.නා ගස් ගොමුවක පිහිටි නිසා නවගමුවයි.දේවාලය අසල දැනටත් දක්නට ඇති නා ගස් ගොඩ එයට හොඳ සාක්ෂියකි.නවගමුව ගම් නවයක් එක් විම මත එම නම ඇතිවු බවද,නාග ගෝත්‍රිකයන් ගොමුවක් වශයෙන් ජීවත් විම මත නවගමුව වි යැයි මත කිහිපයකි.

අතිතයේ සිට බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් තිබුණද දේවාලය සමග එම විහාරස්ථානය විනාශවු බව පෘතුගිසි වාර්තාවල සඳහන්වේ.නැවත එම විහාරස්ථානය කටුවාවල සුමන තිස්ස හිමිපාණන් වහන්සේ විසින් ආරම්භ කර දේවාලයද යථා තත්වයට පත් කර ඇත.

===නවගමුව පිළිබඳ ජනප්‍රවාද===
&quot;එක්තරා දුප්පත් මිනිසෙකු අං කොට මීමා සොරා ගැනිමේ අපරාධය ගැන සිංහල රජු පිළියම් නොකළ හෙයින් සොළි රටට ගොස් එරජු පොළඹවා මෙරට ආක්‍රමණය කොට ලක් වැසියන් 12000ක් සිරකරුවන් ලෙස ගෙන ගොස් කාවේරියේ වැඩට යෙදවිමත්,ලක් දිව ඊළගට රජපත් ගජබා රජ,නීල මහා යෝධයා සමඟ ගොස් යථොක්ත සිරකරුවන් හා තවත් එරටින් 12000ක්ද පත්තිනි දෙවියන්ගේ මිණි සළඹද.........&quot;1

දක්ෂිණ භාරතිය වන්දනාවට ලක්වු පත්තිනි දේවියගේ රන් සළඹත් සිවු දේවාලයේ ආයුධත්,වළගම්බා රජු සමයේ එරටට ගෙන ගිය පාත්‍රා ධාතුවත් ගෙන ඒම තුළ සංස්කෘතික වෙනස්කම් රුසක් සිදු විය.ජනප්‍රවාදයේ මේ පුවත ‍විස්තර වන්නේ මෙසේය.සොළි රට ජය ගෙන රුවල් නැවකින් ලංකාවට පැමිණෙන අතර දරුණු කුණාටුවකට හසුවන ගජබා රජු ඇතුළු පිරිස එයින් බේරි කැලණි ගඟ ඔස්සේ ඉදිරියට පැමිණ රාත්‍රි කාලය නවගමුවේ ගත කරයි.කැලණි ගඟ අසල නා ගස් ගොමුවක පුජාසනයක රන් සළඹ හා පාත්‍රා ධාතුව තැන්පත් කර ඇත.පසු දින අනුරාධපුරයට යාමට ඒ අසලට ගිය අවස්ථාවේ සුදු නාගයින් හත් දෙනෙකු සළඹ වට කර ගෙන සිටිනු දක්නට ලැබිම නිසා ගජබා රජතුමා ඒ පුජාසනය වට කොට නවගමුවේ දේවාලය තැනවු බව කියවේ.

==නවගමුව දේවාලයේ ආරම්භය==

නවගමුව දේවාලය ආරම්භ කිරිමේ ගෞරවය ගජබා රජුට ප්‍රධානය කළ හැකිය.මේ පිළිබඳ''&quot;පත්තිනි කෝල්මුර කවි&quot;''පොතේ මෙසේ සඳහන්ය.

&quot;පින් ගජබා සඳ විපුල යසස් සුවීසා		     ලේ

ගන්න මහත් පඬුරු පුදා ඉට්ටන් කළ සෙන්වා	     ලේ

මින් මතු තොර නොවි නිතර පෙරහැර කර හැ       වෙලේ

සිංහල පුරයට මුල් වන් නවගමුව දේවා                 ලේ&quot;2


===ගොඩගම සන්නස(රාජකිය ප්‍රධානයන්)===

නවගමුව දේවාලයට දෙන ලද රාජකිය ප්‍රධානයන් පිළිබඳ හොඳින් විස්තර කර ඇත්තේ කොට්ටේ යුගයේ බුවනකබා රජතුමා විසින් පවරන ලද''&quot;ගොඩගම සන්නස&quot;''මගිනි.විශාල ගම්වරයක් නවගමුවේ පත්තිනි දේවාලයේ පෙරහැර පුජාවට පවරා දී ඇත.

===පෘතුගිසි යුධ කඳවුරක්,===

1576 පෘතුගිසින් විසින් නවගමුවේ දේවාලය විනාශ කර යුධ කඳවුරක් ලෙස ටික කලක් පවත්වාගෙන ගොස් ඇත.පෘතුගිසින් විනාශ කිරිමෙන් පසුව කපු මහතෙකු මෙහි පුංචි දේවාලයක් තනා ගෙන කටයුතු කල ආකාරය ජනප්‍රවාදයේ සඳහන්වේ.

==උළුවස්සේ කොස් ගෙඩි කිහිපයක්,==

එක් දිනක් සිහිනයෙන් දේවාලයට නුදුරින් කැලණි ගං තොටේ කොස් කොටයක් පාවෙමින් පවත්නා බවත් එය ගෙනවිත් දේවාලයට උළුවස්ස සකස් කර ගන්නා ලෙසට නියෝග කර ඇත.කපු මහතා ඒ කාර්යය ඒ ආකාරයෙන්ම ඉටු කළේය.
&quot;ටික කලකට පසු එම උළුවස්සේ කොස් ගෙඩි කිපයක් හට ගත්තේලු.කපු මහතා දෙවියන්ගේ හාස්කමින් සිදුවු ආශ්චර්යයක් හැටියට සලකා මෙය ඉතා හොඳින් ආරක්ෂා......&quot;3

බඩගින්නේ පැමිණි ගැමියෙකු මෙයින් කොටසක් අනුභව කර පත්තිනි දෙවියන්ට පින් දී ඇත.බෞද්ධයෝ දෙවියන්ට පින් දිම චාරිත්‍රයක් වශයෙන් කරති.කපු මහතා මෙය කෑ අයට වරදක් නැති නිසා පලි ගසා යදින කපු මහත්මයාට දඩුවම් හිමි විය.මේ කථාව නවගමුව හා ඒ අවට පෙදෙස් වල පමණක් නොව මුළු රටේම ප්‍රසිද්ධ එකකි.

==පත්තිනි දේවිය==
{{main|පත්තිනි අම්මා}}
පත්තිනි දේවිය ශ්‍රි ලංකාවේ සිංහල බෞද්ධයන් මෙන්ම ද්‍රවිඩ ජනතාවගේ පුද පෙත් ලබන ප්‍රධානතම කාන්තා දේවතාවියයි.පත්තිනි දේවිය සිංහල සම්ප්‍රදායට අනුව බෝධිසත්ව පාරමිතාව පුරන්නියකි.පත්තිනි දේවිය හින්දු සම්ප්‍රදායට අනුව පාර්වතියගේ අවතාරයයි.
බුදු දහමේ බොහෝ සුත්‍ර වල දෙවියන් ගැන සඳහන්වේ.ලංකාවේ පවතින ජනශ්‍රැතියට අනුව පත්තිනිදේවිය බෞද්ධ වුවා පමණක් නොව පතිභක්තිය වැනි සාරධර්ම රැකගත් දේවතාවියද විය.පත්තිනි දෙවියන්ගේ ගුණ ගැයිම සිංහල ගැමියන් අතර මුල් බැස ගත් සිරිතකි''.&quot;පත්තිනි හැල්ල&quot;''පොත නොකියවු,කො ඇසු සිංහලයෙක් නොවිය.

===දළදා පෙරහැරට පත්තිනි දේවාල පෙරහැර===

මහනුවර රාජධානිය අවසන් වන විට සිවු දේවාලයට පත්තිනි දේවාලයට අයත් අතර අද දක්වාම [http://www.lakehouse.lk/budusarana/2007/08/28/PrintPage.asp?REF=fea04 මහනුවර දළදා පෙරහැරේ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305190918/http://www.lakehouse.lk/budusarana/2007/08/28/PrintPage.asp?REF=fea04 |date=2016-03-05 }} පත්තිනි දේවාලයේ පෙරහැර ගමන් කරයි.

===විවාහ මංගල්‍යයේදි පළදින මාල හත===

උඩරට කාන්තාවන් විවාහ මංගල්‍යයේදි පළදින මාල හත පැළදිමේ සම්ප්‍රදාය පත්තිනි මාතාව ඇදහිල්ලෙන් පැමිනෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය.එතුමියද එවැනි මාල පැළද සිටියාය යන්න බෞද්ධයෝ විශ්වාස කරති.
විවාහ දිනයේදී අදින ඔසරිය ද පත්තිනි මෑණියන් ගේ වස්ත්‍රයකි. මනාලියක් ඔසරිය ඇදීමෙන් ඇය පතිනියක් වන බවද , පතිවෘතාව රකින්නියක බවද සංකේතවත් වේ.

===කිරි අම්මාවරුන් පිළිබඳ විශ්වාසය,===

සිංහල ජනයාගේ කිරි අම්මාවරුන් පිළිබඳ විශ්වාසය පත්තිනි දේවිය හා සම්බන්ධවේ.අදත් කිරි අම්මාවරුන්ට දන් දෙන විට පත්තිනි දේවිය සිහි කරයි.
ග්‍රාමිය සමාජයේ අභිචාර විධි අතර පත්තිනි වන්දනාවට හිමි වනුයේ ප්‍රමුඛ ස්ථානයකි.බැතිමතුන් තම අභිමතාර්ථ සහ අපේක්ෂාවන් සාධනය කර ගැනිමට වැඩි විශ්වාසය පත්තිනි දෙවියන් වෙත තබා ඇත.

==වර්තමාන දේවාල භූමිය==

දේවාල භූමියේ සැලැස්මට අනුව කොටස් තුනකට බෙදා දැක්විය හැකිය.එනම් පන්සල,පත්තිනි දෙවියන් වෙනුවෙන් තැනු දේවාල හා අනෙකුත් දේවාල ලෙසයි.ලංකාවේ පන්සලක් තුළ දැකිය හැකි සැම අංගයක්ම නවගමුව දේවාල සංකිර්ණයේ  දැකිය හැකිය.නවගමුව සුගතබිම්බාරාමය ලෙස නොව නවගමුව පත්තිනි දේවාලය ලෙස ලංකාව පුරාම ප්‍රසිද්ධය.

[[රූපය:චෛත්‍ය.JPG|200px|thumb|චෛත්‍ය/දාගැබ]]

[[රූපය:බුදු_ගෙය.JPG|200px|thumb|බුදු ගෙය]] 

[[රූපය:දේවාල_සංකිර්ණය.JPG|200px|thumb|දේවාල සංකිර්ණය]]

===පත්තිනි දේවාල===

පැරණි පත්තිනි දේවාලය තිබු තැන නිර්මාණය කරන ලද ඓතිහාසික පුරාණ මහා පත්තිනි දේවාලයද, අලුතින් නිර්මාණය කර ඇති ශ්‍රි පත්තිනි දේවාලයද දේවාල සංකිර්ණයේ පත්තිනි දෙවියන් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරන ලද දේවාලවේ.

===දේවාල සංකිර්ණය===

පත්තිනි දේවාලයට අමතරව දේවාල සංකිර්ණයේ බැතිමතුන් වන්දනා කරන දේව ධුරාවලියේ ප්‍රධාන තැනක සිටින දෙවිවරුන් වෙනුවෙන් තනන ලද කුඩා දේවාල කුටි ගණනාවක්වේ.
එම දේවාල නම්; 
*ශ්‍රි විෂ්ණු දේවාලය
*කතරගම දේවාලය
*අළුත් නුවර දැඩිමුණ්ඩ දේවාලය
*සමන් දේවාලය
*ඊශ්වර දේවාලය
*ගණ දේවාලය
*ගම්බාර සුනියම් දේවාලය
*මොරටුව දුනුමාන කඩවර කම්බිලි දේවාලය
*ශ්‍රි ලක්ෂ්මි දේවාලය
*කාලි කෝවිලයි.

==විවිධ පුජා==
පෝය දින හැරුණු විට සතියේ අනෙකුත් සෑම දිනකම පුජා වට්ටි පිදිම සිදු කරයි. පුජා වට්ටි පිදිම පත්තිනි දෙවියන්ට බැතිමතුන් විසින් කරනු ලබන උසස්ම පුජාවයි.කෙම්මුර දිනවලට දේවාලයට බැතිමතුන් විශාල ලෙස පැමිණෙයි.
නවගමුව දේවාලයේ දිනපතා තේවාව පෙරවරු 10ට පමණ ඓතිහාසික පුරාණ මහා පත්තිනි දේවාලයේ සිදු කරයි.පත්තිනි වන්දනාව තුළ අතීතයේ පැවති පොදු සාමුහික වන්දනා ක්‍රමයට අයත්වු ගම්මඩු,[http://www.kadawara.com/?q=node/1 දෙවොල් මඩු] පත්තිනි දේවාලය තුළ පමණක් සිදු කරන අංග බවට ඇත.

[[රූපය:දෙවොල්_මඩුව.jpg|center]]

නවගමුව පත්තිනි දේවාලයේ වර්ෂිකව ගම්මඩු පුජාව හා ඇසළ පෙරහැර මංගල්‍යය කප් සිටුවීමෙන් ආරම්භ කොට පිළිවෙළින් කුඹල් පෙරහැර,මල් පෙරහැර,පාවඩ පිට පෙරහැර,ගොන් පිට පෙරහැර, රන් දෝලි හා අලි පිට පෙරහැර සත් දිනක් නවගමුව ග්‍රාමයේ සංචාරය කරයි.
'''ගොන් පිට පෙරහැර''' නවගමුව දේවාලයටම විශේෂ වුවකි.පෙරහැර අවසානයේ දිය කැපිමේ චාරිත්‍රයක් ඊට සත්දිනකට පසු ඇසළ උළෙලේ උත්කර්ෂවත් අවස්ථාව ලෙස ගිනි මඩු මංගල්‍යය පවත්වයි.පසු දින වස් දොස් දුරු කිරිම සඳහා ගරායක් නැටුමක් පවත්වයි.
නවගමුව පත්තිනි දේවාලය එම ප්‍රදේශයේ පමණක් නොව මුළු ලංකාව පුරාම පත්තිනි වන්දනාව සිදු කරන ජනප්‍රිය දේවාලයක් බවට පත්වි ඇත.

[[රූපය:පුජා_වට්ටිය.jpg|thumb|පුජා වට්ටිය]]

==පත්තිනි දේව පුජා==

[[පත්තිනි දේව පූජා]]

==පිංතූර ගැලරිය==
&lt;center&gt;
[[File:බෝධිය_1.JPG|thumb|කුඩා බුදු මැදුරු]]


[[File:නවගමුව_පන්සල_3.jpg|thumb|බුදු ගෙය]]


[[File:පැරණි_පත්තිනි_දේවාලය.JPG|thumb|පැරණි පත්තිනි දේවාලය]]


[[File:දේවාල_01.JPG|thumb|ශ්‍රි පත්තිනි දේවාලය]]


[[File:පත්තිනි_දේවාලය_11.JPG|thumb|පත්තිනි දේවාලය]]


[[File:පොල්_ගැසිම.JPG|thumb|පොල් ගැසිම]]&lt;/center&gt;

==ආශ්‍රිත ශාස්ත්‍රිය ලිපි හා ග්‍රන්ථ==

1) ධර්මදාස,කේ.ඒ.ඕ.තුන්දෙණිය,එච්.එම්.එස්,'''''සිංහල දේව පුරාණය''''',රජයේ මුද්‍රණ නීතිගත සංස්ථාව,කොළඹ,1994,පිටු 287

2) සද්ධාජීව හිමි,පරවාහැර,හේවාවසම්,ප.බ.ජී'''.,''&quot;පන්තිස් කෝල්මුර කවි''''',ප්‍රදිප ප්‍රකාශකයෝ,කොළඹ,1974,පිටු 481

3) ප්‍රඥාශේඛර හිමි,කලුකොඳයාවේ''''',&quot;ශ්‍රි ප්‍රඥාශේඛර චරිතාපදානය'''''&quot;,ප්‍රකාශකයෝ මුදුණාලය,කොළොන්නාව,1970,පිටු 81

4) පෙරේරා,ජී.එච්ම්,'''''හෙළ දිවු පුවත''''',ඇම්.ඩී.ගුණසේන සහ සමාගම,කොළඹ,1961,පිටු 93.

==මේවාද බලන්න==
* [[පත්තිනි දේව පූජා]]

==බාහිර සබැදි==
*[http://www.lankalibrary.com/heritage/temples/nawagamu.htm Nawagamuwa Vihara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080306063039/http://www.lankalibrary.com/heritage/temples/nawagamu.htm |date=2008-03-06 }}
*[http://pattini.org/ratnasinghe.htm Nawagamuwa Pattini Devale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513164241/http://pattini.org/ratnasinghe.htm |date=2008-05-13 }}
*[http://www.angelfire.com/planet/heritagesl2/nawagamuwa/nawagamuwa.htm Nawagamuwa]
*[http://www.lankalibrary.com/heritage.html Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080406005746/http://www.lankalibrary.com/heritage.html |date=2008-04-06 }}
*[http://www.silumina.lk/punkalasa/20071118/_art.asp?fn=ar0711188 කලුකොඳයාවේ ප‍්‍රඥාශේඛර හාමුදුරුවෝ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211082725/http://www.silumina.lk/punkalasa/20071118/_art.asp?fn=ar0711188 |date=2008-12-11 }}
*[http://www.srilankareference.org/srilankaelephants/srilankaelephantfestivals.htm perahara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080329020909/http://www.srilankareference.org/srilankaelephants/srilankaelephantfestivals.htm |date=2008-03-29 }}
*[http://www.dailynews.lk/2004/09/22/artscop14.html pattini cult]
*[http://www.sundaytimes.lk/020922/plus/5.html The temple by the river]
*[http://www.tourism.wp.gov.lk/tour_culture_events.php Western Province's cultural Events] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080105104807/http://www.tourism.wp.gov.lk/tour_culture_events.php |date=2008-01-05 }}

[[Category:ජනශ්‍රැතිය]]
[[ප්‍රවර්ගය:පත්තිනි අම්මා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පත්තිනි දේවාල]]
[[ප්‍රවර්ගය:දේවාල]]
[[ප්‍රවර්ගය:කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎]]</text>
      <sha1>rwdzvlz1mn9rjdo8egsesq6yrilr7by</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාවේ ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10477</id>
    <revision>
      <id>795239</id>
      <parentid>663521</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T23:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RSpathum</username>
        <id>79795</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ☠️</comment>
      <origin>795239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7802" sha1="6w1485znbdtlgpw4sfg0ywazx6z05rz" xml:space="preserve">{{පිටපත සංස්කරණය|date=මැයි 2024}}
විල්හෙල්ම් රොන්ජන් විසින් X කිරණ සොයාගැනීමෙන් පසුව, බොහෝ විද්‍යාඥයන් (අයනීකරණ විකිරණය) සඳහා උත්සුක විය. සුථර දීපනය සහ ඡායාරූප තහඩුවේ කළු වීම අතර සම්බන්ධය අධ්‍යයනය කළ හෙන්රි බෙකරෙල් ඒ අතර එක් පුද්ගලයෙක් විය. කිසිදු බාහිර  ශක්තියක් නොමැතිව යුරේනියම් විසින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන කිරණ ඡායාරූප තහඩුව කළු පැහැති කිරීමට හැකියාවක් ඇතැයි බෙකරෙල් සොයාගත් කල්හි , විකිරණශීලීතාවය සොයා ගන්නා ලදී. (පැරීසියේ සේවය කරන) මාරි කියුරි සහ ඇයගේ සැමියා පියෙර් කියුරි විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍ය  දෙකක් අශුද්ධ යුරේනියම්වලින් වෙන් කරන ලදී. ඔවුන් විකිරණමිතික ක්‍රම යොදා ගනු ලැබුවේ සෑම රසායනික වෙන්කිරීමකදීම  විකිරණශීලීතාවය ගමන් කරනු ලබන්නේ කුමන මාර්ගයකදැයි හඳුනාගැනීමටයි. යුරේනියම් ශුද්ධ ලෝහය ඔවුන් එකල ප්‍රසිද්ධ නොයෙකුත් රසායනික සංයෝගවල විකිරණශීලීතාවය මණින ලදී. ඉන්පසු ඔවුන් මෙම විකිරණශීලී කුඩා අංශු තවත් කුඩා කොටස්වලට වෙන් කළ අතර මෙලෙස සිදු කරන ලද්දේ විශේෂිත ක්‍රියාවලියක් සිදු කිරීමට කුඩා කොටස්වලට වෙන් කළ යුතු බැවිනි. (විකිරණශීලීතාවය , ස්කන්ධයෙන් බෙදන ලදී) මේ ආකාරයට ඔවුන් පොලෝනියම් සහ රේඩියම් වෙන් කරන ලදී. 1901 වර්ෂයේ දී අවධානයට යොමු වූ පරිදි මේ ආකාරයට ඉතා විශාල ප්‍රම‍ාණයේ විකිරණ මිනිසුන්ට හානිදායක විය හැකිය. බෙකරෙල් විකිරණ සාම්පලයක් තම සාක්කුවේ දමාගෙන යෑමට පුරුදු වී සිටි අතර, මේ නිසා විකිරණ විශාල ප්‍රමාණකට නිරාවරණය වීමෙන් විකිරණශීලී පිලිස්සීම්වලට ඔහු ලක් විය. මෙම ආපදාව හේතුවෙන් විකිරණවල ඇති ජීව විද්‍යාත්මක ගුණ අධ්‍යයනය කිරීමට පෙළඹුණ අතර, එයින් පසුව වෛද්‍ය ප්‍රතිකාරවල ද දියුණුවක් ඇති විය. මාරි කියුරිගේ දියණිය (ඉරේන් ජෝලියට් කියුරි) සහ ඇයගේ සැමියා විකිරණශීලීභාවය “නිර්මාණය” කිරීමේ ප්‍රමුඛයන් වූහ. ප්‍රෝටෝනවලින් අධික නයිට්‍රජන් සමස්ථානිකයක් නිර්මාණය සඳහා ඔවුහු ඇල්ෆා සංඝටක බොරෝන් සමග විචර්ෂණය කළහ. මෙම සමස්ථානිකය පොසිටෝන නිකුත් කරයි. මීට අමතරව, නව විකිරණශීලී සමස්ථානියක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා ඔවුන් ඇලුමිනියම් සහ මැග්නීසියම් නියුට්‍රෝන සමග විචර්ෂණය කරන ලදී. කැන‍ඩාවේ සහ එංගලන්තයේ වැඩ කරමින් සිටි, [[අර්නස්ට් රදර්ෆර්ඩ්]] පෙන්ණුම් කරන ලද්දේ විකිරණශීලීභාවයේ පරිහානිය සරල සමීකරණයක් මගින් විස්තර කළ හැකි බවයි. (ප්‍රථම පන්තියේ රේඛීය ව්‍යුත්පන්න සමීකරණයක් වර්තමානයේ හඳුන්වනු ලබන්නේ ප්‍රථම පන්තියේ චාලක ශක්තිය ලෙසයි) මෙයින් අදහස් කරනු ලබන්නේ දෙනු ලබන විකිරණ සංඝටක අර්ධ ජීවකාලය ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙන බවයි. (යම් මූලයක අඩංගු විකිරණ ප්‍රමාණය භාගයකින් අඩු කිරීමට ගන්නා කාලය) ඔහු විසින් ඇල්ෆා, බීටා හා ගැමා විකිරණ යන පද හඳුන්වා දෙන ලදී. ඔහු නයිට්‍රජන් , ඔක්සිජන් බවට පත් කළේය. එමෙන්ම විශේෂයෙන්ම ගයිගර් මාර්ස්ඩන් පරීක්ෂණය (ස්වර්ණ පත්‍ර පරීක්ෂණය) පරමාණුවක “ප්ලම් පුඩිම -ආකාරය” වැරදි බව පෙන්ණුම් කළේය. මෙම ප්ලම් - පුඩිම ආකාරය යෝජනා කරන ලද්දේ 1904 දී ජේ.ජේ. තොම්සන් විසිනි. මෙහිදී පරමාණුව සකස් වී ඇත්තේ සෘණ ආරෝපිත ඉලෙක්ට්‍රෝන තුලිත කිරීමට සකස් වූ ධන ආරෝපිත  “වළාකුලක්” මගිනි. රදර්ෆර්ඩ්ට නම්, ස්වර්ණ පත්‍ර පරීක්ෂාවෙන් අදහස් කෙරෙනුයේ, මුලින්ම පරමාණුවේ රදර්ෆර්ඩ්ගේ ආකෘතියට අනුව ද ඉන් පසුව ක්‍රමයෙන් බොහර් ආකෘතියට අනුව  ධන ආරෝපිත සීමා වන්ගේ ඉතා කුඩා න්‍යෂ්ටියකට පමණක් බවද ඉන්පසුව ක්‍රමයෙන් බෝර්  ආකෘතියට අනුව ධන න්‍යෂ්ටිය වටා ඍණ ඉලෙක්ට්‍රෝන වටවී ඇති බවත් සඳහන් වුනි.

== References ==
&lt;nowiki&gt;http://en.wikipedia.org/wiki/Nuclear_chemistry#Early_history&lt;/nowiki&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාව]]
[[Category:රසායන විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>6w1485znbdtlgpw4sfg0ywazx6z05rz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගායකයා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15718</id>
    <revision>
      <id>795286</id>
      <parentid>469979</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:35:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2126" sha1="h70s0elscjzimv58i3cp94xd9xwdsw0" xml:space="preserve">'''ගායකයෙකු''' යනු සංගීතය නිපද වීම සඳහා සිය කටහඬ භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට සංගීතඥයින් සහ වාදන භාණ්ඩ ගායකයෙකුට‍ආධාර වේ. බොහෝ දෙනා සතුට පිණිස ගායනයෙහි යෙදෙන නමුත් ගායන හැකියාව සහජ දක්ෂතාවයෙහි සහ වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණු කිරීමෙහි සංකලනයකි. ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන පුද්ගලයින් ගායකයින් ලෙස හැඳින්වේ. 

ප්‍රධාන ගායකයා ගීතයක ප්‍රධාන කොටස් ගායනා කරන අතර තුර සහය ගායකයා ප්‍රධාන ගායකයාට ආධාර දෙමින් ආධාරක ගීත කොටස් ගායනා කරයි. මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාවක් වන්නේ  කැපෙල්ලා සංගීත සම්ප්‍රදායට අයත් වන කොටස් 5 කින් යුත‍් ‍සුභාරංචි ගායනයයි. මෙහිදී ප්‍රධාන ගායක‍යා ගීතය ‍ගායනය ‍වෙනුවට රිද්මයානු කූලව සිය කටහඩ හසුරුවන අතර ගායකයින් [[5]] දෙනා අතුරින් ප්‍රධාන ගායකයාගේ කටහඩ වඩාත් උච්ච කටහඩ ද වේ.

වෘත්තීය ගායකයින් සාමාන්‍ය‍‍‍යෙන් කටහඩ භාවිතය පිළිබඳ පුහුණු වන අතර ඒ සඳහා හඩ භාවිතය පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු  හෝ පුහුණු කරුවෙකු ආධාර වේ.</text>
      <sha1>h70s0elscjzimv58i3cp94xd9xwdsw0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795287</id>
      <parentid>795286</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:35:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2126" sha1="ltu7kd3m2x96hlcsy7ay646r7ccztf1" xml:space="preserve">'''ගායකයෙකු''' යනු සංගීතය නිපද වීම සඳහා සිය කටහඬ භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට සංගීතඥයින් සහ වාදන භාණ්ඩ ගායකයෙකුට‍ආධාර වේ. බොහෝ දෙනා සතුට පිණිස ගායනයෙහි යෙදෙන නමුත් ගායන හැකියාව සහජ දක්ෂතාවයෙහි සහ වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණු කිරීමෙහි සංකලනයකි. ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන පුද්ගලයින් ගායකයින් ලෙස හැඳින්වේ. 

ප්‍රධාන ගායකයා ගීතයක ප්‍රධාන කොටස් ගායනා කරන අතර තුර සහය ගායකයා ප්‍රධාන ගායකයාට ආධාර දෙමින් ආධාරක ගීත කොටස් ගායනා කරයි. මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාවක් වන්නේ  කැපෙල්ලා සංගීත සම්ප්‍රදායට අයත් වන කොටස් 5 කින් යුත‍් ‍සුභාරංචි ගායනයයි. මෙහිදී ප්‍රධාන ගායක‍යා ගීතය ‍ගායනය ‍වෙනුවට රිද්මයානු කූලව සිය කටහඬ හසුරුවන අතර ගායකයින් [[5]] දෙනා අතුරින් ප්‍රධාන ගායකයාගේ කටහඩ වඩාත් උච්ච කටහඩ ද වේ.

වෘත්තීය ගායකයින් සාමාන්‍ය‍‍‍යෙන් කටහඩ භාවිතය පිළිබඳ පුහුණු වන අතර ඒ සඳහා හඩ භාවිතය පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු  හෝ පුහුණු කරුවෙකු ආධාර වේ.</text>
      <sha1>ltu7kd3m2x96hlcsy7ay646r7ccztf1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795288</id>
      <parentid>795287</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2126" sha1="bgo0y3o6d07kc7zvc0noiw3wb3bw4wl" xml:space="preserve">'''ගායකයෙකු''' යනු සංගීතය නිපද වීම සඳහා සිය කටහඬ භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට සංගීතඥයින් සහ වාදන භාණ්ඩ ගායකයෙකුට‍ආධාර වේ. බොහෝ දෙනා සතුට පිණිස ගායනයෙහි යෙදෙන නමුත් ගායන හැකියාව සහජ දක්ෂතාවයෙහි සහ වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණු කිරීමෙහි සංකලනයකි. ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන පුද්ගලයින් ගායකයින් ලෙස හැඳින්වේ. 

ප්‍රධාන ගායකයා ගීතයක ප්‍රධාන කොටස් ගායනා කරන අතර තුර සහය ගායකයා ප්‍රධාන ගායකයාට ආධාර දෙමින් ආධාරක ගීත කොටස් ගායනා කරයි. මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාවක් වන්නේ  කැපෙල්ලා සංගීත සම්ප්‍රදායට අයත් වන කොටස් 5 කින් යුත‍් ‍සුභාරංචි ගායනයයි. මෙහිදී ප්‍රධාන ගායක‍යා ගීතය ‍ගායනය ‍වෙනුවට රිද්මයානු කූලව සිය කටහඬ හසුරුවන අතර ගායකයින් [[5]] දෙනා අතුරින් ප්‍රධාන ගායකයාගේ කටහඩ වඩාත් උච්ච කටහඩ ද වේ.

වෘත්තීය ගායකයින් සාමාන්‍ය‍‍‍යෙන් කටහඩ භාවිතය පිළිබඳ පුහුණු වන අතර ඒ සඳහා හඬ භාවිතය පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු  හෝ පුහුණු කරුවෙකු ආධාර වේ.</text>
      <sha1>bgo0y3o6d07kc7zvc0noiw3wb3bw4wl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795289</id>
      <parentid>795288</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2126" sha1="lwb1od6x5ryyeqrrk8hbw703q7uncv9" xml:space="preserve">'''ගායකයෙකු''' යනු සංගීතය නිපද වීම සඳහා සිය කටහඬ භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට සංගීතඥයින් සහ වාදන භාණ්ඩ ගායකයෙකුට‍ආධාර වේ. බොහෝ දෙනා සතුට පිණිස ගායනයෙහි යෙදෙන නමුත් ගායන හැකියාව සහජ දක්ෂතාවයෙහි සහ වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණු කිරීමෙහි සංකලනයකි. ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන පුද්ගලයින් ගායකයින් ලෙස හැඳින්වේ. 

ප්‍රධාන ගායකයා ගීතයක ප්‍රධාන කොටස් ගායනා කරන අතර තුර සහය ගායකයා ප්‍රධාන ගායකයාට ආධාර දෙමින් ආධාරක ගීත කොටස් ගායනා කරයි. මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාවක් වන්නේ  කැපෙල්ලා සංගීත සම්ප්‍රදායට අයත් වන කොටස් 5 කින් යුත‍් ‍සුභාරංචි ගායනයයි. මෙහිදී ප්‍රධාන ගායක‍යා ගීතය ‍ගායනය ‍වෙනුවට රිද්මයානු කූලව සිය කටහඬ හසුරුවන අතර ගායකයින් [[5]] දෙනා අතුරින් ප්‍රධාන ගායකයාගේ කටහඩ වඩාත් උච්ච කටහඬ ද වේ.

වෘත්තීය ගායකයින් සාමාන්‍ය‍‍‍යෙන් කටහඩ භාවිතය පිළිබඳ පුහුණු වන අතර ඒ සඳහා හඬ භාවිතය පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු  හෝ පුහුණු කරුවෙකු ආධාර වේ.</text>
      <sha1>lwb1od6x5ryyeqrrk8hbw703q7uncv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795290</id>
      <parentid>795289</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2126" sha1="sv979owur4z2mu7yw00lyl9barv8qb7" xml:space="preserve">'''ගායකයෙකු''' යනු සංගීතය නිපද වීම සඳහා සිය කටහඬ භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට සංගීතඥයින් සහ වාදන භාණ්ඩ ගායකයෙකුට‍ආධාර වේ. බොහෝ දෙනා සතුට පිණිස ගායනයෙහි යෙදෙන නමුත් ගායන හැකියාව සහජ දක්ෂතාවයෙහි සහ වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණු කිරීමෙහි සංකලනයකි. ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන පුද්ගලයින් ගායකයින් ලෙස හැඳින්වේ. 

ප්‍රධාන ගායකයා ගීතයක ප්‍රධාන කොටස් ගායනා කරන අතර තුර සහය ගායකයා ප්‍රධාන ගායකයාට ආධාර දෙමින් ආධාරක ගීත කොටස් ගායනා කරයි. මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාවක් වන්නේ  කැපෙල්ලා සංගීත සම්ප්‍රදායට අයත් වන කොටස් 5 කින් යුත‍් ‍සුභාරංචි ගායනයයි. මෙහිදී ප්‍රධාන ගායක‍යා ගීතය ‍ගායනය ‍වෙනුවට රිද්මයානු කූලව සිය කටහඬ හසුරුවන අතර ගායකයින් [[5]] දෙනා අතුරින් ප්‍රධාන ගායකයාගේ කටහඬ වඩාත් උච්ච කටහඬ ද වේ.

වෘත්තීය ගායකයින් සාමාන්‍ය‍‍‍යෙන් කටහඩ භාවිතය පිළිබඳ පුහුණු වන අතර ඒ සඳහා හඬ භාවිතය පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු  හෝ පුහුණු කරුවෙකු ආධාර වේ.</text>
      <sha1>sv979owur4z2mu7yw00lyl9barv8qb7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795291</id>
      <parentid>795290</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:36:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2126" sha1="5q5xpg177qdk5nevkxmvq1ngy68umxa" xml:space="preserve">'''ගායකයෙකු''' යනු සංගීතය නිපද වීම සඳහා සිය කටහඬ භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට සංගීතඥයින් සහ වාදන භාණ්ඩ ගායකයෙකුට‍ආධාර වේ. බොහෝ දෙනා සතුට පිණිස ගායනයෙහි යෙදෙන නමුත් ගායන හැකියාව සහජ දක්ෂතාවයෙහි සහ වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණු කිරීමෙහි සංකලනයකි. ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන පුද්ගලයින් ගායකයින් ලෙස හැඳින්වේ. 

ප්‍රධාන ගායකයා ගීතයක ප්‍රධාන කොටස් ගායනා කරන අතර තුර සහය ගායකයා ප්‍රධාන ගායකයාට ආධාර දෙමින් ආධාරක ගීත කොටස් ගායනා කරයි. මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාවක් වන්නේ  කැපෙල්ලා සංගීත සම්ප්‍රදායට අයත් වන කොටස් 5 කින් යුත‍් ‍සුභාරංචි ගායනයයි. මෙහිදී ප්‍රධාන ගායක‍යා ගීතය ‍ගායනය ‍වෙනුවට රිද්මයානු කූලව සිය කටහඬ හසුරුවන අතර ගායකයින් [[5]] දෙනා අතුරින් ප්‍රධාන ගායකයාගේ කටහඬ වඩාත් උච්ච කටහඬ ද වේ.

වෘත්තීය ගායකයින් සාමාන්‍ය‍‍‍යෙන් කටහඬ භාවිතය පිළිබඳ පුහුණු වන අතර ඒ සඳහා හඬ භාවිතය පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු  හෝ පුහුණු කරුවෙකු ආධාර වේ.</text>
      <sha1>5q5xpg177qdk5nevkxmvq1ngy68umxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෝධිසත්ත්‍ව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17456</id>
    <revision>
      <id>795246</id>
      <parentid>433844</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහායාන බුද්ධාගමෙහි බෝධිසත්වයින්. */</comment>
      <origin>795246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12815" sha1="tlxbyo62b862drq9yc0p5jay26uajph" xml:space="preserve">[[Image:Twenty-Five Bodhisattvas Descending from Heaven, c. 1300.jpg|thumb|right|''දෙව්ලොවෙන් බසින විසිපස් බෝසතුන් වහන්සේලා''. ජපන් සිතුවමකි, 1300 පමණ.]]
==මහායාන බුද්ධාගමෙහි බෝධිසත්වයින්.==


මහායාන බුද්ධාගමෙහි බෝධි සත්ව වරයෙකු ලෙස සලකනු ලබන්නේ දැනට තමන්ද සැළකිය යුතු මට්ටමකින් සත්‍යාවබෝධය ලබා ගෙන තමන්ගේ ඥාණය අනුන්ට බෙදා දීමෙන් මනුෂ්‍ය වර්ගයාට යහපත උදා කරන තැනැත්තෙකු ලෙසයි. වචනයේ පරිසමාප්තාර්ථයෙන්ම බෝධිසත්ව යනු නුවණැති තැනැත්තාය. ඔහු සුචරිතය, ඤාණය හා අභිවෘද්ධිය දියුණු කර ගැනීමට, ඒවායේ ප්‍රයෝජන ලබා ගැනීමට, අනුන් යොමු කිරීම සඳහා තම ඤාණවන්ත භාවය උපයෝගි කර ගන්නා තැනැත්තෙකි.
	සෑම කෙනෙකුටම බෝධිසත්ව තත්වය ලබා ගැනීමට හා බෝධිසත්ව ප්‍රතිඥාව ගැනීමට මහායානය විසින් උනන්දු කරවනු ලැබේ. මෙම ප්‍රතිඥාව සමඟ සියලු සචේතනික ප්‍රාණීන්ගේ සර්වඥතා ඤාණය උදා කර දීම සඳහා එම තැනැත්තා තම ප්‍රතිඥාව අනුව ක්‍රියා කරයි. බෝධි සත්ව ප්‍රතිඥාව හා සමඟ තිබෙන අවියෝජනීය බැඳීම නම් 'පරිනමන' නොහොත් කුසල් අනුමෝදනාව වේ.
	මහායාන බුද්ධාගමෙහි බෝධිසත්ව යනු සියලු සචේතනික ප්‍රාණින්ගේ යහපත සඳහා බුදු වීම අපේක්ෂා කරන තැනැත්තෙකි. එයට අනුව මෙලොව ජීවිතය (උපමාවකින් කියතොත්) ගිණි ගත් ගෙයක් තුල වාසය කිරීමකි. ඔව්හු මේ ලෝකයේ ලෞකික සැප සම්පත් යනාදිය සැබෑ අරමුණු යයි සිතා ඒවා ඔස්සේ හඹා යමින් තමන් සිටින්නේ ගිණි ගත් නිවහනක් තුලය යන්න සැලකිල්ලට නොගෙන ඒ තුලම සිට දැවී නසිති. බෝධිසත්ව යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ සියලු සචේතනික සත්ව වර්ගයා ඉපදීම මරණය සහ දුක හා බැඳුනු සංසාර චක්‍රයෙන් ගලවා ගැනීම අධිෂ්ඨාන කර ගත් තැනැත්තෙකි. මෙම ආකාරයේ මානසික තත්වය &quot;බෝධි චිත්ත&quot; නොහොත් මනසින් අවබෝධ කර ගැනීම යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි. බෝධිසත්ව ප්‍රතිඥාව කරනු ලබන්නේ බුද්ධත්වය ලබා ගැනීම සඳහා අධ්‍යාත්මික මාවත හෙළි පෙහෙළි කර ගැනීම සඳහාය. පෙරදිග මහායාන ඉගැන්වීම් වලට අනුව බෝධිසත්වයෙකුට බුද්ධත්වය ලබා ගැනීමට තමන් යන මාවතේ සචේතනික සත්ව වර්ගයාට පිහිට වීම සඳහා තිබෙන මාර්ග තුනෙන් එක් මාර්ගයක් තෝරා ගත හැකිය. එම මාර්ග තුන නම්:

1. රජෙකු හා සමාන බෝධි සත්ත්ව: 	තමන් හැකි තරම් ඉක්මණින් බුද්ධත්වයට පත් වී අනෙකුත් අයට 		බුද්ධත්වය ලබා ගැනීමට උපරිම අයුරින් පිහිටවීම.

2. ඔරුකාරයෙකු හා සමාන බෝධි සත්ව: තමන්ද අනෙක් අයද එකට එක්ව බුද්ධත්වය ලබා ගැනීම.

3. ගවපල්ලෙකු හා සමාන බෝධි සත්ව: අනික් අය බුද්ධත්වය ලබා ගන්නා තෙක් බලා සිටීම 			අවලෝකිතේශ්වර සහ ශාන්ති දේව යන බෝධි සත්වයින් මෙම 					ගණයට අයත් වෙති.

	බොහෝ කරුනු අතින් ථෙරවාදයට සමාන ටිබෙට් ඉගැන්වීම වල, මෙයින් පළමු වැන්න පමණක් පිළිගනු ලබන්නේ අනුනට උදව් කිරීම යන අර්ථයෙන් බුදුන් වහන්සේලා මෙලොව සදාකාලික යයි ද ප්‍රමාද වීමෙහි අර්ථයක් නැතැයිද යනුවෙන් අදහස් කරමිනි. පෙරදිග ආසියානු ආගමික සම්ප්‍රදායයන් ඉහත සඳහන් ක්‍රම තුනෙන් දෙවැන්න හෝ තෙවැන්න කෙරෙහි වැඩි සැලකිල්ලක් යොමු කරන්නේ සමහර විට බුදු කෙනෙකු වීමේ අදහසෙන් සදහටම වැළකීමෙනි. 
	මහායාන බෞද්ධ දර්ශනය සමහර විට බෝධි සත්ව සංකල්පය (සම්මතය අනුව අරහත් වශයෙන් හැඳින්වෙන) ශ්‍රාවක බුද්ධ තත්වයෙන් වෙනස් කොට පෙන්වයි. අරහත් තත්වයට පත් වූ තැනැත්තෙකු සංසාරයෙන් මිදුණු තැනැත්තෙකු වෙයි. එහෙත් ඔහු පූර්ව භවයේදී බුද්ධත්වය ලබා ගැනීමට පෙර ජීවිතයේ නිර්වාණ ලබා ගැනීමට පළමුව සෑම ප්‍රානියෙකුම උත්සාහ කර බේරා ගැනීම යන කරුණ තෝරා නොගත්තේය. (ථෙරවාදය අනුව බුදුවරුද රහතුන් වහන්සේලා වෙති) සියලුම සත්වයින් මුදවා ගන්නා තෙක් බෝධි සත්වයින් බුද්ධත්වයට පත් වීමට ප්‍රතිඥා නොදෙති. උදාහරනයක් වශයෙන් 'ක්ෂිති ගර්භ' අපායේ කිසිවෙකු නොසිටින තත්වයට පත් වන තෙක් බුද්ධත්වයට පත් වීමට විවරණ නොදුන්හ.
	මහායාන බුද්ධාගමේ බොහෝ සම්ප්‍රදායයන්ට අනුව බුද්ධත්වයට පත් වීම කරා යන මගෙහි බෝධිසත්වයකු 'බූමි' නමන් හැඳින්වෙන පියවර 10 ක් හෝ සමහර විට 14 ක් පසු කරන්නේය. ටිබෙට් කග්යු (Kagyu) නිකායේ ගම්පොපා නම් ප්‍රධාන ආචාර්යවරයෙකු විසින් ලියන ලද ග්‍රන්ථයක (The jewel Ornament of Liberation) තිබෙන විස්තර වල ඉහත කී 'බූමි' සහ ඒවායේ විස්තර සඳහන්ව තිබේ. වෙනත් ඉගැන්වීම් වලද සුලු වෙනස් කම් සහිතව විස්තර දක්වා තිබේ. 
	බෝධිසත්වයකු පළමු පියවරට එළඹීමට පෙර ඔහු හෝ ඇය මාර්ග පහෙන් පළමු දෙක තරණය කළ යුතුය.
	
	1. එකතු කිරීමේ, රැස් කිරීමේ මග (The path of accumulation)

	2. පිළියෙල වීමේ මග (The path of preparation)


බෝධිසත්වයකුගේ භූමි දහය ඊළඟට කොටස් තුනකට බෙදිය හැක.

	1. බුමි 1 - ඇතුලත දැකීමේ මග

	2. බුමි 2 - 7 - භාවනා කිරීමේ මග

	3. බුමි 8 - 10 - තව දුරටත් ඉගෙන නොගැනීම මග

==ථෙරවාදයෙහි බෝධිසත්වයින්==
&quot;බෝධි සත්ව&quot; යන්න බුදුවරුන්ගේ පෙර ජන්ම වලද, වර්තමාන ජීවිතයේ තමන් බුද්ධත්වයට පත් වීමට කලින් තත්වයද හැඳින්වීම පිණිස බුදුවරුන්ම යොදා ගත් යෙදුමකි. විමුක්තිය ලබා ගැනීම සඳහා කටයුතු කිරීමට බෝධිසත්වයින් මෙම කාලය ප්‍රයෝජනයට ගනිති. බුදුන්ගේ දේශනාවලදී, බුද්ධත්වයට පළමු තමන් විඳි අත්දැකීම් විස්තර කරන අවස්ථාවන්හිදී &quot;මම බුදු වීමට පෙරුම් පුරන කාලයෙහි&quot; යන යෙදුම භාවිතා කළහ. මෙම නිසා බෝධි සත්ව  යන යෙදුමෙන් අවබෝධතාඥාණය ලබා ගැනීමට වෑයම් කරන තැනැත්තකු අදහස් වෙයි. වෙනත් වචන වලින් කියතොත් බෝධී සත්වයකුගේ එකම අභිප්‍රාය බුද්ධත්වයට පත් වීමයි. බුදුන් වහන්සේගේ පෙර භවයන්හි ඇතැම් විස්තර ජාතක කථාවන්හි දක්නට ලැබේ.
	පාලී ලේඛණ වල මෛත්‍රිය (බුදුන්) ගැන සඳහන් වන විට ඔහු බෝධිසත්වයෙකු ලෙස හැඳින්වෙන්නේ නැත. එහෙත් වත්මන් බුදුන්ගේ ඉගැන්වීම් ලෝකයෙන් තුරන් වී බොහෝ කලක් ගත වීමෙන් පසු සම්පූර්ණ බුද්ධත්වයට පත් තැනැත්තෙකු ලෙස එතුමා පහළ වෙයි. 
	පසු කාලීන ථෙරවාදි සාහිත්‍යයෙහි, විමුක්තිය ළඟා කර ගැනීමේ මාර්ගයෙහි ගමන් කරන තැනැත්තෙකු හැඳින්වීම සඳහා, බෝධිසත්ව යන්න බහුලව යෙදුනේය. පසු කාලීනව අටුවා කථා සම්ප්‍රදායයෙහි බෝධි සත්ව වරුන් දෙපලක් ගැන සඳහන් වේ. ඒ පච්චේක බුද්ධ සහ සාවක බෝධිසත්ව යනුවෙනි. මෙයින් පච්චේක බුද්ධ පසේ බුදු පදවිය ලබා ගන්නා අතර බුදුන්ගේ ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස සාවක බෝධිසත්ව තෙමේ බුදු බව ලබා ගන්නේය.

{{Bodhisattvas}}

[[ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම]]</text>
      <sha1>tlxbyo62b862drq9yc0p5jay26uajph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වින්ඩෝස් එක්ස්පී</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31019</id>
    <revision>
      <id>795272</id>
      <parentid>593371</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:24:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33540" sha1="18cn9wxypropi8qgs1404cj368oof7g" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම   සදහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සදහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සදහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සදහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සදහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සදහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සදහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>18cn9wxypropi8qgs1404cj368oof7g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795273</id>
      <parentid>795272</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:24:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33540" sha1="4gqrkksezhgzfzr8a9qkukcjqovq976" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම   සදහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සදහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සදහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සදහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සදහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සදහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>4gqrkksezhgzfzr8a9qkukcjqovq976</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795274</id>
      <parentid>795273</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <origin>795274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="p3cidl7ph1z31hnptuyhemluo3yao1w" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සදහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සදහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සදහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සදහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සදහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>p3cidl7ph1z31hnptuyhemluo3yao1w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795275</id>
      <parentid>795274</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:25:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <origin>795275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="lja0ux9g533is8gfykxuzsdzb3fpija" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සදහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සදහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සදහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සදහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>lja0ux9g533is8gfykxuzsdzb3fpija</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795276</id>
      <parentid>795275</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:26:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <origin>795276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="d39ndhffauh4rk738scdzj5kok1re4x" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සදහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සදහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සදහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>d39ndhffauh4rk738scdzj5kok1re4x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795277</id>
      <parentid>795276</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <origin>795277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="tr51f4smvgg6myexamkz8r5n6zgrtpd" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සඳහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සදහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සදහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>tr51f4smvgg6myexamkz8r5n6zgrtpd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795278</id>
      <parentid>795277</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:29:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="lkqmtw0449pr1yor62zlksmwndispnz" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සඳහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සඳහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සදහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>lkqmtw0449pr1yor62zlksmwndispnz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795279</id>
      <parentid>795278</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="b5c6lqnc8qz02yuay4hvx1qnq65gq8x" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සඳහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සඳහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සඳහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සදහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>b5c6lqnc8qz02yuay4hvx1qnq65gq8x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795280</id>
      <parentid>795279</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="bm5vt3fjdcdg94ukmvrzzl4udydrvzq" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සඳහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සඳහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සඳහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සඳහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සදහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>bm5vt3fjdcdg94ukmvrzzl4udydrvzq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795281</id>
      <parentid>795280</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="qmg6t27k84909usoc3rjs6pkmwsw0ao" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සඳහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සඳහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සඳහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සඳහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සඳහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සදහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>qmg6t27k84909usoc3rjs6pkmwsw0ao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795282</id>
      <parentid>795281</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33539" sha1="rgbvv99hgy8czg8q9fpojg61tsxtkdx" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo                = Microsoft Windows XP Logo.svg.png
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සඳහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සඳහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සඳහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සඳහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සඳහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සඳහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>rgbvv99hgy8czg8q9fpojg61tsxtkdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795283</id>
      <parentid>795282</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33481" sha1="gl2lil0qjzivv56pyyus2a6m29jmw9b" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සඳහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සඳහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සඳහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සඳහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සඳහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සඳහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සදහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>gl2lil0qjzivv56pyyus2a6m29jmw9b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795284</id>
      <parentid>795283</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <origin>795284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33481" sha1="jo6bn16mtkflav7fddee5d732f0xz11" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name                = වින්ඩෝස් එක්ස්පී
| family              = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| screenshot          = Windows XP SP3.png&lt;!-- Do not change unless you have read &quot;Wikipedia:Software screenshots&quot;! --&gt;
| caption             = වින්ඩෝස් එක්ස්පීහි තිරරෑපකයක්
| developer           = මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව
| website             = [http://www.microsoft.com/windows/windows-xp/default.aspx වින්ඩෝස් එක්ස්පී: නිවස්න පිටුව]
| first_release_date  = '''[[Release to manufacture|RTM]]:''' අගෝස්තු 24, 2001&lt;br /&gt; '''සිල්ලරට:''' ඔක්තෝබර් 25, 2001
| first_release_url   = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24WinXPRTMPR.mspx
| release_version     = 5.1 (තැනීම 2600: සේවා ඇහුරුම 3)
| release_date        = {{Start date and age|2008|4|21|df=no}}
| release_url         = http://www.microsoft.com/windows/lifecycle/servicepacks.mspx
| source_model        = [[නිමවූ මූලාශ්‍ර]], [[බෙදනලද මූලාශ්‍ර]]
| license             = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]-[[EULA]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x86-64]], [[Itanium]]
| preceded_by         = [[වින්ඩෝස් Me]], [[වින්ඩෝස් 2000]]
| succeeded_by        = [[වින්ඩෝස් විස්ටා]]
| kernel_type         = [[දෙමුහුන් කර්නලය|දෙමුහුන්]]
| updatemodel         = [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]]
| support_status      = දීර්ඝ කල සහය 2014 අප්‍රේල් 8 දක්වා.&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 3 x86 සහ සේවා ඇහුරුම 2 x64 පමණයි)&lt;br&gt;ගාස්තුවකින් තොරව ආරක්ෂක යාවත්කාල කිරීම් දෙනු ලබයි.&lt;br&gt;ගෙවන ලද සහය තවමත් ලබාගත හැකිය.
| other_articles      = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී ප්‍රවර්ධනය]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ]]&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
| date = January 2009 &lt;!-- approximate date of template insertion for dating hidden maintenance categories --&gt;
}}

'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී''' යනු,  ගෘහස්ත සහ ව්‍යාපාරික පරිගණක, [[ලැප්ටොප් පරිගණකය|ලැප්ටොප් පරිගණක]] සහ මාධ්‍ය   මධ්‍යස්ථානද ඇතුළු [[පෞද්ගලික පරිගණකය|පෞද්ගලික පරිගණකයන්හී]]  භාවිතය සඳහා [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින්   නිෂ්පාදිත    [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතියකි.]] 2001, අගෝස්තු 24 දිනදී හා පුරා කියා පරිගණක නිෂ්පාදකයන් වෙත නිකුත්කෙරුණු මෙය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/aug01/08-24winxprtmpr.mspx |title=වින්ඩෝස් එක්ස්පී ටු ටේක් ද පීසී ටු නිව් හයිට්ස් |work = මයික්‍රොසොෆ්ට් පුවත් කේන්ද්‍රය |publisher=මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම|date=අගෝස්තු 24, 2001|accessdate=අගෝස්තු 8, 2011}}&lt;/ref&gt; එය ස්ථාපනය කොට භාවිතා කරන පරිශීලක සමුදායෙහි ප්‍රතිචාර පරිදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්හී]] දෙවන විශාලතම ලෙසින් ජනප්‍රිය අනුවාදය වෙයි. &lt;ref name=marketshare/&gt;&quot;එක්ස්පී&quot;  &quot;XP&quot; යන නම &quot;eXPerience&quot; යන්න වෙනුවෙන් භාවිතා වන කෙටි නමකි. &lt;ref name=&quot;xppr&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්
|url        = http://www.microsoft.com/presspass/press/2001/feb01/02-05namingpr.mspx
|title      = මයික්‍රොසොෆ්ට් අනවුන්සර්ස් වින්ඩෝස් එක්ස්පී ඇන්ඩ් ඔෆිස් එක්ස්පී
|quote      = දි එක්ස්පී නේම් ඊස් ෂෝට් ෆො &quot;එක්ස්පීරියන්ස්&quot;
|date       = පෙබරවාරි 5, 2001
|accessdate =සැප්තැම්බර් 17, 2009
|work       = මයික්‍රොසොෆ්ට් ප්‍රේස්පාස්
|publisher  = මයික්‍රොසොෆ්ට්
}}&lt;/ref&gt;

[[වින්ඩෝස් 2000]] සහ [[වින්ඩෝස් Me]] යන්නන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන වින්ඩෝස් එක්ස්පී, මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් [[වින්ඩෝස් NT කර්නලය]] මත පදනම්ව නිපැයුනු පළමු පාරිභෝගික-දිශානත මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙයි.    2001 ඔක්කොම්බර් 25 දිනදී  ලොව පුරා සිල්ලර වෙළෙඳපොළට  වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිකුත්කෙරුණු අතර, 2006 ජනවාරි වන විට මිලියන 400 ක් අභිබවන පිටපත් ප්‍රමාණයක් භාවිතයේ පැවතිණි.&lt;ref name=&quot;idc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|title=ඇනලිස්ට්: නෝ එෆෙක්ට් ෆ්‍රොම් ටාඩි එක්ස්පී සර්විස් පැක්|author=ජෙරමි කර්ක්|work=ITworld.com|date=ජනවාරි 18, 2006|accessdate=ඔක්තෝම්බර් 5, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20070317204906/http://www.itworld.com/Comp/4063/060118xpsp3/pfindex.html|archivedate=මාර්තු 17, 2007}}&lt;/ref&gt;  2008 ජූනි 30 වන ටිට වින්ඩෝස් එක්ස්පී හී සෘජු [[මුල් උපකරණ නිෂ්පාදක|OEM]] සහ සිල්ලර වෙළෙඳාම නවතන ලදි. ඔවුන්ගේ පද්ධති නිමැවුම් (එකලස් කළ පරිගණක විකුණන කුඩා OEM) වැඩසටහන ඔස්සේ 2009 ජනවාරි 31 දක්වා මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විකිණීම කරගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 සිස්ටම් බිල්ඩර්ස් කැන් බයි වින්ඩෝස් එක්ස්පී අන්ටිල් ජැනවරි  '09] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102095743/http://www.crn.com/article/printableArticle.jhtml?articleId=199001306 |date=2009-01-02 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://oem.microsoft.com/script/contentPage.aspx?pageid=564778 {{Dead link|date=August 2011}}&lt;/ref&gt;

මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ [[වින්ඩෝස් විස්ටා]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විසිනි. මෙයත්   සමග වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සමාන්‍ය OEM සහ සිල්ලර විකිණීම් කටයුතු 2008 ජූනි 30   වෙනිදින නවතා දමන ලදී. එහෙත් [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ   පද්ධති නිර්මාපකයන් (එකලස් කරන ලද පරිගණක විකුණන්නන්) සඳහා 2009 ජනවාරි   මස 31 වෙනි දින දක්වා   තවදුරටත් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය විකිණීම  සඳහා අවසර ලබාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් විනඩෝස්  එක්ස්පී මෙහෙයුම්   පද්ධතියට පසුව ආ කුමන හෝ වින්ඩෝස් සංස්කරණයක් මිලදී ගෙන එය තුලින්  විනඩෝස් එක්ස්පී  වෙත ඩවුන්ග්‍රේඩ් කිරීමෙන් තවදුරටත් මෙහි පහසුකම්   ලබා ගැනීමටද හැකියාවක් ලබා දී තිබේ. 

වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ නිතර භාවිතා වන සංස්කරණ වනුයේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් (ගෘහස්ත පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය සඳහා සුදුසු) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් (වින්ඩෝස් සර්වර් ඩොමේන් සහ භෞතික සකසන දෙකක්   සඳහා සහය දැක්වීම වැනි අමතර ලක්ෂණ තිබීම සහ ප්‍රබල පරිශීලකයන්, ව්‍යාපාර සහ ව්‍යාපාර සේවාදායකයන්ගේ භාවිතයට සුදුසු) යනුවෙනි.

W3Schools මගින් ජනිත කරන ලද වෙබ් විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව 2011 මාර්තු   මාසය දක්වා, [[අන්තර්ජාලය]]ට ප්‍රවේශ වීම සඳහා ඉතා විශාල ලෙස භාවිත කරන   [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යක් බවට වින්ඩෝස් එක්ස්පී පත්ව තිබේ.

[[NT]] මත පදනම් වූ වින්ඩෝස් සංස්කරණ C සහ C++ යන ක්‍රමලේඛන භාෂාවලින්   නිමවා ඇත. වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල  විවිධ දෝෂ මතුවීමත් සමග ඒවා නිරාකරණය   කිරීම සඳහා සේවා ඇහුරුම් නිකුත් වුණි.

== පරිශීලක අතුරු මුහුණත ==
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;  style=&quot;float:right; margin-left:1em;&quot;
|+&lt;small&gt;'''වින්ඩෝස් එක්ස්පී තේමා'''&lt;/small&gt;
|-
| || [[Image:Windows XP Classic.png|150px]]
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;සාමන්‍ය නිල් පැහැය (ලූනා)&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; || &lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් ක්ලැසික්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|-
| [[Image:Windows XP Royale.png|150px]]||&lt;center&gt;[[Image:RoyaleXP2.PNG|125px]]&lt;/center&gt;
|-
|&lt;center&gt;&lt;small&gt;එක්ස්පී මීඩියා සෙන්ටර්&lt;/small&gt;&lt;/center&gt; ||&lt;center&gt;&lt;small&gt;&quot;Energy blue&quot; තේමාවේ&lt;br&gt;නව ආරම්භක මෙනු නිර්මාණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|&lt;center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Image:Windows task grouping (Luna).png|300px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;&lt;small&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී අලුතින් හදුන්වා දුන් &quot;කාර්ය සමූහනය&quot; කිරීමේ ලක්ෂණය.&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අලුත් ලක්ෂණයක් වන්නේ නව කාර්යමත-පදනම් වූ ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතයි. ආරම්භක මෙනුව සහ කාර්යස්ථම්භය (taskbar) නොයෙක් දෘශ්‍යමාන ආවරණ සහිතව නවීකරණය කෙරිණි. ඒ පහත දැක්වෙන ලක්ෂණද ඇතුලත් වෙමිනි:

*ගවේශකයෙහි ආලෝකය විනිවිද වැටෙන නිල්පාට ඍජුකෝණාස්‍ර තිබීම
*පසුබිමෙහි ඇති අයිකන් වල වැටෙන භෙවණැලි තිබීම
*ගවේශක කවුළු මත කාර්ය මත පදනම් වූ පැතිබාර (sidebars) තිබීම (&quot;පොදු කාර්ය&quot;)
*කාර්යස්ථම්භයේ (taskbar) තිබෙන බොත්තම් (buttons) කාණ්ඩ වලට වෙන් කිරීමේ හැකියාවක් තිබීම (එක වැඩසටහනක් තනි බොත්තමක් බවට පත් කිරීම)
*කාර්යස්ථම්භය (taskbar) අගුලු දැමීමේ හැකියාව සහ අනෙකුත් මෙවලම්ස්ථම්භ (toolbars) ද අහම්බෙන් සිදුවන විපර්යාස  වලින් වැලැක්වීමේ හැකියාව ද තිබීම
*ආරම්භක මෙනුවට අලුතින් එක්වුණු වැඩසටහන් ඉස්මතු කීරීමේ හැකියාව
*මෙනුවට පහතින් හෙවණැළි තිබීම (වින්ඩෝස් 2000 ට තිබුණේ මූසික දර්ශක තාරකා (mouse pointer) යට හෙවණැළිය, එහෙත් මෙනුවට පහතින් නොවේ)

[[වින්ඩෝස් 2000]] මෙහෙයුම් පද්ධතියේ භාවිත වූ &quot;පැරණි&quot; අතුරු මුහුණතද තමන්ගේ   කැමැත්ත පරිදි වින්ඩෝස් එක්ස්පීවලදීද  යොදාගත හැක.

== නව සහ නවීකරණය වූ ලක්ෂණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල අලුත් ලක්ෂණ}}
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මගින් නව ආගන්තුක ලක්ෂණ කීපයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී, ඒවා පහත දක්වා ඇත:
*[[DirectX]] 8.0 සිට DirectX 9.0c දක්වා උසස් කිරීම
*[[ආරම්භක මෙනුව]] සහ [[කාර්යස්ථම්භකය]]යේ (taskbar) දියුණු කිරීම්
*කර්නලයේ (kernel) යම් යම් වැඩි කිරීම් සහ ශක්ති කළමනාකරණයේ (power management) යම් යම් දියුණු කිරීම්
*ඉක්මනින් ආරම්භ වීම, පුරනය වීම (logon), වරනය වීම (logoff), ශිශිරතරණය (hibernation) වීම සහ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ අනුපිළිවෙළ.
*වේගවත්ව පරිශීලකයින් මාරුකිරීමේ (switching) හැකියාව.
*දුරස්ථ උපකාර (Remote Assistance) සහ දුරස්ථ වැඩතල (Remote Desktop) පහසුකම් එක්වීම.
*[[වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්]] සහ [[අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා හුවමාරුව]] වැනි නව ජාලකරණ අංග එක්වී තිබීම.
*පද්ධති පරිපාලන (administration) මෙවලම් විශාල වශයෙන් දියුණු කිරීම.

== සංස්කරණ ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ}}
[[Image:XP-Editions.svg|thumb|280px|වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල මූලික සංස්කරණ]]
වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කරණ 2ක් තිබේ. එනම්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය (ගෘහස්ත පරිශීලකයන් සඳහා නිර්මානය කරන ලද) සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය (ව්‍යාපාර සහ ප්‍රබල-පරිශීලකයන් සදහා නිර්මානය කරන ලද) වශයෙනි. වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය සංස්කරණයේ සාමාන්‍ය ගෘහස්ත පරිශීලකයන් භාවිතා  නොකරන උසස් ලක්ෂණ අඩංගුවෙයි.

=== වෙළෙඳ පොල සඳහා වූ විශේෂ සංස්කරණ ===
[[වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය]] යනු වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල අවම-මිල සහිත සංස්කරණයකි. මෙය තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව, රුසියාව, ඉන්දියාව, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, ආජන්ටිනාව, පේරු, බොලීවියා, චිලී, මෙක්සිකෝ, ඉක්වදෝරය,  උරුගුවේ සහ වෙනුසුවේලාව වැනි රටවල් වලදී ලබාගත හැක. මෙම සංස්කරණය වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණයට  තරමක් දුරට සමානය. එහෙත් එය අඩු-සීමා දෘඩාංග සදහා සීමා සහිතය. මෙහි එකම වේලාවට ධාවනය කල හැක්කේ  වැඩසටහන් 3 ක් පමණි.

=== භාෂා ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාෂා කිහිපයකින් ලබාගත හැක. අමතර වශයෙන්, [[Multilingual User Interface|MUI]] ඇහුරුම් සහ [[භාෂා අතුරු මුහුණත් ඇහුරුම්]] මගින් පරිශීලක අතුරු මුහුණත භාෂා රාශියකට පරිවර්තනය කරගත හැක.

=== ATMs සහ විකුණුම්කරුවන් ===
ස්වයංක්‍රීය ගණක යන්ත්‍ර (ATM) විකුණුම්කරුවන් වන Wincor Nixdorf, NCR සංස්ථාව සහ Diebold සංස්ථාපිත යන සමාගම් සියල්ලම ඔවුන්ගේ OS/2 සංක්‍රමණ මඟ ලෙස [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] එක්ස්පී තෝරා ගන්නා ලදී.

== සේවා ඇහුරුම් ==
[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]යේ මතුවන යම් යම් දෝෂ නිරාකරණය කිරීම සදහාත් නව ලක්ෂණ  එකතු කිරීම සදහාත් සේවා ඇහුරුම් කිහිපයක් අතරින් පතර නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 1 ===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සඳහා සේවා ඇහුරුම 1 (SP1) 2002 සැප්තැම්බර් 9 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 2 ===
සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2004 අගෝස්තු 25 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2b'''&lt;br/&gt;
2006 අගෝස්තු මාසයේදී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් නවීකරණය කරන ලද පිහිටුවීමේ මාධ්‍යයක් වින්ඩෝස් එක්ස්පී SP2 සහ [[වින්ඩෝස් සර්වර් 2003]] SP1 සඳහා අණ්ඩයක් (patch) ලෙස අඩංගු කරමින් නිකුත් කරන ලදී.

'''සේවා ඇහුරුම 2c'''&lt;br/&gt;
2007 අගෝස්තු 10 වෙනි දින [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම විසින් සේවා ඇහුරුම 2 සදහා සේවා ඇහුරුම 2c (SP2c) නමින් සුථ නවීකරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

=== සේවා ඇහුරුම 3===
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 3 (SP3) 2008 අප්‍රේල් 21 වැනි දින නිෂ්පාදකයන් සදහාද 2008 මැයි 6 වැනි දින පරිශීලකයන්  සදහාද පොදුවේ මයික්‍රොසොෆ්ට් අවපතන මධ්‍යස්ථානය සහ [[වින්ඩෝස් නවීකරණය]] මගින් ලබාගත හැකිවන පරිදි නිකුත් කරන ලදී.

== භෞතික මතක සීමා ==
[[Computer data storage|භෞතික මතකයේ]] උපරිම සීමාව (RAM) වින්ඩෝස් එක්ස්පී 32-bit සහ 64-bit සංස්කරණ අතර  යොමු කලහැක. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහය දක්වන උපරිම භෞතික මතක සීමාව නිරූපණය කරයි:

{| class=&quot;wikitable&quot; cellspacing=&quot;3&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:auto; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;වින්ඩෝස් එක්ස්පී සංස්කරණ සඳහා භෞතික මතක සීමා&lt;/big&gt;
! සංස්කරණය !! 32-bit වින්ඩෝස් වල සීමා !! 64-bit වින්ඩෝස් වල සීමා
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී වෘත්තිමය || 4 GB || 128GB
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Home Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී මාධ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Media Center Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී පුවරු PC සංස්කරණය || 4 GB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Tablet PC Edition.--&gt;
|-
| වින්ඩෝස් එක්ස්පී ආරම්භක සංස්කරණය || 512 MB || N/A&lt;!--There is no 64-bit version of Windows XP Starter Edition.--&gt;
|}

== බහුසකසන සීමා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහය දක්වන උපරිම භෞතික සකසන ගණන වන්නේ: වෘත්තීමය සංස්කරණය සදහා 2 ක්ද, ගෘහස්ත සංස්කරණය සඳහා 1 ක්ද වශයෙනි.

== ජීවන චක්‍ර සහය ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා සේවා ඇහුරුමක් නොමැතිව සහය දැක්වීම 2004 සැප්තැම්බර් 30 වෙනි දින අවසාන වන අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 1 සහ 1a සදහා සහය දැක්වීම 2006 ඔක්තෝබර් 10 වෙනි දින අවසාන වෙයි.

වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම 2 (SP2) 2010 ජූලි 13 වෙනි දින විශ්‍රාම යන ලදී, ඒ එහි තිබූ ප්‍රධාන ලැබිය හැකි බවින් (general availability) සම්පූර්ණයෙන්ම අවුරුදු 6 කට පසුවය.

== දොස් දැක්වීම ==
{{මූලික|වින්ඩෝස් එක්ස්පී වල ගුණදොස්}}

=== නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම සහ සත්‍යෙක්ෂණය ===

'''නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම'''&lt;br/&gt;
ප්‍රකාශන හොරකම් අඩු කිරීමට උත්සාහයක් වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී විසින් නිෂ්පාදනය සක්‍රිය කිරීම හදුන්වාදෙන ලදී.

'''නිෂ්පාදන යතුර පරීක්ෂා කිරීම'''&lt;br/&gt;
සක්‍රිය කිරීමට අමතර වශයෙන්, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරුම් විසින් අනවසර පිහිටුවීම් වැලැක්වීම සදහා වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය පරිගණකවල පිහිටුවීමේදී වැඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතකල නිෂ්පාදන යතුරු ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

'''වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය'''
[[Image:WGA Notice.png|thumb|320px|right|[[වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය]] අසාර්ථක වලංගු කිරීමක් දැනුම්දෙමින්.]]
{{මූලික|වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය}}
ප්‍රකාශන හොරකම් වැළැක්වීමට උත්සහ කිරීම මත කාන්දු වූ (leaked) හෝ ජනිත   කරන ලද (generated) කලාප බලපත්‍ර යතුරු සදහා, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් වින්ඩෝස් සත්‍ය වාසිය (WGA) හදුන්වාදෙන ලදී. බලපත්‍ර යතුර අසත්‍ය එකක් ලෙස හදුනාගත් විට, මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙන් සත්‍ය යතුරක් මිලදී ගන්නා ලෙස   පරිශීලකයාගෙන් විමසන දිගින් දිගට විවේචනය කරන තිරයක් දිස්වේ.

== බලපත්‍රය සහ මාධ්‍ය වර්ග ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල බලපත්‍ර වර්ග 3ක් ඇත එනම්: සිල්ලර, කාණ්ඩ (VLK), සහ මූල්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදක (OEM) වශයෙනි. මෙම බලපත්‍ර වර්ග තුනම වින්ඩෝස් එක්ස්පී ප්‍රොපෙෂනල් 32-bit සහ 64-bit යන සංස්කරණ වලට ලබාගත හැක. වින්ඩෝස් එක්ස්පී හෝම් එඩිෂන් සංස්කරණය සිල්ලර සහ OEM බලපත්‍ර වලට පමණක් සීමා කර ඇත.

=== සිල්ලර ===

=== කාණ්ඩ බලපත්‍ර ===

=== මුල් උපකරණ නිර්මාණය (OEM) ===

'''පාරිභෝගික භාවිතය නොමැත'''

== පද්ධති අවශ්‍යතා ==
වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවෙස් සහ වෘත්තිමය සංස්කරණවල පද්ධති අවශ්‍යතා මෙසේය:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto;&quot;
|-
! style=&quot;width:120px;height:35px;&quot; |
! අවම
! නිර්දේශ කරන
|-
! සකසනය
| 233&amp;nbsp;[[Hertz|MHz]]{{ref|1}} || 300&amp;nbsp;MHz හෝ ඉහල
|-
! මතකය
| 64&amp;nbsp;[[Megabyte|MB]] [[Random-access memory|RAM]]{{ref|2}} || 128 MB RAM හෝඉහල
|-
! වීඩියෝ ඇඩප්ටරය සහ මොනිටරය
|colspan = &quot;2&quot; | [[Super VGA]] (800 x 600) හෝ ඉහල විභේදනයයක්
|-
! දෘඩ තැටියේ නිදහස් ඉඩ ප්‍රමාණය
|colspan = &quot;2&quot; | 1.5 GB හෝ ඉහල&lt;br&gt;(සේවා ඇහුරුම 2 සදහා අමතර 1.8 GB ඉඩක්ද  සේවා ඇහුරුම 3 සදහා අමතර 900 MB ඉඩක්ද අවශ්‍ය වේ)
|-
! උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[CD-ROM උපාංග]]යක් හෝ [[DVD උපාංග]]යක්
|-
! ආදාන උපාංග
|colspan = &quot;2&quot; | [[යතුරු පුවරුව|යතුරු පුවරුව]]ක්. [[මූසිකය]]ක් හෝ සුදුසු කුස්තුර වැසීම් (pointing) උපාංගයක්
|-
! හඬ
|colspan = &quot;2&quot; | [[ශ්‍රව්‍ය කාඩ් පත]]ක්. [[Computer speaker|ස්පීකරයක්]] හෝ [[ඉස් බණුව]]ක්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{Portal|මයික්‍රොසොෆ්ට්}}
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල සංසන්දන]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධතිවල ඉතිහාසය]]
* [[මෙහෙයුම් පද්ධති ලැයිස්තුව]]
* [[වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් එක්ස්පීවල සංසන්දන]]

== විමර්ශණ ==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Windows_XP වින්ඩෝස් එක්ස්පී ලිපිය ඉංග්‍රීසි බසින්]

== වැඩිදුර කියවීම සදහා ==
* {{cite book|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී සරලව සහ පැහැදිලිව|first1=ජෙරී|last1=ජොයිස්|first2=මැරියන්|last2=මූන්|publisher=[[මයික්‍රොසොෆ්ට් මුද්‍රණාලය]]|year=2004|isbn=9780735621121}}

== බාහිර සැබැදි ==
* [http://www.microsoft.com/windows/products/windowsxp/default.mspx/ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී නිවස්න පිටුව]
* [http://windows.microsoft.com/en-US/windows/help/windows-xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී උදව් සහ පාවිච්චි කිරීමේ උපදෙස්]
* [http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් එක්ස්පී විචාරකයන්ගේ මාර්ගෝපදේශකය - අගෝස්තු 2001 (PDF ආකෘතියෙන්)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514105554/http://download.microsoft.com/download/1/6/6/16674679-1e6e-4304-a5a0-49eeaa31e639/RevGuide.pdf |date=2011-05-14 }}
* [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa366778(VS.85).aspx#physical_memory_limits_windows_xp වින්ඩෝස් එක්ස්පී මතක සීමා]
* [http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?familyid=5b33b5a8-5e76-401f-be08-1e1555d4f3d4&amp;displaylang=en වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා ඇහුරැම 3 ජාල මගින් ස්ථාපනය කිරීමේ පැකේජය - වෘත්තීයවේදියන් සහ විකාශකයන් සදහා (පූර්ණ මාර්ග අපගත පිහිටුවනය)]

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}


[[ප්‍රවර්ගය:මෙහෙයුම් පද්ධති]]
[[ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් එක්ස්පී]]</text>
      <sha1>jo6bn16mtkflav7fddee5d732f0xz11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලිංගික සංසර්ගය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31709</id>
    <revision>
      <id>795242</id>
      <parentid>771822</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37996-69</username>
        <id>79797</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98262" sha1="hliw6i0hr4d7wnb1bwpmydozpc0c8b0" xml:space="preserve">{{ශිරස්කසටහන|මෙම ලිපිය ප්‍රාථමික වශයෙන් මානවයින් පිළිබඳව වෙයි. අනෙකුත් සතුන් සඳහා, [[සත්ත්ව ලිංගික චර්යාව]] බලන්න.}}

'''ලිංගික සංසර්ගය''' යනු හුදෙක් වින්දනයක් ලැබීමට හෝ [[ප්‍රජනනය]] පිණිස හෝ එකී අරමුණු දෙක ම පිණිස පුරුෂ [[ශිශ්නය]] ස්ත්‍රී [[යෝනිය]] තුළට ඇතුළු කිරීමේ සහ යෝනිය තුළ තිබිය දී ම තෙරපමින් ඉදිරියට හා පසුපසට කිරීමේ ක්‍රියාවයි.&lt;ref name=&quot;Most common&quot;&gt;Sexual intercourse most commonly means penile–vaginal penetration for sexual pleasure and/or sexual reproduction; dictionary sources state that it especially means this, and scholarly sources over the years agree. See, for example;
*{{cite dictionary |title=Sexual intercourse| dictionary=[[Dictionary.com]]| accessdate=November 22, 2019|url=https://www.dictionary.com/browse/sexual-intercourse}}
*{{cite dictionary |title=Sexual intercourse| dictionary=[[Merriam-Webster]]| accessdate=December 5, 2014|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexual%20intercourse}}
*{{cite web |title=Sexual intercourse|publisher=[[Macmillandictionary.com]]| accessdate=May 9, 2019|url=https://www.macmillandictionary.com/us/dictionary/american/sexual-intercourse}}
*{{cite book | title = Handbook of Adolescent Psychology | publisher = [[John Wiley &amp; Sons]]| year = 2004 | pages = 193–196 | accessdate = April 29, 2013 |isbn = 978-0471690443|url = 11111111https://books.google.com/books?id=_wXasY1HyAYC&amp;pg=PA193|quote=When researchers use the term ''sex'', they nearly always mean sexual intercourse&amp;nbsp;– more specifically, penile–vaginal intercourse. [...] The widespread, unquestioned equation of penile–vaginal intercourse with sex reflects a failure to examine systematically 'whether the respondent's understanding of the question matches what the researcher had in mind.'| author = Richard M. Lerner| author-link = Richard M. Lerner| author2 = Laurence Steinberg| author2-link = Laurence Steinberg}}
*{{cite book| author = Fedwa Malti-Douglas|title = Encyclopedia of Sex and Gender: A-C| publisher = [[Macmillan Publishers|Macmillan Reference]] | year = 2007 | page = 308 |isbn = 978-0028659619| url = |quote=Sexual intercourse. [T]he term coitus indicates a specific act of sexual intercourse that also is known as coition or copulation. This 'coming together' is generally understood in heteronormative terms as the penetration of a woman's vagina by a man's penis.}} 
*{{cite book| author = Irving B. Weiner| author2 = W. Edward Craighead|title = The Corsini Encyclopedia of Psychology |volume=4 | publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2010 | page = 1577|accessdate = August 21, 2013 |isbn = 978-0470170236| url = 11&quot;1111&quot;https://books.google.com/books?id=pUSG1BONmekC&amp;pg=PA1577 |quote=Human sexual intercourse, or coitus, is one of the most common sexual outlets among adults. Sexual intercourse generally refers to penile penetration of the vagina.}}
*{{cite book| author = Clint E. Bruess| author2 = Elizabeth Schroeder|title = Sexuality Education Theory and Practice| publisher = [[Jones &amp; Bartlett Publishers]] | year = 2013 | page = 152 | accessdate = December 5, 2014 |isbn = 978-1449649289| url =https://books.google.com/books?id=WWFW6-kkAVoC&amp;pg=PA152|quote=In many cultures around the world, vaginal sex is what is usually implied when people refer to 'having sex' or 'sexual intercourse.' It is the most frequently studied behavior and is often the focus of sexuality education programming for youth.}}
*{{cite book| author = Cecie Starr|author2= Beverly McMillan|title = Human Biology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2015 | page = 339| accessdate = December 27, 2017 |isbn = 978-1305445949| url =https://books.google.com/books?id=lS5-BAAAQBAJ&amp;pg=PT339|quote=Coitus and copulation are both technical terms for sexual intercourse. The male sex act involves an erection, in which the limp penis stiffens and lengthens. It also involves ejaculation, the forceful expulsion of semen into the urethra and out from the penis. [...] During coitus, pelvic thrusts stimulate the penis as well as the female's clitoris and vaginal wall. The stimulation triggers rhythmic, involuntary contractions in smooth muscle in the male reproductive tract, especially the vas deferens and the prostate. The contractions rapidly force sperm out of each epididymis. They also force the contents of seminal vesicles and the prostate gland into the urethra. The resulting mixture, semen, is ejaculated into the vagina.}}
*{{cite book| author = Janell L. Carroll|title = Sexuality Now: Embracing Diversity| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2018 | page = 289| accessdate = November 22, 2019 |isbn = 978-1337672061| url =https://books.google.com/books?id=9A9EDwAAQBAJ&amp;pg=PT289
|quote=Vaginal intercourse (also referred to as sexual intercourse) involves inserting the penis into the vagina.}}&lt;/ref&gt;  සාමාන්‍යයෙන් සිංහල භාෂාවේ ලිංගික සංසර්ගය, මෛථූන්‍ය, සම්භෝගය, සංවාසය යන වචන සේ ම ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ sexual intercourse සහ ලිංගික ව හැසිරීම යන අරුත දෙන [having] sex යන ක්‍රියාපදය ද යෝනි-ශිෂ්ණ සංසර්ගය (vaginal intercourse) සමග සමාන කර සලකනු ලැබුව ද ලිංගික සංසර්ගය (sexual intercourse) යන යෙදුම ගුද සංසර්ගය/පායුක සංසර්ගය (anal sex/anal intercourse), [[මුඛ සංසර්ගය]] හෙවත් මෞඛ ලෝලනය (oral sex) සහ ඇගිළි/කෙළිබඩු යෝනිගත කිරීම යන අන්තර්ග්‍රාහක ලිංගික ක්‍රියා සදහා පොදු යෙදුමක් ලෙස ද භාවිත වේ.&lt;ref name=&quot;health.discovery.com&quot;&gt;{{cite web| title= Sexual Intercourse | publisher=[[Discovery Channel|Discovery.com]]| accessdate=January 12, 2008 | url=http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/intercourse.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20080822040701/http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/intercourse.html|archivedate = August 22, 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rathus&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Rathus SA, Nevid JS, Rathus LF| title = Human Sexuality in a World of Diversity| year = 2010 | publisher = [[Allyn &amp; Bacon]] |page=251 | isbn = 978-0205786060|url=https://books.google.com/books?id=ZotYAAAAYAAJ&amp;q}}&lt;/ref&gt; 

[[ගොනුව:Paul Avril - Les Sonnetts Luxurieux (1892) de Pietro Aretino, 2.jpg|thumb| මිනිසුන්ව අතර වඩාත් සුලබ සංසර්ගික ඉරියව්ව වන [[මිෂනරි පිහිටුව|සාම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව (missionary position)]] හි ලිංගික සංසර්ගය,&lt;ref name=&quot;Roberts&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |title=සෙක්ස්|publisher=ලෝටස් ප්‍රෙස් |year=2006|page=145|isbn = 8189093592|accessdate=අගෝස්තු 17, 2012|url=https://books.google.com/?id=zDS9kC03x2IC&amp;pg=PA145&amp;lpg=PA145|author=කීත් රොබර්ට්ස් }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot;/&gt;[[එඩුවර්ඩ්-හෙන්රි ඇව්රිල්]] ගේ සිතුවමකි. ]]
මෙම ක්‍රියාව විෂමලිංගික යුවලක් අතර කායික සමීපතාව පෙන්නුම් කරන අතර මිනිසුන් අතර හුදෙක් ශාරීරික හෝ මානසික වින්දනය පිණිස ද භාවිත විය හැකි ය. එමෙන් ම එය විෂමලිංගික පෙම්වතුන් දෙදෙනෙක් හෝ යුවලක් අතර බැදීම වැඩිදියුණු කිරීමට ද හේතු වේ.&lt;ref name=health.discovery.com/&gt;&lt;ref name=&quot;Freberg&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Freberg L|title = Discovering Biological Psychology | publisher = [[Cengage Learning]] | pages =308–310|isbn = 978-0547177793| year = 2009|url=https://books.google.com/books?id=-zyTMXAjzQsC&amp;pg=PA308}}&lt;/ref&gt;  

ලිංගික සංසර්ගය තුළින් එකෙකු තුළ පවතින ලිංගිකමය රෝග අනිකා වෙත ආසාදනය වීමේ ඉඩකඩක් ද පවතින බැවින් මේ සිදුකිරීමේ දී ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් අනුගමනය කිරීමට දිරිමත් කිරීම සිදුකෙරේ.&lt;ref name=&quot;Hales&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Hales D|title=An Invitation to Health Brief 2010–2011| publisher = [[Cengage Learning]]|year = 2008|pages =269–271| isbn = 978-0495391920|url=https://books.google.com/books?id=oP91HVIMPRIC&amp;pg=PA269}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kumar&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Kumar B, Gupta S|title=Sexually Transmitted Infections| publisher = [[Elsevier Health Sciences]]|year = 2014|page=93|isbn = 978-8131229781|url=https://books.google.com/books?id=kQ9tAwAAQBAJ&amp;pg=PA93}}&lt;/ref&gt; 

විවිධ නීති පද්ධති තුළ ඇතැම්විට සංස්කෘතික අවශ්‍යතා ද හේතුවෙන් විවිධ පුද්ගල කාණ්ඩයන් හෝ සබදතාවන් අතර ලිංගික සංසර්ගය සම්බන්ධයෙන් සීමාවන් හෝ තහංචි පණවා තිබෙනු දැකිය හැකි ය. නිදසුන් ලෙස ලේ ඥාතීන් අතර, බාලවයස්කරුවන් සමග, ගණිකාවන් සමග, සතුන් සමග, අවිවාහකයන් අතර, විවාහයට පරිබාහිර පාර්ශ්වයන් සමග ලිංගික ව එක්වීම තහනම් කර තිබෙන අවස්ථා දැක්විය හැකි ය. සියලුම රටවල මේ සෑම ආකාරයක ම තහනම් කිරීම් දක්නට නැති වුව ද සෑම රටක ම පාහේ බාලවයස්කරුවන් සමග ලිංගික ව එක්වීම මෙන් ම කාන්තාවක් සමග ඇගේ කැමැත්තෙන් තොර ව ලිංගික ව එක්වීම ද තහනම් කර තිබේ. ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයෙන් පුද්ගලයකු ගන්නා තීරණ කෙරෙහි ආගමික මත ද බලපෑමක් සිදුකරයි. නිදසුන් ලෙස [[කන්‍යාභාවය]] සංකල්පයේ බලපෑම දැක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Carpenter&quot;&gt;{{Cite book|author=Laura M. Carpenter|title=Virginity Lost: An Intimate Portrait of First Sexual Experiences|publisher=[[New York University|NYU Press]]|year = 2005|pages=295 pages |isbn=978-0-8147-1652-6|url=https://books.google.com/books?id=pXXZn_qSoDoC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Intimate&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Strong B, DeVault C, Cohen TF |title=The Marriage and Family Experience: Intimate Relationship in a Changing Society| publisher = [[Cengage Learning]]|year = 2010|accessdate=October 8, 2011 |page = 186| isbn = 978-0-534-62425-5|url=https://books.google.com/?id=qjvoSOMB5JMC&amp;pg=PA186|quote=Most people agree that we maintain virginity as long as we refrain from sexual (vaginal) intercourse. But occasionally we hear people speak of 'technical virginity' [...] Data indicate that 'a very significant proportion of teens ha[ve] had experience with oral sex, even if they haven't had sexual intercourse, and may think of themselves as virgins' [...] Other research, especially research looking into virginity loss, reports that 35% of virgins, defined as people who have never engaged in vaginal intercourse, have nonetheless engaged in one or more other forms of heterosexual sexual activity (e.g., oral sex, anal sex, or mutual masturbation).}}&lt;/ref&gt; එමෙන් ම ආගමික මත ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියා සම්බන්ධ නෛතික සහ ප්‍රතිපත්තිමය කාරණා කෙරෙහි ද බලපෑම් කළ හැකි ය. ලිංගිකත්වය පිළිබද ආගමික මත ආගමින් ආගමට මෙන් ම එක ම ආගමක ද විවිධ පාර්ශ්වයන්/නිකායන් අතර වෙනස් වෙයි. කෙසේනමුත් අනාචාරය හෙලාදැකීම වැනි සැමට පොදු ආකල්ප ද දැකිය හැකි ය.  

ඇතැම් සත්ත්ව විශේෂයන්හි ලිංගික සංසර්ගය යෝනියක සහභාගීත්වයෙන් තොර ව සිදු වේ. නිදසුන් ලෙස ගුදය, මූත්‍ර විවරය සහ ප්‍රජනක විවරය යන තුනට ම එක් පොදු විවරයක් (ජම්බාලියක්) පවතින සතුන්ගේ ඒ හරහා පිරිමි සතුන් ශුක්‍රාණු ඇතුළු [https://en.joporn.name/most-popular/ කිරීම දැක්විය හැකි ය. බොහෝ ක්ෂීරපායී විශේෂ තුළ විරුද්ධ ලිංගිකයන් යුගල වීම සහ සංසර්ගය මදන සමය (ස්ත්‍රී ප්‍රජනක චක්‍රය තුළ සඵලතාවය උච්ඡත ම කාල සීමාව) තුළ සිදු වන්නේ ප්‍රජනනය සාර්ථක වීමේ වැඩි සම්භාවිතාවක් උදාකරගනිමිනි.]&lt;ref name=&quot;Kent&quot;&gt;{{Cite book| author =Michael Kent| title = Advanced biology| isbn = 978-0199141951| publisher = [[Oxford University Press]] | year = 2000 |pages =250–253|url=https://books.google.com/books?id=8aw4ZWLABQkC&amp;pg=PA250|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Thorpe&quot;&gt;{{Cite book| author = Showick Thorpe| author2 = Edgar Thorpe | title = The Pearson General Studies Manual 2009, 1/e | publisher = [[Pearson Education|Pearson Education India]]| year = 2009 |page = 1.79 | isbn =978-8131721339 |url=https://books.google.com/books?id=oAo1X2eagywC&amp;pg=RA1-PR17|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt; [https://en.joporn.name/most-popular/ කෙසේනමුත් බොනොබෝ, ඩොල්ෆින් සහ චිම්පන්සින් ගැහැනු සතා මදන සමයේ (estrus) සිටියත් නැතත් ලිංගික ව එක්වන බව සොයාගෙන තිබේ. එසේ ම මෙම සතුන් අතර සමලිංගික චර්යාවන් ද දක්නට ලැබෙන බව සොයාගෙන තිබේ.]&lt;ref name=&quot;Non-human&quot;&gt;*{{Cite book|authors=Herbert L. Petri, John M. Govern| title = Motivation: Theory, Research, and Application| year = 2012 | publisher = [[Cengage Learning]] |page= 24 | isbn = 978-1285401515|url=https://books.google.com/books?id=DbwKAAAAQBAJ&amp;pg=PA24}}
*{{cite journal |vauthors=Bailey NW, Zuk M | title = Same-sex sexual behavior and evolution | journal = Trends Ecol. Evol. | volume = 24 | issue = 8 | pages = 439–46 | date = August 2009 | pmid = 19539396 | doi = 10.1016/j.tree.2009.03.014 }}&lt;/ref&gt; [https://en.joporn.name/most-popular/ මෙම සතුන් අතර ලිංගික සංසර්ගය මදන නොවන සමයන් තුළ සිදුවීම මිනිසුන් මෙන් ම ඔවුන් ද එය වින්දනය පිණිස සිදුකරන්නක් බවට සාක්ෂියක් ලෙසත් ඔවුන්ගේ ප්‍රජා බැදීම් වැඩිදියුණු කිරීමට හේතු සාධකයක් ලෙසත් සලකා තිබේ.]&lt;ref name=&quot;Balcombe&quot;&gt;{{Cite book|last=Balcombe|first=Jonathan|authorlink= Jonathan Balcombe | title = Pleasurable Kingdom: Animals and the Nature of Feeling Good| year = 2006 |publisher = [[Palgrave Macmillan]] |pages= [00&quot;00&quot;00&quot;https://archive.org/details/pleasurablekingd00balc_0/page/106 106]–118 | isbn = 978-0230552272|url=https://archive.org/details/pleasurablekingd00balc_0|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

==චර්යාවන්==
===උත්තේජනය===
ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියාවක් පුලුල් පරාසයක පැතිරෙන ලිංගිකව උත්තේජනය කිරීම් අන්තර්ගත කරගත හැකි අතර ඒවා ශාරීරික හෝ මානසික විය හැකි ය. මිනිසුන් අතර බහුල ව භාවිත වන&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot;&gt;{{cite book|title=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|isbn = 978-0495553397|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2008|pages=422–423|accessdate=January 5, 2012 |url=https://books.google.com/books?id=Y6QRJb40C84C&amp;pg=PA422&amp;lpg=PA422|author1=Wayne Weiten |author2=Margaret A. Lloyd |author3=Dana S. Dunn |author4=Elizabeth Yost Hammer |quote=The man-above, or &quot;missionary,&quot; position is the most common [sex position].}}&lt;/ref&gt; සම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව (missionary position) හැරුණු විට තවත් [[ලිංගික සංසර්ගික ඉරියව්|සංසර්ගික ඉරියව්]] රැසක් ම පවතී. එසේ ම ඇතැම්විට ලිංගික-කෙළිබඩු ද යොදාගැනේ.&lt;ref name=&quot;Taormino&quot;&gt;{{cite book |last=Taormino |first=Tristan |authorlink=Tristan Taormino |title=The Big Book of Sex Toys|publisher=Quiver|year=2009 |accessdate=June 9, 2014|page=52|isbn=978-1-59233-355-4|url=https://books.google.com/books?id=Hfly-iMkWRkC&amp;pg=PA52}}&lt;/ref&gt; ලිංගික හැසිරීම්වලට පෙර යුවල [[පෙරකෙළිය|පෙරකෙළියේ]] නිරත වීම බොහෝවිට දැකගත හැකි අතර මෙය සහකරුවන් දෙදෙනා අතර ලිංගික ආවේගය ඇතිකිරීම සිදුකරන අතර ශිශ්නය සෘජුවීම, යෝනියේ ස්වාභාවික ලිහිසි දියර ගැලීම ද සිදුවීමට හේතු වන බැවින්&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;&gt;{{cite book|title=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|isbn =978-1-111-18663-0|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2011|pages=384–386|accessdate=January 5, 2012|url=https://books.google.com/?id=CGu96TeAZo0C&amp;pg=PT421 |author1=Wayne Weiten |author2=Dana S. Dunn |author3=Elizabeth Yost Hammer }}&lt;/ref&gt; සංසර්ගය සාර්ථක ව සිදුවීමට හේතු වේ. ලිංගික සංසර්ගය අතරතුර වුව ද සිපගැනීම, ලිංගිකමය ලෙස ස්පර්ශ කිරීම වැනි ක්‍රියා මගින් ද ලිංගික තෘප්තිය ළගාකරගැනීම මිනිසුන් අතර නිතර දැකිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Alters2&quot;&gt;{{cite book| author = Sandra Alters| author2 = Wendy Schiff|title =Essential Concepts for Healthy Living Update|publisher = [[Jones &amp; Bartlett Publishers]] | year = 2011 | page = [11&quot;11&quot;11&quot;https://archive.org/details/essentialconcept00sand_1/page/154 154] | accessdate = December 9, 2014 |isbn = 978-1449653743| url =https://archive.org/details/essentialconcept00sand_1| url-access = registration}}&lt;/ref&gt; 

අග්‍රේශ (primate) නොවන සත්ත්ව විශේෂවල ගැහැනු සතුන් මදන සමයේ දී පමණක් ලිංගික ව එක් වන නමුත්&lt;ref name=&quot;Pfaus2015&quot; /&gt; කාන්තාවන්ට සිය ඔසප් චක්‍රයේ ඕනෑම අවස්ථාවක දී ලිංගික එක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Reis&quot;&gt;{{Cite book|author= Harry T. Reis|author2= Susan Sprecher|author3= Susan K. Sprecher | title = Encyclopedia of Human Relationships |volume=1| year = 2009 | publisher = [[Sage Publications|SAGE]] |pages=541–543 | isbn = 978-1-4129-5846-2| url=https://books.google.com/books?id=3EkOwvSAtL4C&amp;pg=PA541}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dixson2012&quot;&gt;Dixson A.F. (2012) [https://global.oup.com/academic/product/primate-sexuality-9780199676613?cc=fr&amp;lang=en&amp; ''Primate sexuality: Comparative studies of the Prosimians, Monkeys, Apes, and Human Beings.''] Oxford University Press, 2nd edition.&lt;/ref&gt; විවිධ ජීවි විශේෂවල ලිංගික ෆෙරමෝන ලිංගික සංඥා නිකුත් කිරීමට උදව් වන නමුත් මිනිසුන් තුළ ෆෙරමෝන හදුනාගැනීමේ හැකියාව දුබල වී ඇති අතර එය අවශිෂ්ඨයක් පමණක් වේ.&lt;ref name=&quot;doty2014&quot;&gt;Doty R.L. (2014) [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK200980/ {{lang|en|Human Pheromones: Do They Exist?}}] in Mucignat-Caretta C. (Ed). ''Neurobiology of Chemical Communication.'' Boca Raton (FL): CRC Press, (19).&lt;/ref&gt; අග්‍රේශ නොවන විශේෂවල ගැහැනු සතුන් සංසර්ගයේ දී ස්වෙච්ඡාවෙන් ම ලෝර්ඩෝසිස් ඉරියව්වේ ස්ථානගත වන අතර අචල ව සිටිති. නමුත් මෙකී සංසර්ගාශ්‍රිත චාලකමය ප්‍රතීක ක්‍රියා කාන්තාවන් තුළ තවදුරටත් නො පවතී.&lt;ref name=&quot;Pfaus2015&quot;&gt;Pfaus J.G., Flanagan-Cato L.M., Blaustein J.D. (2015) Female sexual behavior. in Plant T., Zeleznik A. (Eds). Knobil and Neill's Physiology of Reproduction. Academic Press, 4th edition&lt;/ref&gt; 

සංසර්ගයේ නියුතු වීමේ දී සහකරුවෝ, ශිශ්නය උත්තේජනය කරමින් යෝනිය තුළ දී ම (ඉවතට නොගනිමින්) ඉදිරියට හා පසුපසට ගමන් කිරීමට හැකි වන පරිදි ශ්‍රෝණි ප්‍රදේශ සුදුසු පරිදි පිහිටුවීම සිදුකරති. මෙලෙස ඔවුන් දෙදෙනා ම හෝ එක් අයෙකුවත් [[සුරතාන්තය|සුරතාන්තයට]] පත්වන තුරු එකිනෙකා සහ තම තමන් ලිංගික ව උත්තේජනය කරගැනීම සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot;&gt;{{cite book|vauthors=Kahn AP, Fawcett J|title = The Encyclopedia of Mental Health | publisher = [[Infobase Publishing]] | year = 2008 | page = 111|isbn = 978-0-8160-6454-0| url = https://books.google.com/books?id=tTFYIh-HcYYC&amp;pg=PA111}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Starr2&quot;&gt;{{cite book|title=Human Biology|isbn =978-0495561811|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2008|page=314|accessdate=April 30, 2013|url=https://books.google.com/books?id=09reWGhFDqUC&amp;pg=PA314|author1=Cecie Starr |author2=Beverly McMillan }}&lt;/ref&gt; 

[[File:Manual stimulation of erogenous areas.jpg|thumb|Manual stimulation of erogenous areas]]

මානව ස්ත්‍රීන් සදහා ලිංගික ක්‍රියාවලිය තුළ දී [[භගමණිය|භගමණියේ]] උත්තේජනය සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටුකරන අතර 70%-80% ක කාන්තාවන් පිරිසකට සුරතාන්තයට පත්වීමට භගමණිය වෙනම ම (අතින් හෝ මුඛයෙන්) උත්තේජනය කිරීම අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Flaherty&quot;&gt;{{cite book|title=Psychiatry: Diagnosis &amp; therapy. A Lange clinical manual|isbn=978-0-8385-1267-8|publisher=[[McGraw-Hill|Appleton &amp; Lange]] (Original from Northwestern University)|year=1993|pages=[https://archive.org/details/psychiatrydiagno00flah/page/544 544 pages]|url=https://archive.org/details/psychiatrydiagno00flah/page/544|quote=The amount of time of sexual arousal needed to reach orgasm is variable&amp;nbsp;— and usually much longer&amp;nbsp;— in women than in men; thus, only 20–30% of women attain a coital climax. b. Many women (70–80%) require manual clitoral stimulation...|author1=Joseph A. Flaherty|author2=John Marcell Davis|author3=Philip G. Janicak}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kenneth Mah&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Mah K, Binik YM | title = The nature of human orgasm: a critical review of major trends | journal = [[Clinical Psychology Review]] | volume = 21 | issue = 6 | pages = 823–856 |date=January 7, 2001 | pmid = 11497209 | doi = 10.1016/S0272-7358(00)00069-6 | quote = Women rated clitoral stimulation as at least somewhat more important than vaginal stimulation in achieving orgasm; only about 20% indicated that they did not require additional clitoral stimulation during intercourse.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kammerer-Doak&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Kammerer-Doak D, Rogers RG | title = Female Sexual Function and Dysfunction | journal = Obstetrics and Gynecology Clinics of North America | volume = 35 | issue = 2 | pages = 169–183 |date=June 2008 | pmid = 18486835 | doi = 10.1016/j.ogc.2008.03.006 | quote = Most women report the inability to achieve orgasm with vaginal intercourse and require direct clitoral stimulation ... About 20% have coital climaxes...}}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් ලිංගික සංසර්ගය තුළ වක්‍ර ව සිදුවන භගමණියේ උත්තේජනය ද ඇතැම්විට ප්‍රමාණවත් විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Lloyd&quot;&gt;{{cite book|author=Elisabeth Anne Lloyd|title=The case of the female orgasm: bias in the science of evolution|isbn = 978-0-674-01706-1|publisher=Harvard University Press|year=2005|page=53|accessdate=January 5, 2012|url=https://books.google.com/books?id=6GFNvA6TvlwC&amp;pg=PA53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;O'Connell&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=O'Connell HE, Sanjeevan KV, Hutson JM | title = Anatomy of the clitoris | journal = The Journal of Urology | volume = 174 | issue = 4 Pt 1 | pages = 1189–95 | date = October 2005 | pmid = 16145367 | doi = 10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd | lay-url = 222222http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/5013866.stm | laydate =June 11, 2006 | laysource = [[BBC News]] | url = bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb33bbcfbb3https://semanticscholar.org/paper/a636539b4628b63dd839c8fbbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb33bbcfbb3878b8b8bcc586dc3f }}&lt;/ref&gt; මේ නිසා භගමණිය උත්තේජනය වීමේ හැකියාව වැඩිකිරීම පිණිස ඇතැම් යුවලයෝ, කාන්තාව ඉහළින් පිහිටන සංසර්ගික ඉරියව් (women in top position) යොදාගැනීම මෙන් ම සම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව තුළ ම හිදිමින් භගමණිය උත්තේජනය වීම වැඩිකරගැනීමේ අදහසින් කලව, ඉග වේගයෙන් උස් පහත් කරමින් ලිංගික හැසිරීම සමග සමපාත රිද්මයකින් තෙරපවීම සිදුකරති.&lt;ref name=&quot;Roberts&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hurlbert&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Hurlbert DF, Apt C | title = The coital alignment technique and directed masturbation: a comparative study on female orgasm | journal = [[Journal of Sex &amp; Marital Therapy]] | volume = 21 | issue = 1 | pages = 21–29 | year = 1995 | pmid = 7608994 | doi = 10.1080/00926239508405968 }}&lt;/ref&gt;  

ගුදය, ගුදමාර්ගය හෝ ගුද කපාටය උත්තේජනය කරමින් ලිංගික වින්දනයක් සැපයීම හෝ ලැබීම ගුද ලිංගික ක්‍රියා (anal sex) යනුවෙන් හැදින්වේ. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාර වන්නේ පිරිමියකුගේ ශිශ්නය තවත් අයකුගේ ගුදය තුළට ඇතුලු කිරීමෙන් ලිංගික වින්දනය ලැබීමේ/සැපයීමේ ක්‍රියාව (ගුද/පායුක සංසර්ගය) හැදින්වීමට වන නමුත් ලිංගික කෙළිබඩු හෝ ඇගිළි ගුදයට ඇතුලු කිරීම හෝ මුඛය මගින් ගුදය උත්තේජනය කිරීම (anilingus) ද ඉන් අදහස් විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Answer&quot;&gt;{{cite book|author =Barry R. Komisaruk|author2 =Beverly Whipple|author2-link =Beverly Whipple|author3 =Sara Nasserzadeh|author4 =Carlos Beyer-Flores|title=The Orgasm Answer Guide|isbn = 978-0-8018-9396-4|publisher=[[Johns Hopkins University Press|JHU Press]]|year=2009|pages=[https://archive.org/details/orgasmanswerguid00komi/page/108 108]–109|accessdate=November 6, 2011|url=https://archive.org/details/orgasmanswerguid00komi|url-access =registration}}&lt;/ref&gt; 

ලිංගික අවයව හෝ ගුදය උත්තේජනය කිරීම සදහා මුඛය යොදාගනිමින් සිදුකරන ඕනෑම ලිංගික ක්‍රියාවක් මුඛ ලිංගික ක්‍රියා (oral sex) යනුවෙන් හැදින්විය හැකි ය. Oral sex is sometimes performed to the exclusion of all other forms of sexual activity, and may include the ingestion or absorption of semen (during fellatio) or vaginal fluids (during cunnilingus).&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kamen&quot;&gt;{{Cite book| author = Paula Kamen| title = Her Way: Young Women Remake the Sexual Revolution | isbn = 978-0814747339| publisher = [[New York University Press]]| year = 2000|pages = 74–77| accessdate=September 5, 2012|url=https://books.google.com/?id=9bXq3Qc4py0C&amp;pg=PA74&amp;lpg=PA74}}&lt;/ref&gt;

භගමණිය, යෝනිමුව ආශ්‍රිත සෙසු පෙදෙස, යෝනිය හෝ ගුදය මතින් අත්ළ සහ ඇගිළි මෙහෙයවීමෙන් ලිංගිකව උත්තේජනය කිරීම සහ ලිංගිකව කුලප්පු කිරීම ඇගිළි එබීම (fingering) වේ. මෙය ලිංගික හැසිරීමක එක ම ක්‍රියාව ලෙසින් මෙන් ම පෙරකෙළිය හෝ වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවක අංගයක් ලෙස ද සිදුවිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Kinetics&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kinetics&quot;&gt;{{cite book| vauthors = Kinetics H | title = Health and Wellness for Life| publisher = Human Kinetics | year = 2009 | page = 207|isbn = 978-0-7360-6850-5| url =https://books.google.com/books?id=2GZ7N4wOeGYC pg=PA207}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hite&quot;&gt;{{cite book|last=Hite|first=Shere|author-link=Shere Hite|title=The Hite Report: A Nationwide Study of Female Sexuality |publisher=[[Seven Stories Press]]|year=2003|location=New York, NY|pages=512 pages|isbn=978-1-58322-569-1|accessdate=March 2, 2012|url=https://books.google.com/?id=s3OZaVn2wfkC&amp;lpg=PP1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Carroll2&quot;&gt;{{cite book | title =Sexuality Now: Embracing Diversity | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2009 | pages = 118, 252, and 264 | accessdate =June 23, 2012 | url = 58745874558745874858745874758745874458745874587458745874587458745874https://books.google.com/?id=5f8mQx7ULs4C&amp;pg=PA118&amp;lpg=PA118|isbn =978-0-495-60274-3| first = Janell L. | last = Carroll}}
&lt;/ref&gt;

===ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් සහ උපත් පාලන ක්‍රම===  
විෂමලිංගික යුවලයන් අතර භාවිත වන ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් ක්‍රම ගණනාවක් පවතින අතර නිර්-අන්තර්ග්‍රාහක ක්‍රමවලින් පමණක් ලිංගික වින්දනය ලැබීම ද ඉන් එකකි.&lt;ref name=&quot;Kumar&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Durham&quot;&gt;{{cite book|title=The Person With HIV/AIDS: Nursing Perspectives|edition=3rd|isbn = 978-8122300048|publisher=[[Springer Publishing|Springer Publishing Company]]|year=2000|page=103|accessdate=January 29, 2012|url=https://books.google.com/?id=WSCQ4L8kSXsC&amp;pg=PA103|author1=Jerry D. Durham |author2=Felissa R. Lashley }}&lt;/ref&gt; එමෙන් ම ඔවුහු මුඛ හෝ ගුද සංසර්ගය උපත් පාලන ක්‍රමයක් ලෙස ද භාවිත කරති.&lt;ref name=&quot;Crooks&quot;&gt;{{cite book | title = Our Sexuality | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2010 | pages = 286–289 | accessdate = August 30, 2012 |isbn = 978-0495812944| url = https://books.google.com/?id=MpRnPtmdRVwC&amp;pg=PA286&amp;lpg=PA286|quote=Noncoital forms of sexual intimacy, which have been called outercourse, can be a viable form of birth control. Outercourse includes all avenues of sexual intimacy other than penile–vaginal intercourse, including kissing, touching, mutual masturbation, and oral and anal sex. |author1=Robert Crooks |author2=Karla Baur }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Feldmann J, Middleman AB | title = Adolescent sexuality and sexual behavior | journal = Current Opinion in Obstetrics and Gynecology | volume = 14 | issue = 5 | pages = 489–493 | year = 2002 | pmid = 12401976 | doi=10.1097/00001703-200210000-00008}}&lt;/ref&gt; නමුත් ගුද සංසර්ගය හෝ වෙනත් එවැනි ලිංගික ක්‍රියාවක (අන්තර්ගාත්‍රා-සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ආකාරයකින් එකිනෙකාගේ ලිංගික අවයව අතර ඝර්ෂණයක) නියුතු වුව ද එහි දී ශිශ්නය යෝනියට සමීප වී තිබී, ඉන් නිකුත් වන ශුක්‍රාණු යෝනි මුව සමීපයේ තැන්පත් වී, එම ශුක්‍රාණු යෝනි ස්‍රාවයන් මගින් යෝනිය තුළට රැගෙන ගියේ නම් එවන් අවස්ථාවක දීද ගැබ් ගැනීම සිදු විය හැකි ය. ශිශ්නය යෝනියට සමීප නොවූ අවස්ථාවක දී ද ශුක්‍ර තරලය තැවරුණු අතැගිළි (හෝ වෙන යම් ලිංගික නොවන අවයවයක්) යෝනියෙහි ස්පර්ශ වීමෙන් ද ගැබ් ගැනීමේ අවදානමක් පවතී.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thomas|first=R. Murray|title=Sex and the American teenager seeing through the myths and confronting the issues|year=2009|publisher=[[Rowman &amp; Littlefield|Rowman &amp; Littlefield Education]]|location=Lanham, Md.|isbn=9781607090182|page=81|url=https://books.google.com/books?id=gM9EFgsJHyoC&amp;pg=PA81|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Edlin|first=Gordon|title=Health &amp; Wellness.|year=2012|publisher=[[Jones &amp; Bartlett Learning]]|isbn=9781449636470|page=213|url=https://books.google.com/books?id=csGk6j5rlN0C&amp;pg=PA213|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;

[[කොන්ඩම්|කොන්ඩම]] හෙවත් උපත් පාලන කොපු උපත් පාලනය සදහා මෙන් ම ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් පවත්වා ගැනීම සදහා ද භාවිත වෙයි.&lt;ref name=&quot;Mercer&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mercer&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Chin HB, Sipe TA, Elder R, Mercer SL, Chattopadhyay SK, Jacob V, Wethington HR, Kirby D, Elliston DB, Griffith M, Chuke SO, Briss SC, Ericksen I, Galbraith JS, Herbst JH, Johnson RL, Kraft JM, Noar SM, Romero LM, Santelli J | title = The Effectiveness of Group-Based Comprehensive Risk-Reduction and Abstinence Education Interventions to Prevent or Reduce the Risk of Adolescent Pregnancy, Human Immunodeficiency Virus, and Sexually Transmitted Infections | journal = American Journal of Preventive Medicine | volume = 42 | issue = 3 | pages = 272–294 | year = 2012 | pmid = 22341164 | doi = 10.1016/j.amepre.2011.11.006 | url = http://www.ajpmonline.org/article/S0749-3797(11)00906-8/abstract}}&lt;/ref&gt; [[ලිංගාශ්‍රිත රෝග|ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග]] වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස එය නිතර නිර්දේශ කරනු ලැබේ. National Institutes of Health (NIH) සහ ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානයේ වාර්තාවලට අනුව නිවැරදි ව සහ චිරකාලීන ව සිදුකරන ලැටෙක්ස් කොන්ඩම භාවිතය [[මානව ප්‍රතිශක්ති ඌණතා වෛරසය|එච්. අයි. වී.]]/[[ඒඩ්ස්]] ආසාදනය වීමේ අවදානම (එයින් තොර ව සංසර්ගයේ යෙදීමට සාපේක්ෂව) දළ වශයෙන් 85-99%ක ප්‍රතිශතයකින් අඩුකරන බව පෙනී යයි.&lt;ref&gt;{{cite conference|author=National Institute of Allergy and Infectious Diseases |authorlink=National Institute of Allergy and Infectious Diseases |author2=National Institutes of Health, Department of Health and Human Services |title=Workshop Summary: Scientific Evidence on Condom Effectiveness for Sexually Transmitted Disease (STD) Prevention |pages=13–15 |date=July 20, 2001 |location=Hyatt Dulles Airport, Herndon, Virginia |url=http://www3.niaid.nih.gov/about/organization/dmid/PDF/condomReport.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100307132024/http://www3.niaid.nih.gov/about/organization/dmid/PDF/condomReport.pdf |archivedate=March 7, 2010 |accessdate=March 20, 2009 |url-status=dead |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WHO condoms&quot;&gt;{{cite web|title=Effectiveness of male latex condoms in protecting against pregnancy and sexually transmitted infections|publisher=[[World Health Organization]]|year=2000|accessdate=July 23, 2013|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs243/en/index.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100509064325/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs243/en/index.html |archivedate=May 9, 2010 }}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් මුඛ සංසර්ගය පිණිස කොන්ඩම භාවිතා කෙරෙන්නේ කලාතුරකින් වන අතර ගුද සහ මුඛ සංසර්ගයන් පිණිස කොන්ඩම භාවිතා කිරීම ආශ්‍රිත සමීක්ෂණ ද සිදු ව ඇත්තේ ඉතා අඩු වශයෙනි.&lt;ref name=&quot;Kumar 2&quot;&gt;{{cite book|title=Sexually Transmitted Infections E book| author = Bhushan Kumar, Somesh Gupta| publisher = [[Elsevier Health Sciences]] | year = 2014 | page = 122 |isbn = 978-8131229781| url =https://www.google.com/books/edition/Sexually_Transmitted_Infections_E_book/kQ9tAwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=PA122}}&lt;/ref&gt; ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග වළක්වා ගැනීමේ වඩාත් ම ප්‍රතිඵලදායක ක්‍රමය වන්නේ යෝනික සංසර්ගය, ගුද සංසර්ගය හෝ මෞඛ ලෝලනය වැනි කිසිදු අන්තර්ග්‍රාහක ලිංගික ක්‍රියාවකින් වැළකී සිටීම ය.&lt;ref name=&quot;Mercer&quot; /&gt; 

උපත් පාලනය සම්බන්ධයෙන් ගන්නා තීරණ සහ ගත හැකි විකල්ප කෙරෙහි ආගමික මත, ස්ත්‍රී-පුරුෂ භූමිකාවන් සහ ජනවිශ්වාස වැනි සංස්කෘතික සාධක බල පෑමට ඉඩකඩ තිබේ.&lt;ref name=&quot;Hales2&quot;&gt;{{cite book | title = An Invitation to Health: Choosing to Change| publisher = [[Cengage Learning]]| year = 2010 | pages = 301–302| accessdate = March 30, 2013 |isbn = 978-0538736558| url = 0404&quot;0404&quot;04040404&quot;https://books.google.com/books?id=yPa0LZXizO4C&amp;pg=PA301 | author = Dianne Hales}}&lt;/ref&gt; [[අයර්ලන්තය]], [[ඉතාලිය]], [[පිලිපීනය]] වැනි දැඩි [[කතෝලික ධර්මය|කතෝලික]] රටවල දින ගණන/කැලැන්ඩර් ක්‍රමය මගින් සිදුකරන [[උපත් පාලනය]] කෙරෙහි වැඩි අවධාරණයක් සහ අනෙකුත් උපත් පාලන ක්‍රම කෙරෙහි අකමැත්තක් ද දැකිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt; ලෝක මට්ටමින් ගත් කළ වද සැත්කම් කිරීම ප්‍රචලිත ම උපත් පාලන ක්‍රමයක් වන අතර&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt; අන්තර්ගර්භාෂික මෙවලමක් තැන්පත් කිරීම (IUD)/ලූපය ප්‍රතිවර්තනය කළ හැකි ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම අතරින් වඩාත් ම ප්‍රචලිත සහ ඵලදායී ක්‍රමය වේ.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Winner2012&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Winner B, Peipert JF, Zhao Q, Buckel C, Madden T, Allsworth JE, Secura GM | title = Effectiveness of long-acting reversible contraception | journal = N. Engl. J. Med. | volume = 366 | issue = 21 | pages = 1998–2007 | year = 2012 | pmid = 22621627 | doi = 10.1056/NEJMoa1110855 | url = https://digitalcommons.wustl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3776&amp;context=open_access_pubs }}&lt;/ref&gt; පිළිසිදගැනීම සහ ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම (contraception) සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල නම් ජීවිතය සහ මරණය අතර තත්ත්වයන් උදාකර තිබේ. ඒ සෑම කාන්තාවන් 3න් 1ක් ම අවුරුදු 20ට පෙර දරුඋපතක් සිදුකිරීම හේතුවෙනි. කෙසේනමුත් මෙම රටවල සිදුවන අනාරක්ෂිත ගැබ්ගැනීම්වලින් 90%ක් ම ඵලදායී ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම භාවිතයෙන් වැළැක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt;   
===ප්‍රජනනය=== 
[[File:Pregnancy chance by day near ovulation.jpg|thumb|Chance of [[human fertilization|fertilization]] by [[menstrual cycle]] day relative to ovulation&lt;ref name=&quot;DunsonBaird1999&quot;&gt;{{cite journal|last1=Dunson|first1=D.B.|last2=Baird|first2=D.D.|last3=Wilcox|first3=A.J.|last4=Weinberg|first4=C.R.|title=Day-specific probabilities of clinical pregnancy based on two studies with imperfect measures of ovulation|journal=Human Reproduction|volume=14|issue=7|year=1999|pages=1835–1839|issn=1460-2350|doi=10.1093/humrep/14.7.1835|pmid=10402400|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;]]
මානව ප්‍රජනනය ස්වාභාවික වශයෙන් සිදුවන්නේ යෝනි-ශිශ්න සංසර්ගය ආධාරයෙනි.&lt;ref name=&quot;Evan Jones&quot;&gt;{{cite book|title=Human Reproductive Biology|isbn =978-0120884650|publisher=[[Academic Press]]|year=2006|pages=[https://archive.org/details/humanreproductiv0000jone_l0u3/page/604 604] pages&lt;!-- As the title of the book implies, almost the entire book discusses this matter.--&gt;|accessdate=November 8, 2012|url=https://archive.org/details/humanreproductiv0000jone_l0u3|url-access=registration|author1=Richard Evan Jones |author2=Kristin H. López }}&lt;/ref&gt; ඒ පුරුෂ ජන්මාණු සෛල වන ශුක්‍රාණු අන්තර්ගත ශුක්‍ර තරලය පිරිමියාගේ ශිශ්නය තුළින් යෝනිය තුළට විදිනු ලැබීමෙනි. යෝනි විවරයෙන් ඇතුළු වන ශුක්‍රාණු ගැබ්ගෙල ඔස්සේ ගර්භාෂයටත්, එතැනින් පැලෝපියානු නාල තුළටත් ගමන් කරයි. එක් ශුක්‍ර විදුමක් තුළින් වරකට ශුක්‍රාණු මිලියන ගණනක් ඇතුලු වේ. ඒ සංසේචනය වීමේ සම්භාවිතාවය වැඩි කරමිනි. නමුත් එක් ශුක්‍රාණුවක් ඩිම්බයක් සංසේචනය කිරීමට ප්‍රමාණවත් වේ. සරු ඩිම්බයක් පැලෝපියානු නාල තුළ මුණගැසුණු විට පුරුෂ ජන්මාණුව ඒ සමග එක් ව සංසේචනය වන අතර ඉන් අනතුරු ව නව කළලයක් බිහි වේ. සංසේචිත ඩිම්බයක් ගර්භාෂයට පැමිණි විට ගර්භාෂ බිත්තියේ (එන්ඩොමෙට්‍රියමේ) රෝපණය වන අතර ස්ත්‍රියගේ ගර්භනීබව ඉන් අනතුරුව ඇරඹේ. &lt;ref name=&quot;Evan Jones&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Starr3&quot;&gt;{{cite book| author = Cecie Starr|author2= Beverly McMillan|title = Human Biology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2015 | page = 339| accessdate = December 27, 2017 |isbn = 978-1305445949| url =https://books.google.com/books?id=lS5-BAAAQBAJ&amp;pg=PT339}}&lt;/ref&gt;

ලිංගික සංසර්ගයෙන් පසු ප්‍රජනනය සිදුවීමට වැඩි නැඹුරුවක් පෙන්වා ඇත්තේ (වැඩි ගැබ්ගැනීම් ගණනක් සිදු වන්නේ) [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් චක්‍රය]] තුළ, ඔසප්වීමෙන් පසු එළඹෙන පළමු හෝ දෙවන දිනට දින 5කට කලින් කාලය තුළ ය.&lt;ref&gt;Pages.242,374 in: {{cite book|title=Taking Charge of Your Fertility|url=https://archive.org/details/takingchargeofyo00toni|url-access=registration|last=Weschler|first=Toni|publisher=HarperCollins|year=2002|isbn=978-0-06-093764-5|edition=Revised|location=New York|pages=[https://archive.org/details/takingchargeofyo00toni/page/359 359–361]}}&lt;/ref&gt; ප්‍රජනනය සිදුවීමේ ඉඩකඩ වඩාත් වැඩිකිරීමට සෑම දින 1ක් 2ක් සදහා ම&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/getting-pregnant/in-depth/how-to-get-pregnant/art-20047611|title=How to get pregnant|website=[[Mayo Clinic]]|date=2016-11-02|accessdate=2018-02-16}}&lt;/ref&gt; හෝ සෑම දින 2ක් 3ක් සදහා ම&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nice.org.uk/guidance/cg156/ifp/chapter/trying-for-a-baby|title=Fertility problems: assessment and treatment, Clinical guideline [CG156]|website=[[National Institute for Health and Care Excellence]]|accessdate=2018-02-16}} Published date: February 2013. Last updated: September 2017&lt;/ref&gt; ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීමට ද නිර්දේශ කරති. යෝනිය තුළට ශුක්‍ර තරලය විදීම සිදුවන තාක් දුරට ප්‍රජනනය සිදුවීමට ඇති ඉඩකඩ කෙරෙහි යොදාගන්නා ලිංගික ඉරියව්වල බලපෑමේ කිසිදු වෙනසක් නොමැති බව අධ්‍යයන විසින් පෙන්වා දී තිබේ.&lt;ref name=&quot;americanpregnancy&quot;&gt;{{cite web|url=http://americanpregnancy.org/getting-pregnant-ebook/p7M7O0q1c71703C/gettingpregnant.pdf|title=The Essential Guide to Getting Pregnant|website=American Pregnancy Association|author=Dr. Philip B. Imler &amp; David Wilbanks|date=November 2019}}&lt;/ref&gt; 

==සෞඛ්‍යය බලපෑම== 
===වාසි=== 
මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් ලිංගික සංසර්ගය ඇතුලු ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් පොදු වශයෙන් සෞඛ්‍යයමය වාසි රැසක් ගෙනදෙන බව හෙළි වී ඇත. එනම් ශරීරයේ ප්‍රතිදේහ නිර්මාණය කිරීම වැඩිකිරීම මගින් ප්‍රතිශක්තිය ඉහළ නැංවීම සහ අනතුරුව සිදුවන රුධිර පීඩනයේ අඩුවීම&lt;ref name=&quot;Steptoe&quot;&gt;{{cite book| author = Andrew Steptoe| author2 = Kenneth Freedland| author3 = J. Richard Jennings| author4 = Maria M. Llabre| author5 = Stephen B Manuck| author6 = Elizabeth J. Susman|title =Handbook of Behavioral Medicine: Methods and Applications| publisher = [[Springer Science &amp; Business Media]] | year = 2010 | pages = 60–61 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-0387094885| url =https://books.google.com/books?id=Si9TtI5AGIEC&amp;pg=PA60}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hornstein&quot;&gt;{{cite book| author = Theresa Hornstein| author2 = Jeri Schwerin|title =Biology of Women| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2012 | page = 205 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-1285401027| url =https://books.google.com/books?id=ibgKAAAAQBAJ&amp;pg=PA205}}&lt;/ref&gt; සහ පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා අවදානම අඩුවීම වේ.&lt;ref name=&quot;Steptoe&quot;/&gt; ලිංගිකමය සමීපතාවය සහ සුරතාන්තයන් විසින් ශරීරය තුළ ඔක්සිටොසීන් (මෙය ආදර හෝර්මෝනය නමින් ද හැදින් වේ.) හෝර්මෝනයේ  මට්ටම වැඩිකිරීම සිදුකරන අතර මෙම හෝර්මෝනය මිනිසුන් අතර බැදීම් සහ අන්‍යෝන්‍ය විශ්වාසය ගොඩනංවාගැනීමට උපකාර වේ.&lt;ref name=&quot;Hornstein&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Sigelman&quot;&gt;{{cite book| author = Carol Sigelman| author2 = Elizabeth Rider|title =Life-Span Human Development| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2011 | page = 452 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-1111342739| url =https://books.google.com/books?id=8smBuRecmDsC&amp;pg=PT480}}&lt;/ref&gt; ඔක්සිටොසීන් හෝර්මෝනය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් කෙරෙහි වැදගත් බලපෑමක් ඇති බව සැලකෙන අතර පිරිමින්ට සාපේක්ෂව කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් ලිංගික ආකර්ෂණය හෝ ලිංගික හැසිරීම් රාගය සහ ආලය පිළිබද ක්‍රියා ලෙස සලකන්නේ ඇයි ද යන්න මෙයින් පැහැදිලි වේ.&lt;ref name=&quot;Freberg&quot;/&gt; වයස 18 සහ 102 අතර පුද්ගලයන් 3500ක් යොදාගනිමින් සායනික ස්නායුමනෝවෛද්‍ය ඩේවිඩ් වීක්ස් විසින් සිදුකළ දීර්ඝකාලීන අධ්‍යයනයකින් පෙන්වා දෙන්නේ දෛනික මට්ටමින් ලිංගික හැසිරීම්වල නිරත වීම මිනිසුන්ගේ වයස සැබෑ වයසට වඩා තරුණ පෙනුමක් පෙනීමට හේතු විය හැකි බවයි. පර්යේෂණයට සහභාගී වූ පුද්ගලයන්ගේ ඡායාරූප කෙරෙහි සිදුකළ නොනැඹුරු ඇගැයීම් මගින් මෙම නිගමනයට එළඹෙන ලදී. &lt;ref&gt;{{cite book|last=Northrup|first=Christiane|title=Women's Bodies, Women's Wisdom: Creating Physical and Emotional Health and Healing|year=2010|publisher=Bantam|isbn=978-0-553-80793-6|page=232|url=https://books.google.com/books?id=V9S3keMnie8C&amp;pg=PA232&amp;lpg=PA232|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;
===අවදානම්=== 
ලිංගික සබදතා (එනම් යෝනිමය, ගුද, මුඛ සංසර්ගයන් හෝ අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම්) මගින් පැතිරෙන බැක්ටීරියා, වයිරස හා පරපෝෂිතයන් හා එම ආසාදන ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග ලෙස හැදින්වේ.&lt;ref name=&quot;Hoeger&quot;&gt;{{cite book|vauthors=Hoeger W, HS, FA, HC|title=Principles and Labs for Fitness and Wellness| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2016 | pages = 538–540|isbn = 978-1337099974| url =https://www.google.com/books/edition/Principles_and_Labs_for_Fitness_and_Well/wdq5DQAAQBAJ?hl=PA538}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Women2017&gt;{{Cite web|url=https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/sexually-transmitted-infections|title=Sexually transmitted infections|website=womenshealth.gov|language=en|access-date=2017-12-08|date=2017-02-22}}{{PD-notice}}&lt;/ref&gt; මුඛ සංසර්ගය යෝනිමය හා ගුද සංසර්ගයට වඩා අවදානම්සහගත බවින් අඩු ය.&lt;ref name=&quot;Gulanick&quot;&gt;{{cite book|vauthors=GM, MJ|title=Nursing Care Plans - E-Book: Diagnoses, Interventions, and Outcomes| publisher = [[Elsevier Health Sciences]] | year = 2016 | page = 725|isbn = 978-0323428101| url =https://www.google.com/books/edition/Nursing_Care_Plans_E_Book/NK2ADQAAQBAJ?hl=PA725}}&lt;/ref&gt; බොහෝ අවස්ථාවන්වල දී ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග, රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන අතර තමා ද නොදැනුවත් ව ලිංගික සහකරුවකුට හෝ වෙනත් අයකුට රෝගය කෙනකු වෙතින් සම්ප්‍රේෂණය වීමට වැඩි අවදානමක් මේ නිසා පවතී. &lt;ref&gt;{{cite book|vauthors=Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA|title=Medical microbiology|date=2013|publisher=Mosby|location=St. Louis, MO|isbn=978-0-323-08692-9|page=418|edition=7th|url=https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&amp;pg=PA418 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151201070705/https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&amp;pg=PA418 |archivedate=2015-12-01|df=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Goering|first1=Richard V.|title=Mims' medical microbiology |date=2012 |publisher=Saunders|location=Edinburgh|isbn=978-0-7234-3601-0 |page=245 |edition=5th |url=https://books.google.com/books?id=pzQayLEQ5mQC&amp;pg=PA245|df=}}&lt;/ref&gt; 

සෑම වසරක ම ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග ආසාදනය වීමේ නව සිද්ධි මිලියන 19ක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළින් වාර්තා වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=STD Trends in the United States: 2010 National Data for Gonorrhea, Chlamydia, and Syphilis|url=https://www.cdc.gov/std/stats10/trends.htm|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|accessdate=September 15, 2012}}&lt;/ref&gt; 2005 වසරේ දී ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කළ පරිදි වයස 15ත් 49ත් අතර සිටින මිලියන 448ක පිරිසකට වසරක් තුළ (සිපිලිස්, ගොනෝරියා, ක්ලැමීඩියා වැනි) සුව කළ හැකි ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග වැළදී ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO 2015&quot;&gt;{{cite web| title=Sexually transmitted infections (STIs)|publisher=World Health Organization| url = http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/| accessdate = June 20, 2015}}&lt;/ref&gt; ඇතැම් ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග ලිංගිකමය වණ වැනි ලක්ෂණ පෙන්විය හැකි අතර මෙවැනි ලක්ෂණ නොපෙන්වන රෝග ද ඇතුලුව මෙම රෝග එච්. වී. අයි. ආසාදනය වීමේ හා අන් අයට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ අවදානම දස ගුණයක් දක්වා වැඩි කරයි.&lt;ref name=&quot;WHO 2015&quot; /&gt; හෙපටයිටිස් බී රෝගය ද ලිංගික සබදතා තුළින් සම්ප්‍රේෂණය විය හැකි ය.&lt;ref&gt;[https://www.cdc.gov/hepatitis/HBV/HBVfaq.htm#treatment CDC Hepatitis B Information for Health Professionals] Accessed May 27, 2010&lt;/ref&gt; ලොව පුරා දරුණු ගණයේ හෙපටයිටිස් බී රෝග වාහකයෝ මිලියන 257ක් පමණ සිටිති.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hepatitis B|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-b |publisher=[[World Health Organization]]|date=18 July 2018}}&lt;/ref&gt; එච්. අයි. වී. යනු ලොව ප්‍රමුඛ ම මාරක ආසාදනවලින් එකක් වන අතර වසංගතය ඇරඹුණු සමයේ සිට මේ දක්වා මෙමගින් දළ වශයෙන් මිලියන 30ක් මියයන්නට ඇතැ යි 2010 වසරේ දී ඇස්තමේන්තු කරන ලදී. ලොව පුරා නව එච්. අයි. වී. ආසාදන මිලියන 2.7ක් සිදුවන බවට 2010 දී ඇස්තමේන්තු කරන ලදී. මෙයින් මිලියන 1.9ක් ම, එනම් 70%ක් ම සිදුවන්නේ අප්‍රිකාව තුළ ය. ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය තවදුරටත් පවසන පරිදි “එච්. අයි. වී. ආශ්‍රිත රෝග තත්ත්වවලින් මියයන බවට 2010 වසරේ දී ගණන් බලා ඇති මිලියන 1.2ක් වන අප්‍රිකානු පිරිස ගෝලීය සමස්තය වන මිලියන 1.8ක් වන එවැනි මරණවලින් 69%ක ප්‍රතිශතයක් වෙයි.”&lt;ref name=&quot;WHO-HIV&quot;&gt;{{cite web|title=HIV/AIDS|url=http://www.who.int/gho/hiv/en/index.html|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=September 15, 2012}}&lt;/ref&gt; රුධිර පරීක්ෂාවන් තුළින් එච්. අයි. වී. ආසාදනය වී ඇති ද යන්න හදුනාගත හැකි අතර සුව කළ හැකි ක්‍රමයක් සොයාගෙන නැතත් ඒ සදහා ඇති ප්‍රති-රිට්රොවයිරස ඖෂධ භාවිතය තුළින් පාලනය කළ හැකි ය. එසේ රෝග තත්ත්වය කළමණාකරණය කරගනිමින් සෞඛ්‍යසම්පන්න සහ තෘප්තිමත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට රෝගීන් හට හැකියාව තිබේ. &lt;ref name=&quot;WHO-2012&quot;&gt;{{cite web|title=HIV/AIDS|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs360/en/index.html|work=Fact sheet N° 360|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=September 8, 2012|date=July 2012}}&lt;/ref&gt;  

ආසාදනය වී ඇති දැයි සැකයක් පවතින ඕනෑම විටක මුල දී ම වෛද්‍ය අංශ කරා යොමුවීම බෙහෙවින් ඵලදායක බව හැමවිට ම පාහේ පෙනීගොස් ඇත. ඇමරිකාවේ CDC ආයතනය පවසන පරිදි “එච්. අයි. වී. ආසාදිත සහකරුවකු වෙතින් වෛරසය ආසාදනය වීමට මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක දී ඇත්තේ යෝනිමය හෝ ගුද සංසර්ගයක දී ආසාදනය වීමට ඇති ඉඩට වඩා අඩු ඉඩකි.” නමුත් “මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එච්. අයි. වී. ආසාදනය වීමේ නිසැක හැකියාව මැනීම ඉතා දුෂ්කර” බව ද ඔවුහු පවසති. “මෙයට හේතුව බොහෝ පිරිස් ලිංගික ව හැසිරීමේ දී මුඛ සංසර්ගය සිදුකරන්නේ යෝනිමය/හා ගුද සංසර්ගය වැනි වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවන් ද ඇතුළත් කරගත් ලිංගික එකමුතුවක අංගයක් ලෙසින් වීමත්, එ බැවින් වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වූයේ මුඛ ලිංගික ක්‍රියාව හේතුවෙන් ද නැතිනම් වඩා අවදානම් සහගත වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවලින් ද යන්න නිශ්චිත ව නිගමනය කිරීමට නොහැකි වීම” යැයි ද ඔවුහු සදහන් කරති. සම-සාධක කිහිපයක් මගින් මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක් තුළින් එච්. අයි. වී. ආසාදනය වීමේ අවදානම වැඩි කළ හැකි බව ඔවුහු වැඩිදුරටත් පවසති. එනම් වණ, bleeding gums, ලිංගික තුවාල සහ වෙනත් (එච්. අයි. වී. හැර) ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග ආසාදනය වී පැවතීම වැනි කරුණු ය.&lt;ref name=&quot;CDC, oral sex&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC, oral sex&quot;&gt;{{cite web|title=Key Statistics from the National Survey of Family Growth|access-date=February 9, 2013|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url=https://www.cdc.gov/nchs/nsfg/abc_list_s.htm}}&lt;/ref&gt;  

2005 වසරේ දී ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කළ පරිදි සෑම වසරක ම ලොව පුරා කාන්තාවෝ මිලියන 123ක් ගර්භනී බවට පත්වෙති. එමෙන් ම මෙම ගර්භනීවීම්වලින් මිලියන 87කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අනපේක්ෂිත ගැබ්ගැනීම් ය. දළ වශයෙන් වසරකට ගර්භනී තත්ත්වයන්ගෙන් මිලියන 46ක් බලපෑම් මගින් ගබ්සා කිරීම සදහා යොමුකරවීම සිදුවේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Not Every Pregnancy is Welcome|url=http://www.who.int/whr/2005/chapter3/en/index3.html|work=The world health report 2005&amp;nbsp;– make every mother and child count|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=December 6, 2011}}&lt;/ref&gt;  

මොලයේ reward center (Nucleus accumbens) හි පවතින  ΔFosB (delta FosB) නමින් හැදින්වෙන ජාන පිටපත්කිරීමේ සාධකයක ප්‍රකාශනය වැඩිකිරීමට ලිංගික ක්‍රියාවට හැකි ය.&lt;ref name=&quot;ΔFosB reward&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Blum K, Werner T, Carnes S, Carnes P, Bowirrat A, Giordano J, Oscar-Berman M, Gold M | title = Sex, drugs, and rock 'n' roll: hypothesizing common mesolimbic activation as a function of reward gene polymorphisms | journal = Journal of Psychoactive Drugs | volume = 44 | issue = 1 | pages = 38–55 | year = 2012 | pmid = 22641964 | pmc = 4040958 | doi = 10.1080/02791072.2012.662112}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Natural and drug addictions&quot;&gt;{{cite journal | author = Olsen CM | title = Natural rewards, neuroplasticity, and non-drug addictions | journal = Neuropharmacology | volume = 61 | issue = 7 | pages = 1109–1122 |date=December 2011 | pmid = 21459101 | pmc = 3139704 | doi = 10.1016/j.neuropharm.2011.03.010 | url = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Amph and sex addiction&quot;&gt;&lt;!--Supplemental primary source--&gt;{{cite journal |vauthors=Pitchers KK, Vialou V, Nestler EJ, Laviolette SR, Lehman MN, Coolen LM | title = Natural and drug rewards act on common neural plasticity mechanisms with ΔFosB as a key mediator | journal = J. Neurosci. | volume = 33 | issue = 8 | pages = 3434–42 |date=February 2013 | pmid = 23426671 | pmc = 3865508 | doi = 10.1523/JNEUROSCI.4881-12.2013 }}&lt;/ref&gt;  මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දිනපතා අධික ලෙස නිරන්තර ව ලිංගික ක්‍රියාකාරකම්වල නියුතු වීම ΔFosB හි අධිප්‍රකාශනයට හේතු වෙමින් ලිංගික හැසිරීමට ඇබ්බැහිතාවක් ඇති කළ හැකි ය.&lt;ref name=&quot;ΔFosB reward&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Natural and drug addictions&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Amph and sex addiction&quot; /&gt; ලිංගික ඇබ්බැහිවීම හෝ අධිලිංගිකත්වය ආවේග පාලන අක්‍රමිකතාවන් හෝ චර්යා ඇබ්බැහියක් ලෙසින් සුලබ ව සලකනු ලැබේ. ස්නායුරසායනිකයක් (neurotocine) වන ඩොපැමින් හි අසාමාන්‍ය තත්ත්වයන් සමග මෙය සම්බන්ධ බව සැලකේ. ලිංගික සංසර්ගය කෙරෙහි ඇලී සිටීම සහ කෝලබවින් තොරවීම මෙහි ගතිලක්ෂණ වේ. මෙම ඇබ්බැහිකාරී චර්යාව  DSM-5 වර්ගීකරණයේ ආවේගී-ප්‍රේරණ චර්යා ආබාධය යටතේ වර්ග කළ යුතු බවට යෝජනා වී ඇත. ලිංගික සංසර්ගයට ඇති ඇබ්බැහිවීම ජානමය සාධක විසින් ගෙනයන්නක් බවට සමහරු සැක කරති. ලිංගික සංසර්ගයට ඇබ්බැහියක් ඇති අය තුළ මොලයේ ඇතිවන දෘෂ්‍ය ලිංගික සංඥා කෙරෙහි ප්‍රබල ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් පවතී. Those seeking [[Psychiatric treatment|treatment]] will typically see a physician for pharmacological management and therapy.&lt;!--&lt;ref name=&quot;Probstvan Eimeren2013&quot;&gt;{{cite journal|last1=Probst|first1=Catharina C.|last2=van Eimeren|first2=Thilo|title=The Functional Anatomy of Impulse Control Disorders|journal=Current Neurology and Neuroscience Reports|volume=13|issue=10|pages=386|year=2013|issn=1528-4042|doi=10.1007/s11910-013-0386-8|pmid=23963609|pmc=3779310}}&lt;/ref&gt;--&gt; අධිලිංගිකත්වයේ එක් ස්වරූපයක් වන්නේ ක්ලෙයින්-ලෙවින් සලක්ෂණය යි (Kleine-Levin syndrome). අධිනිද්‍රාව (hypersomnia) සහ අධිලිංගිකත්වය (hypersexuality) විසින් මෙය පෙන්නුම් කරන අතර දුර්ලභ තත්ත්වයකි.&lt;ref name=&quot;GuilleminaultMiglis2014&quot;&gt;{{cite journal|last1=Guilleminault|first1=Christian|last2=Miglis|first2=Mitchell|title=Kleine-Levin syndrome: a review|journal=Nature and Science of Sleep|volume=6|pages=19–26|year=2014|issn=1179-1608|doi=10.2147/NSS.S44750|pmid=24470783|pmc=3901778}}&lt;/ref&gt; 

ඇතැම්විට ලිංගික හැසිරීම මරණයට සෘජු හේතුකාරයක් විය හැකි ය. ඒ හෘද රුධිර සංසරණයේ ගැටලු හේතුවෙනි.&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kipshidze&quot;&gt;{{Cite book|author= Nicolas Kipshidze|author2= Jawad Fareed|author3= Patrick W. Serruys|author4= Jeff Moses | title = Textbook of Interventional Cardiovascular Pharmacology| year = 2007 | publisher = [[CRC Press]] |page=505 | isbn = 978-0203463048| url=https://books.google.com/books?id=13g_niZy0usC&amp;pg=PA505| accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot;&gt;{{cite journal|last=Dahabreh|first=Issa J.|title=Association of Episodic Physical and Sexual Activity With Triggering of Acute Cardiac Events. Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=March 23, 2011|volume=305|issue=12|pages=1225–33|doi=10.1001/jama.2011.336|pmid=21427375|pmc=5479331|quote=Acute cardiac events were significantly associated with episodic physical and sexual activity; this association was attenuated among persons with high levels of habitual physical activity.}}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් මෙවන් මරණ සුවිශේෂී පරිදි දුර්ලභ ය.&lt;ref name=&quot;Kipshidze&quot; /&gt; ඇතැම් අය, විශේෂයෙන් ම ශාරීරික ව්‍යායාම මද හෝ නොලැබෙන පුද්ගලයන් කෙරෙහි ලිංගික සංසර්ගය හෝ එවැනි වෙනයම් ඉදහිට නිරත වන වෙහෙසකර ශාරීරික ක්‍රියාවක නිරත වීමේ දී හෘදයාබාධයක් ඇතිවීමේ හෝ එවැන්නකින් හදිසි මරණයක් හෝ සිදුවීමේ මදක් වැඩි අවදානමක් ඇත.&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot; /&gt; මෙම වැඩි අවදානම දෛනික ව්‍යායාම මගින් (මුලුමනින් ම නැති නොවුවත්) අඩු කරගත හැක.&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot; /&gt; 

===කාලය සහ ලිංගික ගැටලු=== 

[[File:Kamasutra1.jpg|thumb|320px|]]

පිරිමියා ශුක්‍ර විදීමෙන් ලිංගික සංසර්ගය බොහෝවිට අවසන් වන බැවින් ඇතැම්විට ස්ත්‍රියට සුරතාන්තයට ළගාවීමට තරම් ප්‍රමාණවත් කාලයක් නොලැබීමට පුලුවන.&lt;ref name=&quot;Wincze&quot;&gt;{{Cite book|author= John Wincze | title = Enhancing Sexuality : A Problem-Solving Approach to Treating Dysfunction| year = 2009 | publisher = [[Oxford University Press]] |pages=56–60 | isbn = 978-0199718023| url=https://books.google.com/books?id=8YxbeHsgiGMC&amp;pg=PA56}}&lt;/ref&gt; තවද ක්ෂණික මෝචනය හෙවත් අනිසි ඉක්මන් ශුක්‍ර විදීම (premature ejaculation) නිතර දැකිය හැකි තත්ත්වයක් වන අතර සුරතාන්තයට පත්වීම සදහා කාන්තාවට පිරිමියාට වඩා වැඩි කාලයක් ලිංගික උත්තේජනය සිය සහකරුවා වෙතින් ලැබීම ස්වාභාවික ව අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Porst&quot;&gt;{{cite book |author = Hartmut Porst |author2 = Jacques Buvat|title =Standard Practice in Sexual Medicine| publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2008|accessdate=October 22, 2013 | page = 189|isbn = 978-1405178723|url=https://books.google.com/books?id=S4GJio79XOUC&amp;pg=PA189}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot;&gt;{{cite book |author = Emmanuele A. Jannini |author2 = Chris G. McMahon |authorlink3=Marcel D. Waldinger |author3 = Marcel D. Waldinger|title =Premature Ejaculation: From Etiology to Diagnosis and Treatment| publisher = [[Springer Publishing|Springer]] | year = 2012|accessdate=October 22, 2013 | pages = 159–162|isbn = 978-8847026469|url=https://books.google.com/books?id=iCXF3sWtgegC&amp;pg=PA159}}&lt;/ref&gt; වෙයිට්සන් සහ සෙසු අය පවසන පරිදි “බොහෝ යුවලයෝ සුරතාන්තය (යෝනි-ශිෂ්ණ) සංසර්ගය තුළින් ම අත්කරගත යුතු ය යන මතයට කොටු ව සිටිති. පෙරකෙළිය (foreplay) යන වචනයෙන් හැගවෙන්නේ ද වෙන යම් ඕනෑම ලිංගික උත්තේජනයක් හුදෙක් ප්‍රධාන ක්‍රියාවට සූදානම් කිරීමක් පමණක් බව ය. කාන්තාවන් හුදෙක් සංසර්ගය තුළින් සුරතාන්තයට ළගාවන්නේ පිරිමින්ට වඩා අඩු වශයෙනි.” එනිසා ඔවුහු සිය සහකරුවන් සතුටු කිරීමට ව්‍යාජ සුරතාන්තයක් මවාපෙන්වීමට පිරිමින්ට වඩා නැඹුරු වෙති. &lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;/&gt; 

1991 දී කින්සි (Kinsey) අධ්‍යයන ආයතනයේ පර්යේෂකයන් සදහන් කළ පරිදි “සත්‍ය. නම් ලිංගික අවයව විනිවිදීම සහ ශුක්‍ර විදීම අතර කාලය මිනිසාගෙන් මිනිසාට පමණක් නොව එක ම අයකු සංසර්ගයේ යෙදෙනෙ අවස්ථාවෙන් අවස්ථාවට ද වෙනස් වන බව ය.”  ඔවුන් වැඩිදුරටත් සදහන් කරන ලද්දේ ලිංගික සංසර්ගය පැවතිය යුතු සුදුසු කාල සීමාව විය යුත්තේ දෙදෙනාම අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් සතුටට පත්වීමට ගතවන්නේ කොපමණ කාලයක් ද එම කාලය බව ය. කින්සි සොයාගෙන ඇති පරිදි “පිරිමි 75%ක ප්‍රතිශතයක් ශිෂ්ණය ඇතුලු කිරීමෙන් මිනිත්තු 2ක් ඇතුළත ශුක්‍ර පිටකර තිබෙන නමුත් එම පුද්ගලයන් හෝ ඔවුන්ගේ සහකරුවන් මිනිත්තු 2 අන්‍යෝන්‍ය  සතුටකට ප්‍රමාණවත් ලෙස සලකන්නේ දැයි කින්සි විමසා නොමැති බව” අධ්‍යයන ආයතනය පෙන්වාදෙයි. “ඉතා මෑත සිදුකළ පර්යේෂණ වාර්තා තරමක් දිග සංසර්ග කාල වාර්තා කරන බව” ඔවුහු පෙන්වා දෙති. &lt;ref name=&quot;Reinisch&quot;&gt;{{cite book | title = The Kinsey Institute New Report On Sex| publisher = [[Macmillan Publishers|Macmillan]] | year = 1991 | pages = 129–130| accessdate = August 30, 2012 |isbn = 978-0312063863| url = https://books.google.com/?id=KsW6wPiXEd0C&amp;pg=PA129&amp;lpg=PA129 |author1=June M. Reinisch |author2=Ruth Beasley }}&lt;/ref&gt; 2008 වසරේ දී කැනඩියානු සහ ඇමරිකානු ලිංගික චිකිත්සකවරුන් විසින් සිදුකළ සමීක්ෂණයකින් හෙළි වූ පරිදි ලිංගික සංසර්ගය පවතින සාමාන්‍ය කාලය මිනිත්තු 7 වූ අතර මිනිත්තු 1 හා 2 ඉතා කෙටිබව ද, මිනිත්තු 3 සිට 7 ප්‍රමාණවත් බව ද, මිනිත්තු 7 සිට 13 ප්‍රිය කරන කාලය ලෙස/පවතින්නේ නම් වඩා හොද බව ද, මිනිත්තු 10 සිට 30 දිග වැඩි බව ද හෙළි විය.&lt;ref name=&quot;Carroll&quot;&gt;{{cite book | title =Sexuality Now: Embracing Diversity | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2009 | pages = 118, 252, and 264 | access-date =June 23, 2012 | url =
https://books.google.com/books?id=5f8mQx7ULs4C&amp;pg=PA118|isbn=978-0-495-60274-3| first = Janell L. | last = Carroll}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Corty EW, Guardiani JM | title = Canadian and American Sex Therapists' Perceptions of Normal and Abnormal Ejaculatory Latencies: How Long Should Intercourse Last? | journal = The Journal of Sexual Medicine | volume = 5 | issue = 5 | pages = 1251–1256 | year = 2008 | pmid = 18331255 | pmc = | doi = 10.1111/j.1743-6109.2008.00797.x }}&lt;/ref&gt; 

නිර්සුරතාන්තතාව (anorgasmia) යනු කෙතරම් ලිංගිකව උත්තේජනය කළ ද සුරතාන්තයට පත්වීමට නිරන්තර ව ඇතිවන දුෂ්කරතාව යි.&lt;ref name=&quot;Bullough&quot;&gt;{{cite book |author=Vern L Bullough |author2=Bonnie Bullough| title = Human Sexuality: An Encyclopedia | publisher =[[Routledge]]|page=32|year = 2014|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1135825027 |url =https://books.google.com/books?id=-cqlAgAAQBAJ&amp;pg=PA32}}&lt;/ref&gt; මෙය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ සැලකිය යුතු තරම් වැඩියෙන් දක්නට ඇත.&lt;ref name=&quot;Rosenthal&quot;&gt;{{cite book |first=Martha |last= Rosenthal| title = Human Sexuality: From Cells to Society | publisher =[[Cengage Learning]]|year = 2012|page=150|accessdate=October 22, 2013| isbn = 9780618755714 |url =https://books.google.com/books?id=d58z5hgQ2gsC&amp;pg=PT170}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot;&gt;{{cite book |author =Irving B. Weiner |author2 =George Stricker |author3 =Thomas A. Widiger|title =Handbook of Psychology, Clinical Psychology| publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2012|accessdate=October 22, 2013| pages = 172–175|isbn = 978-1118404430|url=https://books.google.com/books?id=A_NaK3cwQSsC&amp;pg=PA172}}&lt;/ref&gt; කාන්තාවන්ගේ ශරීරය සම්බන්ධයෙන් පවතින අඩු දැනුම, විශේෂයෙන් ම ලිංගිකත්වය පිළිබද පසුගාමී ආකල්ප තිබෙන සමාජවල ලිංගික අධ්‍යාපනය නිසි ලෙස නොලැබීම ද මෙයට හේතුවක් විය හැකි බව පැවසේ. ගැහැනියට සුරතාන්තය අත්කරගැනීමට මූලික වන්නේ භගමණිය (clitoris) යි.&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot; /&gt; එහෙත් ලිංගික සංසර්ගයේ දී යොදාගන්නා පිහිටුම විසින් උත්තේජනය වන්නේ භගමණියට වඩා ශිෂ්ණය යි. භගමණියේ පිහිටුම අනුව එය මදක් සැග ව පවතින බැවින් ගැහැනිය සුරතාන්තයට පත්වීමට නම් එය අතින් හෝ මුඛයෙන් (තොල්වලින් හෝ දිවෙන්) උත්තේජනය කිරීම මේ අනුව හැමවිටම මෙන් අවශ්‍ය  වෙයි.&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot; /&gt; දළ වශයෙන් කාන්තාවෝ 25%ක පමණ පිරිසක් සුරතාන්තයට පත්වීම සම්බන්ධ ගැටලුවලට මුහුණ දෙති.&lt;ref name=&quot;Carroll&quot; /&gt; 10%කට පමණ කෙදිනකවත් සුරතාන්තයක් ලැබී නැති අතර &lt;ref name=&quot;Plotnik&quot;&gt;{{cite book |author1=Rod Plotnik |author2=Haig Kouyoumdjian |title =Introduction to Psychology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2010 | page = 344|isbn = 978-0495903444| quote= Inhibited female orgasm refers to a persistent delay or absence of orgasm after becoming aroused and excited. About 10% of women never reach orgasm...}}&lt;/ref&gt; 40%ක් හෝ 40-50% පිරිසක් ලිංගික අතෘප්තිය හෝ ජීවිතයේ කිසියම් අවස්ථාවක ලිංගිකව පිබිදීම දුෂ්කර වීම පිළිබද ව පැමිණිළි කර තිබේ. &lt;ref name=&quot;Knoepp&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Knoepp LR, Shippey SH, Chen CC, Cundiff GW, Derogatis LR, Handa VL | title = Sexual complaints, pelvic floor symptoms, and sexual distress in women over forty | journal = [[The Journal of Sexual Medicine]] | volume = 7 | issue = 11 | pages = 3675–82 | year = 2010 | pmid = 20704643 | pmc = 3163299 | doi = 10.1111/j.1743-6109.2010.01955.x }}&lt;/ref&gt; 

යෝනි බන්ධය (vaginismus) යනු යෝනියේ ඇතුල් බිත්ති ඉබේ ම ආතතියකට ලක් වී තද වී සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ආකාරයකින් යෝනිය විනිවිදීම වේදනාකාරී සහ ඇතැම්විට සිදු කළ නොහැකි කාර්යයක් වීම යි. මෙය pubococcygeus පේශියේ තත්ත්වාරෝපිත ප්‍රතීක ක්‍රියාවකි. යෝනි බන්ධය මගහැරීම ඉතා අපහසු විය හැකි ය.  ඒ කාන්තාවක් ලිංගික සංසර්ගයේ දී වේදනාවක් දැනෙනු ඇතැ යි බියෙන් සිටින විටක දීද එම මානසික ආතතිය සංසර්ගය වේදනාකාරී කිරීමට හේතුවනසුලු මාංශ පේශිවල ගැස්මක් ඇතිකිරීමට හේතුවිය හැකි බැවිනි.&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Ferri&quot;&gt;{{cite book|author=Fred F. Ferri|title=Ferri's Clinical Advisor 2013,5 Books in 1, Expert Consult&amp;nbsp;— Online and Print,1: Ferri's Clinical Advisor 2013|publisher=[[Elsevier Health Sciences]]|isbn=978-0323083737|year=2012|page=1134|accessdate=November 29, 2014|url=https://books.google.com/books?id=OR3VERnvzzEC&amp;pg=PA1134}}&lt;/ref&gt; යෝනි බන්ධයට සිදුකරන ප්‍රතිකාර බොහෝවිට මනෝවිද්‍යාත්මක සහ චර්යාත්මක ක්‍රමවේද වන අතර යෝනි විදාරකයන් (vaginal dilators) ද යොදාගැනේ. &lt;ref name=&quot;Goldman&quot;&gt;{{cite book |author= Marlene B. Goldman |author2= Rebecca Troisi |author3= Kathryn M. Rexrode| title = Women and Health | publisher =[[Academic Press]]|page=351|year = 2012|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-0123849793 |url =https://books.google.com/books?id=mavb4v8w8bsC&amp;pg=PA351}}&lt;/ref&gt; Botox ප්‍රතිකාරකය පිළියමක් ලෙස භාවිතා කිරීම ද අත්හදා බලා ඇති අතර භාවිත කිරීම සිදු වේ. &lt;ref name=&quot;Comer&quot;&gt;{{cite book |author= Ronald J. Comer| title = Fundamentals of Abnormal Psychology | publisher =[[Macmillan Publishers|Macmillan]]|page=338|year = 2010|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1429216333 |url =https://books.google.com/books?id=y-FUzkLQ7GsC&amp;pg=PA338}}&lt;/ref&gt; වේදනාකාරී හෝ දුෂ්කර ලිංගික සංසර්ගය  dyspareunia තත්ත්ව යටතට ගැනේ. &lt;ref name=&quot;Goldman&quot; /&gt;

දළ වශයෙන් 49%ක් පිරිමි ශිශ්නය සෘජුකරගැනීම සම්බන්ධ කිසියම් ආකාරයක දුෂ්කරතාවකින් (erectile dysfunction) හෝ බෙලහීනත්වයෙන් (impotence) ඉදහිට හෝ පෙළෙන බව වාර්තා වී තිබේ. &lt;ref name=&quot;Schouten&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Schouten BW, Bohnen AM, Groeneveld FP, Dohle GR, Thomas S, Bosch JL | title = Erectile dysfunction in the community: trends over time in incidence, prevalence, GP consultation and medication use—the Krimpen study: trends in ED | journal = J Sex Med | volume = 7 | issue = 7 | pages = 2547–53 | date = July 2010 | pmid = 20497307 | doi = 10.1111/j.1743-6109.2010.01849.x }}&lt;/ref&gt; ක්ෂණික මෝචනය (සංසර්ගය ඇරඹී ඉතා ඉක්මනින් ශුක්‍ර පිටවීම) උදර්ජන දුෂ්කරතාවට වඩා බහුල බවට වාර්තා වී ඇතත් ප්‍රතිවිරුද්ධ මතයට සහය දෙන සංඛ්‍යා දත්තද පවතී.&lt;ref name=&quot;Porst&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Schouten&quot; /&gt; සමීක්ෂණවල දී සහභාගීකරුවන් තේරුම් ගන්නා ආකාරයන් වෙනස් වන නිසා ක්ෂණික මෝචනය සම්බන්ධ ව ඇති සංඛ්‍යා දත්ත උදර්ජන දුෂ්කරතාව පිළිබද සංඛ්‍යා දත්තයන්ට වඩා විවිධාකාර වේ.&lt;ref name=&quot;Porst&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot; /&gt; නිදසුන් ලෙස Mayo Clinic පවසන පරිදි “සංඛ්‍යා  දත්ත විවිධ වන නමුත් මිනිසුන් 3 දෙනෙකුගෙන් 1 අයෙක් තරම් ලොකු පිරිසක් කිසියම් අවස්ථාවක හෝ (ක්ෂණික මෝචනයට) ලක් වී ඇත.” &lt;ref name=&quot;Premature ejaculation&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mayoclinic.com/health/premature-ejaculation/DS00578|title=Premature ejaculation|publisher=[[Mayo Clinic]].com|accessdate=March 2, 2007}}&lt;/ref&gt; තවද “මාස්ටර්ස් සහ ජොන්සන් ගවේෂණය කළ පරිදි බොහෝ පිරිමින් වෛද්‍ය උපදෙස් පතන්නේ ශිශ්නය ප්‍රාණවත්කර ගැනීම සම්බන්ධ ගැටලුවලට වුවත් ක්ෂණික මෝචනය වඩාත් බහුල ලිංගික ගැටලුව වේ.” මෙයට හේතුව වන්නේ “15%ත් 20%ත් පිරිසක් ඉක්මන් ශුක්‍ර  විදීම පාලනය කරගැනීමේ ගැටලුවට මුහුණ දුන්නත් බොහෝදෙනා එය විසදුම් සෙවිය යුතු ගැටලුවක් ලෙස නොසැලකීමත්, කාන්තාවන් රැසකට සිය ලිංගික අවශ්‍යතා පැවසීම ගැටලු සහගත යමක් වීමත් ය.”&lt;ref name=&quot;Reinisch&quot; /&gt; ඇමරිකානු මෞත්‍රවේදීන්ගේ සංගමය (American Urological Association - AUA) පවසන පරිදි ක්ෂණික මෝචනය එක්සත් ජනපදයේ පිරිමින්ගෙන් 21%ක ප්‍රතිශතයක් මුහුණ දී තිබිය හැකි ගැටලුවකි.&lt;ref name=&quot;auanet.org&quot;&gt;{{cite web|title=Guideline on the pharmacologic management of premature ejaculation|publisher=[[American Urological Association]]|year=2004|accessdate=October 12, 2013|url=http://www.auanet.org/common/pdf/education/clinical-guidance/Premature-Ejaculation.pdf|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303170443/http://www.auanet.org/common/pdf/education/clinical-guidance/Premature-Ejaculation.pdf|archivedate=March 3, 2016|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; 

වෛද්‍ය හේතු මත බෙලහීනතාව ඇති වන පුද්ගලයන්ට Viagra, Cialis, සහ Levitra වැනි වෛද්‍ය නිර්දේශ යටතේ ලබාගත හැකි ඖෂධ පවතී. කෙසේනමුත් මෙම ඖෂධ නුවුමනා ලෙස ගැනීමෙන් වැළකෙන ලෙස වෛද්‍යවරු අනතුරු අගවති. ඒ මෙම ඖෂධවල ඇති, හෘදයාබාධ ඇතිවීමේ ඉඩකඩ වැඩිවීම වැනි බරපතල අවදානම් තත්ත්ව නිසා ය.&lt;ref name=&quot;Greenberg ED&quot;&gt;{{cite book |author= Jerrold S Greenberg |author2= Clint E. Bruess |author3= Dean Emeritus | title = Exploring the Dimensions of Human Sexuality | publisher =[[Jones &amp; Bartlett Publishers]]|page=633|year = 2010|accessdate=December 8, 2014| isbn = 978-0763797409 |url = https://books.google.com/books?id=6b36v8JHznIC&amp;pg=PA633}}&lt;/ref&gt; selective serotonin reuptake inhibitor (SSRI) සහ ප්‍රතිවිෂාද ඖෂධයක් වන dapoxetine ක්ෂණික මෝචනයට පිළියම් කිරීමට භාවිතා වී තිබේ.&lt;ref name=&quot;Balon&quot;&gt;{{cite book |author=Richard Balon |author2=Robert Taylor Segraves| title = Clinical Manual of Sexual Disorders | publisher =[[American Psychiatric Pub]]|page=292|year = 2009|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1585629053 |url =https://books.google.com/books?id=YuP3Hb0TMLQC&amp;pg=PA292}}&lt;/ref&gt; සායනික අත්හදාබැලීම්වල දී dapoxetine ඖෂධය ලබාගත් ක්ෂණික මෝචනයෙන් පෙළුණු පුද්ගලයෝ ඖෂධයෙන් තොර අවස්ථාවල දී සුරතාන්තයට පෙර සංසර්ගයේ නියුතු වීමට සමත් වූ කාලය තෙක් තුන් හතර ගුණයක කාලයක් සංසර්ගයේ නියුතු වීමට සමත් වූහ.&lt;ref name=&quot;Architectural Press&quot;&gt;{{cite book| title = The Architects' Journal |volume=221 |issue=17–21 | publisher =[[Architectural Press]]|page=16|year = 2005|accessdate=December 6, 2014|url =https://books.google.com/?id=7HlNAAAAYAAJ&amp;q=The+Architects%27+Journal,+Volume+221,+Issues+17-21&amp;dq=The+Architects%27+Journal,+Volume+221,+Issues+17-21}}&lt;/ref&gt; පමා වූ ශුක්‍ර විදීම (delayed ejaculation) තවත් ශුක්‍ර විදීම හා සම්බන්ධ රෝග තත්ත්වයකි. Fluvoxamine වැනි ප්‍රතිවිෂාදී ඖෂධයක් නිතර ගැනීමේ අතුරු ආබාධයක් ලෙස මෙය ඇතිවිය හැකි ය. කෙසේනමුත් සෑම SSRI වර්ගයක ම ශුක්‍ර විදීම පමාකිරීමේ හැකියාව ඇති අතර ශුක්‍ර විදීම පමාකිරීමේ අඩු ම හැකියාව ඇත්තේ  Fluvoxamine හි ය.&lt;ref name=&quot;Balon2&quot;&gt;{{cite book |author= Richard Balon |author2= Robert Taylor Segraves| title = Clinical Manual of Sexual Disorders | publisher =[[American Psychiatric Pub]]|page=281|year = 2009|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1585629053 |url =https://books.google.com/books?id=YuP3Hb0TMLQC&amp;pg=PA281}}&lt;/ref&gt; 

ප්‍රජනක අවයව සහ ව්‍යුහය ආශ්‍රිතව ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන වෛද්‍යය ප්‍රතිකාරයන්ගෙන් අනතුරු ව පවා ලිංගික සංසර්ගය සිදුකිරීමේ ගැටලුවක් ඇති නොවේ. මෙය කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන් විශේෂයෙන් සත්‍යයකි. ගර්භාෂය ඉවත් කිරීම, ඩිම්බකෝෂ ඉවත් කිරීම පැලෝපීය නාලය ඉවත් කිරීම, ගෙඩි ඉවත් කිරීම, විදාරණය කිරීම සහ සීරීම, කන්‍යා පටලය ඉවත් කිරීම, බාතොලින් ග්‍රන්ථි ශල්‍යකර්මය, cervical conization, යෝනි තොල්වලින් ඇතුලු කොටස (vestibule) ඉවත් කිරීම, යෝනියේ ඇතුලු තොල් කුඩා කිරීම, වැනි ප්‍රබල නාරිවේදමය සැත්කම්වලින් පසු පවා සංසර්ගයේ යෙදිය හැකි ය. ශල්‍යමය සහ විකිරණවේදී පිළිකා ප්‍රතිකාර සහ කීමෝතෙරපි ප්‍රතිකාරවලින් පසුව ද එසේ ම ය.  Reconstructive surgery remains an option for women who have experienced benign and malignant conditions.&lt;ref name=&quot;Hoffman2012&quot;&gt;{{cite book | last = Hoffman | first = Barbara | title = Williams gynecology | edition = 2nd | publisher = McGraw-Hill Medical |page=65 |location = New York | year = 2012 | isbn = 978-0071716727 }}&lt;/ref&gt;&lt;!--pages 1020-1348--&gt;

==මේවා ද බලන්න==
* [[ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය]]
* [[ලිංගික ප්‍රජනනය]]
*[[ස්වයං වින්දනය]]
*[[කායවිච්ඡේදවේදය]]
*[[සුන්නත්කිරීම]]

== වැඩිදුර කියවීමට ==
* {{cite book
 |last= රාජසූරිය 
 |first= මහේෂ් 
 |author-link=
 |date= 2016 
 |title= රතිය විදු ඇසින් : මානව ලිංගිකත්වයට විද්‍යාත්මක පිවිසුමක් 
 |url=
 |location= නුගේගොඩ 
 |publisher= සරසවි ප්‍රකාශකයෝ 
 |page= &lt;!-- or pages= --&gt;
 |isbn=978-955-671-408-1 
}}

* {{cite book
 |last= ගමගේ 
 |first= ආරියසේන යූ. 
 |author-link=
 |date= 
 |title= පුද්ගලිකයි රහසිගතයි 
 |url=
 |location=
 |publisher=
 |page= &lt;!-- or pages= --&gt;
 |isbn=
}}

==ආශ්‍රිත නාමාවලිය==
{{reflist}}

{{සැකිල්ල:ලිංගිකත්වය}}[[Category:ලිංගිකත්වය]][[Category:ලිංගික ක්‍රියා]]</text>
      <sha1>hliw6i0hr4d7wnb1bwpmydozpc0c8b0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795243</id>
      <parentid>795242</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:24:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37996-69</username>
        <id>79797</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98301" sha1="6oxm173gee5nnd6lp6zp510xc08941h" xml:space="preserve">{{ශිරස්කසටහන|මෙම ලිපිය ප්‍රාථමික වශයෙන් මානවයින් පිළිබඳව වෙයි. අනෙකුත් සතුන් සඳහා, [[සත්ත්ව ලිංගික චර්යාව]] බලන්න.}}

'''[https://en.joporn.name/most-popular/ ලිංගික සංසර්ගය]''' යනු හුදෙක් වින්දනයක් ලැබීමට හෝ [[ප්‍රජනනය]] පිණිස හෝ එකී අරමුණු දෙක ම පිණිස පුරුෂ [[ශිශ්නය]] ස්ත්‍රී [[යෝනිය]] තුළට ඇතුළු කිරීමේ සහ යෝනිය තුළ තිබිය දී ම තෙරපමින් ඉදිරියට හා පසුපසට කිරීමේ ක්‍රියාවයි.&lt;ref name=&quot;Most common&quot;&gt;Sexual intercourse most commonly means penile–vaginal penetration for sexual pleasure and/or sexual reproduction; dictionary sources state that it especially means this, and scholarly sources over the years agree. See, for example;
*{{cite dictionary |title=Sexual intercourse| dictionary=[[Dictionary.com]]| accessdate=November 22, 2019|url=https://www.dictionary.com/browse/sexual-intercourse}}
*{{cite dictionary |title=Sexual intercourse| dictionary=[[Merriam-Webster]]| accessdate=December 5, 2014|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexual%20intercourse}}
*{{cite web |title=Sexual intercourse|publisher=[[Macmillandictionary.com]]| accessdate=May 9, 2019|url=https://www.macmillandictionary.com/us/dictionary/american/sexual-intercourse}}
*{{cite book | title = Handbook of Adolescent Psychology | publisher = [[John Wiley &amp; Sons]]| year = 2004 | pages = 193–196 | accessdate = April 29, 2013 |isbn = 978-0471690443|url = 11111111https://books.google.com/books?id=_wXasY1HyAYC&amp;pg=PA193|quote=When researchers use the term ''sex'', they nearly always mean sexual intercourse&amp;nbsp;– more specifically, penile–vaginal intercourse. [...] The widespread, unquestioned equation of penile–vaginal intercourse with sex reflects a failure to examine systematically 'whether the respondent's understanding of the question matches what the researcher had in mind.'| author = Richard M. Lerner| author-link = Richard M. Lerner| author2 = Laurence Steinberg| author2-link = Laurence Steinberg}}
*{{cite book| author = Fedwa Malti-Douglas|title = Encyclopedia of Sex and Gender: A-C| publisher = [[Macmillan Publishers|Macmillan Reference]] | year = 2007 | page = 308 |isbn = 978-0028659619| url = |quote=Sexual intercourse. [T]he term coitus indicates a specific act of sexual intercourse that also is known as coition or copulation. This 'coming together' is generally understood in heteronormative terms as the penetration of a woman's vagina by a man's penis.}} 
*{{cite book| author = Irving B. Weiner| author2 = W. Edward Craighead|title = The Corsini Encyclopedia of Psychology |volume=4 | publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2010 | page = 1577|accessdate = August 21, 2013 |isbn = 978-0470170236| url = 11&quot;1111&quot;https://books.google.com/books?id=pUSG1BONmekC&amp;pg=PA1577 |quote=Human sexual intercourse, or coitus, is one of the most common sexual outlets among adults. Sexual intercourse generally refers to penile penetration of the vagina.}}
*{{cite book| author = Clint E. Bruess| author2 = Elizabeth Schroeder|title = Sexuality Education Theory and Practice| publisher = [[Jones &amp; Bartlett Publishers]] | year = 2013 | page = 152 | accessdate = December 5, 2014 |isbn = 978-1449649289| url =https://books.google.com/books?id=WWFW6-kkAVoC&amp;pg=PA152|quote=In many cultures around the world, vaginal sex is what is usually implied when people refer to 'having sex' or 'sexual intercourse.' It is the most frequently studied behavior and is often the focus of sexuality education programming for youth.}}
*{{cite book| author = Cecie Starr|author2= Beverly McMillan|title = Human Biology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2015 | page = 339| accessdate = December 27, 2017 |isbn = 978-1305445949| url =https://books.google.com/books?id=lS5-BAAAQBAJ&amp;pg=PT339|quote=Coitus and copulation are both technical terms for sexual intercourse. The male sex act involves an erection, in which the limp penis stiffens and lengthens. It also involves ejaculation, the forceful expulsion of semen into the urethra and out from the penis. [...] During coitus, pelvic thrusts stimulate the penis as well as the female's clitoris and vaginal wall. The stimulation triggers rhythmic, involuntary contractions in smooth muscle in the male reproductive tract, especially the vas deferens and the prostate. The contractions rapidly force sperm out of each epididymis. They also force the contents of seminal vesicles and the prostate gland into the urethra. The resulting mixture, semen, is ejaculated into the vagina.}}
*{{cite book| author = Janell L. Carroll|title = Sexuality Now: Embracing Diversity| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2018 | page = 289| accessdate = November 22, 2019 |isbn = 978-1337672061| url =https://books.google.com/books?id=9A9EDwAAQBAJ&amp;pg=PT289
|quote=Vaginal intercourse (also referred to as sexual intercourse) involves inserting the penis into the vagina.}}&lt;/ref&gt;  සාමාන්‍යයෙන් සිංහල භාෂාවේ ලිංගික සංසර්ගය, මෛථූන්‍ය, සම්භෝගය, සංවාසය යන වචන සේ ම ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ sexual intercourse සහ ලිංගික ව හැසිරීම යන අරුත දෙන [having] sex යන ක්‍රියාපදය ද යෝනි-ශිෂ්ණ සංසර්ගය (vaginal intercourse) සමග සමාන කර සලකනු ලැබුව ද ලිංගික සංසර්ගය (sexual intercourse) යන යෙදුම ගුද සංසර්ගය/පායුක සංසර්ගය (anal sex/anal intercourse), [[මුඛ සංසර්ගය]] හෙවත් මෞඛ ලෝලනය (oral sex) සහ ඇගිළි/කෙළිබඩු යෝනිගත කිරීම යන අන්තර්ග්‍රාහක ලිංගික ක්‍රියා සදහා පොදු යෙදුමක් ලෙස ද භාවිත වේ.&lt;ref name=&quot;health.discovery.com&quot;&gt;{{cite web| title= Sexual Intercourse | publisher=[[Discovery Channel|Discovery.com]]| accessdate=January 12, 2008 | url=http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/intercourse.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20080822040701/http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/intercourse.html|archivedate = August 22, 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rathus&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Rathus SA, Nevid JS, Rathus LF| title = Human Sexuality in a World of Diversity| year = 2010 | publisher = [[Allyn &amp; Bacon]] |page=251 | isbn = 978-0205786060|url=https://books.google.com/books?id=ZotYAAAAYAAJ&amp;q}}&lt;/ref&gt; 

[[ගොනුව:Paul Avril - Les Sonnetts Luxurieux (1892) de Pietro Aretino, 2.jpg|thumb| මිනිසුන්ව අතර වඩාත් සුලබ සංසර්ගික ඉරියව්ව වන [[මිෂනරි පිහිටුව|සාම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව (missionary position)]] හි ලිංගික සංසර්ගය,&lt;ref name=&quot;Roberts&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |title=සෙක්ස්|publisher=ලෝටස් ප්‍රෙස් |year=2006|page=145|isbn = 8189093592|accessdate=අගෝස්තු 17, 2012|url=https://books.google.com/?id=zDS9kC03x2IC&amp;pg=PA145&amp;lpg=PA145|author=කීත් රොබර්ට්ස් }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot;/&gt;[[එඩුවර්ඩ්-හෙන්රි ඇව්රිල්]] ගේ සිතුවමකි. ]]
මෙම ක්‍රියාව විෂමලිංගික යුවලක් අතර කායික සමීපතාව පෙන්නුම් කරන අතර මිනිසුන් අතර හුදෙක් ශාරීරික හෝ මානසික වින්දනය පිණිස ද භාවිත විය හැකි ය. එමෙන් ම එය විෂමලිංගික පෙම්වතුන් දෙදෙනෙක් හෝ යුවලක් අතර බැදීම වැඩිදියුණු කිරීමට ද හේතු වේ.&lt;ref name=health.discovery.com/&gt;&lt;ref name=&quot;Freberg&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Freberg L|title = Discovering Biological Psychology | publisher = [[Cengage Learning]] | pages =308–310|isbn = 978-0547177793| year = 2009|url=https://books.google.com/books?id=-zyTMXAjzQsC&amp;pg=PA308}}&lt;/ref&gt;  

ලිංගික සංසර්ගය තුළින් එකෙකු තුළ පවතින ලිංගිකමය රෝග අනිකා වෙත ආසාදනය වීමේ ඉඩකඩක් ද පවතින බැවින් මේ සිදුකිරීමේ දී ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් අනුගමනය කිරීමට දිරිමත් කිරීම සිදුකෙරේ.&lt;ref name=&quot;Hales&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Hales D|title=An Invitation to Health Brief 2010–2011| publisher = [[Cengage Learning]]|year = 2008|pages =269–271| isbn = 978-0495391920|url=https://books.google.com/books?id=oP91HVIMPRIC&amp;pg=PA269}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kumar&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Kumar B, Gupta S|title=Sexually Transmitted Infections| publisher = [[Elsevier Health Sciences]]|year = 2014|page=93|isbn = 978-8131229781|url=https://books.google.com/books?id=kQ9tAwAAQBAJ&amp;pg=PA93}}&lt;/ref&gt; 

විවිධ නීති පද්ධති තුළ ඇතැම්විට සංස්කෘතික අවශ්‍යතා ද හේතුවෙන් විවිධ පුද්ගල කාණ්ඩයන් හෝ සබදතාවන් අතර ලිංගික සංසර්ගය සම්බන්ධයෙන් සීමාවන් හෝ තහංචි පණවා තිබෙනු දැකිය හැකි ය. නිදසුන් ලෙස ලේ ඥාතීන් අතර, බාලවයස්කරුවන් සමග, ගණිකාවන් සමග, සතුන් සමග, අවිවාහකයන් අතර, විවාහයට පරිබාහිර පාර්ශ්වයන් සමග ලිංගික ව එක්වීම තහනම් කර තිබෙන අවස්ථා දැක්විය හැකි ය. සියලුම රටවල මේ සෑම ආකාරයක ම තහනම් කිරීම් දක්නට නැති වුව ද සෑම රටක ම පාහේ බාලවයස්කරුවන් සමග ලිංගික ව එක්වීම මෙන් ම කාන්තාවක් සමග ඇගේ කැමැත්තෙන් තොර ව ලිංගික ව එක්වීම ද තහනම් කර තිබේ. ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයෙන් පුද්ගලයකු ගන්නා තීරණ කෙරෙහි ආගමික මත ද බලපෑමක් සිදුකරයි. නිදසුන් ලෙස [[කන්‍යාභාවය]] සංකල්පයේ බලපෑම දැක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Carpenter&quot;&gt;{{Cite book|author=Laura M. Carpenter|title=Virginity Lost: An Intimate Portrait of First Sexual Experiences|publisher=[[New York University|NYU Press]]|year = 2005|pages=295 pages |isbn=978-0-8147-1652-6|url=https://books.google.com/books?id=pXXZn_qSoDoC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Intimate&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Strong B, DeVault C, Cohen TF |title=The Marriage and Family Experience: Intimate Relationship in a Changing Society| publisher = [[Cengage Learning]]|year = 2010|accessdate=October 8, 2011 |page = 186| isbn = 978-0-534-62425-5|url=https://books.google.com/?id=qjvoSOMB5JMC&amp;pg=PA186|quote=Most people agree that we maintain virginity as long as we refrain from sexual (vaginal) intercourse. But occasionally we hear people speak of 'technical virginity' [...] Data indicate that 'a very significant proportion of teens ha[ve] had experience with oral sex, even if they haven't had sexual intercourse, and may think of themselves as virgins' [...] Other research, especially research looking into virginity loss, reports that 35% of virgins, defined as people who have never engaged in vaginal intercourse, have nonetheless engaged in one or more other forms of heterosexual sexual activity (e.g., oral sex, anal sex, or mutual masturbation).}}&lt;/ref&gt; එමෙන් ම ආගමික මත ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියා සම්බන්ධ නෛතික සහ ප්‍රතිපත්තිමය කාරණා කෙරෙහි ද බලපෑම් කළ හැකි ය. ලිංගිකත්වය පිළිබද ආගමික මත ආගමින් ආගමට මෙන් ම එක ම ආගමක ද විවිධ පාර්ශ්වයන්/නිකායන් අතර වෙනස් වෙයි. කෙසේනමුත් අනාචාරය හෙලාදැකීම වැනි සැමට පොදු ආකල්ප ද දැකිය හැකි ය.  

ඇතැම් සත්ත්ව විශේෂයන්හි ලිංගික සංසර්ගය යෝනියක සහභාගීත්වයෙන් තොර ව සිදු වේ. නිදසුන් ලෙස ගුදය, මූත්‍ර විවරය සහ ප්‍රජනක විවරය යන තුනට ම එක් පොදු විවරයක් (ජම්බාලියක්) පවතින සතුන්ගේ ඒ හරහා පිරිමි සතුන් ශුක්‍රාණු ඇතුළු [https://en.joporn.name/most-popular/ කිරීම දැක්විය හැකි ය. බොහෝ ක්ෂීරපායී විශේෂ තුළ විරුද්ධ ලිංගිකයන් යුගල වීම සහ සංසර්ගය මදන සමය (ස්ත්‍රී ප්‍රජනක චක්‍රය තුළ සඵලතාවය උච්ඡත ම කාල සීමාව) තුළ සිදු වන්නේ ප්‍රජනනය සාර්ථක වීමේ වැඩි සම්භාවිතාවක් උදාකරගනිමිනි.]&lt;ref name=&quot;Kent&quot;&gt;{{Cite book| author =Michael Kent| title = Advanced biology| isbn = 978-0199141951| publisher = [[Oxford University Press]] | year = 2000 |pages =250–253|url=https://books.google.com/books?id=8aw4ZWLABQkC&amp;pg=PA250|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Thorpe&quot;&gt;{{Cite book| author = Showick Thorpe| author2 = Edgar Thorpe | title = The Pearson General Studies Manual 2009, 1/e | publisher = [[Pearson Education|Pearson Education India]]| year = 2009 |page = 1.79 | isbn =978-8131721339 |url=https://books.google.com/books?id=oAo1X2eagywC&amp;pg=RA1-PR17|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt; [https://en.joporn.name/most-popular/ කෙසේනමුත් බොනොබෝ, ඩොල්ෆින් සහ චිම්පන්සින් ගැහැනු සතා මදන සමයේ (estrus) සිටියත් නැතත් ලිංගික ව එක්වන බව සොයාගෙන තිබේ. එසේ ම මෙම සතුන් අතර සමලිංගික චර්යාවන් ද දක්නට ලැබෙන බව සොයාගෙන තිබේ.]&lt;ref name=&quot;Non-human&quot;&gt;*{{Cite book|authors=Herbert L. Petri, John M. Govern| title = Motivation: Theory, Research, and Application| year = 2012 | publisher = [[Cengage Learning]] |page= 24 | isbn = 978-1285401515|url=https://books.google.com/books?id=DbwKAAAAQBAJ&amp;pg=PA24}}
*{{cite journal |vauthors=Bailey NW, Zuk M | title = Same-sex sexual behavior and evolution | journal = Trends Ecol. Evol. | volume = 24 | issue = 8 | pages = 439–46 | date = August 2009 | pmid = 19539396 | doi = 10.1016/j.tree.2009.03.014 }}&lt;/ref&gt; [https://en.joporn.name/most-popular/ මෙම සතුන් අතර ලිංගික සංසර්ගය මදන නොවන සමයන් තුළ සිදුවීම මිනිසුන් මෙන් ම ඔවුන් ද එය වින්දනය පිණිස සිදුකරන්නක් බවට සාක්ෂියක් ලෙසත් ඔවුන්ගේ ප්‍රජා බැදීම් වැඩිදියුණු කිරීමට හේතු සාධකයක් ලෙසත් සලකා තිබේ.]&lt;ref name=&quot;Balcombe&quot;&gt;{{Cite book|last=Balcombe|first=Jonathan|authorlink= Jonathan Balcombe | title = Pleasurable Kingdom: Animals and the Nature of Feeling Good| year = 2006 |publisher = [[Palgrave Macmillan]] |pages= [00&quot;00&quot;00&quot;https://archive.org/details/pleasurablekingd00balc_0/page/106 106]–118 | isbn = 978-0230552272|url=https://archive.org/details/pleasurablekingd00balc_0|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

==චර්යාවන්==
===උත්තේජනය===
ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියාවක් පුලුල් පරාසයක පැතිරෙන ලිංගිකව උත්තේජනය කිරීම් අන්තර්ගත කරගත හැකි අතර ඒවා ශාරීරික හෝ මානසික විය හැකි ය. මිනිසුන් අතර බහුල ව භාවිත වන&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot;&gt;{{cite book|title=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|isbn = 978-0495553397|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2008|pages=422–423|accessdate=January 5, 2012 |url=https://books.google.com/books?id=Y6QRJb40C84C&amp;pg=PA422&amp;lpg=PA422|author1=Wayne Weiten |author2=Margaret A. Lloyd |author3=Dana S. Dunn |author4=Elizabeth Yost Hammer |quote=The man-above, or &quot;missionary,&quot; position is the most common [sex position].}}&lt;/ref&gt; සම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව (missionary position) හැරුණු විට තවත් [[ලිංගික සංසර්ගික ඉරියව්|සංසර්ගික ඉරියව්]] රැසක් ම පවතී. එසේ ම ඇතැම්විට ලිංගික-කෙළිබඩු ද යොදාගැනේ.&lt;ref name=&quot;Taormino&quot;&gt;{{cite book |last=Taormino |first=Tristan |authorlink=Tristan Taormino |title=The Big Book of Sex Toys|publisher=Quiver|year=2009 |accessdate=June 9, 2014|page=52|isbn=978-1-59233-355-4|url=https://books.google.com/books?id=Hfly-iMkWRkC&amp;pg=PA52}}&lt;/ref&gt; ලිංගික හැසිරීම්වලට පෙර යුවල [[පෙරකෙළිය|පෙරකෙළියේ]] නිරත වීම බොහෝවිට දැකගත හැකි අතර මෙය සහකරුවන් දෙදෙනා අතර ලිංගික ආවේගය ඇතිකිරීම සිදුකරන අතර ශිශ්නය සෘජුවීම, යෝනියේ ස්වාභාවික ලිහිසි දියර ගැලීම ද සිදුවීමට හේතු වන බැවින්&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;&gt;{{cite book|title=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|isbn =978-1-111-18663-0|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2011|pages=384–386|accessdate=January 5, 2012|url=https://books.google.com/?id=CGu96TeAZo0C&amp;pg=PT421 |author1=Wayne Weiten |author2=Dana S. Dunn |author3=Elizabeth Yost Hammer }}&lt;/ref&gt; සංසර්ගය සාර්ථක ව සිදුවීමට හේතු වේ. ලිංගික සංසර්ගය අතරතුර වුව ද සිපගැනීම, ලිංගිකමය ලෙස ස්පර්ශ කිරීම වැනි ක්‍රියා මගින් ද ලිංගික තෘප්තිය ළගාකරගැනීම මිනිසුන් අතර නිතර දැකිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Alters2&quot;&gt;{{cite book| author = Sandra Alters| author2 = Wendy Schiff|title =Essential Concepts for Healthy Living Update|publisher = [[Jones &amp; Bartlett Publishers]] | year = 2011 | page = [11&quot;11&quot;11&quot;https://archive.org/details/essentialconcept00sand_1/page/154 154] | accessdate = December 9, 2014 |isbn = 978-1449653743| url =https://archive.org/details/essentialconcept00sand_1| url-access = registration}}&lt;/ref&gt; 

අග්‍රේශ (primate) නොවන සත්ත්ව විශේෂවල ගැහැනු සතුන් මදන සමයේ දී පමණක් ලිංගික ව එක් වන නමුත්&lt;ref name=&quot;Pfaus2015&quot; /&gt; කාන්තාවන්ට සිය ඔසප් චක්‍රයේ ඕනෑම අවස්ථාවක දී ලිංගික එක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Reis&quot;&gt;{{Cite book|author= Harry T. Reis|author2= Susan Sprecher|author3= Susan K. Sprecher | title = Encyclopedia of Human Relationships |volume=1| year = 2009 | publisher = [[Sage Publications|SAGE]] |pages=541–543 | isbn = 978-1-4129-5846-2| url=https://books.google.com/books?id=3EkOwvSAtL4C&amp;pg=PA541}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dixson2012&quot;&gt;Dixson A.F. (2012) [https://global.oup.com/academic/product/primate-sexuality-9780199676613?cc=fr&amp;lang=en&amp; ''Primate sexuality: Comparative studies of the Prosimians, Monkeys, Apes, and Human Beings.''] Oxford University Press, 2nd edition.&lt;/ref&gt; විවිධ ජීවි විශේෂවල ලිංගික ෆෙරමෝන ලිංගික සංඥා නිකුත් කිරීමට උදව් වන නමුත් මිනිසුන් තුළ ෆෙරමෝන හදුනාගැනීමේ හැකියාව දුබල වී ඇති අතර එය අවශිෂ්ඨයක් පමණක් වේ.&lt;ref name=&quot;doty2014&quot;&gt;Doty R.L. (2014) [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK200980/ {{lang|en|Human Pheromones: Do They Exist?}}] in Mucignat-Caretta C. (Ed). ''Neurobiology of Chemical Communication.'' Boca Raton (FL): CRC Press, (19).&lt;/ref&gt; අග්‍රේශ නොවන විශේෂවල ගැහැනු සතුන් සංසර්ගයේ දී ස්වෙච්ඡාවෙන් ම ලෝර්ඩෝසිස් ඉරියව්වේ ස්ථානගත වන අතර අචල ව සිටිති. නමුත් මෙකී සංසර්ගාශ්‍රිත චාලකමය ප්‍රතීක ක්‍රියා කාන්තාවන් තුළ තවදුරටත් නො පවතී.&lt;ref name=&quot;Pfaus2015&quot;&gt;Pfaus J.G., Flanagan-Cato L.M., Blaustein J.D. (2015) Female sexual behavior. in Plant T., Zeleznik A. (Eds). Knobil and Neill's Physiology of Reproduction. Academic Press, 4th edition&lt;/ref&gt; 

සංසර්ගයේ නියුතු වීමේ දී සහකරුවෝ, ශිශ්නය උත්තේජනය කරමින් යෝනිය තුළ දී ම (ඉවතට නොගනිමින්) ඉදිරියට හා පසුපසට ගමන් කිරීමට හැකි වන පරිදි ශ්‍රෝණි ප්‍රදේශ සුදුසු පරිදි පිහිටුවීම සිදුකරති. මෙලෙස ඔවුන් දෙදෙනා ම හෝ එක් අයෙකුවත් [[සුරතාන්තය|සුරතාන්තයට]] පත්වන තුරු එකිනෙකා සහ තම තමන් ලිංගික ව උත්තේජනය කරගැනීම සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot;&gt;{{cite book|vauthors=Kahn AP, Fawcett J|title = The Encyclopedia of Mental Health | publisher = [[Infobase Publishing]] | year = 2008 | page = 111|isbn = 978-0-8160-6454-0| url = https://books.google.com/books?id=tTFYIh-HcYYC&amp;pg=PA111}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Starr2&quot;&gt;{{cite book|title=Human Biology|isbn =978-0495561811|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2008|page=314|accessdate=April 30, 2013|url=https://books.google.com/books?id=09reWGhFDqUC&amp;pg=PA314|author1=Cecie Starr |author2=Beverly McMillan }}&lt;/ref&gt; 

[[File:Manual stimulation of erogenous areas.jpg|thumb|Manual stimulation of erogenous areas]]

මානව ස්ත්‍රීන් සදහා ලිංගික ක්‍රියාවලිය තුළ දී [[භගමණිය|භගමණියේ]] උත්තේජනය සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටුකරන අතර 70%-80% ක කාන්තාවන් පිරිසකට සුරතාන්තයට පත්වීමට භගමණිය වෙනම ම (අතින් හෝ මුඛයෙන්) උත්තේජනය කිරීම අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Flaherty&quot;&gt;{{cite book|title=Psychiatry: Diagnosis &amp; therapy. A Lange clinical manual|isbn=978-0-8385-1267-8|publisher=[[McGraw-Hill|Appleton &amp; Lange]] (Original from Northwestern University)|year=1993|pages=[https://archive.org/details/psychiatrydiagno00flah/page/544 544 pages]|url=https://archive.org/details/psychiatrydiagno00flah/page/544|quote=The amount of time of sexual arousal needed to reach orgasm is variable&amp;nbsp;— and usually much longer&amp;nbsp;— in women than in men; thus, only 20–30% of women attain a coital climax. b. Many women (70–80%) require manual clitoral stimulation...|author1=Joseph A. Flaherty|author2=John Marcell Davis|author3=Philip G. Janicak}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kenneth Mah&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Mah K, Binik YM | title = The nature of human orgasm: a critical review of major trends | journal = [[Clinical Psychology Review]] | volume = 21 | issue = 6 | pages = 823–856 |date=January 7, 2001 | pmid = 11497209 | doi = 10.1016/S0272-7358(00)00069-6 | quote = Women rated clitoral stimulation as at least somewhat more important than vaginal stimulation in achieving orgasm; only about 20% indicated that they did not require additional clitoral stimulation during intercourse.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kammerer-Doak&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Kammerer-Doak D, Rogers RG | title = Female Sexual Function and Dysfunction | journal = Obstetrics and Gynecology Clinics of North America | volume = 35 | issue = 2 | pages = 169–183 |date=June 2008 | pmid = 18486835 | doi = 10.1016/j.ogc.2008.03.006 | quote = Most women report the inability to achieve orgasm with vaginal intercourse and require direct clitoral stimulation ... About 20% have coital climaxes...}}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් ලිංගික සංසර්ගය තුළ වක්‍ර ව සිදුවන භගමණියේ උත්තේජනය ද ඇතැම්විට ප්‍රමාණවත් විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Lloyd&quot;&gt;{{cite book|author=Elisabeth Anne Lloyd|title=The case of the female orgasm: bias in the science of evolution|isbn = 978-0-674-01706-1|publisher=Harvard University Press|year=2005|page=53|accessdate=January 5, 2012|url=https://books.google.com/books?id=6GFNvA6TvlwC&amp;pg=PA53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;O'Connell&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=O'Connell HE, Sanjeevan KV, Hutson JM | title = Anatomy of the clitoris | journal = The Journal of Urology | volume = 174 | issue = 4 Pt 1 | pages = 1189–95 | date = October 2005 | pmid = 16145367 | doi = 10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd | lay-url = 222222http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/5013866.stm | laydate =June 11, 2006 | laysource = [[BBC News]] | url = bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb33bbcfbb3https://semanticscholar.org/paper/a636539b4628b63dd839c8fbbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb33bbcfbb3878b8b8bcc586dc3f }}&lt;/ref&gt; මේ නිසා භගමණිය උත්තේජනය වීමේ හැකියාව වැඩිකිරීම පිණිස ඇතැම් යුවලයෝ, කාන්තාව ඉහළින් පිහිටන සංසර්ගික ඉරියව් (women in top position) යොදාගැනීම මෙන් ම සම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව තුළ ම හිදිමින් භගමණිය උත්තේජනය වීම වැඩිකරගැනීමේ අදහසින් කලව, ඉග වේගයෙන් උස් පහත් කරමින් ලිංගික හැසිරීම සමග සමපාත රිද්මයකින් තෙරපවීම සිදුකරති.&lt;ref name=&quot;Roberts&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hurlbert&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Hurlbert DF, Apt C | title = The coital alignment technique and directed masturbation: a comparative study on female orgasm | journal = [[Journal of Sex &amp; Marital Therapy]] | volume = 21 | issue = 1 | pages = 21–29 | year = 1995 | pmid = 7608994 | doi = 10.1080/00926239508405968 }}&lt;/ref&gt;  

ගුදය, ගුදමාර්ගය හෝ ගුද කපාටය උත්තේජනය කරමින් ලිංගික වින්දනයක් සැපයීම හෝ ලැබීම ගුද ලිංගික ක්‍රියා (anal sex) යනුවෙන් හැදින්වේ. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාර වන්නේ පිරිමියකුගේ ශිශ්නය තවත් අයකුගේ ගුදය තුළට ඇතුලු කිරීමෙන් ලිංගික වින්දනය ලැබීමේ/සැපයීමේ ක්‍රියාව (ගුද/පායුක සංසර්ගය) හැදින්වීමට වන නමුත් ලිංගික කෙළිබඩු හෝ ඇගිළි ගුදයට ඇතුලු කිරීම හෝ මුඛය මගින් ගුදය උත්තේජනය කිරීම (anilingus) ද ඉන් අදහස් විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Answer&quot;&gt;{{cite book|author =Barry R. Komisaruk|author2 =Beverly Whipple|author2-link =Beverly Whipple|author3 =Sara Nasserzadeh|author4 =Carlos Beyer-Flores|title=The Orgasm Answer Guide|isbn = 978-0-8018-9396-4|publisher=[[Johns Hopkins University Press|JHU Press]]|year=2009|pages=[https://archive.org/details/orgasmanswerguid00komi/page/108 108]–109|accessdate=November 6, 2011|url=https://archive.org/details/orgasmanswerguid00komi|url-access =registration}}&lt;/ref&gt; 

ලිංගික අවයව හෝ ගුදය උත්තේජනය කිරීම සදහා මුඛය යොදාගනිමින් සිදුකරන ඕනෑම ලිංගික ක්‍රියාවක් මුඛ ලිංගික ක්‍රියා (oral sex) යනුවෙන් හැදින්විය හැකි ය. Oral sex is sometimes performed to the exclusion of all other forms of sexual activity, and may include the ingestion or absorption of semen (during fellatio) or vaginal fluids (during cunnilingus).&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kamen&quot;&gt;{{Cite book| author = Paula Kamen| title = Her Way: Young Women Remake the Sexual Revolution | isbn = 978-0814747339| publisher = [[New York University Press]]| year = 2000|pages = 74–77| accessdate=September 5, 2012|url=https://books.google.com/?id=9bXq3Qc4py0C&amp;pg=PA74&amp;lpg=PA74}}&lt;/ref&gt;

භගමණිය, යෝනිමුව ආශ්‍රිත සෙසු පෙදෙස, යෝනිය හෝ ගුදය මතින් අත්ළ සහ ඇගිළි මෙහෙයවීමෙන් ලිංගිකව උත්තේජනය කිරීම සහ ලිංගිකව කුලප්පු කිරීම ඇගිළි එබීම (fingering) වේ. මෙය ලිංගික හැසිරීමක එක ම ක්‍රියාව ලෙසින් මෙන් ම පෙරකෙළිය හෝ වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවක අංගයක් ලෙස ද සිදුවිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Kinetics&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kinetics&quot;&gt;{{cite book| vauthors = Kinetics H | title = Health and Wellness for Life| publisher = Human Kinetics | year = 2009 | page = 207|isbn = 978-0-7360-6850-5| url =https://books.google.com/books?id=2GZ7N4wOeGYC pg=PA207}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hite&quot;&gt;{{cite book|last=Hite|first=Shere|author-link=Shere Hite|title=The Hite Report: A Nationwide Study of Female Sexuality |publisher=[[Seven Stories Press]]|year=2003|location=New York, NY|pages=512 pages|isbn=978-1-58322-569-1|accessdate=March 2, 2012|url=https://books.google.com/?id=s3OZaVn2wfkC&amp;lpg=PP1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Carroll2&quot;&gt;{{cite book | title =Sexuality Now: Embracing Diversity | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2009 | pages = 118, 252, and 264 | accessdate =June 23, 2012 | url = 58745874558745874858745874758745874458745874587458745874587458745874https://books.google.com/?id=5f8mQx7ULs4C&amp;pg=PA118&amp;lpg=PA118|isbn =978-0-495-60274-3| first = Janell L. | last = Carroll}}
&lt;/ref&gt;

===ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් සහ උපත් පාලන ක්‍රම===  
විෂමලිංගික යුවලයන් අතර භාවිත වන ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් ක්‍රම ගණනාවක් පවතින අතර නිර්-අන්තර්ග්‍රාහක ක්‍රමවලින් පමණක් ලිංගික වින්දනය ලැබීම ද ඉන් එකකි.&lt;ref name=&quot;Kumar&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Durham&quot;&gt;{{cite book|title=The Person With HIV/AIDS: Nursing Perspectives|edition=3rd|isbn = 978-8122300048|publisher=[[Springer Publishing|Springer Publishing Company]]|year=2000|page=103|accessdate=January 29, 2012|url=https://books.google.com/?id=WSCQ4L8kSXsC&amp;pg=PA103|author1=Jerry D. Durham |author2=Felissa R. Lashley }}&lt;/ref&gt; එමෙන් ම ඔවුහු මුඛ හෝ ගුද සංසර්ගය උපත් පාලන ක්‍රමයක් ලෙස ද භාවිත කරති.&lt;ref name=&quot;Crooks&quot;&gt;{{cite book | title = Our Sexuality | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2010 | pages = 286–289 | accessdate = August 30, 2012 |isbn = 978-0495812944| url = https://books.google.com/?id=MpRnPtmdRVwC&amp;pg=PA286&amp;lpg=PA286|quote=Noncoital forms of sexual intimacy, which have been called outercourse, can be a viable form of birth control. Outercourse includes all avenues of sexual intimacy other than penile–vaginal intercourse, including kissing, touching, mutual masturbation, and oral and anal sex. |author1=Robert Crooks |author2=Karla Baur }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Feldmann J, Middleman AB | title = Adolescent sexuality and sexual behavior | journal = Current Opinion in Obstetrics and Gynecology | volume = 14 | issue = 5 | pages = 489–493 | year = 2002 | pmid = 12401976 | doi=10.1097/00001703-200210000-00008}}&lt;/ref&gt; නමුත් ගුද සංසර්ගය හෝ වෙනත් එවැනි ලිංගික ක්‍රියාවක (අන්තර්ගාත්‍රා-සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ආකාරයකින් එකිනෙකාගේ ලිංගික අවයව අතර ඝර්ෂණයක) නියුතු වුව ද එහි දී ශිශ්නය යෝනියට සමීප වී තිබී, ඉන් නිකුත් වන ශුක්‍රාණු යෝනි මුව සමීපයේ තැන්පත් වී, එම ශුක්‍රාණු යෝනි ස්‍රාවයන් මගින් යෝනිය තුළට රැගෙන ගියේ නම් එවන් අවස්ථාවක දීද ගැබ් ගැනීම සිදු විය හැකි ය. ශිශ්නය යෝනියට සමීප නොවූ අවස්ථාවක දී ද ශුක්‍ර තරලය තැවරුණු අතැගිළි (හෝ වෙන යම් ලිංගික නොවන අවයවයක්) යෝනියෙහි ස්පර්ශ වීමෙන් ද ගැබ් ගැනීමේ අවදානමක් පවතී.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thomas|first=R. Murray|title=Sex and the American teenager seeing through the myths and confronting the issues|year=2009|publisher=[[Rowman &amp; Littlefield|Rowman &amp; Littlefield Education]]|location=Lanham, Md.|isbn=9781607090182|page=81|url=https://books.google.com/books?id=gM9EFgsJHyoC&amp;pg=PA81|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Edlin|first=Gordon|title=Health &amp; Wellness.|year=2012|publisher=[[Jones &amp; Bartlett Learning]]|isbn=9781449636470|page=213|url=https://books.google.com/books?id=csGk6j5rlN0C&amp;pg=PA213|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;

[[කොන්ඩම්|කොන්ඩම]] හෙවත් උපත් පාලන කොපු උපත් පාලනය සදහා මෙන් ම ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් පවත්වා ගැනීම සදහා ද භාවිත වෙයි.&lt;ref name=&quot;Mercer&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mercer&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Chin HB, Sipe TA, Elder R, Mercer SL, Chattopadhyay SK, Jacob V, Wethington HR, Kirby D, Elliston DB, Griffith M, Chuke SO, Briss SC, Ericksen I, Galbraith JS, Herbst JH, Johnson RL, Kraft JM, Noar SM, Romero LM, Santelli J | title = The Effectiveness of Group-Based Comprehensive Risk-Reduction and Abstinence Education Interventions to Prevent or Reduce the Risk of Adolescent Pregnancy, Human Immunodeficiency Virus, and Sexually Transmitted Infections | journal = American Journal of Preventive Medicine | volume = 42 | issue = 3 | pages = 272–294 | year = 2012 | pmid = 22341164 | doi = 10.1016/j.amepre.2011.11.006 | url = http://www.ajpmonline.org/article/S0749-3797(11)00906-8/abstract}}&lt;/ref&gt; [[ලිංගාශ්‍රිත රෝග|ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග]] වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස එය නිතර නිර්දේශ කරනු ලැබේ. National Institutes of Health (NIH) සහ ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානයේ වාර්තාවලට අනුව නිවැරදි ව සහ චිරකාලීන ව සිදුකරන ලැටෙක්ස් කොන්ඩම භාවිතය [[මානව ප්‍රතිශක්ති ඌණතා වෛරසය|එච්. අයි. වී.]]/[[ඒඩ්ස්]] ආසාදනය වීමේ අවදානම (එයින් තොර ව සංසර්ගයේ යෙදීමට සාපේක්ෂව) දළ වශයෙන් 85-99%ක ප්‍රතිශතයකින් අඩුකරන බව පෙනී යයි.&lt;ref&gt;{{cite conference|author=National Institute of Allergy and Infectious Diseases |authorlink=National Institute of Allergy and Infectious Diseases |author2=National Institutes of Health, Department of Health and Human Services |title=Workshop Summary: Scientific Evidence on Condom Effectiveness for Sexually Transmitted Disease (STD) Prevention |pages=13–15 |date=July 20, 2001 |location=Hyatt Dulles Airport, Herndon, Virginia |url=http://www3.niaid.nih.gov/about/organization/dmid/PDF/condomReport.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100307132024/http://www3.niaid.nih.gov/about/organization/dmid/PDF/condomReport.pdf |archivedate=March 7, 2010 |accessdate=March 20, 2009 |url-status=dead |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WHO condoms&quot;&gt;{{cite web|title=Effectiveness of male latex condoms in protecting against pregnancy and sexually transmitted infections|publisher=[[World Health Organization]]|year=2000|accessdate=July 23, 2013|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs243/en/index.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100509064325/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs243/en/index.html |archivedate=May 9, 2010 }}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් මුඛ සංසර්ගය පිණිස කොන්ඩම භාවිතා කෙරෙන්නේ කලාතුරකින් වන අතර ගුද සහ මුඛ සංසර්ගයන් පිණිස කොන්ඩම භාවිතා කිරීම ආශ්‍රිත සමීක්ෂණ ද සිදු ව ඇත්තේ ඉතා අඩු වශයෙනි.&lt;ref name=&quot;Kumar 2&quot;&gt;{{cite book|title=Sexually Transmitted Infections E book| author = Bhushan Kumar, Somesh Gupta| publisher = [[Elsevier Health Sciences]] | year = 2014 | page = 122 |isbn = 978-8131229781| url =https://www.google.com/books/edition/Sexually_Transmitted_Infections_E_book/kQ9tAwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=PA122}}&lt;/ref&gt; ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග වළක්වා ගැනීමේ වඩාත් ම ප්‍රතිඵලදායක ක්‍රමය වන්නේ යෝනික සංසර්ගය, ගුද සංසර්ගය හෝ මෞඛ ලෝලනය වැනි කිසිදු අන්තර්ග්‍රාහක ලිංගික ක්‍රියාවකින් වැළකී සිටීම ය.&lt;ref name=&quot;Mercer&quot; /&gt; 

උපත් පාලනය සම්බන්ධයෙන් ගන්නා තීරණ සහ ගත හැකි විකල්ප කෙරෙහි ආගමික මත, ස්ත්‍රී-පුරුෂ භූමිකාවන් සහ ජනවිශ්වාස වැනි සංස්කෘතික සාධක බල පෑමට ඉඩකඩ තිබේ.&lt;ref name=&quot;Hales2&quot;&gt;{{cite book | title = An Invitation to Health: Choosing to Change| publisher = [[Cengage Learning]]| year = 2010 | pages = 301–302| accessdate = March 30, 2013 |isbn = 978-0538736558| url = 0404&quot;0404&quot;04040404&quot;https://books.google.com/books?id=yPa0LZXizO4C&amp;pg=PA301 | author = Dianne Hales}}&lt;/ref&gt; [[අයර්ලන්තය]], [[ඉතාලිය]], [[පිලිපීනය]] වැනි දැඩි [[කතෝලික ධර්මය|කතෝලික]] රටවල දින ගණන/කැලැන්ඩර් ක්‍රමය මගින් සිදුකරන [[උපත් පාලනය]] කෙරෙහි වැඩි අවධාරණයක් සහ අනෙකුත් උපත් පාලන ක්‍රම කෙරෙහි අකමැත්තක් ද දැකිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt; ලෝක මට්ටමින් ගත් කළ වද සැත්කම් කිරීම ප්‍රචලිත ම උපත් පාලන ක්‍රමයක් වන අතර&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt; අන්තර්ගර්භාෂික මෙවලමක් තැන්පත් කිරීම (IUD)/ලූපය ප්‍රතිවර්තනය කළ හැකි ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම අතරින් වඩාත් ම ප්‍රචලිත සහ ඵලදායී ක්‍රමය වේ.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Winner2012&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Winner B, Peipert JF, Zhao Q, Buckel C, Madden T, Allsworth JE, Secura GM | title = Effectiveness of long-acting reversible contraception | journal = N. Engl. J. Med. | volume = 366 | issue = 21 | pages = 1998–2007 | year = 2012 | pmid = 22621627 | doi = 10.1056/NEJMoa1110855 | url = https://digitalcommons.wustl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3776&amp;context=open_access_pubs }}&lt;/ref&gt; පිළිසිදගැනීම සහ ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම (contraception) සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල නම් ජීවිතය සහ මරණය අතර තත්ත්වයන් උදාකර තිබේ. ඒ සෑම කාන්තාවන් 3න් 1ක් ම අවුරුදු 20ට පෙර දරුඋපතක් සිදුකිරීම හේතුවෙනි. කෙසේනමුත් මෙම රටවල සිදුවන අනාරක්ෂිත ගැබ්ගැනීම්වලින් 90%ක් ම ඵලදායී ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම භාවිතයෙන් වැළැක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt;   
===ප්‍රජනනය=== 
[[File:Pregnancy chance by day near ovulation.jpg|thumb|Chance of [[human fertilization|fertilization]] by [[menstrual cycle]] day relative to ovulation&lt;ref name=&quot;DunsonBaird1999&quot;&gt;{{cite journal|last1=Dunson|first1=D.B.|last2=Baird|first2=D.D.|last3=Wilcox|first3=A.J.|last4=Weinberg|first4=C.R.|title=Day-specific probabilities of clinical pregnancy based on two studies with imperfect measures of ovulation|journal=Human Reproduction|volume=14|issue=7|year=1999|pages=1835–1839|issn=1460-2350|doi=10.1093/humrep/14.7.1835|pmid=10402400|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;]]
මානව ප්‍රජනනය ස්වාභාවික වශයෙන් සිදුවන්නේ යෝනි-ශිශ්න සංසර්ගය ආධාරයෙනි.&lt;ref name=&quot;Evan Jones&quot;&gt;{{cite book|title=Human Reproductive Biology|isbn =978-0120884650|publisher=[[Academic Press]]|year=2006|pages=[https://archive.org/details/humanreproductiv0000jone_l0u3/page/604 604] pages&lt;!-- As the title of the book implies, almost the entire book discusses this matter.--&gt;|accessdate=November 8, 2012|url=https://archive.org/details/humanreproductiv0000jone_l0u3|url-access=registration|author1=Richard Evan Jones |author2=Kristin H. López }}&lt;/ref&gt; ඒ පුරුෂ ජන්මාණු සෛල වන ශුක්‍රාණු අන්තර්ගත ශුක්‍ර තරලය පිරිමියාගේ ශිශ්නය තුළින් යෝනිය තුළට විදිනු ලැබීමෙනි. යෝනි විවරයෙන් ඇතුළු වන ශුක්‍රාණු ගැබ්ගෙල ඔස්සේ ගර්භාෂයටත්, එතැනින් පැලෝපියානු නාල තුළටත් ගමන් කරයි. එක් ශුක්‍ර විදුමක් තුළින් වරකට ශුක්‍රාණු මිලියන ගණනක් ඇතුලු වේ. ඒ සංසේචනය වීමේ සම්භාවිතාවය වැඩි කරමිනි. නමුත් එක් ශුක්‍රාණුවක් ඩිම්බයක් සංසේචනය කිරීමට ප්‍රමාණවත් වේ. සරු ඩිම්බයක් පැලෝපියානු නාල තුළ මුණගැසුණු විට පුරුෂ ජන්මාණුව ඒ සමග එක් ව සංසේචනය වන අතර ඉන් අනතුරු ව නව කළලයක් බිහි වේ. සංසේචිත ඩිම්බයක් ගර්භාෂයට පැමිණි විට ගර්භාෂ බිත්තියේ (එන්ඩොමෙට්‍රියමේ) රෝපණය වන අතර ස්ත්‍රියගේ ගර්භනීබව ඉන් අනතුරුව ඇරඹේ. &lt;ref name=&quot;Evan Jones&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Starr3&quot;&gt;{{cite book| author = Cecie Starr|author2= Beverly McMillan|title = Human Biology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2015 | page = 339| accessdate = December 27, 2017 |isbn = 978-1305445949| url =https://books.google.com/books?id=lS5-BAAAQBAJ&amp;pg=PT339}}&lt;/ref&gt;

ලිංගික සංසර්ගයෙන් පසු ප්‍රජනනය සිදුවීමට වැඩි නැඹුරුවක් පෙන්වා ඇත්තේ (වැඩි ගැබ්ගැනීම් ගණනක් සිදු වන්නේ) [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් චක්‍රය]] තුළ, ඔසප්වීමෙන් පසු එළඹෙන පළමු හෝ දෙවන දිනට දින 5කට කලින් කාලය තුළ ය.&lt;ref&gt;Pages.242,374 in: {{cite book|title=Taking Charge of Your Fertility|url=https://archive.org/details/takingchargeofyo00toni|url-access=registration|last=Weschler|first=Toni|publisher=HarperCollins|year=2002|isbn=978-0-06-093764-5|edition=Revised|location=New York|pages=[https://archive.org/details/takingchargeofyo00toni/page/359 359–361]}}&lt;/ref&gt; ප්‍රජනනය සිදුවීමේ ඉඩකඩ වඩාත් වැඩිකිරීමට සෑම දින 1ක් 2ක් සදහා ම&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/getting-pregnant/in-depth/how-to-get-pregnant/art-20047611|title=How to get pregnant|website=[[Mayo Clinic]]|date=2016-11-02|accessdate=2018-02-16}}&lt;/ref&gt; හෝ සෑම දින 2ක් 3ක් සදහා ම&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nice.org.uk/guidance/cg156/ifp/chapter/trying-for-a-baby|title=Fertility problems: assessment and treatment, Clinical guideline [CG156]|website=[[National Institute for Health and Care Excellence]]|accessdate=2018-02-16}} Published date: February 2013. Last updated: September 2017&lt;/ref&gt; ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීමට ද නිර්දේශ කරති. යෝනිය තුළට ශුක්‍ර තරලය විදීම සිදුවන තාක් දුරට ප්‍රජනනය සිදුවීමට ඇති ඉඩකඩ කෙරෙහි යොදාගන්නා ලිංගික ඉරියව්වල බලපෑමේ කිසිදු වෙනසක් නොමැති බව අධ්‍යයන විසින් පෙන්වා දී තිබේ.&lt;ref name=&quot;americanpregnancy&quot;&gt;{{cite web|url=http://americanpregnancy.org/getting-pregnant-ebook/p7M7O0q1c71703C/gettingpregnant.pdf|title=The Essential Guide to Getting Pregnant|website=American Pregnancy Association|author=Dr. Philip B. Imler &amp; David Wilbanks|date=November 2019}}&lt;/ref&gt; 

==සෞඛ්‍යය බලපෑම== 
===වාසි=== 
මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් ලිංගික සංසර්ගය ඇතුලු ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් පොදු වශයෙන් සෞඛ්‍යයමය වාසි රැසක් ගෙනදෙන බව හෙළි වී ඇත. එනම් ශරීරයේ ප්‍රතිදේහ නිර්මාණය කිරීම වැඩිකිරීම මගින් ප්‍රතිශක්තිය ඉහළ නැංවීම සහ අනතුරුව සිදුවන රුධිර පීඩනයේ අඩුවීම&lt;ref name=&quot;Steptoe&quot;&gt;{{cite book| author = Andrew Steptoe| author2 = Kenneth Freedland| author3 = J. Richard Jennings| author4 = Maria M. Llabre| author5 = Stephen B Manuck| author6 = Elizabeth J. Susman|title =Handbook of Behavioral Medicine: Methods and Applications| publisher = [[Springer Science &amp; Business Media]] | year = 2010 | pages = 60–61 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-0387094885| url =https://books.google.com/books?id=Si9TtI5AGIEC&amp;pg=PA60}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hornstein&quot;&gt;{{cite book| author = Theresa Hornstein| author2 = Jeri Schwerin|title =Biology of Women| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2012 | page = 205 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-1285401027| url =https://books.google.com/books?id=ibgKAAAAQBAJ&amp;pg=PA205}}&lt;/ref&gt; සහ පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා අවදානම අඩුවීම වේ.&lt;ref name=&quot;Steptoe&quot;/&gt; ලිංගිකමය සමීපතාවය සහ සුරතාන්තයන් විසින් ශරීරය තුළ ඔක්සිටොසීන් (මෙය ආදර හෝර්මෝනය නමින් ද හැදින් වේ.) හෝර්මෝනයේ  මට්ටම වැඩිකිරීම සිදුකරන අතර මෙම හෝර්මෝනය මිනිසුන් අතර බැදීම් සහ අන්‍යෝන්‍ය විශ්වාසය ගොඩනංවාගැනීමට උපකාර වේ.&lt;ref name=&quot;Hornstein&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Sigelman&quot;&gt;{{cite book| author = Carol Sigelman| author2 = Elizabeth Rider|title =Life-Span Human Development| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2011 | page = 452 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-1111342739| url =https://books.google.com/books?id=8smBuRecmDsC&amp;pg=PT480}}&lt;/ref&gt; ඔක්සිටොසීන් හෝර්මෝනය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් කෙරෙහි වැදගත් බලපෑමක් ඇති බව සැලකෙන අතර පිරිමින්ට සාපේක්ෂව කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් ලිංගික ආකර්ෂණය හෝ ලිංගික හැසිරීම් රාගය සහ ආලය පිළිබද ක්‍රියා ලෙස සලකන්නේ ඇයි ද යන්න මෙයින් පැහැදිලි වේ.&lt;ref name=&quot;Freberg&quot;/&gt; වයස 18 සහ 102 අතර පුද්ගලයන් 3500ක් යොදාගනිමින් සායනික ස්නායුමනෝවෛද්‍ය ඩේවිඩ් වීක්ස් විසින් සිදුකළ දීර්ඝකාලීන අධ්‍යයනයකින් පෙන්වා දෙන්නේ දෛනික මට්ටමින් ලිංගික හැසිරීම්වල නිරත වීම මිනිසුන්ගේ වයස සැබෑ වයසට වඩා තරුණ පෙනුමක් පෙනීමට හේතු විය හැකි බවයි. පර්යේෂණයට සහභාගී වූ පුද්ගලයන්ගේ ඡායාරූප කෙරෙහි සිදුකළ නොනැඹුරු ඇගැයීම් මගින් මෙම නිගමනයට එළඹෙන ලදී. &lt;ref&gt;{{cite book|last=Northrup|first=Christiane|title=Women's Bodies, Women's Wisdom: Creating Physical and Emotional Health and Healing|year=2010|publisher=Bantam|isbn=978-0-553-80793-6|page=232|url=https://books.google.com/books?id=V9S3keMnie8C&amp;pg=PA232&amp;lpg=PA232|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;
===අවදානම්=== 
ලිංගික සබදතා (එනම් යෝනිමය, ගුද, මුඛ සංසර්ගයන් හෝ අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම්) මගින් පැතිරෙන බැක්ටීරියා, වයිරස හා පරපෝෂිතයන් හා එම ආසාදන ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග ලෙස හැදින්වේ.&lt;ref name=&quot;Hoeger&quot;&gt;{{cite book|vauthors=Hoeger W, HS, FA, HC|title=Principles and Labs for Fitness and Wellness| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2016 | pages = 538–540|isbn = 978-1337099974| url =https://www.google.com/books/edition/Principles_and_Labs_for_Fitness_and_Well/wdq5DQAAQBAJ?hl=PA538}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Women2017&gt;{{Cite web|url=https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/sexually-transmitted-infections|title=Sexually transmitted infections|website=womenshealth.gov|language=en|access-date=2017-12-08|date=2017-02-22}}{{PD-notice}}&lt;/ref&gt; මුඛ සංසර්ගය යෝනිමය හා ගුද සංසර්ගයට වඩා අවදානම්සහගත බවින් අඩු ය.&lt;ref name=&quot;Gulanick&quot;&gt;{{cite book|vauthors=GM, MJ|title=Nursing Care Plans - E-Book: Diagnoses, Interventions, and Outcomes| publisher = [[Elsevier Health Sciences]] | year = 2016 | page = 725|isbn = 978-0323428101| url =https://www.google.com/books/edition/Nursing_Care_Plans_E_Book/NK2ADQAAQBAJ?hl=PA725}}&lt;/ref&gt; බොහෝ අවස්ථාවන්වල දී ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග, රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන අතර තමා ද නොදැනුවත් ව ලිංගික සහකරුවකුට හෝ වෙනත් අයකුට රෝගය කෙනකු වෙතින් සම්ප්‍රේෂණය වීමට වැඩි අවදානමක් මේ නිසා පවතී. &lt;ref&gt;{{cite book|vauthors=Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA|title=Medical microbiology|date=2013|publisher=Mosby|location=St. Louis, MO|isbn=978-0-323-08692-9|page=418|edition=7th|url=https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&amp;pg=PA418 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151201070705/https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&amp;pg=PA418 |archivedate=2015-12-01|df=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Goering|first1=Richard V.|title=Mims' medical microbiology |date=2012 |publisher=Saunders|location=Edinburgh|isbn=978-0-7234-3601-0 |page=245 |edition=5th |url=https://books.google.com/books?id=pzQayLEQ5mQC&amp;pg=PA245|df=}}&lt;/ref&gt; 

සෑම වසරක ම ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග ආසාදනය වීමේ නව සිද්ධි මිලියන 19ක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළින් වාර්තා වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=STD Trends in the United States: 2010 National Data for Gonorrhea, Chlamydia, and Syphilis|url=https://www.cdc.gov/std/stats10/trends.htm|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|accessdate=September 15, 2012}}&lt;/ref&gt; 2005 වසරේ දී ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කළ පරිදි වයස 15ත් 49ත් අතර සිටින මිලියන 448ක පිරිසකට වසරක් තුළ (සිපිලිස්, ගොනෝරියා, ක්ලැමීඩියා වැනි) සුව කළ හැකි ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග වැළදී ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO 2015&quot;&gt;{{cite web| title=Sexually transmitted infections (STIs)|publisher=World Health Organization| url = http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/| accessdate = June 20, 2015}}&lt;/ref&gt; ඇතැම් ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග ලිංගිකමය වණ වැනි ලක්ෂණ පෙන්විය හැකි අතර මෙවැනි ලක්ෂණ නොපෙන්වන රෝග ද ඇතුලුව මෙම රෝග එච්. වී. අයි. ආසාදනය වීමේ හා අන් අයට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ අවදානම දස ගුණයක් දක්වා වැඩි කරයි.&lt;ref name=&quot;WHO 2015&quot; /&gt; හෙපටයිටිස් බී රෝගය ද ලිංගික සබදතා තුළින් සම්ප්‍රේෂණය විය හැකි ය.&lt;ref&gt;[https://www.cdc.gov/hepatitis/HBV/HBVfaq.htm#treatment CDC Hepatitis B Information for Health Professionals] Accessed May 27, 2010&lt;/ref&gt; ලොව පුරා දරුණු ගණයේ හෙපටයිටිස් බී රෝග වාහකයෝ මිලියන 257ක් පමණ සිටිති.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hepatitis B|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-b |publisher=[[World Health Organization]]|date=18 July 2018}}&lt;/ref&gt; එච්. අයි. වී. යනු ලොව ප්‍රමුඛ ම මාරක ආසාදනවලින් එකක් වන අතර වසංගතය ඇරඹුණු සමයේ සිට මේ දක්වා මෙමගින් දළ වශයෙන් මිලියන 30ක් මියයන්නට ඇතැ යි 2010 වසරේ දී ඇස්තමේන්තු කරන ලදී. ලොව පුරා නව එච්. අයි. වී. ආසාදන මිලියන 2.7ක් සිදුවන බවට 2010 දී ඇස්තමේන්තු කරන ලදී. මෙයින් මිලියන 1.9ක් ම, එනම් 70%ක් ම සිදුවන්නේ අප්‍රිකාව තුළ ය. ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය තවදුරටත් පවසන පරිදි “එච්. අයි. වී. ආශ්‍රිත රෝග තත්ත්වවලින් මියයන බවට 2010 වසරේ දී ගණන් බලා ඇති මිලියන 1.2ක් වන අප්‍රිකානු පිරිස ගෝලීය සමස්තය වන මිලියන 1.8ක් වන එවැනි මරණවලින් 69%ක ප්‍රතිශතයක් වෙයි.”&lt;ref name=&quot;WHO-HIV&quot;&gt;{{cite web|title=HIV/AIDS|url=http://www.who.int/gho/hiv/en/index.html|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=September 15, 2012}}&lt;/ref&gt; රුධිර පරීක්ෂාවන් තුළින් එච්. අයි. වී. ආසාදනය වී ඇති ද යන්න හදුනාගත හැකි අතර සුව කළ හැකි ක්‍රමයක් සොයාගෙන නැතත් ඒ සදහා ඇති ප්‍රති-රිට්රොවයිරස ඖෂධ භාවිතය තුළින් පාලනය කළ හැකි ය. එසේ රෝග තත්ත්වය කළමණාකරණය කරගනිමින් සෞඛ්‍යසම්පන්න සහ තෘප්තිමත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට රෝගීන් හට හැකියාව තිබේ. &lt;ref name=&quot;WHO-2012&quot;&gt;{{cite web|title=HIV/AIDS|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs360/en/index.html|work=Fact sheet N° 360|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=September 8, 2012|date=July 2012}}&lt;/ref&gt;  

ආසාදනය වී ඇති දැයි සැකයක් පවතින ඕනෑම විටක මුල දී ම වෛද්‍ය අංශ කරා යොමුවීම බෙහෙවින් ඵලදායක බව හැමවිට ම පාහේ පෙනීගොස් ඇත. ඇමරිකාවේ CDC ආයතනය පවසන පරිදි “එච්. අයි. වී. ආසාදිත සහකරුවකු වෙතින් වෛරසය ආසාදනය වීමට මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක දී ඇත්තේ යෝනිමය හෝ ගුද සංසර්ගයක දී ආසාදනය වීමට ඇති ඉඩට වඩා අඩු ඉඩකි.” නමුත් “මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එච්. අයි. වී. ආසාදනය වීමේ නිසැක හැකියාව මැනීම ඉතා දුෂ්කර” බව ද ඔවුහු පවසති. “මෙයට හේතුව බොහෝ පිරිස් ලිංගික ව හැසිරීමේ දී මුඛ සංසර්ගය සිදුකරන්නේ යෝනිමය/හා ගුද සංසර්ගය වැනි වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවන් ද ඇතුළත් කරගත් ලිංගික එකමුතුවක අංගයක් ලෙසින් වීමත්, එ බැවින් වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වූයේ මුඛ ලිංගික ක්‍රියාව හේතුවෙන් ද නැතිනම් වඩා අවදානම් සහගත වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවලින් ද යන්න නිශ්චිත ව නිගමනය කිරීමට නොහැකි වීම” යැයි ද ඔවුහු සදහන් කරති. සම-සාධක කිහිපයක් මගින් මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක් තුළින් එච්. අයි. වී. ආසාදනය වීමේ අවදානම වැඩි කළ හැකි බව ඔවුහු වැඩිදුරටත් පවසති. එනම් වණ, bleeding gums, ලිංගික තුවාල සහ වෙනත් (එච්. අයි. වී. හැර) ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග ආසාදනය වී පැවතීම වැනි කරුණු ය.&lt;ref name=&quot;CDC, oral sex&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC, oral sex&quot;&gt;{{cite web|title=Key Statistics from the National Survey of Family Growth|access-date=February 9, 2013|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url=https://www.cdc.gov/nchs/nsfg/abc_list_s.htm}}&lt;/ref&gt;  

2005 වසරේ දී ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කළ පරිදි සෑම වසරක ම ලොව පුරා කාන්තාවෝ මිලියන 123ක් ගර්භනී බවට පත්වෙති. එමෙන් ම මෙම ගර්භනීවීම්වලින් මිලියන 87කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අනපේක්ෂිත ගැබ්ගැනීම් ය. දළ වශයෙන් වසරකට ගර්භනී තත්ත්වයන්ගෙන් මිලියන 46ක් බලපෑම් මගින් ගබ්සා කිරීම සදහා යොමුකරවීම සිදුවේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Not Every Pregnancy is Welcome|url=http://www.who.int/whr/2005/chapter3/en/index3.html|work=The world health report 2005&amp;nbsp;– make every mother and child count|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=December 6, 2011}}&lt;/ref&gt;  

මොලයේ reward center (Nucleus accumbens) හි පවතින  ΔFosB (delta FosB) නමින් හැදින්වෙන ජාන පිටපත්කිරීමේ සාධකයක ප්‍රකාශනය වැඩිකිරීමට ලිංගික ක්‍රියාවට හැකි ය.&lt;ref name=&quot;ΔFosB reward&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Blum K, Werner T, Carnes S, Carnes P, Bowirrat A, Giordano J, Oscar-Berman M, Gold M | title = Sex, drugs, and rock 'n' roll: hypothesizing common mesolimbic activation as a function of reward gene polymorphisms | journal = Journal of Psychoactive Drugs | volume = 44 | issue = 1 | pages = 38–55 | year = 2012 | pmid = 22641964 | pmc = 4040958 | doi = 10.1080/02791072.2012.662112}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Natural and drug addictions&quot;&gt;{{cite journal | author = Olsen CM | title = Natural rewards, neuroplasticity, and non-drug addictions | journal = Neuropharmacology | volume = 61 | issue = 7 | pages = 1109–1122 |date=December 2011 | pmid = 21459101 | pmc = 3139704 | doi = 10.1016/j.neuropharm.2011.03.010 | url = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Amph and sex addiction&quot;&gt;&lt;!--Supplemental primary source--&gt;{{cite journal |vauthors=Pitchers KK, Vialou V, Nestler EJ, Laviolette SR, Lehman MN, Coolen LM | title = Natural and drug rewards act on common neural plasticity mechanisms with ΔFosB as a key mediator | journal = J. Neurosci. | volume = 33 | issue = 8 | pages = 3434–42 |date=February 2013 | pmid = 23426671 | pmc = 3865508 | doi = 10.1523/JNEUROSCI.4881-12.2013 }}&lt;/ref&gt;  මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දිනපතා අධික ලෙස නිරන්තර ව ලිංගික ක්‍රියාකාරකම්වල නියුතු වීම ΔFosB හි අධිප්‍රකාශනයට හේතු වෙමින් ලිංගික හැසිරීමට ඇබ්බැහිතාවක් ඇති කළ හැකි ය.&lt;ref name=&quot;ΔFosB reward&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Natural and drug addictions&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Amph and sex addiction&quot; /&gt; ලිංගික ඇබ්බැහිවීම හෝ අධිලිංගිකත්වය ආවේග පාලන අක්‍රමිකතාවන් හෝ චර්යා ඇබ්බැහියක් ලෙසින් සුලබ ව සලකනු ලැබේ. ස්නායුරසායනිකයක් (neurotocine) වන ඩොපැමින් හි අසාමාන්‍ය තත්ත්වයන් සමග මෙය සම්බන්ධ බව සැලකේ. ලිංගික සංසර්ගය කෙරෙහි ඇලී සිටීම සහ කෝලබවින් තොරවීම මෙහි ගතිලක්ෂණ වේ. මෙම ඇබ්බැහිකාරී චර්යාව  DSM-5 වර්ගීකරණයේ ආවේගී-ප්‍රේරණ චර්යා ආබාධය යටතේ වර්ග කළ යුතු බවට යෝජනා වී ඇත. ලිංගික සංසර්ගයට ඇති ඇබ්බැහිවීම ජානමය සාධක විසින් ගෙනයන්නක් බවට සමහරු සැක කරති. ලිංගික සංසර්ගයට ඇබ්බැහියක් ඇති අය තුළ මොලයේ ඇතිවන දෘෂ්‍ය ලිංගික සංඥා කෙරෙහි ප්‍රබල ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් පවතී. Those seeking [[Psychiatric treatment|treatment]] will typically see a physician for pharmacological management and therapy.&lt;!--&lt;ref name=&quot;Probstvan Eimeren2013&quot;&gt;{{cite journal|last1=Probst|first1=Catharina C.|last2=van Eimeren|first2=Thilo|title=The Functional Anatomy of Impulse Control Disorders|journal=Current Neurology and Neuroscience Reports|volume=13|issue=10|pages=386|year=2013|issn=1528-4042|doi=10.1007/s11910-013-0386-8|pmid=23963609|pmc=3779310}}&lt;/ref&gt;--&gt; අධිලිංගිකත්වයේ එක් ස්වරූපයක් වන්නේ ක්ලෙයින්-ලෙවින් සලක්ෂණය යි (Kleine-Levin syndrome). අධිනිද්‍රාව (hypersomnia) සහ අධිලිංගිකත්වය (hypersexuality) විසින් මෙය පෙන්නුම් කරන අතර දුර්ලභ තත්ත්වයකි.&lt;ref name=&quot;GuilleminaultMiglis2014&quot;&gt;{{cite journal|last1=Guilleminault|first1=Christian|last2=Miglis|first2=Mitchell|title=Kleine-Levin syndrome: a review|journal=Nature and Science of Sleep|volume=6|pages=19–26|year=2014|issn=1179-1608|doi=10.2147/NSS.S44750|pmid=24470783|pmc=3901778}}&lt;/ref&gt; 

ඇතැම්විට ලිංගික හැසිරීම මරණයට සෘජු හේතුකාරයක් විය හැකි ය. ඒ හෘද රුධිර සංසරණයේ ගැටලු හේතුවෙනි.&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kipshidze&quot;&gt;{{Cite book|author= Nicolas Kipshidze|author2= Jawad Fareed|author3= Patrick W. Serruys|author4= Jeff Moses | title = Textbook of Interventional Cardiovascular Pharmacology| year = 2007 | publisher = [[CRC Press]] |page=505 | isbn = 978-0203463048| url=https://books.google.com/books?id=13g_niZy0usC&amp;pg=PA505| accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot;&gt;{{cite journal|last=Dahabreh|first=Issa J.|title=Association of Episodic Physical and Sexual Activity With Triggering of Acute Cardiac Events. Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=March 23, 2011|volume=305|issue=12|pages=1225–33|doi=10.1001/jama.2011.336|pmid=21427375|pmc=5479331|quote=Acute cardiac events were significantly associated with episodic physical and sexual activity; this association was attenuated among persons with high levels of habitual physical activity.}}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් මෙවන් මරණ සුවිශේෂී පරිදි දුර්ලභ ය.&lt;ref name=&quot;Kipshidze&quot; /&gt; ඇතැම් අය, විශේෂයෙන් ම ශාරීරික ව්‍යායාම මද හෝ නොලැබෙන පුද්ගලයන් කෙරෙහි ලිංගික සංසර්ගය හෝ එවැනි වෙනයම් ඉදහිට නිරත වන වෙහෙසකර ශාරීරික ක්‍රියාවක නිරත වීමේ දී හෘදයාබාධයක් ඇතිවීමේ හෝ එවැන්නකින් හදිසි මරණයක් හෝ සිදුවීමේ මදක් වැඩි අවදානමක් ඇත.&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot; /&gt; මෙම වැඩි අවදානම දෛනික ව්‍යායාම මගින් (මුලුමනින් ම නැති නොවුවත්) අඩු කරගත හැක.&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot; /&gt; 

===කාලය සහ ලිංගික ගැටලු=== 

[[File:Kamasutra1.jpg|thumb|320px|]]

පිරිමියා ශුක්‍ර විදීමෙන් ලිංගික සංසර්ගය බොහෝවිට අවසන් වන බැවින් ඇතැම්විට ස්ත්‍රියට සුරතාන්තයට ළගාවීමට තරම් ප්‍රමාණවත් කාලයක් නොලැබීමට පුලුවන.&lt;ref name=&quot;Wincze&quot;&gt;{{Cite book|author= John Wincze | title = Enhancing Sexuality : A Problem-Solving Approach to Treating Dysfunction| year = 2009 | publisher = [[Oxford University Press]] |pages=56–60 | isbn = 978-0199718023| url=https://books.google.com/books?id=8YxbeHsgiGMC&amp;pg=PA56}}&lt;/ref&gt; තවද ක්ෂණික මෝචනය හෙවත් අනිසි ඉක්මන් ශුක්‍ර විදීම (premature ejaculation) නිතර දැකිය හැකි තත්ත්වයක් වන අතර සුරතාන්තයට පත්වීම සදහා කාන්තාවට පිරිමියාට වඩා වැඩි කාලයක් ලිංගික උත්තේජනය සිය සහකරුවා වෙතින් ලැබීම ස්වාභාවික ව අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Porst&quot;&gt;{{cite book |author = Hartmut Porst |author2 = Jacques Buvat|title =Standard Practice in Sexual Medicine| publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2008|accessdate=October 22, 2013 | page = 189|isbn = 978-1405178723|url=https://books.google.com/books?id=S4GJio79XOUC&amp;pg=PA189}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot;&gt;{{cite book |author = Emmanuele A. Jannini |author2 = Chris G. McMahon |authorlink3=Marcel D. Waldinger |author3 = Marcel D. Waldinger|title =Premature Ejaculation: From Etiology to Diagnosis and Treatment| publisher = [[Springer Publishing|Springer]] | year = 2012|accessdate=October 22, 2013 | pages = 159–162|isbn = 978-8847026469|url=https://books.google.com/books?id=iCXF3sWtgegC&amp;pg=PA159}}&lt;/ref&gt; වෙයිට්සන් සහ සෙසු අය පවසන පරිදි “බොහෝ යුවලයෝ සුරතාන්තය (යෝනි-ශිෂ්ණ) සංසර්ගය තුළින් ම අත්කරගත යුතු ය යන මතයට කොටු ව සිටිති. පෙරකෙළිය (foreplay) යන වචනයෙන් හැගවෙන්නේ ද වෙන යම් ඕනෑම ලිංගික උත්තේජනයක් හුදෙක් ප්‍රධාන ක්‍රියාවට සූදානම් කිරීමක් පමණක් බව ය. කාන්තාවන් හුදෙක් සංසර්ගය තුළින් සුරතාන්තයට ළගාවන්නේ පිරිමින්ට වඩා අඩු වශයෙනි.” එනිසා ඔවුහු සිය සහකරුවන් සතුටු කිරීමට ව්‍යාජ සුරතාන්තයක් මවාපෙන්වීමට පිරිමින්ට වඩා නැඹුරු වෙති. &lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;/&gt; 

1991 දී කින්සි (Kinsey) අධ්‍යයන ආයතනයේ පර්යේෂකයන් සදහන් කළ පරිදි “සත්‍ය. නම් ලිංගික අවයව විනිවිදීම සහ ශුක්‍ර විදීම අතර කාලය මිනිසාගෙන් මිනිසාට පමණක් නොව එක ම අයකු සංසර්ගයේ යෙදෙනෙ අවස්ථාවෙන් අවස්ථාවට ද වෙනස් වන බව ය.”  ඔවුන් වැඩිදුරටත් සදහන් කරන ලද්දේ ලිංගික සංසර්ගය පැවතිය යුතු සුදුසු කාල සීමාව විය යුත්තේ දෙදෙනාම අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් සතුටට පත්වීමට ගතවන්නේ කොපමණ කාලයක් ද එම කාලය බව ය. කින්සි සොයාගෙන ඇති පරිදි “පිරිමි 75%ක ප්‍රතිශතයක් ශිෂ්ණය ඇතුලු කිරීමෙන් මිනිත්තු 2ක් ඇතුළත ශුක්‍ර පිටකර තිබෙන නමුත් එම පුද්ගලයන් හෝ ඔවුන්ගේ සහකරුවන් මිනිත්තු 2 අන්‍යෝන්‍ය  සතුටකට ප්‍රමාණවත් ලෙස සලකන්නේ දැයි කින්සි විමසා නොමැති බව” අධ්‍යයන ආයතනය පෙන්වාදෙයි. “ඉතා මෑත සිදුකළ පර්යේෂණ වාර්තා තරමක් දිග සංසර්ග කාල වාර්තා කරන බව” ඔවුහු පෙන්වා දෙති. &lt;ref name=&quot;Reinisch&quot;&gt;{{cite book | title = The Kinsey Institute New Report On Sex| publisher = [[Macmillan Publishers|Macmillan]] | year = 1991 | pages = 129–130| accessdate = August 30, 2012 |isbn = 978-0312063863| url = https://books.google.com/?id=KsW6wPiXEd0C&amp;pg=PA129&amp;lpg=PA129 |author1=June M. Reinisch |author2=Ruth Beasley }}&lt;/ref&gt; 2008 වසරේ දී කැනඩියානු සහ ඇමරිකානු ලිංගික චිකිත්සකවරුන් විසින් සිදුකළ සමීක්ෂණයකින් හෙළි වූ පරිදි ලිංගික සංසර්ගය පවතින සාමාන්‍ය කාලය මිනිත්තු 7 වූ අතර මිනිත්තු 1 හා 2 ඉතා කෙටිබව ද, මිනිත්තු 3 සිට 7 ප්‍රමාණවත් බව ද, මිනිත්තු 7 සිට 13 ප්‍රිය කරන කාලය ලෙස/පවතින්නේ නම් වඩා හොද බව ද, මිනිත්තු 10 සිට 30 දිග වැඩි බව ද හෙළි විය.&lt;ref name=&quot;Carroll&quot;&gt;{{cite book | title =Sexuality Now: Embracing Diversity | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2009 | pages = 118, 252, and 264 | access-date =June 23, 2012 | url =
https://books.google.com/books?id=5f8mQx7ULs4C&amp;pg=PA118|isbn=978-0-495-60274-3| first = Janell L. | last = Carroll}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Corty EW, Guardiani JM | title = Canadian and American Sex Therapists' Perceptions of Normal and Abnormal Ejaculatory Latencies: How Long Should Intercourse Last? | journal = The Journal of Sexual Medicine | volume = 5 | issue = 5 | pages = 1251–1256 | year = 2008 | pmid = 18331255 | pmc = | doi = 10.1111/j.1743-6109.2008.00797.x }}&lt;/ref&gt; 

නිර්සුරතාන්තතාව (anorgasmia) යනු කෙතරම් ලිංගිකව උත්තේජනය කළ ද සුරතාන්තයට පත්වීමට නිරන්තර ව ඇතිවන දුෂ්කරතාව යි.&lt;ref name=&quot;Bullough&quot;&gt;{{cite book |author=Vern L Bullough |author2=Bonnie Bullough| title = Human Sexuality: An Encyclopedia | publisher =[[Routledge]]|page=32|year = 2014|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1135825027 |url =https://books.google.com/books?id=-cqlAgAAQBAJ&amp;pg=PA32}}&lt;/ref&gt; මෙය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ සැලකිය යුතු තරම් වැඩියෙන් දක්නට ඇත.&lt;ref name=&quot;Rosenthal&quot;&gt;{{cite book |first=Martha |last= Rosenthal| title = Human Sexuality: From Cells to Society | publisher =[[Cengage Learning]]|year = 2012|page=150|accessdate=October 22, 2013| isbn = 9780618755714 |url =https://books.google.com/books?id=d58z5hgQ2gsC&amp;pg=PT170}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot;&gt;{{cite book |author =Irving B. Weiner |author2 =George Stricker |author3 =Thomas A. Widiger|title =Handbook of Psychology, Clinical Psychology| publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2012|accessdate=October 22, 2013| pages = 172–175|isbn = 978-1118404430|url=https://books.google.com/books?id=A_NaK3cwQSsC&amp;pg=PA172}}&lt;/ref&gt; කාන්තාවන්ගේ ශරීරය සම්බන්ධයෙන් පවතින අඩු දැනුම, විශේෂයෙන් ම ලිංගිකත්වය පිළිබද පසුගාමී ආකල්ප තිබෙන සමාජවල ලිංගික අධ්‍යාපනය නිසි ලෙස නොලැබීම ද මෙයට හේතුවක් විය හැකි බව පැවසේ. ගැහැනියට සුරතාන්තය අත්කරගැනීමට මූලික වන්නේ භගමණිය (clitoris) යි.&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot; /&gt; එහෙත් ලිංගික සංසර්ගයේ දී යොදාගන්නා පිහිටුම විසින් උත්තේජනය වන්නේ භගමණියට වඩා ශිෂ්ණය යි. භගමණියේ පිහිටුම අනුව එය මදක් සැග ව පවතින බැවින් ගැහැනිය සුරතාන්තයට පත්වීමට නම් එය අතින් හෝ මුඛයෙන් (තොල්වලින් හෝ දිවෙන්) උත්තේජනය කිරීම මේ අනුව හැමවිටම මෙන් අවශ්‍ය  වෙයි.&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot; /&gt; දළ වශයෙන් කාන්තාවෝ 25%ක පමණ පිරිසක් සුරතාන්තයට පත්වීම සම්බන්ධ ගැටලුවලට මුහුණ දෙති.&lt;ref name=&quot;Carroll&quot; /&gt; 10%කට පමණ කෙදිනකවත් සුරතාන්තයක් ලැබී නැති අතර &lt;ref name=&quot;Plotnik&quot;&gt;{{cite book |author1=Rod Plotnik |author2=Haig Kouyoumdjian |title =Introduction to Psychology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2010 | page = 344|isbn = 978-0495903444| quote= Inhibited female orgasm refers to a persistent delay or absence of orgasm after becoming aroused and excited. About 10% of women never reach orgasm...}}&lt;/ref&gt; 40%ක් හෝ 40-50% පිරිසක් ලිංගික අතෘප්තිය හෝ ජීවිතයේ කිසියම් අවස්ථාවක ලිංගිකව පිබිදීම දුෂ්කර වීම පිළිබද ව පැමිණිළි කර තිබේ. &lt;ref name=&quot;Knoepp&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Knoepp LR, Shippey SH, Chen CC, Cundiff GW, Derogatis LR, Handa VL | title = Sexual complaints, pelvic floor symptoms, and sexual distress in women over forty | journal = [[The Journal of Sexual Medicine]] | volume = 7 | issue = 11 | pages = 3675–82 | year = 2010 | pmid = 20704643 | pmc = 3163299 | doi = 10.1111/j.1743-6109.2010.01955.x }}&lt;/ref&gt; 

යෝනි බන්ධය (vaginismus) යනු යෝනියේ ඇතුල් බිත්ති ඉබේ ම ආතතියකට ලක් වී තද වී සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ආකාරයකින් යෝනිය විනිවිදීම වේදනාකාරී සහ ඇතැම්විට සිදු කළ නොහැකි කාර්යයක් වීම යි. මෙය pubococcygeus පේශියේ තත්ත්වාරෝපිත ප්‍රතීක ක්‍රියාවකි. යෝනි බන්ධය මගහැරීම ඉතා අපහසු විය හැකි ය.  ඒ කාන්තාවක් ලිංගික සංසර්ගයේ දී වේදනාවක් දැනෙනු ඇතැ යි බියෙන් සිටින විටක දීද එම මානසික ආතතිය සංසර්ගය වේදනාකාරී කිරීමට හේතුවනසුලු මාංශ පේශිවල ගැස්මක් ඇතිකිරීමට හේතුවිය හැකි බැවිනි.&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Ferri&quot;&gt;{{cite book|author=Fred F. Ferri|title=Ferri's Clinical Advisor 2013,5 Books in 1, Expert Consult&amp;nbsp;— Online and Print,1: Ferri's Clinical Advisor 2013|publisher=[[Elsevier Health Sciences]]|isbn=978-0323083737|year=2012|page=1134|accessdate=November 29, 2014|url=https://books.google.com/books?id=OR3VERnvzzEC&amp;pg=PA1134}}&lt;/ref&gt; යෝනි බන්ධයට සිදුකරන ප්‍රතිකාර බොහෝවිට මනෝවිද්‍යාත්මක සහ චර්යාත්මක ක්‍රමවේද වන අතර යෝනි විදාරකයන් (vaginal dilators) ද යොදාගැනේ. &lt;ref name=&quot;Goldman&quot;&gt;{{cite book |author= Marlene B. Goldman |author2= Rebecca Troisi |author3= Kathryn M. Rexrode| title = Women and Health | publisher =[[Academic Press]]|page=351|year = 2012|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-0123849793 |url =https://books.google.com/books?id=mavb4v8w8bsC&amp;pg=PA351}}&lt;/ref&gt; Botox ප්‍රතිකාරකය පිළියමක් ලෙස භාවිතා කිරීම ද අත්හදා බලා ඇති අතර භාවිත කිරීම සිදු වේ. &lt;ref name=&quot;Comer&quot;&gt;{{cite book |author= Ronald J. Comer| title = Fundamentals of Abnormal Psychology | publisher =[[Macmillan Publishers|Macmillan]]|page=338|year = 2010|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1429216333 |url =https://books.google.com/books?id=y-FUzkLQ7GsC&amp;pg=PA338}}&lt;/ref&gt; වේදනාකාරී හෝ දුෂ්කර ලිංගික සංසර්ගය  dyspareunia තත්ත්ව යටතට ගැනේ. &lt;ref name=&quot;Goldman&quot; /&gt;

දළ වශයෙන් 49%ක් පිරිමි ශිශ්නය සෘජුකරගැනීම සම්බන්ධ කිසියම් ආකාරයක දුෂ්කරතාවකින් (erectile dysfunction) හෝ බෙලහීනත්වයෙන් (impotence) ඉදහිට හෝ පෙළෙන බව වාර්තා වී තිබේ. &lt;ref name=&quot;Schouten&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Schouten BW, Bohnen AM, Groeneveld FP, Dohle GR, Thomas S, Bosch JL | title = Erectile dysfunction in the community: trends over time in incidence, prevalence, GP consultation and medication use—the Krimpen study: trends in ED | journal = J Sex Med | volume = 7 | issue = 7 | pages = 2547–53 | date = July 2010 | pmid = 20497307 | doi = 10.1111/j.1743-6109.2010.01849.x }}&lt;/ref&gt; ක්ෂණික මෝචනය (සංසර්ගය ඇරඹී ඉතා ඉක්මනින් ශුක්‍ර පිටවීම) උදර්ජන දුෂ්කරතාවට වඩා බහුල බවට වාර්තා වී ඇතත් ප්‍රතිවිරුද්ධ මතයට සහය දෙන සංඛ්‍යා දත්තද පවතී.&lt;ref name=&quot;Porst&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Schouten&quot; /&gt; සමීක්ෂණවල දී සහභාගීකරුවන් තේරුම් ගන්නා ආකාරයන් වෙනස් වන නිසා ක්ෂණික මෝචනය සම්බන්ධ ව ඇති සංඛ්‍යා දත්ත උදර්ජන දුෂ්කරතාව පිළිබද සංඛ්‍යා දත්තයන්ට වඩා විවිධාකාර වේ.&lt;ref name=&quot;Porst&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot; /&gt; නිදසුන් ලෙස Mayo Clinic පවසන පරිදි “සංඛ්‍යා  දත්ත විවිධ වන නමුත් මිනිසුන් 3 දෙනෙකුගෙන් 1 අයෙක් තරම් ලොකු පිරිසක් කිසියම් අවස්ථාවක හෝ (ක්ෂණික මෝචනයට) ලක් වී ඇත.” &lt;ref name=&quot;Premature ejaculation&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mayoclinic.com/health/premature-ejaculation/DS00578|title=Premature ejaculation|publisher=[[Mayo Clinic]].com|accessdate=March 2, 2007}}&lt;/ref&gt; තවද “මාස්ටර්ස් සහ ජොන්සන් ගවේෂණය කළ පරිදි බොහෝ පිරිමින් වෛද්‍ය උපදෙස් පතන්නේ ශිශ්නය ප්‍රාණවත්කර ගැනීම සම්බන්ධ ගැටලුවලට වුවත් ක්ෂණික මෝචනය වඩාත් බහුල ලිංගික ගැටලුව වේ.” මෙයට හේතුව වන්නේ “15%ත් 20%ත් පිරිසක් ඉක්මන් ශුක්‍ර  විදීම පාලනය කරගැනීමේ ගැටලුවට මුහුණ දුන්නත් බොහෝදෙනා එය විසදුම් සෙවිය යුතු ගැටලුවක් ලෙස නොසැලකීමත්, කාන්තාවන් රැසකට සිය ලිංගික අවශ්‍යතා පැවසීම ගැටලු සහගත යමක් වීමත් ය.”&lt;ref name=&quot;Reinisch&quot; /&gt; ඇමරිකානු මෞත්‍රවේදීන්ගේ සංගමය (American Urological Association - AUA) පවසන පරිදි ක්ෂණික මෝචනය එක්සත් ජනපදයේ පිරිමින්ගෙන් 21%ක ප්‍රතිශතයක් මුහුණ දී තිබිය හැකි ගැටලුවකි.&lt;ref name=&quot;auanet.org&quot;&gt;{{cite web|title=Guideline on the pharmacologic management of premature ejaculation|publisher=[[American Urological Association]]|year=2004|accessdate=October 12, 2013|url=http://www.auanet.org/common/pdf/education/clinical-guidance/Premature-Ejaculation.pdf|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303170443/http://www.auanet.org/common/pdf/education/clinical-guidance/Premature-Ejaculation.pdf|archivedate=March 3, 2016|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; 

වෛද්‍ය හේතු මත බෙලහීනතාව ඇති වන පුද්ගලයන්ට Viagra, Cialis, සහ Levitra වැනි වෛද්‍ය නිර්දේශ යටතේ ලබාගත හැකි ඖෂධ පවතී. කෙසේනමුත් මෙම ඖෂධ නුවුමනා ලෙස ගැනීමෙන් වැළකෙන ලෙස වෛද්‍යවරු අනතුරු අගවති. ඒ මෙම ඖෂධවල ඇති, හෘදයාබාධ ඇතිවීමේ ඉඩකඩ වැඩිවීම වැනි බරපතල අවදානම් තත්ත්ව නිසා ය.&lt;ref name=&quot;Greenberg ED&quot;&gt;{{cite book |author= Jerrold S Greenberg |author2= Clint E. Bruess |author3= Dean Emeritus | title = Exploring the Dimensions of Human Sexuality | publisher =[[Jones &amp; Bartlett Publishers]]|page=633|year = 2010|accessdate=December 8, 2014| isbn = 978-0763797409 |url = https://books.google.com/books?id=6b36v8JHznIC&amp;pg=PA633}}&lt;/ref&gt; selective serotonin reuptake inhibitor (SSRI) සහ ප්‍රතිවිෂාද ඖෂධයක් වන dapoxetine ක්ෂණික මෝචනයට පිළියම් කිරීමට භාවිතා වී තිබේ.&lt;ref name=&quot;Balon&quot;&gt;{{cite book |author=Richard Balon |author2=Robert Taylor Segraves| title = Clinical Manual of Sexual Disorders | publisher =[[American Psychiatric Pub]]|page=292|year = 2009|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1585629053 |url =https://books.google.com/books?id=YuP3Hb0TMLQC&amp;pg=PA292}}&lt;/ref&gt; සායනික අත්හදාබැලීම්වල දී dapoxetine ඖෂධය ලබාගත් ක්ෂණික මෝචනයෙන් පෙළුණු පුද්ගලයෝ ඖෂධයෙන් තොර අවස්ථාවල දී සුරතාන්තයට පෙර සංසර්ගයේ නියුතු වීමට සමත් වූ කාලය තෙක් තුන් හතර ගුණයක කාලයක් සංසර්ගයේ නියුතු වීමට සමත් වූහ.&lt;ref name=&quot;Architectural Press&quot;&gt;{{cite book| title = The Architects' Journal |volume=221 |issue=17–21 | publisher =[[Architectural Press]]|page=16|year = 2005|accessdate=December 6, 2014|url =https://books.google.com/?id=7HlNAAAAYAAJ&amp;q=The+Architects%27+Journal,+Volume+221,+Issues+17-21&amp;dq=The+Architects%27+Journal,+Volume+221,+Issues+17-21}}&lt;/ref&gt; පමා වූ ශුක්‍ර විදීම (delayed ejaculation) තවත් ශුක්‍ර විදීම හා සම්බන්ධ රෝග තත්ත්වයකි. Fluvoxamine වැනි ප්‍රතිවිෂාදී ඖෂධයක් නිතර ගැනීමේ අතුරු ආබාධයක් ලෙස මෙය ඇතිවිය හැකි ය. කෙසේනමුත් සෑම SSRI වර්ගයක ම ශුක්‍ර විදීම පමාකිරීමේ හැකියාව ඇති අතර ශුක්‍ර විදීම පමාකිරීමේ අඩු ම හැකියාව ඇත්තේ  Fluvoxamine හි ය.&lt;ref name=&quot;Balon2&quot;&gt;{{cite book |author= Richard Balon |author2= Robert Taylor Segraves| title = Clinical Manual of Sexual Disorders | publisher =[[American Psychiatric Pub]]|page=281|year = 2009|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1585629053 |url =https://books.google.com/books?id=YuP3Hb0TMLQC&amp;pg=PA281}}&lt;/ref&gt; 

ප්‍රජනක අවයව සහ ව්‍යුහය ආශ්‍රිතව ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන වෛද්‍යය ප්‍රතිකාරයන්ගෙන් අනතුරු ව පවා ලිංගික සංසර්ගය සිදුකිරීමේ ගැටලුවක් ඇති නොවේ. මෙය කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන් විශේෂයෙන් සත්‍යයකි. ගර්භාෂය ඉවත් කිරීම, ඩිම්බකෝෂ ඉවත් කිරීම පැලෝපීය නාලය ඉවත් කිරීම, ගෙඩි ඉවත් කිරීම, විදාරණය කිරීම සහ සීරීම, කන්‍යා පටලය ඉවත් කිරීම, බාතොලින් ග්‍රන්ථි ශල්‍යකර්මය, cervical conization, යෝනි තොල්වලින් ඇතුලු කොටස (vestibule) ඉවත් කිරීම, යෝනියේ ඇතුලු තොල් කුඩා කිරීම, වැනි ප්‍රබල නාරිවේදමය සැත්කම්වලින් පසු පවා සංසර්ගයේ යෙදිය හැකි ය. ශල්‍යමය සහ විකිරණවේදී පිළිකා ප්‍රතිකාර සහ කීමෝතෙරපි ප්‍රතිකාරවලින් පසුව ද එසේ ම ය.  Reconstructive surgery remains an option for women who have experienced benign and malignant conditions.&lt;ref name=&quot;Hoffman2012&quot;&gt;{{cite book | last = Hoffman | first = Barbara | title = Williams gynecology | edition = 2nd | publisher = McGraw-Hill Medical |page=65 |location = New York | year = 2012 | isbn = 978-0071716727 }}&lt;/ref&gt;&lt;!--pages 1020-1348--&gt;

==මේවා ද බලන්න==
* [[ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය]]
* [[ලිංගික ප්‍රජනනය]]
*[[ස්වයං වින්දනය]]
*[[කායවිච්ඡේදවේදය]]
*[[සුන්නත්කිරීම]]

== වැඩිදුර කියවීමට ==
* {{cite book
 |last= රාජසූරිය 
 |first= මහේෂ් 
 |author-link=
 |date= 2016 
 |title= රතිය විදු ඇසින් : මානව ලිංගිකත්වයට විද්‍යාත්මක පිවිසුමක් 
 |url=
 |location= නුගේගොඩ 
 |publisher= සරසවි ප්‍රකාශකයෝ 
 |page= &lt;!-- or pages= --&gt;
 |isbn=978-955-671-408-1 
}}

* {{cite book
 |last= ගමගේ 
 |first= ආරියසේන යූ. 
 |author-link=
 |date= 
 |title= පුද්ගලිකයි රහසිගතයි 
 |url=
 |location=
 |publisher=
 |page= &lt;!-- or pages= --&gt;
 |isbn=
}}

==ආශ්‍රිත නාමාවලිය==
{{reflist}}

{{සැකිල්ල:ලිංගිකත්වය}}[[Category:ලිංගිකත්වය]][[Category:ලිංගික ක්‍රියා]]</text>
      <sha1>6oxm173gee5nnd6lp6zp510xc08941h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මාලිමාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36020</id>
    <revision>
      <id>795215</id>
      <parentid>483661</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T14:37:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ඉතිහාසය */ converted to written language.</comment>
      <origin>795215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2459" sha1="mzqfathvbt257ngn3uyr0jkvtyb7tve" xml:space="preserve">චුම්බක උතුර පෙන්වන උපකරණයක් ලෙසට මාලිමාව සරලවම හඳුන්වා දිය හැකියි. [[ගොනුව:Compass (5851212744) (2).jpg|thumb|මාලිමාව]]
මාලිමා යන්ත්‍රය යනු දිශාවන් සොයා ගැනීම සදහා භාවිතා කරන උපකරණයකි. පෘථිවියෙහි විද්යුත් චුම්භක ශක්තියට අනුව සෑම විටම මාලිමා යන්ත්‍රයේ දර්ශකය උතුරු දිශාවට යොමු වී පවතියි. අංශක 90 කින් නැගෙනහිර ද 180 කින් දකුණ ද 270 කින් බස්නාහිර ද පෙන්වයි. 


== '''ඉතිහාසය''' ==
චීන ජාතික සොන්ග් රාජ වංශිකයන් විසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 11-12 ශත වර්ෂයන්හිදී උතුර සමඟ අනෙකුත් දිශාවන් සොයා ගැනීම සඳහා උදවු වෙන මාලිමාව පැරණි ලෝකයේදී ප්‍රථම වරට ගමනාගමනය සඳහා යොදාගැනුණු බව නූතන ඉතිහාසඥයෝ පිළිගනිති.&lt;ref&gt;https://singleelephant.com/malimawa01/&lt;/ref&gt;

== ගමනාගමනයට මාලිමාව ==
නූතන ගමනාගමනයේදී විවිධ ආකාරයේ මාලිමා ප්‍රයෝජනයට ගනියි. විනෝදාංශයක් වශයෙන් දිගු ගමන් යන අය අතරද දඩයමේ යෙදෙන අය අතරද සරල මාලිමා වර්ග 02කක් වන බේස්ප්ලේට් මාලිමාව සහ එහි වැඩි දියුණු කිරීමක් වන මිරර් මාලිමාව අතිශයෙන් ජනප්‍රිය වේ.

== වැදගත්කම ==
දිශාව සොයා ගැනීම මූලික කරගෙන [[මාලිමාව භාවිතය]] විවිධ ආකාරයෙන් භාවිතයේදී වැදගත් වේ.


== '''ආශ්‍රිත''' ==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>mzqfathvbt257ngn3uyr0jkvtyb7tve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795222</id>
      <parentid>795215</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T15:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Error fixed, clean-up &amp; tagged</comment>
      <origin>795222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2418" sha1="bqw4p441rghh9zh7sj29enftmhexg7l" xml:space="preserve">{{අමතර මූලාශ්‍ර අවශ්‍යයි|date=ජූලි 2026}}[[ගොනුව:Compass (5851212744) (2).jpg|thumb|මාලිමාව]]'''මාලිමාව''' යනු දිශාවන් සොයා ගැනීම සදහා භාවිතා කරන උපකරණයකි. පෘථිවියෙහි විද්යුත් චුම්භක ශක්තියට අනුව සෑම විටම මාලිමා යන්ත්‍රයේ දර්ශකය උතුරු දිශාවට යොමු වී පවතියි. අංශක 90 කින් නැගෙනහිර ද 180 කින් දකුණ ද 270 කින් බස්නාහිර ද පෙන්වයි. 

== '''ඉතිහාසය''' ==
චීන ජාතික සොන්ග් රාජ වංශිකයන් විසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 11-12 ශත වර්ෂයන්හිදී උතුර සමඟ අනෙකුත් දිශාවන් සොයා ගැනීම සඳහා උදවු වෙන මාලිමාව පැරණි ලෝකයේදී ප්‍රථම වරට ගමනාගමනය සඳහා යොදාගැනුණු බව නූතන ඉතිහාසඥයෝ පිළිගනිති.&lt;ref&gt;https://singleelephant.com/malimawa01/&lt;/ref&gt;

== ගමනාගමනයට මාලිමාව ==
නූතන ගමනාගමනයේදී විවිධ ආකාරයේ මාලිමා ප්‍රයෝජනයට ගනියි. විනෝදාංශයක් වශයෙන් දිගු ගමන් යන අය අතරද දඩයමේ යෙදෙන අය අතරද සරල මාලිමා වර්ග 02කක් වන බේස්ප්ලේට් මාලිමාව සහ එහි වැඩි දියුණු කිරීමක් වන මිරර් මාලිමාව අතිශයෙන් ජනප්‍රිය වේ.

== වැදගත්කම ==
දිශාව සොයා ගැනීම මූලික කරගෙන [[මාලිමාව භාවිතය]] විවිධ ආකාරයෙන් භාවිතයේදී වැදගත් වේ.

== '''මූලාශ්‍ර''' ==
&lt;references/&gt;{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු}}</text>
      <sha1>bqw4p441rghh9zh7sj29enftmhexg7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුද්දේ, පෙර වදන,</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39832</id>
    <revision>
      <id>795252</id>
      <parentid>210215</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:09:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="e5iumzj1kxopruhlp3ppx3zw76ljp8g" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මන්ගල්ය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරය්. 
මෙම මන්ගල්ය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සන්ක්‍රමනය වීම් පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ස්‍රි ලන්කාව තුලද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොදින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>e5iumzj1kxopruhlp3ppx3zw76ljp8g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795253</id>
      <parentid>795252</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2859" sha1="5fxy6b5neu48qogadfgzkpy4mm69vzm" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මන්ගල්ය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරය්. 
මෙම මන්ගල්ය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සන්ක්‍රමනය වීම් පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ස්‍රි ලන්කාව තුලද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොදින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>5fxy6b5neu48qogadfgzkpy4mm69vzm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795254</id>
      <parentid>795253</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:10:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2862" sha1="5e45t6w0lg23hidei7rv6fkyab92s9k" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මන්ගල්ය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරය්. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සන්ක්‍රමනය වීම් පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ස්‍රි ලන්කාව තුලද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොදින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>5e45t6w0lg23hidei7rv6fkyab92s9k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795255</id>
      <parentid>795254</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="1wgdai4zm93p477za2kpm4grrrbkxxj" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරය්. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සන්ක්‍රමනය වීම් පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ස්‍රි ලන්කාව තුලද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොදින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>1wgdai4zm93p477za2kpm4grrrbkxxj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795256</id>
      <parentid>795255</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="tmpkmnfhujs2wp6nkw00mwhwgamuqfh" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සන්ක්‍රමනය වීම් පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ස්‍රි ලන්කාව තුලද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොදින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>tmpkmnfhujs2wp6nkw00mwhwgamuqfh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795257</id>
      <parentid>795256</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2849" sha1="qmg8af18w11ilm2wxq16mzni50mnrmr" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ස්‍රි ලන්කාව තුලද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොදින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>qmg8af18w11ilm2wxq16mzni50mnrmr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795258</id>
      <parentid>795257</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2846" sha1="5ivy0ueber6wdtn32rf5b01oyco3k12" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුලද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොදින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>5ivy0ueber6wdtn32rf5b01oyco3k12</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795259</id>
      <parentid>795258</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2846" sha1="hgosoi0h2mxg19yfedj4f119g4jn7d5" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුලද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>hgosoi0h2mxg19yfedj4f119g4jn7d5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795260</id>
      <parentid>795259</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2846" sha1="b8az2tgof8v1y7lsmfwfxnp96t24gh3" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තය්ලන්තයද, &quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>b8az2tgof8v1y7lsmfwfxnp96t24gh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795261</id>
      <parentid>795260</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2847" sha1="bwz5vjg5hmtqkf4mbowf6yejjboytpo" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තායිලන්තයද&quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සව ස්‍රියෙන් පවත්වය්. 

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>bwz5vjg5hmtqkf4mbowf6yejjboytpo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795262</id>
      <parentid>795261</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2847" sha1="bz50tsdz97t38ry8l32t70qfg9jnb3e" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තායිලන්තයද&quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සවශ්‍රීයෙන් පවත්වය්.  

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>bz50tsdz97t38ry8l32t70qfg9jnb3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795263</id>
      <parentid>795262</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:13:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2847" sha1="kvf7p04ibds08cnul0jfnblnqd2ivb5" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තායිලන්තයද&quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සවශ්‍රීයෙන් පවත්වයි.  

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ශා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>kvf7p04ibds08cnul0jfnblnqd2ivb5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795264</id>
      <parentid>795263</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:14:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2847" sha1="86ibbg6krcg60xzmf4wxabiuvgy9xt3" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තායිලන්තයද&quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සවශ්‍රීයෙන් පවත්වයි.  

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ෂා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ සන්කල්ප වේ...</text>
      <sha1>86ibbg6krcg60xzmf4wxabiuvgy9xt3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795265</id>
      <parentid>795264</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2848" sha1="7pqkhnlakewhkiwwc6r4nxoo8e8y075" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තායිලන්තයද&quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සවශ්‍රීයෙන් පවත්වයි.  

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ෂා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහන්චි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ  සංකල්පය වේ...</text>
      <sha1>7pqkhnlakewhkiwwc6r4nxoo8e8y075</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795266</id>
      <parentid>795265</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2845" sha1="o0f3u9h7wi8ejlamjvti5spg5hq74ma" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තායිලන්තයද&quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සවශ්‍රීයෙන් පවත්වයි.  

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ෂා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහංචි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පන්ච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ  සංකල්පය වේ...</text>
      <sha1>o0f3u9h7wi8ejlamjvti5spg5hq74ma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795267</id>
      <parentid>795266</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2842" sha1="tjt2t12lme4ux9zkqfsb0fsosp5t9nh" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තායිලන්තයද&quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සවශ්‍රීයෙන් පවත්වයි.  

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ෂා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහංචි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පංච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ  සංකල්පය වේ...</text>
      <sha1>tjt2t12lme4ux9zkqfsb0fsosp5t9nh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795268</id>
      <parentid>795267</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Botempa විසින් [[සිහල හා දමිළ අලුත් අවුරුද්දේ, පෙර වදන,]] සිට [[සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුද්දේ, පෙර වදන,]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>795267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2842" sha1="tjt2t12lme4ux9zkqfsb0fsosp5t9nh" xml:space="preserve">{{mergewith|ශක දින දසුන}}
ශක රජුගේ මෞලිය මංගල්‍යය ක්‍රි.ව 78 දී පමණ සිදුව ඇති අතර මේ වකවානුව ශ්‍රක යුගයේ ආරම්භය ලෙස ඉන්දියන් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. 
මෙම මංගල්‍යය සමරීම වස් හින්දු ජාතිකයන් සූර්යයාගේ මීන රාශියේ සිට මේශ රාශියට සංක්‍රමණය පදනම් කොට නව වසරක කාල මානය සම්මතයක් කොට ගෙන ඇත. සෘතු අනුවද අස්වනු නෙලීමෙන් අනතුරුව අ‍ටුකො‍ටු පිරුණු කාලයක් වන බැවින්ද ශ්‍රක රජු සමයේ ඉන්දියාව සෞභාග්‍යයෙන් පිරුණු යුගයක් වු බැවින්ද මෙම සමය උත්සව සමය ලෙස පවතීමට හේතු සාධක වු බව පෙනේ.

ඉන්දියාවෙන් ලද අභාෂය තුලින් ශ්‍රී ලංකාව තුළද සෘතු ක්‍රමයට මෙම සමය හොඳින් ගැලපුනු බැවින්, සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්ද මෙහි ස්ථාපිත වු බව පෙනේ. කෙසේ වුවද පෙරදිග ආසියනු රටවල විවිධ නම් වලින් මෙම වසර නම් කෙරේ. &quot;සොන්ක්‍රාන්ත්&quot; ලෙසින් තායිලන්තයද&quot; උග්යෙන් මින්ලේ දොයො&quot; ලෙසින් ටිබෙට් රටද මෙම නව වසර උත්සවශ්‍රීයෙන් පවත්වයි.  

එදිනෙදා කටයුතු වල නව පටන්ගැන්මක්, සුභදායි අපේක්ෂා මත, නක්ශත්‍රානුකූලව පටන් ගැන්ම මෙහිදී කැපී පෙනේ.
සමාජ සම්මත තහංචි වලට මද බුරුලක් ලබා දෙමින් තරුණ තරුණියන් එක්ව උත්සව කටයුතු වලට සහභගි වීම දාදු, පංච වැනි ක්‍රීඩා වල යෙදීම රබන් වාදනය, කණ්ඩායමක් ලෙස සාමූහිකව වසර පටන් ගැන්ම මෙහිදී දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂ  සංකල්පය වේ...</text>
      <sha1>tjt2t12lme4ux9zkqfsb0fsosp5t9nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රාජකීය විද්‍යාලය, තෙලිජ්ජවිල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41504</id>
    <revision>
      <id>795219</id>
      <parentid>795211</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T15:53:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Error fixed, clean-up &amp; tagged</comment>
      <origin>795219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1786" sha1="fgbt2rn08toqpiyndrw6014gtbu8klj" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජූලි 2026}}{{Infobox school
 | name                    = {{PAGENAMEBASE}}
 | logo                    = 
 | logo_size               = 
 | motto                   = {{lang|si|චකඛුo උදපාදි}}
 | head_label              = විදුහල්පති
 | head                    = සිසිර ධීරසිංහ
 | grades                  = 1–13
 | students                = 
 | established             = {{Start date and age|1910|df=yes}}
 | district                = අකුරැස්ස අධ්‍යාපන කලාපය
 | city                    = [[මාතර]]
 | country                 = ශ්‍රී ලංකාව
 | coordinates             = {{Coord|6.0183 | 80.4853|display=inline,title}}
 | colors                  = &lt;span style=&quot;color:##C10A43;&quot;&gt;'''රතු'''&lt;/span&gt; සහ &lt;span style=&quot;color:##FFC700;&quot;&gt;'''කහ'''&lt;/span&gt; &lt;br/&gt;{{color box|#C10A43}}{{colorbox|#FFC700}}
 | website                 = [http://royalmatara.sch.lk/ royalmatara.sch.lk]
}}

'''රාජකීය විද්‍යාලය, තෙල්ලිජ්ජවිල''' යනු [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටි බෞද්ධ ජාතික පාසලකි.

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}{{SriLanka-school-stub}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:දකුණු පලාතේ පාසල්]]</text>
      <sha1>fgbt2rn08toqpiyndrw6014gtbu8klj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඇමරිකානු විප්ලවීය යුද්ධය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41938</id>
    <revision>
      <id>795213</id>
      <parentid>442586</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T12:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed (grammar).</comment>
      <origin>795213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26685" sha1="733anzf7nqhn0o7bgwt2tqcrpm1tz85" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව හමුදාමය ගැටුම
|conflict=ඇමරිකානු විප්ලවීය යුද්ධය
|image=AmericanRevolutionaryWarMon.jpg
|image_size=300px
|caption='''දක්ෂිණාවර්ත''': [[යෝක්ටවුන් වටලෑම|යෝක්ටවුන් වටලෑමෙන්]] පසුව [[කෝන්වොලිස් සාමිවරයාගේ යටත්වීම]], [[ට්‍රෙන්ටන් සටන]], [[බන්කර් හිල් සටන|බන්කර් හිල් සටනෙහිදී]] [[බන්කර්ස් හිල් සටනෙහිදී ජනරාල් වොරන්ගේ මරණය, ජූනි 17, 1775| ජනරාල් වොරන්ගේ මරණය]], [[ලෝං අයිලන්ඩ් සටන]], [[ගිල්ෆඩ් කෝට් හවුස් සටන]]
|date=අප්‍රේල් 19, 1775{{snds}}සැප්තැම්බර් 3, 1783 &lt;br /&gt;{{කුඩා|({{වසර, මාස සහ දින වලින් වයස |1775|04|19|1783|09|03}})}}&lt;br /&gt;'''අපරානුමත කිරීම බලපැවැත්ම:''' මැයි 12, 1784&lt;br /&gt;{{කුඩා|({{ වසර, මාස සහ දින වලින් වයස |1775|04|19|1784|05|12}})}}
|place= නැගෙනහිරදිග උතුරු ඇමරිකාව, [[කැරිබියානු මුහුද]], [[ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය]], [[අප්‍රිකාව]], [[අත්ලාන්තික් සාගරය]], සහ [[ඉන්දියානු සාගරය]]
|result= &lt;!--DO NOT ALTER WITHOUT CONSENSUS--&gt;
{{ඇකිළියහැකි ලැයිස්තුව|title='''ඇමරිකානු-පක්ෂ හමුදාවන්ගේ ජයග්‍රහණය:'''|titlestyle=font-weight:normal;background:transparent;text-align:left;|
* [[පැරිස් සාම සම්මුතිය (1783)| පැරිස් සාම සම්මුතිය]]
*බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ඇමරිකානු නිදහස පිළිගැනුම
* පළමුවන බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙහි අවසානය &lt;ref&gt;බ්‍රෙන්ඩන් සිම්ස්, ''ත්‍රී වික්ටරීස් ඇන්ඩ් අ ඩිෆීට්: ද රයිස් ඇන්ඩ් ෆෝල් ඔෆ් ද ෆර්ස්ට් බ්‍රිටිෂ් එම්පයර්, 1714–1783'' (2008)&lt;/ref&gt;
* කැනඩාව සහ ජිබ්‍රෝල්ටාව බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් රඳවා ගැනීම	 
}}
|territory=
* මහා බ්‍රිතාන්‍යය විසින් [[මිසිසිපි ගංගාව|මිසිසිපි ගංගාවට]] නැගෙනහිරින් පිහිටි සහ [[මහා විල්]] සහ [[ශාන්ත ලෝරන්ස් ගංගාව]] වෙතින් දකුණු දෙසින් පිහිටි ප්‍රදේශය එක්සත් ජනපදය වෙත පවරා දෙනු ලබයි
* මහා බ්‍රිතාන්‍යය විසින් [[නැගෙනහිර ෆ්ලොරිඩාව]], [[බටහිර ෆ්ලොරිඩාව]], සහ [[මෙනෝර්කා]] යන ප්‍රදේශ ස්පාඤ්ඤය වෙත පවරා දෙනු ලබයි 
* මහා බ්‍රිතාන්‍යය විසින් [[ටොබේගෝ]] සහ [[සෙනගෝල්]] යන  ප්‍රදේශ ප්‍රංශය වෙත පවරා දෙනු ලබයි
* [[ලන්දේසි ජනරජය]] විසින් [[නාගපට්ටිනම්|නාගපට්නම්]] මහා බ්‍රිතාන්‍යය වෙත පවරා දෙනු ලබයි
|combatant1= &lt;!--DO NOT CHANGE WITHOUT CONSENSUS--&gt;
{{ධජසැරසිල්ල|එක්සත් ජනපදය |1776}} '''[[ජනපද දහතුන]]'''&lt;br /&gt;{{කුඩා|( 1776 වසරට පෙර)}}&lt;br /&gt;
{{ධජසැරසිල්ල|එක්සත් ජනපදය |1777}} '''[[දේශප්‍රේමියා (ඇමරිකානු විප්ලවය)|එක්සත් ජනපදය]]'''&lt;br /&gt;{{කුඩා|( 1776 වසරෙන් පසු)}}&lt;br /&gt;
{{ධජනිරූපක රූපය |Flag of the Vermont Republic.svg}} [[වර්මෝන්ට් ජනරජය]]{{ආශ්‍රසට|( 1777 වසරෙහි සිට)}}&lt;br /&gt;

}}

[[File:American Revolutionary War collage.jpg|thumb|ඇමෙරිකන් විප්ලවීය යුද්ධයේ රූප එකතුවකි]]

[[File:Writing the Declaration of Independence 1776 cph.3g09904.jpg|thumb|1776 දී නිදහස් ප්‍රකාශනය ලිවීම]]

[[File:Infantry, Continental Army, 1779-1783.jpg|thumb|1779-1783 මහා ද්වීප හමුදාවේ පාබළ සේනාව]]

[[File:Soldiers of the Continental Army.gif|thumb|මහා ද්වීප හමුදාවේ සොල්දාදුවන්]]

[[File:Washington Crossing the Delaware by Emanuel Leutze, MMA-NYC, 1851.jpg|thumb|එමානුවෙල් ලියුට්සි විසින් නිරූපිත ජෝර්ජ් වොෂිංටන් ඩෙලවෙයාර් තරණය]]

[[File:Surrender of Lord Cornwallis.jpg|thumb|ලෝර්ඩ් කෝන්වලිස් යටත්වීම]]

'''ඇමෙරිකන් විප්ලවීය යුද්ධය''' (1775-1783), නොහෙත් '''ඇමෙරිකන් නිදහස් අරගලය''' නොහොත් සරල ව '''විප්ලවීය යුද්ධය''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඇමෙරිකාව සහ මහා බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය අතර පටන් ගැනුණකි. එය අවසානය වෙද්දී බ්‍රිතාන්‍ය එක පැත්තක ද, ඇමෙරිකාව, ප්‍රංශය, නෙදර්ලන්තය සහ ස්පාඤ්ඤය අනෙත් පැත්තේ ද සටන් වැදුනහ. ඇමෙරිකාවට ජය අත් විය. මෙය සාමජයීය පෙරළියක් නොව දේශපාලන සටනකි. ඇමෙරිකාවේ නිදහස වෙනුවෙන් සටන් වැදි මේ යුද්ධය තුලින් දිව යන්නේ පැරණි සහ නව දේශපාලන අදහස් වෙයි. එසේම නව හමුදාමය සංකල්ප ඵල ගැනීමකි. බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජනයක් නැතිව, උපනිවේෂ ඇමෙරිකානුවන්ගෙන් අදහස් විමසන්නේ නැතිව ඔවුන් වෙත බදු පැනවිය හැකි ද යන්න බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ තුන්වැනි ජෝර්ජ් රජුට උත්තර දෙන්නට සිද්ධ වූ ගැටළුව යුද්ධයක් ලෙසින් දියත් වී බදු ගැන විමසූවන් වෙන් වී ගොස් රටක් ලෙසින් ලෝකයට බිහි වී නිමා වූවකි.&lt;ref&gt;David Chandler, General Editor, The Dictionary of Battles, New York: Henry Holt and Company, 1987&lt;/ref&gt;

උපනිවේෂයන් හි පාලකයන් යැයි කියාගත් බ්‍රිතාන්‍ය එහි ආරක්ෂාවට මුදල් වැය කරන්නට අකමැති වූහ. උපනිවේෂයන් හි මිලීෂීයාවට තම ආරක්ෂාව සලසා ගැනීමට තරම් යුදමය දැනුමක් සතු නොවිණ. බ්‍රිතාන්‍යයන් ස්වදේශී ඉන්දියානුවන් වෙත දැක්වූ සැලකිලි වලට ද උපනිවේෂ වැසියෝ අකමැති වූහ. එසේම රටේ බටහිර පළාත් වලට උපනිවේෂ වැසියන් සංක්‍රමණය වීමට බ්‍රිතාන්‍ය අකමැත්ත දැක්විය. ඒ නිසා තමන් කමැති උපනිවේෂ වැසියන් අකමැති ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කරවීමට ඔවුනට හමුදා බලය හා මුදල් අවශ්‍ය විණ. එහෙත් බ්‍රිතාන්‍යයේ මතය වූයේ තම ආරක්ෂාව පිණිස උපනිවේෂ වැසියන් මුදල් වැය දැරිය යුතු යැයි කියාය. තමන් කැමැත්තට ඉඩ නැත්නම් ආරක්ෂාව සලසන නාමයෙන් ගෙනෙන අනිකුත් බදු පිළිවෙත් වලට තමන් විරෝධ වෙන්නේ යැයි උපනිවේෂ වැසියෝ බ්‍රිතාන්‍යයට කියා සිටියහ. අකමැති දෙයක් සඳහා වැය කරන්නට තමන් වෙතින් බදු මුදල් අය කර ගැනීම උපනිවේෂ වැසියන් දුටුවේ ඒකීය පුද්ගල අයිතිය ආක්‍රමණය කරන පීඩකයෙකුගේ හැදියාවක් ලෙසිනි.&lt;ref&gt;Thomas Fleming, Liberty! The American Revolution, Viking Penguin, 1997&lt;/ref&gt;

1764 දී මුද්දර බද්දට&lt;ref&gt;Robert Middlekauff, The Glorious Cause: The American Revoluiton, 1763-1789, Oxford University Press, 2002&lt;/ref&gt; කෙමෙන් කෙමෙන් අප්‍රසාදය වැඩි වුණි. අනතුරුව වෙනත් අපනයන භාණ්ඩ වලට, විශේෂයෙන් ම තේ සඳහා බද්දක් පැනවීම ඔවුනට රිස්සුවේ නැත. 1773 දී බොස්ටන් වරායේ දී ස්වදේශී ඉන්දියානුවන් මෙන් වෙස්වළා ගත් දේශප්‍රේමී උපනිවේෂ වැසියෝ &quot;තේ සාදයක්&quot; පැවැත්වූහ. ඔවුහු ඊස්ට් ඉන්දියා කොම්පැණිය විසින් අපනයනය කරන ලද තේ පෙට්ටි නැව් වලින් ඇද මුහුදට හෙලූහ. ඊ ළඟ සැප්තැම්බරයේ දී මහාද්වීප කොංග්‍රසය ෆිලඩෙල්ෆියාවේ දී හමු වූහ. මුල් වෙඩි හඬ වැදුනේ 1775 අප්‍රේල් මාසයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව අවි ගබඩා සොයන්නට සහ දේශප්‍රේමීන් අත් අඩංගුවට ගන්නට ගිය [[ලෙක්සින්ග්ටන් හා කොන්කෝර්ඩ් සටන්]] වල දී ය. සටන් පැතිර යන්නට පටන් ගැනිණ.

1776 ජූලි මාසයේ දී බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහිව '''නිදහස් ප්‍රකාශනය''' ලියා උපනිවේෂ වැසියන් විසින් සම්මත කරගන්නා ලදි. නිදහස නම් සංකල්පය මත පදනම් වූ යුද්ධය බ්‍රිතාන්‍යය උපනිවේෂ 13 ක වැසියන් අතර ජනප්‍රිය විය. යුද්ධය ආරම්භයේ දී ඇමෙරිකාවේ නිර්මාතෘවරුන් විසින් නිදහස් ප්‍රකාශනයෙන් කියූ දෑ සාක්ෂාත් කරගන්නට හැකි වේ යැයි සිතු අය නොවූහ. ඔවුන්ට මහා බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය හා සටන් වැදීමෙන් ලැබෙනුයේ ජයග්‍රහණයක් නොව  අපකීර්තියක් යැයි සිතූ අය වැඩි වූහ. කෙසේ වුව ද, 1783 දී පැරීසියේ සාම ගිවිසුම අත්සන් කරද්දී ඒ අනාවැකි එසේ වේ යැයි සිතූ අය බහුතරය විය.&lt;ref&gt;Justin Winsor, The American Revolution, New York: Bicentennial Sons of Liberty Publication, 1972&lt;/ref&gt;

ඇමෙරිකන් විප්ලවීය හමුදාවේ නායකත්ව තනතුරු දරනා අයගේ යුද දැනුම හා හමුදා පුහුණුවක් නැතිකම යුද්ධයේ එතෙක් දැඩි අඩුපාඩුවකින් වූවකි. 1775 ජූනි මාසයේ දී කොන්ටිනෙන්ටල් හමුදාවේ අණ දෙන නායකයා ලෙස පත් කරන ලද [[ජොර්ජ් වොෂින්ටන්|ජෝර්ජ් වොෂින්ටන්]] ඊට පත්වූයේ වර්ජීනියා මිලීෂීයාවේ ඔහු දැක්වූ දස්කම් නිසාය. එහෙත් ඔහු වෘත්තියෙන් මිනින්දෝරුවෙකු වූ වැවිලි වගාවේ යෙදි ගම්බද මහත්තෙයක් ලෙසින් සැලකෙන ලද්දෙකි. ඔහු වෘත්තිමය සොල්දාදුවෙක් නොවීය. අනෙකුත් අය අතර හොරේෂියෝ ගේට්ස් සහ චාල්ස් ලී යන දෙදෙනා අවම යුද අත්දැකීම් වලින් යුතු අය වූහ. නැතානියෙල් ග්‍රීන් නැමැත්තා යකඩ තලන්නෙකි. හෙන්රි නොක්ස් පොත්කඩ අයිතිකාරයෙකි. බෙනඩික්ට් ආර්නෝල්ඩ් ඇපොතකරියේ අත් උදව්වට සිටියෙකි. ඔහු පසුකලෙක බ්‍රිතාන්‍යයට පක්ෂපාතී වූවෙක් වෙයි. මේ හමුදාපතිවරුන් හත් අවුරුදු යුද්ධයක් දිනාගත් මහා අධිරාජ්‍යයක් සොලවන්නට සමත් වේ යැයි කිසිවෙකු සිතුවේ නැත.

උපනිවේෂ ප්‍රාන්ත ආණ්ඩු සහ අලුතින් පිහිටුවා ගත් කොංග්‍රසය ස්ථිර හමුදාවක වැය දරන්නට ද පසුබෑමකින් යුතු වූහ. දේශපාලනඥයන් සිතුවේ ස්ථිර හමුදාවක් නඩත්තු කිරීමෙන් ප්‍රජා පීඩක ආඥාදායකයෙකුගේ වැඩීමකට අත දීමක් සිද්ධ වේ යැයි කියාය. ප්‍රාන්ත ආණ්ඩු කල්පනා කළේ රටේ ආරක්ෂාවට යන වැය ගැන ය. 1776 දී මුල් රෙජිමේන්තු වලට එකතු වූ ස්වේච්ඡා හමුදා භටයෝ වේතන නොමැතිව සටන් කරනු නොහැකි යැයි කියා නිවෙස් බලා ගියහ. එවිට කොංග්‍රසය කලබල වී වහාම වසර තුනක සේවයට හෝ යුද්ධය අවසන් වෙන තෙක් පමණක් සටන් කරන්නට යැයි හමුදාවට එකතුවෙන්න යැයි ඔවුන් ව යළි කැඳවීමයි. රටේ ඇති තරම් පිරිමි ජනගහණයක් සිටියත් හමුදාවට බැඳෙන පිරිමි මඳ වූහ. එවිට කොංග්‍රසය මාස නමයක අනිවාර්ය සේවයක් නියම කළේය. ඒ 1777 මුල් කාලයේ දී ය. එහෙත් ඊට ද වැසියෝ සවන් නොදුන්හ. මන්ද ප්‍රාන්ත බලය තුල ඒ අනිවාර්ය කිරීම බලපෑවේ කරකියා ගන්නට නොහැකි වූවන්ට පමණයි. හමුදාවට බැඳෙන අයට අතට මුදල් හා ඉඩම් කෑලි ලබාදෙනවා යැයි කොංග්‍රසය කියා සිටියේය. එහෙත් ජනතාව ඊට රැවටුනේ නැත. මන්ද අතට මුදල් දෙනවා කිව්ව ද, $750 ගෙවුනේ මුදල් අගය වේගයෙන් බහින කරදහි කොළ වලිනි. සොල්දාදුවෙකුගේ දවසේ වේතනයට වඩා තිස් ගුණයක් සිවිල් කම්කරුවෙකුට දිනක දී උපයත හැකියාව තිබිණ. ඒ නිසා ජෝර්ජ් වොෂින්ටන්ගේ හමුදාවේ සිටියේ තුනෙන් දෙකක ප්‍රමාණයක හමුදාවක සටන් වදින්නට නුසුදුසු අයයි.&lt;ref&gt;Robert Leckie, George Washington's War, The Saga of the American Revolution, Haper Collins, 1992&lt;/ref&gt;

එහෙත් වොෂින්ටන්ගේ මූලිකත්වයෙන්, ප්‍රංශයෙන් එන මාර්කි ඩ ලාෆායෙට්&lt;ref&gt;John Anthony Scott, The Diary of the American Revolution 1775-1781, New York: Washington Square Press, 1967&lt;/ref&gt; නම් වූ තරුණයා ස්වේච්ඡාවෙන් ම 1777 අගෝස්තුවේ දී මහාද්වීප හමුදාවට එක් වූයේය. 1778 පෙබරවාරියේ දී පෲසියන් (ජර්මන්) සරඹ ප්‍රවීනයෙක් සේ සැලකෙන ෆෙඩ්රික් වොන් ස්ටූබන් ඔවුන්ට එකතු වෙයි. මහා ද්වීප හමුදාවේ මිලීෂීයාව, ගොවියන් සහ රන් රදී වැඩකරැවන්ව&lt;ref&gt;Bruce Lancaster and Bruce Canton, The American Heritage History of The American Revolution, New York: American Heritage Publishing Co., 1971&lt;/ref&gt; සාමාන්‍ය පුහුණු සොල්දාදුවෙකුගේ තත්වයකට ගෙන එන්නට ඔවුන් දෙදෙනා සමත් වෙති. හමුදාව හැර දා පැන ගිය අය බොහෝ විය. 1780 වෙද්දී හමුදාවට බැඳෙන අයගෙන් කාලක් පමණක් මාස නවයක අනිවාර්ය සේවය නිම කළ අය වූහ. කළු ඇමෙරිකානුවෝ විශාල සංඛ්‍යාවක් ද යුද්ධයට එකතු වූහ. දකුණු ප්‍රාන්ත වල වහල් සේවයේ වූ කළු අයට හමුදාවට එකතු වීම තහනම් ව තිබියේය. ඔවුන් අතරන් සමහරු බ්‍රිතාන්‍යයට පක්ෂව සටන් කළහ. එහෙත් උතුරේ වැඩි කළු ඇමෙරිකානු ජනගහණය මහා ද්වීප හමුදාවට එකතු වී සටන් වැදුනේ වහල් සේවය අහෝසි කරන්නට ජය හේතු වේ යැයි යටි බලාපොරොත්තුවෙනි. 

නොයෙක් දක්ෂතා වලින් යුතු වූවන් හමුදාවට සිටිය ද, උසස්වීම් සඳහා නියමිත ක්‍රමයක් නොවීය. සියළු ජනරාල්වරු පත්වුනේ කොංග්‍රසයේ අනුමැතියෙනි. ප්‍රාන්ත ආණ්ඩු වලින් අතුරු නිලධාරීන් පත් කෙරිණ. එහෙත් පක්ෂපාතීත්වය හා ඥාති අනුග්‍රහයන් නිසා තනතුරු හා උසස්වීම් ලැබි අය වැඩි වූහ. තනතුරු වලට සුදුසු වූ ජෝර්ජ් වොෂින්ටන් නිර්දේශ කළ අය නොසලකා හැරිණ. නිලධාරීහු විශ්‍රාම පඩි හැටියට වේතනයෙන් බාගයක් ජීවිතය තිබෙන තුරු ලබා ගැනීමට ඉල්ලා සිටියහ. ජෝර්ජ් වොෂිංටන් හමුදාපති වශයෙන් වේතනයක් නොමැතිව ස්වේච්ඡාවෙන් හමුදාවට බැඳී සිටියෙකි. ඔහු තම නිලධාරීන්ගේ ඉල්ලීමට සහයෝගය දැක්වූයේය. හමුදාවෙන් ඉල්ලා අස් වී යන සංඛ්‍යාව වැඩි වෙන්නට පටන් ගනිද්දී 1780 දී ඒ ඉල්ලීම අනුමත විය.

එහෙත් නායකත්වය, පුහුණුව හා වේතන පමණක් නොව ඔවුනට තිබි තවත් මහත් හිඟයක් විය. ඒ අවි ආයුධ, යුද උපකරණ හා ආහාර පාන යනාදිය කෘෂිකාර්මික රටාවක් පැවති සමාජයකින් පහසුවෙන් ලබාගත නොහැකි වීමයි. කාර්මික නිෂ්පාදන බොහොමයක් ආවේ යුරෝපයෙනි. අවි හා වෙඩි බෙහෙත් ගෙන්වා ගැනීම පහසු වෙන්නේ බෙන්ජමින් ෆ්‍රෑන්ක්ලින් තනාපතිවරයෙක් ලෙසින් ප්‍රංශයට ගිය පසුය. ප්‍රංශ හා ඕලන්ද අවි හා වෙඩි බෙහෙත් නැව් මඟින් ඇමෙරිකන් පුද්ගලික අංශයේ වෙළඳ මාර්ග වලින් ගෙන්වා ගන්නට මාර්ග පෑදිණ. ඔවුන් අතර යුද්ධය නිසා පොහොසත් වන්නට හැකි වූ අය වැඩි විය. කෘෂිකාර්මික සමාජයක ආහාර බෙහෙවින් තිබිය ද ඒවා බෙදා හැරීම පාරවල් එතරම් නොතිබි විශාල පෙදෙසකින් යුතු රටක් තුල පහසු නොවීය. සීතල කාලයේ දී ලුණු දමා කල්තබා ගත හැකි මස් ආදිය නිසියාකාරව කරන්නට නොහැකි වූ අවස්ථා වල දී නරක් වී විසි කිරීම නිසා සොල්දාදුවන්ට හාමතෙන් ඉන්නට ද සිද්ධ විය.

කොංග්‍රසය මඟින් අගය අඩු කරමින් යහමින් අච්චු ගැසූ කරදහි මුදල් පාවිච්චිය බොහෝ ගැටළු වලට මුල් විය. උපනිවේෂ 13 ආණ්ඩු ද තම තම ප්‍රාන්තය ගැන මිසෙක ෆෙඩරල් රජය ගැන දක්වන අවධානය හා සහයෝගය මඳ විය. බද්දක් පැනවීම ගැන කතා කරන්නට ඔවුනට නොහැකි වුණි. මන්ද සටන් වදින්නේ බදු වලින් ගැලවෙන්නට නිසාය. ණයට ගන්නා මුදල් වල පොලී ඉහළ ගියේය. 1776 දී ප්‍රංශ භාණ්ඩාගාරයෙන් මිලියන ලීව්ර ණය මුදලක් ගෙන තිබුණු ඇමෙරිකාව ප්‍රංශයෙන් තවත් ණය ඉල්ලා ගති. ලෝක ඉතිහාසයේ මුල් වරට ජාතික උත්සාහයකින් හැදි මහා ද්වීප හමුදාව කිසිසේත්ම සූක්ෂම වූයේ නැත. දක්ෂ වූයේ නැත. එහෙත් කෙසේ හෝ ඔවුහු යුද්ධය දිනන්නට සමත් වූහ.

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}

* http://en.wikipedia.org/wiki/American_Revolutionary_War

[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ඉතිහාසය]]
[[ප්‍රවර්ගය:විප්ලව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉතිහාසය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉතිහාසය - ලෝකය]]
[[ප්‍රවර්ගය:යුද්ධ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය]]</text>
      <sha1>733anzf7nqhn0o7bgwt2tqcrpm1tz85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:මදටිය</title>
    <ns>1</ns>
    <id>46388</id>
    <revision>
      <id>795234</id>
      <parentid>557419</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T17:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/2402:D000:A400:6AEF:F1ED:417:4FF:E168|2402:D000:A400:6AEF:F1ED:417:4FF:E168]] ([[User talk:2402:D000:A400:6AEF:F1ED:417:4FF:E168|සාකච්ඡාව]]) ගේ සංස්කරණයන්  [[User:Singhalawap|Singhalawap]] ගේ අවසන් අනුවාදය වෙත ප්‍රතිවර්තනය කෙරිණි</comment>
      <origin>268545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="402" sha1="3kioy4z67l5dyyxz7wsua96gh9cnrws" xml:space="preserve">== Common name ==

EXPERT: Please move this article to the common name in sinhala. --[[පරිශීලක:තඹරු විජේසේකර|&lt;span style=&quot;color:GREEN;&quot;&gt;&lt;b&gt;තඹරු විජේසේකර&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:තඹරු විජේසේකර|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:BLUE;&quot;&gt;සාකච්ඡාව&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 04:45, 26 ජූනි 2013 (යූටීසී)</text>
      <sha1>3kioy4z67l5dyyxz7wsua96gh9cnrws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795235</id>
      <parentid>795234</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T17:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</comment>
      <origin>795235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="451" sha1="0b2xok7w3v1g8jfdnvd2jnjae22aico" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}

== Common name ==

EXPERT: Please move this article to the common name in sinhala. --[[පරිශීලක:තඹරු විජේසේකර|&lt;span style=&quot;color:GREEN;&quot;&gt;&lt;b&gt;තඹරු විජේසේකර&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;[[User talk:තඹරු විජේසේකර|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:BLUE;&quot;&gt;සාකච්ඡාව&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 04:45, 26 ජූනි 2013 (යූටීසී)</text>
      <sha1>0b2xok7w3v1g8jfdnvd2jnjae22aico</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කල්ලරාව සමූලඝාතනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51644</id>
    <revision>
      <id>795308</id>
      <parentid>291949</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T10:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* සිදුවීම */ Fixed (grammar).</comment>
      <origin>795308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3597" sha1="stenes67vuseiajqte1u1hopqla2abb" xml:space="preserve">{{Infobox civilian attack
| title      = කල්ලරාව සමූලඝාතනය&lt;br&gt;Kallarawa massacre
| image      = 
| caption    = 
| location   = [[කල්ලරාව]]
| coordinates = 
| date       = 1995 මැයි 25
| time       = 
| timezone   = [[UTC]]+5:30
| type       = 
| fatalities = 42
| injuries   = 
| perp       = 
| perps      =[[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි]] (LTTE)
| susperp    = 
| weapons    = 
}}

'''කල්ලරාව සමූලඝාතනය''' 1995 වර්ෂයේදී, දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථ සංවිධානය විසින් [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] කල්ලරාව ධීවර ගම්මානයේ සිදුකරණ ලද මිනිස් සංහාරයකි.

[[කල්ලරාව]] යනු [[ත්‍රිකුණාමලය]] නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 35 ක් පමණ දුරින්, නැගෙනහිර මුහුදුබඩව පිහිටි කුඩා ධීවර ගම්මානයකි. ප්‍රහාරය එල්ල වූ සමයේදී ගම්මානය තුල සංක්‍රමණික ධීවරයන් විසූ බවට සඳහන්ය.&lt;ref name=&quot;The Sunday Times1&quot;&gt;[http://sundaytimes.lk/981004/news2.html ''The Sunday Times'', Lighting a candle in the storm.]&lt;/ref&gt;

==සිදුවීම==
1995 මැයි 25 වන දින කල්ලරාව ධීවර ගම්මානයට කඩා වැදුනු, දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීහු පිරිසක් දරුවන්ද ඇතුළුව, [[සිංහල]] සිවිල් වැසියන් 42 නෙකු ඝාතනය කළ හ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://dosfan.lib.uic.edu/erc/democracy/1995_hrp_report/95hrp_report_sasia/SriLanka.html |title=Sri Lanka Human Rights Practices, 1995 |accessdate=1996-03-01 |work=U.S. Department of State}}&lt;/ref&gt; ප්‍රහාරයෙන් අනතුරුව දිවිරැකගත් අනෙකුත් ගම්වාසීහු ගම්මානය අතහැර යාමට පෙළඹුනු නමුත්, පසුව ශ්‍රී ලංකා හමුදා ආරක්ෂාව යටතේ, නැවතත් ගම්මානය වෙත පැමිණිය හ.&lt;ref name=&quot;The Sunday Times1&quot;/&gt;

==මේවාද බලන්න==
* [[දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කල ප්‍රහාර ලයිස්තුව]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==වැඩිදුර කියවීම්==
* [[රොහාන් ගුණරත්න]]. (1998). ''Sri Lanka's Ethnic Crisis and National Security'', [[කොළඹ]]: South Asian Network on Conflict Research. ISBN 955-8093-00-9
* [[රොහාන් ගුණරත්න]]. (1 October 1987). ''War and Peace in Sri Lanka: With a Post-Accord Report From Jaffna'', [[ශ්‍රී ලංකාව]]: Institute of Fundamental Studies. ISBN 955-8093-00-9
* Gunasekara, S.L. (4 November 2003). ''The Wages of Sin'', ISBN 955-8552-01-1
{{සැකිල්ල:දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි‎}}
[[ප්‍රවර්ගය:සිවිල් පුද්ගලයින් සමූලඝාතන - ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>stenes67vuseiajqte1u1hopqla2abb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>තොත්ත බබාලා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55039</id>
    <revision>
      <id>795296</id>
      <parentid>469367</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="924" sha1="01q92ctm39x65j0p2i4vyxn4dfhda2r" xml:space="preserve">සිරස රෑපවාහිනියේ සිංහලෙන් හඬ කැවූ baby folies කාටුනයේ සිංහල රෑපවාහිනි වැඩසටහනයි.

ඉතා ජනප්‍රිය කාටූන් වැඩසටහනක් වූ මෙහි පළමු නිෂ්පාදන වසර 1993 වන අතර ප්‍රංශ භාෂාවෙන් මෙය මූලිකව නිර්මාණය කර තිබේ.

බබාලන්තය (Baby City) යන නගරයේ සිදුවන සිදුවීම් පාදක කොටගෙන නිර්මාණය කර ඇති අතර ළමා හාස්‍ය උත්පාදක ගණයට මෙය වර්ග කොට තිබේ.

මෙහි පළමු නිෂ්පාදනය IMDb අගය 7.8 ක් පමණ අගයක් ගනු ලබනවා.</text>
      <sha1>01q92ctm39x65j0p2i4vyxn4dfhda2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අක්කරපත්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56783</id>
    <revision>
      <id>795248</id>
      <parentid>430151</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2998" sha1="excnumbmzsdaijpw41a0ktkt4thlb0c" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
| name = අක්කරපත්තුව
| native_name = Akkaraipattu
| settlement_type = 
| pushpin_map = Sri Lanka
| coordinates_region = LK
| subdivision_type = [[රට]]
| subdivision_name = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
| subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]]
| subdivision_name2 = [[නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|නැගෙනහිර]]
| subdivision_type3 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name3 = [[අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය|අම්පාර]]
| subdivision_type4 = [[ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය]]
| subdivision_name4 = [[අක්කරෙයිපත්තුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය]]
| government_type = අක්කරපත්තුව මහ නගර සභාව
| leader_title = නගරාධිපති
| leader_name = 
| leader_party = 
| pushpin_label_position  = left
| latd=7 | latm=13 | lats=0 | latNS=N
| longd=81 | longm=51 | longs=0 | longEW=E
}}

'''අක්කරපත්තුව''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|නැගෙනහිර පළාතට]] අයත් [[අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය|අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටා ඇති නගරයකි. 

අක්කර දහය යන සිංහල ග්‍රාමය වෙනත් ජාතීන්ගේ බලපෑමට යටත්ව නාම වෙනසකට ලක්ව ඇත. 

==සංචාරක ආකර්ෂණ==
*[[මොට්ටගල ගාමිණී තිස්ස ආරාම සංකීර්ණය]] - අක්කරපත්තුව ආලයඩි වෙම්බු ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පිහිටා ඇති ඓතිහාසික බෞද්ධ පුදබිමක් වේ. [[මහානාග රජ|මහානාග රජු]]ගේ කාලයේ සිට [[යඨාලතිස්ස රජ|යඨාලතිස්ස]], [[ගෝඨාභය රජ|ගෝඨාභය]], [[කාවන්තිස්ස රජ|කාවන්තිස්ස]] යන රජ සමයන් දක්වා එහි ඉතිහාසය දිවෙන බව පැවසෙයි.
*[[සාගම සෑය]] 
{{ශ්‍රී ලංකාවේ නගර}}
[[ප්‍රවර්ගය:අම්පාර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන]]</text>
      <sha1>excnumbmzsdaijpw41a0ktkt4thlb0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හුණුගම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63091</id>
    <revision>
      <id>795249</id>
      <parentid>445289</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2064" sha1="rh8qc4p50ngiovyhz2rf2scg4eyn9y6" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
| name = හුණුගම
| native_name = හුණුගම / චුන්නාකම්
| settlement_type = [[නගරය]]
| pushpin_map = Sri Lanka
| coordinates_region = LK
| subdivision_type = [[රට]]
| subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]]
| subdivision_name2 = [[උතුරු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|උතුරු පළාත]]
| subdivision_type3 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක|පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name3 = [[යාපනය පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|යාපනය]]
| subdivision_type4 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස|ප්‍රාලේ කොට්ඨාසය]]
| subdivision_name4 = වලිකාමම් දකුණ
| latd=9 | latm=45 | lats=0 | latNS=N
| longd=80 | longm=01 | longs=0 | longEW=E
}}

'''හුණුගම''' (දෙමළ වහරෙන් ''චුන්නාකම්'') යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[යාපනය]] පිහිටි නගරයකි. වත්මනෙහි චුන්නාකම් යන දෙමල වහරින් හදුන්වන පැරනි සිංහල හුනුගම මෙයයි. ඒ ආසන්නයේ ඇති කදුරුගොඩ බොදු සන්කීර්ණය වත්මනෙහි කන්දරොඩෙයි යන දමිල වහරින් හදුන්වයි. 

==සංචාරක ආකර්ෂණ==
*[[කදුරුගොඩ විහාරය]] - කදුරුගොඩ විහාරස්‌ථානය 1917 
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන]]</text>
      <sha1>rh8qc4p50ngiovyhz2rf2scg4eyn9y6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඔල්ඩොවාන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>64493</id>
    <revision>
      <id>795217</id>
      <parentid>358727</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T14:55:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed (grammar).</comment>
      <origin>795217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6752" sha1="etogkwk8lr7k9lw56ff2rhauj4ly61o" xml:space="preserve">{{
තොරතුරුකොටුව පුරාවිද්‍යාත්මක සංස්කෘතිය
|name        = ඔල්ඩොවාන්
|map         = Spreading homo sapiens la.svg
|mapalt      =
|altnames    =
|horizon     =
|region      = [[අප්‍රිකා-යුරේසියාව]]
|period      = [[පහළ පුරාශිලා යුගය]]
|dates       = වසර  මිලියන 2.6 කට පෙර — වසර මිලියන 1.7 කට පෙර
|typesite    =
|majorsites  = [[ඔල්ඩුවයි දුර්ගමාර්ගය]]
|extra       =
|precededby  = [[ප්ලයොසීන]]
|followedby  = [[ඇකිලියානු]], [[රීවත්]]
}}

[[ගොනුව:Oldowan tradition chopper.jpg|thumb|300px|ඔල්ඩොවාන් සම්ප්‍රදායික පොරොව]]

'''ඔල්ඩොවාන්''' යනු, '''ඔල්ඩුවාන්''' ලෙසින්ද ශබ්ද නැගෙන, [[ප්‍රාග් ඉතිහාසය|ප්‍රාග් ඉතිහාසයේ]] ආදිතම  [[ශිලා මෙවලම|ශිලා මෙවලම් තැනීමේ]] [[පුරාවිද්‍යාත්මක ප්‍රයත්නය]] සඳහා යෙදෙන [[පුරා විද්‍යාව|පුරා විද්‍යාත්මක]] පදයකි. වසර මිලියන 2.6 ගණනකට පෙර සිට වසර මිලියන 1.7 ගණනකට පෙර දක්වා කාලසීමාවෙහිදී, [[පහළ පුරාශිලා යුගය|පහළ පුරාශිලා]] යුගයෙහිදී, අප්‍රිකාවේ, දකුණු ආසියාවේ, [[මැද පෙරදිග]] සහ යුරෝපයේ බොහෝ ප්‍රදේශවල පුරාතන [[හොමිනිනිවරයා|හොමිනිනිවරුන්]] විසින් ඔල්ඩොවාන් මෙවලම් භාවිතා කරන ලදි. මෙම තාක්ෂණික ප්‍රයත්නයට පසුකාලීනව පැවතියේ වඩාත් විදග්ධ  [[ඇකිලියානු]] ප්‍රයත්නයයි.

1930 ගණන් වලදී පළමු ඔල්ඩොවාන් ශිලාවන් පුරාවිද්‍යාඥ [[ලුවිස් ලිකී]] විසින් සොයාගත් ප්‍රදේශය වන  [[ටැන්සානියාව|ටැන්සානියාවේ]] [[ඔල්ඩුවයි දුර්ගමාර්ගය]] අනුසාරයෙන් &quot;ඔල්ඩොවාන්&quot; යන පදය භාවිතයට රැගෙන ඇත. කෙසේවෙතත්, කැටගල් මෙවලම් ප්‍රයත්නයන් (ඔල්ඩොවාන් ඇතුළුව) නම්කිරීමට &quot;ආදර්ශය 1&quot; මෙවලම් යන පදයද, දෙපත් ලෙසින් සැකසුනු මෙවලම් (ඇකිලියානු අත්පොරව ඇතුළුව) නම්කිරීමට &quot;ආදර්ශය 2&quot; මෙවලම් යන පදයද, [[සැකසුනු-ධරය ශිල්පක්‍රමය | සැකසුනු-ධරය]] මෙවලම් නම්කිරීමට &quot;ආදර්ශය 3&quot; මෙවලම් යන පදයද ආදි වශයෙන් භාවිතා කිරීමට  සමහරක් සමකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයෝ සහ [[පුරා මානව විද්‍යාව|පුරා මානව විද්‍යාඥයෝ]] රුචියක් දක්වති. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last1=ක්ලාක්|first1=ජේ. ජී. ඩී.|title=වර්ල්ඩ් ප්‍රීහිස්ට්‍රි: අ නිව් අවුට්ලයින් |date=1969|publisher=කේස්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලය |location=කේම්බ්‍රිජ්}}&lt;/ref&gt;

ඔල්ඩොවාන් මෙවලම් වර්ගීකරණය තවමත් අවුල්සහගත තත්ත්වයක පවතියි.  ඔල්ඩොවාන් එකලස්කිරීම් වර්ගීකරණ ක්‍රමවේදයක් නිර්මාණය කල  මුල් තැනැත්තා වූ [[මේරි ලිකී]] විසින් ඇයගේ ක්‍රමවේදය නිර්මාණය කර ගැනුණේ නිර්දිෂ්ට භාවිතය පදනම් කර ගෙනය. [[පොරව (පුරා විද්‍යාව)|පොරෝ]], [[සූරනය (පුරා විද්‍යාව)|සූරන]] සහ, කොටනයන් (මෝල්) යන දේ මෙම ක්‍රමවේදයට අයත් විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස ජර්නල් | year = 1994 | title = ඇෆ්රිකන් හෝමෝ ඉරෙක්ටස්: ඕල්ඩ් රේඩියෝමෙට්‍රික් ඒජස් ඇක්ඩ් යං ඔල්ඩොවාන් ඇසෙම්බ්ලේජර්ස් ඉන් ද මිඩ්ල් අවොෂ් වැලි, ඉතියෝපියා  | journal = සයන්ස් | volume = 264 | issue = 5167| pages = 1907–1909  | doi =  10.1126/science.8009220| last1 = ක්ලාක්| first1 = ජේ. | last2 = ඩි හෙයින්සලින් | first2 = ජේ. | last3 = ෂික් | first3 = කේ. | last4 = හාට් | first4 = ඩබ්. | last5 = වයිට් | first5 = ටී. | last6 = වොල්ඩෙගේබ්‍රියල් | first6 = ජී. | last7 = වෝල්ටර් | first7 = ආර්. | last8 = සුවා | first8 = ජී. | last9 = අස්ෆාව් | first9 = බී. | last10 =වර්බා  | first10 =ඊ.; හා අනෙකුන් | pmid=8009220 | display-authors = 10 | author11 = සහ අනෙකුන්}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත | year = 1971 | title = අ සමරි ඇන්ඩ් ඩිස්කෂන් ඔෆ් දි ආකියොලොජිකල් එවිඩන්ස් ෆ්‍රොම් බෙඩ් I  ඇන්ඩ් බෙඩ්  II, ඔල්ඩුවයි ගෝර්ජ්, ටැන්සනියා | work =හියුමන් ඔරිජින්ස් | pages = 431–460| last1 = ලීකි| first1 = මේරි }}&lt;/ref&gt; 


==සටහන්==

&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>etogkwk8lr7k9lw56ff2rhauj4ly61o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>චන්ඩි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65112</id>
    <revision>
      <id>795292</id>
      <parentid>747155</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="972" sha1="c3z8gk5zpz4ucb9z64wxcgyl56jca9w" xml:space="preserve">{{stub}}
චන්ඩි යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිරස නාලිකාවේ විකාශනය වෙන කාටුන් චිත්‍රපටයකි.එය ඉන්දියාවේ නිර්මාණය කර ඇති අතර එහි ඉන්ග්‍රීසි නාමය chotta bheem වේ.එහි කාටුන් චරිත කිහිපයක් වන්නේ ,චන්ඩි ,චුට්ටි ,බින්දු ,චකුන්බුකුන් ,බන්ඩි,පුන්චා,පැන්චා.එය ශ්‍රී ලංකාවේ දී හඩ කවා ඇත.චණ්ඩි ආදරය කරන ගැහැණු ළමයා ලෙස මෙහි ඉන්දුමතී කුමරියව හදුන්වා දී ඇති අතර රජතුමා තමාගේ සෙබළුන්ට වඩා චණ්ඩිව විශ්වාස කරයි .</text>
      <sha1>c3z8gk5zpz4ucb9z64wxcgyl56jca9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795293</id>
      <parentid>795292</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:38:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="970" sha1="fgxlhlhrfqa3v0xxgm0dvvac4jz7n0e" xml:space="preserve">{{stub}}
චන්ඩි යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිරස නාලිකාවේ විකාශනය වෙන කාටුන් චිත්‍රපටයකි.එය ඉන්දියාවේ නිර්මාණය කර ඇති අතර එහි ඉන්ග්‍රීසි නාමය chotta bheem වේ.එහි කාටුන් චරිත කිහිපයක් වන්නේ ,චන්ඩි ,චුට්ටි ,බින්දු ,චකුන්බුකුන් ,බන්ඩි,පුංචා ,පැන්චා.එය ශ්‍රී ලංකාවේ දී හඩ කවා ඇත.චණ්ඩි ආදරය කරන ගැහැණු ළමයා ලෙස මෙහි ඉන්දුමතී කුමරියව හදුන්වා දී ඇති අතර රජතුමා තමාගේ සෙබළුන්ට වඩා චණ්ඩිව විශ්වාස කරයි .</text>
      <sha1>fgxlhlhrfqa3v0xxgm0dvvac4jz7n0e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795294</id>
      <parentid>795293</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:38:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="967" sha1="lh7jnuz0cc6g1qr20v99m3fart4ngce" xml:space="preserve">{{stub}}
චන්ඩි යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිරස නාලිකාවේ විකාශනය වෙන කාටුන් චිත්‍රපටයකි.එය ඉන්දියාවේ නිර්මාණය කර ඇති අතර එහි ඉංග්‍රීසි නාමය chotta bheem වේ.එහි කාටුන් චරිත කිහිපයක් වන්නේ ,චන්ඩි ,චුට්ටි ,බින්දු ,චකුන්බුකුන් ,බන්ඩි,පුංචා ,පැන්චා.එය ශ්‍රී ලංකාවේ දී හඩ කවා ඇත.චණ්ඩි ආදරය කරන ගැහැණු ළමයා ලෙස මෙහි ඉන්දුමතී කුමරියව හදුන්වා දී ඇති අතර රජතුමා තමාගේ සෙබළුන්ට වඩා චණ්ඩිව විශ්වාස කරයි .</text>
      <sha1>lh7jnuz0cc6g1qr20v99m3fart4ngce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795295</id>
      <parentid>795294</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="967" sha1="n5zqlyh4ik7xz185ujnnjewtv5xy9tr" xml:space="preserve">{{stub}}
චන්ඩි යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිරස නාලිකාවේ විකාශනය වෙන කාටුන් චිත්‍රපටයකි.එය ඉන්දියාවේ නිර්මාණය කර ඇති අතර එහි ඉංග්‍රීසි නාමය chotta bheem වේ.එහි කාටුන් චරිත කිහිපයක් වන්නේ ,චන්ඩි ,චුට්ටි ,බින්දු ,චකුන්බුකුන් ,බන්ඩි,පුංචා ,පැන්චා.එය ශ්‍රී ලංකාවේ දී හඬ කවා ඇත.චණ්ඩි ආදරය කරන ගැහැණු ළමයා ලෙස මෙහි ඉන්දුමතී කුමරියව හදුන්වා දී ඇති අතර රජතුමා තමාගේ සෙබළුන්ට වඩා චණ්ඩිව විශ්වාස කරයි .</text>
      <sha1>n5zqlyh4ik7xz185ujnnjewtv5xy9tr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවේගය (2015 චිත්‍රපටිය)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66680</id>
    <revision>
      <id>795285</id>
      <parentid>767333</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:34:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5596" sha1="rhtuuvsy4z85k1fli20tdm8d29i3xw0" xml:space="preserve">

2015 වර්ෂයේ දී සිංහල වාණිජ සිනමාවේ හැරවුම් ලක්ශයක් සනිටුහන් කළ මෙම චිත්‍රපටය [[Real Image]] ආයතනය වෙනුවෙන් ආර් සදේශ් කුමාර් මහතා විසින් නිෂ්පාදනය කළේ ය. ඩොනල්ඩ් ජයන්ත මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස එක්වී ය.වර්තමාන සිංහල සිනමාවේ සිහින කුමාරයා වන [[හේමාල් රණසිංහ]] ගේ දෙවන සිනමා නිර්මාණය වන මෙය ඔහුගේ ජනප්‍රියත ම නිර්මාණය යි. ප්‍රධාන ප්‍රතිවීර චරිත දෙකක් පවතින අතර සකල කලා සක්විති [[ජැක්සන් ඇන්තනී]] මහතා හා ගජන් කනීශන් ඒ සඳහා පණ පොවයි.
{{Infobox Film 
| name           = ප්‍රවේගය 
| image          = Pravegaya Sinhala film.jpg
| director       = ඩොනල්ඩ් ජයන්ත 
| producer       = ආර් සදේශ් කුමාර්
ශ්‍රීමතී සදේෂ් කුමාර්
| writer         = මහේෂ් රත්සර මද්දුමාරච්චි
| screenplay     = 
| starring       = [[හේමාල් රණසිංහ]]&lt;/br&gt;
උදාරි පෙරේරා&lt;/br&gt;
[[ජැක්සන් ඇන්තනී]]&lt;/br&gt;
| cinematography = විජය මිල්ටන් 
| editing        = අජිත් රාමනායක 
| country        = [[ශ්‍රී ලංකා]]
| language       = [[සිංහල]]
| released       = {{film date|2015|06|12|}}
| budget         = රු ලක්ෂ 48
| gross          = රු ලක්ෂ 760 (දින 45)
|}}

==රංගනය==
*[[හේමාල් රණසිංහ]] - හේමාල් සූරියබණ්ඩාර
*උදාරි පෙරේරා - උදාරි
* [[ජැක්සන් ඇන්තනී]] - බ්‍රැන්ඩෝ
* [[ජයලත් මනෝරත්න]] - හේමාල්ගේ පියා ( සරණපාල)
*භාග්‍යා ගුරුසිංහ - හේමාල්ගේ නංගී 
* [[රන්ජන් රාමනායක]]
*[[ජනිත් වික්‍රමගේ]] - ජනියා ( හේමාල්ගේ මිතුරෙකි)
*ගජන් කනීෂන් - ජී ජේ (හඬ දායකත්වය - [[ජගත් බෙනරගම]])
*පුබුදු චතුරංග - මාලිගාවත්තේ වසන්ත
*[[මොරීන් චාරුනි]] - හේමාල්ගේ මව (ශීලා)
*[[මහේන්ද්‍ර පෙරේරා]] - මහේන් ( හේමාල්ගේ මිතුරෙකි)
*ටිරෝන් මයිකල් 
*හේමන්ත ඊරියගම - පොලිස් නිලධාරි 
*[[සුසන්තා චන්ද්‍රමාලි]]
*[[ඩී. බී. ගංගොඩතැන්න]] - මෝටර්-සයිකල් අලෙවි නියෝජිත 
*එරංග ජීවන්ත - ජීවා (හේමාල්ගේ මිතුරෙකි)
*[[දමිතා අබේරත්න]] - බ්‍රැන්ඩෝගේ බිරිඳ 
*[[සනත් ගුණතිලක]] - ගරු රඟපෑම් - රහස් පොලිස් නිලධාරි
*[[උපේක්ෂා ස්වර්ණමාලි]] - ගරු රඟපෑම් - කාර්‍යාල කළමනාකරු 
*[[කාවිංග පෙරේරා ]] 
*[[යුරේනි නොෂිකා]] - විශේෂ ප්‍රවිෂ්ට වීම - ''මල්සරා'' ගීතයෙන්
*[[ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්]] - ගරු රඟපෑම්
*අනුර බණ්ඩාර රාජගුරු - ආරාධිත රඟපෑම් 
*නන්දන හෙට්ටිආරච්චි - පොඩ්ඩෙ

==ගීතයන්==
{{Infobox album &lt;!-- See Wikipedia:WikiProject_Albums --&gt;
| Name       = ප්‍රවේගය (ඕ.එස්.ටී)
| Type       = Film Score 
| Artist     = [[භාතිය සහ සන්තුෂ්]]
| Cover      = 
| Alt        = 
| Released   = &lt;!-- {{Start date|||}} --&gt;
| Recorded   = 2013
| Studio     = රියල් ඉමේජ් පික්චර්ස් 
| Venue      =
| Genre      = &lt;!-- Do not add unsourced genres --&gt;
| Length     = &lt;!-- {{Duration|m=|s=}} --&gt;
| Label      = එස්.ජී.එම් ටියුන්ස්
| Producer   = ආර් සදේෂ් කුමාර්
| Last album = ඩාන්සින් ස්ටාර්
| This album = ප්‍රවේගය 
| Next album = [[මායා (2016)|මායා]]
}}

{{Track listing 
| title1 = ''මල්සරා'' - බාචි සුසාන්, මහේන්ද්‍ර පෙරේරා සහ මේතනී 
| extra1 = බාචි සූසන් - [[මහේන්ද්‍ර පෙරේරා]] 
| title2 = ''මාගේ ආදරියේ'' 
| extra2 = සංඛ දිනෙන්-කිඩෝ
| title3 = ''සිහිලළු වූ'' 
| extra3 = [[භාතිය සහ සන්තුෂ්|භාතිය ජයකොඩි]] - උමාරියා
|}}</text>
      <sha1>rhtuuvsy4z85k1fli20tdm8d29i3xw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සෝමාවතිය විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66787</id>
    <revision>
      <id>795236</id>
      <parentid>795114</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T17:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආශ්‍රිත */,/* top */</comment>
      <origin>795236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6132" sha1="2ypu54w412qujqexnmkg8oca0ze4gff" xml:space="preserve">{{distinguish|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|දඹුල්ල සෝමාවතිය පුරාවිද්‍යා ස්ථානය}}
{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name         = සෝමාවතිය විහාරය&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ප්‍රාචීන නාගාරාමය)&lt;small/&gt;
| infobox_width         = 
| image                 = Somawathiya Chethiya, Sri Lanka.jpg
| image_size            = 
| alt                   = 
| caption               = සෝමාවතිය චෛත්‍ය
| map_type              = ශ්‍රී ලංකාව
| map_size              = 
| location              = මීන්විල,සුංගාවිල ප්‍රදේශය,සෝමාවතිය ජාතික උද්‍යානය,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.danuma.lk/sinhala/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=13837%3A%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B7%9A+%E0%B6%A2%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%9A+%E0%B6%8B%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B1&amp;catid=52%3Aknowledge&amp;Itemid=143&amp;lang=si|date=13 May 2010|title=අපේ ජාතික උද්‍යාන|publisher=danuma.lk|accessdate=28 July 2016}}&lt;/ref&gt; පොලොන්නරුව, ශ්‍රී ලංකාව.
| coordinates           = {{coord|08|07|15.16|N|81|10|07.9|E|display=inline,title}}
| religious_affiliation = [[බෞද්ධ]]
| rite                  = 
| region                = 
| state                 = 
| province              = උතුරු මැද පළාත, ශ්‍රී ලංකාව.
| territory             = 
| prefecture            = 
| sector                = 
| district              = පොලොන්නරුව
| cercle                = 
| municipality          = 
| consecration_year     = 
| status                = 
| functional_status     = 
| heritage_designation  = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protercted Monument List 2012-12-12|publisher=[[Department of Archaeology (Sri Lanka)|Department of Archaeology]]|accessdate=28 July 2016}}&lt;/ref&gt; (7 July 1967)
| leadership            = 
| website               = 
| architecture          = yes
| architect             = 
| architecture_type     = පුරාණ බෞද්ධ විහාර(අනුරාධපුර යුගය-අගභාගය)
| architecture_style    = 
| founded_by            = නකුල නම්  කුමරු&lt;br&gt;(මහාදාඨික මහානාග රජ සමය)
| general_contractor    = 
| facade_direction      = 
| groundbreaking        = 
| year_completed        = ක්‍රිස්තු වර්ෂ 10 වන සියවස
| construction_cost     = 
| specifications        = 
| capacity              = 
| length                = 
| width                 = 
| width_nave            = 
| height_max            = 
| dome_quantity         = 
| dome_height_outer     = 
| dome_height_inner     = 
| dome_dia_outer        = 
| dome_dia_inner        = 
| minaret_quantity      = 
| minaret_height        = 
| spire_quantity        = 
| spire_height          = 
| materials             = 
| nrhp                  = 
| added                 = 
| refnum                = 
| designated            = 
| designation1          = APMSL
| designation1_offname  = 
| designation1_date     = 
| designation1_type     = 
| designation1_criteria = 
| designation1_number   = 
| designation1_free1name = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name = 
| designation1_free2value = 
}}

'''සෝමාවතිය විහාරය''' යනු [[පොලොන්නරුව]] ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති බෞද්ධ විහාරයකි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සෝමාවතිය පුදබිමේ ඓතිහාසික පසුබිම |url=http://www.divaina.com/2009/11/25/feature02.html |access-date=2016-07-28 |archive-date=2016-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119212954/http://www.divaina.com/2009/11/25/feature02.html }}&lt;/ref&gt; [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] දකුණු දළදා වහන්සේ නමක් වැඩසිටින බවට බෞද්ධයන් විශ්වාස කරන සෝමාවතිය විහාරය [[පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කය|පොළොන්නරුව]] සහ [[ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය|ත්‍රිකුණාමලය]] යන දිස්ත්‍රික් දෙක වෙන් කෙරෙන සීමාවේ පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සෝමාවතිය පුදබිමේ ඓතිහාසික පසුබිම |url=http://www.divaina.com/2009/11/25/feature02.html |access-date=2016-07-28 |archive-date=2016-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119212954/http://www.divaina.com/20 }}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]]
*[[දකුණු දළදා වහන්සේ]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist|refs=
}}

[[ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎]]</text>
      <sha1>2ypu54w412qujqexnmkg8oca0ze4gff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සුසිලා කෝට්ටගේ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67192</id>
    <revision>
      <id>795271</id>
      <parentid>719645</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:20:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* ටෙලිනාට්‍යය */</comment>
      <origin>795271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2006" sha1="lhtjw99fxs4c0azp87x44zpmmd7qyxb" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}

{{pp-move-indef}}

සුසිලා කෝට්ටගේ(1957 januwary 30 -age 67)සිනමාවේ මෙන්ම ටෙලි නාට්‍ය රංගන ශිල්පිනියකි.


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර  !! චිත්‍රපට 
|-
| 1990 || සහරාවේ සිහිනය 
|-
| 1991 || සුවදෙන සුවඳක්
|-
| 1995 || [[රෝදය]]
|-
| 1997 || [[පෙම්මල් මාලා]]
|-
| 1999 || තීර්ථ යාත්‍රා 
|-
| 2001 || [[පිස්සු පූසෝ]]
|-
| 2001 || ජැක් ඇන් ජිල් 
|-
| 2002 || [[චෙරියෝ හොල්මන්]]
|-
| 2002 || [[පිස්සු ඩබල්]]
|-
| 2002 || [[සීතල ගිනි කඳු]]
|-
| 2003 || හිත හොඳ පිස්සෝ 
|-
| 2004 || [[ලෙෆ්ට් රයිට් සර්]]
|-
| 2004 || ඔහොම හරිද  
|-
| 2007 || [[සිකුරු හතේ]]
|-
| 2008 || වැඩ බැරි ටාර්සන් 
|-
| 2009 || කන්‍යාවි
|-
| 2010 || ජය පිට ජය
|-
| 2011 || [[තැනක් යූ බර්ටි]]
|-
| 2011 || අඟර දඟර
|-
| 2011 || එතුමයි මෙතුමයි 
|-
| 2012 || සක්විති දඩයම 
|}


==ටෙලිනාට්‍යය==
* ආදරේ සුවද අරන් 
* ආටක නාටක 
* ඉතින් ඊට පස්සේ 
* ස්කෝලේ
* ඉසුරු සංග්‍රාමය 
* ඔක්කෝම හොදටයි
* ගඟ ලඟ ගෙදර
* දිවයාදරී
* නුවන්ගනා 
* පාවෙලා වලාකුලේ ඒවීද අමිමා 
* පිනිමුතු වැස්සේ
* පිටගම්කාරයෝ 
* බැද්දේ සෙනෙහස 
* රහයි ජීවිතේ

{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු|date=සැප්තැම්බර් 2024}}</text>
      <sha1>lhtjw99fxs4c0azp87x44zpmmd7qyxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>යෝනි මුඛය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71903</id>
    <revision>
      <id>795240</id>
      <parentid>593069</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:18:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37996-69</username>
        <id>79797</id>
      </contributor>
      <comment>/* කලාව */</comment>
      <origin>795240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19307" sha1="2y93tvbfqygz7uzsy23c9jmy9rwt4gq" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ව්‍යුහ විද්‍යාව
| Name        = මිනිස් යෝනි මුඛය
| Latin       = පුඩෙන්ඩම් ෆේමිනීනුම්
| Greek       = 
| GraySubject = 270
| GrayPage    = 1264
| Image       = Genital Diversity.jpg
| Caption     = විවිධ ස්ත්‍රීන්ගේ යෝනි මුඛයන් (සමහරකදී [[යූනික රෝම]] ඉවත් කර ඇත) ([[ප්‍රවේණි ප්‍රභේදනය]])
| Width       = 250px
| Image2      = 
| Caption2    = 
| ImageMap    = 
| MapCaption  = 
| Precursor   = [[ප්‍රජනක ගැටිත්ත]], [[මෞත්‍ර- ලිංගික නැමි]]
| System      = 
| Artery      = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ශිරාව]]
| Vein        = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ධමනිය]]
| Nerve       = [[ගුහ්යිය ස්නායුව]]
| Lymph       = [[තලස්ථ වංක්ෂණ වසා ගැටිති]]
| MeshName    = Vulva
| MeshNumber  = 05.360.319.887
| Code        = 
| Dorlands    = nine/000116925
| DorlandsID  = Vulva
}}
&lt;!--MOS section formatting for anatomy articles
Structure - location and size, course, insertions and attachments, blood supply, lymphatic drainage and innervation. If covered on the same page, subsections may be devoted to individual substructures.
Variations
Development- the embryological/foetal and early-life development of the structure.
Histology -
Function -
Physiology -
Clinical significance - diseases, related medical associations with the structure, surgery
Society and culture - which may be excluded in minor anatomical structures.
History - describing the structure and the etymology of the word. Etymology may be included as a separate subsection, if sufficient information exists.
Other animals - which may include comparative anatomy for discussing non-human anatomy in articles that are predominantly human-based.
Additional images to store high-quality images. These images should be kept to a minimum and provided in gallery format when consistent withWikipedia's Image Use policy on galleries. Additional images are stored in Wikicommon  --&gt;

'''යෝනි මුඛය (vulva)''' හෝ '''භගය/බහිර්භගය''' යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ ස්ත්‍රී ලිංගගේන්ද්‍රියේ බාහිර කොටස් ය. එනම් යුනික මාංශිකය (mons pubis/mons veneris), බාහිර යෝනි තොල් (labia majora), අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් (labia minora), [[භගමණිය]] (clitoris), යුනික බල්බ (vestibular bulbs), යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule), මුත්‍ර විවරය, යෝනි විවරය, [[කන්‍යා පටලය]], බාතොලින් ග්‍රන්ථි සහ ස්කීන් ග්‍රන්ථි යන කොටස් ය. යුනික බෙදුම (pudendal cleft), මේද ග්‍රන්ථි සහ මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (urogenital triangle) හෙවත් අධෝභගයේ (perineum) ඉදිරි කොටස සහ යුනික කේශ (pubic hair) එහි අවශේෂ අංග වේ. යෝනි මුවහි ඇති [[යෝනි මාර්ගය|යෝනි කුහරය]] [[ගර්භාෂය]]ට දිවෙන අතර බාහිර හා අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් මගින් මෙයට ද්විත්ව ආරක්ෂණයක් සපයයි. ශ්‍රෝණි පාද පේශි (Pelvic floor muscles) යෝනි මුව හි ව්‍යුහයට ආධාරය සපයන අතර මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකයේ අනෙකුත් පේශි ද ආධාරය සපයයි. 

==ව්‍යුහය==
===යුනික මාංශිකය===
යුනික මාංශිකය යනු යෝනි මුව ඉදිරියේ යුනික අස්ථිය ආවරණය කරමින් ඒ මත පිහිටා ඇති මෘදු මහත පටක කොටස යි. &lt;ref name=&quot;Schatz&quot;&gt;{{cite web |title=Anatomy and Physiology of the Female Reproductive System · Anatomy and Physiology url=http://philschatz.com/anatomy-book/contents/m46392.html |publisher=Phil Schatz.com |language=en-us}}&lt;/ref&gt;ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපිරිසේ ම පවතින මෙය [[ලිංගික සංසර්ගය]] පහසු කරවන කොට්ටයක් මෙන් ක්‍රියා කරන අතර ස්ත්‍රීන්ගේ වඩා පැහැදිලි ව හදුනාගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;noad&quot;&gt;{{cite book|editor1-last=Stevenson|editor1-first=Angus|editor2-last=Lindberg|editor2-first=Christine A.|title=New Oxford American Dictionary|year=2010|publisher=Oxford University Press|edition=3rd|isbn=978-0195392883|url=https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|quote=The rounded mass of fatty tissue lying over the joint of the pubic bones, in women typically more prominent and also called the mons Veneris.|access-date=2021-03-27|archive-date=2019-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105164820/https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකයේ පහත කොටස එය බාහිර යෝනි තොල් ලෙසින් වෙන් කෙරෙන යුනික බෙදුම නමැති පැල්මෙන් දෙකට බෙදී ඇත. [[යෞවනෝදය|යෞවනෝදයෙන්]] පසු භගමණියේ වැස්ම (clitoral hood) සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික බෙදුම තුළට විවිධ ප්‍රමාණවලින් නෙරා යා හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;&gt;{{cite journal |last1=Hennekam |first1=RC |last2=Allanson |first2=JE |last3=Biesecker |first3=LG |last4=Carey |first4=JC |last5=Opitz |first5=JM |last6=Vilain |first6=E |title=Elements of morphology: standard terminology for the external genitalia. |journal=American Journal of Medical Genetics. Part A |date=June 2013 |volume=161A |issue=6 |pages=1238–63 |doi=10.1002/ajmg.a.35934 |pmid=23650202|pmc=4440541 }}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකය සහ බාහිර යෝනි තොල් යෞවනෝදයේ දී යුනික පෙදෙසේ හටගන්නා කෙස්වලින් වැසී යයි.&lt;ref name=&quot;Tanner&quot;&gt;{{cite journal |last1=Marshall |first1=WA |last2=Tanner |first2=JM |title=Variations in pattern of pubertal changes in girls |journal=Archives of Disease in Childhood |date=June 1969 |volume=44 |issue=235 |pages=291–303 |pmid=5785179|pmc=2020314 |doi=10.1136/adc.44.235.291 }}&lt;/ref&gt;

===යෝනි තොල්=== 
බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule) ආවරණය කරමින් ඒ වටා පිහිටයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;&gt;{{cite book |last1=Pocock |first1=Gillian |last2=Richards |first2=Christopher D. |title=Human physiology : the basis of medicine |date=2006 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780198568780 |page=438 |edition=3rd.}}&lt;/ref&gt; යුනික බෙදුම විසින් බෙදී තිබෙන පිටතින් ම පිහිටා තිබෙන යෝනි තොල් යුගල බාහිර යෝනි තොල් හෙවත් ගරීය අධරය ලෙස හැදින් වේ. මේවා යෝනි මුඛයේ සෙසු ව්‍යූහයන් අඩංගු කරගන්නා අතර ඒවා ආරක්ෂා කරයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; බාහිර යෝනි තොල් ඉදිරිපසින් යුනික මාංශිකය ඉදිරියේදීත් පසුපසින් යුනික බෙදුම සහ ගුදය අතර දී, එනම් මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (අධෝභගයේ ඉදිරි කොටස) අසලිනුත් මුණ ගැසේ.&lt;ref name=&quot;Wiley&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Derrickson |first2=Bryan |title=Principles of anatomy and physiology. |date=2008 |publisher=Wiley |location=Hoboken, N.J. |isbn=9780470233474 |pages=235–236 |edition=12th}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; 

බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් බෙදමින් පිහිටන ඇලි අන්තර්-අධරීය ඇලි (interlabial sulci) හෙවත් අන්තර්-අධරීය නැමුම් (interlabial folds) ලෙස හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Neill|first1=Sallie|last2=Lewis|first2=Fiona|title=Ridley's The Vulva |url=https://books.google.com/books?id=S_rKEDWL9BcC&amp;q=interlabial+sulcus&amp;pg=PA186|publisher=John Wiley &amp; Sons|access-date=14 March 2018|language=en|date=6 July 2009|isbn=9781444316698}}&lt;/ref&gt; අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යනු බාහිර යෝනි තොල්වලට ඇතුළතින් පිහිටන මෘදු මාංශ දාර දෙකයි. මේවා පිටත තොල්වලට වඩා තද පැහැ වන අතර&lt;ref name=&quot;Schatz&quot; /&gt; විවිධ මේද ග්‍රන්ථි අඩංගු කරගනී.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Young|first1=Barbra|last2=Lowe|first2=James S|last3=Stevens|first3=Alan|last4=Heath|first4=John W|last5=Deakin|first5=Philip J|title=Wheater's Functional Histology |date=March 2006|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-443-06850-8|pages=175–178|edition=5th}}&lt;/ref&gt; මේ ඇතුල් තොල් පහතින් එහි වාගීකාව (frenulum of the labia minora) අසල දී සම්බන්ධ වේ. මේවා යලිත් වරක් හමු වන්නේ භගමණියේ පෙරසම (prepuce of clitoris/clitoral hood) සාදමින් යෝනි මුවේ ඉහළ දී ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;&gt;{{cite book |last1=King |first1=Bruce M. |title=Human sexuality today |date=1996 |publisher=Prentice Hall |location=Upper Saddle River, N.J. |isbn=978-0130149947 |pages=24–28 |edition=2nd}}&lt;/ref&gt; 
===භගමණිය=== 
භගමණියේ පිටතට පෙනෙන කොටස එහි මුණ්ඩ (glans) නම් වෙයි. මේවා සාමාන්‍යයෙන් මෑ ඇටයක් තරම් වන අතර හැඩයෙන් ද එවැනි වේ. ප්‍රමාණය මිලිමීටර් 6 සිට මිලිමීටර් 25 දක්වා අගයක් ගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; එමෙන් ම එය සෘජු වූ විට ද ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; ප්‍රමාණයෙන් විශාල එහි සමප්‍රභවය වන [[ශිශ්න මුණ්ඩය|ශිශ්න මුණ්ඩවල]] තරම් ම ස්නායු අග්‍ර ප්‍රමාණයක් සංයුක්ත කරගන්නා බැවින් එය බෙහෙවින් සංවේදී වේ.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; දැනට දන්නා පරිදි භගමණියේ එක ම කෘත්‍යය වන්නේ ලිංගික හැගීම් අවදි කිරීම යි.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම/පෙරසම යනු භගමණිය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් ආවරණය කරගනිමින් පිහිටන ආරක්ෂිත චර්ම කොටසක් වේ.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;&gt;{{cite book |last1=Fahmy |first1=Mohamed |title=Rare Congenital Genitourinary Anomalies: An Illustrated Reference Guide |url=https://books.google.com/books?id=BpOeBQAAQBAJ&amp;q=does+clitoral+hood+cover+the+glans&amp;pg=PA142
 |access-date=18 March 2018 |publisher=Springer |language=en |date=27 November 2014|isbn=9783662436806 }}&lt;/ref&gt; භගමණිය ශිශ්නයේ සමප්‍රභවය වන අතර&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම පිරිමින්ගේ [[පෙරහම|ශිශ්න පෙරසමේ]] අනුරූප ස්ත්‍රී අවයවය වෙයි.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;/&gt; මෙය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් යුනික මාංශිකයෙන් සැගවී තිබිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;O'Connell&quot;&gt;{{cite journal|last1=O'Connell|first1=HE|last2=Sanjeevan|first2=KV|last3=Hutson|first3=JM|title=Anatomy of the clitoris.|journal=The Journal of Urology|date=October 2005|volume=174|issue=4 Pt 1|pages=1189–95|pmid=16145367|doi=10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd|s2cid=26109805|url=https://semanticscholar.org/paper/a636539b4628b63dd839c8f878b8b8bcc586dc3f}}&lt;/ref&gt;
===යුනික පිවිසුම් කලාපය=== 
අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් අතර පිහිටි යෝනි විවරය සහ මුත්‍ර විවරය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශය යුනික පිවිසුම් කලාපය නම් වේ. මුත්‍ර විවරය භගමණියට පහතින් යෝනි විවරයට වහාම ඉහළින් පිහිටා ඇත. යෝනි විවරය අධෝභගයට (perineum) ආසන්නව පිහිටා ඇත. විවරය යනුවෙන් හැදින්වුවත් යෝනි ද්වාරය (introitus) සාමාන්‍යයෙන් පවතින්නේ විවර වී නොව හැකිලී ය.  යෝනි මග ඇතැම්විට කන්‍යා පටලය නම් පටලයෙන් අඩ වශයෙන් ආවරණය වී පවතී. දෘඪ සංසර්ගයක යෙදෙන පළමු මොහොතේ දී කුමරිච්ඡදය සාමාන්‍යයෙන් කැඩී යන අතර මේ හේතුවෙන් නිකුත් වන රුධිරය කන්‍යාභාවයේ සංකේතයක් ලෙස දකිනු ලැබේ. කෙසේනමුත් කන්‍යා පටලය ව්‍යායාමවලදී ද එක්වර ම බිදී යාමට හැකි අතර ටැම්පන (tampon) සහ ඔසප් රුධිර රදවන (menstrual cups) භාවිතය නිසා විදාරණය වී තිබීමට හෝ උපතින් ම නොපෙනෙන තරම් කුඩාවට තිබීමට හෝ නැතිනම් නොපිහිටා ම තිබීමට හෝ පුලුවන.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; 

ඇතැම් අවස්ථාවල කන්‍යා පටලය යෝනි විවරය මුලුමනින් ම ආවරණය කරමින් පිහිටා තිබිය හැකි අතර එවිට එය කන්‍යා පටලය ඉවත් කිරීමේ සැත්කම (hymenctomy) මගින් නිවැරදි කළ යුතු ය.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Wilkinson and Stone Atlas of Vulvar Disease |pages=187–188 |publisher=[[Lippincott Williams &amp; Wilkins]] |year=2012 |isbn = 9781451132182 |edition=3rd |last=Wilkinson |first=Edward J.}}&lt;/ref&gt; යෝනි විවරයේ අපර කොටසේ දෙපස ම විශාල යුනික ග්‍රන්ථි යුගල වන බාතොලින් ග්‍රන්ථි පිහිටා ඇත. මේ ග්‍රන්ථි ශ්ලේෂ්මලය සහ යෝනික හා ලිහිසි ස්‍රාවයන් නිකුත් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Lee|first1=MY|last2=Dalpiaz|first2=A|last3=Schwamb|first3=R|last4=Miao|first4=Y|last5=Waltzer|first5=W|last6=Khan|first6=A|title=Clinical Pathology of Bartholin's Glands: A Review of the Literature|journal=Current Urology|date=May 2015|volume=8|issue=1|pages=22–5|pmid=26195958|doi=10.1159/000365683|pmc=4483306}}&lt;/ref&gt; ඒවා පිරිමින්ගේ බල්බමය මෞත්‍ර ග්‍රන්ථිවල (bulbourethral glands) සමප්‍රභවය වේ.&lt;ref name=&quot;TortoraG&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Anagnostakos |first2=Nicholas P |title=Principles of anatomy and physiology |date=1987 |publisher=Harper &amp; Row |location=New York |isbn=978-0060466695 |pages=[https://archive.org/details/principlesofanat05tort/page/727 727]–728 |edition=5th |url=https://archive.org/details/principlesofanat05tort |url-access=registration }}&lt;/ref&gt; කුඩා යුනික ග්‍රන්ථි යුගල ස්කින් ග්‍රන්ථි ලෙස හැදින්වෙන අතර යෝනියේ ඉදිරි බිත්තියහි පිහිටා ඇත. ඒවා පිරිමින්ගේ [[පුරස්ථි ග්‍රන්ථි|පුරස්ථි ග්‍රන්ථිවල]] සමප්‍රභවය වන අතර ස්ත්‍රී පුරස්ථි ග්‍රන්ථි ලෙස ද හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Zaviacic M, Ablin RJ | title = The female prostate and prostate-specific antigen. Immunohistochemical localization, implications of this prostate marker in women and reasons for using the term &quot;prostate&quot; in the human female | journal = Histol. Histopathol. | volume = 15 | issue = 1 | pages = 131–42 | date = January 2000 | pmid = 10668204 }}&lt;/ref&gt; 

==සමාජය සහ සංස්කෘතිය==
===[https://en.joporn.name/most-popular/ කලාව]===
[https://en.joporn.name/most-popular/ Go]{{ප්‍රධාන ලිපිය|කලාව තුල යෝනි මාර්ගයෙහි සහ යෝනි මුඛයෙහි නිරූපණය}}
[[ගොනුව:Origin-of-the-World.jpg|thumb|right|240px|[https://en.joporn.name/most-popular/ ''ඔරිජින් ඩි මෝන්ඩ් (ලෝකයේ මූලය)'', ගුස්ටාව් කෝබේ විසින් අදින ලද තෙල්ද සායම් සිතුවමක්]]]

== ආශ්‍රිත නාමාවලිය==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
{{Human systems and organs}}
[[ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව]]</text>
      <sha1>2y93tvbfqygz7uzsy23c9jmy9rwt4gq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795241</id>
      <parentid>795240</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T03:20:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37996-69</username>
        <id>79797</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19376" sha1="518d9u1q0nb3ghkyfq8slhmmc8cvoyn" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ව්‍යුහ විද්‍යාව
| Name        = මිනිස් යෝනි මුඛය
| Latin       = පුඩෙන්ඩම් ෆේමිනීනුම්
| Greek       = 
| GraySubject = 270
| GrayPage    = 1264
| Image       = Genital Diversity.jpg
| Caption     = විවිධ ස්ත්‍රීන්ගේ යෝනි මුඛයන් (සමහරකදී [[යූනික රෝම]] ඉවත් කර ඇත) ([[ප්‍රවේණි ප්‍රභේදනය]])
| Width       = 250px
| Image2      = 
| Caption2    = 
| ImageMap    = 
| MapCaption  = 
| Precursor   = [[ප්‍රජනක ගැටිත්ත]], [[මෞත්‍ර- ලිංගික නැමි]]
| System      = 
| Artery      = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ශිරාව]]
| Vein        = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ධමනිය]]
| Nerve       = [[ගුහ්යිය ස්නායුව]]
| Lymph       = [[තලස්ථ වංක්ෂණ වසා ගැටිති]]
| MeshName    = Vulva
| MeshNumber  = 05.360.319.887
| Code        = 
| Dorlands    = nine/000116925
| DorlandsID  = Vulva
}}
&lt;!--MOS section formatting for anatomy articles
Structure - location and size, course, insertions and attachments, blood supply, lymphatic drainage and innervation. If covered on the same page, subsections may be devoted to individual substructures.
Variations
Development- the embryological/foetal and early-life development of the structure.
Histology -
Function -
Physiology -
Clinical significance - diseases, related medical associations with the structure, surgery
Society and culture - which may be excluded in minor anatomical structures.
History - describing the structure and the etymology of the word. Etymology may be included as a separate subsection, if sufficient information exists.
Other animals - which may include comparative anatomy for discussing non-human anatomy in articles that are predominantly human-based.
Additional images to store high-quality images. These images should be kept to a minimum and provided in gallery format when consistent withWikipedia's Image Use policy on galleries. Additional images are stored in Wikicommon  --&gt;

'''[https://en.joporn.name/most-popular/ යෝනි මුඛය (vulva)]''' හෝ '''භගය/[https://en.joporn.name/most-popular/ බහිර්භගය]''' [https://en.joporn.name/most-popular/ යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ ස්ත්‍රී ලිංගගේන්ද්‍රියේ බාහිර කොටස් ය. එනම් යුනික මාංශිකය (mons pubis/mons veneris), බාහිර යෝනි තොල් (labia majora), අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් (labia minora), භගමණිය (clitoris), යුනික බල්බ (vestibular bulbs), යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule), මුත්‍ර විවරය, යෝනි විවරය, කන්‍යා පටලය, බාතොලින් ග්‍රන්ථි සහ ස්කීන් ග්‍රන්ථි යන කොටස් ය. යුනික බෙදුම (pudendal cleft), මේද ග්‍රන්ථි සහ මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (urogenital triangle) හෙවත් අධෝභගයේ (perineum) ඉදිරි කොටස සහ යුනික කේශ (pubic hair) එහි අවශේෂ අංග වේ. යෝනි මුවහි ඇති යෝනි කුහරය ගර්භාෂයට දිවෙන අතර බාහිර හා අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් මගින් මෙයට ද්විත්ව ආරක්ෂණයක් සපයයි. ශ්‍රෝණි පාද පේශි (Pelvic floor muscles) යෝනි මුව හි ව්‍යුහයට ආධාරය සපයන අතර මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකයේ අනෙකුත් පේශි ද ආධාරය සපයයි.] 

==ව්‍යුහය==
===යුනික මාංශිකය===
යුනික මාංශිකය යනු යෝනි මුව ඉදිරියේ යුනික අස්ථිය ආවරණය කරමින් ඒ මත පිහිටා ඇති මෘදු මහත පටක කොටස යි. &lt;ref name=&quot;Schatz&quot;&gt;{{cite web |title=Anatomy and Physiology of the Female Reproductive System · Anatomy and Physiology url=http://philschatz.com/anatomy-book/contents/m46392.html |publisher=Phil Schatz.com |language=en-us}}&lt;/ref&gt;ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපිරිසේ ම පවතින මෙය [[ලිංගික සංසර්ගය]] පහසු කරවන කොට්ටයක් මෙන් ක්‍රියා කරන අතර ස්ත්‍රීන්ගේ වඩා පැහැදිලි ව හදුනාගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;noad&quot;&gt;{{cite book|editor1-last=Stevenson|editor1-first=Angus|editor2-last=Lindberg|editor2-first=Christine A.|title=New Oxford American Dictionary|year=2010|publisher=Oxford University Press|edition=3rd|isbn=978-0195392883|url=https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|quote=The rounded mass of fatty tissue lying over the joint of the pubic bones, in women typically more prominent and also called the mons Veneris.|access-date=2021-03-27|archive-date=2019-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105164820/https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකයේ පහත කොටස එය බාහිර යෝනි තොල් ලෙසින් වෙන් කෙරෙන යුනික බෙදුම නමැති පැල්මෙන් දෙකට බෙදී ඇත. [[යෞවනෝදය|යෞවනෝදයෙන්]] පසු භගමණියේ වැස්ම (clitoral hood) සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික බෙදුම තුළට විවිධ ප්‍රමාණවලින් නෙරා යා හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;&gt;{{cite journal |last1=Hennekam |first1=RC |last2=Allanson |first2=JE |last3=Biesecker |first3=LG |last4=Carey |first4=JC |last5=Opitz |first5=JM |last6=Vilain |first6=E |title=Elements of morphology: standard terminology for the external genitalia. |journal=American Journal of Medical Genetics. Part A |date=June 2013 |volume=161A |issue=6 |pages=1238–63 |doi=10.1002/ajmg.a.35934 |pmid=23650202|pmc=4440541 }}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකය සහ බාහිර යෝනි තොල් යෞවනෝදයේ දී යුනික පෙදෙසේ හටගන්නා කෙස්වලින් වැසී යයි.&lt;ref name=&quot;Tanner&quot;&gt;{{cite journal |last1=Marshall |first1=WA |last2=Tanner |first2=JM |title=Variations in pattern of pubertal changes in girls |journal=Archives of Disease in Childhood |date=June 1969 |volume=44 |issue=235 |pages=291–303 |pmid=5785179|pmc=2020314 |doi=10.1136/adc.44.235.291 }}&lt;/ref&gt;

===යෝනි තොල්=== 
බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule) ආවරණය කරමින් ඒ වටා පිහිටයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;&gt;{{cite book |last1=Pocock |first1=Gillian |last2=Richards |first2=Christopher D. |title=Human physiology : the basis of medicine |date=2006 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780198568780 |page=438 |edition=3rd.}}&lt;/ref&gt; යුනික බෙදුම විසින් බෙදී තිබෙන පිටතින් ම පිහිටා තිබෙන යෝනි තොල් යුගල බාහිර යෝනි තොල් හෙවත් ගරීය අධරය ලෙස හැදින් වේ. මේවා යෝනි මුඛයේ සෙසු ව්‍යූහයන් අඩංගු කරගන්නා අතර ඒවා ආරක්ෂා කරයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; බාහිර යෝනි තොල් ඉදිරිපසින් යුනික මාංශිකය ඉදිරියේදීත් පසුපසින් යුනික බෙදුම සහ ගුදය අතර දී, එනම් මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (අධෝභගයේ ඉදිරි කොටස) අසලිනුත් මුණ ගැසේ.&lt;ref name=&quot;Wiley&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Derrickson |first2=Bryan |title=Principles of anatomy and physiology. |date=2008 |publisher=Wiley |location=Hoboken, N.J. |isbn=9780470233474 |pages=235–236 |edition=12th}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; 

බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් බෙදමින් පිහිටන ඇලි අන්තර්-අධරීය ඇලි (interlabial sulci) හෙවත් අන්තර්-අධරීය නැමුම් (interlabial folds) ලෙස හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Neill|first1=Sallie|last2=Lewis|first2=Fiona|title=Ridley's The Vulva |url=https://books.google.com/books?id=S_rKEDWL9BcC&amp;q=interlabial+sulcus&amp;pg=PA186|publisher=John Wiley &amp; Sons|access-date=14 March 2018|language=en|date=6 July 2009|isbn=9781444316698}}&lt;/ref&gt; අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යනු බාහිර යෝනි තොල්වලට ඇතුළතින් පිහිටන මෘදු මාංශ දාර දෙකයි. මේවා පිටත තොල්වලට වඩා තද පැහැ වන අතර&lt;ref name=&quot;Schatz&quot; /&gt; විවිධ මේද ග්‍රන්ථි අඩංගු කරගනී.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Young|first1=Barbra|last2=Lowe|first2=James S|last3=Stevens|first3=Alan|last4=Heath|first4=John W|last5=Deakin|first5=Philip J|title=Wheater's Functional Histology |date=March 2006|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-443-06850-8|pages=175–178|edition=5th}}&lt;/ref&gt; මේ ඇතුල් තොල් පහතින් එහි වාගීකාව (frenulum of the labia minora) අසල දී සම්බන්ධ වේ. මේවා යලිත් වරක් හමු වන්නේ භගමණියේ පෙරසම (prepuce of clitoris/clitoral hood) සාදමින් යෝනි මුවේ ඉහළ දී ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;&gt;{{cite book |last1=King |first1=Bruce M. |title=Human sexuality today |date=1996 |publisher=Prentice Hall |location=Upper Saddle River, N.J. |isbn=978-0130149947 |pages=24–28 |edition=2nd}}&lt;/ref&gt; 
===භගමණිය=== 
භගමණියේ පිටතට පෙනෙන කොටස එහි මුණ්ඩ (glans) නම් වෙයි. මේවා සාමාන්‍යයෙන් මෑ ඇටයක් තරම් වන අතර හැඩයෙන් ද එවැනි වේ. ප්‍රමාණය මිලිමීටර් 6 සිට මිලිමීටර් 25 දක්වා අගයක් ගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; එමෙන් ම එය සෘජු වූ විට ද ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; ප්‍රමාණයෙන් විශාල එහි සමප්‍රභවය වන [[ශිශ්න මුණ්ඩය|ශිශ්න මුණ්ඩවල]] තරම් ම ස්නායු අග්‍ර ප්‍රමාණයක් සංයුක්ත කරගන්නා බැවින් එය බෙහෙවින් සංවේදී වේ.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; දැනට දන්නා පරිදි භගමණියේ එක ම කෘත්‍යය වන්නේ ලිංගික හැගීම් අවදි කිරීම යි.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම/පෙරසම යනු භගමණිය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් ආවරණය කරගනිමින් පිහිටන ආරක්ෂිත චර්ම කොටසක් වේ.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;&gt;{{cite book |last1=Fahmy |first1=Mohamed |title=Rare Congenital Genitourinary Anomalies: An Illustrated Reference Guide |url=https://books.google.com/books?id=BpOeBQAAQBAJ&amp;q=does+clitoral+hood+cover+the+glans&amp;pg=PA142
 |access-date=18 March 2018 |publisher=Springer |language=en |date=27 November 2014|isbn=9783662436806 }}&lt;/ref&gt; භගමණිය ශිශ්නයේ සමප්‍රභවය වන අතර&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම පිරිමින්ගේ [[පෙරහම|ශිශ්න පෙරසමේ]] අනුරූප ස්ත්‍රී අවයවය වෙයි.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;/&gt; මෙය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් යුනික මාංශිකයෙන් සැගවී තිබිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;O'Connell&quot;&gt;{{cite journal|last1=O'Connell|first1=HE|last2=Sanjeevan|first2=KV|last3=Hutson|first3=JM|title=Anatomy of the clitoris.|journal=The Journal of Urology|date=October 2005|volume=174|issue=4 Pt 1|pages=1189–95|pmid=16145367|doi=10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd|s2cid=26109805|url=https://semanticscholar.org/paper/a636539b4628b63dd839c8f878b8b8bcc586dc3f}}&lt;/ref&gt;
===යුනික පිවිසුම් කලාපය=== 
අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් අතර පිහිටි යෝනි විවරය සහ මුත්‍ර විවරය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශය යුනික පිවිසුම් කලාපය නම් වේ. මුත්‍ර විවරය භගමණියට පහතින් යෝනි විවරයට වහාම ඉහළින් පිහිටා ඇත. යෝනි විවරය අධෝභගයට (perineum) ආසන්නව පිහිටා ඇත. විවරය යනුවෙන් හැදින්වුවත් යෝනි ද්වාරය (introitus) සාමාන්‍යයෙන් පවතින්නේ විවර වී නොව හැකිලී ය.  යෝනි මග ඇතැම්විට කන්‍යා පටලය නම් පටලයෙන් අඩ වශයෙන් ආවරණය වී පවතී. දෘඪ සංසර්ගයක යෙදෙන පළමු මොහොතේ දී කුමරිච්ඡදය සාමාන්‍යයෙන් කැඩී යන අතර මේ හේතුවෙන් නිකුත් වන රුධිරය කන්‍යාභාවයේ සංකේතයක් ලෙස දකිනු ලැබේ. කෙසේනමුත් කන්‍යා පටලය ව්‍යායාමවලදී ද එක්වර ම බිදී යාමට හැකි අතර ටැම්පන (tampon) සහ ඔසප් රුධිර රදවන (menstrual cups) භාවිතය නිසා විදාරණය වී තිබීමට හෝ උපතින් ම නොපෙනෙන තරම් කුඩාවට තිබීමට හෝ නැතිනම් නොපිහිටා ම තිබීමට හෝ පුලුවන.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; 

ඇතැම් අවස්ථාවල කන්‍යා පටලය යෝනි විවරය මුලුමනින් ම ආවරණය කරමින් පිහිටා තිබිය හැකි අතර එවිට එය කන්‍යා පටලය ඉවත් කිරීමේ සැත්කම (hymenctomy) මගින් නිවැරදි කළ යුතු ය.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Wilkinson and Stone Atlas of Vulvar Disease |pages=187–188 |publisher=[[Lippincott Williams &amp; Wilkins]] |year=2012 |isbn = 9781451132182 |edition=3rd |last=Wilkinson |first=Edward J.}}&lt;/ref&gt; යෝනි විවරයේ අපර කොටසේ දෙපස ම විශාල යුනික ග්‍රන්ථි යුගල වන බාතොලින් ග්‍රන්ථි පිහිටා ඇත. මේ ග්‍රන්ථි ශ්ලේෂ්මලය සහ යෝනික හා ලිහිසි ස්‍රාවයන් නිකුත් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Lee|first1=MY|last2=Dalpiaz|first2=A|last3=Schwamb|first3=R|last4=Miao|first4=Y|last5=Waltzer|first5=W|last6=Khan|first6=A|title=Clinical Pathology of Bartholin's Glands: A Review of the Literature|journal=Current Urology|date=May 2015|volume=8|issue=1|pages=22–5|pmid=26195958|doi=10.1159/000365683|pmc=4483306}}&lt;/ref&gt; ඒවා පිරිමින්ගේ බල්බමය මෞත්‍ර ග්‍රන්ථිවල (bulbourethral glands) සමප්‍රභවය වේ.&lt;ref name=&quot;TortoraG&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Anagnostakos |first2=Nicholas P |title=Principles of anatomy and physiology |date=1987 |publisher=Harper &amp; Row |location=New York |isbn=978-0060466695 |pages=[https://archive.org/details/principlesofanat05tort/page/727 727]–728 |edition=5th |url=https://archive.org/details/principlesofanat05tort |url-access=registration }}&lt;/ref&gt; කුඩා යුනික ග්‍රන්ථි යුගල ස්කින් ග්‍රන්ථි ලෙස හැදින්වෙන අතර යෝනියේ ඉදිරි බිත්තියහි පිහිටා ඇත. ඒවා පිරිමින්ගේ [[පුරස්ථි ග්‍රන්ථි|පුරස්ථි ග්‍රන්ථිවල]] සමප්‍රභවය වන අතර ස්ත්‍රී පුරස්ථි ග්‍රන්ථි ලෙස ද හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Zaviacic M, Ablin RJ | title = The female prostate and prostate-specific antigen. Immunohistochemical localization, implications of this prostate marker in women and reasons for using the term &quot;prostate&quot; in the human female | journal = Histol. Histopathol. | volume = 15 | issue = 1 | pages = 131–42 | date = January 2000 | pmid = 10668204 }}&lt;/ref&gt; 

==සමාජය සහ සංස්කෘතිය==
===[https://en.joporn.name/most-popular/ කලාව]===
[https://en.joporn.name/most-popular/ Go]{{ප්‍රධාන ලිපිය|කලාව තුල යෝනි මාර්ගයෙහි සහ යෝනි මුඛයෙහි නිරූපණය}}
[[ගොනුව:Origin-of-the-World.jpg|thumb|right|240px|[https://en.joporn.name/most-popular/ ''ඔරිජින් ඩි මෝන්ඩ් (ලෝකයේ මූලය)'', ගුස්ටාව් කෝබේ විසින් අදින ලද තෙල්ද සායම් සිතුවමක්]]]

== ආශ්‍රිත නාමාවලිය==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
{{Human systems and organs}}
[[ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව]]</text>
      <sha1>518d9u1q0nb3ghkyfq8slhmmc8cvoyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දුර්ගා දේවිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78063</id>
    <revision>
      <id>795216</id>
      <parentid>544157</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T14:46:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed (grammar).</comment>
      <origin>795216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13688" sha1="2p0feww4sr8ay6cxauuoxsf7ugy7sna" xml:space="preserve">{{Other uses of}}
{{EngvarB|date=September 2013}}
{{Use dmy dates|date=September 2013}}
{{Infobox deity&lt;!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--&gt;
| type        = Hindu
| image       = Durga Mahisasuramardini.JPG
| caption     = දුර්ගා මහීෂාසුර-මර්දිනී, මහීෂාසුර මර්දනය කරන්නිය
| name        = දුර්ගා දේවිය 
| consort     = [[ශිව]]
| Sanskrit_transliteration = दुर्गा {{IAST|Durgā}} (\dûr-gā\){{sfn|Wendy Doniger|1999|p=306}}
| deity_of      = සර්මාවබලධාරී දෙවඟන, මාතෘ දෙවඟන&lt;/br&gt;සංග්‍රාමය සහ ආරක්ෂාවට අධිපති දෙවඟන,
| affiliation = * [[දේවී]] 
* [[ආදි පරාශක්ති]] 
* [[බ්‍රහ්මන්]]
* [[පාර්වතී]] 
* [[චණ්ඩි]]කා 
* [[කාලී]] 
* [[ත්‍රිපුර සුන්දරී]]
* [[ඊශ්වරී]]
| successor   = 
| weapon      = [[චක්‍රම්|චක්‍රය]], [[ශංඛය]], [[ත්‍රිශූලය]], [[ගදාව]], දුන්න සහ හීය, [[දෑකැත්ත]] සහ පලිහ, [[ඝණ්ටා]]ව
| mount       = [[ව්‍යාඝ්‍රයා]] හෝ [[සිංහයා]] (මනස්තාල)){{sfn|Robert S Ellwood|Gregory D Alles|2007|p=126}}{{sfn|Wendy Doniger|1999|p=306}}
| festivals   = [[දුර්ගා පූජා]], [[දුර්ගා අෂ්ටමි]], [[නවරාත්‍රී]], [[දුස්සෙහ්රා]], [[විජයදශාමි]]
|texts=* [[දේවී භාගවත පුරාණ]]
* දේවී මාහාත්ම්‍ය}}

'''දුර්ගා''' (සංස්කෘත: दुर्गा)දේවිය යනු වඩාත්ම ජනප්‍රිය [[හින්දු]] දෙවඟනන් අතුරින් අයෙකි.{{sfn|Encyclopedia Britannica|2015}}{{sfn|David R Kinsley|1989|pp=3-4}}{{sfn|Charles Phillips| Michael Kerrigan| David Gould|2011|pp=93-94}} ඇය උත්තරීතර මව් දෙවඟන වන [[ආදි පරාශක්ති|මහාදේවියගේ]] ප්‍රධාන ස්වරූපයන්ගෙන් එක් ස්වරූපයක් ලෙස වන්දනාමාන කරනු ලබන අතර හින්දු බැතිමතුන් අතර වඩාත් ජනප්‍රිය හා පුළුල් ලෙස ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ ස්වරූපයකි. [[දේවී භාගවත පුරාණ]]යට අනුව ඇය [[භුවනේශ්වරී]] දේවියගේ ප්‍රධාන ස්වරූප පහෙන් එකකි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Vijnanananda|title=Simad Devi Bhagavatam|year=2007|publisher=MUNSHIRAM MANOHARLAL PUBLISHERS PVT LTD|isbn=9788121505918|pages=797|language=English}}&lt;/ref&gt; ඇගේ පුරාවෘත්තය කේන්ද්‍රගත වන්නේ සාමය, සමෘද්ධිය සහ ධර්මයට එරෙහි වන යහපත් බලවේගයන්ට එරෙහිව සංග්‍රාම කිරීම වටා ය. දුර්ගා දේවිය පීඩිතයන්ගේ විමුක්තිය සඳහා දුෂ්ටයන්ට එරෙහිව ඇගේ දිව්‍ය උදහස මුදාහරින බව විශ්වාස කෙරේ. දුර්ගා දේවියගේ ඉතිහාසය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය දක්වා දිවයන බව ආගම සහ කලාව පිළිබඳ ඉතිහාසඥයෝ පවසති. මුල් වෛදික ග්‍රන්ථවල ඇය පිළිබඳ ඉඟි කිහිපයක් ඇති අතර පුරාණ සම්පාදනය කරන යුගය වන විට ඇය ස්වාධීන දෙවඟනක ලෙස ඉස්මතු වේ. හින්දු ආගමේ එක් නිකායන් වන ශක්ත නිකාය තුළ ඇය වැඩි වශයෙන් වන්දනාවට පාත්‍ර වේ. 

== '''නිරුක්තිය''' ==
දුර්ගා (दुर्गा) යන වචනයේ අර්ථය වන්නේ &quot;අපරාජිත&quot;, පහර දිය &quot;නොහැකි&quot; හෝ &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;කිසිවෙකුට ලං වීමට නොහැකි&quot; යන්නයි.

=='''ඉතිහාසය සහ ලිඛිත සාධක'''==

දුර්ගා දේවිය හා ඇයගේ විවිධාකාර ස්වරූප පිළිබඳව ක්‍රිස්තු යුගය ආරම්භයත් සමඟ විවිධ වීර කාව්‍යන් තුළ රචනා කෙරිණි. [[මහාභාරත]] තුළ යුධිස්තිර සහ අර්ජුන විසින් දුර්ගා දේවිය උදෙසා ස්තෝත්‍ර ගායනා කෙරූ බව දක්වා ඇත.{{sfn|Rachel Fell McDermott|2001|pp=162–163}} එමෙන්ම මාර්කන්ඩේය පුරාණයේ තිබෙන දේවී මාහාත්ම්‍යම් තුළත් [[දේවී භාගවත පුරාණ]]ය ආදි ග්‍රන්ථ තුළත් දුර්ගා දෙවඟන පිළිබඳව විශේෂයෙන් සඳහන් වේ.{{sfn|Ludo Rocher|1986|pp=168–172, 191–193}}{{Sfn|C Mackenzie Brown|1990|pp=44–45, 129, 247–248 with notes 57–60}}

=='''මූලාරම්භය'''==
[[ගොනුව:Barabar Nagarjuni Caves, Anantavarman Inscription Sanskrit.jpg|thumb|වම|නාගර්ජුනි ගුහාවක තිබෙන ඉපැරැණි සෙල් ලිපියක් |169x169පික්]]
1916 දි ඉතිහාසඥයෙකු වන රාම්ප්‍රසාද් චන්ද දක්වන අකාරයට දුර්ගා දේවිය ඉන්දියානු මහද්වීපය පුරා ක්‍රමයෙන් සංක්‍රමණය වූවකි. ඔහුට අනුව දුර්ගා දේවිය මූල ස්වරූපය යනු හිමාලයේ, වින්ද්‍යාවේ සහ අභිරා ගෝත්‍රිකයන් වන්දනා කළ දේවතාවියන්ගේ සංකලනයකි. 

ශිලාලේඛනයන්ට අනුව දුර්ගා දෙවඟන ඉතාමත් පැරණි දෙවඟනක් වේ. සිද්ධමාත්‍රිකා ලියවිලි වල සෙල් ලිපි වලට අනුව සහ නාගර්ජුන ගුහාවන් තුළ ඇය සහ මහිෂාසුර අතර ඇති වූ සංග්‍රාමය පිළිබඳව දක්වා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Richard Salomon|title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the Other Indo-Aryan Languages|url=https://books.google.com/?id=t-4RDAAAQBAJ |year=1998|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-509984-3|pages=200–201}}&lt;/ref&gt;

==ප්‍රතිමාශිල්පය==
දුර්ගා දේවිය තුළින් වීරත්වය සංකේතවත් කෙරේ. ප්‍රධාන වශයෙන් ස්වරූප ත්‍රිත්වයක් ඔස්සේ ප්‍රකට වේ. එනම් මහාලක්ෂ්මි දුර්ගා (මහිෂාසුර-මර්ධිනි), මහාසරස්වති දුර්ගා (කෞෂිකි) සහ මහකාලි දුර්ගා ලෙසිණි. එයිනුත් දුර්ගා දේවියගේ වඩාත් ප්‍රචලිත ස්වරූපය වන්නේ මහිෂාසුර-මර්ධිනි ස්වරූපයයි. එහිදි ඇය අෂ්ටබුජ (අත් අටක්), දසබුජ (අත් දහයක්) සහ අෂ්ටදසබුජ (අත් දහඅටක්) සහිතව නිරූපණය කරයි.&lt;ref&gt;https://www.exoticindiaart.com/book/details/devi-and-her-aspects-IDC931/&lt;/ref&gt; දුර්ගා මෑණියන්ගේ ප්‍රමුඛ වාහනය වන්නේ කේසර සිංහයාය. මහිෂාසුර-මර්ධිනි ස්වරූපයේදි දෙවියන් විසින් ඇයට ලබා දුන් විවිධ අස්ත්‍ර දරා සිටින අතර එවායෙ සංකේත රාශියක් තිබේ.

*ශංඛය - ප්‍රීතිමත් බව 
*චක්‍රය - ධාර්මික බව  
*ගධාව - පක්ෂපාතීත්වය
*දුන්න - යහපත් චරිතය
*ත්‍රීශූලය - නිර්භීත බව 
*අසිපත - විමංසන බුද්ධිය 
*පද්මය - මධ්‍යස්ථ බව
දුර්ගා දෙවඟන තුළින් විශ්ව මාතාවගේ බෞතික නිර්මාණය පිළිබිඹු වන්නේ මේ ආකාරයට විවිධ දෙවිවරුන්ගේ අස්ත්‍රයන් දරා සිටින හෙයිනි. පුරාවිද්‍යා සොයාගැනීම් වලින් සනාථ වන අකාරයට දුර්ගා දේවියගේ මෙම ස්වරූපය ඉන්දියාවේ ප්‍රචලිත වන්නේ සිව්වන ශතවර්ෂයේදී පමණය. මහාචාර්‍ය ඩේවිස් කිංස්ලී{{sfn|David Kinsley|1988|pp=95–105}} පවසන ආකාරයට දුර්ගා ස්වරූපය ඇතැම් දේවස්ථාන වල ඇති උනේ මහාවිද්‍යන් හී සහ [[සප්තමාත්‍රිකා]] වල කොටසක් වශයෙනි. සුප්‍රසිද්ධ හින්දු දේවස්ථාන තුළ දුර්ගා දේවිය සිතුවම් [[දේවී මහත්ම්‍යම්|දේවී මාහාත්ම්‍යම්]] හී පැවසෙන ආකාරයට සිතුවම් කර ඇත.{{sfn|David Kinsley|1997|pp=30–35, 60, 16–22, 149}}

==පූජා සහ උත්සව==
[[ගොනුව:A Durga festival collage.jpg|thumb|දකුණ|දුර්ගා පුජා උත්සව]]
දුර්ගා වන්දනය නගෙනහිර ඉන්දියාව සහ නෙපාලයේ ශක්ත බැතිමතුන් අතර වඩාත් ප්‍රචලිතය.

===දුර්ගා පූජාව===
[[මාර්කණ්ඩේය පුරාණ]]යට අනුව දින 9ක් හො 4ක් පැවැත්විය හැකිය. දින 4 දුර්ගා පූජාව බෙංගාලය, ඔඩිශාව, ඇසෑමය, බිහාරය ආදි ප්‍රදේශයන්හී වඩාත් ප්‍රචලිතය.{{sfn|Wendy Doniger|1999|p=306}}{{sfn|James G Lochtefeld|2002|p=208}} එය පැවැත්වෙනුයේ හින්දු දින දර්ශනයට අනුව අශිවින මාසයේය.{{sfn|David Kinsley|1988|pp=106–108}} (සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් අතර කාලය) සරත් ඍතුවේ පැවැත්වෙන් බැවින් එයට ශාරදීය දුර්ගා පූජාව සහ අකාල බෝධන් නමින් හැඳින්වේ. බෙංගාල සම්ප්‍රදාය අනුව දුර්ගා පූජාව සඳහා මැටියෙන් නිර්මාණය කළ ප්‍රතිමා භාවිතා කරයි. ප්‍රතිමා නෙළන විට එයට වෛශ්‍යාවකගේ නිවසෙන් ලබා ගත් පස් ස්වල්පයක්ද එක් කිරිම බෙංගාලයේ එන සිරිතකි. එහිදි උතුරු ඉන්දියානුවන් දින 9ක් පුරා දෙවඟන උදේසා භක්ති සේවය කරන අතර බෙංගාලි වැසියෝ අවසාන දින සතරෙහි පමණක් එය උත්සවාකාරයෙන් සමරති.

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist}}

==අඩවියෙන් බැහැර පිටු==
*[https://carlos.emory.edu/htdocs/ODYSSEY/SOUTHASIA/durga.html Durga Battling the Buffalo Demon: Iconography]

{{Shaktism}}
{{Shaivism}}
{{Hindudharma}}
{{Authority control}}

[[Category:ශිවගේ වල්ලභයෝ]]
[[Category:විනාශකාරී දෙවඟනෝ]]
[[Category:දුර්ගා පූජා]]
[[Category:හින්දු දෙවඟනෝ]]
[[Category:පුරාණෝක්තිමය අසිපත්කරුවෝ]]
[[Category:ශාක්ත ආගම]]
[[Category:යුධ දෙවඟනෝ]]
[[Category:පාර්වතීගේ ස්වරූප]]</text>
      <sha1>2p0feww4sr8ay6cxauuoxsf7ugy7sna</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795220</id>
      <parentid>795216</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T15:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed some</comment>
      <origin>795220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13637" sha1="9qzui8lm9l4gkxa1dqm3x4sj1dd8uia" xml:space="preserve">{{Other uses of}}
{{EngvarB|date=September 2013}}
{{Use dmy dates|date=September 2013}}
{{Infobox deity&lt;!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--&gt;
| type        = Hindu
| image       = Durga Mahisasuramardini.JPG
| caption     = දුර්ගා මහීෂාසුර-මර්දිනී, මහීෂාසුර මර්දනය කරන්නිය
| name        = දුර්ගා දේවිය 
| consort     = [[ශිව]]
| Sanskrit_transliteration = दुर्गा {{IAST|Durgā}} (\dûr-gā\){{sfn|Wendy Doniger|1999|p=306}}
| deity_of      = සර්මාවබලධාරී දෙවඟන, මාතෘ දෙවඟන&lt;/br&gt;සංග්‍රාමය සහ ආරක්ෂාවට අධිපති දෙවඟන,
| affiliation = * [[දේවී]] 
* [[ආදි පරාශක්ති]] 
* [[බ්‍රහ්මන්]]
* [[පාර්වතී]] 
* [[චණ්ඩි]]කා 
* [[කාලී]] 
* [[ත්‍රිපුර සුන්දරී]]
* [[ඊශ්වරී]]
| successor   = 
| weapon      = [[චක්‍රම්|චක්‍රය]], [[ශංඛය]], [[ත්‍රිශූලය]], [[ගදාව]], දුන්න සහ හීය, [[දෑකැත්ත]] සහ පලිහ, [[ඝණ්ටා]]ව
| mount       = [[ව්‍යාඝ්‍රයා]] හෝ [[සිංහයා]] (මනස්තාල)){{sfn|Robert S Ellwood|Gregory D Alles|2007|p=126}}{{sfn|Wendy Doniger|1999|p=306}}
| festivals   = [[දුර්ගා පූජා]], [[දුර්ගා අෂ්ටමි]], [[නවරාත්‍රී]], [[දුස්සෙහ්රා]], [[විජයදශාමි]]
|texts=* [[දේවී භාගවත පුරාණ]]
* දේවී මාහාත්ම්‍ය}}

'''දුර්ගා''' (සංස්කෘත: दुर्गा)දේවිය යනු වඩාත්ම ජනප්‍රිය [[හින්දු]] දෙවඟනන් අතුරින් අයෙකි.{{sfn|Encyclopedia Britannica|2015}}{{sfn|David R Kinsley|1989|pp=3-4}}{{sfn|Charles Phillips| Michael Kerrigan| David Gould|2011|pp=93-94}} ඇය උත්තරීතර මව් දෙවඟන වන [[ආදි පරාශක්ති|මහාදේවියගේ]] ප්‍රධාන ස්වරූපයන්ගෙන් එක් ස්වරූපයක් ලෙස වන්දනාමාන කරනු ලබන අතර හින්දු බැතිමතුන් අතර වඩාත් ජනප්‍රිය හා පුළුල් ලෙස ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූ ස්වරූපයකි. [[දේවී භාගවත පුරාණ]]යට අනුව ඇය [[භුවනේශ්වරී]] දේවියගේ ප්‍රධාන ස්වරූප පහෙන් එකකි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Vijnanananda|title=Simad Devi Bhagavatam|year=2007|publisher=MUNSHIRAM MANOHARLAL PUBLISHERS PVT LTD|isbn=9788121505918|pages=797|language=English}}&lt;/ref&gt; ඇගේ පුරාවෘත්තය කේන්ද්‍රගත වන්නේ සාමය, සමෘද්ධිය සහ ධර්මයට එරෙහි වන යහපත් බලවේගයන්ට එරෙහිව සංග්‍රාම කිරීම වටා ය. දුර්ගා දේවිය පීඩිතයන්ගේ විමුක්තිය සඳහා දුෂ්ටයන්ට එරෙහිව ඇගේ දිව්‍ය උදහස මුදාහරින බව විශ්වාස කෙරේ. දුර්ගා දේවියගේ ඉතිහාසය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය දක්වා දිවයන බව ආගම සහ කලාව පිළිබඳ ඉතිහාසඥයෝ පවසති. මුල් වෛදික ග්‍රන්ථවල ඇය පිළිබඳ ඉඟි කිහිපයක් ඇති අතර පුරාණ සම්පාදනය කරන යුගය වන විට ඇය ස්වාධීන දෙවඟනක ලෙස ඉස්මතු වේ. හින්දු ආගමේ එක් නිකායන් වන ශක්ත නිකාය තුළ ඇය වැඩි වශයෙන් වන්දනාවට පාත්‍ර වේ. 

== '''නිරුක්තිය''' ==
දුර්ගා (दुर्गा) යන වචනයේ අර්ථය වන්නේ &quot;අපරාජිත&quot;, පහර දිය &quot;නොහැකි&quot; හෝ &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;කිසිවෙකුට ලං වීමට නොහැකි&quot; යන්නයි.

=='''ඉතිහාසය සහ ලිඛිත සාධක'''==

දුර්ගා දේවිය හා ඇයගේ විවිධාකාර ස්වරූප පිළිබඳව ක්‍රිස්තු යුගය ආරම්භයත් සමඟ විවිධ වීර කාව්‍යන් තුළ රචනා කෙරිණි. [[මහාභාරත]] තුළ යුධිස්තිර සහ අර්ජුන විසින් දුර්ගා දේවිය උදෙසා ස්තෝත්‍ර ගායනා කෙරූ බව දක්වා ඇත.{{sfn|Rachel Fell McDermott|2001|pp=162–163}} එමෙන්ම මාර්කන්ඩේය පුරාණයේ තිබෙන දේවී මාහාත්ම්‍යම් තුළත් [[දේවී භාගවත පුරාණ]]ය ආදි ග්‍රන්ථ තුළත් දුර්ගා දෙවඟන පිළිබඳව විශේෂයෙන් සඳහන් වේ.{{sfn|Ludo Rocher|1986|pp=168–172, 191–193}}{{Sfn|C Mackenzie Brown|1990|pp=44–45, 129, 247–248 with notes 57–60}}

=='''මූලාරම්භය'''==
[[ගොනුව:Barabar Nagarjuni Caves, Anantavarman Inscription Sanskrit.jpg|thumb|නාගර්ජුනි ගුහාවක තිබෙන ඉපැරැණි සෙල් ලිපියක් ]]
1916 දි ඉතිහාසඥයෙකු වන රාම්ප්‍රසාද් චන්ද දක්වන අකාරයට දුර්ගා දේවිය ඉන්දියානු මහද්වීපය පුරා ක්‍රමයෙන් සංක්‍රමණය වූවකි. ඔහුට අනුව දුර්ගා දේවිය මූල ස්වරූපය යනු හිමාලයේ, වින්ද්‍යාවේ සහ අභිරා ගෝත්‍රිකයන් වන්දනා කළ දේවතාවියන්ගේ සංකලනයකි. 

ශිලාලේඛනයන්ට අනුව දුර්ගා දෙවඟන ඉතාමත් පැරණි දෙවඟනක් වේ. සිද්ධමාත්‍රිකා ලියවිලි වල සෙල් ලිපි වලට අනුව සහ නාගර්ජුන ගුහාවන් තුළ ඇය සහ මහිෂාසුර අතර ඇති වූ සංග්‍රාමය පිළිබඳව දක්වා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Richard Salomon|title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the Other Indo-Aryan Languages|url=https://books.google.com/?id=t-4RDAAAQBAJ |year=1998|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-509984-3|pages=200–201}}&lt;/ref&gt;

==ප්‍රතිමාශිල්පය==
දුර්ගා දේවිය තුළින් වීරත්වය සංකේතවත් කෙරේ. ප්‍රධාන වශයෙන් ස්වරූප ත්‍රිත්වයක් ඔස්සේ ප්‍රකට වේ. එනම් මහාලක්ෂ්මි දුර්ගා (මහිෂාසුර-මර්ධිනි), මහාසරස්වති දුර්ගා (කෞෂිකි) සහ මහකාලි දුර්ගා ලෙසිණි. එයිනුත් දුර්ගා දේවියගේ වඩාත් ප්‍රචලිත ස්වරූපය වන්නේ මහිෂාසුර-මර්ධිනි ස්වරූපයයි. එහිදි ඇය අෂ්ටබුජ (අත් අටක්), දසබුජ (අත් දහයක්) සහ අෂ්ටදසබුජ (අත් දහඅටක්) සහිතව නිරූපණය කරයි.&lt;ref&gt;https://www.exoticindiaart.com/book/details/devi-and-her-aspects-IDC931/&lt;/ref&gt; දුර්ගා මෑණියන්ගේ ප්‍රමුඛ වාහනය වන්නේ කේසර සිංහයාය. මහිෂාසුර-මර්ධිනි ස්වරූපයේදි දෙවියන් විසින් ඇයට ලබා දුන් විවිධ අස්ත්‍ර දරා සිටින අතර එවායෙ සංකේත රාශියක් තිබේ.

*ශංඛය - ප්‍රීතිමත් බව 
*චක්‍රය - ධාර්මික බව  
*ගධාව - පක්ෂපාතීත්වය
*දුන්න - යහපත් චරිතය
*ත්‍රීශූලය - නිර්භීත බව 
*අසිපත - විමංසන බුද්ධිය 
*පද්මය - මධ්‍යස්ථ බව
දුර්ගා දෙවඟන තුළින් විශ්ව මාතාවගේ බෞතික නිර්මාණය පිළිබිඹු වන්නේ මේ ආකාරයට විවිධ දෙවිවරුන්ගේ අස්ත්‍රයන් දරා සිටින හෙයිනි. පුරාවිද්‍යා සොයාගැනීම් වලින් සනාථ වන අකාරයට දුර්ගා දේවියගේ මෙම ස්වරූපය ඉන්දියාවේ ප්‍රචලිත වන්නේ සිව්වන ශතවර්ෂයේදී පමණය. මහාචාර්‍ය ඩේවිස් කිංස්ලී{{sfn|David Kinsley|1988|pp=95–105}} පවසන ආකාරයට දුර්ගා ස්වරූපය ඇතැම් දේවස්ථාන වල ඇති උනේ මහාවිද්‍යන් හී සහ [[සප්තමාත්‍රිකා]] වල කොටසක් වශයෙනි. සුප්‍රසිද්ධ හින්දු දේවස්ථාන තුළ දුර්ගා දේවිය සිතුවම් [[දේවී මහත්ම්‍යම්|දේවී මාහාත්ම්‍යම්]] හී පැවසෙන ආකාරයට සිතුවම් කර ඇත.{{sfn|David Kinsley|1997|pp=30–35, 60, 16–22, 149}}

==පූජා සහ උත්සව==
[[ගොනුව:A Durga festival collage.jpg|thumb|දකුණ|දුර්ගා පුජා උත්සව]]
දුර්ගා වන්දනය නගෙනහිර ඉන්දියාව සහ නෙපාලයේ ශක්ත බැතිමතුන් අතර වඩාත් ප්‍රචලිතය.

===දුර්ගා පූජාව===
[[මාර්කණ්ඩේය පුරාණ]]යට අනුව දින 9ක් හො 4ක් පැවැත්විය හැකිය. දින 4 දුර්ගා පූජාව බෙංගාලය, ඔඩිශාව, ඇසෑමය, බිහාරය ආදි ප්‍රදේශයන්හී වඩාත් ප්‍රචලිතය.{{sfn|Wendy Doniger|1999|p=306}}{{sfn|James G Lochtefeld|2002|p=208}} එය පැවැත්වෙනුයේ හින්දු දින දර්ශනයට අනුව අශිවින මාසයේය.{{sfn|David Kinsley|1988|pp=106–108}} (සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් අතර කාලය) සරත් ඍතුවේ පැවැත්වෙන් බැවින් එයට ශාරදීය දුර්ගා පූජාව සහ අකාල බෝධන් නමින් හැඳින්වේ. බෙංගාල සම්ප්‍රදාය අනුව දුර්ගා පූජාව සඳහා මැටියෙන් නිර්මාණය කළ ප්‍රතිමා භාවිතා කරයි. ප්‍රතිමා නෙළන විට එයට වෛශ්‍යාවකගේ නිවසෙන් ලබා ගත් පස් ස්වල්පයක්ද එක් කිරිම බෙංගාලයේ එන සිරිතකි. එහිදි උතුරු ඉන්දියානුවන් දින 9ක් පුරා දෙවඟන උදේසා භක්ති සේවය කරන අතර බෙංගාලි වැසියෝ අවසාන දින සතරෙහි පමණක් එය උත්සවාකාරයෙන් සමරති.

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://carlos.emory.edu/htdocs/ODYSSEY/SOUTHASIA/durga.html Durga Battling the Buffalo Demon: Iconography]

{{Shaktism}}
{{Shaivism}}
{{Hindudharma}}
{{Authority control}}

[[Category:ශිවගේ වල්ලභයෝ]]
[[Category:විනාශකාරී දෙවඟනෝ]]
[[Category:දුර්ගා පූජා]]
[[Category:හින්දු දෙවඟනෝ]]
[[Category:පුරාණෝක්තිමය අසිපත්කරුවෝ]]
[[Category:ශාක්ත ආගම]]
[[Category:යුධ දෙවඟනෝ]]
[[Category:පාර්වතීගේ ස්වරූප]]</text>
      <sha1>9qzui8lm9l4gkxa1dqm3x4sj1dd8uia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගුවන් විදුලි නාට්‍ය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79180</id>
    <revision>
      <id>795247</id>
      <parentid>762519</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10590" sha1="hda19fm1fx6040tl1c2uofh0qjy5pz2" xml:space="preserve">ශ්‍රව්‍ය කලා මාධ්‍යක් වන ගුවන් විදුලි නාට්‍ය  හඬ මූලික කරගත් කලා මාධ්‍යකි.රේඩියෝ නාට්‍යය ලොව බිහි වූ අටවැනි කලාව ලෙසට නම් කෙරේ. &quot;රේඩියෝ ප්ලේ&quot;, &quot;රේඩියෝ ඩ්‍රාමා&quot;, &quot;ඕඩියෝ තියටර්&quot;, &quot;රේඩියෝ තියටර්&quot;, &quot;ඉන්විසිබල් ප්ලේ&quot; යන ඉංග්‍රීසි චචන සඳහා සිංහලෙන් &quot;ගුවන් විදුලි නාට්‍යය&quot;, &quot;රෙදෙව් නාටක&quot;, &quot;හඬනළුව&quot;, &quot;ශාබ්දික රංගය&quot; ආදී වචන අපට හමුවේ. 

රේඩියෝ නාට්‍යයේ නූතන යුගය එක් දහස් නවසිය පනහ දශකයේදී සැමුවෙල් බෙකට්, ගයිල්ස් කූපර්, බැරී බර්මෙන්ජ්, මසී කොන්ක්‍රෙට්, රිස් ඇඩ්‍රියන්, ෆෙඩ්‍රික් බර්ඩ්නම්, හැරල්ඩ් පින්ටර්, ජේම්ස් සුන්ඩර්ස්, ජෝ ඕටර්න්, ටොම් ස්ටොපර්ඩ් ආදී රචකයන්ගේ නව භාවිතාමය ආඛ්‍යාන තුළ හමු වේ.
 
ලාංකීය සමාජය සඳහා රේඩියෝ නාට්‍යය සංස්කෘතිය හිමිවන්නේ එකදහස් නවසිය විසිපහ තරම් ඈතකදීය.ආරම්භක යුගයේ නාට්‍යය බහුතරයක් විකාශය වූයේ සජීවී ආකාරයෙනි.  මෙකල ගුවන් විදුලි නාට්‍යවල රඟපෑම කළේ විනෝදාස්වාදය සඳහා වන අතර  මෙම නාට්‍යය බහුතරයක් බී.බී.සී. ආයතනය විසින් නිෂ්පාදනය කළ නාට්‍යයන්හි සිංහල පරිවර්තන හෝ අනුවර්තනයන්ය. උදාහරණ ලෙසට ජෝර්ජ් බර්නාඩ්ෂෝගේ &quot;ද ඩොක්ටර් ඩයිලේමා&quot; නාට්‍යය &quot;වෙදහටන&quot; ලෙසත්, ගීද මෝපසාන්ගේ &quot;නෙක්ලස්&quot; &quot;දියමන්ති මාලය&quot; ලෙසත්, ඇනටොල් ෆ්‍රොන්ස්ගේ &quot;ද මෑන් හූ මැරීඩ් ඩම්බ් වයිෆ්&quot; නාට්‍යය &quot;ගොළු බිරිඳ&quot; ලෙසත් නිෂ්පාදනය වූ ඉතිහාසය දැක්විය හැකිය. එමෙන්ම ආර්.එල්. ස්පිට්ල්, ලෙනාඩ් වුල්ෆ්, පියදාස සිරිසේන, ඩබ්.ඒ. සිල්වා, මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ආදී රචකයින්ගේ කෘති නාට්‍යය ලෙස අනුවර්තනය කොට ප්‍රචාරය වූ සංස්කෘතියක් අනෙක්පසින් හමුවේ.

ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ ශ්‍රවණ පර්යේෂණ අංශය සිදු කළ &quot;ගුවන් විදුලි නාට්‍යය, ජනප්‍රිය ගුවන් විදුලි නාට්‍යය, නාට්‍යය ශිල්පීන් හා නාට්‍යය රචකයින් පිළිබඳ දීපව්‍යාප්ත සමීක්ෂණ වාර්තාව&quot; එක් දහස් නවසිය අසූ හත වැනි කාල වකවානුවක  නාට්‍යය ශ්‍රාවකයින් අතර ඉහළ ජනප්‍රියත්වයක් දිනා ගත් බව අනාවරණය කර ගැනීමට  සාක්ෂි දරයි. එහිදී &quot;සුගන්ධිකා&quot; පළමු තැනටත්, &quot;ගුවන් විදුලි රඟමඬල&quot; දෙවැනි තැනටත්, &quot;ගජමුතු&quot; තෙවැනි තැනටත්, &quot;මුවන්පැලැස්ස&quot; සිව්වැනි තැනටත්, &quot;සේසතයි කුමරියයි&quot; පස්වැනි තැනටත්, &quot;මේධා&quot; හයවැනි තැනටත්, &quot;ළමා රංග පීඨය&quot; හත්වැනි තැනටත්, &quot;රක්ෂණ රංග&quot; අටවැනි තැනටත්, &quot;සඳගලතැන්න&quot; නවවැනි තැනටත් පාඨක රුචිකත්වය ලබා තිබිණ. මෙම සමීක්ෂණයේදී රේඩියෝ නාට්‍යය ප්‍රිය නොකළ අය කිසිවකු නොසිටි අතර රූපවාහිනිය ප්‍රිය නොකළ අය සියයට එකක් විය.

රේඩියෝ කතා රචකයෙකු සෙසු රචකයින්ට වඩා අසීමිත පරිකල්පනීය වපසරියක් භුක්ති විඳියි. එහිදී ශබ්දමය &quot;මොන්ටාජ්කරණය&quot; හෙවත් ප්‍රතිවිරුද්ධ ශබ්ද  එකිනෙක ගැටීමට සැලැස්වීමෙන් වෙනත් අර්ථ උත්පාදනය කළ හැකිය. පරිසරයන් හා චරිතයන් නිර්මාණය කිරීමේදී  සෙසු රචකයින් අභිභවා රේඩියෝ නාට්‍යය රචකයාට නිරන්තරයෙන් හිමිවේ. එම පරිකල්පනීය කලාත්මක අවකාශ තම දැනුම ඔස්සේ අර්ථ ගන්වමින් විඳගැනීමට රේඩියෝ නාට්‍යය ශ්‍රාවකයාට  එක සේ දොරටු විවර වේ.

== ගුවන්විදුලි නාට්‍යයේ නිර්මාණාත්මක භාෂා භාවිතය == 
ගුවන්විදුලිය හඬ ආත්මය කරගත් මාධ්‍යයකි.මෙහිදි භාෂාව,මිනිස් හඬ,සංගීතය,ස්වභාවික ශබ්ද මෙන්ම මිනිස් හඬ සංකලනය වී ඇත.එසේම ගුවන්විදුලියේ විවිධ වැඩසටහන් නිර්මානය වේ.එම සෑම වැඩසටහනකම නිර්මාණත්මක භාෂා භාවිතා වේ.ඒ අතර පුවත්,දැන්වීම්,නාටය,චරිතාපදාන වැඩසටහන් ,සාකච්චාමය වැඩසටහන් වේ.
ගුවන්විදුලියේ පලමු නිර්මාණාත්මක අභියෝග වන්නේ ග්‍රාහකයා තුල පරිකල්පනය ඇති වන සේ සවන කේන්ද්‍රියව වැඩසටහන් නිර්මාණයයි.එහිදී භාෂාව ආකර්ෂණීය විය යුතුය .එසේම මේ නිර්මාණාත්මක භාෂා භාවිතය වැඩසටහනෙන් වැඩසටහනකට වෙනස්වෙ.ආගමික,ළමා,අධයාපනික,වෛද්‍ය,ක්‍රීඩා,කාන්තා ආදී ලෙසයි.මේවාට උචිත පරිදි භාෂාව භාවිතා කල යුතුයි .ගුවන්විදුලි නාට්‍ය මේ අතරින් එකකි.
එය මුලුමනින්ම පරිකලපනය මූලික කරගත්තකි.එමනිසා ගුවන්විදුලි පිටපත් රචනය,නිශ්පාදනය උචිත අයුරින් සිදුවිය යුතුය.මෙහිදී රචකයා ඔහුගේ පරිකලපනයෙන් ලෝකයක් මවාගෙන එම ලෝකය දෙවනුව අසන්නාගේ පරිකල්පනය පුබුදු වන කලාවකි.
එසේම දිගු සංකීර්ණ වැකි භාවිතා නොකිරීම,සරල බව,පරිකලපනීය බස භාවිතය ,එක්වර තේරුම් ගැනීමට හැකිබව,ග්‍රාහකයාගේ අත්දැකීම් පසුතලයට ආමන්ත්‍රණය ආදී ලෙස නිර්මාණාත්මක විය යුතුය. 
මෙහිදී නිවේදක නිවේදිකවන් වැදගත්ය.මන්ද ඔවුන් ග්‍රාහකයා ආකර්ෂණය කරගන්නේ ස්වීය හඬ භාවිතයෙනි.එහිදී උචිත ලෙස නිර්මාණාත්මක හඬ භාවිතා කල යුතුය .හික්මුනු,සජීවීව,පරිකල්පනීය බස භාවිතා කල යුතුය.මෙහිදී කටහඩේ ශ්‍රවයගෝචර බව,පැහැදිලි බව ,නිරවුල් බව,ත්‍රිවු බව,උස් පහත් බව,සංයමය,පැහැදිලි උච්චාරනය,හැගීම් භාවයන් ප්‍රකාශය,ලයාන්විත බව,සුහද බව ග්‍රාහක ආකර්ෂණයට හේතුවේ.


*[http://www.boondi.lk/article.php?ArtID=3442 රේඩියෝ නාට්‍යය හා රේඩියෝ කතා සංස්කෘතිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170923024829/http://www.boondi.lk/article.php?ArtID=3442 |date=2017-09-23 }} 
*[http://www.divaina.com/2016/05/12/sarasavi%201.html ගුවන් විදුලි නාට්‍ය සමාජ විවේචන] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171018055111/http://www.divaina.com/2016/05/12/sarasavi%201.html |date=2017-10-18 }}</text>
      <sha1>hda19fm1fx6040tl1c2uofh0qjy5pz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:History of the People's Republic of China</title>
    <ns>10</ns>
    <id>94986</id>
    <revision>
      <id>795231</id>
      <parentid>795203</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T17:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Update</comment>
      <origin>795231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5485" sha1="dle9m5u81nokz37tbek2jte5gk0auwl" xml:space="preserve">{{Sidebar with collapsible groups
| name = History of the People's Republic of China
| class = plainlist
| title = {{wrap|[[History of the People's Republic of China|History of the People's Republic of China]]}}
| image = [[File:中華人民共和國國徽.svg|85px|National emblem of the People's Republic of China]]
| bodyclass = prc-body hlist
| imageclass = prc-emblem
| titleclass = prc-title
| expanded = {{{expanded|{{{1|}}}}}}
| templatestyles = History of the People's Republic of China/styles.css

| heading1 = [[Chronology of major events in the People's Republic of China|Chronology]]

| list1name = mao
| list1title = [[History of China (1949–1976)|1949–1976 (Mao era)]]
| list1 =
* [[Chinese Communist Revolution|Revolution]]
* [[Land Reform Movement]]
* [[Proclamation of the People's Republic of China|Proclamation]]
* [[Korean War]]
* [[Campaign to Suppress Counterrevolutionaries]]
* [[Three-anti and Five-anti Campaigns]]
* [[First five-year plan (China)|First five-year plan]]
* [[Five Principles of Peaceful Coexistence]]
* [[Bandung Conference]]
* [[Sufan movement]]
* [[Hundred Flowers Campaign]]
* [[Anti-Rightist Campaign]]
* [[Canton Fair]]
* [[Great Leap Forward]]
* [[Great Chinese Famine]]
* [[Anti-Right Deviation Struggle]]
* [[Two Bombs, One Satellite]]
* [[Seven Thousand Cadres Conference]]
* [[Socialist Education Movement]]
* [[Third Front (China)|Third Front]]
* [[Cultural Revolution]]
* [[Abolition of the presidency in China|Abolition of the presidency]]
* [[UN General Assembly Resolution 2758|UN representation]]
* [[1972 visit by Richard Nixon to China|Richard Nixon visit]]

| list2name = transition
| list2title = [[History of China (1976–1989)|1976–1989 (Hua &amp; Deng era)]]
| list2 =
* [[Gang of Four]]
* [[Boluan Fanzheng]]
* [[1978 Truth Criterion Controversy]]
* [[New Enlightenment (China)|New Enlightenment]]
* [[Reform and opening up]]
** [[Special economic zones of China|Special economic zones]]
* [[China–United States relations]]
** [[Three Communiqués]]
* [[Four Modernizations]]
* [[Sino-Vietnamese War]]
* [[Beijing Spring]]
* [[Strike Hard Against Crime Campaign (1983)|Strike Hard Against Crime Campaign]]
* [[Sino-British Joint Declaration]]
* [[Campaign against spiritual pollution]]
* [[Bourgeois liberalization]]
** [[Anti-bourgeois liberalization|Opposition]]
* [[863 Program]]
* [[1986 Chinese student demonstrations]]
* [[Sino-Portuguese Joint Declaration]]
* [[1989 Tiananmen Square protests and massacre]]

| list3name = jiang
| list3title = [[History of China (1989–2002)|1989–2002 (Jiang era)]]
| list3 =
* [[Shanghai Stock Exchange]]
* [[Pudong New District]]
* [[Deng Xiaoping's southern tour|Deng's southern tour]]
* [[1992 consensus]]
* [[One country, two systems]]
** [[Handover of Hong Kong]]
** [[Handover of Macau]]
* [[Xiagang]]
* [[1998 China floods|1998 floods]]
* [[US bombing of the Chinese embassy in Belgrade|US bombing of the Belgrade embassy]]
* [[Persecution of Falun Gong]]
* [[China Western Development]]
* [[Hainan Island incident]]
* [[APEC China 2001]]
* [[China and the World Trade Organization|Accession to the WTO]]
* [[Forum on China–Africa Cooperation]]
* [[Shanghai Cooperation Organisation]]

| list4name = hu
| list4title = [[History of China (2002–2012)|2002–2012 (Hu era)]]
| list4 =
* [[2002–2004 SARS outbreak]]
* [[Shenzhou 5]]
* [[2005 Pan–Blue visits to mainland China|Visit of Lien Chan]]
* [[South–North Water Transfer Project]]
* [[Qinghai–Tibet railway]]
* [[2008 Sichuan earthquake]]
* [[Three Links|Three Links with Taiwan]]
* [[2008 Summer Olympics]]
* [[Expo 2010]]
* [[BRICS]]
* [[Three Gorges Dam]]
* [[West–East Gas Pipeline]]
* [[High-speed rail in China|High-speed rail]]

| list5name = xi
| list5title = [[History of China (2012–present)|2012–present (Xi era)]]
| list5 =
* [[Anti-corruption campaign under Xi Jinping|Anti-corruption campaign]]
* [[Chang'e 3]]
* [[Supercomputing in China|Supercomputing]]
* [[First Ma–Xi meeting|Meeting with Ma Ying-Jeou]]
* [[Xiong'an]]
* [[Plan on reforming Party and state institutions]]
* [[2025 China Victory Day Parade]]
* [[China–United States trade war]]
* [[Tiangong space station]]
* [[Global Leaders' Meeting on Women]]
* [[2019–2020 Hong Kong protests]]
** [[2020 Hong Kong national security law]]
* [[COVID-19 pandemic in mainland China|COVID-19 pandemic]]
** [[Zero-COVID]]
* [[2020–2021 Xi Jinping Administration reform spree|2020–2021 reform spree]]
* [[2022 Winter Olympics]]
* [[2022 COVID-19 protests in China]]
* [[Artificial Intelligence Cold War]]
* [[Belt and Road Initiative]]
* [[APEC China 2014]]
* [[2016 G20 Hangzhou summit]]
* [[9th BRICS summit]]
* [[China International Import Expo]]

| content6 =
* [[Constitutional history of China|Constitution]]
* [[History of Beijing|Beijing]]
* [[History of Shanghai|Shanghai]]

| content7 =
* [[Culture of the People's Republic of China|Culture]]
* [[History of LGBTQ in China|LGBTQ]]
* [[History of feminism in China|Feminism]]
* [[Economy of China|Economy]]
* [[Education in China|Education]]
* [[Geography of China|Geography]]
* [[Politics of China|Politics]]

| belowstyle = padding:0.3em 0.3em 0.5em;
| below = {{portal-inline|size=tiny|China}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{Uses TemplateStyles|Template:History of the People's Republic of China/styles.css}}
{{clear}}
== See also ==
{{History of Asia templates}}

[[Category:China history templates| ]]
[[Category:History sidebar templates by country|PRC]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dle9m5u81nokz37tbek2jte5gk0auwl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:සිංගප්පූරුව</title>
    <ns>1</ns>
    <id>99786</id>
    <revision>
      <id>795227</id>
      <parentid>539270</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T16:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <origin>795227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</text>
      <sha1>kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ධම්මික පෙරේරා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103721</id>
    <revision>
      <id>795303</id>
      <parentid>552468</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T09:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <origin>795303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37873" sha1="5jhpmlkzs6637fhedclhemwis66rgk5" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි|name=Dhammika  Perera|image=|caption=|birth_name=|birth_place=Payagala, [[Kalutara]], [[Sri Lanka]].|birth_date={{birth date and age|1967|12|28}}|nationality=Sri Lankan|occupation=Businessman, investor, philanthropist, politician|website={{url|https://www.dhammikaperera.lk}}}}

'''ධම්මික පෙරේරා (උපත 1967 දෙසැම්බර් 28) ලෙස පොදුවේ හඳුන්වන කුලප්පු ආරච්චිගේ දොන්''' '''ධම්මික පෙරේරා''' [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] ව්‍යාපාරිකයෙක්, දානපතියෙක් සහ දේශපාලනඥයෙකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Weerasooriya |first=Sahan |title=SC in split decision clears way for Dhammika Perera as NL MP |url=http://island.lk/sc-in-split-decision-clears-way-for-dhammika-perera-as-nl-mp/ |access-date=2022-06-23 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ඔහු ලංකාවේ ධනවත්ම පුද්ගලයන්ගෙන් කෙනෙකි.&lt;ref name=&quot;businesstoday&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date= |title=Dhammika Perera: Awakening The Giants |url=https://www.businesstoday.lk/article.php?article=3549 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121001151/https://www.businesstoday.lk/article.php?article=3549 |archive-date=2022-01-21 |website=Business Today}}&lt;/ref&gt; පෙරේරා ආයතනික ප්‍රති-ඉංජිනේරුකරණය සහ පුනර්ජීවනය පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු ලෙස හැඳින්වේ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Forbes Guest |date=20 November 2013 |title=Sri Lankan Dhammika Perera's Master Plan |url=https://www.forbes.com/sites/forbesasia/2013/11/20/sri-lankan-dhammika-pereras-master-plan/ |access-date=19 January 2021 |website=Forbes |language=en}}&lt;/ref&gt; 2013 වන විට ඔහු ලැයිස්තුගත සමාගම් 23ක් පාලනය කළ අතර,&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ තාක්‍ෂණය සඳහා සැලකිය යුතු ආයෝජනයක් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Dhammika to invest in two digital healthcare platforms |url=http://www.dailymirror.lk/business-news/Dhammika-to-invest-in-two-digital-healthcare-platforms/273-117941 |access-date=2020-06-06 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.ft.lk/front-page/Dhammika-Perera-picks-up-last-of-world-s-50-Bentley-Mulsanne-Hallmarks/44-649477|title=Dhammika Perera picks up last of world’s 50 Bentley Mulsanne Hallmarks|date=15 February 2018|access-date=19 March 2018|publisher=ft.lk|agency=Daily Financial Times}}&lt;/ref&gt; ඔහු නිතරම රට වෙනුවෙන් ප්‍රතිපත්ති ආමන්ත්‍රණය කිරීමට ද ප්‍රසිද්ධය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Dhammika Perera prescribes policy dose {{!}} Daily FT |url=http://www.ft.lk/top-story/Dhammika-Perera-prescribes-policy-dose/26-672649 |access-date=2020-06-06 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;

හිටපු මුදල් අමාත්‍ය [[බැසිල් රාජපක්ෂ]] මහතාගේ ඉල්ලා අස්වීමෙන් පුරප්පාඩු වූ මන්ත්‍රී ධුරය සඳහා [[ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ]] විසින් මැතිවරණ කොමිසමට යෝජනා කිරීමෙන් පසු ජූනි 22 වැනිදා පෙරේරා මහතා [[ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන්, ශ්‍රී ලංකාව|ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීවරයකු]] ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.&lt;ref name=&quot;sworn&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=22 June 2022 |title=Dhammika Perera sworn in as a Member of Parliament |url=https://www.newsfirst.lk/2022/06/22/dhammika-perera-sworn-in-as-a-member-of-parliament/ |website=[[News First]]}}&lt;/ref&gt; ජුනි 24 වැනිදා ඔහු ආයෝජන ප්‍රවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Dhammika Perera sworn in as a minister |url=http://www.adaderana.lk/news/83238/dhammika-perera-sworn-in-as-a-minister |access-date=2022-06-24 |website=www.adaderana.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; ඉන් දින කිහිපයකට පසු ජූලි 10 වැනිදා ඔහු සිය අමාත්‍ය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=10 July 2022 |title=Dhammika Perera resigns from Ministerial Post |url=https://www.newsfirst.lk/2022/07/10/dhammika-perera-resigns-from-ministerial-post/ |access-date=10 July 2022 |website=[[News First]]}}&lt;/ref&gt;

== චරිතාපදානය ==
පෙරේරා උපන්නේ 1967 පයාගලදීය.

හොරණ තක්ෂිලා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අධ්‍යාපනය හැදෑරීමෙන් පසු වයස අවුරුදු 19 දී ඔහු 1986 දී ව්‍යාපාරික කටයුත්තක් ආරම්භ කළේය. ඔහු කටුබැද්ද, මොරටුව [[මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලය|විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව හැදෑරූ නමුත් ඔහුගේ ව්‍යාපාරික අවශ්‍යතා අනුව එය අත්හැරියේය.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Forbes Guest |date=20 November 2013 |title=Sri Lankan Dhammika Perera's Master Plan |url=https://www.forbes.com/sites/forbesasia/2013/11/20/sri-lankan-dhammika-pereras-master-plan/ |access-date=19 January 2021 |website=Forbes |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFForbes_Guest2013&quot;&gt;Forbes Guest (20 November 2013). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;businesstoday&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date= |title=Dhammika Perera: Awakening The Giants |url=https://www.businesstoday.lk/article.php?article=3549 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121001151/https://www.businesstoday.lk/article.php?article=3549 |archive-date=2022-01-21 |website=Business Today}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20220121001151/https://www.businesstoday.lk/article.php?article=3549 &quot;Dhammika Perera: Awakening The Giants&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== වෘත්තීය ==
1987 දී පෙරේරා [[තායිවානය|තායිවානයට]] ගොස් මාස තුනක තාක්‍ෂණික පුහුණුව සඳහා වූ අතර නැවත ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ ස්ලොට් යන්ත්‍ර සෑදීමේ ව්‍යාපාරය ආරම්භ කළේය.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Forbes Guest |date=20 November 2013 |title=Sri Lankan Dhammika Perera's Master Plan |url=https://www.forbes.com/sites/forbesasia/2013/11/20/sri-lankan-dhammika-pereras-master-plan/ |access-date=19 January 2021 |website=Forbes |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFForbes_Guest2013&quot;&gt;Forbes Guest (20 November 2013). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

පෙරේරා 1987 දී පයාගල පිහිටි ඔහුගේ නිවස ආසන්නයේ යන්ත්‍ර නිෂ්පාදන ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළ අතර 1991 දක්වා එම ව්‍යාපාරය කරගෙන ගියේය. එවකට ජනාධිපති [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස]] විසින් ජැක්පොට් සහ අනෙකුත් යන්ත්‍ර සූත්‍ර ව්‍යාපාර සඳහා පැනවූ තහනමක් හේතුවෙන් ඔහුට පයියාගල මෝටර් රථ අලෙවියට යාමට සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=busine01 |url=http://www.island.lk/2002/12/17/busine01.html |access-date=2020-06-06 |website=www.island.lk}}&lt;/ref&gt;

ඔහු [[කොල්ලුපිටිය|කොල්ලුපිටියේ]] ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථ පුවරු අලුත්වැඩියා කරන ටිටෝ ඉලෙක්ට්‍රොනික්ස් නම් ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙළඳසැලක් ද පවත්වාගෙන ගියේය. පසුව ඔහු 1993 දී [[කැසිනෝ]] ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළ අතර එය දැන් ඔහුගේ සහෝදරයන් දෙදෙනාට හිමිව සහ කළමනාකරණය කරයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=CN |date=2022-06-07 |title=Dhammika Perera responds to the tax evasion allegation in connection to Bally's Pvt. Ltd (VIDEO) |url=https://lankanewsweb.net/archives/13506/dhammika-perera-responds-to-the-tax-evasion-allegation-in-connection-to-ballys-pvt-ltd-video/ |access-date=2022-09-29 |website=LNW Lanka News Web |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ඔහු 1995 දී නියොන් බල්බ නිෂ්පාදනය කර අලෙවි කිරීමේ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේ, එම බල්බ අලෙවි කිරීමට නිෂ්පාදකයන් කිසිවකු උනන්දු නොවූ යුගයක ය. ඔහු 1998 දී ශ්‍රී ලංකාවේ එවකට ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ නේවාසික නියෝජිත නදීම් උල් හක් හමුවිය.&lt;ref name=&quot;businesstoday&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date= |title=Dhammika Perera: Awakening The Giants |url=https://www.businesstoday.lk/article.php?article=3549 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220121001151/https://www.businesstoday.lk/article.php?article=3549 |archive-date=2022-01-21 |website=Business Today}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20220121001151/https://www.businesstoday.lk/article.php?article=3549 &quot;Dhammika Perera: Awakening The Giants&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

ඔහු 2000 වසරේදී Pan Asia බැංකුවේ බහුතර කොටස් හිමිකර ගත්තේ බැංකුව පාඩු ලබන මූල්‍ය ආයතනයක් ලෙස සැලකූ අවස්ථාවකදීය. පෑන් ඒෂියා බැංකුවේ කොටස් මිලදී ගැනීමෙන් පසු ඔහු ආයෝජක නිමල් පෙරේරා හමුවිය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Guest |first=Forbes |title=Sri Lankan Dhammika Perera's Master Plan |url=https://www.forbes.com/sites/forbesasia/2013/11/20/sri-lankan-dhammika-pereras-master-plan/ |access-date=2022-07-08 |website=Forbes |language=en}}&lt;/ref&gt; 2003 දී ඔහු මහා පරිමාණ ව්‍යාපාරවලට අවතීර්ණ වූ අතර සමාගම පාඩු ලබමින් සිටියදී රෝයල් සෙරමික්හි හිමිකාරිත්වය ලබා ගත්තේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=RCL takeover to cost Rs. 820m |url=https://www.sundaytimes.lk/031019/ft/1.htm |access-date=2022-07-07 |website=Sunday Times}}&lt;/ref&gt; ඔහු 2014 වසරේ සිට වැලිබල් ෆිනෑන්ස් හි විධායක අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස කටයුතු කරයි.
[[ගොනුව:Inspection_of_the_Power_House_Location_by_Chairman.jpg|thumb| පෙරේරා (වමේ සිට දෙවැන්නා) Vallibel Power Erathna හි අනුබද්ධිත දෙනවක ගංගා මිණි ජල විදුලි ව්‍යාපෘතියේ ඉදිකිරීම් භූමිය නිරීක්ෂණය කරමින්, 2010 ඔක්තෝබර්]]
2013 දී පෙරේරා, ''Forbes Asia'' විසින් ඇස්තමේන්තු කරන ලද ශුද්ධ වත්කම [[ශ්‍රී ලංකා රුපියල|රුපියල්]] බිලියන 72.6 (ආසන්න වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 550) සමඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ ධනවත්ම පුද්ගලයා බවට පත් විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thesundayleader.lk/2013/12/08/dhammika-perera-richest-man-in-sri-lanka/|title=Dhammika Perera, Richest Man In Sri Lanka|last=Ratnaweera|first=Jay|date=8 December 2013|access-date=19 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160822001700/http://www.thesundayleader.lk/2013/12/08/dhammika-perera-richest-man-in-sri-lanka/|archive-date=2016-08-22|publisher=thesundayleader.lk|agency=The Sunday Leader}}&lt;/ref&gt;

වැලිබල් ෆිනෑන්ස්, වැලිබල් පවර් එරත්න, ද ෆෝට්‍රස් රිසෝට්ස්, ද ක්වීන්ස්බරි ලෙෂර් ලිමිටඩ් සහ ඩෙල්මේජ් ලිමිටඩ් යන සමාගම්වල ඔහුට බහුතර කොටස් හිමිවේ. ඔහු හේලීස්, රෝයල් සෙරමික් ලංකා, හොරණ ප්ලාන්ටේෂන් සහ එල්බී ෆිනෑන්ස් හි වත්මන් සම සභාපතිවරයා වේ. ඔහු අමායා ලෙෂර්, හේකාබ්, හේලීස් ෆැබ්රික් පීඑල්සී, කිංග්ස්බරි, ඩිප්ඩ් ප්‍රඩක්ට්ස් සහ ලංකා ෆ්ලෝර් ටයිල්ස් හි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Dhammika Perera |url=https://mylifelk.com/pages/dhammika-perera |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725041155/https://mylifelk.com/pages/dhammika-perera |archive-date=2021-07-25 |access-date=2020-06-06 |website=My Life |language=en}}&lt;/ref&gt;  &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

පෙරේරා 2017 වසරේ ලංකා ටයිල්ස් හි සභාපති වූ අතර හේලීස් විසින් සිංගර් මිලදී ගැනීමට එකඟ වීමෙන් පසු 2017 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී සිංගර් (ශ්‍රී ලංකාව) හි සම සභාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Mohan and Dhammika appointed as Singer Chairman and Co-Chairman |url=http://www.dailymirror.lk/business-news/Mohan-and-Dhammika-appointed-as-Singer-Chairman-and-Co-Chairman/273-137684 |access-date=2020-06-06 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Hayleys to acquire Singer Sri Lanka for Rs.12.5bn |url=http://www.dailymirror.lk/breaking_news/Hayleys-to-acquire-Singer-Sri-Lanka-for-Rs-bn/108-136613 |access-date=2020-06-06 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}&lt;/ref&gt; පෙරේරා 2017 වසරේ ලංකා සෙරමික් පීඑල්සී හි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලද නමුත් ඔහු 2018 අගෝස්තු 31 දින එම තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=LBO |date=2018-09-05 |title=Dhammika Perera resigns from Lanka Ceramic Director Board |url=https://www.lankabusinessonline.com/dhammika-perera-resigns-from-lanka-ceramic-director-board/ |access-date=2020-06-06 |website=Lanka Business Online |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ඔහු 2017 දී ලංකා වෝල්ටයිල්ස් හි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයේ සභාපති ලෙස ද පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Dhammika Perera appointed Chairman of Board of Directors of Lanka Walltiles |url=http://www.dailynews.lk/2017/03/24/business/111385/dhammika-perera-appointed-chairman-board-directors-lanka-walltiles |access-date=2020-06-06 |website=Daily News |language=en}}&lt;/ref&gt;

2019 ජූලි මාසයේදී පෙරේරා සහ ඔහුගේ සමාගම හේලීස්, මන්ත්‍රී කනක හේරත් විසින් එක්සත් රාජධානියේ සිට නීතිවිරෝධී ලෙස කසළ ආනයනය කිරීමෙන් ආදායම් උපයා ඇති බවට චෝදනා කළේය.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2019-07-27 |title=Money laundering behind the garbage scam? - MP Kanaka Herath |url=https://www.newsfirst.lk/2019/07/27/money-laundering-behind-the-garbage-scam-mp-kanaka-herath/ |access-date=2020-06-06 |website=Sri Lanka News - Newsfirst |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2019-07-21 |title=BOI to take stern action against company responsible for importing waste |url=https://www.newsfirst.lk/2019/07/21/boi-to-take-stern-action-against-company-responsible-for-importing-waste/ |access-date=2020-06-06 |website=Sri Lanka News - Newsfirst |language=en}}&lt;/ref&gt; හේලීස් එතැන් සිට මෙම කාරණයේ කිසිදු වරදක් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර සමූහයේ ලොජිස්ටික් අංශය හුදෙක් සම්පත් ප්‍රතිසාධන මෙහෙයුමක් සඳහා තම සේවාලාභියා වන ලංකා ලෝහ සැකසුම් සංස්ථාව සඳහා ගබඩා කිරීම, අගය එකතු කිරීම සහ ප්‍රතිඅපනයනය ඇතුළු සැපයුම් සේවා සපයන බව අවධාරණය කළේය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Hayleys says no wrongdoing in free zone operations {{!}} Daily FT |url=http://www.ft.lk/top-story/Hayleys-says-no-wrongdoing-in-free-zone-operations/26-682494 |access-date=2021-01-17 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt; 2019 ජුලි 22 වන දින මාධ්‍ය හමුවක් කැදවමින් සීමාසහිත හේලීස් ඇඩ්වාන්ටිස් හි කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂ රුවන් වෛද්‍යරත්න සමාගමට එල්ල කර ඇති චෝදනා තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කළේය. තම Free Zone අංගන පරිශ්‍රයේ ගබඩා කර තිබූ භාවිතා කරන ලද මෙට්ට කන්ටේනර් ලෝඩ් 130ක් සම්බන්ධයෙන් සමාගම පැහැදිලි කළේ එම මෙට්ට ආනයනය කර ඇත්තේ භාණ්ඩයේ සැබෑ හිමිකරු වන සීමාසහිත ලංකා ලෝහ සැකසුම් සංස්ථාව (පුද්ගලික) සමාගම විසින් බවයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Hayleys Free Zone slams garbage shipment allegations |url=http://www.dailymirror.lk/breaking_news/Hayleys-Free-Zone-slams-garbage-shipment-allegations/108-171524 |access-date=2021-01-17 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;

[[කොළඹ ව්‍යාපාර වස්තු හුවමාරුව|CSE]] ගොනු කිරීම අනුව, 2022 ජුනි 10 වන දින පෙරේරා හේලීස් පීඑල්සී, සිංගර් (ශ්‍රී ලංකා) පීඑල්සී, හේලීස් ෆැබ්රික් පීඑල්සී, හේලීස් ලෙෂර් පීඑල්සී, හේකාර්බ් පීඑල්සී සහ කිංග්ස්බරි පීඑල්සී හි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලවලින් ඉල්ලා අස්විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2022-06-10 |title=Sri Lanka business magnate Dhammika Perera leaves director boards; speculation rife |url=https://economynext.com/sri-lanka-business-magnate-dhammika-perera-leaves-director-boards-speculation-rife-95578 |access-date=2022-06-23 |website=EconomyNext |language=en}}&lt;/ref&gt; ඔහු අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයෙන් ඉල්ලා අස්වන බව හේලීස් සහ අනුබද්ධ සමාගම් වෙන වෙනම නිවේදනය කළේය. 2022 ජූනි 10 දින මෙම පියවර ප්‍රකාශයට පත් කළ සමාගම් අතර හේලීස් පීඑල්සී සහ එහි අනුබද්ධ සමාගම්, වැලිබල් වන් පීඑල්සී සහ එහි අනුබද්ධිත සමාගම්, සිංගර් ශ්‍රී ලංකා පීඑල්සී සහ එහි අනුබද්ධ සමාගම්, රෝයල් සෙරමික් සමූහය, ලංකා වෝල්ටයිල්ස් සමූහය සහ එල්බී ෆිනෑන්ස් පීඑල්සී ඇතුළත් විය. මෙම ආයතන බොහොමයක ඔහු සභාපතිවරයා හෝ විධායක අධ්‍යක්ෂවරයා විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Minister Dhammika Perera in the making {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/top-story/Minister-Dhammika-Perera-in-the-making/26-736067 |access-date=2022-06-23 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;

== දානපති වැඩ ==
2019 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී පෙරේරා සහ ඔහුගේ බිරිඳ ප්‍රිසිලා ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය සහ සෞඛ්‍ය සේවා ප්‍රමිතීන් වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින් ධම්මික සහ ප්‍රිසිලා පෙරේරා පදනම (DP පදනම) පෞද්ගලික පුණ්‍යායතනයක් ආරම්භ කළහ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=University of Moratuwa and Dhammika and Priscilla Perera Foundation to boost skilled workforce {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/business/University-of-Moratuwa-and-Dhammika-and-Priscilla-Perera-Foundation-to-boost-skilled-workforce/34-736348 |access-date=2022-07-07 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt; පදනම බලපෑම් ක්ෂේත්‍ර දෙකකට සංවිධානය කර ඇත: අධ්‍යාපනය සහ සෞඛ්‍ය සේවා.

2021 දී, [[ශ්‍රී ලංකාවෙහි 2020 කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතය|ශ්‍රී ලංකාවේ COVID-19 වසංගතය]] අතරතුර, පෙරේරා සිසුන්ට නොමිලේ මාර්ගගතව අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා DP Education නමින් දානපති මුලපිරීමක් හඳුන්වා දුන්නේය. ඔහු මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කර වයස අවුරුදු 18 සහ ඊට වැඩි සිසුන්ට ගණිතය, තොරතුරු තාක්‍ෂණය සහ ඉංග්‍රීසි යන විෂයයන් සම්බන්ධ කර ඩිප්ලෝමාවක් පිරිනැමීය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=DP Education online platform draws half a million students {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/front-page/DP-Education-online-platform-draws-half-a-million-students/44-722538 |access-date=2021-09-02 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;

== ප්‍රකාශන ==
2030 වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ ඒක පුද්ගල ආදායම ඩොලර් 12,000 දක්වා ඉහළ නැංවීමේ අරමුණින් අමාත්‍යාංශ 21ක් සඳහා ප්‍රතිපත්ති නිර්දේශ සහිතව 2019 සැප්තැම්බර් මාසයේදී පෙරේරා විසින් ''Sri Lanka 2030: A Developed Nation'' ලේඛනයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Dhammika designs ‘SL 2030: A Developed Nation’ {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/top-story/Dhammika-designs-SL-2030-A-Developed-Nation/26-686385 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt; එක් එක් අමාත්‍යාංශ සඳහා ලබා දී ඇති නිර්දේශ ලැයිස්තුව පහත දැක්වේ.

# ජාතික ආරක්‍ෂක අමාත්‍යාංශය: ආරක්‍ෂාවෙන් සහ නිදහසෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of National Security: A nation rich in safety and freedom {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-National-Security-A-nation-rich-in-safety-and-freedom/4-689189 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# මුදල් හා ක්‍රමසම්පාදන අමාත්‍යාංශය: ධනයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Finance and Planning: A nation rich in wealth {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Finance-and-Planning-A-nation-rich-in-wealth/4-687140 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය: මානව ප්‍රාග්ධනයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Education: A nation rich in human capital {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Education-A-nation-rich-in-human-capital/4-687504 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය: මානව ප්‍රාග්ධනයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Higher Education: A nation rich in human capital {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Higher-Education-A-nation-rich-in-human-capital/4-687701 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# තාක්ෂණික, වෘත්තීය අධ්‍යාපන සහ පුහුණු අමාත්‍යාංශය (TVET): මානව ප්‍රාග්ධනයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Technical, Vocational Education and Training (TVET): A nation rich in human capital {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Technical-Vocational-Education-and-Training-TVET-A-nation-rich-in-human-capital/4-687842 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# සමාජ සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය: සන්තෝෂයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Social Development: A nation rich in happiness {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Social-Development-A-nation-rich-in-happiness/4-688895 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය: පහසුවෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Regional Development: A nation rich in convenience {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Regional-Development-A-nation-rich-in-convenience/4-687414 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# අධිකරණ හා බන්ධනාගාර ප්‍රතිසංස්කරණ අමාත්‍යාංශය: විනය අතින් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Justice and Prison Reforms: A nation rich in discipline {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Justice-and-Prison-Reforms-A-nation-rich-in-discipline/4-689028 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# කෘෂිකර්ම හා කෘෂිකාර්මික කර්මාන්ත අමාත්‍යාංශය: සමෘද්ධියෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Agriculture and agro-based industry: A nation rich in prosperity {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Agriculture-and-agro-based-industry-A-nation-rich-in-prosperity/4-688425 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# පරිසර හා ස්වභාවික සම්පත් අමාත්‍යාංශය: ජෛව විද්‍යාවෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Environment and Natural Resources: A nation rich in biomes {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Environment-and-Natural-Resources-A-nation-rich-in-biomes/4-688770 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය: යහපැවැත්මෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Health: A nation rich in wellbeing {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Health-A-nation-rich-in-wellbeing/4-690227 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# ආයෝජන ප්‍රවර්ධන සහ රැකියා උත්පාදන අමාත්‍යාංශය: කර්මාන්ත වලින් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Investment Promotion and Job Creation: A nation rich in industries {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Investment-Promotion-and-Job-Creation-A-nation-rich-in-industries/4-689313 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය: රාජ්‍යතාන්ත්‍රික භාවයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Foreign Affairs: A nation rich in diplomacy {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Foreign-Affairs-A-nation-rich-in-diplomacy/4-689443 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ අමාත්‍යාංශය: තාක්ෂණයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Information and Communication Technology: A nation rich in technology {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Information-and-Communication-Technology-A-nation-rich-in-technology/4-687297 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශය: සංචලතාවයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Transport: A nation rich in mobility {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Transport-A-nation-rich-in-mobility/4-688275 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# වරාය සහ නාවික අමාත්‍යාංශය: සමුද්‍රීය සැපයුම් වලින් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Ports and Shipping: A nation rich in maritime logistics {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Ports-and-Shipping-A-nation-rich-in-maritime-logistics/4-689934 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# සංචාරක අමාත්‍යාංශය: ආගන්තුක සත්කාරයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Tourism: A nation rich in hospitality {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Tourism-A-nation-rich-in-hospitality/4-687944 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# ආගමික කටයුතු සහ අන්තර් ආගමික සහජීවන අමාත්‍යාංශය: සමගියෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Religious Affairs and Interfaith Harmony: A nation rich in unity {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Religious-Affairs-and-Interfaith-Harmony-A-nation-rich-in-unity/4-689608 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# කලා හා සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශය: උරුමයන්ගෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Arts and Culture: A nation rich in heritage {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Arts-and-Culture-A-nation-rich-in-heritage/4-690567 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# ධීවර අමාත්‍යාංශය: මාළු වෙළඳාමෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Fisheries: A nation rich in fish trade {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Fisheries-A-nation-rich-in-fish-trade/4-688597 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;
# සිවිල් ගුවන් සේවා අමාත්‍යාංශය: සම්බන්ධතාවයෙන් පොහොසත් ජාතියක් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ministry of Civil Aviation: A nation rich in connectivity {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/columns/Ministry-of-Civil-Aviation-A-nation-rich-in-connectivity/4-688129 |access-date=2022-06-27 |website=www.ft.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;

2022 මැයි මාසයේදී ඔහු වසරකට USD බිලියන 8 ක අමතර ගලා ඒමක් උත්පාදනය කිරීම ඉලක්ක කරගත් උපාය මාර්ග 12ක් ගෙනහැර දැක්වීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Dhammika outlines 12 strategies to boost forex earnings by $ 8 b {{!}} Daily FT |url=https://www.ft.lk/front-page/Dhammika-outlines-12-strategies-to-boost-forex-earnings-by-8-b/44-735495 |access-date=2022-07-04 |website=www.ft.lk |language=English |quote=Business leader Dhammika Perera has unveiled 12 strategies that can boost much-needed dollar earnings and help Sri Lanka come out of the prolonged foreign exchange shortage...}}&lt;/ref&gt;

*

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://dpeducation.lk ඩීපී අධ්‍යාපනය]
* [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
* [[ප්‍රවර්ගය:1967 උපත්]]
* [[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]
* [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
* [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]</text>
      <sha1>5jhpmlkzs6637fhedclhemwis66rgk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:හින්දි සිනමාව</title>
    <ns>14</ns>
    <id>122115</id>
    <revision>
      <id>795307</id>
      <parentid>700066</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T10:30:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38091-42</username>
        <id>79803</id>
      </contributor>
      <origin>795307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1219" sha1="pmxvnhvqz4mhvhcomqosiuuukz7myn5" xml:space="preserve">{{CinemaofIndia}}
{{Bollywood|horiz=yes}}
{{Commons cat|Bollywood}}
The Indian Hindi language film industry is nicknamed Bollywood. The 'B' in Bollywood is for the city of [[Bombay]] (Mumbai) where the industry is based, the rest of the name being an obvious pun on [[Cinema of the United States|Hollywood]]. It produces more than 200 movies a year. Ameer Shirolkar also known as google Genius of india. [https://www.google.com/search?client=ms-android-vivo-terr1-rso2&amp;hs=AUWV&amp;sca_esv=8706040363b6e574&amp;udm=2&amp;fbs=ABfTbFUxGEP8yeZbmk97ajdTjIq-Fell6yjIojusYtuKjXhLi43HlmHdBhkjA3l1LeWMNI0LOnU0cPW7uXXBordtxQ_wAOm-f5NNUNl4I44ed8SS7wFbvVZ8gwq9sKfYM_Fh_p7EZxQSkerdwc_ewCE9R-lVN9XILzHwSpA21VyrwKQZaQGsMLQoVaIWmcU_S1Pc3kx12qurn5Y37HuPUyAJD5g6QynL60zew4dVcUhl8a4m1gkjSxI&amp;q=ameer+shirolkar&amp;sa=X&amp;sqi=2&amp;ved=2ahUKEwjEi5S4praVAxUWTWwGHZjBI5EQtKgLegQIFRAB Ameer Shirolkar google page  verified ✅]

:''Bollywood films should be placed in appropriate subcategories, and in [[:Category:Indian films]]'' 

{{Cat main|Hindi cinema}}
{{CatAutoTOC}}
[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සිනමාව| ]]
[[Category:Culture of Mumbai]]
[[Category:Film production districts]]
[[Category:Cinema by language of India]]</text>
      <sha1>pmxvnhvqz4mhvhcomqosiuuukz7myn5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අකිල ධනුද්දර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158848</id>
    <revision>
      <id>795250</id>
      <parentid>773923</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:07:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2060" sha1="5xhd2xa0vn3q2eujrd0tujoghlbo8e5" xml:space="preserve">== පවුල් පසුබිම==

ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[ජැක්සන් ඇන්තනි]] මහතාගේ හා ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පිනි [[කුමාරි මුණසිංහ]] මහත්මියගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයාය. ඔහුගේ සහෝදරිය වන [[මාධවී වත්සලා  ]] රංගන ශිල්පිණියක් හා නිවේදිකාවකී. බාල සහෝදරයා වන [[සජිත ඇන්තනි]]ද ජනප්‍රිය රංගන ශිල්පියෙකි.
අභාවප්‍රාප්ත ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී සේනක ටයිටස් ඇන්තනි හා ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී සුදත් ඇන්තනි යන මහත්වරුන් ඔහුගේ නෑදෑයන්වේ.

==රංගන දායකත්වය==

එක පෙලට තිරගත වූ දැවැන්ත සිංහල සිනමා චිත්‍රපට රාශියක ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන ලදී. එමෙන්ම ඔහු ටෙලිනාට්‍යය කිහිපයකද රංගනයේ යෙදී ඇත.

==ටෙලිනාට්‍යය==
* ''ගරුඩ මුහුර්ථය''
* [[දස්කොන් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|''දස්කොන් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)'']]
* ''වීදුරු තිර''
* ''සී රජ''
* ''හීනයකී මේ ආදරේ''

==සිනමාව==
* 2013 - සිරි පැරකුම්
* 2023 - [[ගුත්තිල (2023 චිත්‍රපටිය)]]
* 2023 - දඩයිම 
* 2023 - ශ්‍රි වික්‍රම
* 2024 - සිංහබාහු (චිත්‍රපටය)
* ළඟදීම  -  සරා සුසුම්</text>
      <sha1>5xhd2xa0vn3q2eujrd0tujoghlbo8e5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:2020 හොංකොං ජාතික ආරක්ෂක නීතිය</title>
    <ns>1</ns>
    <id>178064</id>
    <revision>
      <id>795225</id>
      <parentid>727871</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T16:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <origin>795225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="lnreyhld21g196ujug6smwr4mrbmwlh" xml:space="preserve">{{Talk header}}
{{Controversial}}</text>
      <sha1>lnreyhld21g196ujug6smwr4mrbmwlh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දිලිත් ජයවීර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180708</id>
    <revision>
      <id>795302</id>
      <parentid>759248</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T09:00:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <comment>/* මූලාශ්‍ර */</comment>
      <origin>795302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26098" sha1="qtfyr3711fcs83j337sx4170q9v75t9" xml:space="preserve">{{short description|ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යවසායකයෙකු සහ නීතිඥයෙකු}}
{{Infobox MP
| honorific-prefix    = [[The Honourable|ගරු]]
| name                = දිලිත් ජයවීර
| image               = Dilith Jayaweera.JPG
| imagesize           = 
| caption             = දිලිත් ජයවීර
| alt                 = 
| honorific-suffix    = [[Member of parliament|MP]]
| constituency_MP     = [[ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන්, ශ්‍රී ලංකාව|ජාතික ලැයිස්තුව]]
| parliament          = Sri Lanka
| majority            = 
| term_start          = 21 නොවැම්බර් 2024
| term_end            = 
| predecessor         = 
| successor           = 
| office3             = [[මව්බිම ජනතා පක්ෂය|මව්බිම ජනතා පක්ෂයේ නායකයා ලෙස]]
| term_start3         = සැප්තැම්බර් 2023
| term_end3           = 
| birth_name          = දිලිත් සුසන්ත ජයවීර
| birth_date          = {{birth date and age|df=yes|1967|9|18}}
| birth_place         = [[ගාල්ල]], ශ්‍රී ලංකාව
| education           = * [[ශාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලය (ගාල්ල)|සාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලය, ගාල්ල]]
* [[කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලය]]
| nationality         = ශ්‍රී ලාංකික
| occupation          = *දේශපාලනඥයා
* ව්‍යවසායකයා
* නීතිඥ
| spouse              = නෙළුම්
| party               =  [[සර්වජන බලය]]
| otherparty          =  [[මව්බිම ජනතා පක්ෂය]]
| known_for           = * පාර්ලිමේන්තු මංත්‍රී
* සභාපති – ජෝර්ජ් ස්ටුවර්ට් සමූහය, දෙරණ මැක්‍රෝ එන්ටර්ටේන්මන්ට් (රූපවාහිනිය), දෙරණ මැක්‍රෝ එන්ටර්ටේන්මන්ට් (රේඩියෝ), ලිබර්ටි ප්‍රකාශකයින්
* හිටපු අධ්‍යක්ෂ – සිට්‍රස් ලෙෂර් පීඑල්සී, කොළඹ ඉඩම් සහ සංවර්ධන පීඑල්සී
* ඒකාබද්ධ කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂ – ට්‍රයඩ් (පුද්ගලික) සමාගම
| website             = {{url|georgesteuart.lk}}
}}
'''දිලිත් සුසන්ත ජයවීර''' (උපත 1967 සැප්තැම්බර් 18) යනු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාරිකයෙක්, ව්‍යවසායකයෙක්, [[මාධ්‍ය හිමිකරුවෙක්|මාධ්‍ය අධිපති]], [[නීතිඥ]] සහ දේශපාලනඥයෙකි.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.newswire.lk/2023/09/11/top-businessman-dilith-jayaweera-officially-enters-politics/|title=Top Businessman Dilith Jayaweera officially enters politics|date=11 September 2023}}&lt;/ref&gt; ඔහු ජෝර්ජ් ස්ටුවර්ට් සමූහ ව්‍යාපාරයේ වත්මන් සභාපතිවරයා වන අතර [[ටීවී දෙරණ]] හි නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා වේ. ඔහු 2023 සැප්තැම්බර් මාසයේදී දේශපාලනයට පිවිසි අතර [[මව්බිම ජනතා පක්ෂය]] හි නිර්මාතෘ සහ නායකයා වේ.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;

2011 දී, ඔහු LMD විසින් වසරේ හොඳම ව්‍යාපාරික පුද්ගලයින් 10 දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස නම් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=LMD Top Ten Businesspeople_Dilith Jayaweera |url=http://lmd.lk/wp-content/uploads/2011/11/cov4.jpg |archive-url=https://archive.today/20120712015447/http://lmd.lk/wp-content/uploads/2011/11/cov4.jpg |url-status=dead |archive-date=12 July 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=LMD Top 10 Businesspeople 2011 |url=http://lmd.lk/2011/11/01/businesspeople-year-boty-2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111109065229/http://lmd.lk/2011/11/01/businesspeople-year-boty-2011/ |archivedate=9 November 2011  }}&lt;/ref&gt; 2020 දී, LMD සඟරාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යාපාරිකයින්ගේ A-ලැයිස්තුවේ නම් කරන ලද ආයතනික නායකයින් 100 දෙනා අතරට ජයවීර ද ඇතුළත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lmd.lk/wp-content/uploads/2019/12/45-Dilith-Jayaweera.jpg|title=LMD 100 Club}}&lt;/ref&gt;

==අධ්‍යාපනය==
ජයවීර සිය ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ගාල්ල [[ශාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලය, ගාල්ල|ශාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලයෙන්]] ලබා ගත් අතර පසුව [[කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය|කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ]] නීති පීඨයට සම්බන්ධ වූ අතර පසුව [[ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලය]]ට සම්බන්ධ වූ අතර එහිදී ඔහු නීතිඥවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලැබීය. ඔහු වේල්ස් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් MBA උපාධියක් ද ලබා ඇත.

==ව්‍යවසායකත්ව වෘත්තිය==
වෘත්තියෙන් නීතිඥයෙකු වූ ජයවීර, 1993 දී [[කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ]] නීති පීඨයේදී මුණගැසුණු වරුණි අමුණුගම සමඟ හවුල්කාරිත්වයෙන් ට්‍රයඩ් ඇඩ්වර්ටයිසින් (පුද්ගලික) සමාගම (Triad Advertising (Pvt.) Limited) ආරම්භ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=History of Triad Advertising|url=http://www.triad.lk/history.php|access-date=22 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20091216143907/http://www.triad.lk/history.php|archive-date=16 December 2009|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Bottomline 18 March 2009|url=http://www.thebottomline.lk/2009/03/18/Mantra7.htm|access-date=22 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120613012602/http://www.thebottomline.lk/2009/03/18/Mantra7.htm|archive-date=13 June 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

IV වන ඊලාම් යුද්ධයේදී [[එල්ටීටීඊ]] ට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව, නාවික හමුදාව සහ ගුවන් හමුදාවන්ගේ පැතිකඩ ඉහළ නැංවීම සඳහා [[ශ්‍රී ලංකා සන්නද්ධ හමුදා|ශ්‍රී ලංකා සන්නද්ධ හමුදා]] වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරන ලද ව්‍යාපාරයක් වන '''අපි වෙනුවෙන් අපි''' නිවාස ව්‍යාපෘතියට ද ජයවීර අරමුදල් සැපයීය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.apiwenuwenapi.com/|title=www.apiwenuwenapi.com - Apiwenuwenapi Housing Project is a programme of Ministry of Defence in Sri Lanka.|website=www.apiwenuwenapi.com}}&lt;/ref&gt;

පශ්චාත් යුධ ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය තුළ, ජයවීර ආක්‍රමණශීලී ආයෝජකයෙකු ලෙස ප්‍රමුඛත්වයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Times 7th June 2011 Dial Dilith for a Deal|url=http://www.ft.lk/2011/06/07/dial-%E2%80%98dilith%E2%80%99-for-a-deal/|access-date=22 November 2011|archive-url=https://archive.today/20120803030220/http://www.ft.lk/2011/06/07/dial-%E2%80%98dilith%E2%80%99-for-a-deal/|archive-date=3 August 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Echelon Magazine January 2013 Dilith shrugs off mafia controversy |url=http://www.echelon.lk/home/dilith-jayaweera-shrugs-off-mafia-controversy/ |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140225105152/http://www.echelon.lk/home/dilith-jayaweera-shrugs-off-mafia-controversy/ |archivedate=25 February 2014  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://businesstoday.lk/cover_page.php?issue=257|title=Business Today December 2012 Cover Story}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ceylontoday.lk/22-45903-news-detail-difficult-to-be-financially-successful-without-making-enemies.html/|title=Ceylon Today 27 October 2013 Difficult to be financially successful without making enemies}}&lt;/ref&gt; – ඔහුගේ ආයෝජන අංශය වන Divasa Equity, Citrus Leisure PLC සහ [[Colombo Land and Development Company|Colombo Land &amp; Development Company PLC]] වැනි පොදු ලැයිස්තුගත සමාගම්වල බහුතර කොටස් හිමියෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Times 18 Oct 2011|url=http://www.ft.lk/2011/10/18/shareholders-give-thumbs-up-for-citrus-leisure/|access-date=22 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111120140301/http://www.ft.lk/2011/10/18/shareholders-give-thumbs-up-for-citrus-leisure/|archive-date=20 November 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Daily FT 21 May 2011|url=http://www.ft.lk/2011/05/21/dilith-buys-controlling-20-stake-in-liberty-plaza-owning-firm-for-rs-835-m/|access-date=22 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110830184324/http://www.ft.lk/2011/05/21/dilith-buys-controlling-20-stake-in-liberty-plaza-owning-firm-for-rs-835-m/|archive-date=30 August 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2011 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, ජයවීර මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම වෙළඳ ආයතනය වන වසර 176 ක් පැරණි [[ජෝර්ජ් ස්ටුවර්ට් සමූහය]] භාර ගත්තේය. ජයවීර මහතා සිට්‍රස් ලෙෂර් පීඑල්සී, කලම්බු ලෑන්ඩ් පීඑල්සී සහ ට්‍රයඩ් (පුද්ගලික) සමාගම ඇතුළු සමාගම් කිහිපයක අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල තනතුරු දරා ඇති අතර ජෝර්ජ් ස්ටුවර්ට් සමාගම් සමූහයේ සභාපතිවරයා ද වේ.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Times 12 Sept 2011|url=http://www.ft.lk/2011/09/12/dilith-nimal-strike-it-big/|access-date=22 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222142858/http://www.ft.lk/2011/09/12/dilith-nimal-strike-it-big/|archive-date=22 February 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
ජයවීරගේ මාධ්‍ය ආයෝජන අතරට රූපවාහිනී නාලිකා දෙකක් ([[ටීවී දෙරණ|දෙරණ මැක්‍රෝ එන්ටර්ටේන්මන්ට් (රූපවාහිනිය)]]), ජාතික ගුවන් විදුලි නාලිකාවක් ([[එෆ්එම් දෙරණ|දෙරණ මැක්‍රෝ එන්ටර්ටේන්මන්ට් (රේඩියෝ)]]) සහ ජාතික පුවත්පත් තුනක් ([[ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව|ලිබර්ටි ප්‍රකාශකයින්]]) ඇතුළත් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aruna.lk/|title=අරුණ|website=Aruna}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://themorning.lk/|title=Latest in the News Sphere &amp;#124; The Morning|website=Latest in the News Sphere &amp;#124; The Morning}}&lt;/ref&gt; ජයවීර [[ජෝර්ජ් ස්ටුවර්ට් සමූහ ව්‍යාපාරය]] සමාගම් හරහා සංචාරක සහ විවේකය, ඖෂධ, දේපළ සහ නිෂ්පාදන වැනි කර්මාන්තවලට ද පිවිස ඇත.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://georgesteuart.lk/|title=George Steuart Group of Companies|website=georgesteuart.lk}}&lt;/ref&gt;

==දේශපාලන ජීවිතය==
බහුවිධ සහයෝගය සහ උපායමාර්ගික මාධ්‍ය බලපෑම හරහා දිලිත් ජයවීර [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] ගේ [[2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය|2019 ජනාධිපතිවරණ ව්‍යාපාරය]] තුළ සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Derana Chairman Dilith reveals the Kelaniya cobra that made Gota president!|date=9 January 2023 |url=https://mawratanews.lk/news/derane-dilith-reveals-the-kelaniya-cobra-that-made-gota-president-cobra-white-or-black-story-is-excellent-voice-cut-heres-the-story-video/}}&lt;/ref&gt; දිවයින පුරා රාජපක්ෂ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයේ දෘශ්‍යතාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි දියුණු කරන මාධ්‍ය උපාය මාර්ගයක් ජයවීර විසින් සංවිධානය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Citation|title=අද දෙරණ රාත්‍රී 10.00 පුවත් විකාශය 2019.11.17|url=https://www.youtube.com/watch?v=i8SfogofKI8|date=2019-11-17}}&lt;/ref&gt;

දිලිත් ජයවීර 2023 දී ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයට නිල වශයෙන් පිවිසියේ ඔහු [[මව්බිම ජනතා පක්ෂය]] (MJP) පිහිටුවා එහි නායකයා ලෙස පත් කිරීමත් සමඟ ය. පක්ෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නායකයා ලෙස උපදේශක තනතුරකට පත් කරන ලද [[හේමකුමාර නානායක්කාර]] ගෙන් පසුව ඔහු එම තනතුරට පත් විය.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/Dilith-Jayaweera-enters-politics/2-1143168|title=Dilith Jayaweera enters politics|website=Times Online}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Information of Recognized Political Parties |url=https://elections.gov.lk/web/wp-content/uploads/pdf/pol_party_list/Officers/64_67.pdf |website=elections.gov.lk |publisher=Election Commission Legal, Investigation and Planning Division |language=ta, si}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asianmirror.lk/news/item/35451-dilith-jayaweera-assumes-leadership-of-mawbima-janatha-party,-eyes-national-elections|title=Dilith Jayaweera Assumes Leadership of Mawbima Janatha Party, Eyes National Elections|website=asianmirror.lk}}&lt;/ref&gt;නිවේදනයට පෙර, ජයවීර ඔහුගේ සමාගම් අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල තනතුරු කිහිපයකින් ඉල්ලා අස්විය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ft.lk/front-page/Dilith-the-politician-quits-from-several-listed-company-boards/44-752985|title=Dilith the politician quits from several listed company boards &amp;#124; Daily FT|website=www.ft.lk}}&lt;/ref&gt;

===2024 ජනාධිපතිවරණය===
2024 අගෝස්තු 4 වන දින, [[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024|2024 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී]] [[කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] ජනාධිපති අපේක්ෂකයා ලෙස ජයවීර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. සර්වජන බලය යනු ජයවීර විසින් නායකත්වය දුන් දේශපාලන සන්ධානයක් වූ අතර, එය [[ජාතික නිදහස් පෙරමුණ]], පිවිතුරු හෙළ උරුමය, [[මව්බිම ජනතා පක්ෂය]], [[ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාමාංශික පෙරමුණ|ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාමාංශික පෙරමුණ]], [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]] සහ ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරුන්ගේ සංසදයෙන් සමන්විත විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Dilith Jayaweera named Presidential Candidate of 'Sarvajana Balaya' |url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=100990 |access-date=2024-08-31 |website=www.adaderana.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; ජයවීර &quot;තරුව&quot; සංකේතය යටතේ තරඟ කිරීම සඳහා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් නාමයෝජනා ඉදිරිපත් කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Dilith Jayaweera places deposits to contest Presidential Election |url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=101192 |access-date=2024-09-09 |website=www.adaderana.lk |language=en}}&lt;/ref&gt;

පළමු වටයේදී ඡන්ද 122,396ක් ලබා ගනිමින් ජයවීර හයවන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref name=&quot;EC-22.09.2024-1&quot;&gt;{{cite web|url=https://elections.gov.lk/web/wp-content/uploads/2024/09/PRE_2024_Results/All_Island_Result.pdf |title=Presidential Election 2024 – All island result – Without preferences |publisher=Election Commission of Sri Lanka |date=22 September 2024 |accessdate=6 October 2024 |archive-date=6 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241006134849/https://elections.gov.lk/web/wp-content/uploads/2024/09/PRE_2024_Results/All_Island_Result.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ජයවීර [[ගම්පහ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයෙන්]] [[2024 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|2024 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය]] සඳහා තරඟ කළ නමුත් ආසනයක් ලබා ගැනීමට අපොහොසත් විය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු පාර්ලිමේන්තුවට ඇතුළු වූයේ ඔහුගේ පක්ෂය මැතිවරණයේදී ලබාගත් එකම [[ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන්, ශ්‍රී ලංකාව|ජාතික ලැයිස්තුව]] ආසනය හරහාය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sarvajana Balaya nominates Dilith Jayaweera as national list MP |url=https://www.dailymirror.lk/print/breaking-news/Sarvajana-Balaya-nominates-Dilith-Jayaweera-as-national-list-MP/108-296130 |access-date=2024-11-17 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}&lt;/ref&gt;

==මතභේද==
2011 දී කොළඹ දිසා විනිසුරුවරයා, TNL TV සභාපති සහ හිටපු ජනාධිපති [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] ගේ සහෝදරයා සහ ඔහුගේ අධ්‍යක්ෂවරයෙකුට එරෙහිව, ඉසිර රේඩියෝ නම් දේශීය ගුවන් විදුලි නාලිකාවකින් දිලිත් ජයවීරට අපහාස කිරීම වළක්වාලමින් වාරණ නියෝගයක් නිකුත් කළේය. ගුවන් විදුලි වැඩසටහනකදී කරන ලද අපහාසාත්මක අදහස් දැක්වීම සම්බන්ධයෙන් දිලිත් ජයවීර විසින් ශාන් වික්‍රමසිංහ සහ ඔහුගේ සම සත්කාරකයාට එරෙහිව ගොනු කරන ලද නඩුවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙම නියෝගය ලබා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Times 17 Nov 2011|url=http://www.ft.lk/2011/11/17/dilith-gets-enjoining-order-against-tnl-isira-radio/|access-date=22 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120721051639/http://www.ft.lk/2011/11/17/dilith-gets-enjoining-order-against-tnl-isira-radio/|archive-date=21 July 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; මෙම විෂය පිළිබඳ පුවතක් පළ කිරීම සම්බන්ධයෙන් අපහාස කිරීම සඳහා ජයවීර බීබීසී සිංහල සේවයට ඉල්ලීම් ලිපියක් ද යවා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Financial Times|url=http://www.ft.lk/2011/11/15/dilith-sues-bbc-bbc-sinhala-service-for-sterling-pounds-10-m/|accessdate=15 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111117210016/http://www.ft.lk/2011/11/15/dilith-sues-bbc-bbc-sinhala-service-for-sterling-pounds-10-m/|archive-date=17 November 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2015 දී, මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශන අංශය (FCID) විසින් පොම්ප-සහ-ඩම්ප් යෝජනා ක්‍රම හරහා කොටස් වෙළඳපොළ හැසිරවීම සම්බන්ධයෙන් ඔහු කළ විමර්ශනය කැපී පෙනෙන සිදුවීමක් විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-03-11 |title=Exposé: Tiran-Dilith And Sirisena: How The President Interfered To Prevent The Arrest Of Murder Suspect Wasantha Karannagoda |url=https://www.colombotelegraph.com/index.php/expose-tiran-dilith-and-sirisena-how-the-president-interfered-to-prevent-the-arrest-of-murder-suspect-wasantha-karannagoda/ |access-date=2024-11-24 |website=Colombo Telegraph |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Dilith Jayaweera Shrugs off Mafia Controversy - Echelon |url=https://echelon.lk/dilith-jayaweera-shrugs-off-mafia-controversy/ |access-date=2024-11-24 |website=echelon.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; නමුත් තවමත් කිසිවක් ඔප්පු වී නොමැත.

2020-21 දී, විශේෂයෙන් [[COVID-19 වසංගතය|COVID-19]] වසංගතය අතරතුර, මෙම පරීක්ෂණ කට්ටලවලින් ලැබූ ලාභ සම්බන්ධයෙන් සැලකිය යුතු මතභේද සහ විවේචන ඇති විය. බෞද්ධ පූජක පක්ෂයේ සමහර සාමාජිකයින් ඇතුළු [[Citrus Leisure|Critics]] කියා සිටියේ සමාගම පරීක්ෂණ කට්ටල ඉහළ මිලකට පෞද්ගලික රෝහල්වලට විකිණීමෙන් අධික ලාභ උපයා ඇති බවයි. නමුත් එය තවමත් ඔප්පු වී නොමැත.

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
දිලිත් ජයවීර විවාහ වී සිටින්නේ කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ ඔහුගේ සමකාලීනයෙකු වූ නෙළුම් සමඟ ය. දිලිත්, ඔහුගේ සහෝදරයන් තිදෙනා වන ලලිත්, ගයාන් සහ උපුල් සමඟ, ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු වෙරළ තීරයේ [[ගාල්ලේ]] හැදී වැඩුණි. ඔහුගේ පියා ඉඩම් පිළිබඳ අතිරේක රෙජිස්ට්‍රාර්වරයෙකු වූ අතර ඔහුගේ මව පාසල් විදුහල්පතිනියක් වූවාය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lmd.lk/dilith-jayaweera/|title = Dilith Jayaweera| date=September 2019 }}&lt;/ref&gt;
 

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

{{Members of the 17th Parliament of Sri Lanka}}

{{DEFAULTSORT:Jayaweera, Dilith}}
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:1967 births]]
[[Category:21st-century businesspeople]]
[[Category:Alumni of St. Aloysius' College, Galle]]
[[Category:Alumni of the University of Colombo]]
[[Category:Candidates in the 2024 Sri Lankan presidential election]]
[[Category:Mass media company founders]]
[[Category:Mass media owners]]
[[Category:Members of the 17th Parliament of Sri Lanka]]
[[Category:People from Galle]]
[[Category:Sinhalese people]]
[[Category:Sri Lankan businesspeople]]
[[Category:Sri Lankan lawyers]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]</text>
      <sha1>qtfyr3711fcs83j337sx4170q9v75t9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>උත්තරීතර මහානායක හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194634</id>
    <revision>
      <id>795228</id>
      <parentid>794967</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T16:52:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <origin>795228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20979" sha1="rlm3dmdfg1qc8dwubfgsma7b8ekwprx" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post            = උත්තරීතර මහානායක හිමි
| body             = ශ්‍රී ලංකාව
| native_name      =&lt;small&gt;Supreme Mahanayaka of Sri Lanka&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;(Supreme Patriarch of Sri Lanka)&lt;br&gt; for the Amarapura Sangha Council&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;உத்தரீதர மகாநாயக்க தேரர் - இலங்கை&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;{{lang|th-Latn|උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව}}&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|flag =
|flagsize =
|flagborder =
|flagcaption =
| insignia         = File:logo of supreme mahanyaka.jpg 
| insigniasize     = 120px
| insigniacaption  = උත්තරීතර මහනාහිමි ධුරයේ විජිනිපත් ලාංඡනය 
| image            = File:supreme mahanyaka thero.jpg
| alt = 
| imagesize        = 230px
| caption          = වත්මන් ධුරය දරන&lt;br&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| incumbent        = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි]]
| incumbentsince   = 2024 නොවැම්බර් 26
| type = බෞද්ධ භික්ෂු තනතුරු
| status = නිකායේ ඉහළම ධුරය
| department = 
| style            = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර 
| member_of = අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| reports_to  = 
| residence        = ●අමරපුර මහා නිකායේ සංඝ මූලස්ථාන කාර්යාලය - වැල්ලවත්ත,කොළඹ 06&lt;br&gt;●ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය - බළංගොඩ 
| nominator        = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| appointer        = [[ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති]]
| appointer_qualified = 
| termlength       = ජීවිතාන්තය දක්වා
| termlength_qualified = 
| constituting_instrument = 
| precursor = 
| formation        = 1969
| first  = [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
| abolished = 
| succession = 
| abbreviation = 
| unofficial_names = 
| deputy = 
| salary = 
| website          = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' නැතහොත් '''අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' ({{langx|en|Supreme Mahanayaka Thero of Sri Lanka, for The Amarapura Sangha Council}}) යනු අනු පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ ඉහළම ප්‍රධානී තනතුර වේ.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කරනු ලබයි.උත්තරීතර මහානායක පදවිය අමරපුර නිකාය සතුව පමණක් පවතින සුවිශේෂ පදිවියකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහා නායක මහා මහෝපාධ්‍යාය අග්ගමහා පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහළ චන්දසිරි මහනාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2021/07/31/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි මූලාරම්භය==
අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමරපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය.එහිදී &quot;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව&quot; පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්]] පත් කරන ලදී.උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.ප්‍රථම උත්තරීතර මහානායක ධුරය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය හිමියන් වෙත පළමුව ප්‍රධානය කිරීමට එකඟත්වය පළ වූ නමුත් උන්වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුකොටගෙන [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි]]යන් එම ධුරයට පත් වීම සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-09-10 |title=දහඅට වසරකට පෙර අපවත් වී වදාළ මඩිහේ මහානාහිමිපාණෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B6%85%E0%B6%A7-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%AF%E0%B7%85-%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B7%84-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%B4%E0%B6%AB/2-598708 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=බුදුබව පැතූ බලංගොඩ මහානායක හාමුදුරුවෝ |url=https://e-thaksalawa.moe.gov.lk/lcms/pluginfile.php/22271/mod_resource/content/1/sg9_bud_chap11.pdf |website=e-thaksalawa.moe.gov.lk}}&lt;/ref&gt;

උත්තරීතර මහානායක ධුරයට සෑම විටම පත් වන්නේ අමරපුර නිකායේ පාර්ශ්වය 22 න් එක් පාර්ශ්වයක් නියෝජනය කරනු ලබන මහානායක හිමිනමකි.උන්වහන්සේ අනික් නිකායන් වල සහ අමරපුර සංඝ සභාවේ නිලධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බහුතර කැමැත්ත මත සිදු වේ.බොහෝ විට කිසියම් උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් අපවත් වූ පසු පුරප්පාඩුවන උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා පත්වන්නේ ඒ වනවිට අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරනු ලබන මහානායක හිමියන් ය.නමුත් එය නීතියක් නොවන අතර අමරපුර සංඝ සභාවේ නිළධාරී මණ්ඩලයේ සමාජික භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හා තෝරාගනු ලබන මහානායක හිමි නමගේ කැමැත්ත අකමැත්ත මත ඒ තීරණය වෙනස් වීමට ඉඩකඩ තිබේ.ඒ අනුව IV වන උත්තරීතර මහානායක ධුරය දක්වාම පිළිවෙලින් සභාපති හිමි නම මීළඟ උත්තරීතර මහානායක ධුරය පත් වුන නමුත් වර්තමාන V වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් පත්වන්නේ මීට පෙර අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය නොදරා සෘජුවම උත්තරීතර මහානායක පදවිය උදෙසා තේරීපත්වූ ප්‍රථම මහානායක හිමි ලෙසය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-11-26 |title=මෛත්‍රී මූර්ති හිමි අමරපුර මහා නිකායේ මහානායක ධුරයට |url=https://sinhala.adaderana.lk/news/203763 |website=adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි වැදගත්කම==
මෙම උත්තරීතර මහානායක පදවිය සඳහා ජේෂ්ඨ හිමිනමක් තෝරාපත්කරගත් පසු තනතුර පිළිබඳව අක්තපත්‍ර භාර දීම සෑම විටම ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කිරීම සම්ප්‍රදාය වේ.එසේ අක්තපත්‍ර පිරිනැමීම මගින් නිල වශයෙන් පුරප්පාඩුව පැවති උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා නව උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් පත්වන අතර උන්වහන්සේ පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් සමස්ත අමරපුර සංඝ සභාවේ ම ප්‍රධානී ලෙස කටයුතු කරනු ලබයි.වැදගත් රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන උත්සව වලදී දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කිරීම,අමරපුර සංඝ සභාව විසින් ගනු ලබන තීරණ අවසන් වරට තහවුරු කිරීම ආදී බොහෝ කටයුතු සදහා මෙමගින් උන්වහන්සේට අවසර ලැබේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-05-30 |title=1939-2023 දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනායක මාහිමි |url=https://sinhalasangha.wordpress.com/2023/05/30/1939-2023-%e0%b6%af%e0%b7%9c%e0%b6%a9%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%b4%e0%b7%84%e0%b6%bd-%e0%b6%a0%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%af%e0%b7%83%e0%b7%92%e0%b6%bb%e0%b7%92-%e0%b6%b8%e0%b7%84%e0%b6%b1%e0%b7%8f/ |website=sinhalasangha.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙත පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/01/17/tmp.asp?ID=news02 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==විජිනිපත් ලාංඡනය==
උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ නිල ලාංඡනය විජිනිපත වන අතර එය උත්තරීතර මහානායක හිමියන් නියෝජනය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයා විසින් නව උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වෙත අක්තපත්‍ර පිරිනැමීමෙන් පසුව බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා හෝ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා නිල විජිනිපත මහානායක හිමියන් වෙත ප්‍රධානය කිරීම සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2017-08-03 |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබද ශ්‍රී සන්නස් පත්‍ර පිළිගැන්වීමේ පුණ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://siyathanews.lk/archives/94 |website=siyathanews.lk}}&lt;/ref&gt;

විජිනිපත එක් එක් මහානායක හිමියන්ට අනුව කුඩා වෙනස්කම් සහිතව නිර්මාණය විය හැකි වුවත් සමස්තයක් ලෙස බෝ පතක හැඩැතිව බෝ තුඩ කෙළවර ඇල්ලීමේ මිටකින් යුතුව විජිනිපතෙහි මැද අමරපුර සංඝ සභාවේ නිල ලාංඡනය සහ ඊට පහළින් කුඩා සිංහල අකුරින් &quot;උත්තරීතර මහානායක පදවිය&quot; යන්න නිර්මාණය කර පැවතීම දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක අග්ගමහා පණ්ඩිත දවුල්දෙණ ඤාණිස්සර මහා නාහිමි 101 වන ජන්ම සංවත්සරය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2016/01/02/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

== උත්තරීතර මහානායක හිමි ලැයිස්තුව ==

පහතින් දැක්වෙන්නේ මේ දක්වා තේරී පත්ව ඇති මහානායක හිමිවරුන් සහ උන්වහන්සේලා පිළිබඳව සංක්ෂිප්ත විස්තරයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-03-25 |title=අමරපුර මහානිකාය තෙදවත් කළ කොටුගොඩ මහ නා හිමි |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B6%9A%E0%B6%BA-%E0%B6%AD%E0%B6%AF%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8/2-587877 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;

{|width=100% class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=3% |අංකය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=10%|පින්තූරය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=24%|නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=7%|ගිහි නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය ආරම්භය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය අවසානය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|නිකාය පාර්ශවය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|[[File:madihe pannasiha thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;| බෙන්සන් විල්මට්
|align=&quot;center&quot;|1969 ජූලි මස 13
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස 09
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය 
|align=&quot;center&quot;|මහරගම ශ්‍රී වජිරඤාණ භික්ෂු පුහුණු ධර්මායතනය
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|[[File:davuldena gnanissara.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි|දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|කිරිබද්දන මුදියන්සේ 
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස
|align=&quot;center&quot;|2017 අප්‍රේල් 03
|align=&quot;center&quot;|උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
|align=&quot;center&quot;|පාගොඩ ශ්‍රී විද්‍යාවිජයාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|[[File:kotugoda dhammawasa.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි|කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු 
|align=&quot;center&quot;|2017 අගෝස්තු මස
|align=&quot;center&quot;|2021 මාර්තු 22
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර පාර්ශ්වය
|align=&quot;center&quot;|ගල්කිස්ස ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|[[File:dodampahala chandhrasiri.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සුගුණදාස
|align=&quot;center&quot;|2021 ජූලි 20
|align=&quot;center&quot;|2023 මැයි 16
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;| කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|align=&quot;center&quot;|[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම 
|align=&quot;center&quot;|2024 නොවැම්බර් මස 26
|align=&quot;center&quot;|වර්තමානය 
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;|බළංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය 
|}

==අමතර ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
*[[රාමඤ්ඤ නිකාය]]
*[[සියම් මහ නිකාය]]
*[[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය]]
*[[සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය]]
*[[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු}}</text>
      <sha1>rlm3dmdfg1qc8dwubfgsma7b8ekwprx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සොනාල් දහනායක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194771</id>
    <revision>
      <id>795298</id>
      <parentid>793510</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T08:33:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <comment>ලිපිය සම්පූර්ණයෙන්ම නැවත ලියා ඇත - ස්වාධීන සංස්කාරක විසින්. චරිතාපදාන තොරතුරු නිවැරදි කර ඇත (උපත් ස්ථානය: ගාල්ල, අධ්‍යාපනය: බැසිලිකා විද්‍යාලය, රාගම). ගෝලීය සංගීත වේදිකා 30කට වැඩි ගණනක ප්‍රකාශයට පත් වීමේ තොරතුරු එකතු කර ඇත. MusicBrainz, Discogs, ORCID ඇතුළු ජාත්‍යන්තර දත්ත සමුදායන්හි ලියාපදිංචි වීම සඳහන් කර ඇත. මාධ්‍ය ආවරණය සහ ගීත සංග්‍රහය ඇතුළත් කර ඇත. CSD A7 උපමානයට අදාළ නොවේ - ප්‍රසිද්ධිය සනාථ වී ඇත. COI නොමැත - මෙය ස්වාධීන සංස්කාරක විසින් සංස්කරණය කරන ලදී.</comment>
      <origin>795298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17883" sha1="i6fdclm6qh5cvlhgzfupvvlsrpq1ht0" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = සොනාල් දහනායක
| native_name        = Sonal Dahanayaka
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| alt                = 
| birth_name         = සොනාල් නේතක දහනායක
| birth_date         = {{birth date and age|2008|11|09|df=y}}
| birth_place        = [[ගාල්ල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality        = [[ශ්‍රී ලංකික]]
| education          = බැසිලිකා විද්‍යාලය, [[රාගම]]
| occupation         = {{hlist|ව්‍යවසායක|සංගීතඥයා|ඩීජේ|ඩිජිටල් නිර්මාණකරු|වෙබ් සංවර්ධකයා|ප්‍රේරණාත්මක කථිකයා}}
| years_active       = 2024–වර්තමානය
| known_for          = ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ගෝලීය සංගීත බෙදාහැරීම, පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම
| notable_works      = ''Genesis Flow Into the Infinite Horizon'' (2026)
| website            = {{URL|https://www.sonal.gleeze.com/}}
}}

'''සොනාල් නේතක දහනායක''' (ඉංග්‍රීසි: ''Sonal Nethaka Dahanayaka''; උපත 2008 නොවැම්බර් 09) ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයෙකි, සංගීතඥයෙකි, ඩීජේ යෙකි, ඩිජිටල් අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකි, වෙබ් සංවර්ධකයෙකි සහ ප්‍රේරණාත්මක කථිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Entrepreneur from Sri Lanka|url=https://www.sndmix.kozow.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-entrepreneur-sri-lanka.html|website=SNDmix|date=2026-04-10|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ස්වාධීන සංගීත බෙදාහැරීම සහ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීම පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.

== ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==

දහනායක 2008 නොවැම්බර් 09 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Biography of a Young Creator|url=https://medium.com/@SakiduNethmina/sonal-dahanayaka-biography-b95821c02e94|website=Medium|date=2026-04-20|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු රාගම, බැසිලිකා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව ඩිජිටල් මාධ්‍ය, වෙබ් සංවර්ධනය සහ සංගීත නිෂ්පාදනය පිළිබඳව ස්වයං අධ්‍යයනයට යොමු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Rise of Digital Personal Branding|url=https://medium.com/@Ashen1/sonal-dahanayaka-and-the-rise-of-digital-personal-branding-b3cff4c5a0d5|website=Medium|date=2026-04-18|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; තරුණ වියේදීම ඔහු තාක්ෂණික නිපුණතා සංවර්ධනය කරමින් සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණය පිළිබඳව විශේෂ දැනුමක් රැස් කළේය.

== වෘත්තීය ජීවිතය ==

=== ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ===

2024 වසරේදී දහනායක ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ආරම්භ කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම, සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය, සෙවුම් යන්ත්‍ර ප්‍රශස්තකරණය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සැපයීමෙහි ලා ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Building a Digital Presence|url=https://lankablogit.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-building-digital.html|website=LankaBlogIt|date=2026-04-12|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වැඩිදුරටත් ප්‍රේරණාත්මක කථිකත්වයෙන් තරුණ ව්‍යවසායකයින්ට ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ අවස්ථා ග්‍රහණය කර ගැනීමට දිරිගැන්වීම සිදු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Branding and Growth|url=https://personsreviews.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-branding-rise.html|website=PersonsReviews|date=2026-04-15|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, ඔහුගේ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ උපාය මාර්ග ගැන විස්තරාත්මකව වාර්තා කර ඇත.

=== සංගීත වෘත්තිය ===

2026 වසරේදී දහනායක තම ප්‍රථම සංගීත නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; නමින් තනි ගීතයක් නිකුත් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙම නිකුතුව RouteNote හරහා ගෝලීය සංගීත වේදිකා තිහකට වැඩි ගණනකට බෙදා හරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙය Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, JioSaavn, Netease, Tencent, Boomplay සහ YouTube Music ඇතුළු ප්‍රධාන ගෝලීය සහ කලාපීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Page|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Profile|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Page|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Release|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

මෙම ගීතය ජාත්‍යන්තර සංගීත දත්ත සමුදායන්හි ලියාපදිංචි වී ඇත. MusicBrainz හි ඔහුගේ කලාකරු හඳුනාගැනීම් අංකය dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f වන අතර, Discogs හි ඔහුගේ කලාකරු අංකය 17739561 වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ORCID හි ඔහුගේ පර්යේෂක හඳුනාගැනීම් අංකය 0009-0003-2583-7720 වන අතර, මෙමගින් ඔහුගේ ගෝලීය සංගීත හඳුනාගැනීම සනාථ වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Researcher Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

=== වෙබ් සංවර්ධනය සහ ඩිජිටල් නිර්මාණකරුත්වය ===

දහනායක වෙබ් සංවර්ධකයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි. ඔහු sonal.gleeze.com ඇතුළු පුද්ගලික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කර ඇති අතර, විවිධ ශ්‍රී ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර සඳහා ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ සේවා සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official Personal Website|url=https://www.sonal.gleeze.com/|website=sonal.gleeze.com|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වෘත්තීය කටයුතු Crunchbase, Wellfound සහ Product Hunt වැනි ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්හිද ලියාපදිංචි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Profile|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Profile|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== සංගීත විලාසය සහ නිර්මාණ ==

දහනායකගේ සංගීතය ඉලෙක්ට්‍රොනික, ඇම්බියන්ට් සහ උපකරණික විලාසයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ඔහුගේ නිර්මාණවලදී ශබ්ද නිර්මාණය, ඕඩියෝ මිශ්‍රණය සහ සංගීත සංයෝජනය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි. ඔහුගේ ප්‍රථම නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; මෙම විලාසයන් පිළිබිඹි කරයි. මෙම ගීතය ඔහුගේ සංගීත දක්ෂතා සහ නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් ප්‍රදර්ශනය කරයි.

== ගෝලීය වේදිකා හඳුනාගැනීම ==

දහනායකගේ සංගීතය සහ වෘත්තීය කටයුතු ගෝලීය වේදිකා රැසකින් හඳුනාගෙන ඇත:

* '''ස්ට්‍රීමිං වේදිකා''': Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Profile|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Page|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Profile|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Album|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සංගීත දත්ත සමුදායන්''': MusicBrainz, Discogs&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ස්වාධීන සංගීත වේදිකා''': Audiomack, ReverbNation, SoundCloud, Bandcamp&lt;ref&gt;{{cite web|title=Audiomack Profile|url=https://audiomack.com/sonal-dahanayaka|website=Audiomack|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ReverbNation Profile|url=https://www.reverbnation.com/sonaldahanayaka|website=ReverbNation|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=SoundCloud Profile|url=https://soundcloud.com/sonal-dahanayaka|website=SoundCloud|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bandcamp Page|url=https://sonaldahanayaka.bandcamp.com|website=Bandcamp|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''වෘත්තීය හා පර්යේෂණ දත්ත සමුදායන්''': ORCID, Academia.edu, GitHub&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Academia.edu Profile|url=https://independent.academia.edu/SonalDahanayaka|website=Academia.edu|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=GitHub Profile|url=https://github.com/SonalDahanayaka|website=GitHub|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සමාජ මාධ්‍ය''': Instagram, YouTube, Facebook, TikTok, LinkedIn, X, Threads&lt;ref&gt;{{cite web|title=Instagram Profile|url=https://www.instagram.com/sonal_dahanayaka|website=Instagram|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=YouTube Channel|url=https://www.youtube.com/@SNDmix|website=YouTube|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Facebook Page|url=https://www.facebook.com/sonaldahanayaka.lk|website=Facebook|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=TikTok Profile|url=https://www.tiktok.com/@sonal_dahanayaka|website=TikTok|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=LinkedIn Profile|url=https://www.linkedin.com/in/sonal-dahanayaka|website=LinkedIn|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=X Profile|url=https://x.com/SonalDahanayaka|website=X|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Threads Profile|url=https://www.threads.net/@sonal_dahanayaka|website=Threads|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්''': Crunchbase, Wellfound, Product Hunt&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Entry|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Entry|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''Google Knowledge Graph''': Google හි හඳුනාගැනීම් අංකය /g/11z5_j3_39&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google Knowledge Panel|url=https://www.google.com/search?kgmid=/g/11z5_j3_39|website=Google|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== ගීත සංග්‍රහය ==

=== තනි ගීත ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! නම !! ඇල්බම් UPC !! වේදිකා
|-
| 2026 || &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; || 5064010912932 || Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, YouTube Music
|}

== මාධ්‍ය ආවරණය සහ ප්‍රසිද්ධිය ==

දහනායකගේ වැඩකටයුමු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලට ආවරණය වී ඇත. ඔහුගේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ගැන විවිධ මාධ්‍යවලින් වාර්තා කර ඇත. ඔහුගේ සංගීත නිකුතුව ගෝලීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් වීම නිසා ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ස්වාධීන සංගීතඥයින් අතර සටහන්වී ඇත. ඔහුගේ නිර්මාණාත්මක කටයුතු සහ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව තරුණ පරම්පරාවට ප්‍රේරණයක් ලබා දී ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.sonal.gleeze.com/ Official website]
* [https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka Discogs]
* [https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f MusicBrainz]
* [https://orcid.org/0009-0003-2583-7720 ORCID]

{{DEFAULTSORT:දහනායක, සොනාල්}}

[[ප්‍රවර්ගය:2008 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ලේ පුද්ගලයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික වෙබ් සංවර්ධකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ප්‍රේරණාත්මක කථිකයන්]]</text>
      <sha1>i6fdclm6qh5cvlhgzfupvvlsrpq1ht0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795300</id>
      <parentid>795298</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T08:47:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <origin>795300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17956" sha1="fslx1j0yffa2vlsmtqx9b36jvnibgsm" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = සොනාල් දහනායක
| native_name        = Sonal Dahanayaka
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| alt                = 
| birth_name         = සොනාල් නේතක දහනායක
| birth_date         = {{birth date and age|2008|11|09|df=y}}
| birth_place        = [[ගාල්ල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality        = [[ශ්‍රී ලංකික]]
| education          = බැසිලිකා විද්‍යාලය, [[රාගම]]
| occupation         = {{hlist|ව්‍යවසායක|සංගීතඥයා|ඩීජේ|ඩිජිටල් නිර්මාණකරු|වෙබ් සංවර්ධකයා|ප්‍රේරණාත්මක කථිකයා}}
| years_active       = 2024–වර්තමානය
| known_for          = ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ගෝලීය සංගීත බෙදාහැරීම, පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම
| notable_works      = ''Genesis Flow Into the Infinite Horizon'' (2026)
| website            = {{URL|https://www.sonal.gleeze.com/}}
}}

'''සොනාල් නේතක දහනායක''' (ඉංග්‍රීසි: ''Sonal Nethaka Dahanayaka''; උපත 2008 නොවැම්බර් 09) ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයෙකි, සංගීතඥයෙකි, ඩීජේ යෙකි, ඩිජිටල් අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකි, වෙබ් සංවර්ධකයෙකි සහ ප්‍රේරණාත්මක කථිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Entrepreneur from Sri Lanka|url=https://www.sndmix.kozow.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-entrepreneur-sri-lanka.html|website=SNDmix|date=2026-04-10|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ස්වාධීන සංගීත බෙදාහැරීම සහ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීම පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.

== ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==

දහනායක 2008 නොවැම්බර් 09 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Biography of a Young Creator|url=https://medium.com/@SakiduNethmina/sonal-dahanayaka-biography-b95821c02e94|website=Medium|date=2026-04-20|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු රාගම, බැසිලිකා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව ඩිජිටල් මාධ්‍ය, වෙබ් සංවර්ධනය සහ සංගීත නිෂ්පාදනය පිළිබඳව ස්වයං අධ්‍යයනයට යොමු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Rise of Digital Personal Branding|url=https://medium.com/@Ashen1/sonal-dahanayaka-and-the-rise-of-digital-personal-branding-b3cff4c5a0d5|website=Medium|date=2026-04-18|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; තරුණ වියේදීම ඔහු තාක්ෂණික නිපුණතා සංවර්ධනය කරමින් සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණය පිළිබඳව විශේෂ දැනුමක් රැස් කළේය.

== වෘත්තීය ජීවිතය ==

=== ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ===

2024 වසරේදී දහනායක ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ආරම්භ කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම, සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය, සෙවුම් යන්ත්‍ර ප්‍රශස්තකරණය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සැපයීමෙහි ලා ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Building a Digital Presence|url=https://lankablogit.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-building-digital.html|website=LankaBlogIt|date=2026-04-12|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වැඩිදුරටත් ප්‍රේරණාත්මක කථිකත්වයෙන් තරුණ ව්‍යවසායකයින්ට ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ අවස්ථා ග්‍රහණය කර ගැනීමට දිරිගැන්වීම සිදු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Branding and Growth|url=https://personsreviews.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-branding-rise.html|website=PersonsReviews|date=2026-04-15|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, ඔහුගේ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ උපාය මාර්ග ගැන විස්තරාත්මකව වාර්තා කර ඇත.

=== සංගීත වෘත්තිය ===

2026 වසරේදී දහනායක තම ප්‍රථම සංගීත නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; නමින් තනි ගීතයක් නිකුත් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙම නිකුතුව RouteNote හරහා ගෝලීය සංගීත වේදිකා තිහකට වැඩි ගණනකට බෙදා හරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙය Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, JioSaavn, Netease, Tencent, Boomplay සහ YouTube Music ඇතුළු ප්‍රධාන ගෝලීය සහ කලාපීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Page|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Profile|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Page|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Release|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

මෙම ගීතය ජාත්‍යන්තර සංගීත දත්ත සමුදායන්හි ලියාපදිංචි වී ඇත. MusicBrainz හි ඔහුගේ කලාකරු හඳුනාගැනීම් අංකය dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f වන අතර, Discogs හි ඔහුගේ කලාකරු අංකය 17739561 වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ORCID හි ඔහුගේ පර්යේෂක හඳුනාගැනීම් අංකය 0009-0003-2583-7720 වන අතර, මෙමගින් ඔහුගේ ගෝලීය සංගීත හඳුනාගැනීම සනාථ වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Researcher Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

=== වෙබ් සංවර්ධනය සහ ඩිජිටල් නිර්මාණකරුත්වය ===

දහනායක වෙබ් සංවර්ධකයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි. ඔහු sonal.gleeze.com ඇතුළු පුද්ගලික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කර ඇති අතර, විවිධ ශ්‍රී ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර සඳහා ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ සේවා සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official Personal Website|url=https://www.sonal.gleeze.com/|website=sonal.gleeze.com|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වෘත්තීය කටයුතු Crunchbase, Wellfound සහ Product Hunt වැනි ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්හිද ලියාපදිංචි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Profile|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Profile|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== සංගීත විලාසය සහ නිර්මාණ ==

දහනායකගේ සංගීතය ඉලෙක්ට්‍රොනික, ඇම්බියන්ට් සහ උපකරණික විලාසයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ඔහුගේ නිර්මාණවලදී ශබ්ද නිර්මාණය, ඕඩියෝ මිශ්‍රණය සහ සංගීත සංයෝජනය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි. ඔහුගේ ප්‍රථම නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; මෙම විලාසයන් පිළිබිඹි කරයි. මෙම ගීතය ඔහුගේ සංගීත දක්ෂතා සහ නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් ප්‍රදර්ශනය කරයි.

== ගෝලීය වේදිකා හඳුනාගැනීම ==

දහනායකගේ සංගීතය සහ වෘත්තීය කටයුතු ගෝලීය වේදිකා රැසකින් හඳුනාගෙන ඇත:

* '''ස්ට්‍රීමිං වේදිකා''': Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Profile|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Page|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Profile|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Album|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සංගීත දත්ත සමුදායන්''': MusicBrainz, Discogs&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ස්වාධීන සංගීත වේදිකා''': Audiomack, ReverbNation, SoundCloud, Bandcamp&lt;ref&gt;{{cite web|title=Audiomack Profile|url=https://audiomack.com/sonal-dahanayaka|website=Audiomack|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ReverbNation Profile|url=https://www.reverbnation.com/sonaldahanayaka|website=ReverbNation|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=SoundCloud Profile|url=https://soundcloud.com/sonal-dahanayaka|website=SoundCloud|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bandcamp Page|url=https://sonaldahanayaka.bandcamp.com|website=Bandcamp|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''වෘත්තීය හා පර්යේෂණ දත්ත සමුදායන්''': ORCID, Academia.edu, GitHub&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Academia.edu Profile|url=https://independent.academia.edu/SonalDahanayaka|website=Academia.edu|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=GitHub Profile|url=https://github.com/SonalDahanayaka|website=GitHub|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සමාජ මාධ්‍ය''': Instagram, YouTube, Facebook, TikTok, LinkedIn, X, Threads&lt;ref&gt;{{cite web|title=Instagram Profile|url=https://www.instagram.com/sonal_dahanayaka|website=Instagram|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=YouTube Channel|url=https://www.youtube.com/@SNDmix|website=YouTube|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Facebook Page|url=https://www.facebook.com/sonaldahanayaka.lk|website=Facebook|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=TikTok Profile|url=https://www.tiktok.com/@sonal_dahanayaka|website=TikTok|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=LinkedIn Profile|url=https://www.linkedin.com/in/sonal-dahanayaka|website=LinkedIn|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=X Profile|url=https://x.com/SonalDahanayaka|website=X|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Threads Profile|url=https://www.threads.net/@sonal_dahanayaka|website=Threads|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්''': Crunchbase, Wellfound, Product Hunt&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Entry|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Entry|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''Google Knowledge Graph''': Google හි හඳුනාගැනීම් අංකය /g/11z5_j3_39&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google Knowledge Panel|url=https://www.google.com/search?kgmid=/g/11z5_j3_39|website=Google|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== ගීත සංග්‍රහය ==

=== තනි ගීත ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! නම !! ඇල්බම් UPC !! වේදිකා
|-
| 2026 || &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; || 5064010912932 || Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, YouTube Music
|}

== මාධ්‍ය ආවරණය සහ ප්‍රසිද්ධිය ==

දහනායකගේ වැඩකටයුමු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලට ආවරණය වී ඇත. ඔහුගේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ගැන විවිධ මාධ්‍යවලින් වාර්තා කර ඇත. ඔහුගේ සංගීත නිකුතුව ගෝලීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් වීම නිසා ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ස්වාධීන සංගීතඥයින් අතර සටහන්වී ඇත. ඔහුගේ නිර්මාණාත්මක කටයුතු සහ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව තරුණ පරම්පරාවට ප්‍රේරණයක් ලබා දී ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.sonal.gleeze.com/ Official website]
* [https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka Discogs]
* [https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f MusicBrainz]
* [https://orcid.org/0009-0003-2583-7720 ORCID]

{{DEFAULTSORT:දහනායක, සොනාල්}}

[[ප්‍රවර්ගය:2008 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ලේ පුද්ගලයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික වෙබ් සංවර්ධකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ප්‍රේරණාත්මක කථිකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]</text>
      <sha1>fslx1j0yffa2vlsmtqx9b36jvnibgsm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795304</id>
      <parentid>795300</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T09:03:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <comment>/* බාහිර සබැඳි */</comment>
      <origin>795304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17953" sha1="if8jtvshlk5xp8rlp2p5gfaxv9tagnt" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = සොනාල් දහනායක
| native_name        = Sonal Dahanayaka
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| alt                = 
| birth_name         = සොනාල් නේතක දහනායක
| birth_date         = {{birth date and age|2008|11|09|df=y}}
| birth_place        = [[ගාල්ල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality        = [[ශ්‍රී ලංකික]]
| education          = බැසිලිකා විද්‍යාලය, [[රාගම]]
| occupation         = {{hlist|ව්‍යවසායක|සංගීතඥයා|ඩීජේ|ඩිජිටල් නිර්මාණකරු|වෙබ් සංවර්ධකයා|ප්‍රේරණාත්මක කථිකයා}}
| years_active       = 2024–වර්තමානය
| known_for          = ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ගෝලීය සංගීත බෙදාහැරීම, පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම
| notable_works      = ''Genesis Flow Into the Infinite Horizon'' (2026)
| website            = {{URL|https://www.sonal.gleeze.com/}}
}}

'''සොනාල් නේතක දහනායක''' (ඉංග්‍රීසි: ''Sonal Nethaka Dahanayaka''; උපත 2008 නොවැම්බර් 09) ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයෙකි, සංගීතඥයෙකි, ඩීජේ යෙකි, ඩිජිටල් අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකි, වෙබ් සංවර්ධකයෙකි සහ ප්‍රේරණාත්මක කථිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Entrepreneur from Sri Lanka|url=https://www.sndmix.kozow.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-entrepreneur-sri-lanka.html|website=SNDmix|date=2026-04-10|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ස්වාධීන සංගීත බෙදාහැරීම සහ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීම පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.

== ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==

දහනායක 2008 නොවැම්බර් 09 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Biography of a Young Creator|url=https://medium.com/@SakiduNethmina/sonal-dahanayaka-biography-b95821c02e94|website=Medium|date=2026-04-20|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු රාගම, බැසිලිකා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව ඩිජිටල් මාධ්‍ය, වෙබ් සංවර්ධනය සහ සංගීත නිෂ්පාදනය පිළිබඳව ස්වයං අධ්‍යයනයට යොමු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Rise of Digital Personal Branding|url=https://medium.com/@Ashen1/sonal-dahanayaka-and-the-rise-of-digital-personal-branding-b3cff4c5a0d5|website=Medium|date=2026-04-18|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; තරුණ වියේදීම ඔහු තාක්ෂණික නිපුණතා සංවර්ධනය කරමින් සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණය පිළිබඳව විශේෂ දැනුමක් රැස් කළේය.

== වෘත්තීය ජීවිතය ==

=== ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ===

2024 වසරේදී දහනායක ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ආරම්භ කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම, සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය, සෙවුම් යන්ත්‍ර ප්‍රශස්තකරණය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සැපයීමෙහි ලා ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Building a Digital Presence|url=https://lankablogit.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-building-digital.html|website=LankaBlogIt|date=2026-04-12|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වැඩිදුරටත් ප්‍රේරණාත්මක කථිකත්වයෙන් තරුණ ව්‍යවසායකයින්ට ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ අවස්ථා ග්‍රහණය කර ගැනීමට දිරිගැන්වීම සිදු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Branding and Growth|url=https://personsreviews.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-branding-rise.html|website=PersonsReviews|date=2026-04-15|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, ඔහුගේ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ උපාය මාර්ග ගැන විස්තරාත්මකව වාර්තා කර ඇත.

=== සංගීත වෘත්තිය ===

2026 වසරේදී දහනායක තම ප්‍රථම සංගීත නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; නමින් තනි ගීතයක් නිකුත් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙම නිකුතුව RouteNote හරහා ගෝලීය සංගීත වේදිකා තිහකට වැඩි ගණනකට බෙදා හරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙය Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, JioSaavn, Netease, Tencent, Boomplay සහ YouTube Music ඇතුළු ප්‍රධාන ගෝලීය සහ කලාපීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Page|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Profile|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Page|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Release|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

මෙම ගීතය ජාත්‍යන්තර සංගීත දත්ත සමුදායන්හි ලියාපදිංචි වී ඇත. MusicBrainz හි ඔහුගේ කලාකරු හඳුනාගැනීම් අංකය dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f වන අතර, Discogs හි ඔහුගේ කලාකරු අංකය 17739561 වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ORCID හි ඔහුගේ පර්යේෂක හඳුනාගැනීම් අංකය 0009-0003-2583-7720 වන අතර, මෙමගින් ඔහුගේ ගෝලීය සංගීත හඳුනාගැනීම සනාථ වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Researcher Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

=== වෙබ් සංවර්ධනය සහ ඩිජිටල් නිර්මාණකරුත්වය ===

දහනායක වෙබ් සංවර්ධකයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි. ඔහු sonal.gleeze.com ඇතුළු පුද්ගලික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කර ඇති අතර, විවිධ ශ්‍රී ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර සඳහා ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ සේවා සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official Personal Website|url=https://www.sonal.gleeze.com/|website=sonal.gleeze.com|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වෘත්තීය කටයුතු Crunchbase, Wellfound සහ Product Hunt වැනි ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්හිද ලියාපදිංචි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Profile|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Profile|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== සංගීත විලාසය සහ නිර්මාණ ==

දහනායකගේ සංගීතය ඉලෙක්ට්‍රොනික, ඇම්බියන්ට් සහ උපකරණික විලාසයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ඔහුගේ නිර්මාණවලදී ශබ්ද නිර්මාණය, ඕඩියෝ මිශ්‍රණය සහ සංගීත සංයෝජනය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි. ඔහුගේ ප්‍රථම නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; මෙම විලාසයන් පිළිබිඹි කරයි. මෙම ගීතය ඔහුගේ සංගීත දක්ෂතා සහ නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් ප්‍රදර්ශනය කරයි.

== ගෝලීය වේදිකා හඳුනාගැනීම ==

දහනායකගේ සංගීතය සහ වෘත්තීය කටයුතු ගෝලීය වේදිකා රැසකින් හඳුනාගෙන ඇත:

* '''ස්ට්‍රීමිං වේදිකා''': Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Profile|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Page|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Profile|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Album|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සංගීත දත්ත සමුදායන්''': MusicBrainz, Discogs&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ස්වාධීන සංගීත වේදිකා''': Audiomack, ReverbNation, SoundCloud, Bandcamp&lt;ref&gt;{{cite web|title=Audiomack Profile|url=https://audiomack.com/sonal-dahanayaka|website=Audiomack|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ReverbNation Profile|url=https://www.reverbnation.com/sonaldahanayaka|website=ReverbNation|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=SoundCloud Profile|url=https://soundcloud.com/sonal-dahanayaka|website=SoundCloud|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bandcamp Page|url=https://sonaldahanayaka.bandcamp.com|website=Bandcamp|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''වෘත්තීය හා පර්යේෂණ දත්ත සමුදායන්''': ORCID, Academia.edu, GitHub&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Academia.edu Profile|url=https://independent.academia.edu/SonalDahanayaka|website=Academia.edu|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=GitHub Profile|url=https://github.com/SonalDahanayaka|website=GitHub|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සමාජ මාධ්‍ය''': Instagram, YouTube, Facebook, TikTok, LinkedIn, X, Threads&lt;ref&gt;{{cite web|title=Instagram Profile|url=https://www.instagram.com/sonal_dahanayaka|website=Instagram|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=YouTube Channel|url=https://www.youtube.com/@SNDmix|website=YouTube|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Facebook Page|url=https://www.facebook.com/sonaldahanayaka.lk|website=Facebook|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=TikTok Profile|url=https://www.tiktok.com/@sonal_dahanayaka|website=TikTok|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=LinkedIn Profile|url=https://www.linkedin.com/in/sonal-dahanayaka|website=LinkedIn|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=X Profile|url=https://x.com/SonalDahanayaka|website=X|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Threads Profile|url=https://www.threads.net/@sonal_dahanayaka|website=Threads|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්''': Crunchbase, Wellfound, Product Hunt&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Entry|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Entry|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''Google Knowledge Graph''': Google හි හඳුනාගැනීම් අංකය /g/11z5_j3_39&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google Knowledge Panel|url=https://www.google.com/search?kgmid=/g/11z5_j3_39|website=Google|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== ගීත සංග්‍රහය ==

=== තනි ගීත ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! නම !! ඇල්බම් UPC !! වේදිකා
|-
| 2026 || &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; || 5064010912932 || Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, YouTube Music
|}

== මාධ්‍ය ආවරණය සහ ප්‍රසිද්ධිය ==

දහනායකගේ වැඩකටයුමු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලට ආවරණය වී ඇත. ඔහුගේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ගැන විවිධ මාධ්‍යවලින් වාර්තා කර ඇත. ඔහුගේ සංගීත නිකුතුව ගෝලීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් වීම නිසා ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ස්වාධීන සංගීතඥයින් අතර සටහන්වී ඇත. ඔහුගේ නිර්මාණාත්මක කටයුතු සහ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව තරුණ පරම්පරාවට ප්‍රේරණයක් ලබා දී ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.sonal.gleeze.com/ Official website]
* [https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka Discogs]
* [https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f MusicBrainz]
* [https://orcid.org/0009-0003-2583-7720 ORCID]

{{DEFAULTSORT:දහනායක, සොනාල්}}

[[ප්‍රවර්ගය:2008 උපත]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ලේ පුද්ගලයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික වෙබ් සංවර්ධකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ප්‍රේරණාත්මක කථිකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]</text>
      <sha1>if8jtvshlk5xp8rlp2p5gfaxv9tagnt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795305</id>
      <parentid>795304</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T09:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-38046-59|~2026-38046-59]] මගින් සිදුකල  [[Special:Diff/795304|795304]] සංශෝධනය අහෝසි කරන්න ([[User talk:~2026-38046-59|සාකච්ඡා]])</comment>
      <origin>795305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17956" sha1="fslx1j0yffa2vlsmtqx9b36jvnibgsm" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = සොනාල් දහනායක
| native_name        = Sonal Dahanayaka
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| alt                = 
| birth_name         = සොනාල් නේතක දහනායක
| birth_date         = {{birth date and age|2008|11|09|df=y}}
| birth_place        = [[ගාල්ල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality        = [[ශ්‍රී ලංකික]]
| education          = බැසිලිකා විද්‍යාලය, [[රාගම]]
| occupation         = {{hlist|ව්‍යවසායක|සංගීතඥයා|ඩීජේ|ඩිජිටල් නිර්මාණකරු|වෙබ් සංවර්ධකයා|ප්‍රේරණාත්මක කථිකයා}}
| years_active       = 2024–වර්තමානය
| known_for          = ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ගෝලීය සංගීත බෙදාහැරීම, පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම
| notable_works      = ''Genesis Flow Into the Infinite Horizon'' (2026)
| website            = {{URL|https://www.sonal.gleeze.com/}}
}}

'''සොනාල් නේතක දහනායක''' (ඉංග්‍රීසි: ''Sonal Nethaka Dahanayaka''; උපත 2008 නොවැම්බර් 09) ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයෙකි, සංගීතඥයෙකි, ඩීජේ යෙකි, ඩිජිටල් අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකි, වෙබ් සංවර්ධකයෙකි සහ ප්‍රේරණාත්මක කථිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Entrepreneur from Sri Lanka|url=https://www.sndmix.kozow.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-entrepreneur-sri-lanka.html|website=SNDmix|date=2026-04-10|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ස්වාධීන සංගීත බෙදාහැරීම සහ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීම පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.

== ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==

දහනායක 2008 නොවැම්බර් 09 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Biography of a Young Creator|url=https://medium.com/@SakiduNethmina/sonal-dahanayaka-biography-b95821c02e94|website=Medium|date=2026-04-20|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු රාගම, බැසිලිකා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව ඩිජිටල් මාධ්‍ය, වෙබ් සංවර්ධනය සහ සංගීත නිෂ්පාදනය පිළිබඳව ස්වයං අධ්‍යයනයට යොමු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Rise of Digital Personal Branding|url=https://medium.com/@Ashen1/sonal-dahanayaka-and-the-rise-of-digital-personal-branding-b3cff4c5a0d5|website=Medium|date=2026-04-18|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; තරුණ වියේදීම ඔහු තාක්ෂණික නිපුණතා සංවර්ධනය කරමින් සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණය පිළිබඳව විශේෂ දැනුමක් රැස් කළේය.

== වෘත්තීය ජීවිතය ==

=== ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ===

2024 වසරේදී දහනායක ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ආරම්භ කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම, සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය, සෙවුම් යන්ත්‍ර ප්‍රශස්තකරණය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සැපයීමෙහි ලා ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Building a Digital Presence|url=https://lankablogit.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-building-digital.html|website=LankaBlogIt|date=2026-04-12|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වැඩිදුරටත් ප්‍රේරණාත්මක කථිකත්වයෙන් තරුණ ව්‍යවසායකයින්ට ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ අවස්ථා ග්‍රහණය කර ගැනීමට දිරිගැන්වීම සිදු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Branding and Growth|url=https://personsreviews.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-branding-rise.html|website=PersonsReviews|date=2026-04-15|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, ඔහුගේ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ උපාය මාර්ග ගැන විස්තරාත්මකව වාර්තා කර ඇත.

=== සංගීත වෘත්තිය ===

2026 වසරේදී දහනායක තම ප්‍රථම සංගීත නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; නමින් තනි ගීතයක් නිකුත් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙම නිකුතුව RouteNote හරහා ගෝලීය සංගීත වේදිකා තිහකට වැඩි ගණනකට බෙදා හරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙය Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, JioSaavn, Netease, Tencent, Boomplay සහ YouTube Music ඇතුළු ප්‍රධාන ගෝලීය සහ කලාපීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Page|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Profile|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Page|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Release|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

මෙම ගීතය ජාත්‍යන්තර සංගීත දත්ත සමුදායන්හි ලියාපදිංචි වී ඇත. MusicBrainz හි ඔහුගේ කලාකරු හඳුනාගැනීම් අංකය dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f වන අතර, Discogs හි ඔහුගේ කලාකරු අංකය 17739561 වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ORCID හි ඔහුගේ පර්යේෂක හඳුනාගැනීම් අංකය 0009-0003-2583-7720 වන අතර, මෙමගින් ඔහුගේ ගෝලීය සංගීත හඳුනාගැනීම සනාථ වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Researcher Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

=== වෙබ් සංවර්ධනය සහ ඩිජිටල් නිර්මාණකරුත්වය ===

දහනායක වෙබ් සංවර්ධකයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි. ඔහු sonal.gleeze.com ඇතුළු පුද්ගලික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කර ඇති අතර, විවිධ ශ්‍රී ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර සඳහා ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ සේවා සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official Personal Website|url=https://www.sonal.gleeze.com/|website=sonal.gleeze.com|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වෘත්තීය කටයුතු Crunchbase, Wellfound සහ Product Hunt වැනි ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්හිද ලියාපදිංචි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Profile|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Profile|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== සංගීත විලාසය සහ නිර්මාණ ==

දහනායකගේ සංගීතය ඉලෙක්ට්‍රොනික, ඇම්බියන්ට් සහ උපකරණික විලාසයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ඔහුගේ නිර්මාණවලදී ශබ්ද නිර්මාණය, ඕඩියෝ මිශ්‍රණය සහ සංගීත සංයෝජනය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි. ඔහුගේ ප්‍රථම නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; මෙම විලාසයන් පිළිබිඹි කරයි. මෙම ගීතය ඔහුගේ සංගීත දක්ෂතා සහ නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් ප්‍රදර්ශනය කරයි.

== ගෝලීය වේදිකා හඳුනාගැනීම ==

දහනායකගේ සංගීතය සහ වෘත්තීය කටයුතු ගෝලීය වේදිකා රැසකින් හඳුනාගෙන ඇත:

* '''ස්ට්‍රීමිං වේදිකා''': Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Profile|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Page|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Profile|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Album|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සංගීත දත්ත සමුදායන්''': MusicBrainz, Discogs&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ස්වාධීන සංගීත වේදිකා''': Audiomack, ReverbNation, SoundCloud, Bandcamp&lt;ref&gt;{{cite web|title=Audiomack Profile|url=https://audiomack.com/sonal-dahanayaka|website=Audiomack|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ReverbNation Profile|url=https://www.reverbnation.com/sonaldahanayaka|website=ReverbNation|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=SoundCloud Profile|url=https://soundcloud.com/sonal-dahanayaka|website=SoundCloud|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bandcamp Page|url=https://sonaldahanayaka.bandcamp.com|website=Bandcamp|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''වෘත්තීය හා පර්යේෂණ දත්ත සමුදායන්''': ORCID, Academia.edu, GitHub&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Academia.edu Profile|url=https://independent.academia.edu/SonalDahanayaka|website=Academia.edu|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=GitHub Profile|url=https://github.com/SonalDahanayaka|website=GitHub|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සමාජ මාධ්‍ය''': Instagram, YouTube, Facebook, TikTok, LinkedIn, X, Threads&lt;ref&gt;{{cite web|title=Instagram Profile|url=https://www.instagram.com/sonal_dahanayaka|website=Instagram|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=YouTube Channel|url=https://www.youtube.com/@SNDmix|website=YouTube|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Facebook Page|url=https://www.facebook.com/sonaldahanayaka.lk|website=Facebook|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=TikTok Profile|url=https://www.tiktok.com/@sonal_dahanayaka|website=TikTok|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=LinkedIn Profile|url=https://www.linkedin.com/in/sonal-dahanayaka|website=LinkedIn|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=X Profile|url=https://x.com/SonalDahanayaka|website=X|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Threads Profile|url=https://www.threads.net/@sonal_dahanayaka|website=Threads|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්''': Crunchbase, Wellfound, Product Hunt&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Entry|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Entry|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''Google Knowledge Graph''': Google හි හඳුනාගැනීම් අංකය /g/11z5_j3_39&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google Knowledge Panel|url=https://www.google.com/search?kgmid=/g/11z5_j3_39|website=Google|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== ගීත සංග්‍රහය ==

=== තනි ගීත ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! නම !! ඇල්බම් UPC !! වේදිකා
|-
| 2026 || &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; || 5064010912932 || Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, YouTube Music
|}

== මාධ්‍ය ආවරණය සහ ප්‍රසිද්ධිය ==

දහනායකගේ වැඩකටයුමු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලට ආවරණය වී ඇත. ඔහුගේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ගැන විවිධ මාධ්‍යවලින් වාර්තා කර ඇත. ඔහුගේ සංගීත නිකුතුව ගෝලීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් වීම නිසා ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ස්වාධීන සංගීතඥයින් අතර සටහන්වී ඇත. ඔහුගේ නිර්මාණාත්මක කටයුතු සහ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව තරුණ පරම්පරාවට ප්‍රේරණයක් ලබා දී ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.sonal.gleeze.com/ Official website]
* [https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka Discogs]
* [https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f MusicBrainz]
* [https://orcid.org/0009-0003-2583-7720 ORCID]

{{DEFAULTSORT:දහනායක, සොනාල්}}

[[ප්‍රවර්ගය:2008 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ලේ පුද්ගලයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික වෙබ් සංවර්ධකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ප්‍රේරණාත්මක කථිකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]</text>
      <sha1>fslx1j0yffa2vlsmtqx9b36jvnibgsm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:සොනාල් දහනායක</title>
    <ns>1</ns>
    <id>194876</id>
    <revision>
      <id>795297</id>
      <parentid>792390</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T07:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <comment>පිටුව හිස් කෙරිණි</comment>
      <origin>795297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195700</id>
    <revision>
      <id>795229</id>
      <parentid>794362</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T17:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>error fixed, tagged, clean-up</comment>
      <origin>795229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10351" sha1="n1k6y02imnsttxcsazfd6mbr5uvcwhs" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති &lt;br&gt;&lt;small&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි&lt;/small&gt;
| native_name        = &lt;small&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
| native_name_lang   = en
| image              = File:supreme mahanyaka thero.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති තෙරණුවෝ''' (උපත 1948 ඔක්තෝබර් 1) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා [[අමරපුර නිකාය|අමරපුර නිකායයේ]] [[උත්තරීතර මහානායක හිමි|මහානායක හිමි]] ලෙස කටයුතු කරති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=106448 | title='Sannas Pathra' presented to new Chief Prelate of Amarapura Nikaya| date=10 March 2025|language=en|website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ 2025 මාර්තු 10 දින ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ 5 වැනි උත්තරීතර මහානායක තෙර ලෙස පත් කරන ලදී. ඒ අවස්ථාවේ දී [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිතුමා විසින් කොළඹදී පැවති විධිමත් උත්සවයක දී උන්වහන්සේ වෙත ''සන්නස් පත්‍රය'' ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref name=ft&gt;[https://www.ft.lk/news/President-confers-Sannas-Pathraya-to-new-Mahanayaka-Thero-of-Sri-Lanka-Amarapura-Maha-Nikaya/56-774100 President confers ‘Sannas Pathraya’], Daily FT&lt;/ref&gt;

අමරපුර නිකායේ රස්සාගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් ලෙසත්, [[බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන|බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනහි]] ප්‍රධානාචාර්ය හා විහාරාධිපති ලෙසත් උන්වහන්සේ කටයුතු කර තිබූ අතර, අනතුරුව අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://lankanewsweb.net/archives/58322/president-wickremesinghe-visits-balangoda-sri-dharmananda-vidyayathana-pirivena-announces-new-initiatives-for-buddhist-education/ President Ranil Wickremesinghe visited Balangoda Sri Dharmananda Vidyayathana Pirivena], Lanka News Web&lt;/ref&gt;

කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක හිමියන් 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූහ. 1962 වර්ෂයේ දී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන්ගේ]] අනුශාසනා යටතේ උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ.&lt;ref name=ft/&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>n1k6y02imnsttxcsazfd6mbr5uvcwhs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195804</id>
    <revision>
      <id>795226</id>
      <parentid>795193</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T16:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Fixed some</comment>
      <origin>795226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32049" sha1="c2pxsxfzgv5bhjju8kmves16fxe7xak" xml:space="preserve">{{Infobox ancient site
 |name = සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය 
 |alternate_name = සපුමල්ගස්කඩ ආරණ්‍ය සේනාසනය 
 |image = 
 |image_size = 275px
 |alt = 
 |caption =  
 |map_type = ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාත 
 |relief=yes
 |map_alt = 
 |coordinates = {{coord|8|53|48|N|80|39|20|E|display=inline,title}}
|map_dot_label = සපුමල්ගස්කඩ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය
 |location = [[වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කය]],[[උතුරු පළාත]],[[ශ්‍රී ලංකාව]]
 |region = බෝගස්වැව ගම්මානය අසල පෙරියකට්ටිකුලම් වනාන්තරය
 |type = පබ්බතාරාම බෞද්ධ ආරාම සම්ප්‍රදාය 
 |part_of = 
 |length = 
 |width = 
 |area = අක්කර 50 ක් පමණ
 |height = 
 |builder = 
 |material = ගඩොල් සහ ශෛලමය පාෂාණ
 |built = ක්‍රි.ව.1-3 සියවස් අතර
 |abandoned = ක්‍රි.ව.13 වන සියවස
 |epochs = [[අනුරාධපුර යුගය|මුල් අනුරාධපුර යුගයේ]] සිට [[පොළොන්නරු යුගය|පොළොන්නරුව යුගයේ]] අවසානය දක්වා
 |cultures = සිංහල බෞද්ධ 
 |dependency_of = 
 |occupants = 
 |event =●බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වාම දළදා වහන්සේ මුලතිව් ගුරුකන්ද ලංකා තොටුපොල ඔස්සේ අනුරාධපුරයට වඩමවන අවස්ථාවේ මෙම ආරාමය පිහිටි ප්‍රදේශය හරහා ද වැඩම කළ බවට සැලකේ
 |excavations = 
 |archaeologists = 
 |condition = සංරක්ෂණය කරමින් පවතින
 |ownership = [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]] 
 |management = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ නිකාය]]
 |public_access = හැක
 |website=
 |notes = 
| designation1          = APMSL
| designation1_offname  = සපුමල්ගස්කඩ බෞද්ධ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය 
| designation1_date     = 2013.08.16(පුරාවිද්‍යා ස්මාරකය)

| designation1_number   = Gazette No 
| designation1_criteria = බෞද්ධ ආරාම 
| designation1_type  = පබ්බතාරාම සංකීර්ණ
| designation1_free1name = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name = 
| designation1_free2value = 
}}

'''සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය''' හෝ '''සපුමල්ගස්කඩ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය''' ({{langx|en|Sapumalgaskada Raja Maha Vihara}}, {{langx|ta|சபுமல்கஸ்கட ராஜ மகா விகாரை}}) යනු [[උතුරු පළාත|උතුරු පළාතේ]] [[වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කය|වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කයෙහි]] [[වවුනියාව උතුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|වවුනියාව උතුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ]] බෝගස්වැව සිංහල ගම්මානයට කිලෝමීටර 5 ක් පමණ දුරින් හා මරතෝඩි නම් දමිළ ගම්මානයට කිලෝමීටර 6 ක් පමණ දුරින් මේ ගම්මාන ද්විත්වයට මධ්‍යයේ පෙරිකට්ටිකුලම රක්ෂිතයේ පිහිටි ක්‍රි.ව.1-3  සියවස් අතර දී නිර්මාණය කරන ලද පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි.

[[වවුනියාව]] නගරයේ සිට [[AA009 මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)|A9 මාර්ගය]] ඔස්සේ පුලියන්කුලම සිට නෙදුන්කේනි මාර්ගයේ පැමිණ නෙදුන්කේනි සිට කිලෝමීටර 5 ක් පමණ ගමන් කළ විට හමුවන අතුරු මාර්ගය ඔස්සේ පෙරිකට්ටිකුලම රක්ෂිතයේ පිහිටි මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය වෙතට පිවිසිය හැක.ඊට අමතරව,කැලෑබෝගස්වැව පැරණි ජලාශය දක්වා ඇති වනගත පාරේ ගමන් කළ විට ද මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය වෙත පිවිසීමට හැකියාව තිබේ.

මෙම ආරාම සංකීර්ණය වර්ෂ 2013 අගෝස්තු මස 16 වන දින [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ]] විසින් රජයේ ගැසට් අංක මඟින් පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් වශයෙන් නම් කර ඇත.

==ඉතිහාසය==
සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාර බිම ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1-3 සියවස් වල නිර්මාණය කරන ලද විහාරයක් වශයෙන් හදුනාගෙන තිබේ.මෙම විහාර බිම ක්‍රිස්තු වර්ෂ 8 වැනි සියවස දක්වා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබූ විහාරයක් බවට ද ලැබී ඇති සාධක අනුව තහවුරු වන බව විද්වත් මතය වී තිබේ.කාලිංගමාඝ ආක්‍රමණ සමඟ රජරට රාජධානිය බිඳවැටීම නිසා මෙම ප්‍රදේශ ජනශුන්‍ය වූ අතර පසුකාලීනව සීතාවක රාජධානි සමය වන විට වන්නිවරු නම් ප්‍රාදේශීය පාලකයන් පිරිසක්  විටින් විට මෙම ප්‍රදේශවල සමහර කුඩා ප්‍රදේශ පාලනය කල මුත් මේ විහාරය පිහිටි ප්‍රදේශය වර්තමාන සංරක්ෂණ කටයුතු සිදුකරන තුරුම ජනශුන්‍යව පැවති බව පෙනේ.

කෙසේ නමුත් සිදු කරන ලද කැණීම් හා මෙහි විහාරාංග අනුව මෙය මධ්‍ය කාලීන අනුරාධපුර යුගයට අයත් පබ්බතාරාම ආකෘතියට නිර්මාණය කරන ලද විහාරයක් ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ.මෙහි මුල් කාලීන නාමය තවම සොයාගෙන නොමැති නිසා මෙම විහාරය පිළිබඳව වංශකතා මූලාශ්‍ර වල සඳහන් වේ දැයි සොයාගැනීමට අපහසු වී තිබේ.නමුත් ජනප්‍රවාදගතව සාධක අනුව හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරු විසින් කාලිංගයේ සිට වැඩමවූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වාම ශ්‍රී දළදා වහන්සේ මුලතිව් ගුරුකන්ද ලංකාතොටුපළ ඔස්සේ අනුරාධපුරයට වැඩම කිරීමේ දී රුවන් මඩුව,මාමඩුව,මල්මඩුව,මඩුකන්ද ශ්‍රී දළදා විහාරය ආදී ස්ථාන ගැන ජනප්‍රවාදවල සඳහන් වන අතර සපුමල්ගස්කඩ හරහා ද දළදා වහන්සේ වඩමවන ගමන් මාර්ගය වැටී තිබුණ බවට සැලකේ.එම මතය සනාථ කිරීමට සාධක හමුව නොමැති මුත් විහාරය වටා දිය අඟලක් පිහිටා ඇති නිසා මෙම විහාරයේ යම් විශේෂත්වයක් තිබෙන්නට ඇතැයි සමහර විද්වතුන් මත පල කරනු ලබයි.

==ස්මාරක සහ පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්==
===වාස්තු විද්‍යා ලක්ෂණ===
අක්කර 50 ක පමණ වපසරියක විසිර පවතින මේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය පැරණි බෞද්ධ ආරාම සම්ප්‍රදායක් වන පබ්බතාරාම බෞද්ධ ආරාම සම්ප්‍රදාය මූලික කොට නිර්මාණය කර තිබෙන මෙහි,ස්තූපය,බෝධිඝරය,ප්‍රතිමාඝරය හා උපෝසථඝරය යන ආගමික ගොඩනැගිලි සතර අඩංගු වූ මධ්‍ය චතුරස්‍රය උස් භූමිභාගයක පිහිටා එම චතුරස්‍රයට පිටතින් ප්‍රදක්ෂිණ පථයක් ද නේවාසික හා වෙනත් ආගමික නොවන ගොඩනැගිලි ප්‍රදක්ෂිණ පථයත් වාස්තු සීමාවේ පිහිටි දිය අඟලත් අතර වූ පහත් බිම් පෙදෙසේ විසිරී පැවතීම,මෙම ආරාම සම්ප්‍රදායේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය වේ.මෙම සම්ප්‍රදාය මහායාන බෞද්ධාගමික බලපෑමට ලක් වූ විහාර සම්ප්‍රදායක් බව පිළිගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book
 |title=මඤ්ජුශ්‍රීභාෂිත වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍ර(නාගරි පෙළ හා සිංහල පරිවර්තනය)(2014)
 |author= පරිවර්තනය.වෝල්ටර් මාරසිංහ 
 |volume=pp. xv-xxvii 
 |language=si
 |isbn =}} &lt;/ref&gt;

මේ බෞද්ධ විහාර සම්ප්‍රදාය පිළිබඳව පුළුල් හා විධිමත් න්‍යායයික විවරණයක් &quot;මඤ්ජුශ්‍රීභාෂිත වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍ර&quot; නම් කෘතියෙන් ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref group=&quot;සවිස්තර&quot;&gt;මහායාන සම්ප්‍රදායට අයත් කෘතියක් වන මෙය ක්‍රිස්තු වර්ෂ පස් වැනි සියවසත්,ක්‍රිස්තු වර්ෂ අටවැනි සියවසත් අතර කාලයේ අනුරාධපුර නගරය හා තදාසන්න කලාපයේත් රටෙහි වෙනත් ස්ථාන කිහිපයක් වර්ධනය වී පැවති විශේෂ මහායානික ආයතන පද්ධතියක් හා දැඩි සාම්‍යතාවක් උසුලන බැවින් ඒ හා සමාසන්න කාලයේ මෙම කෘතියේ මුල් අවස්ථාව සංස්ථාපනය කළ හැකි බව මහාචාර්ය වෝල්ටර් මාරසිංහයන්ගේ අදහසයි.ආරාම නිර්මාණයේ දී කලින් පිළිවෙළ කරගනු ලැබූ නිශ්චිත සැලැස්මක් පදනම් කරගෙන ඒවා ගොඩනැගූ බවට මූලික සාක්ෂ්‍ය ලැබෙන්නේ මෙම වාස්තුශාස්ත්‍ර කෘතියෙනි.&lt;/ref&gt;එහි විස්තර වන ආකාරය අනුව,මෙම පබ්බත විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරයක මැද මළුවක් තුළ යම්කිසි පූර්ව විචාල සැලැස්මකට අනුව විහාරයේ වඩා වැදගත් ගොඩනැගිලි ස්ථානගතව පවතී.වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍රයේ පළමු වැනි පරිච්ඡේදයේ දී මේ වර්ගයට අයත් ‘මූලික ආරාම දොළොසක්’ පිළිබඳ ව දක්වා ඒවායින් කොටසක් පිළිබඳ විස්තර ද දක්වා ඇත. ඒ මූලික ආරාම ප්‍රභේද වශයෙන් &quot;හස්ත්‍යාරාම, සිංහාරාම, දණ්ඩාරාම, පද්මාරාම, ශීතලාගුල්ම, භික්ෂුණ්‍යාරාම, ගෝකුලාරාම, අන්වාරාම, භුජංගඑණාරාම, චක්‍රාරාම, හංසපක්ෂ හා නවාකාර&quot; යන ආරාම ප්‍රභේද දැක්වේ. මෙම ආරාම ප්‍රභේද දොළොස ‘වාස්තු සැලසුම්’ හා ‘වික්‍රාන්ත’ වශයෙන් නැවත කොටස් දෙකකින් විග්‍රහ කෙරේ. ඒ අනුව මූලික ආරාම ප්‍රභේද විසි හතරක් ලැබේ. මේ එකිනෙක ආරාම සඳහා නම් යෙදීමේ දී ඒ ඒ නම්වලින් දැක්වෙන සතුන්ගේ හෝ ප්‍රපංචයන්ගේ ස්වරූප අනුව, එකී නම් තබා ඇති බව පෙනී යයි. ඒ අනුව හස්තියාගේ ස්වරූපය ගන්නා සැලසුම &quot;හස්ත්‍යාරාම&quot; නම් වේ. මෙම නම් තැබීමේ දී පංචාවාස ස්ථානගත කළ ආකාරය ඒ සඳහා වඩාත් බලපෑම් කරන්නට ඇති බව වෝල්ටර් මාරසිංහ මේ පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් පෙන්වා දී ඇත. මෙම සැලසුම් හඳුනා ගැනීමේ දී මැද මළුවේ පිහිටි ප්‍රධාන පූජනීය ගොඩනැගිලි සතර පිහිටි ස්ථාන පිළිබඳ සැලකිලිමත් වේ. සපුමල්ගස්කඩ විහාරයේ ප්‍රධාන පූජනීය ගොඩනැගිලි ව්‍යාප්ත වී ඇති ආකාරය අනුව, මෙම විහාරය ‘හස්ත්‍යාරාම’ සැලැස්මට අනුකූල වන බවත්, තවදුරටත් එය ‘නැගෙනහිර දොරටුව සහිත හස්ත්‍යාරාම’ සැලැස්මට අනුකූල බවත් හඳුනාගත හැකි වේ.&lt;ref&gt;{{cite book
 |title=මඤ්ජුශ්‍රීභාෂිත වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍ර(නාගරි පෙළ හා සිංහල පරිවර්තනය)(2014)
 |author= පරිවර්තනය.වෝල්ටර් මාරසිංහ 
 |volume=pp. xxxiii
 |language=si
 |isbn =}} &lt;/ref&gt;

[[File:The layout of the Vijayārāma Monastery.jpg|thumb|250px|පබ්බත විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරයක සැලසුම&lt;br&gt;( අනුරාධපුර විජයාරාම විහාරය )&lt;ref&gt;{{cite book
 |title=Sinhalese Monastic Architecture (1971)
 |author= Senake Bandaranaike 
 |volume= 
 |language=en
 |isbn =}} &lt;/ref&gt;
]]

පබ්බත විහාරයන්හි බිම් සැලසුම් පරීක්ෂා කිරීමේ දී මුලතිව් කුරුන්දි විහාරය,අනුරාධපුර වෙස්සගිරිය හා අම්පාර පුළුකුනාවිය යන පබ්බත විහාර හා සමාන වාස්තු සැලසුමකට අනුගත වී ඇති පෞරාණික විහාරයක් බව තහවුරු වේ. සූවිසි වැදෑරුම් ආරාම සැලසුම් අතුරින් කුරුන්දි විහාර සැලසුමෙන් ප්‍රකාශිත හස්ත්‍යාරාම ප්‍රභේදය පිහිටීම් ප්‍රදේශ වාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍රය කෘතිය තුළ වඩාත් හොදින් දැක්වේ.
&lt;ref group=&quot;උපුටාගැනීම&quot;&gt;​{{harvnb|මඤ්ජුශ්‍රීභාෂිතවාස්තුවිද්‍යාශාස්ත්‍ර_පරි.වෝල්ටර්_මාරසිංහ|2014|p=7}}
හස්ත්‍යාරාමය ඛේටයක (නදියක් සහ කන්දක් අතර පිහිටි), ඛර්වටයක (කඳු වැටිවලින් වට වූ ගමක්), නගරයෙක, පුරදුර්ගයක, නදියක් අසබඩ, මුහුදු වෙරළක, උයනක, වනයක, නියම්ගමක, පටුනක (මුහුදක් අසල පිහිටි වෙළඳ නගරයක්), වනාන්තරයක හෝ දේශ සීමාවක පිහිටුවන්නේ යි. අන් තැනක (ඉදි) නොකරනු ලබන්නේ යි.&lt;/ref&gt;

===ස්ථූපය===
පැරණි ස්මාරක අතර ප්‍රධාන තැන හිමිවන ස්ථූපය කැණීමට පෙර විහාර බිමේ උස් ස්ථානයක ගරා වැටී පස් ගොඩැල්ලක් වශයෙන් පැවති අතර නිධන් හොරු විසින් සිදුකළ හානි ද දැකගන්නට ලැබී තිබේ.2021 වර්ෂයේ දී කැණීම් ආරම්භ කළ ස්ථූපයේ ගඩොල්වල ස්වරූපය අනුව දාගැබ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1-3 සියවස් අතර කාලයට අයත් බවට නිර්ණය කර තිබේ.ඊට අමතරව කැණීම මගින් දාගැබ් මළුවේ පිහිටි වන්දනාව සදහා මුල් යුගයේ භාවිතා කළ හුණුගල් විශේෂයකින් නිර්මාණය කර තිබූ සිරිපතුල් ගල් කිහිපයක් ද,ස්තූපයේ යූඵ ගල ද හමු විය.දාගැබේ ගඩොලු අතර සියුම් ලෙස තිබූ කුඩා ප්‍රමාණයේ රන් සන්නසක් ද කැණීම් මඟින් හමු වූ අතර එහි &quot;යේ ධම්මා හේතුප්පභවා&quot; යන ධම්මපද ගාථාව සඳහන්ව පැවති බවට වාර්තා කර තිබේ.
===ප්‍රතිමාගෘහය===
සපුමල්ගස්කඩ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයේ මුල් වරට කැණීම් සිදුකරන ලද ස්මාරකය වන ප්‍රතිමාගෘහය වශයෙන් වර්ෂ 2015 දී පමණ මෙහි ගවේෂණයක යෙදුණු පුරාවිද්‍යාඥයන් පිරිසක් අඩි 8.5 ක උසකින් යුතු ගල්කණු පේළි දෙකක් තිබූ ස්මාරකය මුල් වරට හඳුනාගෙන තිබුණි.වර්ෂ 2020 දී කැණීම් ආරම්භ කළ විට දෑත් සහ දෙපා විනාශ වී තිබූ හිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක්,ශෛලමය බෝධිසත්ව ප්‍රතිමාවක් සහ තාරා දෙවඟනගේ ප්‍රතිමාවක් ද හමු වී තිබුණ අතර ඒවා මේ වනවිට වවුනියාව පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර තිබෙනවා.පිළිම ගෙයට පිටතින් පිහිටි ප්‍රාකාරය මතින් පිළිමගෙය පිහිටි බිමට පැමිණීමේ දොරටුවේ සඳකඩපහණක් හා පිළිමගෙයට පිවිසෙන දොරටුවේ තවත් සඳකඩපහණක් හමු වූ අතර ඒවා කව හතරක් සලකුණු කර තිබූ කැටයම් රහිත මුල් යුගයේ සඳකඩපහණවල ලක්ෂණ නිරූපණය කරන බවට සැලකේ.කැණීමෙන් හමු වූ මුරගල්වල පුන්කලස් කොටා ඇති බවට හදුනාගෙන තිබේ.ඊට අමතරව පිළිමගෙයෙහි විශාලත්වය අනුව එය මහල් දෙකකින් යුතුව පවතින්නට ඇතැයි අනුමාන කරන අතර ඉහළ මහල ධාතු මන්දිරය ලෙසත් භාවිතා කරන්නට ඇතැයි පුරාවිද්‍යාඥයින් අනුමාන කරනු ලබයි.
===උපෝසථඝරය===
උපෝසථඝරය වර්ෂ 2025 දී කැණීම් සිදු කළ අතර කුඩා කුඩා පුරාවස්තු 800 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් එම කැණීමෙන් හමු වී තිබේ.කෙසේ නමුත් කැණීම් කරන ලද උපෝසථඝරය තවමත් නිසි සංරක්ෂණයකට ලක් කර නොමැත.
===බෝධිඝරය===
දාගැබේ සිට මීටර් 100 ක පමණ දුරින් පිහිටා ඇති නටඹුන් වූ ස්මාරකය &quot;බෝධිඝරය&quot; වන බවට හඳුනාගෙන ඇති මුත් එය තවමත් නිසි කැණීමකට ලක් කර නොමැත.
===විහාරයේ ඇති වෙනත් නටඹුන්===
මෙහි ප්‍රධාන ස්මාරක පිහිටි භූමිය වටා නිර්මාණය කරන ලද ප්‍රාකාරයක නටඹුන් හමු වී ඇති අතර එයට පිවිසීම සඳහා මුරගල් සහිත දොරටු සතරක් සහ පෙත්මග ක සලකුණු ද හමුවී තිබේ.පූජනීය ස්මාරක පිහිටි මලුවට පහතින් භික්ෂූන් වහන්සේලා පරිහරණය කල කුටි ආදී අනෙකත් අවශේෂ ස්මාරක දැකිය හැක.ඊට අමතරව දිය අඟලක නටඹුන් සහ විහාරයට ආසන්නව වල් බිහි වී ඇති පැරණි වැවක් හා එහි අංග ද හමු වී තිබේ.

==අභිලේඛන==
===අත්තානි කණුව===
මෙම පරිශ්‍රයේ සිදුකළ පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් මඟින් අත්තානි කණුවක් හමු වී ඇති අතර එය හමුවන විටත් බොහෝ කරුණු ගෙවී ගොස් තිබුණි.එහි පැති හතරෙන් දෙකක පමණක් අක්ෂර ඇති අතර තුන්වන පැත්තේ සුනඛයෙකුගේ සලකුණක් දක්නට ලැබේ.පළමු පැත්තේ අක්ෂර ලිවීම් පේළි 18 ක් අඩංගු වන වන නමුත් ආරම්භක පේළි 11 මුලුමනින්ම පැහැදිලි බවින් තොරය.දෙවන පැත්තෙහි අක්ෂර පේළි 24 කින් සමන්විත වන අතර එහි ද පේළි අංක 1 සිට 11 දක්වා,පේළි අංක 21 සහ 24 ද කියවිය නොහැක.කියවිය හැකි පේළි අනුව ක්‍රි.ව.9-10 සියවස් අතර මධයකාලීන සිංහල අක්ෂර වලින් රචිත මෙහි බදු එකතුකරන්නන්,ප්‍රාදේශීය පරිපාලකයන් සහ ගම්මාන නිලධාරීන් විහාරයට ඇතුළුවීම තහනම් කරන රාජකීය නියෝගයක් සඳහන් වේ.කෙසේ නමුත් ශිලි ලේඛනය බොහෝ දුරට ගෙවී ගොස් ඇති බැවින් මෙම අත්තානි කණුවේ සඳහන් අත්තානි දීමනාව හෝ නියෝගය නිකුත් කළ රජුගේ නාමය ද සොයාගැනීමට නොහැකිව තිබේ.මෙම ශිලාලේඛනය 2020 දෙසැම්බර් 12 වන දින ලේඛන අංක 4636 යටතේ ලියාපදිංචි කර තිබේ.
===රත්‍රං සන්නස===
පැරණි දාගැබ කැණීම් කරන අතරතුර දාගැබ තුළ තිබී රත්‍රං සන්නසක් හමු වූ අතර එහි &quot;යේ ධම්මා හේතුප්පභවා&quot; යන ධම්මපද ගාථාව සඳහන් වන බව හඳුනාගෙන තිබේ.

==පූර්ව වාර්තා==
මේ පුදබිම පිළිබඳව මෑතකාලීන ගවේෂණ තුලින් හඳුනාගනු ලැබූ අතර පූර්ව වාර්තා හමු වීම් අල්පය.

==වර්තමාන සංරක්ෂණය==
කුරුන්දි විහාරයේ සංරක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කළ ගලිගමුවේ සන්තබෝධි නා හිමියන් වර්ෂ 2018 දී මෙම ස්ථානයට වැඩමවා උන්වහන්සේ විසින් දරන ලද උත්සාහයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධීක්ෂණය යටතේ මෙහි කැණීම් සහ භූමි සංරක්ෂණ කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී.ආරම්භ කළ මුල් කාලයේ උතුරේ දමිළ අන්තවාදී දේශපාලකයන්ගේ යම් විරෝධයක්&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-11-10 |title=බෝගස්වැව සපුමල්ගස්කඩ පුරාණ භූමියේ විහාරය ඉදිකිරීමට ටී.එන්.ඒ විරෝධය පාති. |url=https://lankasara.com/si/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/%E0%B6%B6%E0%B7%9D%E0%B6%9C%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B7%80-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B6%A9-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB/ |website=lankasara.com}}&lt;/ref&gt; එල්ල වුවද දිගටම කැණීම් සිදුකර ගනිමින් ප්‍රතිමාගෘහය,දාගැබ,උපෝසථඝරය,ප්‍රධාන මලුව ආදී ගොඩනැගලි සංරක්ෂණය කරමින් පුරාවිද්‍යා‍ ස්ථානයක් ලෙස වැඩිදියුණු කර තිබේ.ඊට අමතරව දෙස් විදෙස් භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩසිටින ආරණ්‍ය සේනාසනයක් ද මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය ආශ්‍රිතව ආරම්භ කර බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ ලියාපදිංචි කර පවත්වාගෙන යනු ලබයි.

==වෙනත් ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව]]
*[[කදුරුගොඩ විහාරය]]
*[[නාගදීප පුරාණ විහාරය]]
*[[බෞද්ධ පුදබිම්, ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු සහ නැගෙනහිර පලාත්]]
*[[කුරුන්දි රජ මහා විහාරය]]

==උපුටාගැනීම්==
{{Reflist|group=උපුටාගැනීම}}
==පැහැදිලි කිරීම්==
&lt;references group=&quot;සවිස්තර&quot;/&gt;
==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}
==බාහිර සබැඳි==
*  [https://www.youtube.com/watch?v=bcxko8V3Ils සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය පිළිබඳව වාර්තා වැඩසටහන 1]
*  [https://www.youtube.com/watch?v=NA94JO7CW50 සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය පිළිබඳව වාර්තා වැඩසටහන 2]
*  [https://www.youtube.com/watch?v=4a2hKna6sVk සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය පිළිබඳව වාර්තා වැඩසටහන 3]

{{ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව හා සබැඳි ලැයිස්තුව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරක]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය ස්ථාන]]</text>
      <sha1>c2pxsxfzgv5bhjju8kmves16fxe7xak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාමි සාමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195871</id>
    <revision>
      <id>795218</id>
      <parentid>795154</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T14:58:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting speedy deletion (Empty page). (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>795218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="95ryujcuww374rzhzuxmrneilffm7u5" xml:space="preserve">{{Db|1=Empty page}}</text>
      <sha1>95ryujcuww374rzhzuxmrneilffm7u5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අඩිඩාස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195875</id>
    <revision>
      <id>795232</id>
      <parentid>795179</parentid>
      <timestamp>2026-07-02T17:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>fixed some</comment>
      <origin>795232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3618" sha1="mgyhgeieh1zslj9mlazn3h269y4cs6x" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව සන්නම
| name= අඩිඩාස් ඒජී
| image=
[[ගොනුව:Herzogenaurach_-_Adidas_-_2016.jpg|200px]]
| caption= 2022 සිට භාවිත කරන ලාංඡනය හා හර්සජෙනෝවා හි පිහිටි මූලස්ථානය
| type= ක්‍රීඩා උපකරණ හා ඒ ආශ්‍රිත ඇඟලුම් නිෂ්පාදන
| industry= ඇඟලුම්
| currentowner= 
| origin= [[ජර්මනිය]]
| discontinued=
| introduced= 1924
| parent=
| markets= ලොවපුරා
| previousowners=
| trademarkregistrations=
| website= [http://www.adidas.com adidas.com]
|logo=[[File:Adidas 2022 logo.svg|200px]]}}
'''ඇඩීඩාස් ඒජී''' ({{IPA|de|ˈadiˌdas|audio=De-Adidas.ogg}}; 1949 සිට ඇඩීඩාස් ලෙස හැඩගස්වා ඇත) යනු [[ජර්මනිය|ජර්මනියේ]] හර්සොජෙනෝරාච් හි මූලස්ථානය පිහිටි ජර්මානු බහුජාතික මලල ක්‍රීඩා ඇඟලුම් සහ පාවහන් සංස්ථාවකි. එය යුරෝපයේ විශාලතම ක්‍රීඩා ඇඳුම් නිෂ්පාදකයා වන අතර නයික්ට පසුව ලෝකයේ දෙවන විශාලතම වේ.එය ඇඩීඩාස් සමූහය සඳහා හිමිකාරී සමාගම වන අතර, එය පාපන්දු සමාජයක් වන බයර්න් මියුනිච් හි 8.33% ක කොටස් හිමිකාරීත්වයක් සහ රන්ටාස්ටිට්‍රියානු යෝග්‍යතා තාක්‍ෂණ සමාගමක් ද හිමිකර ගනී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.statista.com/statistics/271302/the-largest-sportswear-manufacturers-worldwide-by-revenue/|title=Ranking of the largest sporting goods manufacturers worldwide in 2009, based on revenue|work=statista.com|language=en|trans-title=ආදායම මත පදනම්ව, 2009 දී ලොව පුරා විශාලතම ක්‍රීඩා භාණ්ඩ නිෂ්පාදකයින්ගේ ශ්‍රේණිගත කිරීම.}}&lt;/ref&gt; 2024 සඳහා ඇඩීඩාස් හි ආදායම යුරෝ බිලියන 23 ක් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. ඇඩීඩාස් එහි සන්නාම ප්‍රතිරූපය, ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන්ට අනුග්‍රහය දැක්වීමට සහභාගී වීම සඳහා පුළුල් දිගු සම්භවයක් ඇති ඉතිහාසය සහ [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|FIFA ලෝක කුසලාන]] මාලාවේ ආම්පන්න සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ක්‍රීඩා සපත්තු, ඇඳුම් පැළඳුම්, බැක්පැක් සහ අනෙකුත් උපාංග කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් ක්‍රීඩා සංස්කෘතිය සහ කල්පැවැත්ම තුළ සබඳතා සහිත ඔවුන්ගේ සපත්තු වල කාර්ය සාධන නවෝත්පාදනය සඳහා ද මෙම සන්නාමය පිළිගැනේ.

==මූලාශ්‍ර==</text>
      <sha1>mgyhgeieh1zslj9mlazn3h269y4cs6x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:දුර්ගා දේවිය</title>
    <ns>1</ns>
    <id>195876</id>
    <revision>
      <id>795221</id>
      <timestamp>2026-07-02T15:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>'{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>795221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</text>
      <sha1>kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:මාලිමාව</title>
    <ns>1</ns>
    <id>195877</id>
    <revision>
      <id>795223</id>
      <timestamp>2026-07-02T15:59:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>'{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>795223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</text>
      <sha1>kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:ඇමරිකානු විප්ලවීය යුද්ධය</title>
    <ns>1</ns>
    <id>195878</id>
    <revision>
      <id>795224</id>
      <timestamp>2026-07-02T16:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>'{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>795224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</text>
      <sha1>kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:History of the People's Republic of China/styles.css</title>
    <ns>10</ns>
    <id>195879</id>
    <revision>
      <id>795230</id>
      <timestamp>2026-07-02T17:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>create</comment>
      <origin>795230</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="271" sha1="8enj818kn3afwwbvc54hqisv5tqwt2p" xml:space="preserve">.prc-body {
	max-width: 20em;
}
.prc-title {
	font-size: 1.2em;
}
.prc-title a {
	white-space: normal;
}
.prc-emblem {
	padding-bottom: 1em;
}
.prc-heading {
	border-top: thin solid #707070;
	border-bottom: thin solid #707070;
	background-color: white;
	font-size: 1em;
}</text>
      <sha1>8enj818kn3afwwbvc54hqisv5tqwt2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:අඩිඩාස්</title>
    <ns>1</ns>
    <id>195880</id>
    <revision>
      <id>795233</id>
      <timestamp>2026-07-02T17:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>'{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>795233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</text>
      <sha1>kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:සෝමාවතිය විහාරය</title>
    <ns>1</ns>
    <id>195881</id>
    <revision>
      <id>795237</id>
      <timestamp>2026-07-02T17:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>'{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>795237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh" xml:space="preserve">{{සාකච්ඡා ශීර්ෂකය}}</text>
      <sha1>kbjvz1awji1n2rj4il81906qgfwg1nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගලගම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195882</id>
    <revision>
      <id>795238</id>
      <timestamp>2026-07-02T19:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37930-64</username>
        <id>79792</id>
      </contributor>
      <comment>ස්ජ්</comment>
      <origin>795238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="rsvljq6sxj2z17qbutzc9pll484fqe1" xml:space="preserve">වට්ටාර්ගාමක ගමකි.</text>
      <sha1>rsvljq6sxj2z17qbutzc9pll484fqe1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සිහල හා දමිළ අලුත් අවුරුද්දේ, පෙර වදන,</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195883</id>
    <redirect title="සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුද්දේ, පෙර වදන," />
    <revision>
      <id>795269</id>
      <timestamp>2026-07-03T07:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>Botempa විසින් [[සිහල හා දමිළ අලුත් අවුරුද්දේ, පෙර වදන,]] සිට [[සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුද්දේ, පෙර වදන,]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>795269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="cqh9sw0pxw85a7n4x8c4qdjrwh1j7cm" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සිංහල හා දමිළ අලුත් අවුරුද්දේ, පෙර වදන,]]</text>
      <sha1>cqh9sw0pxw85a7n4x8c4qdjrwh1j7cm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:2008 උපත්</title>
    <ns>14</ns>
    <id>195884</id>
    <revision>
      <id>795299</id>
      <timestamp>2026-07-03T08:40:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <comment>Created blank page</comment>
      <origin>795299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්</title>
    <ns>14</ns>
    <id>195885</id>
    <revision>
      <id>795301</id>
      <timestamp>2026-07-03T08:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38046-59</username>
        <id>79802</id>
      </contributor>
      <comment>Created blank page</comment>
      <origin>795301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Department of Archaeology (Sri Lanka)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195886</id>
    <redirect title="ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව" />
    <revision>
      <id>795306</id>
      <timestamp>2026-07-03T09:40:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>795306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135" sha1="es3cfdgxq9334uw9suiokg7cb0wdw7c" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]</text>
      <sha1>es3cfdgxq9334uw9suiokg7cb0wdw7c</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>