ඇන්තූරියම්

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ඇන්තූරියම්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5790</id>
    <revision>
      <id>795386</id>
      <parentid>568543</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:40:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ කිසිදු මූලාශ්‍රයක් නොමැති හේතුවෙන් ඉක්මනින් මකා දැමීමට තීරණය කර ඇත.</comment>
      <origin>795386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50571" sha1="prhohmu0wezre4iaf71sueol6885me2" xml:space="preserve">{{Delete|හේතුව - කිසිදු මූලාශ්‍රයක් නොමැති වීම}}
{{copyedit}}
{{Unencyclopedic}}
[[රූපය:Pho45123.jpg|450px|right]]
[[රූපය:Pho1133.jpg|450px|right]]

=හැඳින්වීම=
	
නිවසක සාමාන්‍ය අලංකාරයට මෙන්ම විශේෂ අවස්ථාවලදීත් එක සේ භාවිතා කළ හැකි මලක් ලෙස ඇන්තූරියම් මල හැඳින්විය හැකිය.ගෙවත්තට අවශ්‍ය මල්වලට අමතරව ආදායම් ලැබිය හැකි වගාවක් ලෙසද ඇන්තූරියම් හැඳින්විය හැකිය.ගෙවත්තක සෙවණ ගෙන දෙන්නා වූ ගස් යට වගා කළ හැකි මෙය ‍වැල් දොඩම් වැනි වගාවක යටි රෝපණයක් ලෙසද යෙදිය හැකි අතර එතුලින් අලංකාරය මෙන්ම ආදායම් මාර්ගයක් ලෙසද ඇන්තූරියම් වගා කළ හැකිය.පුෂ්පයන් හට ගන්නා මෙන්ම පුෂ්ප හට නොගන්නා ශාක වර්ගයන්ගෙන් යුත්ඇන්තූරියම් පිළිබඳ තොරතුරැ මෙහි අන්තර්ගත කර ඇත.
=ඇන්තූරියම් ශාකය=
[[රූපය:Pho1269.jpg|728x728px|right]]	
අරේසියස් කුලයට අයත් ගෘහාශ්‍රිතව වගා කරනු ලබන අලංකාර ශාක වර්ගයක් ලෙස ඇන්තුරියම් හැදින්විය හැකිය.
මෙය සෙවණ මෙන්ම තෙතමනය ප්‍රිය කරන බහු වාර්ෂික පැළෑටියකි.වර්ණවත් මලක් හට ගන්නා මෙම ශාකය,විශාල වශයෙන් වගා කිරීමෙන් ස්වයං රැකියාවක් බවට පත් කර ගත හැක.

=ඇන්තූරියම් පුෂ්පය=
	
ඇන්තූරියම් පුෂ්පය මලක් ලෙසින් හැදින්වූවත් එය පුෂ්පිකා රාශියක්,ඉතා සමීප ලෙස සැකසුනු පුෂ්ප මංජරියක් හා එය වටා පිහිටි වර්ණවත් විකර්ණයක් වූ පත්‍රයකින් යුක්ත වේ.පුෂ්ප මංජරිය &quot;ජද ශුකිය&quot; යනුවෙන්ද විකර්ණය වූ පත්‍රය &quot;කොළපුව&quot; නමින්ද හැදින්වේ.මෙම පුෂ්පිකා ද්වි ලිංගික වේ.
[[රූපය:ඇන්තූරායම්.JPG|250px|right]]

=කැපුම් මල් වගාවක් ලෙස ඇන්තූරියම්=	

අපනයනය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ වගා කරන්නා වූ කැපුම් මල් අතරින් ඇන්තූරියම් වගාවට හිමි වන්නේ විශේෂ ස්ථානයකි.මෙමඟින් ශ්‍රි ලංකාවේ ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා සැලකිය යුතු විදේශ විනිමයක් උපයා ගැනීමට හැකි වේ.අඩු ප්‍රාග්ධනයකින් මෙන්ම අඩු ශිල්පීය දැනුමකින් ඇන්තූරියම් වගා කළ හැකි අතර ඇන්තූරියම් මලක් හොද තත්වයෙන් මාසයක් පමණ කාලයක් තබා ගත හැකි වීමද ඉතා වැදගත්ය.
=ඇන්තූරියම් වර්ග=
	
දකුණු ඇමරිකාව නිජබිම ලෙස සලකන ඇන්තූරියම් &quot;අරේසියේ&quot; (Araceae) ශාක කුලයට  අයත් වර්ග සමූහයකින් යුත් ශාක කාණ්ඩයකි.ඇතැම් ශාක විශේෂ අලංකාර පත්‍ර සඳහාත් ඇතැම් ශාක විශේෂ වර්ණවත් මල් සඳහාත් වගා කෙරේ.වර්ණවත් වූ පුෂ්පයන්ගෙන් යුත් වර්ගය &quot;ඇන්තූරියම් ඇන්ඩ්‍රියානා&quot; නමින් හදුන්වනු ලැබේ.ඇන්තූරියම් වර්ග කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

*ඇන්තූරියම් මැක්නොලොබියම්

*ඇන්තූරියම් ඇන්ඩ්‍රියානම් කොරල් රෝස වර්ගය
*ඇන්තූරියම් රිගෙල්
*ඇන්තූරියම් බෙකරි
&lt;gallery&gt;
රූපය:ඇනුතූරියම්_ක්‍රිස්ටැලිනම්.jpg|ඇන්තූරියම් ක්‍රිස්ටැලිනම්            
 රූපය:ඇන්තූරියම්_පිඩටොරාඩියාටම්.jpg|ඇන්තූරියම් පිඩටොරාඩියාටම්                     
රූපය:හුකරි.jpg|ඇන්තූරියම් හුකරි
රූපය:Pho453.jpg|ඇන්තුරියම් වරොකිනානම්
රූපය:1285.jpg|ඇන්තූරියම් විවියායිහමහම
රූපය:Pho777.jpg|ඇන්තූරියම් ඇන්ඩ්‍රියානම් සුදු වර්ණය(මාබල් වයිට්)
රූපය:Pho11.jpg|රතු වර්ණ මල් හට ගන්නා මිටි ඇන්තූරියම් ප්‍රභේදය
රූපය:Pho7856.jpg|මිටි ඇන්තූරියම් වන දම් පාට මල් සහිත ලේඩි ජේන් වර්ගය
රූපය:Pho4569.jpg|ඇන්තූරියම් කොත්මලේ ප්‍රභේදය
රූපය:Green2.jpg|ඇන්තූරියම් කොළ පාට ප්‍රභේදය
රූපය:Pho33.jpg|ඇන්තූරියම් ක්‍රින්කල්ඩ්(රැළි සහිත)ඇන්ඩ්‍රියානම් රතු වි‍ශේෂය
රූපය:By.jpg|ඇන්තූරියම් බයි කලර් රතු සහ කොළ මිශ්‍ර වූ ප්‍රභේදය
රූපය:Gohhamala.jpg|ඇන්තූරියම් ගෝතමාලා
රූපය:Pho422.jpg|ඇන්තූරියම් ඇන්ඩ්‍රියානම් තැඹිලි වර්ණය
රූපය:Pho43.jpg
රූපය:White.jpg|ඇන්තූරියම් බයි කලර් ප්‍රභේධයට ගැනෙන මාබල් වයිට් සහ කොළ වර්ණ මිශ්‍ර වර්ණය  
රූපය:දම්.jpg|දම් පාට ඇන්තූරියම්
රූපය:Pho120.jpg
රූපය:Pho45210.jpg
රූපය:Photo41253.jpg
රූපය:Pho4100.jpg
රූපය:පැළ.jpg
රූපය:Pho_41114.jpg
රූපය:Pho785.jpg
රූපය:Pho41211.jpg
රූපය:By12.jpg
රූපය:Photo456.jpg
රූපය:Photo4563.jpg
රූපය:Photo3369.jpg
රූපය:Photo444.jpg
රූපය:Pho555.jpg
රූපය:Pho999.jpg
&lt;/gallery&gt;

=ඇන්තූරියම් වගාවට සුදුසු දේශගුණය=

&lt;br /&gt;
තෙත් සහිත දේශගුණයක් ඇති ප්‍රදේශවලට යෝග්‍ය මල් විශේෂයකි.මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 4000 ක් පමණ උස් ප්‍රදේශ දක්වා ඇන්තූරියම් වගාවට සුදුසුය.නමුත් අධික ශීතලද  එනම් ජලය මිදෙන දේශගුණය මේ සඳහා යෝග්‍ය නොවේ.ශීත දේශගුණයක් සහිත ප්‍රදේශවල රතු සහ තැඹිළි පාට ඇන්තූරියම් සාර්ථක ලෙස වගා කළ හැකිය.අතර මැදි තෙත් කළාපයේ සෙවණ හොඳින් ඇති ස්ථානවල එනම් මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි මොනරාගල,බිබිල,මැදගම,බඩල්කුඹුර කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි හලාවත,දංකොටුව,ගිරිඋල්ල,නාරම්මල,මාවතගම,පලමල්කැලේ,කහවත්ත, බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි බදුල්ල,බණ්ඩාරවෙල වැලිමඩ යන ප්‍රදේශත්,ගාල්ල,දෙවිනුවර හා මාතර වැනි ප්‍රදේශවලත් හොඳින් වගා කළ හැකිය.
	බංගදෙණිය,වාරියපොළ,ඉබ්බාගමුව,අළුවිහාරේ,මාදුබොඩ වැනිඅතරමැදි වියළි කලාපයේ තෙතමණය හා සුළඟ වැනි දේ මඟින්,වියළීම 
අවම කිරීමෙන් ඇන්තූරියම් වගා කළ හැකි අතර වියළි කළාපය‍ට වඩාත් සුදුසු වන්නේ රෝස පැහැයෙන් යුත් ඇනතූරියම්ය.එයට හේතු වන්නේ රෝස 
ඇන්තූරියම් අඩු රැක බලාගැනීමකින්වගා කළ හැකි ඇන්තූරියම් වර්ගයක් වීමය.
==සෙවණ සහ ජලය== 

මෙම වගාව සඳහා තෝරා ගන්නා ඕනෑම ස්ථානයක් සඳහා 70% ත් 75% ත් අතර සෙවණක් පැවතිය යුතුය.මේ සඳහා යෝග්‍ය වන්නේ තරමක් අදුරු ආලෝකයකි. එයට විශාල ගසකින් ලැබෙන ආලෝකය හෝ කෘතිම දැල් මඟින් ලැබෙන ආලෝකය සුදුසුය.ගස් මඟින් ආලෝකය ලබා ගැනීමේදී වර්ෂය පුරාම පත්‍ර දරන්නා වූ ගස් තෝරා ගත යුතුය.මේ සඳහා ඉතාමත්ම යෝග්‍ය අතු විහිදෙන්නා වූ ගසක් ලෙස පොල් ගස හැදින්විය හැකිය.එක් කාලයකදී පත්‍ර දරන්නා වූ ශාකයන් යට ඇන්තූරියම් වගාව නුසුදුසුය.මේ සඳහා සදාහරිත ශාකයක් වන පිහිඹියා වැනි ශාකයක් යෝග්‍ය වේ.මේ ගස් විශාල ප්‍රදේශයක් පුරා අතු විහිදුවන බැවින් වැඩි බිම් ප්‍රමාණයක් වසා ගනී.මෙවැනි ගස් අඩි 15 ක පරතරයෙන් ත්‍රිකෝණාකාරව සිටුවා 7.5 ක් පමණ වැඩුණු පසු කරටිය කපා අතු නැවීම තුළින් අතු හිදුවීම සාර්ථකව කළ හැකිය. මේ සඳහා ජෑම් ගස්ද යෝග්‍ය වේ.නමුත් අතු ඉක්මනින් දිරා වැටීම නිසා පත්‍ර හා මල්වලට හානිදායක විය 
හැකිය.
	[[රූපය:Pho4523.jpg|right]]ඇන්තූරියම් වගාව සඳහා ජලය අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි.ජලවහනය අසතුටුදායක නම් මූල මණ්ඩලයට හානි පැමිනෙයි.ජලය රදන භූමියක හෝ ජලය බැස යාම ප්‍රමාද භූමියක එම ස්ථානවලින් ජලය ඉවත් කිරීමට කාණු පද්ධතියක් සකස් කළ යුතු අතර පොළව මට්ටමේ සිට ඉහළට ගොඩනගන ලද පාත්තිවල පැළ සිටුවීම කළ යුතුය

=ඇන්තූරියම් වගා කිරීම=

==බිම් සැකසීම==

ප්‍රථමයෙන් ඇන්තූරියම් වගාව‍ට දේශගුණික අවශ්‍යතා සපිරෙන ස්ථානයක් තෝරා ගත යුතුය.වල් පැළ,ගල් මුල් ඉවත් කර පොළව කොටා පළල 
මීටර් 4.5 ක් වන සේද දිග ක්ෂේත්‍රයේ ගත හැකි ප්‍රමාණයට පාත්ති සකස් කළ යුතුය.පාත්ති දෙකක් අතර පරතරය අඩියක් පමණ විය යුතුය.මෙම පාත්ති වටා ඇති ගැටිය සේදීම වලැක්වීම සඳහා පොල් ලෙළි ඇතිරීම කළ යුතුය.ඉන් පසුව සෙන්ටිමීටර් 22.5 ක් ගැඹුරට පස් ඉවත් කර පතුළ‍ට උළු කැට හෝ ගඩොල් කැට කැබළි ස්ථරයක් යෙදිය යුතුය.ඒ මත පස් ස්වල්පයක් විසුරුවා හැර ඉන් පසු කොළ රොඩු තට්ටුවක් දැමිය යුතුය.ඉන් පසු වගා මාධ්‍ය එම පාත්තියේ යෙදිය යුතුය.

===වගා මාධ්‍ය සැකසීම===

*දිරා ගිය කොළ කොටස් 2 යි
*වියළි ගොම පොහොර කොටස් 1 යි
*ගඟේ වැලි කොටස් 1/2 යි
(දිරා ගිය කොළ පොහොර වෙනුවට කොහු බත් හෝ පොල් ලෙලි කැබළි යෙදිය හැකිය)

හෝ

*වියළි ගොම කොටස් 1 යි
*ගඟේ වැලි කොටස් 1/2 යි
*ලී යතු කොටස් 1 යි

	මෙසේ සකසා ගත් මිශ්‍රණය පාත්තිය පිරෙන සේ හොඳින් පිරවිය යුතුය.මෙම ඇන්තූරියම් මාධ්‍යයට කුඩා ගඩොල් කැට ස්වල්පයක් එක් කිරීමෙන් ජලවහනය හොඳින් සිදු වේ.ඉන් පසුව පැළ 2 ක් අතර පරතරය අඩි 2 ක් වන පරිදි වළවල් සකස් කළ යුතුය.පැළ 2 ක් මැදට යට පේළියේ පැළය සි‍ටින අයුරින් වළවල් සැකසිය යුතුය.මෙවිට වැඩි පැළ ප්‍රමාණයක් සිටුවිය හැකිය.

==ඇන්තූරියම් වගාවේදී සෙවණ දැල් ගෘහයක්==			

සෙවණ දැල් ගෘහය සකස් කිරීමේදී සැලකිය යුතු කරුණු.

# නිසියාකාර ප්‍රමිතියක් තිබිය යුතුයි.
# අවට ඇති ගස්කොළවලින් හානි නොවිය යුතුය.
# කල්පවත්නා ආකාරයට සැකසිය යුතුය.
# හොඳින් අව්ව ඇති ස්ථානයක් විය යුතුය. 
# සෙවණ ගෘහයක් ඇතුළත පැවතිය යුතු තත්වයන්.

සෙවණ 80% ආලෝකය 20%පරිසර උෂ්ණත්වය  25 සෙන්ටිගේට් අංශකජලවාෂ්ප                            50%-10% ත් අතර සෙවණ ගෘහයක ප්‍රමිතිය.ශ්‍රී ලංකාවේ ඕනෑම ස්ථානයක පවතින සෙවණ ගෘහයක තිබිය යුතු සම්මත ප්‍රමිතියක් ඇත. එනම් එම ගෘහයේ මුදුන අඩි 12 ක්ද පහත මට්ටම අඩි 09ක්ද වශයෙනි. මෙහි ආනතිය හෙවත් බෑවුම ඉතාම වැදගත් සාධකයක් වන අතර ආරුක්කු හැඩයටද මෙය සකස් කරනු ලබයි.  මෙහිදී විවිධ වර්ගවල සෙවණ දැල් තිබුණද වඩාත් යෝග්‍ය වනුයේ 80% කළු පැහැති ඊශ්‍රායල් වර්ගයේ සෙවණ දැල්ය. (මේ දැල් සඳහා වසර 10 වගකීමක්ද ලැබේ.) කළු වර්ණය යොදා ගනු ලබන්නේ උෂ්ණත්වය උරාගෙන ආලෝකය පමණක් ඇතුළට ලබා ගැනීම සඳහාය. ගැල්වනයිස් කරන ලද කණු මේ ගෘහය සෑදීම සඳහා යොදා ගත යුතුය. නැතහොත් කණු මළ බැඳීම සිදුවන අතර කාලයක් පාවිච්චි කල නොහැක. මේ කණු සවි කිරීමේදී අඩි 1 ½ ක් පොළව යටට කොන්ක්‍රීට් කර සවිකර ගත යුතු අතර, එවැනි සෙවණ දැල් ගෘහයක් වසර 10ක් පමණ අපහසුවකින් තොරව පවත්වා ගත හැක.  මෙසේ ගෘහය සාදා ගැනීමෙන් පසු, එය ඇතුළත හොඳින් සමතලා කර, වැලිදමා, හොඳින් තද කර සකස් කර ගත යුතුය.  අපනයන ඇන්තූරියම් වගාවේදී සෙවණ දැල් ගෘහය තුළ සකස් කරන ලද මල් සඳහා අධික ඉල්ලුමක් පවතී. මීට අමතරව මැස්සක් තනා ලණු පැදුරු වලින් සෙවණ ලබා දීමද සිදු කල හැක.  මේ සඳහා අඟල් ½ x½ වියන ලද ‍කොහු දැල් මිලදී ගත හැකි අතර ලූණු අසුරන මළුද භාවිතා කල හැක. පොළොවේ සිට අඩි 10-12ක් පමණ උසින් මෙම කොහු මැස්ස සකස් කළ යුතු අතර මේ සඳහා කළු තෙල් ආලේපිත ලී කණු භාවිතා කල යුතුය. කණු ඉක්මනින් දිරායාම වැලැක්වීමත්, ගුල්ලන් වැනි සතුන්ගෙන් වන හානි වැලැක්වීමත් කළු තෙල් ආලේප කිරීමෙන් බලාපොරොත්තු වේ. මෙම ලී කණු වෙනුවට කොන්ක්‍රීට් කණු වුවද භාවිතා කළ හැකිය. නමුත් එය මිල අධික ක්‍රියාවකි. කොහු ලණු දැල් මැස්සක් යෙදීමෙන් පහත සඳහන් ආකාරයේ වාසි ලබා ගත හැක.1.        මූලික ලෙස ලණු දැලට වැයවන මුදල අවම වීම.2.        සෙවණ ගෘහය සෑදීමේ පහසුම ක්‍රමයක් වීම.3.        කොහු ලණු මැස්සක් මුල් තත්වයෙන්ම මාස 06ක් පමණ පවත්වාගත හැකිවීම.4.        ඒකාකාරී සෙවණක් ඇන්තූරියම් වගාවට ලැබීම. ඉහත තොරතුරු මනා ලෙස ක්‍රියාවට නැංවුවහොත්, ඔබටත් ඇන්තූරියම් වගාවේ සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැක.

==ඇන්තූරියම් පැළ සිටුවීම ==
[[රූපය:Pho6665.jpg|250px|right]]

සකස් කළ පාත්තියේ වළවල් මැදට පැළ තබා සිටුවිය යුතුය.මෙසේ සිටුවන පැළය හොදින් මුල් අල්ලන තෙක් උණ පතුරක් වැනි යමක් සිටුවා ඇන්තූරියම් පැළය එහි බැද තැබීම යෝග්‍යය.ඇන්තූරියම් ගස සෘජුව තැබීමට එසේ සිදු කරයි.සිටුවා ගත් පැළ වටේට පොල් ලෙලි කපා දැමීම මඟින් තවදුරටත් ජලය රදා ගැනීම සිදු කළ හැකිය.ඉන් පසු දිනකට දෙවරක් ජලය යෙදීම ඉතා යෝග්‍යය.එමෙන්ම ඇන්තූරියම් බදුන්ගත කිරීම මගින්ද වගාව පවත්වාගෙන යෑම කළ හැකිය. ‍
===ඇන්තූරියම් පැළ බදුන්ගත කිරීම===
[[රූපය:Pho45623.jpg|200px|right]]
සාමාන්‍යයෙන් ඇන්තූරියම් ශාකයන් බදුන්ගත කිරීමේදී ඒ සඳහා සිමෙන්ති හෝ මැටි බදුනක් යොදා ගත යුතුය.මේ සඳහා සෙන්ටිමීටර් 25 ක් 
ගැඹුරිනුත් සෙන්ටිමීටර් 25 ක් විශ්කම්භයෙන් යුත් බදුනක් ඉතාමත්ම යෝග්‍ය වේ.මේ සඳහා වගා මාධ්‍ය ලෙස දිරා ගිය කොළ කොටස් 2 යිවියළි ගොම පොහොර කොටස් 1 යි ගඟේ වැලි කොටස් 1/2 යි ගෙන මිශ්‍රණය සකසා ගත යුතුය.මනා ජලවහනයක් පවත්වා ගැනීම සඳහා බදුනේ පතුලෙහි තිබෙනා සිදුර මත උළු කැට හෝ මැටි බදුන් කැබැල්ලක් ගෙන වක්‍ර වූ පැත්ත යටි අතට සිටින සේ තබා කුඩා උළු කැට කැබළි ස්තරයක් යෙදිය යුතුය.ඒ මත දිරා ගිය කොළ රොඩු තට්ටුවක් අතුරා බදුනෙන් 1/3 ක් පමණ පිරෙන සේ වගා මාධ්‍ය පිරවිය යුතුය.එම බදුනෙහි මැදට සිටින සේ පැළය තබා මුල් දෙපසට විහිදෙන ආකාරයෙන් තබා තවදුරටත් වගා මාධ්‍ය බදුනට පිරවිය යුතුය.බදුනේ ඉහළ මට්ටමේ සිට අඟල් 1ක් 1.5 ක් පමණ ඉතිරිවන සේ වගා මාධ්‍ය පිරවීමට සැළකිලිමත් විය යුතුය.ඉන් පසු හොඳින් ජලය සපයා සෙවණැති ස්ථානයක තැබිය යුතුය.

=පොහොර යෙදීම=

ඇන්තූරියම් ශාකයක් වැඩීම අනුව අවධීන් තුනකට බෙදිය 

හැකිය.එනම්,

*ආරම්භක අවධිය
*වර්ධක අවධිය
*පරිනත අවධිය

	යනුවෙනි.මේ අවධීන්ට පොහොර යෙදීමේදී වඩාත් සැලකිළිමත් විය යුතුය.ආරම්භක අවධියේදී වර්ධනය වෙමින් පවතින පැළවලට සතියකට වරක් ද්‍රවමය පොහොරක් යෙදීම වැදගත්ය.මේ සඳහා බෙහෙවින්ම අවශ්‍ය වන්නේ නයිට්‍රජන්ය.ඒ සඳහා පීපර්ස් ප්‍රොෆෙෂනල් හෝ නියුට්‍රිෂෝල් භාවිතා කළ හැක.මෙය වතුර ගැලුම් එකකට තේ හැඳි 1/2 ක් වන සේ මිශ්‍ර කර සතියකට වරක් පැළවලට යෙදිය යුතුය.එමෙන්ම යූරියා දියකර වගාවට යෙදීමටද හැකිය.
	වර්ධක අවස්ථාවේදී ෂුල්ටස් ,පීපර්ස් ප්‍රොෆෙෂනල් වැනි පොහොර භාවිතා කළ හැකිය.මෙය වතුර ගැලුමකට තේ හැඳි 1 ක් මිශ්‍ර කර දින 10-14 කට වරක්යෙදීම යෝග්‍යය.මෙමගින් ශාකය හොඳින් වර්ධනයට අවශ්‍ය මූල මණ්ඩලය හොඳින් සකස් වේ.
	මින් පසු ශාකය පරිණත අවධියට හෙවත් මල් හට ගන්නා අවස්ථාවට පත් වූ විට යෙදීමට වෙළදපලේ විවිධ පොහොර වර්ග දක්නට ලැබේ.ඒ අතර පීපර්ස් ප්‍රොෆෙෂනල්,ඩෙල්ටා ස්ප්‍රේ,ෂුල්ටස් බ්ලූම් ප්ලස් වැනි පොහොර දක්නට ලැබේ.මෙය වතුර ගැලුමකට තේ හැදි 1 ක් ලෙස ගෙන මිශ්‍ර කර යෙදීම සුදුසුය.
	එමෙන්ම කාබනික පොහොරද මේ ඕනෑම අවධියකදී යෙදිය හැකිය.ෆිෂ් ඉමර්සන් එවැනි පොහොරකි.මෙය වතුර ගැලුමකට තේ ‍හැදි දෙකක් මිශ්‍ර කර ක්ෂේත්‍රයට යෙදීම සුදුසුය.
	එමෙන්ම කැට පොහොරද පස‍ට යෙදිය හැකිය.මේ අතර හයිඩ්‍රොකම්ප්ලෙක්ස්(නිල් කැට) ,ඔස්මොකොට් වැනි දේ දැක ගත හැකිය.මෙයින් ඔස්මොකොට් වර්ගය එක් වරක් යොදා මාස 5-6 කින් යෙදීම සිදු කළ යුතුය.එමෙන්ම මෙවැනි සෑම පොහොරක්ම යෙදීමේදී උදේ නවයට පෙර යෙදිය යුතුය.
	මේවාට අමතරව මේ අවධීන් තුනෙහිදීම පොහොරක් ලෙස පොල් ලෙලි යෙදීම සිදු කරයි.මෙවා කුඩා කැබළිවලට කපා ඇන්තූරියම් ශාක වටා 
යෙදීම මඟින් ඒවා දිරාපත් වී ශාකයට හොද පොහොරක් වේ. මෙමඟින් ජලය රදා පැවතීම හොඳින් සිදුවනඅතර ශාකයේ මුල් ගමන් කිරීමද හොඳින් සිදු 
වේ.පොල් ලෙලි වියදම් නොයන හොඳ පොහොරක් ලෙස හදුන්වා දිය හැකිය.
=ඇන්තූරියම් ප්‍රචාරණය=
	ඇන්තූරියම් ප්‍රචාරණය ලිංගික ක්‍රම හෝ අලිංගික ක්‍රම මගින් සිදු කළ හැකිය.බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය සිදු කරන්නේ නම් මව් ශාකයට වෙනස් ශාක ලැබීමට ඉඩකඩ ඇත.අලිංගික ප්‍රචාරණයට අනුව සිදු කරන්නේ නම් මව් ශාකයට සමාන වූ ශාක පරපුරක් ලබා ගත හැකිය.
==ඇන්තූරියම් ප්‍රචාරණ ක්‍රමය==
===ඇන්තූරියම් වර්ධක ප්‍රචාරණය===
වර්ධක ප්‍රචාරණය සඳහා කඳ කැබළි ,මොටෙයියන් හෝ අංකුර වැනි වර්ධක කොටස් භාවිතා කළ හැකිය. 
 
====කඳ කැබළි මඟින් ප්‍රචාරණය====
	හොඳින් මේරූ පත්‍ර නැති උස් වූ කඳන් සහිත කදෙහි මුල් පිහිටා ඇති ඇන්තූරියම් ශාකයක අග කොටස මුල් කිහිපයක් සහිතව ගෙන වෙනම පැළයක් සේ නැවත සියුවිය හැකිය.ඉතිරි වූ කඳ ගෙන හොඳින් පිරිසිදු කරඅංකුර 2 ක් පමණ සිටින සේ කැබළිවලට වෙන් කර ගත යුතුය.ඉන් පසු වගා මාධ්‍ය සේ කොළ පොහොර කොටස් 1 ක් හා වැලි කොටස් 1 ක් ‍සේ මිශ්‍රණය සකසා ගත යුතුය.අඟල් 4 ක් සේ ගණකමට මිශ්‍රණය සිටින සේ පාත්තියක හෝ බඳුනක හෝ මිශ්‍රණය යොදා එහි හරස් අතට දඬු කැබළි තබා ඒවාවැසෙන සේ කොහු බත් දැමිය යුතුය. සමම අවස්ථාවලදී කපන ස්ථාන වසා දැමීම සඳහා වෙළදසැලේ ඇති ශාකවල කැපුම් සහ තුවාල වසා දැමීමට ගන්නා ආලේපන භාවිතා කළ හැකිය.මෙසේ නොකළහොත් එම කැපුම් මඟින් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ඇතුලු වී එම කොටස් විනාශ වීම සිදු විය හැකිය.බැක්ටීරියා දිලීර,ප්‍රොටසෝවා වැනි ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට සුදුසු තෙතමණය වැඩි පෙදෙසක් නිසා මෙම ජීවීන්ගේ ආක්‍රමණය ශාකවවලට බලපෑ හැකිය.
	ඉහත සදහන් කළ ආකාරයට සැකසු දඩු කැබළිවල අංකුර අඟල් 4-5 ක් පමඛ උස් වූ විට පාත්තිවල සිටුවීමට ගත හැකිය.මේ ආකාරයෙන් ලබා ගත් පැළෑටිවලට මාස 6 ක් පමණකල් ගත වූ පසු ඇන්තූරියම් මල් පිපීම ආරම්භ වේ. 

[[රූපය:Pho56565.jpg|200px|right]]

එමෙන්ම ශාකයක් සිටුවා කලක් ගත වූ පසු එහි කඳ මුලින් ප්‍රරෝහ මතු වේ. ඒවායේ මුල් හටගත් පසු මව් ශාකයෙන් ප්‍රවේශම් සහිතව වෙක් කර වගා බිමෙහි සිටුවිය යුතුය.මේවාමව් ශාකයෙන් වෙන් කළ පසු එම කඳෙහි,ශාකයන්ගේ තුවාලවලට ආලේප කරන ආලේපයක් ආලේප කළ යුතුය.මෙම මව් පැළයක් සිටුවීම වැඩුණු ශාකයක් බඳුනකින් ගලවා නැවත සිටුවීමට සමානය.ප්‍රරෝහයක් මව් ශාකයකින්වෙන් කළ යුත්තේ පත්‍ර දෙකක් හෝ තුනක් වර්ධනය වූ පසුවය.
===බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය===
	ඇන්තූරියම් බීජ මඟින් පැළ සකස් කිරීමට නම් මල් පරාගනය කළ යුතුය.මේ සඳහා මල් තෝරා ගැනීමේදී ඉතාම අලංකාර වර්ණයෙන් හා පෘෂ්ටයෙන් යුත් ජදශුකිය කොළපුව දෙසට නැඹුරු වූ මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් සැකසෙන නටුව හොඳින් දික් වූ මල් නිපදවන ශාක තෝරා ගත යුතුය.
	පරාගනය සඳහා මල් තෝරා ගැනිමේදී පරාග ගැනීම සඳහා තරමක් දුරට මේරූ මලක්ද මව් ශාකය ලෙස දිනයක් හෝ දෙකක් පමණ වයසැති අලුත් මලක්ද වයාදා ගත යුතුය.ඩිම්බ පරිණත වු මලක ජදශුකිය තරමක් ඇලෙන සුළුය.පරාග ඇත්තේ වයසින් වැඩි මල්වලය.

====පරාගනය කිරීම====  
	ඉතාම සිනිදු සිහින් කෙදි ඇති බුරුසුවක් ගෙන පරාග මෝරන ලද මලේ ජදශුකියේ අතුල්ලා ඉන් පසුව එම බුරුසුව ඩිම්බ මෝරන ලද මලේ ඇතිල්ලිය යුතුය. මේ ආකාරයෙන් දිනකට එක් වරක් හෝ දෙවරක් බැගින් දින තුනක් වැනි කාලයක් ක්‍රමවත්ව කළ යුතුය. ඉන් පසුව පරාගනය කළ මල හදුනා ගැනීම සඳහාත් පරාගනය කළ මල ජලයෙන් සේදී යාම වැලැක්වීම සඳහාත් සිදුරු විදින ලද පොලිතීන් වැස්මකින් මල වසා තැබිය යුතුය. මේ සඳහා යොදා ගන්නා ‍පොලිතීන් කවරය තුළ තෙතමණය රැදී ඇත්නම් ඒවා ඉවත්වීම සඳහා සිදුරු කරනු[[රූපය:Pho456.jpg|250px|right]]ලබන අතර මල වියලිව තිබෙන වි‍ටදී එය දිලීර වැනි ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ඇතිවීම වලක්වා ගැනේ.	මේ ආකාරයට පරාගනය කළ පසුව එය සාර්ථක නම් ටික දිනකින් ජදශුකිය ක්‍රමක්‍රමයෙන් කොළ පැහැයට හුරු පැහැයක් ගනී.ක්‍රමයෙන් මහත් වී පරාගනය සාර්ථක වූ ස්ථානවල කොළ පැහැ ගැටිති වැනි දෙයක් හට ගෙන ඇති බව දැකිය හැකිය.මෙය ඇන්තූරියම් මලෙන් ඇති වන ඵලයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
	මෙම ඵල හොඳින් රක්ත වර්ණ වී පැසුණු විට එම ඵල නෙලා එහි මැද ඇති බීජ ලබා ගැනීමට බීජය වටා ඇති පටලය මිරිකා ඉවත් කර ජලයෙන් සෝදා ගත යුතුය.ඉන් පසු එම බීජ කොන්ඩිස් වතුරෙන් සෝදා ජීවානුහරණය කළ යුතුය.එවිට එම බීජ වැපිරීමට සුදුසු තත්වයට පත්ව ඇත.

====බීජ ප්‍රරෝහණය කිරීම====

	වැලි කොටස් 1 ක් හා කොම්පෝස්ට් කොටස් 1ක්  කුඩාවට කැබලි කර ගත් ගඩොල් කැබලි ද ගෙන මිශ්‍රණය ලෙස ගෙන තරමක විශාල සිදුරක් විද ගත් බඳුනක් ගෙන එහි අඩියට  ලඩොල් කැට කැබලි දමා මිශ්‍රණයඉවතට යාම වැලැක්විය යතුය.ඉන් පසු එයට මිශ්‍රණය දමා එම බඳුනේ මතුපිට කුඩා ගඩොල් කැබලි වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇතිරෙන සේ සකසා ගත යුතුය. ඉන් පසු බීජ එහි වැපිරිය යුතුය.එම බඳුන ජලය දැමූ ප්ලාස්ටික් බඳුනක් තුළ තැබිය යුතුය. එහි ජල මට්ටම බීජ සහිත බඳුන තුළ ඇති මිශ්‍රණයට වඩා පහත මට්ටමක 
තිබිය යුතුය.එවිට ජල බඳුනේ ඇති ජලය බීජ සහිත බඳුනේ සිදුර තුළින් ගමන් කර මිශ්‍රණයේ තෙතමනය පවත්වා ගැනීම සිදු කරයි.එම බීජ සහිත බදුන විනිවිධ පෙනෙන වීදුරු කැබැල්ලකින් හෝ පොළිතින් කොළයකින් හොඳින් වැසෙන සේ සකස් කළ යුතුය.ඉන් පසු එය සෙවණැති ස්ථානයක තැබිය යුතුය.සති කීපයකින් බීජවලින් මුල් හට ගැනීම ආරම්භ වේ.පැළ වීදුරුවේ හෝ පොළිතීන් කොළයේ ගෑවේ නම් එය ඉවත් කළ යුතුය.පැළ අඟල් 3 ක් පමණ වැඩුණු පසු වෙකත් පොළිතීන් බඳුන්වල සිටුවිය යුතුය.මේ සඳහා ක්ෂේත්‍ර මාධ්‍යම යොදා ගත හැකිය.මෙසේ බඳුන්වල අඟල් 9 ක් පමණ වනතෙක් වැඩෙන සේ තැබිය හැකිය.මෙම පැළෑටි අඟල් 6-9 දක්වා වැඩී ඇති කාලවලදී ක්ෂේත්‍රයේ සිටුවිය යුතුය.බඳුන්වල අඟල් 9 ක් පමණ වන තෙක් පැළ වැඩුන විට ඇතැම් ඇන්තූරියම් ශාකවල මල් පිපීම ආරම්භ වේ.
&lt;gallery&gt;
Image:Pho125.jpg
Image:Pho_789.jpg
Image:Pho_123.jpg
Image:Pho452.jpg
&lt;/gallery&gt;

===පටක රෝපණය===

මේ සඳහා ඉතා කුඩා ශාක කොටස් භාවිතා කර ජීවානුහරන තත්ව යටතේ විෂේෂ මාධ්‍යක අති වශාල පැළ සංඛ්‍යවක් ලබා ගැනීම පඨක රෝපණයේදී සිදු වේ.මේ සඳහා ශාකයේ ඕනෑම කොටසක් භාවිතා කළ හැකිය.භාවිතා කරන කොටස නොමේරූ අවධියේ පැවතිය යුතුය. මෙ පැළ ක්‍රමානුකූලව ක්ශේත්‍රයට හුරු කරවා ගත යුතුය.

=ඇන්තූරියම් වගාවට වින කරන පළිබෝධ=

*මයිටන්
*කොරපොතු කුරුමිණියා
*ගොළුබෙල්ලන්
*හංගොල්ලන්
*වේයන්
*යුෂ උරා බොන මකුණන්
=වගාවට වැළදෙන රෝග හා මර්ධනය=

ඇන්තූරියම් වගාවට වැළදෙන රෝග අතර දිලීර රෝග වැදගත්ය.වගා මාධ්‍යයේ ජලය බැස යාම නිසියාකාරව සිදු නොවීම හා තෙතමණය මත ඇතිවන දිලීර පත්‍රයේ ගොබය හෝ පත්‍ර සවි වන ස්ථානවලට හානි කිරීම නිසා එම ප්‍රදේශය කුණු වීමට ලක් වේ.මෙය ගොබය කුණුවීමේ රෝගය ලෙස හඳුන්වයි.තෙතමනය ඇති කාලවලදී දිලීර නිසා ඇන්තූරියම් මලේ ජදශුකියේ පාදය දක්වා කුණු වී හැලී යාම සිදු වේ. 
	ඇතැම් අවස්ථාවලදී දුඹුරු පැහැයෙන් හට ගන්නා කුඩා ලප ක්‍රමයෙන් විශාල වී පත්‍රවල වැඩි ප්‍රදේශයක් වසා ගනී.මෙවැනි දුඹුරු පැහැ ගත් ප්‍රදේශ වියලී ගොස් සිදුරු වීම කලක් ගත වූ පසු සිදු වේ.මේ සඳහා වෙළදපොලේ ඇති දිලීර නාශක භාවිතා කළ හැකිය. වැසි සහිත කාලවලදී ජලය හොඳින් බැස යාම දිලීර අඩු කිරීමට හේතු වේ. 

&lt;gallery&gt;
රූපය:Pho523.jpg
රූපය:Pho6363.jpg
රූපය:Pho2389.jpg
&lt;/gallery&gt;

=ඇන්තූරියම් මල් නෙලීම=
	ඇන්තූරියම් මල් කැපීමට යෝග්‍යම කාලය උදෑසන කාලයයි.මෙයට හේතුව [[රූපය:Pho12.jpg|250px|right]]
රාත්‍රි කාලයේදි තෙතමනය හොදින් උරාගත් මල් පෘෂ්ඨිමත්ව 
තිබීමයි.මලක් ඇරුනු පසු දින 3-4 ක් ගත වූ විට එය කපා ගත හැකිය.මල් කැපිය යුත්තේ ඩිම්බ පරිණත අවස්ථාව වන විටය.එනම් මලේ ඡදශුකිය ඇලෙන සුළු බව තිබෙන අවස්ථාවේදීය.  හොදින් කැපෙන පිහියකින් මල් කපා කැපූ වහාම කැපූ කෙලවර ජල භාජනයකට ඇතුල් කිරීමෙන් මල් කාලයක් තබා ගත හැකිය.ඇන්තූරියම් ශාකයේ මල් අලෙවියට සුදුසු වන්නේ මල් 
පිපීමෙන් පසු දෙවන වසරේදීය.

=මල් අලෙවිය=

=== අලෙවි කිරීම සඳහා තිබිය යුතු ලක්ෂණ ===
*කොළපුව මතුපිට පුෂ්පය මෙන්ම යටි පුෂ්පයද ඒකාකාරී ලෙස වර්ණවත් විය යුතුය.
*කොළපුවේ හැඩය රවුම් හෝ හෘදයාකාර විය යුතුය.
*කොළපුවේ කණ්ඩිකා ප්‍රමාණයෙන් සමාන විය යුතුය.
*කොළපුව මධ්‍යස්ථ දිගකින් යුක්ත විය යුතු අතර එය 10 cm -12.5cm අතර ප්‍රමාණයක් විය යුතුය.
*කෙළෙපුවේ කෙළවර උල් නොවිය යුතුය.
*ජදශුකිය කොළපුවට සමාන්තර විය යුතුය.
*ජදශුකිය කොළපුවට වඩා මදක් කෙටි විය යුතු අතර පහතට නැමී තිබීම වඩාත් සුදුසුය.
*ජදශුකිය හාකොළපුවේ වර්ණය එකිනෙකට වෙනස් විය යුතු අතර එය සුදු හෝ කහ වැනි ලා වර්ණයක් ගත යුතුය.
*මලේ නටුව 30cm -50cm ත් අතර වූ ශක්තිමත් නටුවක් වීම සුදුසුය.
*මල රෝග හා පළිබෝධවලින් තොර ලප හා සිදුරු කනාමැති විය යුතුය.
*නටුව කොළපුවට සම්බන්ධ වන ස්ථානය දැඩි බවක් තිබිය යුතුය.
*කොළපුව රැළි සහිත වීම.

=== මල් අලෙවියට සකස් කිරීම ===
ඇන්තූරියම් මල් අපනයන සම්මතයන්ට අනුව නටුවේ දිග ඉතිරි කර කපා එහි කෙළවර තෙත පුළුන් කැබැල්ලක් තබා පොළිතීන් කොළයකින් ආවරණය කර රබර් පටියකින් හෝ නූගකින් ගැට ගැසීම කළ යුතුය.ඉන් පසු කොළපුවට වඩා විශාල වන සේ කපා ගත් සව් කඩදාසියක් මැදින් සිදුරු කර ජද ශුකිය ඒ තුලින් ඇතුළු කර කොළපුව ආවරණය කිරීම සිදු කරයි.ඇතැම් අවස්ථාවල කොළපුව හා ජදශුකිය පොලිතීන් කවරයකින් ආවරණය කරයි.

=== අලෙවිය සඳහා මල් පෙට්ටිවල ඇසිරීම ===
අලෙවිකරන සම්මතයන්ට අනුව සකස් කර ගත් මල් අලෙවිය සඳහා ඇසිරීමට විශේෂයෙන් පිළියෙල කරන ලද කාඩ්බෝඩ් පෙට්ටි භාවිතා කරනු ලැබේ. 
සාමාන්‍යයෙන් අඟල් 30*15*6 ප්‍රමාණයේ පෙට්ටි මේ සඳහා සුදුසුය.සකස් කර ගත් ඇන්තූරියම් මල‍් ජද ශුකිය ඉහළට සිටින පරිදි එක් තට්ටුවක් අසුරා ඒ මත පත්තර කඩදාසියක් අතුරා ප්‍රතිවිරුද්ධව සිටින සේ අනෙක් තට්ටුව අසුරනු ලැබේ.එක් පෙට්ටියක මල් 100 ක් 120 ක් පමණ ඇසිරීම කළ හැකි වේ.මෙසේ සකස් කරගත් මල් වෙළඳපළට සැපයිය හැකිය.

=ඇන්තූරියම් සහ වෙළදපල=
ඇන්තූරියම් සුදු,රතු, රෝස,තැඹිලි,කොළ පැහැයෙන් යුත් කොත්මලේ ක්ලෝනය,[[රූපය:Pho45.jpg|250px|right]]
පේරාදෙනි ක්ලෝනය,කොකාකෝලා,ගෝතමාලා,රෙඩ්හොට් බයිකලර්,බබල්ගම්,ලේඩිජේන් යන වර්ග ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනී.ඇන්තූරියම් අලෙවියේදීයුරෝපා රටවල් තද රතු,තද තැඹිලි වර්ගවලට ප්‍රිය යි.එමෙන්ම ජපානයේ සුදු,ලා රෝස,ලා තැඹිලි,පබළු රෝස වැනි පාටවලින් යුත් ඇන්තූරියම්වලට ඉල්ලුම වැඩිය.ශ්‍රී ලංකාවෙන් ජපානය,ඕලන්දය,මාලදිවයින වැනි රටවලට  ඇන්තූරියම් අපනයනය කෙරේ.
==ඇන්තූරියම් මල් වලින් මල් සැරසිලි==
&lt;gallery&gt;
Image:Vass3.jpg
Image:Vass.jpg
Image:Vass4.jpg
Image:Flower2.jpg
Image:Decarate.jpg
Image:Vass6.jpg
Image:Pho_5.jpg
Image:Pho6.jpg
Image:Pho2.jpg
Image:Pho.jpg
Image:Pho9.jpg
Image:Pho10.jpg
&lt;/gallery&gt;

==මූලාශ්‍ර==

පොත්-
අ.පො.ස.(උ/පෙළ)විද්‍යාත්මක කෘෂිකර්මය
කතෘඃඑච්.ඇම්.ගුණසේන

පුවත්පත්-
	  
නවලිය

දිණමිණ

සිරිකත

බිරිඳ
[[ප්‍රවර්ගය: මල්]]</text>
      <sha1>prhohmu0wezre4iaf71sueol6885me2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795387</id>
      <parentid>795386</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50460" sha1="qnsr5fl6w49dxu2slw4o5ry9m7q5pql" xml:space="preserve">{{copyedit}}
{{Unencyclopedic}}
[[රූපය:Pho45123.jpg|450px|right]]
[[රූපය:Pho1133.jpg|450px|right]]

=හැඳින්වීම=
	
නිවසක සාමාන්‍ය අලංකාරයට මෙන්ම විශේෂ අවස්ථාවලදීත් එක සේ භාවිතා කළ හැකි මලක් ලෙස ඇන්තූරියම් මල හැඳින්විය හැකිය.ගෙවත්තට අවශ්‍ය මල්වලට අමතරව ආදායම් ලැබිය හැකි වගාවක් ලෙසද ඇන්තූරියම් හැඳින්විය හැකිය.ගෙවත්තක සෙවණ ගෙන දෙන්නා වූ ගස් යට වගා කළ හැකි මෙය ‍වැල් දොඩම් වැනි වගාවක යටි රෝපණයක් ලෙසද යෙදිය හැකි අතර එතුලින් අලංකාරය මෙන්ම ආදායම් මාර්ගයක් ලෙසද ඇන්තූරියම් වගා කළ හැකිය.පුෂ්පයන් හට ගන්නා මෙන්ම පුෂ්ප හට නොගන්නා ශාක වර්ගයන්ගෙන් යුත්ඇන්තූරියම් පිළිබඳ තොරතුරැ මෙහි අන්තර්ගත කර ඇත.
=ඇන්තූරියම් ශාකය=
[[රූපය:Pho1269.jpg|728x728px|right]]	
අරේසියස් කුලයට අයත් ගෘහාශ්‍රිතව වගා කරනු ලබන අලංකාර ශාක වර්ගයක් ලෙස ඇන්තුරියම් හැදින්විය හැකිය.
මෙය සෙවණ මෙන්ම තෙතමනය ප්‍රිය කරන බහු වාර්ෂික පැළෑටියකි.වර්ණවත් මලක් හට ගන්නා මෙම ශාකය,විශාල වශයෙන් වගා කිරීමෙන් ස්වයං රැකියාවක් බවට පත් කර ගත හැක.

=ඇන්තූරියම් පුෂ්පය=
	
ඇන්තූරියම් පුෂ්පය මලක් ලෙසින් හැදින්වූවත් එය පුෂ්පිකා රාශියක්,ඉතා සමීප ලෙස සැකසුනු පුෂ්ප මංජරියක් හා එය වටා පිහිටි වර්ණවත් විකර්ණයක් වූ පත්‍රයකින් යුක්ත වේ.පුෂ්ප මංජරිය &quot;ජද ශුකිය&quot; යනුවෙන්ද විකර්ණය වූ පත්‍රය &quot;කොළපුව&quot; නමින්ද හැදින්වේ.මෙම පුෂ්පිකා ද්වි ලිංගික වේ.
[[රූපය:ඇන්තූරායම්.JPG|250px|right]]

=කැපුම් මල් වගාවක් ලෙස ඇන්තූරියම්=	

අපනයනය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ වගා කරන්නා වූ කැපුම් මල් අතරින් ඇන්තූරියම් වගාවට හිමි වන්නේ විශේෂ ස්ථානයකි.මෙමඟින් ශ්‍රි ලංකාවේ ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා සැලකිය යුතු විදේශ විනිමයක් උපයා ගැනීමට හැකි වේ.අඩු ප්‍රාග්ධනයකින් මෙන්ම අඩු ශිල්පීය දැනුමකින් ඇන්තූරියම් වගා කළ හැකි අතර ඇන්තූරියම් මලක් හොද තත්වයෙන් මාසයක් පමණ කාලයක් තබා ගත හැකි වීමද ඉතා වැදගත්ය.
=ඇන්තූරියම් වර්ග=
	
දකුණු ඇමරිකාව නිජබිම ලෙස සලකන ඇන්තූරියම් &quot;අරේසියේ&quot; (Araceae) ශාක කුලයට  අයත් වර්ග සමූහයකින් යුත් ශාක කාණ්ඩයකි.ඇතැම් ශාක විශේෂ අලංකාර පත්‍ර සඳහාත් ඇතැම් ශාක විශේෂ වර්ණවත් මල් සඳහාත් වගා කෙරේ.වර්ණවත් වූ පුෂ්පයන්ගෙන් යුත් වර්ගය &quot;ඇන්තූරියම් ඇන්ඩ්‍රියානා&quot; නමින් හදුන්වනු ලැබේ.ඇන්තූරියම් වර්ග කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

*ඇන්තූරියම් මැක්නොලොබියම්

*ඇන්තූරියම් ඇන්ඩ්‍රියානම් කොරල් රෝස වර්ගය
*ඇන්තූරියම් රිගෙල්
*ඇන්තූරියම් බෙකරි
&lt;gallery&gt;
රූපය:ඇනුතූරියම්_ක්‍රිස්ටැලිනම්.jpg|ඇන්තූරියම් ක්‍රිස්ටැලිනම්            
 රූපය:ඇන්තූරියම්_පිඩටොරාඩියාටම්.jpg|ඇන්තූරියම් පිඩටොරාඩියාටම්                     
රූපය:හුකරි.jpg|ඇන්තූරියම් හුකරි
රූපය:Pho453.jpg|ඇන්තුරියම් වරොකිනානම්
රූපය:1285.jpg|ඇන්තූරියම් විවියායිහමහම
රූපය:Pho777.jpg|ඇන්තූරියම් ඇන්ඩ්‍රියානම් සුදු වර්ණය(මාබල් වයිට්)
රූපය:Pho11.jpg|රතු වර්ණ මල් හට ගන්නා මිටි ඇන්තූරියම් ප්‍රභේදය
රූපය:Pho7856.jpg|මිටි ඇන්තූරියම් වන දම් පාට මල් සහිත ලේඩි ජේන් වර්ගය
රූපය:Pho4569.jpg|ඇන්තූරියම් කොත්මලේ ප්‍රභේදය
රූපය:Green2.jpg|ඇන්තූරියම් කොළ පාට ප්‍රභේදය
රූපය:Pho33.jpg|ඇන්තූරියම් ක්‍රින්කල්ඩ්(රැළි සහිත)ඇන්ඩ්‍රියානම් රතු වි‍ශේෂය
රූපය:By.jpg|ඇන්තූරියම් බයි කලර් රතු සහ කොළ මිශ්‍ර වූ ප්‍රභේදය
රූපය:Gohhamala.jpg|ඇන්තූරියම් ගෝතමාලා
රූපය:Pho422.jpg|ඇන්තූරියම් ඇන්ඩ්‍රියානම් තැඹිලි වර්ණය
රූපය:Pho43.jpg
රූපය:White.jpg|ඇන්තූරියම් බයි කලර් ප්‍රභේධයට ගැනෙන මාබල් වයිට් සහ කොළ වර්ණ මිශ්‍ර වර්ණය  
රූපය:දම්.jpg|දම් පාට ඇන්තූරියම්
රූපය:Pho120.jpg
රූපය:Pho45210.jpg
රූපය:Photo41253.jpg
රූපය:Pho4100.jpg
රූපය:පැළ.jpg
රූපය:Pho_41114.jpg
රූපය:Pho785.jpg
රූපය:Pho41211.jpg
රූපය:By12.jpg
රූපය:Photo456.jpg
රූපය:Photo4563.jpg
රූපය:Photo3369.jpg
රූපය:Photo444.jpg
රූපය:Pho555.jpg
රූපය:Pho999.jpg
&lt;/gallery&gt;

=ඇන්තූරියම් වගාවට සුදුසු දේශගුණය=

&lt;br /&gt;
තෙත් සහිත දේශගුණයක් ඇති ප්‍රදේශවලට යෝග්‍ය මල් විශේෂයකි.මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 4000 ක් පමණ උස් ප්‍රදේශ දක්වා ඇන්තූරියම් වගාවට සුදුසුය.නමුත් අධික ශීතලද  එනම් ජලය මිදෙන දේශගුණය මේ සඳහා යෝග්‍ය නොවේ.ශීත දේශගුණයක් සහිත ප්‍රදේශවල රතු සහ තැඹිළි පාට ඇන්තූරියම් සාර්ථක ලෙස වගා කළ හැකිය.අතර මැදි තෙත් කළාපයේ සෙවණ හොඳින් ඇති ස්ථානවල එනම් මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි මොනරාගල,බිබිල,මැදගම,බඩල්කුඹුර කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි හලාවත,දංකොටුව,ගිරිඋල්ල,නාරම්මල,මාවතගම,පලමල්කැලේ,කහවත්ත, බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි බදුල්ල,බණ්ඩාරවෙල වැලිමඩ යන ප්‍රදේශත්,ගාල්ල,දෙවිනුවර හා මාතර වැනි ප්‍රදේශවලත් හොඳින් වගා කළ හැකිය.
	බංගදෙණිය,වාරියපොළ,ඉබ්බාගමුව,අළුවිහාරේ,මාදුබොඩ වැනිඅතරමැදි වියළි කලාපයේ තෙතමණය හා සුළඟ වැනි දේ මඟින්,වියළීම 
අවම කිරීමෙන් ඇන්තූරියම් වගා කළ හැකි අතර වියළි කළාපය‍ට වඩාත් සුදුසු වන්නේ රෝස පැහැයෙන් යුත් ඇනතූරියම්ය.එයට හේතු වන්නේ රෝස 
ඇන්තූරියම් අඩු රැක බලාගැනීමකින්වගා කළ හැකි ඇන්තූරියම් වර්ගයක් වීමය.
==සෙවණ සහ ජලය== 

මෙම වගාව සඳහා තෝරා ගන්නා ඕනෑම ස්ථානයක් සඳහා 70% ත් 75% ත් අතර සෙවණක් පැවතිය යුතුය.මේ සඳහා යෝග්‍ය වන්නේ තරමක් අදුරු ආලෝකයකි. එයට විශාල ගසකින් ලැබෙන ආලෝකය හෝ කෘතිම දැල් මඟින් ලැබෙන ආලෝකය සුදුසුය.ගස් මඟින් ආලෝකය ලබා ගැනීමේදී වර්ෂය පුරාම පත්‍ර දරන්නා වූ ගස් තෝරා ගත යුතුය.මේ සඳහා ඉතාමත්ම යෝග්‍ය අතු විහිදෙන්නා වූ ගසක් ලෙස පොල් ගස හැදින්විය හැකිය.එක් කාලයකදී පත්‍ර දරන්නා වූ ශාකයන් යට ඇන්තූරියම් වගාව නුසුදුසුය.මේ සඳහා සදාහරිත ශාකයක් වන පිහිඹියා වැනි ශාකයක් යෝග්‍ය වේ.මේ ගස් විශාල ප්‍රදේශයක් පුරා අතු විහිදුවන බැවින් වැඩි බිම් ප්‍රමාණයක් වසා ගනී.මෙවැනි ගස් අඩි 15 ක පරතරයෙන් ත්‍රිකෝණාකාරව සිටුවා 7.5 ක් පමණ වැඩුණු පසු කරටිය කපා අතු නැවීම තුළින් අතු හිදුවීම සාර්ථකව කළ හැකිය. මේ සඳහා ජෑම් ගස්ද යෝග්‍ය වේ.නමුත් අතු ඉක්මනින් දිරා වැටීම නිසා පත්‍ර හා මල්වලට හානිදායක විය 
හැකිය.
	[[රූපය:Pho4523.jpg|right]]ඇන්තූරියම් වගාව සඳහා ජලය අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි.ජලවහනය අසතුටුදායක නම් මූල මණ්ඩලයට හානි පැමිනෙයි.ජලය රදන භූමියක හෝ ජලය බැස යාම ප්‍රමාද භූමියක එම ස්ථානවලින් ජලය ඉවත් කිරීමට කාණු පද්ධතියක් සකස් කළ යුතු අතර පොළව මට්ටමේ සිට ඉහළට ගොඩනගන ලද පාත්තිවල පැළ සිටුවීම කළ යුතුය

=ඇන්තූරියම් වගා කිරීම=

==බිම් සැකසීම==

ප්‍රථමයෙන් ඇන්තූරියම් වගාව‍ට දේශගුණික අවශ්‍යතා සපිරෙන ස්ථානයක් තෝරා ගත යුතුය.වල් පැළ,ගල් මුල් ඉවත් කර පොළව කොටා පළල 
මීටර් 4.5 ක් වන සේද දිග ක්ෂේත්‍රයේ ගත හැකි ප්‍රමාණයට පාත්ති සකස් කළ යුතුය.පාත්ති දෙකක් අතර පරතරය අඩියක් පමණ විය යුතුය.මෙම පාත්ති වටා ඇති ගැටිය සේදීම වලැක්වීම සඳහා පොල් ලෙළි ඇතිරීම කළ යුතුය.ඉන් පසුව සෙන්ටිමීටර් 22.5 ක් ගැඹුරට පස් ඉවත් කර පතුළ‍ට උළු කැට හෝ ගඩොල් කැට කැබළි ස්ථරයක් යෙදිය යුතුය.ඒ මත පස් ස්වල්පයක් විසුරුවා හැර ඉන් පසු කොළ රොඩු තට්ටුවක් දැමිය යුතුය.ඉන් පසු වගා මාධ්‍ය එම පාත්තියේ යෙදිය යුතුය.

===වගා මාධ්‍ය සැකසීම===

*දිරා ගිය කොළ කොටස් 2 යි
*වියළි ගොම පොහොර කොටස් 1 යි
*ගඟේ වැලි කොටස් 1/2 යි
(දිරා ගිය කොළ පොහොර වෙනුවට කොහු බත් හෝ පොල් ලෙලි කැබළි යෙදිය හැකිය)

හෝ

*වියළි ගොම කොටස් 1 යි
*ගඟේ වැලි කොටස් 1/2 යි
*ලී යතු කොටස් 1 යි

	මෙසේ සකසා ගත් මිශ්‍රණය පාත්තිය පිරෙන සේ හොඳින් පිරවිය යුතුය.මෙම ඇන්තූරියම් මාධ්‍යයට කුඩා ගඩොල් කැට ස්වල්පයක් එක් කිරීමෙන් ජලවහනය හොඳින් සිදු වේ.ඉන් පසුව පැළ 2 ක් අතර පරතරය අඩි 2 ක් වන පරිදි වළවල් සකස් කළ යුතුය.පැළ 2 ක් මැදට යට පේළියේ පැළය සි‍ටින අයුරින් වළවල් සැකසිය යුතුය.මෙවිට වැඩි පැළ ප්‍රමාණයක් සිටුවිය හැකිය.

==ඇන්තූරියම් වගාවේදී සෙවණ දැල් ගෘහයක්==			

සෙවණ දැල් ගෘහය සකස් කිරීමේදී සැලකිය යුතු කරුණු.

# නිසියාකාර ප්‍රමිතියක් තිබිය යුතුයි.
# අවට ඇති ගස්කොළවලින් හානි නොවිය යුතුය.
# කල්පවත්නා ආකාරයට සැකසිය යුතුය.
# හොඳින් අව්ව ඇති ස්ථානයක් විය යුතුය. 
# සෙවණ ගෘහයක් ඇතුළත පැවතිය යුතු තත්වයන්.

සෙවණ 80% ආලෝකය 20%පරිසර උෂ්ණත්වය  25 සෙන්ටිගේට් අංශකජලවාෂ්ප                            50%-10% ත් අතර සෙවණ ගෘහයක ප්‍රමිතිය.ශ්‍රී ලංකාවේ ඕනෑම ස්ථානයක පවතින සෙවණ ගෘහයක තිබිය යුතු සම්මත ප්‍රමිතියක් ඇත. එනම් එම ගෘහයේ මුදුන අඩි 12 ක්ද පහත මට්ටම අඩි 09ක්ද වශයෙනි. මෙහි ආනතිය හෙවත් බෑවුම ඉතාම වැදගත් සාධකයක් වන අතර ආරුක්කු හැඩයටද මෙය සකස් කරනු ලබයි.  මෙහිදී විවිධ වර්ගවල සෙවණ දැල් තිබුණද වඩාත් යෝග්‍ය වනුයේ 80% කළු පැහැති ඊශ්‍රායල් වර්ගයේ සෙවණ දැල්ය. (මේ දැල් සඳහා වසර 10 වගකීමක්ද ලැබේ.) කළු වර්ණය යොදා ගනු ලබන්නේ උෂ්ණත්වය උරාගෙන ආලෝකය පමණක් ඇතුළට ලබා ගැනීම සඳහාය. ගැල්වනයිස් කරන ලද කණු මේ ගෘහය සෑදීම සඳහා යොදා ගත යුතුය. නැතහොත් කණු මළ බැඳීම සිදුවන අතර කාලයක් පාවිච්චි කල නොහැක. මේ කණු සවි කිරීමේදී අඩි 1 ½ ක් පොළව යටට කොන්ක්‍රීට් කර සවිකර ගත යුතු අතර, එවැනි සෙවණ දැල් ගෘහයක් වසර 10ක් පමණ අපහසුවකින් තොරව පවත්වා ගත හැක.  මෙසේ ගෘහය සාදා ගැනීමෙන් පසු, එය ඇතුළත හොඳින් සමතලා කර, වැලිදමා, හොඳින් තද කර සකස් කර ගත යුතුය.  අපනයන ඇන්තූරියම් වගාවේදී සෙවණ දැල් ගෘහය තුළ සකස් කරන ලද මල් සඳහා අධික ඉල්ලුමක් පවතී. මීට අමතරව මැස්සක් තනා ලණු පැදුරු වලින් සෙවණ ලබා දීමද සිදු කල හැක.  මේ සඳහා අඟල් ½ x½ වියන ලද ‍කොහු දැල් මිලදී ගත හැකි අතර ලූණු අසුරන මළුද භාවිතා කල හැක. පොළොවේ සිට අඩි 10-12ක් පමණ උසින් මෙම කොහු මැස්ස සකස් කළ යුතු අතර මේ සඳහා කළු තෙල් ආලේපිත ලී කණු භාවිතා කල යුතුය. කණු ඉක්මනින් දිරායාම වැලැක්වීමත්, ගුල්ලන් වැනි සතුන්ගෙන් වන හානි වැලැක්වීමත් කළු තෙල් ආලේප කිරීමෙන් බලාපොරොත්තු වේ. මෙම ලී කණු වෙනුවට කොන්ක්‍රීට් කණු වුවද භාවිතා කළ හැකිය. නමුත් එය මිල අධික ක්‍රියාවකි. කොහු ලණු දැල් මැස්සක් යෙදීමෙන් පහත සඳහන් ආකාරයේ වාසි ලබා ගත හැක.1.        මූලික ලෙස ලණු දැලට වැයවන මුදල අවම වීම.2.        සෙවණ ගෘහය සෑදීමේ පහසුම ක්‍රමයක් වීම.3.        කොහු ලණු මැස්සක් මුල් තත්වයෙන්ම මාස 06ක් පමණ පවත්වාගත හැකිවීම.4.        ඒකාකාරී සෙවණක් ඇන්තූරියම් වගාවට ලැබීම. ඉහත තොරතුරු මනා ලෙස ක්‍රියාවට නැංවුවහොත්, ඔබටත් ඇන්තූරියම් වගාවේ සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැක.

==ඇන්තූරියම් පැළ සිටුවීම ==
[[රූපය:Pho6665.jpg|250px|right]]

සකස් කළ පාත්තියේ වළවල් මැදට පැළ තබා සිටුවිය යුතුය.මෙසේ සිටුවන පැළය හොදින් මුල් අල්ලන තෙක් උණ පතුරක් වැනි යමක් සිටුවා ඇන්තූරියම් පැළය එහි බැද තැබීම යෝග්‍යය.ඇන්තූරියම් ගස සෘජුව තැබීමට එසේ සිදු කරයි.සිටුවා ගත් පැළ වටේට පොල් ලෙලි කපා දැමීම මඟින් තවදුරටත් ජලය රදා ගැනීම සිදු කළ හැකිය.ඉන් පසු දිනකට දෙවරක් ජලය යෙදීම ඉතා යෝග්‍යය.එමෙන්ම ඇන්තූරියම් බදුන්ගත කිරීම මගින්ද වගාව පවත්වාගෙන යෑම කළ හැකිය. ‍
===ඇන්තූරියම් පැළ බදුන්ගත කිරීම===
[[රූපය:Pho45623.jpg|200px|right]]
සාමාන්‍යයෙන් ඇන්තූරියම් ශාකයන් බදුන්ගත කිරීමේදී ඒ සඳහා සිමෙන්ති හෝ මැටි බදුනක් යොදා ගත යුතුය.මේ සඳහා සෙන්ටිමීටර් 25 ක් 
ගැඹුරිනුත් සෙන්ටිමීටර් 25 ක් විශ්කම්භයෙන් යුත් බදුනක් ඉතාමත්ම යෝග්‍ය වේ.මේ සඳහා වගා මාධ්‍ය ලෙස දිරා ගිය කොළ කොටස් 2 යිවියළි ගොම පොහොර කොටස් 1 යි ගඟේ වැලි කොටස් 1/2 යි ගෙන මිශ්‍රණය සකසා ගත යුතුය.මනා ජලවහනයක් පවත්වා ගැනීම සඳහා බදුනේ පතුලෙහි තිබෙනා සිදුර මත උළු කැට හෝ මැටි බදුන් කැබැල්ලක් ගෙන වක්‍ර වූ පැත්ත යටි අතට සිටින සේ තබා කුඩා උළු කැට කැබළි ස්තරයක් යෙදිය යුතුය.ඒ මත දිරා ගිය කොළ රොඩු තට්ටුවක් අතුරා බදුනෙන් 1/3 ක් පමණ පිරෙන සේ වගා මාධ්‍ය පිරවිය යුතුය.එම බදුනෙහි මැදට සිටින සේ පැළය තබා මුල් දෙපසට විහිදෙන ආකාරයෙන් තබා තවදුරටත් වගා මාධ්‍ය බදුනට පිරවිය යුතුය.බදුනේ ඉහළ මට්ටමේ සිට අඟල් 1ක් 1.5 ක් පමණ ඉතිරිවන සේ වගා මාධ්‍ය පිරවීමට සැළකිලිමත් විය යුතුය.ඉන් පසු හොඳින් ජලය සපයා සෙවණැති ස්ථානයක තැබිය යුතුය.

=පොහොර යෙදීම=

ඇන්තූරියම් ශාකයක් වැඩීම අනුව අවධීන් තුනකට බෙදිය 

හැකිය.එනම්,

*ආරම්භක අවධිය
*වර්ධක අවධිය
*පරිනත අවධිය

	යනුවෙනි.මේ අවධීන්ට පොහොර යෙදීමේදී වඩාත් සැලකිළිමත් විය යුතුය.ආරම්භක අවධියේදී වර්ධනය වෙමින් පවතින පැළවලට සතියකට වරක් ද්‍රවමය පොහොරක් යෙදීම වැදගත්ය.මේ සඳහා බෙහෙවින්ම අවශ්‍ය වන්නේ නයිට්‍රජන්ය.ඒ සඳහා පීපර්ස් ප්‍රොෆෙෂනල් හෝ නියුට්‍රිෂෝල් භාවිතා කළ හැක.මෙය වතුර ගැලුම් එකකට තේ හැඳි 1/2 ක් වන සේ මිශ්‍ර කර සතියකට වරක් පැළවලට යෙදිය යුතුය.එමෙන්ම යූරියා දියකර වගාවට යෙදීමටද හැකිය.
	වර්ධක අවස්ථාවේදී ෂුල්ටස් ,පීපර්ස් ප්‍රොෆෙෂනල් වැනි පොහොර භාවිතා කළ හැකිය.මෙය වතුර ගැලුමකට තේ හැඳි 1 ක් මිශ්‍ර කර දින 10-14 කට වරක්යෙදීම යෝග්‍යය.මෙමගින් ශාකය හොඳින් වර්ධනයට අවශ්‍ය මූල මණ්ඩලය හොඳින් සකස් වේ.
	මින් පසු ශාකය පරිණත අවධියට හෙවත් මල් හට ගන්නා අවස්ථාවට පත් වූ විට යෙදීමට වෙළදපලේ විවිධ පොහොර වර්ග දක්නට ලැබේ.ඒ අතර පීපර්ස් ප්‍රොෆෙෂනල්,ඩෙල්ටා ස්ප්‍රේ,ෂුල්ටස් බ්ලූම් ප්ලස් වැනි පොහොර දක්නට ලැබේ.මෙය වතුර ගැලුමකට තේ හැදි 1 ක් ලෙස ගෙන මිශ්‍ර කර යෙදීම සුදුසුය.
	එමෙන්ම කාබනික පොහොරද මේ ඕනෑම අවධියකදී යෙදිය හැකිය.ෆිෂ් ඉමර්සන් එවැනි පොහොරකි.මෙය වතුර ගැලුමකට තේ ‍හැදි දෙකක් මිශ්‍ර කර ක්ෂේත්‍රයට යෙදීම සුදුසුය.
	එමෙන්ම කැට පොහොරද පස‍ට යෙදිය හැකිය.මේ අතර හයිඩ්‍රොකම්ප්ලෙක්ස්(නිල් කැට) ,ඔස්මොකොට් වැනි දේ දැක ගත හැකිය.මෙයින් ඔස්මොකොට් වර්ගය එක් වරක් යොදා මාස 5-6 කින් යෙදීම සිදු කළ යුතුය.එමෙන්ම මෙවැනි සෑම පොහොරක්ම යෙදීමේදී උදේ නවයට පෙර යෙදිය යුතුය.
	මේවාට අමතරව මේ අවධීන් තුනෙහිදීම පොහොරක් ලෙස පොල් ලෙලි යෙදීම සිදු කරයි.මෙවා කුඩා කැබළිවලට කපා ඇන්තූරියම් ශාක වටා 
යෙදීම මඟින් ඒවා දිරාපත් වී ශාකයට හොද පොහොරක් වේ. මෙමඟින් ජලය රදා පැවතීම හොඳින් සිදුවනඅතර ශාකයේ මුල් ගමන් කිරීමද හොඳින් සිදු 
වේ.පොල් ලෙලි වියදම් නොයන හොඳ පොහොරක් ලෙස හදුන්වා දිය හැකිය.
=ඇන්තූරියම් ප්‍රචාරණය=
	ඇන්තූරියම් ප්‍රචාරණය ලිංගික ක්‍රම හෝ අලිංගික ක්‍රම මගින් සිදු කළ හැකිය.බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය සිදු කරන්නේ නම් මව් ශාකයට වෙනස් ශාක ලැබීමට ඉඩකඩ ඇත.අලිංගික ප්‍රචාරණයට අනුව සිදු කරන්නේ නම් මව් ශාකයට සමාන වූ ශාක පරපුරක් ලබා ගත හැකිය.
==ඇන්තූරියම් ප්‍රචාරණ ක්‍රමය==
===ඇන්තූරියම් වර්ධක ප්‍රචාරණය===
වර්ධක ප්‍රචාරණය සඳහා කඳ කැබළි ,මොටෙයියන් හෝ අංකුර වැනි වර්ධක කොටස් භාවිතා කළ හැකිය. 
 
====කඳ කැබළි මඟින් ප්‍රචාරණය====
	හොඳින් මේරූ පත්‍ර නැති උස් වූ කඳන් සහිත කදෙහි මුල් පිහිටා ඇති ඇන්තූරියම් ශාකයක අග කොටස මුල් කිහිපයක් සහිතව ගෙන වෙනම පැළයක් සේ නැවත සියුවිය හැකිය.ඉතිරි වූ කඳ ගෙන හොඳින් පිරිසිදු කරඅංකුර 2 ක් පමණ සිටින සේ කැබළිවලට වෙන් කර ගත යුතුය.ඉන් පසු වගා මාධ්‍ය සේ කොළ පොහොර කොටස් 1 ක් හා වැලි කොටස් 1 ක් ‍සේ මිශ්‍රණය සකසා ගත යුතුය.අඟල් 4 ක් සේ ගණකමට මිශ්‍රණය සිටින සේ පාත්තියක හෝ බඳුනක හෝ මිශ්‍රණය යොදා එහි හරස් අතට දඬු කැබළි තබා ඒවාවැසෙන සේ කොහු බත් දැමිය යුතුය. සමම අවස්ථාවලදී කපන ස්ථාන වසා දැමීම සඳහා වෙළදසැලේ ඇති ශාකවල කැපුම් සහ තුවාල වසා දැමීමට ගන්නා ආලේපන භාවිතා කළ හැකිය.මෙසේ නොකළහොත් එම කැපුම් මඟින් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ඇතුලු වී එම කොටස් විනාශ වීම සිදු විය හැකිය.බැක්ටීරියා දිලීර,ප්‍රොටසෝවා වැනි ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට සුදුසු තෙතමණය වැඩි පෙදෙසක් නිසා මෙම ජීවීන්ගේ ආක්‍රමණය ශාකවවලට බලපෑ හැකිය.
	ඉහත සදහන් කළ ආකාරයට සැකසු දඩු කැබළිවල අංකුර අඟල් 4-5 ක් පමඛ උස් වූ විට පාත්තිවල සිටුවීමට ගත හැකිය.මේ ආකාරයෙන් ලබා ගත් පැළෑටිවලට මාස 6 ක් පමණකල් ගත වූ පසු ඇන්තූරියම් මල් පිපීම ආරම්භ වේ. 

[[රූපය:Pho56565.jpg|200px|right]]

එමෙන්ම ශාකයක් සිටුවා කලක් ගත වූ පසු එහි කඳ මුලින් ප්‍රරෝහ මතු වේ. ඒවායේ මුල් හටගත් පසු මව් ශාකයෙන් ප්‍රවේශම් සහිතව වෙක් කර වගා බිමෙහි සිටුවිය යුතුය.මේවාමව් ශාකයෙන් වෙන් කළ පසු එම කඳෙහි,ශාකයන්ගේ තුවාලවලට ආලේප කරන ආලේපයක් ආලේප කළ යුතුය.මෙම මව් පැළයක් සිටුවීම වැඩුණු ශාකයක් බඳුනකින් ගලවා නැවත සිටුවීමට සමානය.ප්‍රරෝහයක් මව් ශාකයකින්වෙන් කළ යුත්තේ පත්‍ර දෙකක් හෝ තුනක් වර්ධනය වූ පසුවය.
===බීජ මඟින් ප්‍රචාරණය===
	ඇන්තූරියම් බීජ මඟින් පැළ සකස් කිරීමට නම් මල් පරාගනය කළ යුතුය.මේ සඳහා මල් තෝරා ගැනීමේදී ඉතාම අලංකාර වර්ණයෙන් හා පෘෂ්ටයෙන් යුත් ජදශුකිය කොළපුව දෙසට නැඹුරු වූ මධ්‍යම ප්‍රමාණයෙන් සැකසෙන නටුව හොඳින් දික් වූ මල් නිපදවන ශාක තෝරා ගත යුතුය.
	පරාගනය සඳහා මල් තෝරා ගැනිමේදී පරාග ගැනීම සඳහා තරමක් දුරට මේරූ මලක්ද මව් ශාකය ලෙස දිනයක් හෝ දෙකක් පමණ වයසැති අලුත් මලක්ද වයාදා ගත යුතුය.ඩිම්බ පරිණත වු මලක ජදශුකිය තරමක් ඇලෙන සුළුය.පරාග ඇත්තේ වයසින් වැඩි මල්වලය.

====පරාගනය කිරීම====  
	ඉතාම සිනිදු සිහින් කෙදි ඇති බුරුසුවක් ගෙන පරාග මෝරන ලද මලේ ජදශුකියේ අතුල්ලා ඉන් පසුව එම බුරුසුව ඩිම්බ මෝරන ලද මලේ ඇතිල්ලිය යුතුය. මේ ආකාරයෙන් දිනකට එක් වරක් හෝ දෙවරක් බැගින් දින තුනක් වැනි කාලයක් ක්‍රමවත්ව කළ යුතුය. ඉන් පසුව පරාගනය කළ මල හදුනා ගැනීම සඳහාත් පරාගනය කළ මල ජලයෙන් සේදී යාම වැලැක්වීම සඳහාත් සිදුරු විදින ලද පොලිතීන් වැස්මකින් මල වසා තැබිය යුතුය. මේ සඳහා යොදා ගන්නා ‍පොලිතීන් කවරය තුළ තෙතමණය රැදී ඇත්නම් ඒවා ඉවත්වීම සඳහා සිදුරු කරනු[[රූපය:Pho456.jpg|250px|right]]ලබන අතර මල වියලිව තිබෙන වි‍ටදී එය දිලීර වැනි ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ඇතිවීම වලක්වා ගැනේ.	මේ ආකාරයට පරාගනය කළ පසුව එය සාර්ථක නම් ටික දිනකින් ජදශුකිය ක්‍රමක්‍රමයෙන් කොළ පැහැයට හුරු පැහැයක් ගනී.ක්‍රමයෙන් මහත් වී පරාගනය සාර්ථක වූ ස්ථානවල කොළ පැහැ ගැටිති වැනි දෙයක් හට ගෙන ඇති බව දැකිය හැකිය.මෙය ඇන්තූරියම් මලෙන් ඇති වන ඵලයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
	මෙම ඵල හොඳින් රක්ත වර්ණ වී පැසුණු විට එම ඵල නෙලා එහි මැද ඇති බීජ ලබා ගැනීමට බීජය වටා ඇති පටලය මිරිකා ඉවත් කර ජලයෙන් සෝදා ගත යුතුය.ඉන් පසු එම බීජ කොන්ඩිස් වතුරෙන් සෝදා ජීවානුහරණය කළ යුතුය.එවිට එම බීජ වැපිරීමට සුදුසු තත්වයට පත්ව ඇත.

====බීජ ප්‍රරෝහණය කිරීම====

	වැලි කොටස් 1 ක් හා කොම්පෝස්ට් කොටස් 1ක්  කුඩාවට කැබලි කර ගත් ගඩොල් කැබලි ද ගෙන මිශ්‍රණය ලෙස ගෙන තරමක විශාල සිදුරක් විද ගත් බඳුනක් ගෙන එහි අඩියට  ලඩොල් කැට කැබලි දමා මිශ්‍රණයඉවතට යාම වැලැක්විය යතුය.ඉන් පසු එයට මිශ්‍රණය දමා එම බඳුනේ මතුපිට කුඩා ගඩොල් කැබලි වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇතිරෙන සේ සකසා ගත යුතුය. ඉන් පසු බීජ එහි වැපිරිය යුතුය.එම බඳුන ජලය දැමූ ප්ලාස්ටික් බඳුනක් තුළ තැබිය යුතුය. එහි ජල මට්ටම බීජ සහිත බඳුන තුළ ඇති මිශ්‍රණයට වඩා පහත මට්ටමක 
තිබිය යුතුය.එවිට ජල බඳුනේ ඇති ජලය බීජ සහිත බඳුනේ සිදුර තුළින් ගමන් කර මිශ්‍රණයේ තෙතමනය පවත්වා ගැනීම සිදු කරයි.එම බීජ සහිත බදුන විනිවිධ පෙනෙන වීදුරු කැබැල්ලකින් හෝ පොළිතින් කොළයකින් හොඳින් වැසෙන සේ සකස් කළ යුතුය.ඉන් පසු එය සෙවණැති ස්ථානයක තැබිය යුතුය.සති කීපයකින් බීජවලින් මුල් හට ගැනීම ආරම්භ වේ.පැළ වීදුරුවේ හෝ පොළිතීන් කොළයේ ගෑවේ නම් එය ඉවත් කළ යුතුය.පැළ අඟල් 3 ක් පමණ වැඩුණු පසු වෙකත් පොළිතීන් බඳුන්වල සිටුවිය යුතුය.මේ සඳහා ක්ෂේත්‍ර මාධ්‍යම යොදා ගත හැකිය.මෙසේ බඳුන්වල අඟල් 9 ක් පමණ වනතෙක් වැඩෙන සේ තැබිය හැකිය.මෙම පැළෑටි අඟල් 6-9 දක්වා වැඩී ඇති කාලවලදී ක්ෂේත්‍රයේ සිටුවිය යුතුය.බඳුන්වල අඟල් 9 ක් පමණ වන තෙක් පැළ වැඩුන විට ඇතැම් ඇන්තූරියම් ශාකවල මල් පිපීම ආරම්භ වේ.
&lt;gallery&gt;
Image:Pho125.jpg
Image:Pho_789.jpg
Image:Pho_123.jpg
Image:Pho452.jpg
&lt;/gallery&gt;

===පටක රෝපණය===

මේ සඳහා ඉතා කුඩා ශාක කොටස් භාවිතා කර ජීවානුහරන තත්ව යටතේ විෂේෂ මාධ්‍යක අති වශාල පැළ සංඛ්‍යවක් ලබා ගැනීම පඨක රෝපණයේදී සිදු වේ.මේ සඳහා ශාකයේ ඕනෑම කොටසක් භාවිතා කළ හැකිය.භාවිතා කරන කොටස නොමේරූ අවධියේ පැවතිය යුතුය. මෙ පැළ ක්‍රමානුකූලව ක්ශේත්‍රයට හුරු කරවා ගත යුතුය.

=ඇන්තූරියම් වගාවට වින කරන පළිබෝධ=

*මයිටන්
*කොරපොතු කුරුමිණියා
*ගොළුබෙල්ලන්
*හංගොල්ලන්
*වේයන්
*යුෂ උරා බොන මකුණන්
=වගාවට වැළදෙන රෝග හා මර්ධනය=

ඇන්තූරියම් වගාවට වැළදෙන රෝග අතර දිලීර රෝග වැදගත්ය.වගා මාධ්‍යයේ ජලය බැස යාම නිසියාකාරව සිදු නොවීම හා තෙතමණය මත ඇතිවන දිලීර පත්‍රයේ ගොබය හෝ පත්‍ර සවි වන ස්ථානවලට හානි කිරීම නිසා එම ප්‍රදේශය කුණු වීමට ලක් වේ.මෙය ගොබය කුණුවීමේ රෝගය ලෙස හඳුන්වයි.තෙතමනය ඇති කාලවලදී දිලීර නිසා ඇන්තූරියම් මලේ ජදශුකියේ පාදය දක්වා කුණු වී හැලී යාම සිදු වේ. 
	ඇතැම් අවස්ථාවලදී දුඹුරු පැහැයෙන් හට ගන්නා කුඩා ලප ක්‍රමයෙන් විශාල වී පත්‍රවල වැඩි ප්‍රදේශයක් වසා ගනී.මෙවැනි දුඹුරු පැහැ ගත් ප්‍රදේශ වියලී ගොස් සිදුරු වීම කලක් ගත වූ පසු සිදු වේ.මේ සඳහා වෙළදපොලේ ඇති දිලීර නාශක භාවිතා කළ හැකිය. වැසි සහිත කාලවලදී ජලය හොඳින් බැස යාම දිලීර අඩු කිරීමට හේතු වේ. 

&lt;gallery&gt;
රූපය:Pho523.jpg
රූපය:Pho6363.jpg
රූපය:Pho2389.jpg
&lt;/gallery&gt;

=ඇන්තූරියම් මල් නෙලීම=
	ඇන්තූරියම් මල් කැපීමට යෝග්‍යම කාලය උදෑසන කාලයයි.මෙයට හේතුව [[රූපය:Pho12.jpg|250px|right]]
රාත්‍රි කාලයේදි තෙතමනය හොදින් උරාගත් මල් පෘෂ්ඨිමත්ව 
තිබීමයි.මලක් ඇරුනු පසු දින 3-4 ක් ගත වූ විට එය කපා ගත හැකිය.මල් කැපිය යුත්තේ ඩිම්බ පරිණත අවස්ථාව වන විටය.එනම් මලේ ඡදශුකිය ඇලෙන සුළු බව තිබෙන අවස්ථාවේදීය.  හොදින් කැපෙන පිහියකින් මල් කපා කැපූ වහාම කැපූ කෙලවර ජල භාජනයකට ඇතුල් කිරීමෙන් මල් කාලයක් තබා ගත හැකිය.ඇන්තූරියම් ශාකයේ මල් අලෙවියට සුදුසු වන්නේ මල් 
පිපීමෙන් පසු දෙවන වසරේදීය.

=මල් අලෙවිය=

=== අලෙවි කිරීම සඳහා තිබිය යුතු ලක්ෂණ ===
*කොළපුව මතුපිට පුෂ්පය මෙන්ම යටි පුෂ්පයද ඒකාකාරී ලෙස වර්ණවත් විය යුතුය.
*කොළපුවේ හැඩය රවුම් හෝ හෘදයාකාර විය යුතුය.
*කොළපුවේ කණ්ඩිකා ප්‍රමාණයෙන් සමාන විය යුතුය.
*කොළපුව මධ්‍යස්ථ දිගකින් යුක්ත විය යුතු අතර එය 10 cm -12.5cm අතර ප්‍රමාණයක් විය යුතුය.
*කෙළෙපුවේ කෙළවර උල් නොවිය යුතුය.
*ජදශුකිය කොළපුවට සමාන්තර විය යුතුය.
*ජදශුකිය කොළපුවට වඩා මදක් කෙටි විය යුතු අතර පහතට නැමී තිබීම වඩාත් සුදුසුය.
*ජදශුකිය හාකොළපුවේ වර්ණය එකිනෙකට වෙනස් විය යුතු අතර එය සුදු හෝ කහ වැනි ලා වර්ණයක් ගත යුතුය.
*මලේ නටුව 30cm -50cm ත් අතර වූ ශක්තිමත් නටුවක් වීම සුදුසුය.
*මල රෝග හා පළිබෝධවලින් තොර ලප හා සිදුරු කනාමැති විය යුතුය.
*නටුව කොළපුවට සම්බන්ධ වන ස්ථානය දැඩි බවක් තිබිය යුතුය.
*කොළපුව රැළි සහිත වීම.

=== මල් අලෙවියට සකස් කිරීම ===
ඇන්තූරියම් මල් අපනයන සම්මතයන්ට අනුව නටුවේ දිග ඉතිරි කර කපා එහි කෙළවර තෙත පුළුන් කැබැල්ලක් තබා පොළිතීන් කොළයකින් ආවරණය කර රබර් පටියකින් හෝ නූගකින් ගැට ගැසීම කළ යුතුය.ඉන් පසු කොළපුවට වඩා විශාල වන සේ කපා ගත් සව් කඩදාසියක් මැදින් සිදුරු කර ජද ශුකිය ඒ තුලින් ඇතුළු කර කොළපුව ආවරණය කිරීම සිදු කරයි.ඇතැම් අවස්ථාවල කොළපුව හා ජදශුකිය පොලිතීන් කවරයකින් ආවරණය කරයි.

=== අලෙවිය සඳහා මල් පෙට්ටිවල ඇසිරීම ===
අලෙවිකරන සම්මතයන්ට අනුව සකස් කර ගත් මල් අලෙවිය සඳහා ඇසිරීමට විශේෂයෙන් පිළියෙල කරන ලද කාඩ්බෝඩ් පෙට්ටි භාවිතා කරනු ලැබේ. 
සාමාන්‍යයෙන් අඟල් 30*15*6 ප්‍රමාණයේ පෙට්ටි මේ සඳහා සුදුසුය.සකස් කර ගත් ඇන්තූරියම් මල‍් ජද ශුකිය ඉහළට සිටින පරිදි එක් තට්ටුවක් අසුරා ඒ මත පත්තර කඩදාසියක් අතුරා ප්‍රතිවිරුද්ධව සිටින සේ අනෙක් තට්ටුව අසුරනු ලැබේ.එක් පෙට්ටියක මල් 100 ක් 120 ක් පමණ ඇසිරීම කළ හැකි වේ.මෙසේ සකස් කරගත් මල් වෙළඳපළට සැපයිය හැකිය.

=ඇන්තූරියම් සහ වෙළදපල=
ඇන්තූරියම් සුදු,රතු, රෝස,තැඹිලි,කොළ පැහැයෙන් යුත් කොත්මලේ ක්ලෝනය,[[රූපය:Pho45.jpg|250px|right]]
පේරාදෙනි ක්ලෝනය,කොකාකෝලා,ගෝතමාලා,රෙඩ්හොට් බයිකලර්,බබල්ගම්,ලේඩිජේන් යන වර්ග ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනී.ඇන්තූරියම් අලෙවියේදීයුරෝපා රටවල් තද රතු,තද තැඹිලි වර්ගවලට ප්‍රිය යි.එමෙන්ම ජපානයේ සුදු,ලා රෝස,ලා තැඹිලි,පබළු රෝස වැනි පාටවලින් යුත් ඇන්තූරියම්වලට ඉල්ලුම වැඩිය.ශ්‍රී ලංකාවෙන් ජපානය,ඕලන්දය,මාලදිවයින වැනි රටවලට  ඇන්තූරියම් අපනයනය කෙරේ.
==ඇන්තූරියම් මල් වලින් මල් සැරසිලි==
&lt;gallery&gt;
Image:Vass3.jpg
Image:Vass.jpg
Image:Vass4.jpg
Image:Flower2.jpg
Image:Decarate.jpg
Image:Vass6.jpg
Image:Pho_5.jpg
Image:Pho6.jpg
Image:Pho2.jpg
Image:Pho.jpg
Image:Pho9.jpg
Image:Pho10.jpg
&lt;/gallery&gt;

==මූලාශ්‍ර==

පොත්-
අ.පො.ස.(උ/පෙළ)විද්‍යාත්මක කෘෂිකර්මය
කතෘඃඑච්.ඇම්.ගුණසේන

පුවත්පත්-
	  
නවලිය

දිණමිණ

සිරිකත

බිරිඳ
[[ප්‍රවර්ගය: මල්]]</text>
      <sha1>qnsr5fl6w49dxu2slw4o5ry9m7q5pql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රෝස මල් වගාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7229</id>
    <revision>
      <id>795385</id>
      <parentid>698817</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ කිසිදු මූලාශ්‍රයක් නොමැති නිසා ඉක්මනින් මකාදැමීමට තීරණය කර ඇත.</comment>
      <origin>795385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31876" sha1="pc4exso59x37v7nieuqs225u3qrwf3d" xml:space="preserve">{{Delete|හේතුව - කිසිදු මූලාශ්‍රයක් නොමැති වීම}}

==රෝස ශාකයේ  ඉතිහාසය==
රෝසමලේ අතීතය ක්‍රි.පූ. කාලය දක්වා විහිදී යයි. යම් යම් අවස්ථාවන් හි පුරාවිද්‍යාත්මක කැනීමිවලදී රෝසමල්වල පොසිල හමුවී ඇත. පොසිල හමුවූ රටවල් ලෙස එක්සත් රාජධානිය , ප්‍රංශය, ජර්මනිය ,ජපානය,හා ග්‍රීසිය ද අයත් වේ. ග්‍රීක හා රෝම අධිරාජ්‍ය වලදී රාජ්‍ය උත්සව වලදී රෝසමල් යොදාගෙන ඇත. ඊජිප්තු මමී සැරසීම සදහා ආදිකාලිනරෝම වැසියන් රෝසමල් 
යොදාගෙන ඇති බව පිරමඩවලින් සනාථ වී ඇත. යුරෝපයේ රාජ්‍ය උත්සවවලදී රෝසමල් සැරසීම සදහා යොදාගැනේ. චීනය, ජපානය හා රුසියාව රෝසමල් ඖෂධයක් ලෙසට ද යොදා ගැනේ. රෝසමල් අයත් වන්නේ රොසියේසීස් කුලයටයි. රෝසමල් විවිධ වර්ණයෙන්, විවිධ සුවදින්, විවිධ හැඩයෙන් හා ප්‍රමාණයෙන්ද වෙනස්ය. මුල්කාලීන රෝසමල් ස්වභාවික වනාන්තරවල තිබී 
පසුකාලීනව මිනිසා ශිෂ්ටාචාරත්වයට පත්වීම සමග රෝසමල් ද මිනිසා සමග කලඑළියට බැස ඇත.මේ නිසා අදත් රෝස හැදින්වෙන්නේ කැලෑ රෝස නමිනි.පසු කාලීනව මිනිසා විසින් රෝස වර්ගයන් නිර්මාණය කලේය.	කැලෑ රෝස මල් පෙති පහකින් යුක්තය.පසුව සිදුකල දෙමුහුන් කිරීම මගින් බිහිකල රෝස වර්ගවල පෙති  පනහක් හැටක් අතර ප්‍රමාණයක්  පවතී.    
රෝසමල් ගස් හා වැල් වශයෙන් ද දැකිය හැක.රෝසමල් වර්ග මුලික ලෙස 3000 ක් පමණ ඇතැයි වාර්තා වී ඇත. එහිදී යම් යම් ප්‍රභේද මගින් රෝස වර්ගීකරණයට ලක්කොට ඇත.
	
===කැලෑ රෝස===
අතීතයේ සිට මිනිසා සමග පැවති වර්ගයකි. පුරාණයේ යම් යම් රෝග සදහා රෝසමල් පෙති තම්බාගත් ජලය ප්‍රයෝජනයට ගැනීම නිසාත් කැලෑවල විශාල ලෙසට වැවෙන නිසාත් මේ නාමය භාවිතා විය.මීට අමතරව ඩැමෙස්කස්, ගැලීකා ලෙසට ද කැලෑ රෝස වර්ගීකරණය වේ. රෝසා වැන්කසීසා නමින් හැදින්වෙන වර්ගය වැලක ආකාරයට වැවේ.වර්ණයෙන් සුදු සහ කහ පැහැයෙන් යුක්තය.මේ රෝස වර්ග අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ මිනිසා සමග පැවත ආ වර්ගයකි. මීට අමතරව වර්තමානයේ දැකිය හැකි රෝස වර්ග කීපයකි.
මේවා මල්වල පැහැය හැඩය වර්ණය අනුව වර්ගීකරණය කොට ඇත.

==දැනට අප අතර පවතින රෝස වර්ග==
*හයිබ්‍රිට් ටී රෝස  -(Hybird Tea Roses)
*ෆොලොරිබණ්ඩා  රෝස-(Floribunda Roses)
*කුරු රෝස  -(Miniature Roses)
*වැල් රෝස  -Climbers and Rombiers)
*පදුරු රෝස -(Shurb Roses)	 

&lt;br /&gt;

=== '''හයිබ්‍රිට් ටී රෝස  -(Hybird Tea Roses)''' ===
මේවා ලෝකය පුරා ඉතාමත් ජනප්‍රිය රෝස වර්ගයක් ලෙස හැදින්වේ.පෙති රාශියක් ඇති මල් ද ,නොපිපෙන කේතු කාරයට 
පිපෙන මල් ද පවතී. ඊට අමතරව තනි මල් හා මල් කීපයකින් සැදුම් ලත් මල්ද දැකිය හැක.

මේ රෝස වර්ග ලෙසට 

#ඇලෙක්ස්
#ඇලෆ-ෆයින් සන්සෙට්
#චිකාගෝ ෆිෂ්
#ගෝල්ඩ් ක්‍රවුන්
#පීස්
#පින්ක් ෆොචරීට්
#සිල්ව ජුබිලි යෙලෝ පේස්ඩ්
#හෙලන් ට්‍රොබෙල්
#පිකඩලී
#බ්ලු මූන්
#සර්ටන් හොලිඩේ
#නේෂන්ට්‍රස්ට්
ලෙසට හැදින්වේ.මේ වර්ග වගා කිරීම සදහා නුවරඑළිය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ දේශගුණය ඉතා යෝග්‍යය වේ.


===ෆොලොරි බණ්ඩා (Floribunda  Roses)===

මේ වර්ගයේ රෝසමල් තරමක් කුඩාය.සුවදක් නොමැත.ඓහෙත් මෙහි ඇති විශේෂත්වය නමි වැඩි කාලයක් පර නොවී පැවතීමය.ඒ සමග මල් විශාල සංඛ්‍යාවක් එකවර පිපේ.මේ වර්ගයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ දේශගුණයන්ට ඔරොත්තු දෙයි.
එහි ප්‍රභේද කිහිපයකි.
#මයි ගර්ල්
#චැනලි
#ක්වීන් එළිසබෙත්
#හනිමුන්
#ඩියරස්ට්
#ටිකී
#සී පර්ලි
#බියුලි ඇබේ
#ෆර්පෙක්ට්

===කුරු රෝස (Miniature Roses)===

ශ්‍රී ලංකාවේ දී පඳුරු වශයෙන් දැකිය හැක.උස අගල් 5-10 අතර වේ. නිරන්තර  රෝගයන්ට ගොඳුරු වීම නිසා වගා කිරීම අපහසුය.තෙත පස හා ශීත දේශගුණය තුළ තරමක් දුරට හෝ වගා කිරිමට හැකිය.

===වැල් රෝස (Climbers and Romblers)===

මෙය මූලික වශයෙන් වර්ග දෙකකි.

#වැල් රෝස (උසට වැඩෙන)
#වැල් රෝස (උසට නොවැඩෙන)
එක් වර්ගයක් දිගුව වැඩේ.ඒ සමග වැලක ස්වරූපයක් ගනී. දෙවන වර්ගය පහලට කඩා වැටේ. මේ වර්ගය ශ්‍රි ලංකාවේ එතරම්ම ජනප්‍රිය නැත.සාමාන්‍ය ලෙස ගෙවතුවල වගා කෙරේ.වැල් රෝස වගා කිරීමේ දී විශාල ඉඩක් අවශ්‍යය වේ.ආරුක්කු මත හා පියස් මත සාර්ථක ලෙස වගා කිරීමට හැකිය.
#වැල් රෝස (උසට වැඩෙන)

*අයිස් බර්ග්
*ස්කූල් ගර්ල්
*කැසිනෝ
*ගෝල්ඩන් ෂවර්
*වින්ක් පර්පැච්

2. වැල් රෝස (උසට නොවැඩෙන)

*ඩොරිති
*පර්තින්
*ක්‍රිම්සන් ෂවර්
			
===පඳුරු රෝස (Shurb Roses)===
මෙය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික රෝසමල් වර්ගයකි.එතරම් ජනප්‍රිය නොවූවකි.වර්ෂයකට එක්වරක් පමනක් මල් පිපේ. මෙම වර්ගය &quot;මූන්ලයිට් ෆවුන්ටන්&quot; ලෙසට හැදින්වේ.

==රෝස වගා කිරිමේ දි දැනගතයුතු මූලික කරුණු==
රෝස වගා කිරිමේ දී මූලික වශයෙන් කරුණු රාශියක් දැනගත යුතුය.එසේ නොදැන වගා කිරීමට යාම මගින් වගාව අසාර්ථක 
වේ. රෝස ගස්වලට වැළඳෙන රෝග පොහාර යෙදීම ,පස සකස් කිරීම,කප්පාදු කිරීම පිළිවෙලට මනා අවබෝධයකින් යුතුව 
කළයුතුය.
===පස් වර්ග හදුනා ගැනීම===
*වැලි පස යොදා ගැනීම
වැලි පස රෝස වගාවට යොදාගන්නේ නම් පැන නගින ප්‍රධාන ගැටලුව ජලය එහි රදා නොසිටිමයි.මේ නිසා පස  වියලී 
යයි.ශාකවලට මෙම වර්ගය සුදුසු නැත.විශේෂයෙන්ම රෝස ශාකවලට මෙය නුසුදුසුය.ඊට හේතු වන්නේ රෝස පැළ 
සිටුවීමෙන් පසු පොහොර යෙදීම කළහොත් දින කිහිපයකින් පොළවට පොහොර ගිලා බසී.ජලය රැදී නොසිටීම නිසා ශාකය 
මැරී යයි.නැතිනම් වියළී යයි.මේ සදහා සුදුසු පරිදි පස සකස් කිරීම සදහා ගෙවත්තේ තෝරා ගත් බිම් අඩි 1 2/1 ක් පහළට හා අඩි
1ක් ගැඹුරට කපා පස ඉවත්කල යුතුය.ඉන්පසු ඇතුලට තණකොළ පිඩලි ,ඇටකටු පොහොර,කොළ පොහොර,වැලි 2:2:1 
අනුපාතයට මිශ්‍ර කොට අගල් 6 සිටින සේ පළමුව මිශ්‍රණය යොදා ඉන් පසු පැළය සිටුවා පසුව වටේට ඉතිරි පස් මිශ්‍රකොට 
පුරවා දැමීම අවශ්‍යය. පසුව දිනකට දෙවරක් ජලය යෙදිම සුදුසුය. 

*මැටි ආශ්‍රිත පසේ රෝස වගා කිරීම

මැටි පසේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය ජලය බැස නොයාමයි.ජලය රඳා පැවතීම සදහා පසෙහි වාතාශ්‍රය අඩුය.මේ නිසා වියළි කාල වලදී 
පස වියළී යන ස්වරූපයක් දකී.මැටි පසේ රෝස වගා කිරීමේ දී මුලින්ම අවශ්‍යය ප්‍රමාණයට පාත්ති සකස්කොට ගැනීමෙන් පසු 
පස පුළුස්සා ඉන් දින කීපයකට පසු පාත්ති මත හුණු කුඩු ඉසීම අවශ්‍යය වන්නේ පසේ ආම්ලිකතාවය අඩු කිරීමටය. ඉන්පසුව 
කොළ පොහොර ගොම සමග වැලි 2:2:1 මිශ්‍රණයට එක්කොට ,පැළ සිටුවා වැලි පසෙහි පොළව සකස් කල ආකාරයට
සකස්කර  ගැනීම  වැදගත්ය.
                                                                                     
*ලොම් ආශ්‍රිත පසේ රෝස වගා කිරීම                                                                   
ජලය හොදින් බැස නොයන දැඩි ලොම් පස ඉතාමත් සාරවත් පසකි.රෝස වගාවට එවැනි සාරවත් පසක් ද සුදුසු නොවේ.මේ 
නිසා රෝස වගාව සදහා ඒ පස සුදුසු ලෙස සකසා ගත යුතුය.මෙහිදී අඩි 02 ක් ගැඹුරට වළක් කපා  ගැනීමෙන් පසු අඩි1 1/2 
පමණ පළල් කොටසක පස් හොදින් බුරුල් කොට වියළාගත් ගොම කුඩු එකතුකොට ඉතිරි කොටසට කොළ පොහොර හා 
වැලි සමව මිශ්‍ර කළ යුතුය.ඉන්පසු රෝස පැළය සිටුවා ගන්න. 
                                          
*හුණු පස වගාව‍ට යොදා ගැනීම                                                                                 
හුණු පස රෝස වගාවට සුදුසු නොවේ.ඓහෙත් පස් ඒ තත්වයට පත්කළ හැක.මුලින්ම කපාගත් වැලි පස් ඉවත් කොට ඉන්පසු 
පොළව යටට තණ පිදලි අලවා පස් මිශ්‍රණය වැලි,ගොම , කොළ පස් 2:2:1 අනුපාතයට මිශ්‍රකොට ඉන්පසු පැළය සිටුවන්න. 
ජලය අවශ්‍යය ප්‍රමාණයට යෙසිය යුතුය.                                                                                           
*ජලයය රඳා පවතින පසේ රෝස වගා කිරිම  
කොතරම් හොදට පස සකස් කළත් පොහොර යෙදුව ද ,ජලය නිසි ලෙස බැස නොයන්නේ නම් සාර්ථක රෝස වගාවක් කළ 
නොහැකිය.එහි දී ජලය බැසයාම සදහා අවශ්‍යය ලෙසට කාණු හොදින් සකසා ගැනීමඅවශ්‍යය.නැතිනම් තණ පිඩලි යොදා 
සකස් කොට ගත යුතුය. 
==රෝස පැළ ලබා ගැනීම== 
රෝස වගාකර ගැනිමට අවශ්‍යය පළමු කාර්යය රෝස පැළ ලබා ගැනීමයි.මේසදහා ක්‍රම කීපයක්වෙයි.                                       

*අතු බැදිම (ගුටි ක්‍රමය)   
*කපා අතු සිටුවීම 
*බද්ධ  කිරීම                                                                                                                                      
*හෝමෝන කිරීම                                                                                                                               
*බීජ මගින් බෝකර ගැනිම

==රෝස   පැළ සිටුවීමේ  දී සැළකිය යුතු  කරුණු==                                                          

ගෙවත්තේ රෝස වගා කිරීමේ දී සුදුසු පරිදි පාත්ති සකස් කොට පසුව රෝස ගස් සිටුවීමේ දී පරතරය පිළිබද සැළකිළිමත් විය 
යුතුය.මේ සදහා වර්ගීකරණය  අනූවකළයුතුය.                                                                                    

හයිබ්‍රට් ට්‍රී රෝස සදහා ,පැළ දෙකක්අතරපරතරයඅඩි03වියයුතුය.                                                                        
කුරු රෝස මිටි නිසා රෝස ගස් දෙකක් අතර පරතරය අඩියක් විය යුතුය.                                                                   

වැල් රෝස ඉතා මිටි බැවින් පරතරය අඩි 10 පමණ විය යුතුය.                                                                                    

උසට වැවෙන වැල් රෝස ශාකය ‍බොහෝ විට ඉතා උස බැවින් ගස් දෙකක් අතර පරතරය අඩි 06 පමණ විය යුතුය.
 
*භාජන තුළ රෝස පැළ සිටුවීම
                                                                                  
භාජන තුළ රෝස පැළ සිටුවිමේ දී භාජනය හා පස් මිශ්‍රණය වැදගත් වේ.මේ සදහා කුඩා ප්‍රමාණයේ භාජන යොදා ගැනිමට 
වඩා මඳක් විශාල භාජන යොදා ගැනීම වැදගත්ය. පළමුව අවශ්‍යය පස් මිශ්‍රණය සකසා ගත යුතුය.සිටුවීමෙන් පසු දින 10ක් 
පමණ යනතෙක් සෙවණ ලැබෙන සේ තැබීම වැදගත්ය.ඒ කාලය තුළ සුළු ප්‍රමාණයක් ජලය ලබා දිය යුතුය.පැළවී ඇති පැළයක් 
නම් අනෙකුත් පැල සමග එකට නොතිබීම ද වැදගත්ය. අලුත් පැළයක් සිටුවීමේ දී  බැක්ටීරියා නාශකයක් සුළුවශයෙන් යෙදීම වැදගත්වේ.                                                                                       *අතුමගින් බෝ කිරීම                                                                                             
මේ සදහා වඩාත් සුදුසු වන්නේ පහසුවෙන් වගාකළ හැකි රෝස වර්ගයන්ය.මෙහිදී අතු මගින් බෝ කිරීම ඉතාමත් පහසු 
ක්‍රමයයි.ඒ සදහා ගසේ මැදින් අඟල් 9 කට කපාගත් කැබැල්ල ජලය සහිත බඳුනක තබා පසුව අඟල් 8 ක පරතරයක් සිටින සේ 
සිටුවා ගත යුතුය. මෙහිදී කිනිති කැබලිවලට අවශ්‍යය උත්තේජනය ලබාදීම සදහා හෝමෝනයන් යොදා ගැනීම වැදගත්ය. 
අඩුම වශයෙන් සති 2-1 අතර කාලයකදි මුල් ඇදිම සිදු වේ.පසුව අලුත් ශාකය වෙනත් භාජනයක සිටුවාගත හැකිය.                    

==රෝස බද්ධ කිරීම==                                                                                              
රෝස බද්ධ කිරිමේ ක්‍රමයන් අතරින් ප්‍රධාන වන්නේ යටිකුරු ටී බද්ධයයි. මෙය ඉතාමත් සියුම් ලෙසට කළ යුතු ක්‍රියාවකි.මේ 
සදහා මුලින්ම කැලෑ රෝස අංකුරයක් එහි යටිකුරු ටී කැපුම යොදා ගන්න.මල් පිපුණු රෝස අත්තක අංකුරයක් ලබාගෙන එය 
තබා ඉහළ සිට පහළට පොලිතීන් වලින් වෙලන්න.ඉන්පසු සෙවණ සහිත ස්ථානයක තබන්න. සති හතරකට පසු පැලුම බුරුල් 
කොට නැවත වෙලන්න.

==රෝස කප්පාදුව==                                                                                        

රෝස ගස් කප්පාදුව සදහා හොදම කාලය අප්‍රේල් මාසයයි.කප්පාදු කිරීම සදහා දැඩි කප්පාදු යොදන්නේ නම් .පොළවේ සිට 
අඟල් 05 ක් ඉහළින් ඇති සියලුම අතු කපා දමන්න. එහිදී අංකුර එන ස්ථාන ඉතිරි කරගන්න.කැපූ කිනිති කුණුවීම වැළැක්වීම 
සදහා දිලීර නාශකයක් කැපූ ස්ථානවල ආලේප කරන්න.                                                                                                  
*සරල කප්පාදුව                                                                  
මෙම ක්‍රමය හයිබ්‍රිට් ටී රෝස වලටත් ,ෆොලොරිබණ්ඩා රෝස වලටත් යෝග්‍යය.මෙහිදී පොළව ආසන්නයේ ඇති කිනිති කැපීම 
අවශ්‍යය.විශේෂයෙන් මල් පිපී අවසන් වූ පැරණි අතු කැපීම කළ යුතුය.කැපිමේ දී ඉති හැඩයකට කපා දැමීම  වැදගත්ය. මේ 
සියලු කප්පාදු කිරීම් වලදී ආතති කැපුම් සුදුසුය.කප්පාදු කිරීම් වලදී මේ සදහා &quot;සෙකට්‍රියල්&quot; කතුරක් යොදා ගැනීම වඩාත් 
සුදුසුය.එමෙන්ම මුල් ශාකයේ කිනිති ඇති අංකුරය ආසන්නයේම නව අංකුරය බාලවේ. සමහරවිට නොවැඩී යයි.කප්පාදු 
කිරීමෙන් සතියකට පසු රෝස ගසේ මුල පස් ඉවත් කොට වියළී ගිය පැරණි මුල් කප්පාදු කොට දිලීර නාශකයක් ඉසීම 
වැදගත්ය. ඉන්පසු පස බුරුල් කොට පොහොර විශෙ‍‍්ෂයෙන් යෙදීම අවශ්‍යය.

==පොහොර  යෙදීම==                                                                                          

ගස් කප්පාදු කිරීමෙන් පසු ඇමෝනියම් සල්‍‍ෆේට්,සුපර් සල්ෆේට් ,පොටෑෂ් මිශ්‍රණයක් ගසේ මුලට යොදන්න.මේ මිශ්‍රණය 
මුලින්ම 5:3:1 අනුපාතයටද ,මසකට පසු 4:2:1 අනුපාතයටද පොහොර මිශ්‍රණය යොදන්න.මීට අමතරව මල් ලබා ගැනීම සදහා 
හෝමෝන සහිත රසායනික පොහොර යෙදීමට අමතරව පොටෑසියම් වැඩිපුර අඩංගු පොහොර යෙදීමෙන්ද මල් හට ගනී.
        
==රෝග  හා  පළිබෝධ==                                                                                   

රෝස   ගසට වැළදෙන ප්‍රධාන රෝග අතරින් කළුපුල්ලි රෝගය වැදගත්ය. පත්‍ර කහ පාටවිම ,කළු පුල්ලි ඇතිවීම ,රෝග  
ලක්ෂණයි.වර්ෂාව සමග රෝග බහුලව පැතිරි යයි. ක්‍ෂණිකව දිලීර නාශකයක් යෙදීම අවශ්‍යය.මේ සදහා ප්‍රොපීනොබ් ,අඩංගු 
දලීර නාශකයක් හෝ බීනොවිල් අඩංගු නාශකයක් යෙදීමෙන් එය පාලනය වේ.                                                                         

* '''පසු මැරීම'''---- ගසේ කඳ මැරීමේ රෝගය ලෙසට හැදින්විය හැක.මුල සිට ඉහලට කළුපැහැ ගැන්වෙන තෙතමනය අධිකවිම  නිසා  සිදුවේ.මලෙස කළුපැහැ ගැන්වු අතු කපා ඉවත් කිරීම කළයුතුය.
                                                                                          

* '''සුදු පුස් රෝගය'''---ළපටි පත්‍ර අතු හා පිපීගෙන එන පොහොට්ටුවල කළු පුල්ලි සළකුණු දැකිය හැකිය.පසුව ක්‍රමයෙන් මෙය කහ පැහැයට හැරේ.මෙය රෝස වගාවට බහුලව වැළදෙන රෝගයකි.වාතයේ ජල වාෂ්ප වැඩි කාලයට අධික සුළං ඇති කාලයට මෙය අධික ලෙස පැතිරී යයි.මේ සදහා බිනොමල් අඩංගු රසායනයක් යෙදීමෙන් මර්දනය කලහැකි වේ.                                     


* '''කූඹින්ගෙන් වන හානිය'''---කූඹින්ගෙන් ද රෝස වගාවට හාන් පැමිණේ.  කොළවල යුෂ උරා බොයි.ගස් ඉතා ඉක්මනින් විනාශ  වේ.මේ සදහා ගසට උරා ගන්නා පළිබෝධයක් ඉසීම මගින් මර්දනය කල හැකි වේ.                                                                     


* '''පිටි මකුණා'''---මෙම කෘමියා පත්‍රවල යටි පැත්තේ යුෂ උරා බොයි. සුදු පැහැති පවුඩර් විශේෂයක් ලෙස පෙනේ. පළිබෝධයක්  යෙදීම මගින් පාලනය කළ හැකිය.                                                                                                                                                 

* '''කොරපොතු කෘමියා'''---මේ කෘමියා පරණ අතු මත හා මුල් මත ජීවත් වේ.මේ සදහා සාමාන්‍යය පළිබෝධ නාශකයක් යෙදීමෙන් මර්දනය කල හැකි වේ.                                                                                                                                                              

* '''කඳ  විදින පණුවා'''----ළපටි කඳ සිදුරු කොට ජීවත් වේ.මර්දනය සදහා ගස් ගලවා පුළුස්සා දැමිය යුතුය.                                         

මීට අමතරව කුරුමිණියන් ,කුඩා පණු විශේෂ ,දළඹුවන් ,යුෂ උරාබොන කෘමීන්,මයිටයින් මර්දනය සදහා කෘමිනාශක යොදා පාලනය කල හැකිය.

==පිංතූර ගැලරිය== 

===Miniature Roses( කුරු රෝස)===
                                                                                           
&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Miniature roses1.jpg
ගොනුව:Miniarure Roses2.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 3.jpg
ගොනුව:Miniature Roses4.jpg
ගොනුව:Miniature Roses5.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 6.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 7.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 9.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 11.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 12.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 14.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 15.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 13.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 1.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 2.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 4.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Shurb Roses(පඳුරු රෝස)===
 &lt;gallery&gt;
Image:Shurb_Roses1.jpg                                            
Image :Shurb_Roses_3.jpg
Image:Shurb_Roses_2.jpg
Image:Shurb_Roses__5.jpg
Image:Shurb_Roses_6.jpg
Image:Shurb_Roses_1.jpg
Image:Shurb_roses.jpg
Image:Shurb_Roses_rr.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Climbers and Romblers Roses (වැල් රෝස)===
&lt;gallery&gt;

 Image:Climbers_Roses1.jpg
 Image:Climbers_Roses2.jpg
 Image:Climbers_Roses_3.jpg
 Image:Climbers_Roses_4.jpg
 Image:Climbers_Roses_5.jpg
 Image:Climbers_roses_6.jpg
 Image:Climbers_Roses_9.jpg
 Image:Climbers_Roses_10.jpg
 Image:Climbers_Roses_11.jpg 
 Image:Climbers_Roses_12.jpg
 Image:Climbers_Roses_14.jpg
 Image:Climbers_Roses_15.jpg
 Image:Climbers_-Roses_8.jpg
 Image:Climbers_Roses_111.jpg
 Image:Climbers_Roses_1111.jpg
 Image:Climbers_roses.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Wild Roses (කැලෑ රෝස)===
&lt;gallery&gt; 
 Image:Wild_Roses_1.jpg
 Image:Wild_Roses_2.jpg
 Image:Wild_Roses_3.jpg
 Image:Wild_Roses_4.jpg
 Image:Wild_roses_5.jpg
 Image:Wild_roses_6.jpg
 Image:Wild_Roses_7.jpg
 Image:Wild_Roses_8.jpg
 Image:Wild_Roses_9.jpg
 Image:Wild_Roses_11.jpg
 Image:Wild_Roses_1111.jpg
 Image:Wild_Roses.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Floribunda Roses(ෆ්ලොරිබන්ඩා රෝස)===
&lt;gallery&gt;
 Image:Floribunda_Roses_1.jpg
 Image:Floribunda_Roses_2.jpg
 Image:Floribunda_Roses_3.jpg
 Image:Floribunda_Roses_4.jpg
 Image:Floribunda_Roses_5.jpg
 Image:Floribunda_Roses_6.jpg
 Image:Floribunda_Roses_7.jpg
 Image:Floribunda_Roses_8.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Hybird Tea Roses (හයිබර්ඩ් ටී රෝස)===
&lt;gallery&gt;
 Image:Hybird_Littel_tommy.jpg
 Image:Hybrid_tea_roses.jpg
 Image:Hybird_Tea_Roses_1.jpg
 Image:Hybird_tea_Roses_2.jpg
 Image:Hybird_tea_Roses_3.jpg
 Image:Hybird_tea_Roses_4.jpg
 Image:Hybiord_Tea_Roses_111.jpg
 Image:Hybird_Tea_Roses_11.jpg
&lt;/gallery&gt;
 
==මූලාශ්‍ර== 
* 2006 නොවැම්බර් මස 28 වෙනි බදාදා ලංකාදීප, නීල් සමරවීර,  

* &quot;අරුණලු&quot; 04 පිටුව

==මේ අඩවිත් බලන්න==
* [[ඇන්තූරියම්]]


[[ප්‍රවර්ගය:මල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:උද්භිද විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>pc4exso59x37v7nieuqs225u3qrwf3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795388</id>
      <parentid>795385</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31782" sha1="r6dgc0b0kwf0t5wqqs16hn71mtn6cop" xml:space="preserve">{{Unreferenced}}

==රෝස ශාකයේ  ඉතිහාසය==
රෝසමලේ අතීතය ක්‍රි.පූ. කාලය දක්වා විහිදී යයි. යම් යම් අවස්ථාවන් හි පුරාවිද්‍යාත්මක කැනීමිවලදී රෝසමල්වල පොසිල හමුවී ඇත. පොසිල හමුවූ රටවල් ලෙස එක්සත් රාජධානිය , ප්‍රංශය, ජර්මනිය ,ජපානය,හා ග්‍රීසිය ද අයත් වේ. ග්‍රීක හා රෝම අධිරාජ්‍ය වලදී රාජ්‍ය උත්සව වලදී රෝසමල් යොදාගෙන ඇත. ඊජිප්තු මමී සැරසීම සදහා ආදිකාලිනරෝම වැසියන් රෝසමල් 
යොදාගෙන ඇති බව පිරමඩවලින් සනාථ වී ඇත. යුරෝපයේ රාජ්‍ය උත්සවවලදී රෝසමල් සැරසීම සදහා යොදාගැනේ. චීනය, ජපානය හා රුසියාව රෝසමල් ඖෂධයක් ලෙසට ද යොදා ගැනේ. රෝසමල් අයත් වන්නේ රොසියේසීස් කුලයටයි. රෝසමල් විවිධ වර්ණයෙන්, විවිධ සුවදින්, විවිධ හැඩයෙන් හා ප්‍රමාණයෙන්ද වෙනස්ය. මුල්කාලීන රෝසමල් ස්වභාවික වනාන්තරවල තිබී 
පසුකාලීනව මිනිසා ශිෂ්ටාචාරත්වයට පත්වීම සමග රෝසමල් ද මිනිසා සමග කලඑළියට බැස ඇත.මේ නිසා අදත් රෝස හැදින්වෙන්නේ කැලෑ රෝස නමිනි.පසු කාලීනව මිනිසා විසින් රෝස වර්ගයන් නිර්මාණය කලේය.	කැලෑ රෝස මල් පෙති පහකින් යුක්තය.පසුව සිදුකල දෙමුහුන් කිරීම මගින් බිහිකල රෝස වර්ගවල පෙති  පනහක් හැටක් අතර ප්‍රමාණයක්  පවතී.    
රෝසමල් ගස් හා වැල් වශයෙන් ද දැකිය හැක.රෝසමල් වර්ග මුලික ලෙස 3000 ක් පමණ ඇතැයි වාර්තා වී ඇත. එහිදී යම් යම් ප්‍රභේද මගින් රෝස වර්ගීකරණයට ලක්කොට ඇත.
	
===කැලෑ රෝස===
අතීතයේ සිට මිනිසා සමග පැවති වර්ගයකි. පුරාණයේ යම් යම් රෝග සදහා රෝසමල් පෙති තම්බාගත් ජලය ප්‍රයෝජනයට ගැනීම නිසාත් කැලෑවල විශාල ලෙසට වැවෙන නිසාත් මේ නාමය භාවිතා විය.මීට අමතරව ඩැමෙස්කස්, ගැලීකා ලෙසට ද කැලෑ රෝස වර්ගීකරණය වේ. රෝසා වැන්කසීසා නමින් හැදින්වෙන වර්ගය වැලක ආකාරයට වැවේ.වර්ණයෙන් සුදු සහ කහ පැහැයෙන් යුක්තය.මේ රෝස වර්ග අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ මිනිසා සමග පැවත ආ වර්ගයකි. මීට අමතරව වර්තමානයේ දැකිය හැකි රෝස වර්ග කීපයකි.
මේවා මල්වල පැහැය හැඩය වර්ණය අනුව වර්ගීකරණය කොට ඇත.

==දැනට අප අතර පවතින රෝස වර්ග==
*හයිබ්‍රිට් ටී රෝස  -(Hybird Tea Roses)
*ෆොලොරිබණ්ඩා  රෝස-(Floribunda Roses)
*කුරු රෝස  -(Miniature Roses)
*වැල් රෝස  -Climbers and Rombiers)
*පදුරු රෝස -(Shurb Roses)	 

&lt;br /&gt;

=== '''හයිබ්‍රිට් ටී රෝස  -(Hybird Tea Roses)''' ===
මේවා ලෝකය පුරා ඉතාමත් ජනප්‍රිය රෝස වර්ගයක් ලෙස හැදින්වේ.පෙති රාශියක් ඇති මල් ද ,නොපිපෙන කේතු කාරයට 
පිපෙන මල් ද පවතී. ඊට අමතරව තනි මල් හා මල් කීපයකින් සැදුම් ලත් මල්ද දැකිය හැක.

මේ රෝස වර්ග ලෙසට 

#ඇලෙක්ස්
#ඇලෆ-ෆයින් සන්සෙට්
#චිකාගෝ ෆිෂ්
#ගෝල්ඩ් ක්‍රවුන්
#පීස්
#පින්ක් ෆොචරීට්
#සිල්ව ජුබිලි යෙලෝ පේස්ඩ්
#හෙලන් ට්‍රොබෙල්
#පිකඩලී
#බ්ලු මූන්
#සර්ටන් හොලිඩේ
#නේෂන්ට්‍රස්ට්
ලෙසට හැදින්වේ.මේ වර්ග වගා කිරීම සදහා නුවරඑළිය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ දේශගුණය ඉතා යෝග්‍යය වේ.


===ෆොලොරි බණ්ඩා (Floribunda  Roses)===

මේ වර්ගයේ රෝසමල් තරමක් කුඩාය.සුවදක් නොමැත.ඓහෙත් මෙහි ඇති විශේෂත්වය නමි වැඩි කාලයක් පර නොවී පැවතීමය.ඒ සමග මල් විශාල සංඛ්‍යාවක් එකවර පිපේ.මේ වර්ගයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ දේශගුණයන්ට ඔරොත්තු දෙයි.
එහි ප්‍රභේද කිහිපයකි.
#මයි ගර්ල්
#චැනලි
#ක්වීන් එළිසබෙත්
#හනිමුන්
#ඩියරස්ට්
#ටිකී
#සී පර්ලි
#බියුලි ඇබේ
#ෆර්පෙක්ට්

===කුරු රෝස (Miniature Roses)===

ශ්‍රී ලංකාවේ දී පඳුරු වශයෙන් දැකිය හැක.උස අගල් 5-10 අතර වේ. නිරන්තර  රෝගයන්ට ගොඳුරු වීම නිසා වගා කිරීම අපහසුය.තෙත පස හා ශීත දේශගුණය තුළ තරමක් දුරට හෝ වගා කිරිමට හැකිය.

===වැල් රෝස (Climbers and Romblers)===

මෙය මූලික වශයෙන් වර්ග දෙකකි.

#වැල් රෝස (උසට වැඩෙන)
#වැල් රෝස (උසට නොවැඩෙන)
එක් වර්ගයක් දිගුව වැඩේ.ඒ සමග වැලක ස්වරූපයක් ගනී. දෙවන වර්ගය පහලට කඩා වැටේ. මේ වර්ගය ශ්‍රි ලංකාවේ එතරම්ම ජනප්‍රිය නැත.සාමාන්‍ය ලෙස ගෙවතුවල වගා කෙරේ.වැල් රෝස වගා කිරීමේ දී විශාල ඉඩක් අවශ්‍යය වේ.ආරුක්කු මත හා පියස් මත සාර්ථක ලෙස වගා කිරීමට හැකිය.
#වැල් රෝස (උසට වැඩෙන)

*අයිස් බර්ග්
*ස්කූල් ගර්ල්
*කැසිනෝ
*ගෝල්ඩන් ෂවර්
*වින්ක් පර්පැච්

2. වැල් රෝස (උසට නොවැඩෙන)

*ඩොරිති
*පර්තින්
*ක්‍රිම්සන් ෂවර්
			
===පඳුරු රෝස (Shurb Roses)===
මෙය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික රෝසමල් වර්ගයකි.එතරම් ජනප්‍රිය නොවූවකි.වර්ෂයකට එක්වරක් පමනක් මල් පිපේ. මෙම වර්ගය &quot;මූන්ලයිට් ෆවුන්ටන්&quot; ලෙසට හැදින්වේ.

==රෝස වගා කිරිමේ දි දැනගතයුතු මූලික කරුණු==
රෝස වගා කිරිමේ දී මූලික වශයෙන් කරුණු රාශියක් දැනගත යුතුය.එසේ නොදැන වගා කිරීමට යාම මගින් වගාව අසාර්ථක 
වේ. රෝස ගස්වලට වැළඳෙන රෝග පොහාර යෙදීම ,පස සකස් කිරීම,කප්පාදු කිරීම පිළිවෙලට මනා අවබෝධයකින් යුතුව 
කළයුතුය.
===පස් වර්ග හදුනා ගැනීම===
*වැලි පස යොදා ගැනීම
වැලි පස රෝස වගාවට යොදාගන්නේ නම් පැන නගින ප්‍රධාන ගැටලුව ජලය එහි රදා නොසිටිමයි.මේ නිසා පස  වියලී 
යයි.ශාකවලට මෙම වර්ගය සුදුසු නැත.විශේෂයෙන්ම රෝස ශාකවලට මෙය නුසුදුසුය.ඊට හේතු වන්නේ රෝස පැළ 
සිටුවීමෙන් පසු පොහොර යෙදීම කළහොත් දින කිහිපයකින් පොළවට පොහොර ගිලා බසී.ජලය රැදී නොසිටීම නිසා ශාකය 
මැරී යයි.නැතිනම් වියළී යයි.මේ සදහා සුදුසු පරිදි පස සකස් කිරීම සදහා ගෙවත්තේ තෝරා ගත් බිම් අඩි 1 2/1 ක් පහළට හා අඩි
1ක් ගැඹුරට කපා පස ඉවත්කල යුතුය.ඉන්පසු ඇතුලට තණකොළ පිඩලි ,ඇටකටු පොහොර,කොළ පොහොර,වැලි 2:2:1 
අනුපාතයට මිශ්‍ර කොට අගල් 6 සිටින සේ පළමුව මිශ්‍රණය යොදා ඉන් පසු පැළය සිටුවා පසුව වටේට ඉතිරි පස් මිශ්‍රකොට 
පුරවා දැමීම අවශ්‍යය. පසුව දිනකට දෙවරක් ජලය යෙදිම සුදුසුය. 

*මැටි ආශ්‍රිත පසේ රෝස වගා කිරීම

මැටි පසේ ප්‍රධාන ලක්ෂණය ජලය බැස නොයාමයි.ජලය රඳා පැවතීම සදහා පසෙහි වාතාශ්‍රය අඩුය.මේ නිසා වියළි කාල වලදී 
පස වියළී යන ස්වරූපයක් දකී.මැටි පසේ රෝස වගා කිරීමේ දී මුලින්ම අවශ්‍යය ප්‍රමාණයට පාත්ති සකස්කොට ගැනීමෙන් පසු 
පස පුළුස්සා ඉන් දින කීපයකට පසු පාත්ති මත හුණු කුඩු ඉසීම අවශ්‍යය වන්නේ පසේ ආම්ලිකතාවය අඩු කිරීමටය. ඉන්පසුව 
කොළ පොහොර ගොම සමග වැලි 2:2:1 මිශ්‍රණයට එක්කොට ,පැළ සිටුවා වැලි පසෙහි පොළව සකස් කල ආකාරයට
සකස්කර  ගැනීම  වැදගත්ය.
                                                                                     
*ලොම් ආශ්‍රිත පසේ රෝස වගා කිරීම                                                                   
ජලය හොදින් බැස නොයන දැඩි ලොම් පස ඉතාමත් සාරවත් පසකි.රෝස වගාවට එවැනි සාරවත් පසක් ද සුදුසු නොවේ.මේ 
නිසා රෝස වගාව සදහා ඒ පස සුදුසු ලෙස සකසා ගත යුතුය.මෙහිදී අඩි 02 ක් ගැඹුරට වළක් කපා  ගැනීමෙන් පසු අඩි1 1/2 
පමණ පළල් කොටසක පස් හොදින් බුරුල් කොට වියළාගත් ගොම කුඩු එකතුකොට ඉතිරි කොටසට කොළ පොහොර හා 
වැලි සමව මිශ්‍ර කළ යුතුය.ඉන්පසු රෝස පැළය සිටුවා ගන්න. 
                                          
*හුණු පස වගාව‍ට යොදා ගැනීම                                                                                 
හුණු පස රෝස වගාවට සුදුසු නොවේ.ඓහෙත් පස් ඒ තත්වයට පත්කළ හැක.මුලින්ම කපාගත් වැලි පස් ඉවත් කොට ඉන්පසු 
පොළව යටට තණ පිදලි අලවා පස් මිශ්‍රණය වැලි,ගොම , කොළ පස් 2:2:1 අනුපාතයට මිශ්‍රකොට ඉන්පසු පැළය සිටුවන්න. 
ජලය අවශ්‍යය ප්‍රමාණයට යෙසිය යුතුය.                                                                                           
*ජලයය රඳා පවතින පසේ රෝස වගා කිරිම  
කොතරම් හොදට පස සකස් කළත් පොහොර යෙදුව ද ,ජලය නිසි ලෙස බැස නොයන්නේ නම් සාර්ථක රෝස වගාවක් කළ 
නොහැකිය.එහි දී ජලය බැසයාම සදහා අවශ්‍යය ලෙසට කාණු හොදින් සකසා ගැනීමඅවශ්‍යය.නැතිනම් තණ පිඩලි යොදා 
සකස් කොට ගත යුතුය. 
==රෝස පැළ ලබා ගැනීම== 
රෝස වගාකර ගැනිමට අවශ්‍යය පළමු කාර්යය රෝස පැළ ලබා ගැනීමයි.මේසදහා ක්‍රම කීපයක්වෙයි.                                       

*අතු බැදිම (ගුටි ක්‍රමය)   
*කපා අතු සිටුවීම 
*බද්ධ  කිරීම                                                                                                                                      
*හෝමෝන කිරීම                                                                                                                               
*බීජ මගින් බෝකර ගැනිම

==රෝස   පැළ සිටුවීමේ  දී සැළකිය යුතු  කරුණු==                                                          

ගෙවත්තේ රෝස වගා කිරීමේ දී සුදුසු පරිදි පාත්ති සකස් කොට පසුව රෝස ගස් සිටුවීමේ දී පරතරය පිළිබද සැළකිළිමත් විය 
යුතුය.මේ සදහා වර්ගීකරණය  අනූවකළයුතුය.                                                                                    

හයිබ්‍රට් ට්‍රී රෝස සදහා ,පැළ දෙකක්අතරපරතරයඅඩි03වියයුතුය.                                                                        
කුරු රෝස මිටි නිසා රෝස ගස් දෙකක් අතර පරතරය අඩියක් විය යුතුය.                                                                   

වැල් රෝස ඉතා මිටි බැවින් පරතරය අඩි 10 පමණ විය යුතුය.                                                                                    

උසට වැවෙන වැල් රෝස ශාකය ‍බොහෝ විට ඉතා උස බැවින් ගස් දෙකක් අතර පරතරය අඩි 06 පමණ විය යුතුය.
 
*භාජන තුළ රෝස පැළ සිටුවීම
                                                                                  
භාජන තුළ රෝස පැළ සිටුවිමේ දී භාජනය හා පස් මිශ්‍රණය වැදගත් වේ.මේ සදහා කුඩා ප්‍රමාණයේ භාජන යොදා ගැනිමට 
වඩා මඳක් විශාල භාජන යොදා ගැනීම වැදගත්ය. පළමුව අවශ්‍යය පස් මිශ්‍රණය සකසා ගත යුතුය.සිටුවීමෙන් පසු දින 10ක් 
පමණ යනතෙක් සෙවණ ලැබෙන සේ තැබීම වැදගත්ය.ඒ කාලය තුළ සුළු ප්‍රමාණයක් ජලය ලබා දිය යුතුය.පැළවී ඇති පැළයක් 
නම් අනෙකුත් පැල සමග එකට නොතිබීම ද වැදගත්ය. අලුත් පැළයක් සිටුවීමේ දී  බැක්ටීරියා නාශකයක් සුළුවශයෙන් යෙදීම වැදගත්වේ.                                                                                       *අතුමගින් බෝ කිරීම                                                                                             
මේ සදහා වඩාත් සුදුසු වන්නේ පහසුවෙන් වගාකළ හැකි රෝස වර්ගයන්ය.මෙහිදී අතු මගින් බෝ කිරීම ඉතාමත් පහසු 
ක්‍රමයයි.ඒ සදහා ගසේ මැදින් අඟල් 9 කට කපාගත් කැබැල්ල ජලය සහිත බඳුනක තබා පසුව අඟල් 8 ක පරතරයක් සිටින සේ 
සිටුවා ගත යුතුය. මෙහිදී කිනිති කැබලිවලට අවශ්‍යය උත්තේජනය ලබාදීම සදහා හෝමෝනයන් යොදා ගැනීම වැදගත්ය. 
අඩුම වශයෙන් සති 2-1 අතර කාලයකදි මුල් ඇදිම සිදු වේ.පසුව අලුත් ශාකය වෙනත් භාජනයක සිටුවාගත හැකිය.                    

==රෝස බද්ධ කිරීම==                                                                                              
රෝස බද්ධ කිරිමේ ක්‍රමයන් අතරින් ප්‍රධාන වන්නේ යටිකුරු ටී බද්ධයයි. මෙය ඉතාමත් සියුම් ලෙසට කළ යුතු ක්‍රියාවකි.මේ 
සදහා මුලින්ම කැලෑ රෝස අංකුරයක් එහි යටිකුරු ටී කැපුම යොදා ගන්න.මල් පිපුණු රෝස අත්තක අංකුරයක් ලබාගෙන එය 
තබා ඉහළ සිට පහළට පොලිතීන් වලින් වෙලන්න.ඉන්පසු සෙවණ සහිත ස්ථානයක තබන්න. සති හතරකට පසු පැලුම බුරුල් 
කොට නැවත වෙලන්න.

==රෝස කප්පාදුව==                                                                                        

රෝස ගස් කප්පාදුව සදහා හොදම කාලය අප්‍රේල් මාසයයි.කප්පාදු කිරීම සදහා දැඩි කප්පාදු යොදන්නේ නම් .පොළවේ සිට 
අඟල් 05 ක් ඉහළින් ඇති සියලුම අතු කපා දමන්න. එහිදී අංකුර එන ස්ථාන ඉතිරි කරගන්න.කැපූ කිනිති කුණුවීම වැළැක්වීම 
සදහා දිලීර නාශකයක් කැපූ ස්ථානවල ආලේප කරන්න.                                                                                                  
*සරල කප්පාදුව                                                                  
මෙම ක්‍රමය හයිබ්‍රිට් ටී රෝස වලටත් ,ෆොලොරිබණ්ඩා රෝස වලටත් යෝග්‍යය.මෙහිදී පොළව ආසන්නයේ ඇති කිනිති කැපීම 
අවශ්‍යය.විශේෂයෙන් මල් පිපී අවසන් වූ පැරණි අතු කැපීම කළ යුතුය.කැපිමේ දී ඉති හැඩයකට කපා දැමීම  වැදගත්ය. මේ 
සියලු කප්පාදු කිරීම් වලදී ආතති කැපුම් සුදුසුය.කප්පාදු කිරීම් වලදී මේ සදහා &quot;සෙකට්‍රියල්&quot; කතුරක් යොදා ගැනීම වඩාත් 
සුදුසුය.එමෙන්ම මුල් ශාකයේ කිනිති ඇති අංකුරය ආසන්නයේම නව අංකුරය බාලවේ. සමහරවිට නොවැඩී යයි.කප්පාදු 
කිරීමෙන් සතියකට පසු රෝස ගසේ මුල පස් ඉවත් කොට වියළී ගිය පැරණි මුල් කප්පාදු කොට දිලීර නාශකයක් ඉසීම 
වැදගත්ය. ඉන්පසු පස බුරුල් කොට පොහොර විශෙ‍‍්ෂයෙන් යෙදීම අවශ්‍යය.

==පොහොර  යෙදීම==                                                                                          

ගස් කප්පාදු කිරීමෙන් පසු ඇමෝනියම් සල්‍‍ෆේට්,සුපර් සල්ෆේට් ,පොටෑෂ් මිශ්‍රණයක් ගසේ මුලට යොදන්න.මේ මිශ්‍රණය 
මුලින්ම 5:3:1 අනුපාතයටද ,මසකට පසු 4:2:1 අනුපාතයටද පොහොර මිශ්‍රණය යොදන්න.මීට අමතරව මල් ලබා ගැනීම සදහා 
හෝමෝන සහිත රසායනික පොහොර යෙදීමට අමතරව පොටෑසියම් වැඩිපුර අඩංගු පොහොර යෙදීමෙන්ද මල් හට ගනී.
        
==රෝග  හා  පළිබෝධ==                                                                                   

රෝස   ගසට වැළදෙන ප්‍රධාන රෝග අතරින් කළුපුල්ලි රෝගය වැදගත්ය. පත්‍ර කහ පාටවිම ,කළු පුල්ලි ඇතිවීම ,රෝග  
ලක්ෂණයි.වර්ෂාව සමග රෝග බහුලව පැතිරි යයි. ක්‍ෂණිකව දිලීර නාශකයක් යෙදීම අවශ්‍යය.මේ සදහා ප්‍රොපීනොබ් ,අඩංගු 
දලීර නාශකයක් හෝ බීනොවිල් අඩංගු නාශකයක් යෙදීමෙන් එය පාලනය වේ.                                                                         

* '''පසු මැරීම'''---- ගසේ කඳ මැරීමේ රෝගය ලෙසට හැදින්විය හැක.මුල සිට ඉහලට කළුපැහැ ගැන්වෙන තෙතමනය අධිකවිම  නිසා  සිදුවේ.මලෙස කළුපැහැ ගැන්වු අතු කපා ඉවත් කිරීම කළයුතුය.
                                                                                          

* '''සුදු පුස් රෝගය'''---ළපටි පත්‍ර අතු හා පිපීගෙන එන පොහොට්ටුවල කළු පුල්ලි සළකුණු දැකිය හැකිය.පසුව ක්‍රමයෙන් මෙය කහ පැහැයට හැරේ.මෙය රෝස වගාවට බහුලව වැළදෙන රෝගයකි.වාතයේ ජල වාෂ්ප වැඩි කාලයට අධික සුළං ඇති කාලයට මෙය අධික ලෙස පැතිරී යයි.මේ සදහා බිනොමල් අඩංගු රසායනයක් යෙදීමෙන් මර්දනය කලහැකි වේ.                                     


* '''කූඹින්ගෙන් වන හානිය'''---කූඹින්ගෙන් ද රෝස වගාවට හාන් පැමිණේ.  කොළවල යුෂ උරා බොයි.ගස් ඉතා ඉක්මනින් විනාශ  වේ.මේ සදහා ගසට උරා ගන්නා පළිබෝධයක් ඉසීම මගින් මර්දනය කල හැකි වේ.                                                                     


* '''පිටි මකුණා'''---මෙම කෘමියා පත්‍රවල යටි පැත්තේ යුෂ උරා බොයි. සුදු පැහැති පවුඩර් විශේෂයක් ලෙස පෙනේ. පළිබෝධයක්  යෙදීම මගින් පාලනය කළ හැකිය.                                                                                                                                                 

* '''කොරපොතු කෘමියා'''---මේ කෘමියා පරණ අතු මත හා මුල් මත ජීවත් වේ.මේ සදහා සාමාන්‍යය පළිබෝධ නාශකයක් යෙදීමෙන් මර්දනය කල හැකි වේ.                                                                                                                                                              

* '''කඳ  විදින පණුවා'''----ළපටි කඳ සිදුරු කොට ජීවත් වේ.මර්දනය සදහා ගස් ගලවා පුළුස්සා දැමිය යුතුය.                                         

මීට අමතරව කුරුමිණියන් ,කුඩා පණු විශේෂ ,දළඹුවන් ,යුෂ උරාබොන කෘමීන්,මයිටයින් මර්දනය සදහා කෘමිනාශක යොදා පාලනය කල හැකිය.

==පිංතූර ගැලරිය== 

===Miniature Roses( කුරු රෝස)===
                                                                                           
&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Miniature roses1.jpg
ගොනුව:Miniarure Roses2.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 3.jpg
ගොනුව:Miniature Roses4.jpg
ගොනුව:Miniature Roses5.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 6.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 7.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 9.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 11.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 12.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 14.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 15.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 13.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 1.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 2.jpg
ගොනුව:Miniature Roses 4.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Shurb Roses(පඳුරු රෝස)===
 &lt;gallery&gt;
Image:Shurb_Roses1.jpg                                            
Image :Shurb_Roses_3.jpg
Image:Shurb_Roses_2.jpg
Image:Shurb_Roses__5.jpg
Image:Shurb_Roses_6.jpg
Image:Shurb_Roses_1.jpg
Image:Shurb_roses.jpg
Image:Shurb_Roses_rr.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Climbers and Romblers Roses (වැල් රෝස)===
&lt;gallery&gt;

 Image:Climbers_Roses1.jpg
 Image:Climbers_Roses2.jpg
 Image:Climbers_Roses_3.jpg
 Image:Climbers_Roses_4.jpg
 Image:Climbers_Roses_5.jpg
 Image:Climbers_roses_6.jpg
 Image:Climbers_Roses_9.jpg
 Image:Climbers_Roses_10.jpg
 Image:Climbers_Roses_11.jpg 
 Image:Climbers_Roses_12.jpg
 Image:Climbers_Roses_14.jpg
 Image:Climbers_Roses_15.jpg
 Image:Climbers_-Roses_8.jpg
 Image:Climbers_Roses_111.jpg
 Image:Climbers_Roses_1111.jpg
 Image:Climbers_roses.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Wild Roses (කැලෑ රෝස)===
&lt;gallery&gt; 
 Image:Wild_Roses_1.jpg
 Image:Wild_Roses_2.jpg
 Image:Wild_Roses_3.jpg
 Image:Wild_Roses_4.jpg
 Image:Wild_roses_5.jpg
 Image:Wild_roses_6.jpg
 Image:Wild_Roses_7.jpg
 Image:Wild_Roses_8.jpg
 Image:Wild_Roses_9.jpg
 Image:Wild_Roses_11.jpg
 Image:Wild_Roses_1111.jpg
 Image:Wild_Roses.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Floribunda Roses(ෆ්ලොරිබන්ඩා රෝස)===
&lt;gallery&gt;
 Image:Floribunda_Roses_1.jpg
 Image:Floribunda_Roses_2.jpg
 Image:Floribunda_Roses_3.jpg
 Image:Floribunda_Roses_4.jpg
 Image:Floribunda_Roses_5.jpg
 Image:Floribunda_Roses_6.jpg
 Image:Floribunda_Roses_7.jpg
 Image:Floribunda_Roses_8.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Hybird Tea Roses (හයිබර්ඩ් ටී රෝස)===
&lt;gallery&gt;
 Image:Hybird_Littel_tommy.jpg
 Image:Hybrid_tea_roses.jpg
 Image:Hybird_Tea_Roses_1.jpg
 Image:Hybird_tea_Roses_2.jpg
 Image:Hybird_tea_Roses_3.jpg
 Image:Hybird_tea_Roses_4.jpg
 Image:Hybiord_Tea_Roses_111.jpg
 Image:Hybird_Tea_Roses_11.jpg
&lt;/gallery&gt;
 
==මූලාශ්‍ර== 
* 2006 නොවැම්බර් මස 28 වෙනි බදාදා ලංකාදීප, නීල් සමරවීර,  

* &quot;අරුණලු&quot; 04 පිටුව

==මේ අඩවිත් බලන්න==
* [[ඇන්තූරියම්]]


[[ප්‍රවර්ගය:මල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:උද්භිද විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>r6dgc0b0kwf0t5wqqs16hn71mtn6cop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බිගෝනියා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7239</id>
    <revision>
      <id>795384</id>
      <parentid>592706</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>කිසිදු මූලාශ්‍රයක් නැති නිසා ඉක්මනින් මෙම ලිපිය මකා දැමීමට තීරණය කර ඇත.</comment>
      <origin>795384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20005" sha1="5ypsfxy2u3m8ppm2vf3bilb0u8spw9k" xml:space="preserve">{{Delete|හේතුව - කිසිදු මූලාශ්‍රයක් නොමැති වීම}}
{{Unreferenced}}

==හැඳින්වීම==
[[රූපය:ආකන්දීය_මුල්_සහිත_Tuberousබිගෝනියා.jpg|center|400px]]

	කුලයඃ බිගෝනියාසේ

	බිගෝනියා විශේෂ හයදහසකටත් වඩා හඳුනා ගෙන ඇති අතර, ඒවා සියල්ලක්ම පා‍හේ අප්‍රිකාවේ හා  බ්‍රසීලයේ සම්භවය ලබා ඇත. නොයෙකුත් වර්ණවලින් සහ නොයෙක් හැඩයෙන් යුතු බිගෝනියා  වර්ග රාශියක්වේ. 

මුල් පද්ධතියේ ස්වභාවය අනුව බිගෝනියා ප්‍රධාන ආකාර 03කට වර්ග කරයි.
 
1) තන්තුමය මුල් සහිත බිගෝනියා (Fibrous rooted)

		මේවායේ පත්‍රය, වයනය හා වර්ණය අතින් පුළුල් පරාසයක විචලනයක් දක්වයි. බොහෝ විශේෂයන්ගේ කුඩා පොකුරු ලෙසින් ආකර්ෂණීය පුෂ්ප හට ගනී.

	2) රෛසෝමීය මුල් සහිත බිගෝනියා (Rhizomatous)

		මේවායේ කඳ ඝනකම්ය. පොළව මතුපිට ඔස්සේ වර්ධනය වේ. පත්‍ර ආකාරය හා වර්ධනය අතින් විචලනයක් දක්වයි.

	3) ආකන්දීය මුල් සහිත බිගෝනියා (Tuberous)

		පස තුළ වූ ආකන්දීය කඳකි.
සෑම බිගෝනියා වර්ගයකටම ආලෝකය අවශ්‍යය ය. ක්‍ෂණික උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් වලට ඔරොත්තු නොදේ. සෑම වර්ගයක් සඳහාම ආර්ඳ්‍රතාවක් ලබා දිය යුතුය.තන්තුමය මුල් සහිත බිගෝනියා සූර්යාලෝකය සහිත වූ උණුසුම් තත්ව ප්‍රිය කරයි. එහෙත්, නිවෙස් තුළ වගා කරන ශාඛයක් වන බිගෝනියා ඍජු සූර්යාලෝකයට ඔරොත්තු නොදේ. බිගෝනියා වර්ග ලංකාවේ ජනප්‍රිය වූයේ විචිත්‍ර පැළෑටියක් ලෙසිනි. විශේෂයෙන්ම,ඒවායේ පත්‍ර වල තිබූ සිත්ඇදගන්නා සුළු බව නිසාය. මෙම පැළෑටි කාණ්ඩයෙන් වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ, පහත වර්ගයන්ය.

*බිගෝනියා මැයෝනියා
*අයන් ක්‍රොස්
*බෙගෝනියා එරික් ක්‍රොෆයිලා
*සැල්ඩි බිගෝනියා
*රෙක්ස් හර්මැක්ට්
*හිස් මැජස්ට්
*බෙගෝනියා රෙක්ස් ඉම්පීරියල්
*බිගෝනියා ඉන්කාගා
*රෙක්ස් ඒබල් කැරට්
*රෙක්ස් යූල්ටයිල්

		නත්තල් සමයේ සහ ඒ සමඟ එළඹෙන නව වර්ෂය තුළදී පහත බිගෝනියා වර්ග ජනප්‍රිය වේ.

*යූල්ටයිල්
*ටෙරි කිස්ටන්
*හැපි නිව් ඉයර්
[[රූපය:Yello_tuber_buterfly.jpg|230px]][[රූපය:Yello_tuber_buterfly.jpg|200px]][[රූපය:Yello_tuber_buterfly.jpg|150px]][[රූපය:Yello_tuber_buterfly.jpg|100px]]
==බිගෝනියා වර්ගඃ==
	බිගෝනියා වර්ග වර්ණය, පත්‍රවල හැඩය අනුව හා මල් පිපෙන බිගෝනියා ලෙස වර්ග කළ හැකිය.
	
===වර්ණය අනුව===
		මේවා මෘදු කොටස්වලින් සමන්විත බහු වාර්ෂික එනම්, සැමදා පත්‍රදරන හෝ එක්තරා  කාලයකදී පත්‍ර හැලෙන පැළෑටි කාණ්ඩයකි. මෙම කාණ්ඩයේ සමහරක් සාමාජිකයන් ඉතා ලස්සන වර්ණ රටාවලින් යුක්ත වේ. මෙම වර්ණය කොළය වටා හෝ කොළය මැඳ හෝ කොළය පුරා හෝ ඉරිතැලීම් ආකාරයෙන්දැකිය හැකිය. නොයෙක් වර්ණවලින් යුක්ත කොළ මතුපිට රළු ගතියෙන් යුක්තය. එහෙත්, පත්‍ර පුරා දිවෙන කෙඳි නිසා  දිලිසෙන ගතියක් දක්නට ලැබේ. සමහර පත්‍රවල මතුපිට එළියට නෙරා ගිය ගැටිති වැනිදේවලින් සමන්විත නිසා  ඒකාකාරී බවක් ඇති නොවේ. සමහරක් වර්ග පත්‍රයේ කෙළවර කැරලි ගැසී නොයෙක් දිශාවන්ට නෙරා ගිය බවක්  දක්නට ලැබේ. තනි වර්ණ මෙන්ම කළු සහ අළු මිශ්‍රව පත්‍ර පවතී. නැතිනම් ලා ඔලිව් වර්ණයෙන් ද යුතු වේ. රතු හා කොළ කළවම් වූ ඒවාද පවතී.

උදාඃ බෙගෝනියා රෙක්ස් ප්‍රැන්සිස් ප්‍රභේදය

බෙගෝනියා ලිස්ටිඩා

===පත්‍රවල හැඩය අනුව===
		හැඩය බලන විට වකුගඩු හැඩයෙන් ඇතිවන පත්‍ර,  සිහින් තට්ටු ගන්නා පත්‍ර,ගස්ලබු හැඩය  ගන්නා පත්‍ර, බෝ කොළ වැනි හැඩය සහිත පත්‍ර, තරු හා ත්‍රිකෝණ හැඩයෙන් යුතු පත්‍ර හා දිගටි පත්‍රවලින් යුත් බිගෝනියා පවතී. එසේම,හබරල කොළ දෙකක් එකට එක්වූ ආකාරයේ දිගටි පත්‍ර ද පවතී.

===මල් පිපෙන බිගෝනියා===
මල් හට ගන්නා බිගෝනියා පහත පරිදි දැක්විය හැකිය.

[[රූපය:Tub.gif|thumb|right|200px|බිගෝනියා වගාව]]
නන්ස්ටොප් බිගෝනියා
මල්ටිෆ්ලෝරා බිගෝනියා
	මෙම පැළෑටිවල පත්‍ර ඔලිව් වර්ණයෙන් උඩු පැත්ත ද යටි පැත්ත මෙරුන් වර්ණයට හුරු වර්ණයකින් ද  යුක්ත වේ. මේවායේ බොහෝවිට ඕවලාකාර හැඩයෙන් යුත් පත්‍ර හට ගනී. මේවායේ පිපෙන මල් කුඩාවූ පොකුරු  ලෙස හට ගනී. තද රතු, රෝස, තැඹිලි හා කහ සාමාන්‍ය පොදු වර්ණයන්ය. 

උදාඃ තැඹිලි වර්ණය - ස්කොලෙමා ප්‍රභේදය
රෝස වර්ණය - ලින්ඩා ප්‍රභේදය

බිගෝනියා මල් හට ගන්නා විවිධ ප්‍රභේද -
*සෙම්පෆ්ලෝරන්ස්
*ටයිඩ වියිටුඩා
*වැක්ස්
*ස්කැන්ඩිරන්වියන්
*සුදු සහ රතු රෝස සුදු කොමට් 
*රතු මුතු කැරලි ලෝකස්
*රෝස් බඩ්
*බිකේට්ස් එලිගන්ඩ්

==බිගෝනියා ප්‍රචාරණයඃ==
	බිගෝනියා පැළ ව්‍යාප්ත කර ගැනීමට විවිධ ක්‍රම භාවිත කරයි.
*බිගෝනියා පැළයක නටුවක් සහිත කොළයක් සිටුවීමෙන්
*පත්‍ර නාරට් කපා ඒවා සිටුවීමෙන්
			පත්‍ර නාරටි එයින් යටවන ලෙස හරහට පත්‍රය කපා එම කැපූ ස්ථානය පසට යටවන සේ තැබිමෙන් පැළෑටි බෝ කර ගත හැකිය. එසේත් නැතිනම්, පත්‍රය නාරටියත් සමඟ කැබලි වලට කපා එනම්, එක්  එක් කොටස වෙන් වෙන්ව නාරටි කොටස පසට යටවන සේ තැන්පත් කොට එයින්ද පැළ ලබා ගත හැකිය. ඛණ්ඩනයෙන් පැළෑටි සකස් කරන විට රයිසෝම බිගෝනියා වර්ගවල එම භූගත කඳ අංකුර ඇති ස්ථානද සහිතව කැබලි කර එම බෝ කරන ලද කොටස්වල කැපූ පෘෂ්ඨයේ ආරක්‍ෂක දිලීර නාශක තවරා මුල් ඇද්දවීම සඳහා යොදා ගන්නා මාධ්‍යක සිටුවා පැළෑටි යට කර ගත යුතුය.
*කුඩා අල සහිත බිගෝනියාවල අංකුර හට ගන්නා ස්ථාන සහිතව කැබලි කර එම කැබලි වෙන් වෙන්ව සිටුවීම මඟින්  
*අල වැනි භූගත කොටස් වෙන් කර ගැනීම මගින්

උදාඃ රයිසෝම (කඳ) වලින් සමන්විත බිගෝනියා

*බීජ මඟින් (මල් පිපෙන බිගෝනියා)

උදාඃ වැක්ස්, රතු මුතු කැරලි ලෝකස්

==වගා මාධ්‍යය සකස් කරන ආකාරයඃ==
	බිගෝනියා මුල් අද්දවා ගැනීමට භාවිත කළ යුතු වන්නේ, පසේ රළු වැලි සහ කොම්පෝස්ට් 1:1 අනුපාතයට සකස් කර ගත් අකුරු මාධ්‍යයකි. හොඳින් වතුර බැස යාමට සිඳුරු ඇති කළ අඟල් 8ක්වත් පළලැති
පොළිතීන් මලු හෝ එවන් විශ්කම්භයක් සහිත මැටි හෝ සිමෙන්ති මල් පෝච්චි භාවිත කළ යුතු වේ. එසේම, මෙම බඳුන්හි අඩිය මත ගල් ඇහිරීමෙන් වැඩිපුර ජලය බැස යාමට ඉඩ සැලසෙන අතර ජලය රැඳී තිබීම මෙම ශාඛවලට අහිතකරය.රෝපණ මාධ්‍යය ස්වල්ප තෙතමනයකින් රැඳී තිබීම මූලීකව පෑදීගෙන එන කුඩා අංකුරයට හිතකරය. 

[[රූපය:පැල_සිටුවීම.jpg|thumb|right|200px|පැළ සිටුවන ආකාරය‍‍‍‍‍‍‍‍‍]]

රෝපණ මාධ්‍යය ජීවානුහරණය කර ගැනීම වඩාත් වැදගත්ය. ඒ සඳහා භාවිතයට ගනු ලබන මිශ්‍රණය හරහා විනාඩි 30ක් පමණ හුමාලය යාමට සැළැස්වීම කළ හැකිය. මෙම මාධ්‍යය හොඳින් සිසිල් වීමට හැර පැළ සිටුවීම සඳහා යොදා ගත හැකිය. පැල සිටුවීමෙන් අනතුරුව,සෙවණ සහිත ස්ථානයක තැබිය යුතු වේ. වඩාත් සුදුසු ක්‍රමය වන්නේ, ආලෝකය පෙරී වැටීමට සැළැස්විය හැකි ඉටි කොළයක් වහලට යොදා සකස් කරන ලද මැස්සක් යට හෝ පොලිතීන් වෙනුවට විනිවිද පෙනෙන වහළ සෙවිලි කිරීමට භාවිත කරන ෂීට් එකකින් සමන්විත ස්ථානයකි. කුඩා පැළෑටි සති කීපයකදී ලබා ගත හැකි අතර එම පැළෑටි වෙන වෙනම බඳුන් කළ යුතු වේ.
== බිගෝනියා වලට වැලඳෙන රෝගඃ==
*සතුන් නිසා ඇති වන රෝග-
	සතුන් නිසා විවිධ රෝග ඇති විය හැකිය. වේයන් මුල් හා භූ ගත කඳන් වලට හානි ඇති කරයි. පාලනය නොකළහොත් පැළෑටිය මැරී යයි. එසේම, වට පණුවන්ගෙන් වන හානි ද දැකිය හැකිය. ඔවුන්ගේ ආපදාවලට ලක්වූ පැළෑටිය දුර්වර්ණ වූ ලප සහිත පත්‍ර හට ගෙන ඒවා වියළී කඩා වැටේ. වට පණුවා මුල්වලට හානි කිරීම නිසා මුල් වල ගැටිති වැනි කොටස් ඇති වේ.
	ඇතැම් කුඩා සතුන් ළපටි පත්‍ර හා මල් ආහාරයට ගැනීම නිසා පැළෑටි වියළී හැකිළෙයි. දළඹුවා එවන් සතෙකි. මේ සියල්ලක්ම 
පාලනයට රසායනික පළිබෝධනාශක වෙළඳපොළන් ලබා ගත හැකිය.
*දිලීර රෝග-
	බිගෝනියාවලට රෝග කිපයක් වැළඳීමට ඉඩ තිබේ. මේවා බොහොමයක් දිලීර රෝග වේ. ඒ අතරින් &quot;අළුපුස්&quot; රෝගය ප්‍රධාන වේ.මෙම රෝගයේදී දුඹුරු වර්ණයේ පැල්ලම් පත්‍රවල සහ මල්වල ඇති වේ. තවත් රෝගයක් ලෙස &quot;කුඩුපුස්&quot; රෝගය ( Powder milted) හැඳින්විය හැකිය. මෙහිදී පත්‍ර මත ලප ඇති වී ඒ මත සුදු වර්ණ වූ කුඩක් හෝ දිලීර පැතිරේ. මුල් වල හට ගන්නා කළු වර්ණයේ මුල් කුණු වීමේ රෝගය නිසා පැළෑටි වල මුල් කළු වී  වර්ණය වෙනස් වී කුණුවීමට පටන් ගනී. එයින් පත්‍ර දුර්වර්ණ වී වියළේ.

තවත් දිලීර රෝගයක් ලෙස, පාදස්ථ කුණුවීමේ රෝගය දැක්විය හැකිය. මෙහිදී, කුඩාවට හට ගන්නාබිජ වලින් ඇති වන පැළෑටි වලට හානි ඇති වේ. එම නිසා මෙම පැළෑටිය පෘෂ්ඨය අසලින්ම කඩා වැටේ.

[[රූපය:පාදස්ථ_කුණුවී.jpg|thumb|200px|right|පාදස්ථ කුණුවීමේ රෝගයට ලක්වී]]
ලප ඇති වීමේ රෝගය ඇති වූ විට බුබුළු මෙන් මෘදුව පත්‍ර මත ලප ඇති වී මේවා විශාල වී එකින් එක සම්බන්ධවීමෙන් මුළු පත්‍රයම දුඹුරු වී කුණු වන්නට පටන් ගනී.
*වයිරස් රෝග-
	මෙම රෝග ද බිගෝනියා වගාවට වඩාත් අහිතකර වේ. මෙහිදී, පත්‍රයේ නාරටි කහ වර්ණ වී කැපී පෙනෙන ජාලයක් ලෙස ඇති කරන &quot;මොසේන්&quot; වයිරසය ද කහ වර්ණයෙන් දිස්වන මුදු වැනි වළලු ඇති කරන ලප වියළීමේ රෝගය ද දැක්විය හැකිය.
==රෝග වලට ප්‍රතිකාරඃ==
	වයිරස් රෝග වැළඳුණ විට ඒටා පාලනය කිරීමට රසායනික පාලන ක්‍රමයක් නොමැති නිසා එවැනි පැළෑටි විනාශ කර දැමීම තමන්ගේ වගාව ආරක්‍ෂා කිරීමට ඇති හොඳම ක්‍රමයයි.
	බැක්ටීරියා රෝග තරමක් දුරට දිලීර නාශක වලින් පාලනය වුවත්, බොහෝවිට ඒවා පාලනය කිරීමට අපහසු වේ. එමනිසා, පැළෑටිය ගලවා සුද්ධ කර රෝගී කොටස් ඉවත් කර පිරිසිදු මාධ්‍යයක් සකසා නැවත සිටුවීම කළ යුතුය. ජලය යෙදීම වඩාත් පාලනයකින් යුතුව කළ යුතුය.

==පින්තූර ගැලරිය==

===Rhizomatous බිගෝනියා===

&lt;gallery&gt;


රූපය:රෛසෝම_බිගෝනියා_leprechaum.jpg|Leprechaum
රූපය:රෛසෝම_බිගෝනියා_HotTamaleBegonia.jpg|Hot Tamale Begoniya
රූපය:Rhz.jpg
රූපය:Rhizo_1.jpg
රූපය:Rh_2.jpg|Bunch berry
රූපය:Rh_3.gif
රූපය:Rh_4.jpg
රූපය:Rh_8.JPG
&lt;/gallery&gt;
===Tyberous බිගෝනියා===
&lt;gallery&gt;
රූපය:Tuberous_Sabel_keenaවර්ගය.jpg
රූපය:Tub_2.jpg
රූපය:Tub_3.jpg
රූපය:Tub_4.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Fiberous Rooted බිගෝනියා===
&lt;gallery&gt;
රූපය:Fiber_rooted_ornament.gif
රූපය:Fib_2.jpg
රූපය:Fib 1.jpg
රූපය:Fib_6.gif

&lt;/gallery&gt;
==මූලාශ්‍ර==
&quot;විසිතුරු ශාඛ පත්‍ර වගාව&quot; - පේරාදෙණිය ජාතික උද්භිද උද්‍යාන ප්‍රකාශනය

සිරිකත පුවත්පත - මාසික සඟරාව
==අඩවියෙන් පිටත පිටු==
[http://www.kartuz.com/c/2BEG08/Rhizomatous+Begonias+Miniature.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080522105214/http://www.kartuz.com/c/2BEG08/Rhizomatous+Begonias+Miniature.html |date=2008-05-22 }}</text>
      <sha1>5ypsfxy2u3m8ppm2vf3bilb0u8spw9k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795390</id>
      <parentid>795384</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19895" sha1="jimhoeuqa3nv7rcnxr5uzvkrv7r1nt1" xml:space="preserve">
{{Unreferenced}}

==හැඳින්වීම==
[[රූපය:ආකන්දීය_මුල්_සහිත_Tuberousබිගෝනියා.jpg|center|400px]]

	කුලයඃ බිගෝනියාසේ

	බිගෝනියා විශේෂ හයදහසකටත් වඩා හඳුනා ගෙන ඇති අතර, ඒවා සියල්ලක්ම පා‍හේ අප්‍රිකාවේ හා  බ්‍රසීලයේ සම්භවය ලබා ඇත. නොයෙකුත් වර්ණවලින් සහ නොයෙක් හැඩයෙන් යුතු බිගෝනියා  වර්ග රාශියක්වේ. 

මුල් පද්ධතියේ ස්වභාවය අනුව බිගෝනියා ප්‍රධාන ආකාර 03කට වර්ග කරයි.
 
1) තන්තුමය මුල් සහිත බිගෝනියා (Fibrous rooted)

		මේවායේ පත්‍රය, වයනය හා වර්ණය අතින් පුළුල් පරාසයක විචලනයක් දක්වයි. බොහෝ විශේෂයන්ගේ කුඩා පොකුරු ලෙසින් ආකර්ෂණීය පුෂ්ප හට ගනී.

	2) රෛසෝමීය මුල් සහිත බිගෝනියා (Rhizomatous)

		මේවායේ කඳ ඝනකම්ය. පොළව මතුපිට ඔස්සේ වර්ධනය වේ. පත්‍ර ආකාරය හා වර්ධනය අතින් විචලනයක් දක්වයි.

	3) ආකන්දීය මුල් සහිත බිගෝනියා (Tuberous)

		පස තුළ වූ ආකන්දීය කඳකි.
සෑම බිගෝනියා වර්ගයකටම ආලෝකය අවශ්‍යය ය. ක්‍ෂණික උෂ්ණත්ව වෙනස්වීම් වලට ඔරොත්තු නොදේ. සෑම වර්ගයක් සඳහාම ආර්ඳ්‍රතාවක් ලබා දිය යුතුය.තන්තුමය මුල් සහිත බිගෝනියා සූර්යාලෝකය සහිත වූ උණුසුම් තත්ව ප්‍රිය කරයි. එහෙත්, නිවෙස් තුළ වගා කරන ශාඛයක් වන බිගෝනියා ඍජු සූර්යාලෝකයට ඔරොත්තු නොදේ. බිගෝනියා වර්ග ලංකාවේ ජනප්‍රිය වූයේ විචිත්‍ර පැළෑටියක් ලෙසිනි. විශේෂයෙන්ම,ඒවායේ පත්‍ර වල තිබූ සිත්ඇදගන්නා සුළු බව නිසාය. මෙම පැළෑටි කාණ්ඩයෙන් වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ, පහත වර්ගයන්ය.

*බිගෝනියා මැයෝනියා
*අයන් ක්‍රොස්
*බෙගෝනියා එරික් ක්‍රොෆයිලා
*සැල්ඩි බිගෝනියා
*රෙක්ස් හර්මැක්ට්
*හිස් මැජස්ට්
*බෙගෝනියා රෙක්ස් ඉම්පීරියල්
*බිගෝනියා ඉන්කාගා
*රෙක්ස් ඒබල් කැරට්
*රෙක්ස් යූල්ටයිල්

		නත්තල් සමයේ සහ ඒ සමඟ එළඹෙන නව වර්ෂය තුළදී පහත බිගෝනියා වර්ග ජනප්‍රිය වේ.

*යූල්ටයිල්
*ටෙරි කිස්ටන්
*හැපි නිව් ඉයර්
[[රූපය:Yello_tuber_buterfly.jpg|230px]][[රූපය:Yello_tuber_buterfly.jpg|200px]][[රූපය:Yello_tuber_buterfly.jpg|150px]][[රූපය:Yello_tuber_buterfly.jpg|100px]]
==බිගෝනියා වර්ගඃ==
	බිගෝනියා වර්ග වර්ණය, පත්‍රවල හැඩය අනුව හා මල් පිපෙන බිගෝනියා ලෙස වර්ග කළ හැකිය.
	
===වර්ණය අනුව===
		මේවා මෘදු කොටස්වලින් සමන්විත බහු වාර්ෂික එනම්, සැමදා පත්‍රදරන හෝ එක්තරා  කාලයකදී පත්‍ර හැලෙන පැළෑටි කාණ්ඩයකි. මෙම කාණ්ඩයේ සමහරක් සාමාජිකයන් ඉතා ලස්සන වර්ණ රටාවලින් යුක්ත වේ. මෙම වර්ණය කොළය වටා හෝ කොළය මැඳ හෝ කොළය පුරා හෝ ඉරිතැලීම් ආකාරයෙන්දැකිය හැකිය. නොයෙක් වර්ණවලින් යුක්ත කොළ මතුපිට රළු ගතියෙන් යුක්තය. එහෙත්, පත්‍ර පුරා දිවෙන කෙඳි නිසා  දිලිසෙන ගතියක් දක්නට ලැබේ. සමහර පත්‍රවල මතුපිට එළියට නෙරා ගිය ගැටිති වැනිදේවලින් සමන්විත නිසා  ඒකාකාරී බවක් ඇති නොවේ. සමහරක් වර්ග පත්‍රයේ කෙළවර කැරලි ගැසී නොයෙක් දිශාවන්ට නෙරා ගිය බවක්  දක්නට ලැබේ. තනි වර්ණ මෙන්ම කළු සහ අළු මිශ්‍රව පත්‍ර පවතී. නැතිනම් ලා ඔලිව් වර්ණයෙන් ද යුතු වේ. රතු හා කොළ කළවම් වූ ඒවාද පවතී.

උදාඃ බෙගෝනියා රෙක්ස් ප්‍රැන්සිස් ප්‍රභේදය

බෙගෝනියා ලිස්ටිඩා

===පත්‍රවල හැඩය අනුව===
		හැඩය බලන විට වකුගඩු හැඩයෙන් ඇතිවන පත්‍ර,  සිහින් තට්ටු ගන්නා පත්‍ර,ගස්ලබු හැඩය  ගන්නා පත්‍ර, බෝ කොළ වැනි හැඩය සහිත පත්‍ර, තරු හා ත්‍රිකෝණ හැඩයෙන් යුතු පත්‍ර හා දිගටි පත්‍රවලින් යුත් බිගෝනියා පවතී. එසේම,හබරල කොළ දෙකක් එකට එක්වූ ආකාරයේ දිගටි පත්‍ර ද පවතී.

===මල් පිපෙන බිගෝනියා===
මල් හට ගන්නා බිගෝනියා පහත පරිදි දැක්විය හැකිය.

[[රූපය:Tub.gif|thumb|right|200px|බිගෝනියා වගාව]]
නන්ස්ටොප් බිගෝනියා
මල්ටිෆ්ලෝරා බිගෝනියා
	මෙම පැළෑටිවල පත්‍ර ඔලිව් වර්ණයෙන් උඩු පැත්ත ද යටි පැත්ත මෙරුන් වර්ණයට හුරු වර්ණයකින් ද  යුක්ත වේ. මේවායේ බොහෝවිට ඕවලාකාර හැඩයෙන් යුත් පත්‍ර හට ගනී. මේවායේ පිපෙන මල් කුඩාවූ පොකුරු  ලෙස හට ගනී. තද රතු, රෝස, තැඹිලි හා කහ සාමාන්‍ය පොදු වර්ණයන්ය. 

උදාඃ තැඹිලි වර්ණය - ස්කොලෙමා ප්‍රභේදය
රෝස වර්ණය - ලින්ඩා ප්‍රභේදය

බිගෝනියා මල් හට ගන්නා විවිධ ප්‍රභේද -
*සෙම්පෆ්ලෝරන්ස්
*ටයිඩ වියිටුඩා
*වැක්ස්
*ස්කැන්ඩිරන්වියන්
*සුදු සහ රතු රෝස සුදු කොමට් 
*රතු මුතු කැරලි ලෝකස්
*රෝස් බඩ්
*බිකේට්ස් එලිගන්ඩ්

==බිගෝනියා ප්‍රචාරණයඃ==
	බිගෝනියා පැළ ව්‍යාප්ත කර ගැනීමට විවිධ ක්‍රම භාවිත කරයි.
*බිගෝනියා පැළයක නටුවක් සහිත කොළයක් සිටුවීමෙන්
*පත්‍ර නාරට් කපා ඒවා සිටුවීමෙන්
			පත්‍ර නාරටි එයින් යටවන ලෙස හරහට පත්‍රය කපා එම කැපූ ස්ථානය පසට යටවන සේ තැබිමෙන් පැළෑටි බෝ කර ගත හැකිය. එසේත් නැතිනම්, පත්‍රය නාරටියත් සමඟ කැබලි වලට කපා එනම්, එක්  එක් කොටස වෙන් වෙන්ව නාරටි කොටස පසට යටවන සේ තැන්පත් කොට එයින්ද පැළ ලබා ගත හැකිය. ඛණ්ඩනයෙන් පැළෑටි සකස් කරන විට රයිසෝම බිගෝනියා වර්ගවල එම භූගත කඳ අංකුර ඇති ස්ථානද සහිතව කැබලි කර එම බෝ කරන ලද කොටස්වල කැපූ පෘෂ්ඨයේ ආරක්‍ෂක දිලීර නාශක තවරා මුල් ඇද්දවීම සඳහා යොදා ගන්නා මාධ්‍යක සිටුවා පැළෑටි යට කර ගත යුතුය.
*කුඩා අල සහිත බිගෝනියාවල අංකුර හට ගන්නා ස්ථාන සහිතව කැබලි කර එම කැබලි වෙන් වෙන්ව සිටුවීම මඟින්  
*අල වැනි භූගත කොටස් වෙන් කර ගැනීම මගින්

උදාඃ රයිසෝම (කඳ) වලින් සමන්විත බිගෝනියා

*බීජ මඟින් (මල් පිපෙන බිගෝනියා)

උදාඃ වැක්ස්, රතු මුතු කැරලි ලෝකස්

==වගා මාධ්‍යය සකස් කරන ආකාරයඃ==
	බිගෝනියා මුල් අද්දවා ගැනීමට භාවිත කළ යුතු වන්නේ, පසේ රළු වැලි සහ කොම්පෝස්ට් 1:1 අනුපාතයට සකස් කර ගත් අකුරු මාධ්‍යයකි. හොඳින් වතුර බැස යාමට සිඳුරු ඇති කළ අඟල් 8ක්වත් පළලැති
පොළිතීන් මලු හෝ එවන් විශ්කම්භයක් සහිත මැටි හෝ සිමෙන්ති මල් පෝච්චි භාවිත කළ යුතු වේ. එසේම, මෙම බඳුන්හි අඩිය මත ගල් ඇහිරීමෙන් වැඩිපුර ජලය බැස යාමට ඉඩ සැලසෙන අතර ජලය රැඳී තිබීම මෙම ශාඛවලට අහිතකරය.රෝපණ මාධ්‍යය ස්වල්ප තෙතමනයකින් රැඳී තිබීම මූලීකව පෑදීගෙන එන කුඩා අංකුරයට හිතකරය. 

[[රූපය:පැල_සිටුවීම.jpg|thumb|right|200px|පැළ සිටුවන ආකාරය‍‍‍‍‍‍‍‍‍]]

රෝපණ මාධ්‍යය ජීවානුහරණය කර ගැනීම වඩාත් වැදගත්ය. ඒ සඳහා භාවිතයට ගනු ලබන මිශ්‍රණය හරහා විනාඩි 30ක් පමණ හුමාලය යාමට සැළැස්වීම කළ හැකිය. මෙම මාධ්‍යය හොඳින් සිසිල් වීමට හැර පැළ සිටුවීම සඳහා යොදා ගත හැකිය. පැල සිටුවීමෙන් අනතුරුව,සෙවණ සහිත ස්ථානයක තැබිය යුතු වේ. වඩාත් සුදුසු ක්‍රමය වන්නේ, ආලෝකය පෙරී වැටීමට සැළැස්විය හැකි ඉටි කොළයක් වහලට යොදා සකස් කරන ලද මැස්සක් යට හෝ පොලිතීන් වෙනුවට විනිවිද පෙනෙන වහළ සෙවිලි කිරීමට භාවිත කරන ෂීට් එකකින් සමන්විත ස්ථානයකි. කුඩා පැළෑටි සති කීපයකදී ලබා ගත හැකි අතර එම පැළෑටි වෙන වෙනම බඳුන් කළ යුතු වේ.
== බිගෝනියා වලට වැලඳෙන රෝගඃ==
*සතුන් නිසා ඇති වන රෝග-
	සතුන් නිසා විවිධ රෝග ඇති විය හැකිය. වේයන් මුල් හා භූ ගත කඳන් වලට හානි ඇති කරයි. පාලනය නොකළහොත් පැළෑටිය මැරී යයි. එසේම, වට පණුවන්ගෙන් වන හානි ද දැකිය හැකිය. ඔවුන්ගේ ආපදාවලට ලක්වූ පැළෑටිය දුර්වර්ණ වූ ලප සහිත පත්‍ර හට ගෙන ඒවා වියළී කඩා වැටේ. වට පණුවා මුල්වලට හානි කිරීම නිසා මුල් වල ගැටිති වැනි කොටස් ඇති වේ.
	ඇතැම් කුඩා සතුන් ළපටි පත්‍ර හා මල් ආහාරයට ගැනීම නිසා පැළෑටි වියළී හැකිළෙයි. දළඹුවා එවන් සතෙකි. මේ සියල්ලක්ම 
පාලනයට රසායනික පළිබෝධනාශක වෙළඳපොළන් ලබා ගත හැකිය.
*දිලීර රෝග-
	බිගෝනියාවලට රෝග කිපයක් වැළඳීමට ඉඩ තිබේ. මේවා බොහොමයක් දිලීර රෝග වේ. ඒ අතරින් &quot;අළුපුස්&quot; රෝගය ප්‍රධාන වේ.මෙම රෝගයේදී දුඹුරු වර්ණයේ පැල්ලම් පත්‍රවල සහ මල්වල ඇති වේ. තවත් රෝගයක් ලෙස &quot;කුඩුපුස්&quot; රෝගය ( Powder milted) හැඳින්විය හැකිය. මෙහිදී පත්‍ර මත ලප ඇති වී ඒ මත සුදු වර්ණ වූ කුඩක් හෝ දිලීර පැතිරේ. මුල් වල හට ගන්නා කළු වර්ණයේ මුල් කුණු වීමේ රෝගය නිසා පැළෑටි වල මුල් කළු වී  වර්ණය වෙනස් වී කුණුවීමට පටන් ගනී. එයින් පත්‍ර දුර්වර්ණ වී වියළේ.

තවත් දිලීර රෝගයක් ලෙස, පාදස්ථ කුණුවීමේ රෝගය දැක්විය හැකිය. මෙහිදී, කුඩාවට හට ගන්නාබිජ වලින් ඇති වන පැළෑටි වලට හානි ඇති වේ. එම නිසා මෙම පැළෑටිය පෘෂ්ඨය අසලින්ම කඩා වැටේ.

[[රූපය:පාදස්ථ_කුණුවී.jpg|thumb|200px|right|පාදස්ථ කුණුවීමේ රෝගයට ලක්වී]]
ලප ඇති වීමේ රෝගය ඇති වූ විට බුබුළු මෙන් මෘදුව පත්‍ර මත ලප ඇති වී මේවා විශාල වී එකින් එක සම්බන්ධවීමෙන් මුළු පත්‍රයම දුඹුරු වී කුණු වන්නට පටන් ගනී.
*වයිරස් රෝග-
	මෙම රෝග ද බිගෝනියා වගාවට වඩාත් අහිතකර වේ. මෙහිදී, පත්‍රයේ නාරටි කහ වර්ණ වී කැපී පෙනෙන ජාලයක් ලෙස ඇති කරන &quot;මොසේන්&quot; වයිරසය ද කහ වර්ණයෙන් දිස්වන මුදු වැනි වළලු ඇති කරන ලප වියළීමේ රෝගය ද දැක්විය හැකිය.
==රෝග වලට ප්‍රතිකාරඃ==
	වයිරස් රෝග වැළඳුණ විට ඒටා පාලනය කිරීමට රසායනික පාලන ක්‍රමයක් නොමැති නිසා එවැනි පැළෑටි විනාශ කර දැමීම තමන්ගේ වගාව ආරක්‍ෂා කිරීමට ඇති හොඳම ක්‍රමයයි.
	බැක්ටීරියා රෝග තරමක් දුරට දිලීර නාශක වලින් පාලනය වුවත්, බොහෝවිට ඒවා පාලනය කිරීමට අපහසු වේ. එමනිසා, පැළෑටිය ගලවා සුද්ධ කර රෝගී කොටස් ඉවත් කර පිරිසිදු මාධ්‍යයක් සකසා නැවත සිටුවීම කළ යුතුය. ජලය යෙදීම වඩාත් පාලනයකින් යුතුව කළ යුතුය.

==පින්තූර ගැලරිය==

===Rhizomatous බිගෝනියා===

&lt;gallery&gt;


රූපය:රෛසෝම_බිගෝනියා_leprechaum.jpg|Leprechaum
රූපය:රෛසෝම_බිගෝනියා_HotTamaleBegonia.jpg|Hot Tamale Begoniya
රූපය:Rhz.jpg
රූපය:Rhizo_1.jpg
රූපය:Rh_2.jpg|Bunch berry
රූපය:Rh_3.gif
රූපය:Rh_4.jpg
රූපය:Rh_8.JPG
&lt;/gallery&gt;
===Tyberous බිගෝනියා===
&lt;gallery&gt;
රූපය:Tuberous_Sabel_keenaවර්ගය.jpg
රූපය:Tub_2.jpg
රූපය:Tub_3.jpg
රූපය:Tub_4.jpg
&lt;/gallery&gt;
===Fiberous Rooted බිගෝනියා===
&lt;gallery&gt;
රූපය:Fiber_rooted_ornament.gif
රූපය:Fib_2.jpg
රූපය:Fib 1.jpg
රූපය:Fib_6.gif

&lt;/gallery&gt;
==මූලාශ්‍ර==
&quot;විසිතුරු ශාඛ පත්‍ර වගාව&quot; - පේරාදෙණිය ජාතික උද්භිද උද්‍යාන ප්‍රකාශනය

සිරිකත පුවත්පත - මාසික සඟරාව
==අඩවියෙන් පිටත පිටු==
[http://www.kartuz.com/c/2BEG08/Rhizomatous+Begonias+Miniature.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080522105214/http://www.kartuz.com/c/2BEG08/Rhizomatous+Begonias+Miniature.html |date=2008-05-22 }}</text>
      <sha1>jimhoeuqa3nv7rcnxr5uzvkrv7r1nt1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාවේ ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10477</id>
    <revision>
      <id>795410</id>
      <parentid>795239</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/RSpathum|RSpathum]] ([[User talk:RSpathum|සාකච්ඡාව]]) ගේ සංස්කරණයන්  [[User:Lee|Lee]] ගේ අවසන් අනුවාදය වෙත ප්‍රතිවර්තනය කෙරිණි</comment>
      <origin>663521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7785" sha1="chgal7rq5xv0b4bcvcuth2n7u1edah2" xml:space="preserve">{{පිටපත සංස්කරණය|date=මැයි 2024}}
විල්හෙල්ම් රොන්ජන් විසින් X කිරණ සොයාගැනීමෙන් පසුව, බොහෝ විද්‍යාඥයන් (අයනීකරණ විකිරණය) සඳහා උත්සුක විය. සුථර දීපනය සහ ඡායාරූප තහඩුවේ කළු වීම අතර සම්බන්ධය අධ්‍යයනය කළ හෙන්රි බෙකරෙල් ඒ අතර එක් පුද්ගලයෙක් විය. කිසිදු බාහිර  ශක්තියක් නොමැතිව යුරේනියම් විසින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන කිරණ ඡායාරූප තහඩුව කළු පැහැති කිරීමට හැකියාවක් ඇතැයි බෙකරෙල් සොයාගත් කල්හි , විකිරණශීලීතාවය සොයා ගන්නා ලදී. (පැරීසියේ සේවය කරන) මාරි කියුරි සහ ඇයගේ සැමියා පියෙර් කියුරි විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍ය  දෙකක් අශුද්ධ යුරේනියම්වලින් වෙන් කරන ලදී. ඔවුන් විකිරණමිතික ක්‍රම යොදා ගනු ලැබුවේ සෑම රසායනික වෙන්කිරීමකදීම  විකිරණශීලීතාවය ගමන් කරනු ලබන්නේ කුමන මාර්ගයකදැයි හඳුනාගැනීමටයි. යුරේනියම් ශුද්ධ ලෝහය ඔවුන් එකල ප්‍රසිද්ධ නොයෙකුත් රසායනික සංයෝගවල විකිරණශීලීතාවය මණින ලදී. ඉන්පසු ඔවුන් මෙම විකිරණශීලී කුඩා අංශු තවත් කුඩා කොටස්වලට වෙන් කළ අතර මෙලෙස සිදු කරන ලද්දේ විශේෂිත ක්‍රියාවලියක් සිදු කිරීමට කුඩා කොටස්වලට වෙන් කළ යුතු බැවිනි. (විකිරණශීලීතාවය , ස්කන්ධයෙන් බෙදන ලදී) මේ ආකාරයට ඔවුන් පොලෝනියම් සහ රේඩියම් වෙන් කරන ලදී. 1901 වර්ෂයේ දී අවධානයට යොමු වූ පරිදි මේ ආකාරයට ඉතා විශාල ප්‍රම‍ාණයේ විකිරණ මිනිසුන්ට හානිදායක විය හැකිය. බෙකරෙල් විකිරණ සාම්පලයක් තම සාක්කුවේ දමාගෙන යෑමට පුරුදු වී සිටි අතර, මේ නිසා විකිරණ විශාල ප්‍රමාණකට නිරාවරණය වීමෙන් විකිරණශීලී පිලිස්සීම්වලට ඔහු ලක් විය. මෙම ආපදාව හේතුවෙන් විකිරණවල ඇති ජීව විද්‍යාත්මක ගුණ අධ්‍යයනය කිරීමට පෙළඹුණ අතර, එයින් පසුව වෛද්‍ය ප්‍රතිකාරවල ද දියුණුවක් ඇති විය. මාරි කියුරිගේ දියණිය (ඉරේන් ජෝලියට් කියුරි) සහ ඇයගේ සැමියා විකිරණශීලීභාවය “නිර්මාණය” කිරීමේ ප්‍රමුඛයන් වූහ. ප්‍රෝටෝනවලින් අධික නයිට්‍රජන් සමස්ථානිකයක් නිර්මාණය සඳහා ඔවුහු ඇල්ෆා සංඝටක බොරෝන් සමග විචර්ෂණය කළහ. මෙම සමස්ථානිකය පොසිටෝන නිකුත් කරයි. මීට අමතරව, නව විකිරණශීලී සමස්ථානියක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා ඔවුන් ඇලුමිනියම් සහ මැග්නීසියම් නියුට්‍රෝන සමග විචර්ෂණය කරන ලදී. කැන‍ඩාවේ සහ එංගලන්තයේ වැඩ කරමින් සිටි, [[අර්නස්ට් රදර්ෆර්ඩ්]] පෙන්ණුම් කරන ලද්දේ විකිරණශීලීභාවයේ පරිහානිය සරල සමීකරණයක් මගින් විස්තර කළ හැකි බවයි. (ප්‍රථම පන්තියේ රේඛීය ව්‍යුත්පන්න සමීකරණයක් වර්තමානයේ හඳුන්වනු ලබන්නේ ප්‍රථම පන්තියේ චාලක ශක්තිය ලෙසයි) මෙයින් අදහස් කරනු ලබන්නේ දෙනු ලබන විකිරණ සංඝටක අර්ධ ජීවකාලය ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙන බවයි. (යම් මූලයක අඩංගු විකිරණ ප්‍රමාණය භාගයකින් අඩු කිරීමට ගන්නා කාලය) ඔහු විසින් ඇල්ෆා, බීටා හා ගැමා විකිරණ යන පද හඳුන්වා දෙන ලදී. ඔහු නයිට්‍රජන් , ඔක්සිජන් බවට පත් කළේය. එමෙන්ම විශේෂයෙන්ම ගයිගර් මාර්ස්ඩන් පරීක්ෂණය (ස්වර්ණ පත්‍ර පරීක්ෂණය) පරමාණුවක “ප්ලම් පුඩිම -ආකාරය” වැරදි බව පෙන්ණුම් කළේය. මෙම ප්ලම් - පුඩිම ආකාරය යෝජනා කරන ලද්දේ 1904 දී ජේ.ජේ. තොම්සන් විසිනි. මෙහිදී පරමාණුව සකස් වී ඇත්තේ සෘණ ආරෝපිත ඉලෙක්ට්‍රෝන තුලිත කිරීමට සකස් වූ ධන ආරෝපිත  “වළාකුලක්” මගිනි. රදර්ෆර්ඩ්ට නම්, ස්වර්ණ පත්‍ර පරීක්ෂාවෙන් අදහස් කෙරෙනුයේ, මුලින්ම පරමාණුවේ රදර්ෆර්ඩ්ගේ ආකෘතියට අනුව ද ඉන් පසුව ක්‍රමයෙන් බොහර් ආකෘතියට අනුව  ධන ආරෝපිත සීමා වන්ගේ ඉතා කුඩා න්‍යෂ්ටියකට පමණක් බවද ඉන්පසුව ක්‍රමයෙන් බෝර්  ආකෘතියට අනුව ධන න්‍යෂ්ටිය වටා ඍණ ඉලෙක්ට්‍රෝන වටවී ඇති බවත් සඳහන් වුනි.

== References ==
http://en.wikipedia.org/wiki/Nuclear_chemistry#Early_history

[[ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාව]]
[[Category:රසායන විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>chgal7rq5xv0b4bcvcuth2n7u1edah2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විලියම් ගොපල්ලව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12968</id>
    <revision>
      <id>795353</id>
      <parentid>728298</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8438" sha1="9u534f8ncmea956xmiwmlr1yjvxvhzv" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි
| honorific-prefix  = අතිගරු
| native_name       ={{nobold|{{lang|ta|வில்லியம் கோப்பல்லாவ}}}}&lt;br /&gt;{{nobold|{{lang|en|William Gopallawa}}}}
|order          = [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති|ශ්‍රී ලංකාවෙහි]] [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු ලැයිස්තුව|1වන ජනාධිපතිවරයා]]
|image          = President John F. Kennedy Meets with Ambassador of Ceylon William Gopallawa (cropped).jpg
|imagesize=
|term_start     = 1972 [[මැයි]] 22
|term_end       = 1978 [[පෙබරවාරි]] 4
| primeminister       = {{Plainlist|
* [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]]
* [[ජේ. ආර්. ජයවර්ධන]]
}}
| predecessor         = ''තනතුර පිහිටුවා ඇත'' {{small|[[දෙවන එලිසබෙත් රැජිණ|දෙවන එලිසබෙත් මහරැජිණ]] [[ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය නායකයෝ ලැයිස්තුව#මහරජ (1948–1972)|ලංකාවෙහි රැජිණ ලෙස]]}}
|successor      = [[ජේ. ආර්. ජයවර්ධන]]
| order2        = [[ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාර|ලංකාවෙහි 4වන අග්‍රාණ්ඩුකාර]]
| president2    = 
| deputy2       = 
| term_start2   = 2 මාර්තු 1962
| term_end2     = 1972 මැයි 22
| predecessor2  = [[ඔලිවර් ගුණතිලක]]
| successor2    = තනතුර අහෝසියි
| order3        = 5 වන [[නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානය#සභාපතිවරුන්|නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මහ ලේකම්]]
| term_start3   = 16 අගෝස්තු 1976
| term_end3     = 4 පෙබරවාරි 1978
| predecessor3  = හවුරි බූමෙඩියන්
| successor3    = [[ජූනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන]]
|birth_date     = {{birth date|1897|9|17|df=y}} 
|birth_place    = [[මාතලේ]], [[බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව]]
| death_date    = 31 ජනවාරි 1981 &lt;br&gt; (වයස 83)
|death_place    = [[කොළඹ]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|spouse         = සීලවතී රඹුක්වැල්ල
|children       = 5
|alma_mater     = [[ධර්මරාජ විද්‍යාලය, මහනුවර]]
|party          =
|religion       = [[බුද්ධාගම]]
}}

'''විලියම් ගොපල්ලව''' ලංකාවේ අවසාන අග්‍රාණ්ඩුකාරයා වු අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම විධායක නොවන ජනාධිපති ද විය. ( නාමික විධායක ) 1972 දි ලංකාව ජනරජයක් වු බවට පත්විමෙන් පසු ජනාධිපති ධුරයට පත් වු ඔහු අපක්ෂපාති හා ගෞරවනීය රාජ්‍ය නායකයෙකු ලෙස ද ප්‍රසිද්ධියට පත්වි ඇත.

ක්‍රි.ව. 1926 දී [[මාතලේ]] නගර සභා ඡන්දයෙන් ජයගත් ගොපල්ලව වසර 13 ක කලයක් සහ දිගට එහි සේවය ‍කළේය. ඔහු මාතලේ නගර සභාවේ සභාපති ලෙස වසර පහක් සේවය කළ අතර එවකට සිටි ළාබලම සභාපතිද විය. 1936  මාතලේ ඡන්දයේ අසාර්ථක වුවද 1939 ද මහනුවර නගර සභාව ඇති කිරිමෙන් පසු එහි ප්‍රථම නගර සභා කොමසාරිස් වරයා ලෙස විලියම් ගොපල්ලව පත් විය. දෙවෙනි ලෝක යුද්ධය පැවති කාලය පුරාම ඔහු එම පදවිය දැරිය. 1951 දී කොළඹ නගර සභා කොමසාරිස් ලෙස සේවයට පත්වු ගොපල්ලව 1957 දි එම පදවියෙන් ඉල්ලා අස්විය. 

1958 ජුනි 18 දා එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී බණ්ඩාරනායක රජය, චිනය රජය සම&quot; තාතාපති සබදතා ඇති කරගත් අවස්ථාවේ චීන තානාපති ලෙස පත් කර යැවිණි.  1961 සැප් 7 දින සිට යලි කැදවු ඔහු ඇමරිකාවේ තානාපති ලෙස පත් කෙරිණ. 1962 වන තෙක් ඔහු එම තනතුර සිටි අතර එම වසරේ නැවත කැදවුයේ ලංකාවේ අග්රාණ්ඩුකාර ධුරය පිරිනමිනි. 
මෙම අග්‍රාණ්ඩුකාර ධුරය 1972 වන තෙක් දැරූ අතර ඔහුගේ කාර්ය භාරය වුයේ එංගලන්තයේ රැජිණයේ නියෝජිතයා ලෙස ලංකාවේ රාජ්යරය වෙනුවෙන් පෙනි සිටිමයි.

ලංකාවේ දෙවන අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා ද වු ඔහු ප්‍රථම බෞද්ධ අග්‍රාණ්ඩුකරු ද විය. සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනිය විසින් එම පත්විම් සිදු කෙරිණි. 1965 මහ මැතිවරණයෙන් වැඩි පාර්ලිමේන්තු ආසන සංඛ්යා වක් හිමිකරගත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට රජයක් පිහිටුවිමට ආරාධනා කිරිමේ ව්යතවස්ථකාදායක තිරණය ඉතා වැදගත් විය.තමා අග්රාජණ්ඩුකාර ධුරයට පත් කරනු ලැබුවේ ශ්රි  ලංකාවේ නිදහස් පක්ෂය මගින් වුවද, ජනතා මතයට ගරු කරන ඔහු ව්යාවස්ථානුකූලව එක්සත් ජාතික පක්ෂයට බලය පැවරිමට ගත් තිරණය අතිශයින් වැදගත් වුයේ නායකත්වය පිළිබදව ඇතිවිය හැකි ව තිබු විශාල ප්‍රශ්නයක්ද මගහරවාලමිනි.

1972 දී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් වු විට එහි ප්‍රථම ජනාධිපති ධුරයට පත් වුයේ ගොපල්ලව මැතිතුමාය. 1978 පෙබරවාරි මාසයේදි ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා ප්‍රථම විධායක ජනාධිපති ධුරයට පත්කරවිමෙන් පසු ගොපල්ලව සිය තනතුරින් ඉල්ලා අස්විය.

{{ලංකාවෙහි අග්‍රාණ්ඩුකාරවරු}}
{{SriLankaPresidents}}

{{DEFAULTSORT:ගොපල්ලව, විලියම් }}

[[ප්‍රවර්ගය:1897 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1981 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන් ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]</text>
      <sha1>9u534f8ncmea956xmiwmlr1yjvxvhzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නෙළුම්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14276</id>
    <revision>
      <id>795392</id>
      <parentid>419580</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ මූලාශ්‍ර රහිත බව දැක්වෙන සැකිල්ල එක් කිරීම</comment>
      <origin>795392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6939" sha1="rvir73sqy08o0xp21jeylhmsg2z7klw" xml:space="preserve">{{Unreferenced}}
{{Taxobox
| image = Nelumbo nucifera 002.JPG
| image_caption =
| name= ''නෙළුම් මල''
|regnum = [[Plant]]ae
|unranked_divisio = [[මල් පැළය|විවෘතබීජක ශාකය]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|ordo = [[Proteales]]
| familia = [[Nelumbo]]naceae
| genus = ''[[Nelumbo]]''
| species = '''''N. nucifera'''''
| binomial = ''Nelumbo nucifera''
| binomial_authority = [[Joseph Gaertner|Gaertn.]]
| synonyms =
*''Nelumbium speciosum'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;
*''Nymphaea nelumbo''
}}

'''නෙළුම්''' යනු [[මල්]] වර්ගයකි. සියපත්, තඹර, පියුම්, පද්ම යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ද මෙම පුෂ්පයමයි.මීට අමතරව හෙළ බසින් නෙළුම් මල හැඳින්වීමට නලිනි,අරවින්දම්,නීලෝත්පලම්,සහස්ස්‍ර පත්‍රජම්,කුමුදු,කුවල්‍ය,පුණ්ඩරීක,පන්කරුහම් හා පන්කජම් සමාන පද භාවිතවේ. රතු නෙළුම් හා සුදු නෙළුම් වශයෙන් ප්‍රධාන ආකාර දෙකකින් යුක්ත මෙම පුෂ්පයට සියපත් යන නම යෙදී ඇත්තේ එහි පෙති සියයක් ඇති නිසා යැයි කියති.

බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ නෙළුම් මලට හිමි වන්නේ අද්විතීය ස්ථානයකි. [[සිදුහත් කුමරු]] නෙළුම් මල් සතක් මතින් ගමන් කළ පුවතේ සිට නොයෙකුත් අවස්ථාවන් හි දී මෙම පුෂ්පය සම්බන්ධ සිද්ධි ගණනාවක් බෞඬ සාහිත්‍යයෙහි හමු වේ.
[[සිංහල ගීත]] වල ද අපට නොයෙක් අවස්ථා වල මෙම පුෂ්පය හමු වේ. [[සිසිර සේනාරත්න]]යන්ගේ &quot;ඕළු නෙළුම් නෙරිය රඟා ලා&quot;, [[ලතා වල්පොල]]ගේ &quot;නෙළුම් මානෙල් මඩේ පිපුණත්&quot; හා [[එම්. එස්. ප්‍රනාන්දු]] හා [[ඇන්ජලීන් ගුණතිලක]] ගැයූ &quot;නෙළුම් මලේ පෙති කඩලා&quot; මෙයට උදාහරණ වශයෙන් දිය හැකි ජනප්‍රිය ගී වලින් කිහිපයකි.
නෙලුම් මල පිවිතුරු බවට [[උපමා]]ව කර ගන්නා අතරම මෙම [[ශාක]]යට අයත් [[අල]] ආහරයට ගනී. 
[[සිංහල ජන ගී]] අතර [[නෙළුම් කවි]] වැදගත් තැනක් ගනී. නමුත් ඉන් අදහස් වනුයේ නෙළුම් මල් පිළිඳව නොව නෙලීම හෙවත් කැඩීම/කැපීම යන අදහසයි.

==උද්භිද විද්‍යාව==
කොළ ජලය මතුපිට පාවෙන අතර පිපිනු නෙළුම් මල් ජලයෙන් උඩට පැමිණෙයි.මුල්, පොකුණේ හෝ ගංගා පතුලේ පස මත රෝපණය වේ.නෙළුම් වලින් ඇතැම් විශේෂ මල් හට ගන්නේ රාත්‍රී කාලයේදීය.එහෙත් වැඩිමනක් විශේෂ මල් හටගත්නේ දිවා කාලයේය.සපුෂ්ප ශාකයක් බැවින් ලිංගික ප්‍රජනනයෙන් වර්ගයා බෝකරයි.සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවේ.

==සංස්කෘතික වැදගත්කම==
බෞද්ධ හා හින්දු බැතිමතුන් නෙළුම් පූජනීය ශාකයක් වශයෙන් භාවිතයට ගනු ලබයි.

ගෞතම බුදුන් වහන්යේගේ උත්පත්තියෙන් අනතුරුව නැගීසිට සක්මන් කළ බවත් සිරි පතුළ තබන සෑම තැනකම නෙළුම් මල් පිපී සිරි පතුළ ඒ මත තැබූ බවත් බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල සදහන් වේ.

[[Image:Ravi Varma-Lakshmi.jpg|thumb|left|180px|හින්දු දෙව් දූ [[ලක්ශ්මී]] නෙලුම් මල තම ආසනය කර ගනී]]

හින්දූන්ගේ විෂ්ණු හා ලක්ෂ්මී රෝස නෙළුම් මත යෝදාගනිමින් නිර්මාණය කර ඇත. In the representation of Vishnu as Padmanabha (Lotus navel), a lotus issues from his navel with Brahma on it. Goddess Sarasvati is portrayed on a white-colored lotus.

==භාවිතයන්==
[[ගොනුව:JaRenkonLotus11R.jpg|thumb|right|නෙලුම් අල අසියාතිකයන් විසින් ආහාරයට සූදානම් කර අති ආකාරය.]]
මල්, බීජ, දළු, සහ &quot;මුල්&quot; සියලු කොටස් මෙහි ආහාරයට ගත හැකි වේ.ශ්‍රී ලංකාවේ, සිහින්ව කැපූ නෙළුම් අල පෙති පොල්කිරි සහ කුළු බඩු යොදා පිසගත් ව්‍යංජනය (නෙළුම් අල ව්‍යංජනය ) ඉතා ජනප්‍රිය ව්‍යංජනයක් ලෙස භාවිතා කරනු ලබයි.

නෙළුම් ශාකයේ විවිධ කොටස් අය්‍රර්වෙද වෛද්‍ය ක්‍රමය තුල විවිධ ඖෂධ සෑදීමට යොදා ගනී.

බෞද්ධ හා හින්දු බැතිමතුන් නෙළුම් මල් බුදුන් වහන්සේට හා දෙවියන්ට පූජා කිරීමට යොදා ගනී.

==ගැලරිය==
&lt;gallery&gt;
Image:Nelumbo-nucifera-3- 1200.jpg|රතු නෙලුම්
Image:Nelumbo-nucifera-SL.png|සුදු නෙලුම් ශ්‍රී ලංකාවේ ඔයාමඩුව ප්‍රදේශයේ වැවක පිපී තිබියදී ඡායාරූප ගත කර ඇත.
&lt;/gallery&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:මල්]]</text>
      <sha1>rvir73sqy08o0xp21jeylhmsg2z7klw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15156</id>
    <revision>
      <id>795343</id>
      <parentid>762660</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:13:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4894" sha1="o72swj7dwcqwthj4458len1730d5ngu" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරන පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික නය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්යාිපෘතිය 4 (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්යාිපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කෑගල්ල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>o72swj7dwcqwthj4458len1730d5ngu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795344</id>
      <parentid>795343</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:13:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4894" sha1="tu32n7x21jct4dgth8ad9kxb65x2c4k" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරන පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්යාිපෘතිය 4 (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්යාිපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කෑගල්ල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>tu32n7x21jct4dgth8ad9kxb65x2c4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795345</id>
      <parentid>795344</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:14:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4894" sha1="769xud81wsfsm4yw1j1o9xb0uz7noyv" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරණ පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්යාිපෘතිය 4 (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්යාිපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කෑගල්ල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>769xud81wsfsm4yw1j1o9xb0uz7noyv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795346</id>
      <parentid>795345</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:15:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4893" sha1="ad3kgfy1b7elpokdxh3va3gwasjfzo0" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරණ පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය  (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්යාිපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කෑගල්ල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>ad3kgfy1b7elpokdxh3va3gwasjfzo0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795347</id>
      <parentid>795346</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4893" sha1="nxh5ig0d3esforqjxc62or4gvphpsnu" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරණ පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය  (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කෑගල්ල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>nxh5ig0d3esforqjxc62or4gvphpsnu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795348</id>
      <parentid>795347</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4898" sha1="crmviyqb68nb32jsy8uxf54ddjj85tl" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරණ පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය  (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්‍රී  ලංකා ව්‍යාපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කෑගල්ල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>crmviyqb68nb32jsy8uxf54ddjj85tl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795349</id>
      <parentid>795348</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:17:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4881" sha1="khs7rm040wz7lwu4rdonaaresq2uczq" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරණ පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය  (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්‍රී  ලංකා ව්‍යාපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘති
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>khs7rm040wz7lwu4rdonaaresq2uczq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795350</id>
      <parentid>795349</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:17:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4882" sha1="5kohcn8ozsrl3a28dv9tvqjxhh1mtz7" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරණ පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය  (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්‍රී  ලංකා ව්‍යාපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘති
*විදුලමු ශ්‍රී ලංක ව්‍යාපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්රී  ලංකා ව්යාPපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>5kohcn8ozsrl3a28dv9tvqjxhh1mtz7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795351</id>
      <parentid>795350</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4887" sha1="r2vb5wfvnqeyw2ekui6c0z9q0o8c4i7" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරණ පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය  (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්‍රී  ලංකා ව්‍යාපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘති
*විදුලමු ශ්‍රී ලංක ව්‍යාපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්‍රී ලංක ව්‍යාපෘති (කළුතර)
*ත්රීලකුණාමල ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්යාටපෘතිය
*Clean Energy Access Improvement Project

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>r2vb5wfvnqeyw2ekui6c0z9q0o8c4i7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795352</id>
      <parentid>795351</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:19:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4850" sha1="fopvaywa8f775vmh0sq78s4ufq0lqvd" xml:space="preserve">'''ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය''' යනු  1969 අංක 17 දරණ පාර්ලි‍මේන්තු පනතින් ස්ථාපනය කරන ලද රාජ්‍යය ආයතනයකි. විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා ඒකාධිකාරී බලයක් (බොහෝ දුරට)ලැබී ඇති මෙම ආයතනය දිවයින(ශ්‍රී ලංකාව) පුරා විහිදී පවතින විශාලතම රාජ්‍ය අයතනවලින් එකකි. &lt;br /&gt;
මේ වන විට සේවකයින් 25000 ක් පමණ මෙහි සේවය කරනු ලබයියැයැයරයන අතර ඔවුනගෙන් අවම වැටුපක් ලබන අයකුට පවා රැ. 28000 ක මුදලක් හිමි වේ. ලාංකිකයින්ගෙන් 99%ට මේ වන විට විදුලිය ලබාදී ඇති අතර ඉතිරි අය සඳහා ද ඉතා ඉක්මනින් විදුලිය සැපයීම ට අවශ්‍ය කටයුතු කරමින් පවතී.&lt;br /&gt;

මේ වන විට දළ වශයෙන් දිනකට ඒකක 28000000 ක පරිභෝගික ඉල්ලුම සඳහා අවශ්‍ය සැපයුම ලංවිම විසින් සපයනු ලැබේ. එම ඒකකවලින් යම් ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික නිශ්පදකයන් විසින් සපයනු ලබන අතර එම ප්‍රමාණය හා වැස්ස අතර පරස්පර සම්බන්ධතාවයක් පවතී.
පෞද්ගලික නිශ්පදකයන්ගෙන් මිලදී ගනු ලබන ඒකක සඳහා අධික මිලක් ගෙවීමට සිදුවීම නිසාත් ඉන්ධන භාවිතයෙන් විදුලිය ජනනය කිරීමේදී අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන නිසාත් මේ වන විට ලංවිම වෙත අධික ණය බරක් පැටවී ඇත.

2009 අංක 20 දරන විදුලිබල පනත මගින් විදුලි බලය ජනනය කිරීම; සම්ප්‍රේශණය කිරීම සහ බෙදා හැරීම සඳහා නියාමන බලය [[මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව]]  වෙත පවරා ඇත. ඒ අනුව විදුලිබල මණ්ඩලය වෙතද මේ වන විට තාවකාලික බලපත්රහ නිකුත් කර ඇති අතර ඒ සඳහා අදාල අයකිරීම් මහජන උපයෝගීතා කොමිශන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතු වේ.

මේ වන විට විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් ව්යාාපෘති ගණනාවක් ආරම්භ කර ඇති අතර ඒවා අතරින් කීපයක් පහත දක්වා ඇත.

* ඉහල කොත්මලේ ජල විදුලි ව්යාවපෘතිය (ජපාන ආධාර යටතේ)

*නොරොච්චෝල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (චීන ආධාර යටතේ)
*ත්රිචකුණාමල ගල් අඟුරැ බලාගාරය (ඉන්දිය ආධාර යටතේ)
*කොළඹ නගරයට විදුලිය සැපයීමේ ව්යාරපෘතිය &lt;br /&gt;
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය  (SIDA ආධාර යටතේ)
*ගැමි විදුලි ව්‍යාපෘතිය 7 (ඉරාන ආධාර යටතේ)
*විදුලමු ශ්‍රී  ලංකා ව්‍යාපෘති (රත්නපුර)
*විදුලමු ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘති
*විදුලමු ශ්‍රී ලංක ව්‍යාපෘති (හම්බන්තොට)
*විදුලමු ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘති (මොනරාගල)
*විදුලමු ශ්‍රී ලංක ව්‍යාපෘති (කළුතර)
*ත්‍රිකුණාමලය ඒකාබද්ද යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය 

== External links ==
* http://www.ceb.lk/</text>
      <sha1>fopvaywa8f775vmh0sq78s4ufq0lqvd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නිරවි යුද්ධය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17908</id>
    <revision>
      <id>795340</id>
      <parentid>545040</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2314" sha1="f4kynv60w75gdox84qxmus8jvspnd7w" xml:space="preserve">[[File:NATO_vs._Warsaw_(1949-1990).png|right|thumb|{{legend inline|#005ED0|[[NATO]]}} සහ {{legend inline|#E40000|[[Warsaw Pact]]}} සීතල යුද සමය]]
'''නිරවි යුද්ධය''' හෙවත් '''සීතල යුද්ධය''' ({{en|Cold War}}) යනු 1945 සිට 1991 දක්වා [[ඇමෙරිකාව]],බ්‍රිතාන්‍ය,ප්‍රංශය  හා [[සෝවියට් දේශය]] අතර පැවති බල අරගලයයි.මේ සදහා බලපෑ ප්‍රධාන හේතු සාධකය ලෙස දෙවන ලෝක යුද සමය තුල මිත්‍ර ජාතීන් විසින් ඇතිකරගත් එකගතා නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක නොකිරීම හඳුනාගත හැකිය.යුරෝපය තුල ආරම්භ වූ මෙම සීතල යුද්ධය පසුව ආසියාව,මැද පෙරදිග මෙන්ම ලතින් ඇමෙරිකාව දක්වා ද ව්‍යාප්ත විය.දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු තුන්වන ලෝක යුද්දයක ආසන්නයට  ලෝකය ගෙනගිය අවස්ථාවක් ලෙස මෙම සීතල යුද්ධය නොහොත් තුෂ්ණි යුද්ධය හැඳින්විය හැකිය.සීතල යුද්දයේ ප්‍රදාන පාර්ශ්ව දෙක වූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් දේශය සෘජුව එකිනෙකට විරුද්ධව යුද්ද නොකෙරුවත් එක පාර්ශ්වයකට විරුද්දව කරන සටනකදී හෝ යුද්දකදී අනෙකා එම සටනේදී අනෙක් පර්ශ්වයේ විරුද්ද කරුවට යුදමය හා මුල්‍යමය සහය ලබා දීම ප්‍රසිද්ද රහසක් විය.

{{Cold War}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:සීතල යුද්ධය]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>f4kynv60w75gdox84qxmus8jvspnd7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795341</id>
      <parentid>795340</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2314" sha1="34yortjc5w8u4jdywuutzpklg4k4zc5" xml:space="preserve">[[File:NATO_vs._Warsaw_(1949-1990).png|right|thumb|{{legend inline|#005ED0|[[NATO]]}} සහ {{legend inline|#E40000|[[Warsaw Pact]]}} සීතල යුද සමය]]
'''නිරවි යුද්ධය''' හෙවත් '''සීතල යුද්ධය''' ({{en|Cold War}}) යනු 1945 සිට 1991 දක්වා [[ඇමෙරිකාව]],බ්‍රිතාන්‍ය,ප්‍රංශය  හා [[සෝවියට් දේශය]] අතර පැවති බල අරගලයයි.මේ සදහා බලපෑ ප්‍රධාන හේතු සාධකය ලෙස දෙවන ලෝක යුද සමය තුල මිත්‍ර ජාතීන් විසින් ඇතිකරගත් එකගතා නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක නොකිරීම හඳුනාගත හැකිය.යුරෝපය තුල ආරම්භ වූ මෙම සීතල යුද්ධය පසුව ආසියාව,මැද පෙරදිග මෙන්ම ලතින් ඇමෙරිකාව දක්වා ද ව්‍යාප්ත විය.දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු තුන්වන ලෝක යුද්දයක ආසන්නයට  ලෝකය ගෙනගිය අවස්ථාවක් ලෙස මෙම සීතල යුද්ධය නොහොත් තුෂ්ණි යුද්ධය හැඳින්විය හැකිය.සීතල යුද්දයේ ප්‍රදාන පාර්ශ්ව දෙක වූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් දේශය සෘජුව එකිනෙකට විරුද්ධව යුද්ද නොකෙරුවත් එක පාර්ශ්වයකට විරුද්දව කරන සටනකදී හෝ යුද්දකදී අනෙකා එම සටනේදී අනෙක් පර්ශ්වයේ විරුද්ධ කරුවට යුදමය හා මුල්‍යමය සහය ලබා දීම ප්‍රසිද්ද රහසක් විය.

{{Cold War}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:සීතල යුද්ධය]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>34yortjc5w8u4jdywuutzpklg4k4zc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795342</id>
      <parentid>795341</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T16:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2314" sha1="ky0mrpfj2u4eqmywoyisd84guox92m4" xml:space="preserve">[[File:NATO_vs._Warsaw_(1949-1990).png|right|thumb|{{legend inline|#005ED0|[[NATO]]}} සහ {{legend inline|#E40000|[[Warsaw Pact]]}} සීතල යුද සමය]]
'''නිරවි යුද්ධය''' හෙවත් '''සීතල යුද්ධය''' ({{en|Cold War}}) යනු 1945 සිට 1991 දක්වා [[ඇමෙරිකාව]],බ්‍රිතාන්‍ය,ප්‍රංශය  හා [[සෝවියට් දේශය]] අතර පැවති බල අරගලයයි.මේ සදහා බලපෑ ප්‍රධාන හේතු සාධකය ලෙස දෙවන ලෝක යුද සමය තුල මිත්‍ර ජාතීන් විසින් ඇතිකරගත් එකගතා නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක නොකිරීම හඳුනාගත හැකිය.යුරෝපය තුල ආරම්භ වූ මෙම සීතල යුද්ධය පසුව ආසියාව,මැද පෙරදිග මෙන්ම ලතින් ඇමෙරිකාව දක්වා ද ව්‍යාප්ත විය.දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු තුන්වන ලෝක යුද්දයක ආසන්නයට  ලෝකය ගෙනගිය අවස්ථාවක් ලෙස මෙම සීතල යුද්ධය නොහොත් තුෂ්ණි යුද්ධය හැඳින්විය හැකිය.සීතල යුද්දයේ ප්‍රදාන පාර්ශ්ව දෙක වූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් දේශය සෘජුව එකිනෙකට විරුද්ධව යුද්ද නොකෙරුවත් එක පාර්ශ්වයකට විරුද්ධව කරන සටනකදී හෝ යුද්දකදී අනෙකා එම සටනේදී අනෙක් පර්ශ්වයේ විරුද්ධ කරුවට යුදමය හා මුල්‍යමය සහය ලබා දීම ප්‍රසිද්ද රහසක් විය.

{{Cold War}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:සීතල යුද්ධය]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>ky0mrpfj2u4eqmywoyisd84guox92m4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795411</id>
      <parentid>795342</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tagged as Unsourced</comment>
      <origin>795411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2384" sha1="iw24yo35kt0eub2s5znpnnhsrkqmugp" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජූලි 2026}}[[File:NATO_vs._Warsaw_(1949-1990).png|right|thumb|{{legend inline|#005ED0|[[NATO]]}} සහ {{legend inline|#E40000|[[Warsaw Pact]]}} සීතල යුද සමය]]
'''නිරවි යුද්ධය''' හෙවත් '''සීතල යුද්ධය''' ({{en|Cold War}}) යනු 1945 සිට 1991 දක්වා [[ඇමෙරිකාව]],බ්‍රිතාන්‍ය,ප්‍රංශය  හා [[සෝවියට් දේශය]] අතර පැවති බල අරගලයයි.මේ සදහා බලපෑ ප්‍රධාන හේතු සාධකය ලෙස දෙවන ලෝක යුද සමය තුල මිත්‍ර ජාතීන් විසින් ඇතිකරගත් එකගතා නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක නොකිරීම හඳුනාගත හැකිය.යුරෝපය තුල ආරම්භ වූ මෙම සීතල යුද්ධය පසුව ආසියාව,මැද පෙරදිග මෙන්ම ලතින් ඇමෙරිකාව දක්වා ද ව්‍යාප්ත විය.දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු තුන්වන ලෝක යුද්දයක ආසන්නයට  ලෝකය ගෙනගිය අවස්ථාවක් ලෙස මෙම සීතල යුද්ධය නොහොත් තුෂ්ණි යුද්ධය හැඳින්විය හැකිය.සීතල යුද්දයේ ප්‍රදාන පාර්ශ්ව දෙක වූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් දේශය සෘජුව එකිනෙකට විරුද්ධව යුද්ද නොකෙරුවත් එක පාර්ශ්වයකට විරුද්ධව කරන සටනකදී හෝ යුද්දකදී අනෙකා එම සටනේදී අනෙක් පර්ශ්වයේ විරුද්ධ කරුවට යුදමය හා මුල්‍යමය සහය ලබා දීම ප්‍රසිද්ද රහසක් විය.

{{Cold War}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:සීතල යුද්ධය]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>iw24yo35kt0eub2s5znpnnhsrkqmugp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මල්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18879</id>
    <revision>
      <id>795391</id>
      <parentid>762084</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ මූලාශ්‍ර රහිත බව දැක්වෙන සැකිල්ල එක් කිරීම</comment>
      <origin>795391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38921" sha1="ctucuce05bmbijq8iz1mjyl6uaei0k1" xml:space="preserve">{{Unreferenced}}
ලොව  සුවඳ විහිදවමින්  ස්වාභාවිකවම හටගන්නා ඒ අපූර්වතම වස්තුව මලයි. 

[[ගොනුව:Flower poster 2.jpg|250px|thumb|විවිධ කුලයන්ට අයත් පුෂ්ප එකතුවක්]]

මල් යනු [[සපුෂ්ප ශාක|සපුෂ්ප ශාකයන්හි]] ලිංගික ප්‍රජනන අවයවයකි.ජීව විද්‍යාඥයන්ට අනුව මල්වල පුරුෂ හා ස්ත්‍රී ලිංගික කොටස් දක්නට ලැබේ,පුරුෂ කොටස ලෙස පරාගද ස්ත්‍රී කොටස ලෙස කලංකයද මල් තුල ප්‍රධාන වශයෙන් දක්නට ලැබේ.ස්ත්‍රී හා පුරුෂ කොටස් එක්වීම පරාගනය මගින් සිදුවේ.මෙම පරාගනය මගින් සිදුවන ලිංගික සංසේචනය මගින් නව පරපුරකට උපතදියහැකි බීජ නිපවීම සිදුවේ.මෙම පරාගනය ක්‍රම දෙකකට සිදුවේ ඒ ස්වපරාගනය හා පරපරාගනය වශයෙනි.

මීට අමතරව ශාක වල ප්‍රජනන අවයවය වූ මල් අලංකරණ කටයුතු සදහාද යොදා ගනී.මල් වල ඇති සුන්දරත්වය හා සුගන්දවත්බව එයට හේතුවයි.ඇතැම් මල් ආහාර ලෙසද යොදාගනී.

== මල් විශේෂීකරණය හා පරාගනය ==
මල් සහිත ශාක එහි ඇති මල්වල පරාග පතුරුවාහැරීම සදහා විවිධ ක්‍රම යොදාගනී.මෙම ශාක සුළග මගින් ජලය මගින් මෙන්ම සතුන් මගින්ද පරාගනය සිදුකරයි.ඇතැම් ශාක මෙම ක්‍රමවලින් කිහිපයක්ම යොදා ගනී.

ඇතැම් ශාක ස්වපරාගනය සිදුකරයි .
[[ගොනුව:ඇට්ටේරියා පුෂ්ප.jpg|thumb|ඇට්ටේරියා පුෂ්ප.රාත්‍රී කාලයේ පිපෙන ඉතා සුඟන්දවත් පුෂ්පවේ]]
සපුෂ්පික ශාක තම පරාගන ක්‍රියාවලිය පහසු කරගැනීම විවිධ සැකසුම් සහිතව සකස්වී ඇත.සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවන ශාකවල සතුන් ආකර්ෂණය සදහා පරාගධානියට ආසන්නව මල්පැණි පිහිටා ඇත.මල්පැණි ලබාගැනීමට මලවෙත එන සතුන්ගේ සිරුරේ පරාග තැවරීම සිදුවන අතර තවත් මලක පැණි උරාබීමට යන විට කලින් ගෑවී තිබූ පරාග අදාල පුෂ්පයේ කලංකය මත පතිතවීමෙන් මලක පූමාංගී හෙවක් පුරුෂ සෛල හා කලංකයමත ඇති ජායාංගී හෙවත් ස්ත්‍රී සෛල සංසේචනයවීම සිදුවේ.මෙම සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවන සපුෂ්පික ශාක සතු මල් ඉතා අලංකාර හා සුගන්දවත්ය.බොහෝවිට දිවා කාලයේ පිපෙන මල් විවිධ වර්ණ රටාවලින් අලංකාර වී ඇති අතර රාත්‍රියේ පිපෙන මල් සුදු පැහැති වන අතර ඉතා මිහිරි සුගන්දයක් විහිදුවයි.උදාහරණ ලෙස පිච්ච කඩුපුල් ඇට්ටේරියා ආදී පුෂ්ප දැක්විය හැක.දිවා කාලයේ පිපෙන මල් විචිත්‍ර වර්ණ සහිත අලංකාරව පිපී තිබීම නිසා මල්පැණි බීමට එන සතුන්ට පහසුවෙන් දැකගැනීමට හැකිවේ.රාත්‍රී කාලයේ පිපෙන මල් සුදු පැහැ වර්ණයෙන් යුක්ත වීමත් ඉතා මිහිරි සුවදක් විහිදීමත් නිසා නිශාචර සතුන්ට පහසුවෙන් ලංවීමට හැකිවේ.
[[ගොනුව:පූමාංගී පැපොල් පුෂ්ප.jpg|thumb|250x250පික්|පූමාංගී පුෂ්ප පමණක් ඇති පැපොල් වෘක්ෂයක මල්]]
ඇතැම් සපුෂ්පිත ශාක තම පරාගනය සිදු කරන්නේ සුළග මගිනි.මේ වර්ගයට තෘණ පවුලට අයත් ශාක,මුර්ජ ශාක,මේපල් ශාක තාල වර්ගයට අයත් ශාක ආදිය ගතහැක.මෙම වර්ගයට අයත් මල් එකවර විශාල සංඛාවක් හටගනී මෙවාහි පරාග ඉතා සැහැල්ලු වන අතර විශාල පරාග ප්‍රමාණයක් නිපදවයි.බොහෝවිට මෙම මල් ස්ත්‍රී හා පුරුෂ වශයෙන් වෙන්වෙන්ව පවතී.පුරුෂ කොටස් පමණක් ඇති පූමාංගී මල් ඉතා විශාල සංඛ්‍යාවක් වරෙකට නිපදවේ.පුරුෂ කොටස් පමණක් ඇති පූමාංගී මල් කුඩා වන අතර ස්ත්‍රී කොටස් පමණක් ඇති ජායාංගී පුෂ්ප තරමක් විශාලව වැඩේ.මෙම සුළග මගින් පරාගනය වන පුෂ්ප වල අලංකාර වර්ණවත් බවක් හෝ සුගන්දවත් බවක් නැත.

== රූපාකරය ==
සපුෂ්ක ශාක වල ප්‍රජනනය සිදුකෙරෙන බීජානු පරාග හා ඩිම්බ වශයෙන් වර්ග දෙකකට බෙදේ.ඒ අනුව ශාකයක ස්ත්‍රී හා පුරුෂ ප්‍රජනන කොටස් ද්විත්වයම ශාක පුෂ්පයක අන්තර්ගතය.කෙසේ වෙතත් ඇතම් ශාක වල පුෂ්ප තුල පුරුෂ කොටස් පමණක්ද තවත් කොටසක ස්ත්‍රී පුෂ්ප කොටසද දක්නට ලැබේ.උදාහරණ ලෙස වට්ටක්කා මලේ ස්ත්‍රී පුෂ්පය හෙවත් ජායාංගී පුෂ්පයත් පුරුෂ කොටස් ඇතුලත් පූමාංගී පුෂ්පත් වෙනවෙනම දක්නට ලැබේ.තවත් ශාකවල ජායාංගි පුෂ්ප එක් ශාකයකත් පූමාංගී පුෂ්ප තව ශාකයකත් වැඩේ.උදාහරණලෙස පැපොල් වෘක්ෂ වල මේආකාර විභේදනයක් දක්නට ලැබේ.

ශාක පුෂ්පයන්හි ව්‍යුහය මීලගට සලකා බලමු. 
[[ගොනුව:Mature flower diagram.svg|thumb|400px|පුෂ්පයක ව්‍යුහය]]
[[ගොනුව:පුෂ්පයක කොටස් flower parts sinhala.jpg|thumb|288x288පික්|පුෂ්පයක කොටස්]]

* '''මණිපත්‍රය'''  මල් පෙති වලට පිටතින් ඇති කොළ පැහැති ආවරණය.
* '''මුකූටය''':මලේ පෙති වලට ඇතුල් පැත්තෙට වෙන්නට ඇති සිහින් සුමුදු දඩුවක ආකාරගත් අංගයකි.මෙහි අග පරාග තැන්පත්ව පවතී.මෙය මල් රේණු නමින්ද හදුන්වයි.මෙහි පාලජම්බුල කිරණවලට සංවේදී පෙදෙසක් පවතී.එමගින් මල් පැණි බීමට එන සංයුක්ත ඇස් ඇති සතුන්ට මල් පැණි ඇති පෙදෙට ගමන් කිරීමට පහසුවේ.(සංයුක්ත ඇස් ඇති සතුන්ට පාලජම්බුල කිරණ සංවේදීවේ). 
* '''පූමංගය'''  මුකූටය අග ඇති පරාගධානියයි.මෙය තුල පරාග විශාල ප්‍රමාණයක් නිපදවෙයි.මෙය මලක පුරුෂ කොටසට අයත් ප්‍රධාන උපාංගයයි.
* '''ජායාංගය'''  මෙය පුෂ්පයක ප්‍රධාන ස්ත්‍රී ලිංගික කොටසයි.මෙයට කලංකය ඩිම්බ බිම්බ කෝෂය අයත්වේ.ඇතැම් පුෂ්පවල එක් ඩිම්බකෝෂයක්ය හා එක් ඩිම්බයක් පමණක් පවතී.තවත් පුෂ්පවල ඩිම්බ කෝෂය තුල ඩිම්බ කිහිපයක් දක්නට ලැබේ. .

මලක ව්‍යුහය පොදුවේ ඉහත පරිද් දැක්වුවද එකිනෙකට අසමාන විවිධ වෙනස්කම් මල්තුල දක්නට ලැබේ.මෙම වෙනස්කම් සදහා පරිණාමීය සාධක ප්‍රෙව්ණිගත සාධක පාරිසරික සාධක ආදිය බලපායි.එකම පවුලකට අයත් විශේෂයක වුවද විවිධ වෙනස්කම් දක්නට ලැබේ. 

බොහෝ පුෂ්පයන්හි ජායාංගි හා පූමාංගි කොටස් දෙකම එකම පුෂ්පයක දක්නට ලැබේ.මෙවැනි පුෂ්ප ද්වීලිංගික පුෂ්ප යනුවෙන් හදුන්වයි.ඇතම් පුෂ්පවල ජායාංගී කොටස හා පූමාංගී කොටස වෙන වෙනම පිහිටා ඇත.මෙවැනි පුෂ්ප එ්ක ලිංගික පුෂ්ප යනුවෙන් හදුන්වයි.පූමංගී කොටස පමණක් ඇති පුෂ්ප පූමංගී පුෂ්ප ලෙසත් ජායාංගී කොටස් පමණක් ඇති පුෂ්ප ජායාංගී පුෂ්ප ලෙසත් හදුන්වයි.මෙවැනි පුෂ්පයන්ට උදාහරණ ලෙස වට්ටක්කා කරවිල වැටකොළු ආදී පුෂ්ප දැක්විය හැකිය.බොහෝවිට මෙම ජායාංගී හා පූමාංගී පුෂ්ප එකම ශාකයක වර්ධනය වෙයි.එවැනි ලක්ෂණ සහිත ශාක ඒකගෘහී ශාක යනුවෙන් හදුන්වයි.එහෙත් තවත් ශාකයන්හි ජායංගී පුෂ්පය එක ශාකයකත් තවත් ශාකයක පූමංගී පුෂ්ප ලෙසත් වෙන වෙනම වර්ධනයවේ.මෙවන් ශාක ද්වීගෘහි ශාක යනුවෙන් හදුන්වයි.
[[ගොනුව:ඇන්තූරියම්.jpg|thumb|ඇන්තූරියම් මල]]
මල් වල හැඩය ප්‍රමාණය විශාලත්වය අනුව එකිනෙකින් වෙනස්වේ.විවිධ පුෂ්පවල මණි පත්‍රෙය් හැඩය හා ප්‍රමාණය ද වෙනස්ය.ඇතැම් පුෂ්පවල මණියට අමතරව උප මණියක්ද දක්නට ලැබේ.විවිධ පුෂ්පවල දල ප්‍රමාණය එකිනෙකට වෙනස්ය.ඇතැම් පුෂ්ප වලට ඇත්තේ එක් දලයක් පමණි.උදාහරණලෙස ඇන්තූරියම් පුෂ්පය දැක්විය හැක.තවත් මල්වල දල දෙකක් තුනක් ආදී වශයෙන්ද දක්වට ලැබේ බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ දල හතරක් හෝ පහක් ඇති පුෂ්පයි.ඇතඅම් පුෂ්පවල දල හයක් අටක් හෝ විශාල දල ප්‍රමාණයක් ඇති පුෂ්පද දැකිය හැකිය.පූමංගය හෙවත් රේණුවල ස්වභාවය අනුවද මල් එකිනෙකට වෙනස්වේ.ඇතුම් පුෂ්පවල රේණු කිහිපයක් දක්නට ලැබේ.රේණුවේ දණ්ඩ හෙවත් සූත්‍රිකා විවිධ දිගින් යුක්තව දක්නට ලැබේ.ඇතැම් මල්වල සූත්‍රිකා කුඩාවට පිහිටා ඇති අතර තවත් මල්වල සූත්‍රිකා දික්ව පිහිටා ඇත.
== ඵල හටගැනීම ==
පුෂ්පයක කලංකයමත ඇලෙනසුලු සීනි ද්‍රාවණයක් පවතී.පරාගකයේ දී කලංකයමත පතිතවන පරාග කංලකයමත ඇති ද්‍රාවණයේ ප්‍රෙරා්හණයවීමට පටන්ගනී.මෙහිදී පරාග බිත්තියේ තුනී ස්ථානයකිත් රාගය තුල ඇති සෛල ප්ලාස්මය නළයක්සේ පිටතට වර්ධනයවේ.මෙය පරාග නාලය නමින් හදුන්වයි.පරාගයේ න්‍යෂ්ටියද පිටතට පැමිනේ.ඉන්පසු මෙය කීලය දිගේ වර්ධනයවී පුෂ්පයේ ඩිම්බ කෝෂය දෙසට ලගාවෙයි.ඩිම්බය තුල පවතින ඩිම්බ අනුද්වාරයනම් සිදුරෙන් ඇතුළුවී පරාගයේ න්‍යෂ්ටියත් ඩිම්බයේ න්‍යෂ්ටියත් සම්බන්ධවී සංසේචනය සිදුවේ.මෙසේ සංසේචනයවූ පුෂ්පයේ දල පරවී වැටේ.මලක අනෙකුත් කොටස් මිය යද්දී ඩිම්බ බීජ බවටත් ඩිම්බ කෝෂය ඵලාවරණය ලෙසත් වර්ධනයවීම ඇරඹේ.

== පරාගනය ==
[[ගොනුව:Bees Collecting Pollen cropped.jpg|thumb|මී මැස්සකු මල් පැණි බොන අයුරු]]
ශාකයක ලිංගික ප්‍රජනනයේ මූලික අවස්තාව පරාගනයයි.ශාකයක ප්‍රධාන ලිංගික අවයවය එහි පුෂ්පයන්ය.පුෂ්පයක ඇති පරාග ඩිමබ හා සංසේචනයවීමේ ක්‍රියාවලිය සරලව පරාගනය ලෙස දැක්විය හැක.පරාග හෙවත් පූමාංගී සෛලවල න්‍යෂ්ටිය හා ඩිමබ වල න්‍යෂ්ටිය හාවීම සංසේචනය යනුවෙන් හදුන්වයි.සමාන්‍යයෙන් පරාග ශාකයකින් ශාකයකට ගමන්කරයි.එහෙත් ඇතැම් ශාක ස්වපරාගනය සිදුකරයි.මේ ආකාරයට ස්වපරාගනය සිදු වන්නේ එකම පුෂ්පයක ස්ත්‍රී හා පුරුෂ කොටස් දෙකම ඇති පුෂ්පයන් ඇති ශාක වලය.සංසේචනය වූ ඩිමබ මගින් පමණක් ඉදිරි පරම්පරාව ගෙනයාහැකි බීජ නිපදවයි. පුෂ්පයන් පරාගනය සදහා විවිධ රූපාකරයන් අනුව හැඩගැසී පවතී.ඇතැම් පුෂ්ප සතුන් මගින් පරාගනය වීමටත් ඇතැම් පුෂ්ප වාතය මගින් පරාගනය වීමටත් තවත් සමහර පුෂ්ප ජලය මගින් පරාගනය වීමටත් හැඩගැසී ඇත.සතුන් මගින් පරාගනය වීමට හැඩගැසී ඇති පුෂ්ප සදහා කෘබීන් කුරුල්ලන් හා වවුලන් වැනි සතුන්ගේ සහය හිමිවේ.

=== ආකර්ශන උපක්‍රම ===
[[ගොනුව:Ophrys apifera flower1.jpg|thumb|left|මීමැස්සියකගේ වේෂාන්තරය ගත් මී මැසි උඩවැඩියා මලක්.]]ශාකයකට එක්තැනක සිට තවත් තැනකට සංචරණය වීමට නොහැකිය.එම නිසා සංචරණය වියහැකි සතුන්ගේ සහය පරාගනය සදහා ශාකයන් විසින් උපයෝගීකරගනී.පරාගනයේ දී ශාකයන්ට වැඩිපුරම සහය ලබා දෙන්නේ කෘබීන්ය.කෘබින් ආදී පරාගනය සදහා සහය දැක්විය හැකි සතුන් ආකර්ශන සදහා මල් වල විශේෂ හැඩගැසීම් පෙන්වයි.සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවන මල්වල මධුකොෂයක් පිහිටයි.මෙහි රසවත් මල්පැණි පිරී පවතී.එම මල්පැණි බීමට මීමැස්සන් කෘබීන් කුරුල්ලන් පැමිනේ.මෙම මල්වල පරාගධානියේ සිට මධුකෝෂය දක්වා දෘෂ්‍ය ආලෝකයට සංවේදී නොවන එහෙත් පාරජම්බුල කිරණවලට සංවේදී ගමන් මාර්ගයක් පිහිටා ඇත.මෙම ගමන් මාර්ගය විශේෂයෙන් සංයුත්ත ඇස් ඇති සතුන්ට හොදින් දර්ශනයවේ.දිවා කාලයේ පිපෙන මල් විවිධ වර්ණයන්ගෙන් සමන්විය.මෙම විචිත්‍ර වර්ණ රටා සතුන් ආකර්ශනය කරගැනීමට හැකිය.එහෙත් රාත්‍රී කාලයේ පිපෙන මල් සතුන් ආකර්ශනය කරගැනීම සදහා සුවද විහිදුවීම සිදුකරයි.එසෙම එම මල් බොහෝවිට සුදු පැහැතිය.ඇතැම් මල් වලින් නිකුත් කරන සුගන්දයන් මිනිස් නාසයට සංවේදීවේ නොවේ.තවත් ඇතැම් මල් මිහිරි සවදක් වෙනුවට නිකුත් කරන්නේ අමිහිරි දුර්ගන්ධයන්ය.උදාහරණ ලෙස රැෆ්ලේසියා කිඩාරම් ආදිය දැක්විය හැක.මෙම මල් පරාගනයවීම සිදුවන්නේ වවුලන් සළබයන් ආදී සතුන් මගිනි.

ඇතැම් මල් පරාගනය සදහා අමුතු හැසිරීම් දක්වයි.උදාහරණ ලෙස ඇතැම් ඕකිඩ් මල් ගැහැණු මීමැස්සන්ගේ වර්ණය හැඩය ගැනීම මෙන්ම ගැහැණු මීමැස්සන් ගේ සුවන විහිදුවයි.මෙවිට පිරිමි මීමැස්සන් ගැහැණු මීමැස්සන් යැයි සැකකර සංසර්ගය සදහා පැමිනේ.

=== පරාගන යාන්ත්‍රණය ===
පරාගන යාන්ත්‍රණය ශක අනුව වෙනස්වේ.බොහෝ පුෂ්පයන් ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදේ. 

'''කෘබිකාමී('''''Entomophilous)'': මෙම වර්ගයට අයත් මල් පරාගනය සදහා කෘබීන් වවුලන් හෝ වෙනත් සතුන් උපයොගීකරගනී.නිතරම මෙම වර්ගයට අයත් මල් කෘබීන් ආකර්ශනය කරගැනීමට හැඩගැසී ඇත.විචිත්‍ර වර්ණ දැරීම සුගන්දයන් විහිදුවීම මධුකෝෂ පිහිටා තිබීම ඉන් කිහිපයකි.මෙමගින් ස්වපරාගනය වලක්වා පරපරාගනය සිදුවීම පහසු කරවයි.වඩාත් උසස් ඉදිරි පරම්පරාවක් බිහිකිරීමට නම් පරපරාගනය වඩාත් උචිතය.ඇතැම් ශාක ස්වපරාගනය වැළැක්වීමට හැඩගැසී පවතී.
[[ගොනුව:Flowering Grass.JPG|thumb|තණකොළ මල්]]
'''වාතකාමී('''''Anemophilous)'': ඇතැම් පුෂ්පයන් වාතය මගින් පරාගනයවීමට හැඩගැසී ඇත.තෘණ කුලයට අයත් ශාක හා තාල වර්ගයට අයත් ශාක වැනි විවිධශාක වර්ග මෙම ගණයට අයත්ය. මෙම ශාකවලට කෘබිකාමී ශාක වලට මෙන් කෘබීන් ආකර්ශනය කරගැනීමට අවශ්‍ය නැතතඑබැවින් මෙම පුෂ්ප අලංකාර හෝ සුගන්දවත් බවක් නොපෙන්වයි.මෙම පුෂ්ප බොහෝ විට කුඩාය.පරාග ඉතා සැහැල්ලුය සුළගේ පාවී යන පරාග පුෂ්පයක කලංකය මත පතිතවීමෙන් සංසේචනය සිදුවේ.මෙම පුෂ්පයන් පරාග ඉතා විශාල සංඛාවක් නිපදවයි.

බොහෝ පුෂ්පයන් ස්වපරාගනය සිදු කරන අතර ඇතැම් ශාකවල ස්වපරාගනය වැළැක්වීම සදහා හැඩගැසී පවතී.
=== පරාගන සම්භන්ධතා ===
පරාගනයේ දී පුෂ්පයන් හා කෘබීන් ආදී පරාගන කාරක සතුන් අතර විවිධ සම්භන්ධතා දැකිය හැකිය.ඇතැම් පුෂ්පයන් කරා ලගාවන්නේ එක් විශේෂයකට අයත් කෘබීන් පමණය.එබැවින් ඇතැම් ශාක වෙනත් භූගෝලීය කලාපයක සරුවට වැඩුනද ඵල හටගැනීම සිදු නොවේ.එයට හේතුව එම මල් පරාගනය කිරීමට සුදුසු සත්ව විශේෂය එහි නොසිටීමයි.එසෙම පරාගන කාරක සතුන් යම් හෙයකින් වදවී ගියහොත් හෝ ආපදාවකට පත්වු හොත් අදාල ශාකයන්හි ඵල හටගැනීම සිදුනොවේ.උදාහරණ ලෙස මැලේසියාවේ සිදුවූ අධික හිරිගල් ගුහා කඩා දැමීමත් සමග වවුලන් දහස් ගණනකට තම වාසස්ථාන අහිමිවිය.ඒ සමගම එරට දූරියන් ඵලදාව ඉතා විශාල ලෙස අඩුවිය.එයට හේතුව ඩූරියන් පුෂ්ප පරාගනයට වවුලන් දායකවූ බැවිනි.මේ ආකාරයට යම් ශාකයකට අයත් පරාගන කාරක සත්වයින්ට වන හානියත් සමග එම ශාකයන්හි ඵලදාව අඩුවේ. 

මේ ආකාරයට ශාක හා පරාගන කාරක සතුන් අතර ඇති සම්භන්ධය වරෙක ඔවුන් දෙකොට්ටාශයේම අවාසියකට හේතුවිය හැක.මන්ද එක් විශේෂයකට සිදුවන හානිය අනෙත් විශේෂයේ පැවැත්මට ඍජුව බලපාන බැවිනි.

== සංසේචනය හා ව්‍යාප්තිය ==
ස්ත්‍රී හා පුරුෂ කොටස් දෙකම ඇති ද්ළුීලිංගික පුෂ්ප බොහෝවිට ස්වපරාගනය සිදුකරයි.මෙම ස්වපරාගනය සිදුවන ශාකවල ජානමය වෙනස්වීම් ඉතා අඩුවෙන් සිදුවේ.මෙම හේතුව නිසා පරිසරයට ඔරෝත්තු දියහැකි නව ප්‍රභේදයන් බිහිවීම අවමවේ.ඇතැම් පුෂ්පයන්හි ස්වපරාගනය වැළැක්වීමට විශේෂයෙන් හැඩගැසී ඇති ආකාරය දක්නට ලැබේ.උදාහරණ ලෙස වැල් දොඩම් ශාකය දැක්විය හැක.

පුෂ්පයන්හි ඇති පරාග පුෂ්පයේ කලංකය මතට වැටීමෙන් පසු ප්‍රරෝහනය වන පරාගය ඩිම්බ කෝෂය දක්වා වර්ධනයවී පරාගයේ න්‍යෂ්ටිය හා ඩිම්බයේ න්‍යෂ්ටි හාවීමෙන් සංසේචනය සිදුවේ.පසුව සංසේචනයවූ ඩිම්බ බීජ ලෙසත් ඩිම්බ කෝෂය ඵලාවරණය ලෙසත් වර්ධනය වෙයි.

මෙසේ වර්ධනයවූ ඵලයේ බීජ ව්‍යාප්තිය සදහා ශාක මගින් විවිධ උපක්‍රම භාවිත කරයි.උදාහරණ ලෙස සතුන් මගින් ජලය මගින් හා වාතය මගින් හා ස්ඵෝටනය මගින්ද බීජ ව්‍යාප්තිය සිදුකරයි.
=== සතුන් මගින් ===
සතුන් මගින් ව්‍යාප්තවන බීජයන්හි සතුන්ට ආහාරයට ගත හැකි මාංසල කොටසක් දැරීම සිදුකරයි.එසේම ද්වීප්තිමත් වර්ණ දැරීම ආකර්ෂණීය සුවඳක් විහිදුවීම ආදිය මගින් සතුන් ආකර්ෂණය කරගනී.ඇතැම් ඵලයන් සතුව සතුන් ආකර්ෂණය කරගතහැකි මාංසල කොටස් නොදරයි.ඒ වෙනුවට සතුන්ගේ සිරුරේ දැවටියහැකි කෙඳි කොකු වැනි උපාංග දරයි.
=== වාතය මගින් ===
වාතය මගින් ව්‍යාප්තවන බීජ සැහැල්ලුය.සුලගේ පහසුවෙන් පාවී යාහැකිවන සේ සැකසුන පියාගත් කෙඳි වැනි උපාංඟ දරයි.උදාහරණ ලෙස මහෝගනී හොර ගම්මාලු වරා අදී දැක්වය හැක.
=== ජලය මගින් ===
ජලය මගින් ව්‍යප්තවන බීජ වාතය පිරි කෙඳි සහිත ඵලාවණනයක් දරයි.එසේම සෑහෙන දවසක් බීජය කුණු නොවී ජලයේ රැඳී පැවතිය හැක.උදාහරණ ලෙස පොල් පුවක් ආදී තාල වර්ගයේ ශාක බීජ හා කදුරු නෙළුම් දැක්විය හැක.
=== ස්ඵොටනය මගින් ===
ස්ඵොටනය හෙවත් පිපිරීමෙන් ව්‍යාප්තවන බීජ වල ඵලාවරණය වියලීමෙන් පසු වේගයෙන් පිපිරීමට ලක්වේ.එවිට ඵලාවරණයෙහි රැදී තිබුන බීජ වේගයෙන් ඉවතට විසිවේ.රබර් කූඩළු ආදිය මේවාට උදාහරණවේ.

== සංකේත ==
{| align=&quot;right&quot;
|-
|[[ගොනුව:Liliumbulbiferumflowertop.jpg|thumb|ලිලී මලක්]]
|-
|[[ගොනුව:Ambrosius Bosschaert, the Elder 04.jpg|thumb]]
|-
|[[ගොනුව:Jade ornament with grape design.jpg|thumb]]
|}
බොහෝ මල් වර්ග විවිධ සංකේත ලෙස විවිධ සංස්කෘතිය තුල භාවිතා කරයි.මෙවන් සංකේත සදහා උදාහරණ කිහිපයක් මෙසේය.

* රතුරෝස මල- ආදරය රාගය හා සුන්දරත්වයේ සංකේතය ලෙස.
* පොපිමල - මරණයේ සංකේතය ලෙස.රණබිමේ මියගිය රණවිරුවන් සැමරීමට ද පොපිමල යොදාගනී.
* ලිලී මල -  මිහිදන් කිරීම හා ජීවිතයේ සංකේතය ලෙස.මීට අමතරව හිරු සඳු තරු වැනි දිදුලන ආකාශ වස්තු සංකේතවත් කිරීමට.
* ඩේසි මල - අවිහිංසකත්වයේ සංකේතය ලෙස.
* සුදු නෙළුම් මල - සාමයේ සංකේතය ලෙස.
මීට අමතරව විවිධ ජාතීන් විසින් තම ජාතියකත්වය සංකේතවත් කිරීමට ජාතික පුෂ්පයක් යොදාගනී.තවද විවිධ පලාත් ප්‍රදේශ නියෝජනය කිරීමටත් මල් යොදාගනී. 

මල් බොහෝ සංස්කෘතීන් තුල ස්ත්‍රිය හා ස්ත්‍රීත්වය සංකේතවත් කිරීමට යොදාගනී.

බොහෝ කලා කෘතීන් තුල මල් විවිධ දේ සංකේතවත් කිරීමට යොදාගෙන ඇත.විශේෂයෙන් කව්‍යයන් හි ස්ත්‍රිය සංකේතවත් කිරීම සදහා උපමාවක් හා රූපකයක් ලෙස යොදාගෙන ඇත.

ගද්‍ය හා පද්‍ය කාව්‍යයන් තුල මෙන්ම විවිද දෘශ්‍ය කලාවන්හිද මල් භාවිතා කරයි.විවිධ විත්‍ර හා සැරසිලි නිර්මානයට මල් යොදාගැනීම දක්නට ලැබේ.විවිධ උස්සව අවස්ථාවලදී සැරසිලි අලංකරණ කටයුතුවලට මල් යොදාගනී.

== භාවිතයන් ==
[[ගොනුව:Eastern Market Detroit flower.JPG|thumb|left|මල් වෙළදසැලක්.]]
[[ගොනුව:Aikya Linga in Varanasi.jpg|thumb|180px|දෙවියන් උදෙසා මල් පූජා කිරීම]]
මිනිසුන් විසින් තම ගෙවතු අලංකාරකර ගැනීම සදහා මල් වගාකරනු ලබයි.මල් වලින් අලංකාරය මෙන්ම මිහිරි සුවඳක්ද ලැබේ.ගෙවත්තේ මෙන්ම නිවෙස් අභ්‍යන්තරයේද අලංකාරය සදහා මල් බඳුන් තැබීම සිදුකරයි.ගෙවතු අලංකරණය සඳහා වගාකරනු ලබන මල් බදුන්ගතව හා භුමියමතද වගාකරනු ලබයි.
* විවිධ උස්සව අවස්තා වලදී සැරසිලි අලංකරණ කටයුතු සදහාද මල් භාවිතා කරයි.
* ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල මල් කළඹක් තෑගි දීම මගින් සුහදත්වය ප්‍රකාශ කරයි
* අවමංගල්‍ය වැනි අවස්තාවලදී ශෝකය පළකිරීම සදහා සුදු පැහැති මල් මාලා භාවිත කරයි.මීට අමතරව මල්වඩම් දේහය අසල රඳවා තබයි.
* හින්දු හා බෞද්ධ ආගමිකයන් තම ශාස්තෘෘවරයාට හා දෙවියන් හා දෙවඟගනන් උදෙසා මල් පූජා කරනු ලබයි.බෞද්ධයෝ ඇසතු වෘක්ෂයට හා චෛත්‍යවලටද මල් පූජා කරති.
ඇතැම් පුද්ගලයන් ව්‍යාපාරයක් ලෙස මල් වගාකර එම මල් විකුණා ආදායම් ලබති.

මල් වගාව මගින් විවිධ වාසි ලබාගත හැක.ඇතැම් මල් වර්ග සුවඳ විලවුන් වර්ග නිෂ්පාදනයසදහා යොදාගනී.උදාහරණ ලෙස පිච්ච මල් දැක්විය හැක.බෞද්ධ හා හින්දු ආගමික ස්ථාන අසල බැතිමතුන්ට මල් අලෙවිකරන වෙළඳුන් පෙරදිග රටවල ඇකිය හැකිය.මෙහිදී විශේෂයෙන් නෙළුම් මානෙල් ඕලු වැනි මල් බහුලව බැතිමතුන් සදහා අලෙවි කෙරේ.අලංකාරය සදහා මල් වගා කරන පුද්ගලයන් සදහා මල් පැල විකිණිමද සිදුවේ. 

ඇතුම් මල් වර්ග ආහාර ලෙස අලෙවිකිරීමද සිදුවේ.ආහාර නිෂ්පාදනයට යොදා ගන්නා තෙල් නිපදවීමටද ඇතැම් මල් යොදාගනී.උදාහරණ ලෙස සූරියකාන්ත මල් දැක්විය හැක..

ඇතැම් මල් වර්ග ඖෂධීය පානයන් සාදාගැනීමටද යොදාගනී.ඇතැම් මල් වර්ග හරිත තේ සමග මිශ්‍ර කොට ඖෂධිය පානයන් සාදාගනී.

== මේවාත් බලන්න ==
* [[මානෙල්]]

== යොමුව ==
{{reflist|1}}
* Eames, A. J. (1961) ''Morphology of the Angiosperms'' McGraw-Hill Book Co., New York.
* Esau, Katherine (1965) ''Plant Anatomy'' (2nd ed.) John Wiley &amp; Sons, New York.

{{wiktionary|flower}}
{{commons-gallery| flowers|R=true}}
{{commonscat|Flowers}}
== බාහිර සබැදුම් ==
* [http://wildflower.utexas.edu/ Native Plant Information Network]
* [http://www.gardenguide-uk.co.uk/garden-flower-colours.html Garden Guide UK - Information on Flowers and Colours] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081231162833/http://www.gardenguide-uk.co.uk/garden-flower-colours.html |date=2008-12-31 }}
* [http://www.israel21c.org/bin/en.jsp?enDispWho=Articles%5El2320&amp;enPage=BlankPage&amp;enDisplay=view&amp;enDispWhat=object&amp;enVersion=0&amp;enZone=Technology&amp;  Israeli researchers bring scent back to our flowers [VIDEO&amp;#93;]
{{-}}
{{Botany}}

[[ප්‍රවර්ගය:මල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:උද්භිද විද්‍යාව]]

{{Link FA|de}}
{{Link FA|es}}
{{Link FA|nah}}</text>
      <sha1>ctucuce05bmbijq8iz1mjyl6uaei0k1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හෝලි උත්සවය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19699</id>
    <revision>
      <id>795382</id>
      <parentid>472124</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:36:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3315" sha1="2d2oagsm4f6gkoqeawdi8cbgqsut3p9" xml:space="preserve">[[Image:        Holi_celebrations,_Pushkar,_Rajasthan.jpg                 |thumb|alt=tiny globe|        ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් කි‍්‍රඩාශීලීව දමා ගසමින් ගතකරති    ]]
ඉන්දියාව සහ නේපාලය වැනි රටවල හින්දු ජනයා විසින් පවත්වනු ලබන වසන්ත උත්සවය හෝලි යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ. මෙය වර්ණෝත්සවය වශයෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ. 

උත්සවය ආරම්භ වනුයේ එලිමහනෙහි තනනු ලබන විශාල ගිනිමැලයක් මධ්‍යයේ හෝලිකා යනුවෙන් හැදින්වෙන යක්ෂණියක් පුලුස්සා දැමීමේ චාරිත‍්‍රයෙනි. මෙය ආන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශයේ හදුන්වනු ලබනුයේ ‘කාම දහනම්’ යනුවෙනි.

ධූල්හෙන්ඩි යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන  දෙවන දිනයේදී ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් ක්‍රීඩාශිලිව දමා ගසමින් ගතකරති. කාලගුණය වෙනස් වෙමින් පවතින වසන්ත සමයේදී වෛරස් උණ වැනි රෝග පැතිරීමට ඉඩකඩ ඇති බැවින් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන් විසින් නිර්දේශ කරනු ලබන ඖෂධීය ශාකවලින් සාදාගනු ලබන එකී වර්ණවත් කුඩුවල රෝග වැලැක්වීමේ වැදගත් ගුණයක්  ඇති බව ද පිළිගැනේ.

පසළොස්වක දින සිට පස්වන දිනයේදී වර්ණ පිළිබද මෙම උත්සවය නිමා කරමින් රංග පඤ්චමී නම් දිනය උදාවෙයි. 

වර්ෂයේ පෙබරවාරි හෝ මාර්තු මාසවල අවසන් භාගයේදී දින දෙකක් තුළ හෝලි උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ ය.

== සටහන් ==
හෝලිකා ආර්යන්ට විරුද්ව යුධ වැදුනු දේව මැවුම්වාදයට හා කුල වාදයට විරුද්ධවූ යක්ෂනියක් ලෙසද කියවේ. ඇය හිරණ්නම් යක්ෂයාගේ හා මානසගේ නැගනියයි. ඇය බමුණන් නොතකා හැරි බවත්, සුදුවස්ත්‍ර පමනක් ඇදීමට නියෝග කර පීඩාකාරි ලෙස ලෝකය පාලනය කල බවත් විශවාස කෙරේ. ඇගෙන් මිදීම හෝලි උත්සවයට පාදකවී ඇත.</text>
      <sha1>2d2oagsm4f6gkoqeawdi8cbgqsut3p9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795383</id>
      <parentid>795382</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3318" sha1="op0ktrfgcvgnrilh1zytccq58ahkzgh" xml:space="preserve">[[Image:        Holi_celebrations,_Pushkar,_Rajasthan.jpg                 |thumb|alt=tiny globe|        ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් කි‍්‍රඩාශීලීව දමා ගසමින් ගතකරති    ]]
ඉන්දියාව සහ නේපාලය වැනි රටවල හින්දු ජනයා විසින් පවත්වනු ලබන වසන්ත උත්සවය හෝලි යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ. මෙය වර්ණෝත්සවය වශයෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ. 

උත්සවය ආරම්භ වනුයේ එලිමහනෙහි තනනු ලබන විශාල ගිනිමැලයක් මධ්‍යයේ හෝලිකා යනුවෙන් හැදින්වෙන යක්ෂණියක් පුලුස්සා දැමීමේ චාරිත‍්‍රයෙනි. මෙය ආන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශයේ හදුන්වනු ලබනුයේ ‘කාම දහනම්’ යනුවෙනි.

ධූල්හෙන්ඩි යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන  දෙවන දිනයේදී ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් ක්‍රීඩාශිලිව දමා ගසමින් ගතකරති. කාලගුණය වෙනස් වෙමින් පවතින වසන්ත සමයේදී වෛරස් උණ වැනි රෝග පැතිරීමට ඉඩකඩ ඇති බැවින් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන් විසින් නිර්දේශ කරනු ලබන ඖෂධීය ශාකවලින් සාදාගනු ලබන එකී වර්ණවත් කුඩුවල රෝග වැලැක්වීමේ වැදගත් ගුණයක්  ඇති බව ද පිළිගැනේ.

පසළොස්වක දින සිට පස්වන දිනයේදී වර්ණ පිළිබද මෙම උත්සවය නිමා කරමින් රංග පඤ්චමී නම් දිනය උදාවෙයි. 

වර්ෂයේ පෙබරවාරි හෝ මාර්තු මාසවල අවසන් භාගයේදී දින දෙකක් තුළ හෝලි උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ ය.

== සටහන් ==
හෝලිකා ආර්යන්ට විරුද්ව යුධ වැදුනු දේව මැවුම්වාදයට හා කුල වාදයට විරුද්ධවූ යක්ෂනියක් ලෙසද කියවේ. ඇය හිරණ්නම් යක්ෂයාගේ හා මානසගේ නැගනියයි. ඇය බමුණන් නොතකා හැරි බවත්, සුදුවස්ත්‍ර පමණක් ඇදීමට නියෝග කර පීඩාකාරි ලෙස ලෝකය පාලනය කල බවත් විශ්වාස කෙරේ. ඇගෙන් මිදීම හෝලි උත්සවයට පාදකවී ඇත.</text>
      <sha1>op0ktrfgcvgnrilh1zytccq58ahkzgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795405</id>
      <parentid>795383</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Tagged</comment>
      <origin>795405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3459" sha1="l07hgipp30wjf17lj9n8tedhi896q3g" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජූලි 2026}}[[Image:        Holi_celebrations,_Pushkar,_Rajasthan.jpg                 |thumb|alt=tiny globe|        ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් කි‍්‍රඩාශීලීව දමා ගසමින් ගතකරති    ]]
ඉන්දියාව සහ නේපාලය වැනි රටවල හින්දු ජනයා විසින් පවත්වනු ලබන වසන්ත උත්සවය හෝලි යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ. මෙය වර්ණෝත්සවය වශයෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ. 

උත්සවය ආරම්භ වනුයේ එලිමහනෙහි තනනු ලබන විශාල ගිනිමැලයක් මධ්‍යයේ හෝලිකා යනුවෙන් හැදින්වෙන යක්ෂණියක් පුලුස්සා දැමීමේ චාරිත‍්‍රයෙනි. මෙය ආන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශයේ හදුන්වනු ලබනුයේ ‘කාම දහනම්’ යනුවෙනි.

ධූල්හෙන්ඩි යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන  දෙවන දිනයේදී ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් ක්‍රීඩාශිලිව දමා ගසමින් ගතකරති. කාලගුණය වෙනස් වෙමින් පවතින වසන්ත සමයේදී වෛරස් උණ වැනි රෝග පැතිරීමට ඉඩකඩ ඇති බැවින් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන් විසින් නිර්දේශ කරනු ලබන ඖෂධීය ශාකවලින් සාදාගනු ලබන එකී වර්ණවත් කුඩුවල රෝග වැලැක්වීමේ වැදගත් ගුණයක්  ඇති බව ද පිළිගැනේ.

පසළොස්වක දින සිට පස්වන දිනයේදී වර්ණ පිළිබද මෙම උත්සවය නිමා කරමින් රංග පඤ්චමී නම් දිනය උදාවෙයි. 

වර්ෂයේ පෙබරවාරි හෝ මාර්තු මාසවල අවසන් භාගයේදී දින දෙකක් තුළ හෝලි උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ ය.

== සටහන් ==
හෝලිකා ආර්යන්ට විරුද්ව යුධ වැදුනු දේව මැවුම්වාදයට හා කුල වාදයට විරුද්ධවූ යක්ෂනියක් ලෙසද කියවේ. ඇය හිරණ්නම් යක්ෂයාගේ හා මානසගේ නැගනියයි. ඇය බමුණන් නොතකා හැරි බවත්, සුදුවස්ත්‍ර පමණක් ඇදීමට නියෝග කර පීඩාකාරි ලෙස ලෝකය පාලනය කල බවත් විශ්වාස කෙරේ. ඇගෙන් මිදීම හෝලි උත්සවයට පාදකවී ඇත.

{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු}}</text>
      <sha1>l07hgipp30wjf17lj9n8tedhi896q3g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අන්නාසි වගාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21645</id>
    <revision>
      <id>795389</id>
      <parentid>734803</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17931" sha1="dd3wnhv1b74mmtv9kfv5j9gpf9a5iar" xml:space="preserve">{{Unreferenced}}
{{merge|අන්නාසි}}
[[Image:Ghana pineapple field.jpg|right|550px]]

==හැදින්වීම==
[[Image:Ananas comosus dsc07804.jpg|right|150px]]
            
'''අනනාස් කොමොසස්''' යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන අන්නාසි බ්‍රොමිලියේසි කුලයට අයත්වේ.මෙහි නිජබිම බ්‍රසීලයයි. ඉදවා අළුත් පළතුරක් ලෙසද 
ටින්වල අසුරනලද පළතුරක් ලෙස ජෑම් හාකෝඩියල් ආකාරයටද අන්නාසි ආහාරයට ගනුලැබේ. අන්නාසි ඵලයේ හා පත්‍රවල යුෂයෙහි පණුනාශකහැකියාව 
ඇතිඅතර තවද ඵලයේ ඇති බ්‍රොමිලින් නම් එන්සයිමය නිසා ආහාර දිරවීම පහසුකිරීම මෙහි ඖෂධීයමය ගුණ ලෙස හඳුනාගතහැක. චීනය,පිලිපීනය වැනි රටවල
අන්නාසි පත්‍රවලින් ලබාගන්නා කෙඳි රෙදිපිළි නිෂ්පාදනයට ගනුලැබේ. තවද විනාකිරි කර්මාන්තය සඳහා ද අන්නාසි උපයෝගීකරගනුලැබේ.

==අන්නාසි වගාවේ දේශගුණික අවශ්‍යතා==


* වර්ශාපතනය - වර්ෂයකට මිලිමීටර්. 1500 – 3000 පමණ.
* උෂ්ණත්වය  - සෙන්ටිග්‍රේට් අංශක  24– 32 පමණ.


==අන්නාසි වගාබිමෙහි පසෙහි ස්වභාවය==

*වගාවට සුදුසු වන්නේ වැලි සහිත ලෝම පසකි.
*මැටි හෝ හුණු අධික පස් වගාවට නුසුදුසුය.
*හොඳින් පසේ ජලය බැසයාම වගාව සාර්ථකවීමට වැදගත්ය.
*පසෙහි පී.එච්. අගය 5.5 – 6 වීම වඩාත් සුදුසුය.


==අන්නාසි ප්‍රබේද==

ප්‍රධාන ව‍ශයෙන් වගාකරන ප්‍රබේද දෙකක් ඇත.
* මුරුසි ප්‍රබේදය 
ඉදවා අළුත් පළතුරක් ලෙස වැඩිවශයෙන් පරිබෝජනයකරයි.හොඳින් ඉදුණු ගෙඩියෙන් සුවඳක් හමයි.මාංශලය තද කහ වර්ණයෙන් යුතු අතර ඉතා පැණිරසය.හොඳින් වැඩුණු ගෙඩියක් කිලෝ එකහමාරක් පමණ බරය.මේ ප්‍රබේදයේ පත්‍ර කටු සහිතය.මේ ගසකින් මොරෙයියන් වැඩිප්‍රමාණයක්ද ලබාගත හැක.


* කිව් ප්‍රබේදය 

[[Image:Pineapple and cross section.jpg|left|200px]]


මේ ප්‍රබේදය ටින්වල ඇසිරීම සඳහා ගනුලබයි.කිව් ප්‍රබේදය මුරුසි ප්‍රබේදය තරම් පැණිරස නැත.තරමක් ඇඹුල් රසැතිය.මාංශලය සුදු පාටට හුරු ලාකහ පැහැතිය.ඉතා වැඩි යුෂ ප්‍රමාණයක් ඇත.ගෙඩියක් කිලෝ එකහමාරේ සිට කිලෝ තුන පමණ දක්වා වැඩේ.පත්‍රවල කටු අඩු අතර මොරෙයියන් හටගැනීමද අඩුය.

==අන්නාසි වගාවේ රෝපණ ද්‍රව්‍ය==

රෝපණ ද්‍රව්‍ය ලෙස විවිධාකාරයේ මොරෙය්යන් වර්ග භාවිතාකළ හැකිය.[[Image:Young Pineapple Plant.jpg|right|200px]]


* කරඬුව                           = ගෙඩිය මුදුනේ ඇති කොටස
* නටුමොරෙයියන්           = ගෙඩියේ නටුවෙන් මතුවන මොරෙයියන්
* අක්ෂිමොරෙයියන්        = පත්‍ර අතරින් මතුවන මොරෙයියන්
* මුල්මොරෙයියන්          =  කඳ පාමුළින් මතුවන මොරෙයියන්

==අන්නාසි වගාකිරීම==

===ක්ෂේත්‍රය සැකසීම===
මූලික බිම් සැකසීම ලෙස ට්‍රැක්ටරයකින් පොළව හෑමෙන් පස මෘදුවසකසා දිග,පළල හා ගැඹුර සෙන්ටිමීටර 20 වන කානු සැකසිය යුතුය.බෑවුම් සහිත ඉඩමක නම් කානු දැමියයුත්තේ සමෝච්ච ක්‍රමයටය.කානු කැපීමේදී ඉවත්කරන පස්,බෑවුම ඇති දිසාවේ කුඩා වැටියක් සෑදෙන ආකාරයට දමන්න.

===පැල සිටුවීම===
* දෙපේළි ක්‍රමය
සකස්කරගත් ක්ෂේත්‍රයේ කානු දිගේ සෙන්ටිමීටර 20 ක පරතරයෙන් මොරෙය්යන් කෙළින් සිටින පරිදි වැටියට හේත්තුකරන්න.වැටියට විරුද්ධ පැත්තෙන් පස් සූරාගෙන මොරෙය්යන්ගේ පාදස්ථ කොටසින් සෙන්ටිමීටර 10 -15 පමණ වැසෙන සේ පස් දැමියයුතුය.දෙපේළි ක්‍රමය යටතේ පේළි දෙක අතර  පරතරය සෙන්ටිමීටර 60 වියයුතුය.

* තනිපේළි ක්‍රමය   
මෙම කමයට පැල සිටුවීමේදී පේළි තුළ පැල අතර පර‍තරය සෙන්ටිමීටර 30 වියයුතුය.තනිපේළි ක්‍රමයේදී පේළි දෙකක් අතර පරතරය මීටර දෙකක් වියයුතුය.

==පොහොර යෙදීම==

යූරියා, රොක්පොස්පේට්, මියුරියේට්ඔ‍ෆ්පොටෑෂ් භාවිතාකර සාදාගන්නා එන්.පී.කේ. 11-7-31 පොහොර මිශ්‍රණය අන්නාසි සඳහා නිර්දේශිතය.අන්නාසි සඳහා මූළික පොහොර යෙදීමක් නොකර සිටුවා මසකට පසු ඉහත සඳහන් මිශ්‍රණයෙන් එක පැලයකට ග්‍රෑම් 28 බැගින් යෙදියයුතුය.ඉන්පසු සෑම මාස 3-4 කට වරක් පසේ හොඳින් තෙතමනය ඇති විටදී ඉහත සඳහන් කළ පොහොර ප්‍රමාණයම දැමියයුතුය.පළමු වරට පොහොර යොදන විට පැල ආසන්නයේ පසට යොදන්න ඉන්පසු ගසේ පහළින් ඇති පත්‍ර අතරට පොහොර යොදන්න.ගසේ ගොබයට පොහොර වැටීමට ඉඩනොදෙන්න.

                               
===ජල සම්පාදනය===

වර්ශාව නොමැති වියලි කාලවලදී  මසකට වාර 6-7 දක්වා ජල සැපයුම මගින් හොඳ අස්වැන්නක් ලබාගතහැක.පසෙ තෙතමනය සුරැකීමට සෙන්ටිමීටර 20-30 පමණ ඝණකමට කොහුබත් හෝ වෙනත් සුදුසු වසුනක් පැල පේළි අතරට යෙදියයුතුය.


==අන්නාසි වගාවේ වල් පැල මර්දනය==


සුළුපරිමාන වගාවන්හි අන්නාසි පත්‍රවලට හානි නොවන සේ උදලුගෑමෙන් වල් මර්දනය කළහැක.වල් මර්දනයට රසායනික වල්නාශකද භාවිත කළහැක.ඩියුරෝන් 80% තෙත්කළහැකි කුඩකි.එය ග්‍රෑම් 2ක් ජලය ලීටර 180- 200 ක මිශ්‍රකර සිටුවා මාසයක් පමණ වූ වගා වල වල්පැල මර්දනයට යෙදියහැක.

==අන්නාසි වගාවට වැළදෙන රෝග==

* ගොබය හෙවත් කරඩුව කුණුවීම
* පාදස්ථය කුණුවීම හා මුල් කුණුවීම
* ගෙඩි කුණුවීම
* ගස් මැළවීම

==රෝග ලක්ෂණ හා රෝග පාලනය==

===කරඬුව කුණුවීම හා පාදස්ථ, මුල් කුණුවීම===
                     
රෝග ලක්ෂණ සැළකීමේදී ගොබ කුණුවීම අළුත් වගාවල ඇතිවේ. ගොබයේ ළාබාල පත්‍ර පහසුවෙන් ගැලවී එයි.  පාදස්ථ,මුල් කුණුවීමේදී පත්‍ර මැළවේ. ගස් පහසුවෙන් ගැලවී එයි. රෝග පැතිරීම රෝගකාරක දිලීර සහිත පස් හා රෝපණ ද්‍රව්‍ය මගින් සිදුවේ. රෝග පාලනය සඳහා නිරෝගී වගාවකින් මොරෙයියන් ගෙන පැල සිටුවීමට පෙර දිලීරනාශකයක් යොදා පූර්ව ප්‍රතිකාර කර සිටුවියයුතුය. වගා ඉඩමේ ජලවහනය දියුණු කළයුතුය. වර්ශාව අධික තෙත් කාළගුණයක් ඇති විට පැල නොසිටුවීම වැදගත්ය. පැල සිටුවීමේදී ගොබය තුලට පස් නොවැටීමට වගබලා ගතයුතුය. පවතින වගාවක ගොබ කුණුවීමට දලීරනාශකයක් වන මැන්කොසෙබ් 64% , මෙටලැක්සිල් 8% තෙත්කළහැකි කුඩු (රිඩොමිල්) පැලවල ගොබයට යොදන්න. පවතින වගාවක පාදස්ථ කුණුවීම හෝ මුල් කුණුවීම ඇති විට රෝගී ගස්වල පහතින් ඇති පත්‍ර කපා ඉවත්කර ඉහත දැක්වූ දිලීරනාශකයම ගසේ පාමුල සේදීයන සේ  වත්කර ගස පාමුළට පස් දමන්න.එවිට අළුත් මුල් වැඩේ.

===ගෙඩි කුණුවීම  ===

රෝග ලක්ෂණ සැළකීමේදී  දිලීරය ඇතුල්වී දින දෙකකට පමණ පසු නෙලාගත් ගෙඩියේ නටුව ක්‍රමයෙන් කළු පැහැවීමට පටන්ගනී. පසුව මේ කළුපැහැ වීම නටුව දිගේ ගෙඩිය තුළටද පැතිරේ.රෝග පාලනය කිරීමේදී හානි නොවන සේ ප්‍රවේශමෙන් නෙලාගත් ගෙඩි පිරිසිදු ස්ථානයක ගබඩාකළ යුතුය. රෝගය තදින් ඇත්නම් බෙනොමිල් 80% තෙත්කළහැකි කුඩු ග්‍රෑම් 100 ක් ජලය මිලිලීටර 100 ක දියකළ ද්‍රාවණයක ගෙඩිවල නටුවේ කැපුම්පෘෂ්ඨය ගිල්වා ඉවතට ගෙන ගබඩාකරන්න.

===ගස් මැළවීම===

රෝග ලක්ෂණ සැළකීමේදී රෝගය වැලඳුන ගස්වල පත්‍ර පළමුව රතුවී පසුව රෝස පාටවේ. මේ අවස්ථාවේදී දාරය දිගේ පත්‍රඇතුලට නැමේ.පත්‍ර මැළවුණු ස්වභාවයක් දිස්වේ.රෝගී ගස් ක්‍රමයෙන් මැරීයයි.අන්නාසි ගස් මැළවීම විවිධ හේතු නිසා සිදුවේ.එනම් පාදස්ථ කුණුවීම , මුල් කුණුවීම , පිටිමකුණා මගින් පැතිරෙන වෛරස් රෝගය නිසා ගස් මැළවීම.රෝග පාලනය කිරීමේදී වැදගත් වන්නේ නිරෝගී වගාවකින් ලබාගත් මොරෙයියන් පමණක් සිටුවීමය. පිටිමකුණා පාලනයකරගැනීමද අවශ්‍යවේ.


==කෘතීමව මල් හටගැන්වීම==
[[Image:Ananas comosus 002.JPG |right|100px]]


අවාරයේ අන්නාසි අස්වනු ලබාගැනීම මෙහි අරමුණවේ. මේ සඳහා එතිෆෝන්, ඉන්ඩෝල්, ඇසිටික් අම්ලය, කැල්සියම් කාබයිඩ් වැනි රසායනික යොදාගනී. වඩාත් 
කාර්යක්ෂම රසායනිකය එතිෆෝන්ය. මෙහි වෙළඳනාමය එත්‍රල්ය. නිෂ්පාදනයන්ගේ  නිර්දේශයන්ට අනුව සාදාගත් ද්‍රාවණයෙන් මිලිලීටර් 40 පමණ අන්නාසි ගසේ මේරූ පත්‍ර 20 ට වැඩි නම් ගොබයට වත්කල යුතුය. ද්‍රාවණය යොදා දින 30 න් රතු පාට මල් හටගනී.

==ගෙඩි විශාල කරගැනීම==

ඇල්‍ෆා නැප්තලීන් ඇසිටික් අම්ලය අඩංගු රසායනික ද්‍රව්‍යක් හෝ ඉන්ඩෝල් ඇසිටික් අම්ලය නිර්දේශිත පරිදි ජලයේ දියකර සාදාගත් ද්‍රාවණයේ ලීටරයකට යූරියා ග්‍රෑම් 2ක් මිශ්‍රකර මල් පිපී මසකින් ළපටි ගෙඩි වල‍ට ඉසීමෙන් ගෙඩිවල ප්‍රමාණය විශාල කරගතහැක.


==ගෙඩිවල පැහැය වැඩිකරගැනීම==

නෙළාගත් අන්නාසි ගෙඩිවලට එතිෆෝන් යෙදීමෙන් ඒකාකාරී කහ පැහැයක් ලබාගතහැක.


==අස්වනු නෙළීම==

අන්නාසි ගෙඩියේ නටුව සෙන්ටිමීටර 20 පමණ දිගට තබා ගෙඩියෙන් 25% පමණ පිටපොත්තේ වර්ණ‍ය කහපැහැවූ  පැසුණු අන්නාසි ගෙඩි උදේ වරුවක නෙළිය යුතුය. නෙලූගෙඩි එකගොඩේ ගොඩනොගසා මදක් තුනීකර සෙවනේ තබා ප්‍රවේශමෙන් ප්‍රවාහනය කළයුතුය.


==සාර්ථක අන්නාසි වගාවකට.......==

අනවශ්‍ය මොරෙයියන් ඉවත්කිරීම , නිසිකලට පොහොර දැමීම, ජලසම්පාදනය කිරීම, රෝග හා පළිබෝධ පාලනය කිරීම ආදිය කරමින් හොදින් නඩත්තුකරන අන්නාසි වගාවකින් වසර 3ක් පමණ සාර්ථක ලෙස අස්වැන්න ලබාගතහැක.

==ආශ්‍රිත ලිපි==

*[[කෘෂිකර්මය]]

==අඩවියෙන් බැහැර පිටු==

[http://www.crfg.org/pubs/ff/pineapple.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050516080055/http://www.crfg.org/pubs/ff/pineapple.html |date=2005-05-16 }}                              
[http://faculty.ucc.edu/biology-ombrello/pow/pineapple.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091221093456/http://faculty.ucc.edu/biology-ombrello/pow/pineapple.htm |date=2009-12-21 }}
[http://www.stylecraze.com/articles/amazing-health-benefits-of-pineapples/]
&lt;!--Categories--&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:කෘෂිකර්මය]]</text>
      <sha1>dd3wnhv1b74mmtv9kfv5j9gpf9a5iar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලිංගික සංසර්ගය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31709</id>
    <revision>
      <id>795398</id>
      <parentid>795243</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38156-79</username>
        <id>79815</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98145" sha1="4finamsuwxqxj4zowlipn2yscq40go8" xml:space="preserve">{{ශිරස්කසටහන|මෙම ලිපිය ප්‍රාථමික වශයෙන් මානවයින් පිළිබඳව වෙයි. අනෙකුත් සතුන් සඳහා, [[සත්ත්ව ලිංගික චර්යාව]] බලන්න.}}

'''ලිංගික සංසර්ගය''' යනු හුදෙක් වින්දනයක් ලැබීමට හෝ [[ප්‍රජනනය]] පිණිස හෝ එකී අරමුණු දෙක ම පිණිස පුරුෂ [[ශිශ්නය]] ස්ත්‍රී [[යෝනිය]] තුළට ඇතුළු කිරීමේ සහ යෝනිය තුළ තිබිය දී ම තෙරපමින් ඉදිරියට හා පසුපසට කිරීමේ ක්‍රියාවයි.&lt;ref name=&quot;Most common&quot;&gt;Sexual intercourse most commonly means penile–vaginal penetration for sexual pleasure and/or sexual reproduction; dictionary sources state that it especially means this, and scholarly sources over the years agree. See, for example;
*{{cite dictionary |title=Sexual intercourse| dictionary=[[Dictionary.com]]| accessdate=November 22, 2019|url=https://www.dictionary.com/browse/sexual-intercourse}}
*{{cite dictionary |title=Sexual intercourse| dictionary=[[Merriam-Webster]]| accessdate=December 5, 2014|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexual%20intercourse}}
*{{cite web |title=Sexual intercourse|publisher=[[Macmillandictionary.com]]| accessdate=May 9, 2019|url=https://www.macmillandictionary.com/us/dictionary/american/sexual-intercourse}}
*{{cite book | title = Handbook of Adolescent Psychology | publisher = [[John Wiley &amp; Sons]]| year = 2004 | pages = 193–196 | accessdate = April 29, 2013 |isbn = 978-0471690443|url = 11111111https://books.google.com/books?id=_wXasY1HyAYC&amp;pg=PA193|quote=When researchers use the term ''sex'', they nearly always mean sexual intercourse&amp;nbsp;– more specifically, penile–vaginal intercourse. [...] The widespread, unquestioned equation of penile–vaginal intercourse with sex reflects a failure to examine systematically 'whether the respondent's understanding of the question matches what the researcher had in mind.'| author = Richard M. Lerner| author-link = Richard M. Lerner| author2 = Laurence Steinberg| author2-link = Laurence Steinberg}}
*{{cite book| author = Fedwa Malti-Douglas|title = Encyclopedia of Sex and Gender: A-C| publisher = [[Macmillan Publishers|Macmillan Reference]] | year = 2007 | page = 308 |isbn = 978-0028659619| url = |quote=Sexual intercourse. [T]he term coitus indicates a specific act of sexual intercourse that also is known as coition or copulation. This 'coming together' is generally understood in heteronormative terms as the penetration of a woman's vagina by a man's penis.}} 
*{{cite book| author = Irving B. Weiner| author2 = W. Edward Craighead|title = The Corsini Encyclopedia of Psychology |volume=4 | publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2010 | page = 1577|accessdate = August 21, 2013 |isbn = 978-0470170236| url = 11&quot;1111&quot;https://books.google.com/books?id=pUSG1BONmekC&amp;pg=PA1577 |quote=Human sexual intercourse, or coitus, is one of the most common sexual outlets among adults. Sexual intercourse generally refers to penile penetration of the vagina.}}
*{{cite book| author = Clint E. Bruess| author2 = Elizabeth Schroeder|title = Sexuality Education Theory and Practice| publisher = [[Jones &amp; Bartlett Publishers]] | year = 2013 | page = 152 | accessdate = December 5, 2014 |isbn = 978-1449649289| url =https://books.google.com/books?id=WWFW6-kkAVoC&amp;pg=PA152|quote=In many cultures around the world, vaginal sex is what is usually implied when people refer to 'having sex' or 'sexual intercourse.' It is the most frequently studied behavior and is often the focus of sexuality education programming for youth.}}
*{{cite book| author = Cecie Starr|author2= Beverly McMillan|title = Human Biology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2015 | page = 339| accessdate = December 27, 2017 |isbn = 978-1305445949| url =https://books.google.com/books?id=lS5-BAAAQBAJ&amp;pg=PT339|quote=Coitus and copulation are both technical terms for sexual intercourse. The male sex act involves an erection, in which the limp penis stiffens and lengthens. It also involves ejaculation, the forceful expulsion of semen into the urethra and out from the penis. [...] During coitus, pelvic thrusts stimulate the penis as well as the female's clitoris and vaginal wall. The stimulation triggers rhythmic, involuntary contractions in smooth muscle in the male reproductive tract, especially the vas deferens and the prostate. The contractions rapidly force sperm out of each epididymis. They also force the contents of seminal vesicles and the prostate gland into the urethra. The resulting mixture, semen, is ejaculated into the vagina.}}
*{{cite book| author = Janell L. Carroll|title = Sexuality Now: Embracing Diversity| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2018 | page = 289| accessdate = November 22, 2019 |isbn = 978-1337672061| url =https://books.google.com/books?id=9A9EDwAAQBAJ&amp;pg=PT289
|quote=Vaginal intercourse (also referred to as sexual intercourse) involves inserting the penis into the vagina.}}&lt;/ref&gt;  සාමාන්‍යයෙන් සිංහල භාෂාවේ ලිංගික සංසර්ගය, මෛථූන්‍ය, සම්භෝගය, සංවාසය යන වචන සේ ම ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ sexual intercourse සහ ලිංගික ව හැසිරීම යන අරුත දෙන [having] sex යන ක්‍රියාපදය ද යෝනි-ශිෂ්ණ සංසර්ගය (vaginal intercourse) සමග සමාන කර සලකනු ලැබුව ද ලිංගික සංසර්ගය (sexual intercourse) යන යෙදුම ගුද සංසර්ගය/පායුක සංසර්ගය (anal sex/anal intercourse), [[මුඛ සංසර්ගය]] හෙවත් මෞඛ ලෝලනය (oral sex) සහ ඇගිළි/කෙළිබඩු යෝනිගත කිරීම යන අන්තර්ග්‍රාහක ලිංගික ක්‍රියා සදහා පොදු යෙදුමක් ලෙස ද භාවිත වේ.&lt;ref name=&quot;health.discovery.com&quot;&gt;{{cite web| title= Sexual Intercourse | publisher=[[Discovery Channel|Discovery.com]]| accessdate=January 12, 2008 | url=http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/intercourse.html |archiveurl =https://web.archive.org/web/20080822040701/http://health.discovery.com/centers/sex/sexpedia/intercourse.html|archivedate = August 22, 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rathus&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Rathus SA, Nevid JS, Rathus LF| title = Human Sexuality in a World of Diversity| year = 2010 | publisher = [[Allyn &amp; Bacon]] |page=251 | isbn = 978-0205786060|url=https://books.google.com/books?id=ZotYAAAAYAAJ&amp;q}}&lt;/ref&gt; 

[[ගොනුව:Paul Avril - Les Sonnetts Luxurieux (1892) de Pietro Aretino, 2.jpg|thumb| මිනිසුන්ව අතර වඩාත් සුලබ සංසර්ගික ඉරියව්ව වන [[මිෂනරි පිහිටුව|සාම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව (missionary position)]] හි ලිංගික සංසර්ගය,&lt;ref name=&quot;Roberts&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |title=සෙක්ස්|publisher=ලෝටස් ප්‍රෙස් |year=2006|page=145|isbn = 8189093592|accessdate=අගෝස්තු 17, 2012|url=https://books.google.com/?id=zDS9kC03x2IC&amp;pg=PA145&amp;lpg=PA145|author=කීත් රොබර්ට්ස් }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot;/&gt;[[එඩුවර්ඩ්-හෙන්රි ඇව්රිල්]] ගේ සිතුවමකි. ]]
මෙම ක්‍රියාව විෂමලිංගික යුවලක් අතර කායික සමීපතාව පෙන්නුම් කරන අතර මිනිසුන් අතර හුදෙක් ශාරීරික හෝ මානසික වින්දනය පිණිස ද භාවිත විය හැකි ය. එමෙන් ම එය විෂමලිංගික පෙම්වතුන් දෙදෙනෙක් හෝ යුවලක් අතර බැදීම වැඩිදියුණු කිරීමට ද හේතු වේ.&lt;ref name=health.discovery.com/&gt;&lt;ref name=&quot;Freberg&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Freberg L|title = Discovering Biological Psychology | publisher = [[Cengage Learning]] | pages =308–310|isbn = 978-0547177793| year = 2009|url=https://books.google.com/books?id=-zyTMXAjzQsC&amp;pg=PA308}}&lt;/ref&gt;  

ලිංගික සංසර්ගය තුළින් එකෙකු තුළ පවතින ලිංගිකමය රෝග අනිකා වෙත ආසාදනය වීමේ ඉඩකඩක් ද පවතින බැවින් මේ සිදුකිරීමේ දී ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් අනුගමනය කිරීමට දිරිමත් කිරීම සිදුකෙරේ.&lt;ref name=&quot;Hales&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Hales D|title=An Invitation to Health Brief 2010–2011| publisher = [[Cengage Learning]]|year = 2008|pages =269–271| isbn = 978-0495391920|url=https://books.google.com/books?id=oP91HVIMPRIC&amp;pg=PA269}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kumar&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Kumar B, Gupta S|title=Sexually Transmitted Infections| publisher = [[Elsevier Health Sciences]]|year = 2014|page=93|isbn = 978-8131229781|url=https://books.google.com/books?id=kQ9tAwAAQBAJ&amp;pg=PA93}}&lt;/ref&gt; 

විවිධ නීති පද්ධති තුළ ඇතැම්විට සංස්කෘතික අවශ්‍යතා ද හේතුවෙන් විවිධ පුද්ගල කාණ්ඩයන් හෝ සබදතාවන් අතර ලිංගික සංසර්ගය සම්බන්ධයෙන් සීමාවන් හෝ තහංචි පණවා තිබෙනු දැකිය හැකි ය. නිදසුන් ලෙස ලේ ඥාතීන් අතර, බාලවයස්කරුවන් සමග, ගණිකාවන් සමග, සතුන් සමග, අවිවාහකයන් අතර, විවාහයට පරිබාහිර පාර්ශ්වයන් සමග ලිංගික ව එක්වීම තහනම් කර තිබෙන අවස්ථා දැක්විය හැකි ය. සියලුම රටවල මේ සෑම ආකාරයක ම තහනම් කිරීම් දක්නට නැති වුව ද සෑම රටක ම පාහේ බාලවයස්කරුවන් සමග ලිංගික ව එක්වීම මෙන් ම කාන්තාවක් සමග ඇගේ කැමැත්තෙන් තොර ව ලිංගික ව එක්වීම ද තහනම් කර තිබේ. ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයෙන් පුද්ගලයකු ගන්නා තීරණ කෙරෙහි ආගමික මත ද බලපෑමක් සිදුකරයි. නිදසුන් ලෙස [[කන්‍යාභාවය]] සංකල්පයේ බලපෑම දැක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Carpenter&quot;&gt;{{Cite book|author=Laura M. Carpenter|title=Virginity Lost: An Intimate Portrait of First Sexual Experiences|publisher=[[New York University|NYU Press]]|year = 2005|pages=295 pages |isbn=978-0-8147-1652-6|url=https://books.google.com/books?id=pXXZn_qSoDoC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Intimate&quot;&gt;{{Cite book|vauthors=Strong B, DeVault C, Cohen TF |title=The Marriage and Family Experience: Intimate Relationship in a Changing Society| publisher = [[Cengage Learning]]|year = 2010|accessdate=October 8, 2011 |page = 186| isbn = 978-0-534-62425-5|url=https://books.google.com/?id=qjvoSOMB5JMC&amp;pg=PA186|quote=Most people agree that we maintain virginity as long as we refrain from sexual (vaginal) intercourse. But occasionally we hear people speak of 'technical virginity' [...] Data indicate that 'a very significant proportion of teens ha[ve] had experience with oral sex, even if they haven't had sexual intercourse, and may think of themselves as virgins' [...] Other research, especially research looking into virginity loss, reports that 35% of virgins, defined as people who have never engaged in vaginal intercourse, have nonetheless engaged in one or more other forms of heterosexual sexual activity (e.g., oral sex, anal sex, or mutual masturbation).}}&lt;/ref&gt; එමෙන් ම ආගමික මත ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියා සම්බන්ධ නෛතික සහ ප්‍රතිපත්තිමය කාරණා කෙරෙහි ද බලපෑම් කළ හැකි ය. ලිංගිකත්වය පිළිබද ආගමික මත ආගමින් ආගමට මෙන් ම එක ම ආගමක ද විවිධ පාර්ශ්වයන්/නිකායන් අතර වෙනස් වෙයි. කෙසේනමුත් අනාචාරය හෙලාදැකීම වැනි සැමට පොදු ආකල්ප ද දැකිය හැකි ය.  

ඇතැම් සත්ත්ව විශේෂයන්හි ලිංගික සංසර්ගය යෝනියක සහභාගීත්වයෙන් තොර ව සිදු වේ. නිදසුන් ලෙස ගුදය, මූත්‍ර විවරය සහ ප්‍රජනක විවරය යන තුනට ම එක් පොදු විවරයක් (ජම්බාලියක්) පවතින සතුන්ගේ ඒ හරහා පිරිමි සතුන් ශුක්‍රාණු ඇතුළු කිරීම දැක්විය හැකි ය. බොහෝ ක්ෂීරපායී විශේෂ තුළ විරුද්ධ ලිංගිකයන් යුගල වීම සහ සංසර්ගය මදන සමය (ස්ත්‍රී ප්‍රජනක චක්‍රය තුළ සඵලතාවය උච්ඡත ම කාල සීමාව) තුළ සිදු වන්නේ ප්‍රජනනය සාර්ථක වීමේ වැඩි සම්භාවිතාවක් උදාකරගනිමිනි.&lt;ref name=&quot;Kent&quot;&gt;{{Cite book| author =Michael Kent| title = Advanced biology| isbn = 978-0199141951| publisher = [[Oxford University Press]] | year = 2000 |pages =250–253|url=https://books.google.com/books?id=8aw4ZWLABQkC&amp;pg=PA250|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Thorpe&quot;&gt;{{Cite book| author = Showick Thorpe| author2 = Edgar Thorpe | title = The Pearson General Studies Manual 2009, 1/e | publisher = [[Pearson Education|Pearson Education India]]| year = 2009 |page = 1.79 | isbn =978-8131721339 |url=https://books.google.com/books?id=oAo1X2eagywC&amp;pg=RA1-PR17|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් බොනොබෝ, ඩොල්ෆින් සහ චිම්පන්සින් ගැහැනු සතා මදන සමයේ (estrus) සිටියත් නැතත් ලිංගික ව එක්වන බව සොයාගෙන තිබේ. එසේ ම මෙම සතුන් අතර සමලිංගික චර්යාවන් ද දක්නට ලැබෙන බව සොයාගෙන තිබේ.&lt;ref name=&quot;Non-human&quot;&gt;*{{Cite book|authors=Herbert L. Petri, John M. Govern| title = Motivation: Theory, Research, and Application| year = 2012 | publisher = [[Cengage Learning]] |page= 24 | isbn = 978-1285401515|url=https://books.google.com/books?id=DbwKAAAAQBAJ&amp;pg=PA24}}
*{{cite journal |vauthors=Bailey NW, Zuk M | title = Same-sex sexual behavior and evolution | journal = Trends Ecol. Evol. | volume = 24 | issue = 8 | pages = 439–46 | date = August 2009 | pmid = 19539396 | doi = 10.1016/j.tree.2009.03.014 }}&lt;/ref&gt; මෙම සතුන් අතර ලිංගික සංසර්ගය මදන නොවන සමයන් තුළ සිදුවීම මිනිසුන් මෙන් ම ඔවුන් ද එය වින්දනය පිණිස සිදුකරන්නක් බවට සාක්ෂියක් ලෙසත් ඔවුන්ගේ ප්‍රජා බැදීම් වැඩිදියුණු කිරීමට හේතු සාධකයක් ලෙසත් සලකා තිබේ.&lt;ref name=&quot;Balcombe&quot;&gt;{{Cite book|last=Balcombe|first=Jonathan|authorlink= Jonathan Balcombe | title = Pleasurable Kingdom: Animals and the Nature of Feeling Good| year = 2006 |publisher = [[Palgrave Macmillan]] |pages= [00&quot;00&quot;00&quot;https://archive.org/details/pleasurablekingd00balc_0/page/106 106]–118 | isbn = 978-0230552272|url=https://archive.org/details/pleasurablekingd00balc_0|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;

==චර්යාවන්==
===උත්තේජනය===
ලිංගික සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ලිංගික ක්‍රියාවක් පුලුල් පරාසයක පැතිරෙන ලිංගිකව උත්තේජනය කිරීම් අන්තර්ගත කරගත හැකි අතර ඒවා ශාරීරික හෝ මානසික විය හැකි ය. මිනිසුන් අතර බහුල ව භාවිත වන&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot;&gt;{{cite book|title=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|isbn = 978-0495553397|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2008|pages=422–423|accessdate=January 5, 2012 |url=https://books.google.com/books?id=Y6QRJb40C84C&amp;pg=PA422&amp;lpg=PA422|author1=Wayne Weiten |author2=Margaret A. Lloyd |author3=Dana S. Dunn |author4=Elizabeth Yost Hammer |quote=The man-above, or &quot;missionary,&quot; position is the most common [sex position].}}&lt;/ref&gt; සම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව (missionary position) හැරුණු විට තවත් [[ලිංගික සංසර්ගික ඉරියව්|සංසර්ගික ඉරියව්]] රැසක් ම පවතී. එසේ ම ඇතැම්විට ලිංගික-කෙළිබඩු ද යොදාගැනේ.&lt;ref name=&quot;Taormino&quot;&gt;{{cite book |last=Taormino |first=Tristan |authorlink=Tristan Taormino |title=The Big Book of Sex Toys|publisher=Quiver|year=2009 |accessdate=June 9, 2014|page=52|isbn=978-1-59233-355-4|url=https://books.google.com/books?id=Hfly-iMkWRkC&amp;pg=PA52}}&lt;/ref&gt; ලිංගික හැසිරීම්වලට පෙර යුවල [[පෙරකෙළිය|පෙරකෙළියේ]] නිරත වීම බොහෝවිට දැකගත හැකි අතර මෙය සහකරුවන් දෙදෙනා අතර ලිංගික ආවේගය ඇතිකිරීම සිදුකරන අතර ශිශ්නය සෘජුවීම, යෝනියේ ස්වාභාවික ලිහිසි දියර ගැලීම ද සිදුවීමට හේතු වන බැවින්&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;&gt;{{cite book|title=Psychology Applied to Modern Life: Adjustment in the 21st Century|isbn =978-1-111-18663-0|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2011|pages=384–386|accessdate=January 5, 2012|url=https://books.google.com/?id=CGu96TeAZo0C&amp;pg=PT421 |author1=Wayne Weiten |author2=Dana S. Dunn |author3=Elizabeth Yost Hammer }}&lt;/ref&gt; සංසර්ගය සාර්ථක ව සිදුවීමට හේතු වේ. ලිංගික සංසර්ගය අතරතුර වුව ද සිපගැනීම, ලිංගිකමය ලෙස ස්පර්ශ කිරීම වැනි ක්‍රියා මගින් ද ලිංගික තෘප්තිය ළගාකරගැනීම මිනිසුන් අතර නිතර දැකිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Alters2&quot;&gt;{{cite book| author = Sandra Alters| author2 = Wendy Schiff|title =Essential Concepts for Healthy Living Update|publisher = [[Jones &amp; Bartlett Publishers]] | year = 2011 | page = [11&quot;11&quot;11&quot;https://archive.org/details/essentialconcept00sand_1/page/154 154] | accessdate = December 9, 2014 |isbn = 978-1449653743| url =https://archive.org/details/essentialconcept00sand_1| url-access = registration}}&lt;/ref&gt; 

අග්‍රේශ (primate) නොවන සත්ත්ව විශේෂවල ගැහැනු සතුන් මදන සමයේ දී පමණක් ලිංගික ව එක් වන නමුත්&lt;ref name=&quot;Pfaus2015&quot; /&gt; කාන්තාවන්ට සිය ඔසප් චක්‍රයේ ඕනෑම අවස්ථාවක දී ලිංගික එක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Reis&quot;&gt;{{Cite book|author= Harry T. Reis|author2= Susan Sprecher|author3= Susan K. Sprecher | title = Encyclopedia of Human Relationships |volume=1| year = 2009 | publisher = [[Sage Publications|SAGE]] |pages=541–543 | isbn = 978-1-4129-5846-2| url=https://books.google.com/books?id=3EkOwvSAtL4C&amp;pg=PA541}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dixson2012&quot;&gt;Dixson A.F. (2012) [https://global.oup.com/academic/product/primate-sexuality-9780199676613?cc=fr&amp;lang=en&amp; ''Primate sexuality: Comparative studies of the Prosimians, Monkeys, Apes, and Human Beings.''] Oxford University Press, 2nd edition.&lt;/ref&gt; විවිධ ජීවි විශේෂවල ලිංගික ෆෙරමෝන ලිංගික සංඥා නිකුත් කිරීමට උදව් වන නමුත් මිනිසුන් තුළ ෆෙරමෝන හදුනාගැනීමේ හැකියාව දුබල වී ඇති අතර එය අවශිෂ්ඨයක් පමණක් වේ.&lt;ref name=&quot;doty2014&quot;&gt;Doty R.L. (2014) [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK200980/ {{lang|en|Human Pheromones: Do They Exist?}}] in Mucignat-Caretta C. (Ed). ''Neurobiology of Chemical Communication.'' Boca Raton (FL): CRC Press, (19).&lt;/ref&gt; අග්‍රේශ නොවන විශේෂවල ගැහැනු සතුන් සංසර්ගයේ දී ස්වෙච්ඡාවෙන් ම ලෝර්ඩෝසිස් ඉරියව්වේ ස්ථානගත වන අතර අචල ව සිටිති. නමුත් මෙකී සංසර්ගාශ්‍රිත චාලකමය ප්‍රතීක ක්‍රියා කාන්තාවන් තුළ තවදුරටත් නො පවතී.&lt;ref name=&quot;Pfaus2015&quot;&gt;Pfaus J.G., Flanagan-Cato L.M., Blaustein J.D. (2015) Female sexual behavior. in Plant T., Zeleznik A. (Eds). Knobil and Neill's Physiology of Reproduction. Academic Press, 4th edition&lt;/ref&gt; 

සංසර්ගයේ නියුතු වීමේ දී සහකරුවෝ, ශිශ්නය උත්තේජනය කරමින් යෝනිය තුළ දී ම (ඉවතට නොගනිමින්) ඉදිරියට හා පසුපසට ගමන් කිරීමට හැකි වන පරිදි ශ්‍රෝණි ප්‍රදේශ සුදුසු පරිදි පිහිටුවීම සිදුකරති. මෙලෙස ඔවුන් දෙදෙනා ම හෝ එක් අයෙකුවත් [[සුරතාන්තය|සුරතාන්තයට]] පත්වන තුරු එකිනෙකා සහ තම තමන් ලිංගික ව උත්තේජනය කරගැනීම සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot;&gt;{{cite book|vauthors=Kahn AP, Fawcett J|title = The Encyclopedia of Mental Health | publisher = [[Infobase Publishing]] | year = 2008 | page = 111|isbn = 978-0-8160-6454-0| url = https://books.google.com/books?id=tTFYIh-HcYYC&amp;pg=PA111}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Starr2&quot;&gt;{{cite book|title=Human Biology|isbn =978-0495561811|publisher=[[Cengage Learning]]|year=2008|page=314|accessdate=April 30, 2013|url=https://books.google.com/books?id=09reWGhFDqUC&amp;pg=PA314|author1=Cecie Starr |author2=Beverly McMillan }}&lt;/ref&gt; 

[[File:Manual stimulation of erogenous areas.jpg|thumb|Manual stimulation of erogenous areas]]

මානව ස්ත්‍රීන් සදහා ලිංගික ක්‍රියාවලිය තුළ දී [[භගමණිය|භගමණියේ]] උත්තේජනය සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටුකරන අතර 70%-80% ක කාන්තාවන් පිරිසකට සුරතාන්තයට පත්වීමට භගමණිය වෙනම ම (අතින් හෝ මුඛයෙන්) උත්තේජනය කිරීම අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Flaherty&quot;&gt;{{cite book|title=Psychiatry: Diagnosis &amp; therapy. A Lange clinical manual|isbn=978-0-8385-1267-8|publisher=[[McGraw-Hill|Appleton &amp; Lange]] (Original from Northwestern University)|year=1993|pages=[https://archive.org/details/psychiatrydiagno00flah/page/544 544 pages]|url=https://archive.org/details/psychiatrydiagno00flah/page/544|quote=The amount of time of sexual arousal needed to reach orgasm is variable&amp;nbsp;— and usually much longer&amp;nbsp;— in women than in men; thus, only 20–30% of women attain a coital climax. b. Many women (70–80%) require manual clitoral stimulation...|author1=Joseph A. Flaherty|author2=John Marcell Davis|author3=Philip G. Janicak}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kenneth Mah&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Mah K, Binik YM | title = The nature of human orgasm: a critical review of major trends | journal = [[Clinical Psychology Review]] | volume = 21 | issue = 6 | pages = 823–856 |date=January 7, 2001 | pmid = 11497209 | doi = 10.1016/S0272-7358(00)00069-6 | quote = Women rated clitoral stimulation as at least somewhat more important than vaginal stimulation in achieving orgasm; only about 20% indicated that they did not require additional clitoral stimulation during intercourse.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kammerer-Doak&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Kammerer-Doak D, Rogers RG | title = Female Sexual Function and Dysfunction | journal = Obstetrics and Gynecology Clinics of North America | volume = 35 | issue = 2 | pages = 169–183 |date=June 2008 | pmid = 18486835 | doi = 10.1016/j.ogc.2008.03.006 | quote = Most women report the inability to achieve orgasm with vaginal intercourse and require direct clitoral stimulation ... About 20% have coital climaxes...}}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් ලිංගික සංසර්ගය තුළ වක්‍ර ව සිදුවන භගමණියේ උත්තේජනය ද ඇතැම්විට ප්‍රමාණවත් විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Lloyd&quot;&gt;{{cite book|author=Elisabeth Anne Lloyd|title=The case of the female orgasm: bias in the science of evolution|isbn = 978-0-674-01706-1|publisher=Harvard University Press|year=2005|page=53|accessdate=January 5, 2012|url=https://books.google.com/books?id=6GFNvA6TvlwC&amp;pg=PA53}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;O'Connell&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=O'Connell HE, Sanjeevan KV, Hutson JM | title = Anatomy of the clitoris | journal = The Journal of Urology | volume = 174 | issue = 4 Pt 1 | pages = 1189–95 | date = October 2005 | pmid = 16145367 | doi = 10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd | lay-url = 222222http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/5013866.stm | laydate =June 11, 2006 | laysource = [[BBC News]] | url = bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb33bbcfbb3https://semanticscholar.org/paper/a636539b4628b63dd839c8fbbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb38bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb3bbcfbb33bbcfbb3878b8b8bcc586dc3f }}&lt;/ref&gt; මේ නිසා භගමණිය උත්තේජනය වීමේ හැකියාව වැඩිකිරීම පිණිස ඇතැම් යුවලයෝ, කාන්තාව ඉහළින් පිහිටන සංසර්ගික ඉරියව් (women in top position) යොදාගැනීම මෙන් ම සම්ප්‍රදායික ඉරියව්ව තුළ ම හිදිමින් භගමණිය උත්තේජනය වීම වැඩිකරගැනීමේ අදහසින් කලව, ඉග වේගයෙන් උස් පහත් කරමින් ලිංගික හැසිරීම සමග සමපාත රිද්මයකින් තෙරපවීම සිදුකරති.&lt;ref name=&quot;Roberts&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hurlbert&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Hurlbert DF, Apt C | title = The coital alignment technique and directed masturbation: a comparative study on female orgasm | journal = [[Journal of Sex &amp; Marital Therapy]] | volume = 21 | issue = 1 | pages = 21–29 | year = 1995 | pmid = 7608994 | doi = 10.1080/00926239508405968 }}&lt;/ref&gt;  

ගුදය, ගුදමාර්ගය හෝ ගුද කපාටය උත්තේජනය කරමින් ලිංගික වින්දනයක් සැපයීම හෝ ලැබීම ගුද ලිංගික ක්‍රියා (anal sex) යනුවෙන් හැදින්වේ. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාර වන්නේ පිරිමියකුගේ ශිශ්නය තවත් අයකුගේ ගුදය තුළට ඇතුලු කිරීමෙන් ලිංගික වින්දනය ලැබීමේ/සැපයීමේ ක්‍රියාව (ගුද/පායුක සංසර්ගය) හැදින්වීමට වන නමුත් ලිංගික කෙළිබඩු හෝ ඇගිළි ගුදයට ඇතුලු කිරීම හෝ මුඛය මගින් ගුදය උත්තේජනය කිරීම (anilingus) ද ඉන් අදහස් විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Answer&quot;&gt;{{cite book|author =Barry R. Komisaruk|author2 =Beverly Whipple|author2-link =Beverly Whipple|author3 =Sara Nasserzadeh|author4 =Carlos Beyer-Flores|title=The Orgasm Answer Guide|isbn = 978-0-8018-9396-4|publisher=[[Johns Hopkins University Press|JHU Press]]|year=2009|pages=[https://archive.org/details/orgasmanswerguid00komi/page/108 108]–109|accessdate=November 6, 2011|url=https://archive.org/details/orgasmanswerguid00komi|url-access =registration}}&lt;/ref&gt; 

ලිංගික අවයව හෝ ගුදය උත්තේජනය කිරීම සදහා මුඛය යොදාගනිමින් සිදුකරන ඕනෑම ලිංගික ක්‍රියාවක් මුඛ ලිංගික ක්‍රියා (oral sex) යනුවෙන් හැදින්විය හැකි ය. Oral sex is sometimes performed to the exclusion of all other forms of sexual activity, and may include the ingestion or absorption of semen (during fellatio) or vaginal fluids (during cunnilingus).&lt;ref name=&quot;Weiten, 2008&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kamen&quot;&gt;{{Cite book| author = Paula Kamen| title = Her Way: Young Women Remake the Sexual Revolution | isbn = 978-0814747339| publisher = [[New York University Press]]| year = 2000|pages = 74–77| accessdate=September 5, 2012|url=https://books.google.com/?id=9bXq3Qc4py0C&amp;pg=PA74&amp;lpg=PA74}}&lt;/ref&gt;

භගමණිය, යෝනිමුව ආශ්‍රිත සෙසු පෙදෙස, යෝනිය හෝ ගුදය මතින් අත්ළ සහ ඇගිළි මෙහෙයවීමෙන් ලිංගිකව උත්තේජනය කිරීම සහ ලිංගිකව කුලප්පු කිරීම ඇගිළි එබීම (fingering) වේ. මෙය ලිංගික හැසිරීමක එක ම ක්‍රියාව ලෙසින් මෙන් ම පෙරකෙළිය හෝ වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවක අංගයක් ලෙස ද සිදුවිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Kinetics&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kinetics&quot;&gt;{{cite book| vauthors = Kinetics H | title = Health and Wellness for Life| publisher = Human Kinetics | year = 2009 | page = 207|isbn = 978-0-7360-6850-5| url =https://books.google.com/books?id=2GZ7N4wOeGYC pg=PA207}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hite&quot;&gt;{{cite book|last=Hite|first=Shere|author-link=Shere Hite|title=The Hite Report: A Nationwide Study of Female Sexuality |publisher=[[Seven Stories Press]]|year=2003|location=New York, NY|pages=512 pages|isbn=978-1-58322-569-1|accessdate=March 2, 2012|url=https://books.google.com/?id=s3OZaVn2wfkC&amp;lpg=PP1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Carroll2&quot;&gt;{{cite book | title =Sexuality Now: Embracing Diversity | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2009 | pages = 118, 252, and 264 | accessdate =June 23, 2012 | url = 58745874558745874858745874758745874458745874587458745874587458745874https://books.google.com/?id=5f8mQx7ULs4C&amp;pg=PA118&amp;lpg=PA118|isbn =978-0-495-60274-3| first = Janell L. | last = Carroll}}
&lt;/ref&gt;

===ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් සහ උපත් පාලන ක්‍රම===  
විෂමලිංගික යුවලයන් අතර භාවිත වන ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් ක්‍රම ගණනාවක් පවතින අතර නිර්-අන්තර්ග්‍රාහක ක්‍රමවලින් පමණක් ලිංගික වින්දනය ලැබීම ද ඉන් එකකි.&lt;ref name=&quot;Kumar&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Durham&quot;&gt;{{cite book|title=The Person With HIV/AIDS: Nursing Perspectives|edition=3rd|isbn = 978-8122300048|publisher=[[Springer Publishing|Springer Publishing Company]]|year=2000|page=103|accessdate=January 29, 2012|url=https://books.google.com/?id=WSCQ4L8kSXsC&amp;pg=PA103|author1=Jerry D. Durham |author2=Felissa R. Lashley }}&lt;/ref&gt; එමෙන් ම ඔවුහු මුඛ හෝ ගුද සංසර්ගය උපත් පාලන ක්‍රමයක් ලෙස ද භාවිත කරති.&lt;ref name=&quot;Crooks&quot;&gt;{{cite book | title = Our Sexuality | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2010 | pages = 286–289 | accessdate = August 30, 2012 |isbn = 978-0495812944| url = https://books.google.com/?id=MpRnPtmdRVwC&amp;pg=PA286&amp;lpg=PA286|quote=Noncoital forms of sexual intimacy, which have been called outercourse, can be a viable form of birth control. Outercourse includes all avenues of sexual intimacy other than penile–vaginal intercourse, including kissing, touching, mutual masturbation, and oral and anal sex. |author1=Robert Crooks |author2=Karla Baur }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Feldmann J, Middleman AB | title = Adolescent sexuality and sexual behavior | journal = Current Opinion in Obstetrics and Gynecology | volume = 14 | issue = 5 | pages = 489–493 | year = 2002 | pmid = 12401976 | doi=10.1097/00001703-200210000-00008}}&lt;/ref&gt; නමුත් ගුද සංසර්ගය හෝ වෙනත් එවැනි ලිංගික ක්‍රියාවක (අන්තර්ගාත්‍රා-සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ආකාරයකින් එකිනෙකාගේ ලිංගික අවයව අතර ඝර්ෂණයක) නියුතු වුව ද එහි දී ශිශ්නය යෝනියට සමීප වී තිබී, ඉන් නිකුත් වන ශුක්‍රාණු යෝනි මුව සමීපයේ තැන්පත් වී, එම ශුක්‍රාණු යෝනි ස්‍රාවයන් මගින් යෝනිය තුළට රැගෙන ගියේ නම් එවන් අවස්ථාවක දීද ගැබ් ගැනීම සිදු විය හැකි ය. ශිශ්නය යෝනියට සමීප නොවූ අවස්ථාවක දී ද ශුක්‍ර තරලය තැවරුණු අතැගිළි (හෝ වෙන යම් ලිංගික නොවන අවයවයක්) යෝනියෙහි ස්පර්ශ වීමෙන් ද ගැබ් ගැනීමේ අවදානමක් පවතී.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Thomas|first=R. Murray|title=Sex and the American teenager seeing through the myths and confronting the issues|year=2009|publisher=[[Rowman &amp; Littlefield|Rowman &amp; Littlefield Education]]|location=Lanham, Md.|isbn=9781607090182|page=81|url=https://books.google.com/books?id=gM9EFgsJHyoC&amp;pg=PA81|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Edlin|first=Gordon|title=Health &amp; Wellness.|year=2012|publisher=[[Jones &amp; Bartlett Learning]]|isbn=9781449636470|page=213|url=https://books.google.com/books?id=csGk6j5rlN0C&amp;pg=PA213|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;

[[කොන්ඩම්|කොන්ඩම]] හෙවත් උපත් පාලන කොපු උපත් පාලනය සදහා මෙන් ම ආරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම් පවත්වා ගැනීම සදහා ද භාවිත වෙයි.&lt;ref name=&quot;Mercer&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mercer&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Chin HB, Sipe TA, Elder R, Mercer SL, Chattopadhyay SK, Jacob V, Wethington HR, Kirby D, Elliston DB, Griffith M, Chuke SO, Briss SC, Ericksen I, Galbraith JS, Herbst JH, Johnson RL, Kraft JM, Noar SM, Romero LM, Santelli J | title = The Effectiveness of Group-Based Comprehensive Risk-Reduction and Abstinence Education Interventions to Prevent or Reduce the Risk of Adolescent Pregnancy, Human Immunodeficiency Virus, and Sexually Transmitted Infections | journal = American Journal of Preventive Medicine | volume = 42 | issue = 3 | pages = 272–294 | year = 2012 | pmid = 22341164 | doi = 10.1016/j.amepre.2011.11.006 | url = http://www.ajpmonline.org/article/S0749-3797(11)00906-8/abstract}}&lt;/ref&gt; [[ලිංගාශ්‍රිත රෝග|ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග]] වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස එය නිතර නිර්දේශ කරනු ලැබේ. National Institutes of Health (NIH) සහ ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානයේ වාර්තාවලට අනුව නිවැරදි ව සහ චිරකාලීන ව සිදුකරන ලැටෙක්ස් කොන්ඩම භාවිතය [[මානව ප්‍රතිශක්ති ඌණතා වෛරසය|එච්. අයි. වී.]]/[[ඒඩ්ස්]] ආසාදනය වීමේ අවදානම (එයින් තොර ව සංසර්ගයේ යෙදීමට සාපේක්ෂව) දළ වශයෙන් 85-99%ක ප්‍රතිශතයකින් අඩුකරන බව පෙනී යයි.&lt;ref&gt;{{cite conference|author=National Institute of Allergy and Infectious Diseases |authorlink=National Institute of Allergy and Infectious Diseases |author2=National Institutes of Health, Department of Health and Human Services |title=Workshop Summary: Scientific Evidence on Condom Effectiveness for Sexually Transmitted Disease (STD) Prevention |pages=13–15 |date=July 20, 2001 |location=Hyatt Dulles Airport, Herndon, Virginia |url=http://www3.niaid.nih.gov/about/organization/dmid/PDF/condomReport.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100307132024/http://www3.niaid.nih.gov/about/organization/dmid/PDF/condomReport.pdf |archivedate=March 7, 2010 |accessdate=March 20, 2009 |url-status=dead |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WHO condoms&quot;&gt;{{cite web|title=Effectiveness of male latex condoms in protecting against pregnancy and sexually transmitted infections|publisher=[[World Health Organization]]|year=2000|accessdate=July 23, 2013|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs243/en/index.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100509064325/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs243/en/index.html |archivedate=May 9, 2010 }}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් මුඛ සංසර්ගය පිණිස කොන්ඩම භාවිතා කෙරෙන්නේ කලාතුරකින් වන අතර ගුද සහ මුඛ සංසර්ගයන් පිණිස කොන්ඩම භාවිතා කිරීම ආශ්‍රිත සමීක්ෂණ ද සිදු ව ඇත්තේ ඉතා අඩු වශයෙනි.&lt;ref name=&quot;Kumar 2&quot;&gt;{{cite book|title=Sexually Transmitted Infections E book| author = Bhushan Kumar, Somesh Gupta| publisher = [[Elsevier Health Sciences]] | year = 2014 | page = 122 |isbn = 978-8131229781| url =https://www.google.com/books/edition/Sexually_Transmitted_Infections_E_book/kQ9tAwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=PA122}}&lt;/ref&gt; ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග වළක්වා ගැනීමේ වඩාත් ම ප්‍රතිඵලදායක ක්‍රමය වන්නේ යෝනික සංසර්ගය, ගුද සංසර්ගය හෝ මෞඛ ලෝලනය වැනි කිසිදු අන්තර්ග්‍රාහක ලිංගික ක්‍රියාවකින් වැළකී සිටීම ය.&lt;ref name=&quot;Mercer&quot; /&gt; 

උපත් පාලනය සම්බන්ධයෙන් ගන්නා තීරණ සහ ගත හැකි විකල්ප කෙරෙහි ආගමික මත, ස්ත්‍රී-පුරුෂ භූමිකාවන් සහ ජනවිශ්වාස වැනි සංස්කෘතික සාධක බල පෑමට ඉඩකඩ තිබේ.&lt;ref name=&quot;Hales2&quot;&gt;{{cite book | title = An Invitation to Health: Choosing to Change| publisher = [[Cengage Learning]]| year = 2010 | pages = 301–302| accessdate = March 30, 2013 |isbn = 978-0538736558| url = 0404&quot;0404&quot;04040404&quot;https://books.google.com/books?id=yPa0LZXizO4C&amp;pg=PA301 | author = Dianne Hales}}&lt;/ref&gt; [[අයර්ලන්තය]], [[ඉතාලිය]], [[පිලිපීනය]] වැනි දැඩි [[කතෝලික ධර්මය|කතෝලික]] රටවල දින ගණන/කැලැන්ඩර් ක්‍රමය මගින් සිදුකරන [[උපත් පාලනය]] කෙරෙහි වැඩි අවධාරණයක් සහ අනෙකුත් උපත් පාලන ක්‍රම කෙරෙහි අකමැත්තක් ද දැකිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt; ලෝක මට්ටමින් ගත් කළ වද සැත්කම් කිරීම ප්‍රචලිත ම උපත් පාලන ක්‍රමයක් වන අතර&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt; අන්තර්ගර්භාෂික මෙවලමක් තැන්පත් කිරීම (IUD)/ලූපය ප්‍රතිවර්තනය කළ හැකි ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම අතරින් වඩාත් ම ප්‍රචලිත සහ ඵලදායී ක්‍රමය වේ.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Winner2012&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Winner B, Peipert JF, Zhao Q, Buckel C, Madden T, Allsworth JE, Secura GM | title = Effectiveness of long-acting reversible contraception | journal = N. Engl. J. Med. | volume = 366 | issue = 21 | pages = 1998–2007 | year = 2012 | pmid = 22621627 | doi = 10.1056/NEJMoa1110855 | url = https://digitalcommons.wustl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3776&amp;context=open_access_pubs }}&lt;/ref&gt; පිළිසිදගැනීම සහ ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම (contraception) සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල නම් ජීවිතය සහ මරණය අතර තත්ත්වයන් උදාකර තිබේ. ඒ සෑම කාන්තාවන් 3න් 1ක් ම අවුරුදු 20ට පෙර දරුඋපතක් සිදුකිරීම හේතුවෙනි. කෙසේනමුත් මෙම රටවල සිදුවන අනාරක්ෂිත ගැබ්ගැනීම්වලින් 90%ක් ම ඵලදායී ගැබ් වැළකුම් ක්‍රම භාවිතයෙන් වැළැක්විය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hales&quot; /&gt;   
===ප්‍රජනනය=== 
[[File:Pregnancy chance by day near ovulation.jpg|thumb|Chance of [[human fertilization|fertilization]] by [[menstrual cycle]] day relative to ovulation&lt;ref name=&quot;DunsonBaird1999&quot;&gt;{{cite journal|last1=Dunson|first1=D.B.|last2=Baird|first2=D.D.|last3=Wilcox|first3=A.J.|last4=Weinberg|first4=C.R.|title=Day-specific probabilities of clinical pregnancy based on two studies with imperfect measures of ovulation|journal=Human Reproduction|volume=14|issue=7|year=1999|pages=1835–1839|issn=1460-2350|doi=10.1093/humrep/14.7.1835|pmid=10402400|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;]]
මානව ප්‍රජනනය ස්වාභාවික වශයෙන් සිදුවන්නේ යෝනි-ශිශ්න සංසර්ගය ආධාරයෙනි.&lt;ref name=&quot;Evan Jones&quot;&gt;{{cite book|title=Human Reproductive Biology|isbn =978-0120884650|publisher=[[Academic Press]]|year=2006|pages=[https://archive.org/details/humanreproductiv0000jone_l0u3/page/604 604] pages&lt;!-- As the title of the book implies, almost the entire book discusses this matter.--&gt;|accessdate=November 8, 2012|url=https://archive.org/details/humanreproductiv0000jone_l0u3|url-access=registration|author1=Richard Evan Jones |author2=Kristin H. López }}&lt;/ref&gt; ඒ පුරුෂ ජන්මාණු සෛල වන ශුක්‍රාණු අන්තර්ගත ශුක්‍ර තරලය පිරිමියාගේ ශිශ්නය තුළින් යෝනිය තුළට විදිනු ලැබීමෙනි. යෝනි විවරයෙන් ඇතුළු වන ශුක්‍රාණු ගැබ්ගෙල ඔස්සේ ගර්භාෂයටත්, එතැනින් පැලෝපියානු නාල තුළටත් ගමන් කරයි. එක් ශුක්‍ර විදුමක් තුළින් වරකට ශුක්‍රාණු මිලියන ගණනක් ඇතුලු වේ. ඒ සංසේචනය වීමේ සම්භාවිතාවය වැඩි කරමිනි. නමුත් එක් ශුක්‍රාණුවක් ඩිම්බයක් සංසේචනය කිරීමට ප්‍රමාණවත් වේ. සරු ඩිම්බයක් පැලෝපියානු නාල තුළ මුණගැසුණු විට පුරුෂ ජන්මාණුව ඒ සමග එක් ව සංසේචනය වන අතර ඉන් අනතුරු ව නව කළලයක් බිහි වේ. සංසේචිත ඩිම්බයක් ගර්භාෂයට පැමිණි විට ගර්භාෂ බිත්තියේ (එන්ඩොමෙට්‍රියමේ) රෝපණය වන අතර ස්ත්‍රියගේ ගර්භනීබව ඉන් අනතුරුව ඇරඹේ. &lt;ref name=&quot;Evan Jones&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Starr3&quot;&gt;{{cite book| author = Cecie Starr|author2= Beverly McMillan|title = Human Biology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2015 | page = 339| accessdate = December 27, 2017 |isbn = 978-1305445949| url =https://books.google.com/books?id=lS5-BAAAQBAJ&amp;pg=PT339}}&lt;/ref&gt;

ලිංගික සංසර්ගයෙන් පසු ප්‍රජනනය සිදුවීමට වැඩි නැඹුරුවක් පෙන්වා ඇත්තේ (වැඩි ගැබ්ගැනීම් ගණනක් සිදු වන්නේ) [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් චක්‍රය]] තුළ, ඔසප්වීමෙන් පසු එළඹෙන පළමු හෝ දෙවන දිනට දින 5කට කලින් කාලය තුළ ය.&lt;ref&gt;Pages.242,374 in: {{cite book|title=Taking Charge of Your Fertility|url=https://archive.org/details/takingchargeofyo00toni|url-access=registration|last=Weschler|first=Toni|publisher=HarperCollins|year=2002|isbn=978-0-06-093764-5|edition=Revised|location=New York|pages=[https://archive.org/details/takingchargeofyo00toni/page/359 359–361]}}&lt;/ref&gt; ප්‍රජනනය සිදුවීමේ ඉඩකඩ වඩාත් වැඩිකිරීමට සෑම දින 1ක් 2ක් සදහා ම&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/getting-pregnant/in-depth/how-to-get-pregnant/art-20047611|title=How to get pregnant|website=[[Mayo Clinic]]|date=2016-11-02|accessdate=2018-02-16}}&lt;/ref&gt; හෝ සෑම දින 2ක් 3ක් සදහා ම&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nice.org.uk/guidance/cg156/ifp/chapter/trying-for-a-baby|title=Fertility problems: assessment and treatment, Clinical guideline [CG156]|website=[[National Institute for Health and Care Excellence]]|accessdate=2018-02-16}} Published date: February 2013. Last updated: September 2017&lt;/ref&gt; ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීමට ද නිර්දේශ කරති. යෝනිය තුළට ශුක්‍ර තරලය විදීම සිදුවන තාක් දුරට ප්‍රජනනය සිදුවීමට ඇති ඉඩකඩ කෙරෙහි යොදාගන්නා ලිංගික ඉරියව්වල බලපෑමේ කිසිදු වෙනසක් නොමැති බව අධ්‍යයන විසින් පෙන්වා දී තිබේ.&lt;ref name=&quot;americanpregnancy&quot;&gt;{{cite web|url=http://americanpregnancy.org/getting-pregnant-ebook/p7M7O0q1c71703C/gettingpregnant.pdf|title=The Essential Guide to Getting Pregnant|website=American Pregnancy Association|author=Dr. Philip B. Imler &amp; David Wilbanks|date=November 2019}}&lt;/ref&gt; 

==සෞඛ්‍යය බලපෑම== 
===වාසි=== 
මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් ලිංගික සංසර්ගය ඇතුලු ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් පොදු වශයෙන් සෞඛ්‍යයමය වාසි රැසක් ගෙනදෙන බව හෙළි වී ඇත. එනම් ශරීරයේ ප්‍රතිදේහ නිර්මාණය කිරීම වැඩිකිරීම මගින් ප්‍රතිශක්තිය ඉහළ නැංවීම සහ අනතුරුව සිදුවන රුධිර පීඩනයේ අඩුවීම&lt;ref name=&quot;Steptoe&quot;&gt;{{cite book| author = Andrew Steptoe| author2 = Kenneth Freedland| author3 = J. Richard Jennings| author4 = Maria M. Llabre| author5 = Stephen B Manuck| author6 = Elizabeth J. Susman|title =Handbook of Behavioral Medicine: Methods and Applications| publisher = [[Springer Science &amp; Business Media]] | year = 2010 | pages = 60–61 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-0387094885| url =https://books.google.com/books?id=Si9TtI5AGIEC&amp;pg=PA60}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hornstein&quot;&gt;{{cite book| author = Theresa Hornstein| author2 = Jeri Schwerin|title =Biology of Women| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2012 | page = 205 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-1285401027| url =https://books.google.com/books?id=ibgKAAAAQBAJ&amp;pg=PA205}}&lt;/ref&gt; සහ පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා අවදානම අඩුවීම වේ.&lt;ref name=&quot;Steptoe&quot;/&gt; ලිංගිකමය සමීපතාවය සහ සුරතාන්තයන් විසින් ශරීරය තුළ ඔක්සිටොසීන් (මෙය ආදර හෝර්මෝනය නමින් ද හැදින් වේ.) හෝර්මෝනයේ  මට්ටම වැඩිකිරීම සිදුකරන අතර මෙම හෝර්මෝනය මිනිසුන් අතර බැදීම් සහ අන්‍යෝන්‍ය විශ්වාසය ගොඩනංවාගැනීමට උපකාර වේ.&lt;ref name=&quot;Hornstein&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Sigelman&quot;&gt;{{cite book| author = Carol Sigelman| author2 = Elizabeth Rider|title =Life-Span Human Development| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2011 | page = 452 | accessdate = December 7, 2014 |isbn = 978-1111342739| url =https://books.google.com/books?id=8smBuRecmDsC&amp;pg=PT480}}&lt;/ref&gt; ඔක්සිටොසීන් හෝර්මෝනය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් කෙරෙහි වැදගත් බලපෑමක් ඇති බව සැලකෙන අතර පිරිමින්ට සාපේක්ෂව කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් ලිංගික ආකර්ෂණය හෝ ලිංගික හැසිරීම් රාගය සහ ආලය පිළිබද ක්‍රියා ලෙස සලකන්නේ ඇයි ද යන්න මෙයින් පැහැදිලි වේ.&lt;ref name=&quot;Freberg&quot;/&gt; වයස 18 සහ 102 අතර පුද්ගලයන් 3500ක් යොදාගනිමින් සායනික ස්නායුමනෝවෛද්‍ය ඩේවිඩ් වීක්ස් විසින් සිදුකළ දීර්ඝකාලීන අධ්‍යයනයකින් පෙන්වා දෙන්නේ දෛනික මට්ටමින් ලිංගික හැසිරීම්වල නිරත වීම මිනිසුන්ගේ වයස සැබෑ වයසට වඩා තරුණ පෙනුමක් පෙනීමට හේතු විය හැකි බවයි. පර්යේෂණයට සහභාගී වූ පුද්ගලයන්ගේ ඡායාරූප කෙරෙහි සිදුකළ නොනැඹුරු ඇගැයීම් මගින් මෙම නිගමනයට එළඹෙන ලදී. &lt;ref&gt;{{cite book|last=Northrup|first=Christiane|title=Women's Bodies, Women's Wisdom: Creating Physical and Emotional Health and Healing|year=2010|publisher=Bantam|isbn=978-0-553-80793-6|page=232|url=https://books.google.com/books?id=V9S3keMnie8C&amp;pg=PA232&amp;lpg=PA232|accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;
===අවදානම්=== 
ලිංගික සබදතා (එනම් යෝනිමය, ගුද, මුඛ සංසර්ගයන් හෝ අනාරක්ෂිත ලිංගික හැසිරීම්) මගින් පැතිරෙන බැක්ටීරියා, වයිරස හා පරපෝෂිතයන් හා එම ආසාදන ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග ලෙස හැදින්වේ.&lt;ref name=&quot;Hoeger&quot;&gt;{{cite book|vauthors=Hoeger W, HS, FA, HC|title=Principles and Labs for Fitness and Wellness| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2016 | pages = 538–540|isbn = 978-1337099974| url =https://www.google.com/books/edition/Principles_and_Labs_for_Fitness_and_Well/wdq5DQAAQBAJ?hl=PA538}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Women2017&gt;{{Cite web|url=https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/sexually-transmitted-infections|title=Sexually transmitted infections|website=womenshealth.gov|language=en|access-date=2017-12-08|date=2017-02-22}}{{PD-notice}}&lt;/ref&gt; මුඛ සංසර්ගය යෝනිමය හා ගුද සංසර්ගයට වඩා අවදානම්සහගත බවින් අඩු ය.&lt;ref name=&quot;Gulanick&quot;&gt;{{cite book|vauthors=GM, MJ|title=Nursing Care Plans - E-Book: Diagnoses, Interventions, and Outcomes| publisher = [[Elsevier Health Sciences]] | year = 2016 | page = 725|isbn = 978-0323428101| url =https://www.google.com/books/edition/Nursing_Care_Plans_E_Book/NK2ADQAAQBAJ?hl=PA725}}&lt;/ref&gt; බොහෝ අවස්ථාවන්වල දී ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග, රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වන අතර තමා ද නොදැනුවත් ව ලිංගික සහකරුවකුට හෝ වෙනත් අයකුට රෝගය කෙනකු වෙතින් සම්ප්‍රේෂණය වීමට වැඩි අවදානමක් මේ නිසා පවතී. &lt;ref&gt;{{cite book|vauthors=Murray PR, Rosenthal KS, Pfaller MA|title=Medical microbiology|date=2013|publisher=Mosby|location=St. Louis, MO|isbn=978-0-323-08692-9|page=418|edition=7th|url=https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&amp;pg=PA418 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151201070705/https://books.google.com/books?id=RBEVsFmR2yQC&amp;pg=PA418 |archivedate=2015-12-01|df=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Goering|first1=Richard V.|title=Mims' medical microbiology |date=2012 |publisher=Saunders|location=Edinburgh|isbn=978-0-7234-3601-0 |page=245 |edition=5th |url=https://books.google.com/books?id=pzQayLEQ5mQC&amp;pg=PA245|df=}}&lt;/ref&gt; 

සෑම වසරක ම ලිංගික ව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග ආසාදනය වීමේ නව සිද්ධි මිලියන 19ක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළින් වාර්තා වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=STD Trends in the United States: 2010 National Data for Gonorrhea, Chlamydia, and Syphilis|url=https://www.cdc.gov/std/stats10/trends.htm|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|accessdate=September 15, 2012}}&lt;/ref&gt; 2005 වසරේ දී ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කළ පරිදි වයස 15ත් 49ත් අතර සිටින මිලියන 448ක පිරිසකට වසරක් තුළ (සිපිලිස්, ගොනෝරියා, ක්ලැමීඩියා වැනි) සුව කළ හැකි ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග වැළදී ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO 2015&quot;&gt;{{cite web| title=Sexually transmitted infections (STIs)|publisher=World Health Organization| url = http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs110/en/| accessdate = June 20, 2015}}&lt;/ref&gt; ඇතැම් ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග ලිංගිකමය වණ වැනි ලක්ෂණ පෙන්විය හැකි අතර මෙවැනි ලක්ෂණ නොපෙන්වන රෝග ද ඇතුලුව මෙම රෝග එච්. වී. අයි. ආසාදනය වීමේ හා අන් අයට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ අවදානම දස ගුණයක් දක්වා වැඩි කරයි.&lt;ref name=&quot;WHO 2015&quot; /&gt; හෙපටයිටිස් බී රෝගය ද ලිංගික සබදතා තුළින් සම්ප්‍රේෂණය විය හැකි ය.&lt;ref&gt;[https://www.cdc.gov/hepatitis/HBV/HBVfaq.htm#treatment CDC Hepatitis B Information for Health Professionals] Accessed May 27, 2010&lt;/ref&gt; ලොව පුරා දරුණු ගණයේ හෙපටයිටිස් බී රෝග වාහකයෝ මිලියන 257ක් පමණ සිටිති.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hepatitis B|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-b |publisher=[[World Health Organization]]|date=18 July 2018}}&lt;/ref&gt; එච්. අයි. වී. යනු ලොව ප්‍රමුඛ ම මාරක ආසාදනවලින් එකක් වන අතර වසංගතය ඇරඹුණු සමයේ සිට මේ දක්වා මෙමගින් දළ වශයෙන් මිලියන 30ක් මියයන්නට ඇතැ යි 2010 වසරේ දී ඇස්තමේන්තු කරන ලදී. ලොව පුරා නව එච්. අයි. වී. ආසාදන මිලියන 2.7ක් සිදුවන බවට 2010 දී ඇස්තමේන්තු කරන ලදී. මෙයින් මිලියන 1.9ක් ම, එනම් 70%ක් ම සිදුවන්නේ අප්‍රිකාව තුළ ය. ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය තවදුරටත් පවසන පරිදි “එච්. අයි. වී. ආශ්‍රිත රෝග තත්ත්වවලින් මියයන බවට 2010 වසරේ දී ගණන් බලා ඇති මිලියන 1.2ක් වන අප්‍රිකානු පිරිස ගෝලීය සමස්තය වන මිලියන 1.8ක් වන එවැනි මරණවලින් 69%ක ප්‍රතිශතයක් වෙයි.”&lt;ref name=&quot;WHO-HIV&quot;&gt;{{cite web|title=HIV/AIDS|url=http://www.who.int/gho/hiv/en/index.html|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=September 15, 2012}}&lt;/ref&gt; රුධිර පරීක්ෂාවන් තුළින් එච්. අයි. වී. ආසාදනය වී ඇති ද යන්න හදුනාගත හැකි අතර සුව කළ හැකි ක්‍රමයක් සොයාගෙන නැතත් ඒ සදහා ඇති ප්‍රති-රිට්රොවයිරස ඖෂධ භාවිතය තුළින් පාලනය කළ හැකි ය. එසේ රෝග තත්ත්වය කළමණාකරණය කරගනිමින් සෞඛ්‍යසම්පන්න සහ තෘප්තිමත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට රෝගීන් හට හැකියාව තිබේ. &lt;ref name=&quot;WHO-2012&quot;&gt;{{cite web|title=HIV/AIDS|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs360/en/index.html|work=Fact sheet N° 360|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=September 8, 2012|date=July 2012}}&lt;/ref&gt;  

ආසාදනය වී ඇති දැයි සැකයක් පවතින ඕනෑම විටක මුල දී ම වෛද්‍ය අංශ කරා යොමුවීම බෙහෙවින් ඵලදායක බව හැමවිට ම පාහේ පෙනීගොස් ඇත. ඇමරිකාවේ CDC ආයතනය පවසන පරිදි “එච්. අයි. වී. ආසාදිත සහකරුවකු වෙතින් වෛරසය ආසාදනය වීමට මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක දී ඇත්තේ යෝනිමය හෝ ගුද සංසර්ගයක දී ආසාදනය වීමට ඇති ඉඩට වඩා අඩු ඉඩකි.” නමුත් “මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එච්. අයි. වී. ආසාදනය වීමේ නිසැක හැකියාව මැනීම ඉතා දුෂ්කර” බව ද ඔවුහු පවසති. “මෙයට හේතුව බොහෝ පිරිස් ලිංගික ව හැසිරීමේ දී මුඛ සංසර්ගය සිදුකරන්නේ යෝනිමය/හා ගුද සංසර්ගය වැනි වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවන් ද ඇතුළත් කරගත් ලිංගික එකමුතුවක අංගයක් ලෙසින් වීමත්, එ බැවින් වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වූයේ මුඛ ලිංගික ක්‍රියාව හේතුවෙන් ද නැතිනම් වඩා අවදානම් සහගත වෙනත් ලිංගික ක්‍රියාවලින් ද යන්න නිශ්චිත ව නිගමනය කිරීමට නොහැකි වීම” යැයි ද ඔවුහු සදහන් කරති. සම-සාධක කිහිපයක් මගින් මුඛ ලිංගික ක්‍රියාවක් තුළින් එච්. අයි. වී. ආසාදනය වීමේ අවදානම වැඩි කළ හැකි බව ඔවුහු වැඩිදුරටත් පවසති. එනම් වණ, bleeding gums, ලිංගික තුවාල සහ වෙනත් (එච්. අයි. වී. හැර) ලිංගික සම්ප්‍රේෂණ රෝග ආසාදනය වී පැවතීම වැනි කරුණු ය.&lt;ref name=&quot;CDC, oral sex&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC, oral sex&quot;&gt;{{cite web|title=Key Statistics from the National Survey of Family Growth|access-date=February 9, 2013|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url=https://www.cdc.gov/nchs/nsfg/abc_list_s.htm}}&lt;/ref&gt;  

2005 වසරේ දී ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය ඇස්තමේන්තු කළ පරිදි සෑම වසරක ම ලොව පුරා කාන්තාවෝ මිලියන 123ක් ගර්භනී බවට පත්වෙති. එමෙන් ම මෙම ගර්භනීවීම්වලින් මිලියන 87කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අනපේක්ෂිත ගැබ්ගැනීම් ය. දළ වශයෙන් වසරකට ගර්භනී තත්ත්වයන්ගෙන් මිලියන 46ක් බලපෑම් මගින් ගබ්සා කිරීම සදහා යොමුකරවීම සිදුවේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Not Every Pregnancy is Welcome|url=http://www.who.int/whr/2005/chapter3/en/index3.html|work=The world health report 2005&amp;nbsp;– make every mother and child count|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=December 6, 2011}}&lt;/ref&gt;  

මොලයේ reward center (Nucleus accumbens) හි පවතින  ΔFosB (delta FosB) නමින් හැදින්වෙන ජාන පිටපත්කිරීමේ සාධකයක ප්‍රකාශනය වැඩිකිරීමට ලිංගික ක්‍රියාවට හැකි ය.&lt;ref name=&quot;ΔFosB reward&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Blum K, Werner T, Carnes S, Carnes P, Bowirrat A, Giordano J, Oscar-Berman M, Gold M | title = Sex, drugs, and rock 'n' roll: hypothesizing common mesolimbic activation as a function of reward gene polymorphisms | journal = Journal of Psychoactive Drugs | volume = 44 | issue = 1 | pages = 38–55 | year = 2012 | pmid = 22641964 | pmc = 4040958 | doi = 10.1080/02791072.2012.662112}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Natural and drug addictions&quot;&gt;{{cite journal | author = Olsen CM | title = Natural rewards, neuroplasticity, and non-drug addictions | journal = Neuropharmacology | volume = 61 | issue = 7 | pages = 1109–1122 |date=December 2011 | pmid = 21459101 | pmc = 3139704 | doi = 10.1016/j.neuropharm.2011.03.010 | url = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Amph and sex addiction&quot;&gt;&lt;!--Supplemental primary source--&gt;{{cite journal |vauthors=Pitchers KK, Vialou V, Nestler EJ, Laviolette SR, Lehman MN, Coolen LM | title = Natural and drug rewards act on common neural plasticity mechanisms with ΔFosB as a key mediator | journal = J. Neurosci. | volume = 33 | issue = 8 | pages = 3434–42 |date=February 2013 | pmid = 23426671 | pmc = 3865508 | doi = 10.1523/JNEUROSCI.4881-12.2013 }}&lt;/ref&gt;  මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දිනපතා අධික ලෙස නිරන්තර ව ලිංගික ක්‍රියාකාරකම්වල නියුතු වීම ΔFosB හි අධිප්‍රකාශනයට හේතු වෙමින් ලිංගික හැසිරීමට ඇබ්බැහිතාවක් ඇති කළ හැකි ය.&lt;ref name=&quot;ΔFosB reward&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Natural and drug addictions&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Amph and sex addiction&quot; /&gt; ලිංගික ඇබ්බැහිවීම හෝ අධිලිංගිකත්වය ආවේග පාලන අක්‍රමිකතාවන් හෝ චර්යා ඇබ්බැහියක් ලෙසින් සුලබ ව සලකනු ලැබේ. ස්නායුරසායනිකයක් (neurotocine) වන ඩොපැමින් හි අසාමාන්‍ය තත්ත්වයන් සමග මෙය සම්බන්ධ බව සැලකේ. ලිංගික සංසර්ගය කෙරෙහි ඇලී සිටීම සහ කෝලබවින් තොරවීම මෙහි ගතිලක්ෂණ වේ. මෙම ඇබ්බැහිකාරී චර්යාව  DSM-5 වර්ගීකරණයේ ආවේගී-ප්‍රේරණ චර්යා ආබාධය යටතේ වර්ග කළ යුතු බවට යෝජනා වී ඇත. ලිංගික සංසර්ගයට ඇති ඇබ්බැහිවීම ජානමය සාධක විසින් ගෙනයන්නක් බවට සමහරු සැක කරති. ලිංගික සංසර්ගයට ඇබ්බැහියක් ඇති අය තුළ මොලයේ ඇතිවන දෘෂ්‍ය ලිංගික සංඥා කෙරෙහි ප්‍රබල ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් පවතී. Those seeking [[Psychiatric treatment|treatment]] will typically see a physician for pharmacological management and therapy.&lt;!--&lt;ref name=&quot;Probstvan Eimeren2013&quot;&gt;{{cite journal|last1=Probst|first1=Catharina C.|last2=van Eimeren|first2=Thilo|title=The Functional Anatomy of Impulse Control Disorders|journal=Current Neurology and Neuroscience Reports|volume=13|issue=10|pages=386|year=2013|issn=1528-4042|doi=10.1007/s11910-013-0386-8|pmid=23963609|pmc=3779310}}&lt;/ref&gt;--&gt; අධිලිංගිකත්වයේ එක් ස්වරූපයක් වන්නේ ක්ලෙයින්-ලෙවින් සලක්ෂණය යි (Kleine-Levin syndrome). අධිනිද්‍රාව (hypersomnia) සහ අධිලිංගිකත්වය (hypersexuality) විසින් මෙය පෙන්නුම් කරන අතර දුර්ලභ තත්ත්වයකි.&lt;ref name=&quot;GuilleminaultMiglis2014&quot;&gt;{{cite journal|last1=Guilleminault|first1=Christian|last2=Miglis|first2=Mitchell|title=Kleine-Levin syndrome: a review|journal=Nature and Science of Sleep|volume=6|pages=19–26|year=2014|issn=1179-1608|doi=10.2147/NSS.S44750|pmid=24470783|pmc=3901778}}&lt;/ref&gt; 

ඇතැම්විට ලිංගික හැසිරීම මරණයට සෘජු හේතුකාරයක් විය හැකි ය. ඒ හෘද රුධිර සංසරණයේ ගැටලු හේතුවෙනි.&lt;ref name=&quot;Kahn, Fawcett&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kipshidze&quot;&gt;{{Cite book|author= Nicolas Kipshidze|author2= Jawad Fareed|author3= Patrick W. Serruys|author4= Jeff Moses | title = Textbook of Interventional Cardiovascular Pharmacology| year = 2007 | publisher = [[CRC Press]] |page=505 | isbn = 978-0203463048| url=https://books.google.com/books?id=13g_niZy0usC&amp;pg=PA505| accessdate=October 21, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot;&gt;{{cite journal|last=Dahabreh|first=Issa J.|title=Association of Episodic Physical and Sexual Activity With Triggering of Acute Cardiac Events. Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association|date=March 23, 2011|volume=305|issue=12|pages=1225–33|doi=10.1001/jama.2011.336|pmid=21427375|pmc=5479331|quote=Acute cardiac events were significantly associated with episodic physical and sexual activity; this association was attenuated among persons with high levels of habitual physical activity.}}&lt;/ref&gt; කෙසේනමුත් මෙවන් මරණ සුවිශේෂී පරිදි දුර්ලභ ය.&lt;ref name=&quot;Kipshidze&quot; /&gt; ඇතැම් අය, විශේෂයෙන් ම ශාරීරික ව්‍යායාම මද හෝ නොලැබෙන පුද්ගලයන් කෙරෙහි ලිංගික සංසර්ගය හෝ එවැනි වෙනයම් ඉදහිට නිරත වන වෙහෙසකර ශාරීරික ක්‍රියාවක නිරත වීමේ දී හෘදයාබාධයක් ඇතිවීමේ හෝ එවැන්නකින් හදිසි මරණයක් හෝ සිදුවීමේ මදක් වැඩි අවදානමක් ඇත.&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot; /&gt; මෙම වැඩි අවදානම දෛනික ව්‍යායාම මගින් (මුලුමනින් ම නැති නොවුවත්) අඩු කරගත හැක.&lt;ref name=&quot;Dahabreh&quot; /&gt; 

===කාලය සහ ලිංගික ගැටලු=== 

[[File:Kamasutra1.jpg|thumb|320px|]]

පිරිමියා ශුක්‍ර විදීමෙන් ලිංගික සංසර්ගය බොහෝවිට අවසන් වන බැවින් ඇතැම්විට ස්ත්‍රියට සුරතාන්තයට ළගාවීමට තරම් ප්‍රමාණවත් කාලයක් නොලැබීමට පුලුවන.&lt;ref name=&quot;Wincze&quot;&gt;{{Cite book|author= John Wincze | title = Enhancing Sexuality : A Problem-Solving Approach to Treating Dysfunction| year = 2009 | publisher = [[Oxford University Press]] |pages=56–60 | isbn = 978-0199718023| url=https://books.google.com/books?id=8YxbeHsgiGMC&amp;pg=PA56}}&lt;/ref&gt; තවද ක්ෂණික මෝචනය හෙවත් අනිසි ඉක්මන් ශුක්‍ර විදීම (premature ejaculation) නිතර දැකිය හැකි තත්ත්වයක් වන අතර සුරතාන්තයට පත්වීම සදහා කාන්තාවට පිරිමියාට වඩා වැඩි කාලයක් ලිංගික උත්තේජනය සිය සහකරුවා වෙතින් ලැබීම ස්වාභාවික ව අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Porst&quot;&gt;{{cite book |author = Hartmut Porst |author2 = Jacques Buvat|title =Standard Practice in Sexual Medicine| publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2008|accessdate=October 22, 2013 | page = 189|isbn = 978-1405178723|url=https://books.google.com/books?id=S4GJio79XOUC&amp;pg=PA189}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot;&gt;{{cite book |author = Emmanuele A. Jannini |author2 = Chris G. McMahon |authorlink3=Marcel D. Waldinger |author3 = Marcel D. Waldinger|title =Premature Ejaculation: From Etiology to Diagnosis and Treatment| publisher = [[Springer Publishing|Springer]] | year = 2012|accessdate=October 22, 2013 | pages = 159–162|isbn = 978-8847026469|url=https://books.google.com/books?id=iCXF3sWtgegC&amp;pg=PA159}}&lt;/ref&gt; වෙයිට්සන් සහ සෙසු අය පවසන පරිදි “බොහෝ යුවලයෝ සුරතාන්තය (යෝනි-ශිෂ්ණ) සංසර්ගය තුළින් ම අත්කරගත යුතු ය යන මතයට කොටු ව සිටිති. පෙරකෙළිය (foreplay) යන වචනයෙන් හැගවෙන්නේ ද වෙන යම් ඕනෑම ලිංගික උත්තේජනයක් හුදෙක් ප්‍රධාන ක්‍රියාවට සූදානම් කිරීමක් පමණක් බව ය. කාන්තාවන් හුදෙක් සංසර්ගය තුළින් සුරතාන්තයට ළගාවන්නේ පිරිමින්ට වඩා අඩු වශයෙනි.” එනිසා ඔවුහු සිය සහකරුවන් සතුටු කිරීමට ව්‍යාජ සුරතාන්තයක් මවාපෙන්වීමට පිරිමින්ට වඩා නැඹුරු වෙති. &lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot;/&gt; 

1991 දී කින්සි (Kinsey) අධ්‍යයන ආයතනයේ පර්යේෂකයන් සදහන් කළ පරිදි “සත්‍ය. නම් ලිංගික අවයව විනිවිදීම සහ ශුක්‍ර විදීම අතර කාලය මිනිසාගෙන් මිනිසාට පමණක් නොව එක ම අයකු සංසර්ගයේ යෙදෙනෙ අවස්ථාවෙන් අවස්ථාවට ද වෙනස් වන බව ය.”  ඔවුන් වැඩිදුරටත් සදහන් කරන ලද්දේ ලිංගික සංසර්ගය පැවතිය යුතු සුදුසු කාල සීමාව විය යුත්තේ දෙදෙනාම අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් සතුටට පත්වීමට ගතවන්නේ කොපමණ කාලයක් ද එම කාලය බව ය. කින්සි සොයාගෙන ඇති පරිදි “පිරිමි 75%ක ප්‍රතිශතයක් ශිෂ්ණය ඇතුලු කිරීමෙන් මිනිත්තු 2ක් ඇතුළත ශුක්‍ර පිටකර තිබෙන නමුත් එම පුද්ගලයන් හෝ ඔවුන්ගේ සහකරුවන් මිනිත්තු 2 අන්‍යෝන්‍ය  සතුටකට ප්‍රමාණවත් ලෙස සලකන්නේ දැයි කින්සි විමසා නොමැති බව” අධ්‍යයන ආයතනය පෙන්වාදෙයි. “ඉතා මෑත සිදුකළ පර්යේෂණ වාර්තා තරමක් දිග සංසර්ග කාල වාර්තා කරන බව” ඔවුහු පෙන්වා දෙති. &lt;ref name=&quot;Reinisch&quot;&gt;{{cite book | title = The Kinsey Institute New Report On Sex| publisher = [[Macmillan Publishers|Macmillan]] | year = 1991 | pages = 129–130| accessdate = August 30, 2012 |isbn = 978-0312063863| url = https://books.google.com/?id=KsW6wPiXEd0C&amp;pg=PA129&amp;lpg=PA129 |author1=June M. Reinisch |author2=Ruth Beasley }}&lt;/ref&gt; 2008 වසරේ දී කැනඩියානු සහ ඇමරිකානු ලිංගික චිකිත්සකවරුන් විසින් සිදුකළ සමීක්ෂණයකින් හෙළි වූ පරිදි ලිංගික සංසර්ගය පවතින සාමාන්‍ය කාලය මිනිත්තු 7 වූ අතර මිනිත්තු 1 හා 2 ඉතා කෙටිබව ද, මිනිත්තු 3 සිට 7 ප්‍රමාණවත් බව ද, මිනිත්තු 7 සිට 13 ප්‍රිය කරන කාලය ලෙස/පවතින්නේ නම් වඩා හොද බව ද, මිනිත්තු 10 සිට 30 දිග වැඩි බව ද හෙළි විය.&lt;ref name=&quot;Carroll&quot;&gt;{{cite book | title =Sexuality Now: Embracing Diversity | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2009 | pages = 118, 252, and 264 | access-date =June 23, 2012 | url =
https://books.google.com/books?id=5f8mQx7ULs4C&amp;pg=PA118|isbn=978-0-495-60274-3| first = Janell L. | last = Carroll}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors=Corty EW, Guardiani JM | title = Canadian and American Sex Therapists' Perceptions of Normal and Abnormal Ejaculatory Latencies: How Long Should Intercourse Last? | journal = The Journal of Sexual Medicine | volume = 5 | issue = 5 | pages = 1251–1256 | year = 2008 | pmid = 18331255 | pmc = | doi = 10.1111/j.1743-6109.2008.00797.x }}&lt;/ref&gt; 

නිර්සුරතාන්තතාව (anorgasmia) යනු කෙතරම් ලිංගිකව උත්තේජනය කළ ද සුරතාන්තයට පත්වීමට නිරන්තර ව ඇතිවන දුෂ්කරතාව යි.&lt;ref name=&quot;Bullough&quot;&gt;{{cite book |author=Vern L Bullough |author2=Bonnie Bullough| title = Human Sexuality: An Encyclopedia | publisher =[[Routledge]]|page=32|year = 2014|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1135825027 |url =https://books.google.com/books?id=-cqlAgAAQBAJ&amp;pg=PA32}}&lt;/ref&gt; මෙය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ සැලකිය යුතු තරම් වැඩියෙන් දක්නට ඇත.&lt;ref name=&quot;Rosenthal&quot;&gt;{{cite book |first=Martha |last= Rosenthal| title = Human Sexuality: From Cells to Society | publisher =[[Cengage Learning]]|year = 2012|page=150|accessdate=October 22, 2013| isbn = 9780618755714 |url =https://books.google.com/books?id=d58z5hgQ2gsC&amp;pg=PT170}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot;&gt;{{cite book |author =Irving B. Weiner |author2 =George Stricker |author3 =Thomas A. Widiger|title =Handbook of Psychology, Clinical Psychology| publisher = [[John Wiley &amp; Sons]] | year = 2012|accessdate=October 22, 2013| pages = 172–175|isbn = 978-1118404430|url=https://books.google.com/books?id=A_NaK3cwQSsC&amp;pg=PA172}}&lt;/ref&gt; කාන්තාවන්ගේ ශරීරය සම්බන්ධයෙන් පවතින අඩු දැනුම, විශේෂයෙන් ම ලිංගිකත්වය පිළිබද පසුගාමී ආකල්ප තිබෙන සමාජවල ලිංගික අධ්‍යාපනය නිසි ලෙස නොලැබීම ද මෙයට හේතුවක් විය හැකි බව පැවසේ. ගැහැනියට සුරතාන්තය අත්කරගැනීමට මූලික වන්නේ භගමණිය (clitoris) යි.&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot; /&gt; එහෙත් ලිංගික සංසර්ගයේ දී යොදාගන්නා පිහිටුම විසින් උත්තේජනය වන්නේ භගමණියට වඩා ශිෂ්ණය යි. භගමණියේ පිහිටුම අනුව එය මදක් සැග ව පවතින බැවින් ගැහැනිය සුරතාන්තයට පත්වීමට නම් එය අතින් හෝ මුඛයෙන් (තොල්වලින් හෝ දිවෙන්) උත්තේජනය කිරීම මේ අනුව හැමවිටම මෙන් අවශ්‍ය  වෙයි.&lt;ref name=&quot;Weiten, 2011&quot; /&gt; දළ වශයෙන් කාන්තාවෝ 25%ක පමණ පිරිසක් සුරතාන්තයට පත්වීම සම්බන්ධ ගැටලුවලට මුහුණ දෙති.&lt;ref name=&quot;Carroll&quot; /&gt; 10%කට පමණ කෙදිනකවත් සුරතාන්තයක් ලැබී නැති අතර &lt;ref name=&quot;Plotnik&quot;&gt;{{cite book |author1=Rod Plotnik |author2=Haig Kouyoumdjian |title =Introduction to Psychology| publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2010 | page = 344|isbn = 978-0495903444| quote= Inhibited female orgasm refers to a persistent delay or absence of orgasm after becoming aroused and excited. About 10% of women never reach orgasm...}}&lt;/ref&gt; 40%ක් හෝ 40-50% පිරිසක් ලිංගික අතෘප්තිය හෝ ජීවිතයේ කිසියම් අවස්ථාවක ලිංගිකව පිබිදීම දුෂ්කර වීම පිළිබද ව පැමිණිළි කර තිබේ. &lt;ref name=&quot;Knoepp&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Knoepp LR, Shippey SH, Chen CC, Cundiff GW, Derogatis LR, Handa VL | title = Sexual complaints, pelvic floor symptoms, and sexual distress in women over forty | journal = [[The Journal of Sexual Medicine]] | volume = 7 | issue = 11 | pages = 3675–82 | year = 2010 | pmid = 20704643 | pmc = 3163299 | doi = 10.1111/j.1743-6109.2010.01955.x }}&lt;/ref&gt; 

යෝනි බන්ධය (vaginismus) යනු යෝනියේ ඇතුල් බිත්ති ඉබේ ම ආතතියකට ලක් වී තද වී සංසර්ගය හෝ වෙන යම් ආකාරයකින් යෝනිය විනිවිදීම වේදනාකාරී සහ ඇතැම්විට සිදු කළ නොහැකි කාර්යයක් වීම යි. මෙය pubococcygeus පේශියේ තත්ත්වාරෝපිත ප්‍රතීක ක්‍රියාවකි. යෝනි බන්ධය මගහැරීම ඉතා අපහසු විය හැකි ය.  ඒ කාන්තාවක් ලිංගික සංසර්ගයේ දී වේදනාවක් දැනෙනු ඇතැ යි බියෙන් සිටින විටක දීද එම මානසික ආතතිය සංසර්ගය වේදනාකාරී කිරීමට හේතුවනසුලු මාංශ පේශිවල ගැස්මක් ඇතිකිරීමට හේතුවිය හැකි බැවිනි.&lt;ref name=&quot;Weiner2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Ferri&quot;&gt;{{cite book|author=Fred F. Ferri|title=Ferri's Clinical Advisor 2013,5 Books in 1, Expert Consult&amp;nbsp;— Online and Print,1: Ferri's Clinical Advisor 2013|publisher=[[Elsevier Health Sciences]]|isbn=978-0323083737|year=2012|page=1134|accessdate=November 29, 2014|url=https://books.google.com/books?id=OR3VERnvzzEC&amp;pg=PA1134}}&lt;/ref&gt; යෝනි බන්ධයට සිදුකරන ප්‍රතිකාර බොහෝවිට මනෝවිද්‍යාත්මක සහ චර්යාත්මක ක්‍රමවේද වන අතර යෝනි විදාරකයන් (vaginal dilators) ද යොදාගැනේ. &lt;ref name=&quot;Goldman&quot;&gt;{{cite book |author= Marlene B. Goldman |author2= Rebecca Troisi |author3= Kathryn M. Rexrode| title = Women and Health | publisher =[[Academic Press]]|page=351|year = 2012|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-0123849793 |url =https://books.google.com/books?id=mavb4v8w8bsC&amp;pg=PA351}}&lt;/ref&gt; Botox ප්‍රතිකාරකය පිළියමක් ලෙස භාවිතා කිරීම ද අත්හදා බලා ඇති අතර භාවිත කිරීම සිදු වේ. &lt;ref name=&quot;Comer&quot;&gt;{{cite book |author= Ronald J. Comer| title = Fundamentals of Abnormal Psychology | publisher =[[Macmillan Publishers|Macmillan]]|page=338|year = 2010|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1429216333 |url =https://books.google.com/books?id=y-FUzkLQ7GsC&amp;pg=PA338}}&lt;/ref&gt; වේදනාකාරී හෝ දුෂ්කර ලිංගික සංසර්ගය  dyspareunia තත්ත්ව යටතට ගැනේ. &lt;ref name=&quot;Goldman&quot; /&gt;

දළ වශයෙන් 49%ක් පිරිමි ශිශ්නය සෘජුකරගැනීම සම්බන්ධ කිසියම් ආකාරයක දුෂ්කරතාවකින් (erectile dysfunction) හෝ බෙලහීනත්වයෙන් (impotence) ඉදහිට හෝ පෙළෙන බව වාර්තා වී තිබේ. &lt;ref name=&quot;Schouten&quot;&gt;{{cite journal |vauthors=Schouten BW, Bohnen AM, Groeneveld FP, Dohle GR, Thomas S, Bosch JL | title = Erectile dysfunction in the community: trends over time in incidence, prevalence, GP consultation and medication use—the Krimpen study: trends in ED | journal = J Sex Med | volume = 7 | issue = 7 | pages = 2547–53 | date = July 2010 | pmid = 20497307 | doi = 10.1111/j.1743-6109.2010.01849.x }}&lt;/ref&gt; ක්ෂණික මෝචනය (සංසර්ගය ඇරඹී ඉතා ඉක්මනින් ශුක්‍ර පිටවීම) උදර්ජන දුෂ්කරතාවට වඩා බහුල බවට වාර්තා වී ඇතත් ප්‍රතිවිරුද්ධ මතයට සහය දෙන සංඛ්‍යා දත්තද පවතී.&lt;ref name=&quot;Porst&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Schouten&quot; /&gt; සමීක්ෂණවල දී සහභාගීකරුවන් තේරුම් ගන්නා ආකාරයන් වෙනස් වන නිසා ක්ෂණික මෝචනය සම්බන්ධ ව ඇති සංඛ්‍යා දත්ත උදර්ජන දුෂ්කරතාව පිළිබද සංඛ්‍යා දත්තයන්ට වඩා විවිධාකාර වේ.&lt;ref name=&quot;Porst&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Emmanuele&quot; /&gt; නිදසුන් ලෙස Mayo Clinic පවසන පරිදි “සංඛ්‍යා  දත්ත විවිධ වන නමුත් මිනිසුන් 3 දෙනෙකුගෙන් 1 අයෙක් තරම් ලොකු පිරිසක් කිසියම් අවස්ථාවක හෝ (ක්ෂණික මෝචනයට) ලක් වී ඇත.” &lt;ref name=&quot;Premature ejaculation&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mayoclinic.com/health/premature-ejaculation/DS00578|title=Premature ejaculation|publisher=[[Mayo Clinic]].com|accessdate=March 2, 2007}}&lt;/ref&gt; තවද “මාස්ටර්ස් සහ ජොන්සන් ගවේෂණය කළ පරිදි බොහෝ පිරිමින් වෛද්‍ය උපදෙස් පතන්නේ ශිශ්නය ප්‍රාණවත්කර ගැනීම සම්බන්ධ ගැටලුවලට වුවත් ක්ෂණික මෝචනය වඩාත් බහුල ලිංගික ගැටලුව වේ.” මෙයට හේතුව වන්නේ “15%ත් 20%ත් පිරිසක් ඉක්මන් ශුක්‍ර  විදීම පාලනය කරගැනීමේ ගැටලුවට මුහුණ දුන්නත් බොහෝදෙනා එය විසදුම් සෙවිය යුතු ගැටලුවක් ලෙස නොසැලකීමත්, කාන්තාවන් රැසකට සිය ලිංගික අවශ්‍යතා පැවසීම ගැටලු සහගත යමක් වීමත් ය.”&lt;ref name=&quot;Reinisch&quot; /&gt; ඇමරිකානු මෞත්‍රවේදීන්ගේ සංගමය (American Urological Association - AUA) පවසන පරිදි ක්ෂණික මෝචනය එක්සත් ජනපදයේ පිරිමින්ගෙන් 21%ක ප්‍රතිශතයක් මුහුණ දී තිබිය හැකි ගැටලුවකි.&lt;ref name=&quot;auanet.org&quot;&gt;{{cite web|title=Guideline on the pharmacologic management of premature ejaculation|publisher=[[American Urological Association]]|year=2004|accessdate=October 12, 2013|url=http://www.auanet.org/common/pdf/education/clinical-guidance/Premature-Ejaculation.pdf|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303170443/http://www.auanet.org/common/pdf/education/clinical-guidance/Premature-Ejaculation.pdf|archivedate=March 3, 2016|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; 

වෛද්‍ය හේතු මත බෙලහීනතාව ඇති වන පුද්ගලයන්ට Viagra, Cialis, සහ Levitra වැනි වෛද්‍ය නිර්දේශ යටතේ ලබාගත හැකි ඖෂධ පවතී. කෙසේනමුත් මෙම ඖෂධ නුවුමනා ලෙස ගැනීමෙන් වැළකෙන ලෙස වෛද්‍යවරු අනතුරු අගවති. ඒ මෙම ඖෂධවල ඇති, හෘදයාබාධ ඇතිවීමේ ඉඩකඩ වැඩිවීම වැනි බරපතල අවදානම් තත්ත්ව නිසා ය.&lt;ref name=&quot;Greenberg ED&quot;&gt;{{cite book |author= Jerrold S Greenberg |author2= Clint E. Bruess |author3= Dean Emeritus | title = Exploring the Dimensions of Human Sexuality | publisher =[[Jones &amp; Bartlett Publishers]]|page=633|year = 2010|accessdate=December 8, 2014| isbn = 978-0763797409 |url = https://books.google.com/books?id=6b36v8JHznIC&amp;pg=PA633}}&lt;/ref&gt; selective serotonin reuptake inhibitor (SSRI) සහ ප්‍රතිවිෂාද ඖෂධයක් වන dapoxetine ක්ෂණික මෝචනයට පිළියම් කිරීමට භාවිතා වී තිබේ.&lt;ref name=&quot;Balon&quot;&gt;{{cite book |author=Richard Balon |author2=Robert Taylor Segraves| title = Clinical Manual of Sexual Disorders | publisher =[[American Psychiatric Pub]]|page=292|year = 2009|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1585629053 |url =https://books.google.com/books?id=YuP3Hb0TMLQC&amp;pg=PA292}}&lt;/ref&gt; සායනික අත්හදාබැලීම්වල දී dapoxetine ඖෂධය ලබාගත් ක්ෂණික මෝචනයෙන් පෙළුණු පුද්ගලයෝ ඖෂධයෙන් තොර අවස්ථාවල දී සුරතාන්තයට පෙර සංසර්ගයේ නියුතු වීමට සමත් වූ කාලය තෙක් තුන් හතර ගුණයක කාලයක් සංසර්ගයේ නියුතු වීමට සමත් වූහ.&lt;ref name=&quot;Architectural Press&quot;&gt;{{cite book| title = The Architects' Journal |volume=221 |issue=17–21 | publisher =[[Architectural Press]]|page=16|year = 2005|accessdate=December 6, 2014|url =https://books.google.com/?id=7HlNAAAAYAAJ&amp;q=The+Architects%27+Journal,+Volume+221,+Issues+17-21&amp;dq=The+Architects%27+Journal,+Volume+221,+Issues+17-21}}&lt;/ref&gt; පමා වූ ශුක්‍ර විදීම (delayed ejaculation) තවත් ශුක්‍ර විදීම හා සම්බන්ධ රෝග තත්ත්වයකි. Fluvoxamine වැනි ප්‍රතිවිෂාදී ඖෂධයක් නිතර ගැනීමේ අතුරු ආබාධයක් ලෙස මෙය ඇතිවිය හැකි ය. කෙසේනමුත් සෑම SSRI වර්ගයක ම ශුක්‍ර විදීම පමාකිරීමේ හැකියාව ඇති අතර ශුක්‍ර විදීම පමාකිරීමේ අඩු ම හැකියාව ඇත්තේ  Fluvoxamine හි ය.&lt;ref name=&quot;Balon2&quot;&gt;{{cite book |author= Richard Balon |author2= Robert Taylor Segraves| title = Clinical Manual of Sexual Disorders | publisher =[[American Psychiatric Pub]]|page=281|year = 2009|accessdate=December 6, 2014| isbn = 978-1585629053 |url =https://books.google.com/books?id=YuP3Hb0TMLQC&amp;pg=PA281}}&lt;/ref&gt; 

ප්‍රජනක අවයව සහ ව්‍යුහය ආශ්‍රිතව ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන වෛද්‍යය ප්‍රතිකාරයන්ගෙන් අනතුරු ව පවා ලිංගික සංසර්ගය සිදුකිරීමේ ගැටලුවක් ඇති නොවේ. මෙය කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන් විශේෂයෙන් සත්‍යයකි. ගර්භාෂය ඉවත් කිරීම, ඩිම්බකෝෂ ඉවත් කිරීම පැලෝපීය නාලය ඉවත් කිරීම, ගෙඩි ඉවත් කිරීම, විදාරණය කිරීම සහ සීරීම, කන්‍යා පටලය ඉවත් කිරීම, බාතොලින් ග්‍රන්ථි ශල්‍යකර්මය, cervical conization, යෝනි තොල්වලින් ඇතුලු කොටස (vestibule) ඉවත් කිරීම, යෝනියේ ඇතුලු තොල් කුඩා කිරීම, වැනි ප්‍රබල නාරිවේදමය සැත්කම්වලින් පසු පවා සංසර්ගයේ යෙදිය හැකි ය. ශල්‍යමය සහ විකිරණවේදී පිළිකා ප්‍රතිකාර සහ කීමෝතෙරපි ප්‍රතිකාරවලින් පසුව ද එසේ ම ය.  Reconstructive surgery remains an option for women who have experienced benign and malignant conditions.&lt;ref name=&quot;Hoffman2012&quot;&gt;{{cite book | last = Hoffman | first = Barbara | title = Williams gynecology | edition = 2nd | publisher = McGraw-Hill Medical |page=65 |location = New York | year = 2012 | isbn = 978-0071716727 }}&lt;/ref&gt;&lt;!--pages 1020-1348--&gt;

==මේවා ද බලන්න==
* [[ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය]]
* [[ලිංගික ප්‍රජනනය]]
*[[ස්වයං වින්දනය]]
*[[කායවිච්ඡේදවේදය]]
*[[සුන්නත්කිරීම]]

== වැඩිදුර කියවීමට ==
* {{cite book
 |last= රාජසූරිය 
 |first= මහේෂ් 
 |author-link=
 |date= 2016 
 |title= රතිය විදු ඇසින් : මානව ලිංගිකත්වයට විද්‍යාත්මක පිවිසුමක් 
 |url=
 |location= නුගේගොඩ 
 |publisher= සරසවි ප්‍රකාශකයෝ 
 |page= &lt;!-- or pages= --&gt;
 |isbn=978-955-671-408-1 
}}

* {{cite book
 |last= ගමගේ 
 |first= ආරියසේන යූ. 
 |author-link=
 |date= 
 |title= පුද්ගලිකයි රහසිගතයි 
 |url=
 |location=
 |publisher=
 |page= &lt;!-- or pages= --&gt;
 |isbn=
}}

==ආශ්‍රිත නාමාවලිය==
{{reflist}}

{{සැකිල්ල:ලිංගිකත්වය}}[[Category:ලිංගිකත්වය]][[Category:ලිංගික ක්‍රියා]]</text>
      <sha1>4finamsuwxqxj4zowlipn2yscq40go8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33200</id>
    <revision>
      <id>795310</id>
      <parentid>512959</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4633" sha1="e7uq3p5pe9z38feebxty5vhbaf3o854" xml:space="preserve">[[File:KippelLötschental WoodenHouses.jpg|thumb|[[ස්විට්සර්ලන්තය|ස්විට්සර්ලන්තයේ]] ගමක්.]]
[[ගොනුව:Habitat sur pilotis au Bénin.jpg|thumb|බෙනින් වල ඈත ගම්මානයක්]]
'''ගම''' වූකලී සමාජ ජීවිතයේ ප්‍රධාන ඒකකයකි.එක්රැස්වූ මානව සඹුහයකින් ගම නිර්මාණය වෙයි.මෙහි නගරයට වඩා ප්‍රමාණයෙන් අඩු ජනගහනයක් වාසය කරති.අතීතයේ බොහෝවිට ගම කෘෂිකාර්මික සංස්කෘතියක් සහිතව ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක් සහිත ව්‍යුහයක් විය.කෙසේ වෙතත් කෘෂිකර්මය පදනම් නොවන ගම්ද ඇත.කෙසේ වෙතත් ගම බොහෝවිට ප්‍රාථමික ආර්ථිකයක් සහිතව නීර්මාණය වී ඇත.ගම ඇසුරු කරගෙන ආගමික ස්ථානයක් තිබීම බොහෝ විට දැකගත හැක.


ගම නිර්මාණය විමේ ඉතිහාසය දෙස සලකා බැලීමේ දී ක්‍රිස්තු පූර්ව 8000-6000 අතර කාලයේදී නිර්මානය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.එකල ගම සරල සමාජයක් වශයෙන් ගොඩනැගී අද පවතින සංකීර්ණ ගම දක්වා විකාශනයවී ඇත.මුල් යුගයේදී ගමක් නිර්මානය කරගන්නා ලද්දේ ඥාතී පිරිසක් එකට එකතුවී බව විශ්වාස කෙරේ.ගමක නායකත්වය අද්දැකීම් වැඩි වයසින් මුහුකුරාගිය පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.


== විවිධ රටවල ගම ==
දකුණු ආසියාතික කලාපයතුල වැඩිම ජනගහනයක් වසය කරන්නේ ගම තුලයි.මෙම ග්‍රාමීය පෙදෙස්හි ඔනුගේ ආගමික මධ්‍යස්ථාන පිහිවුවාගෙන ඇත.ඉන්දීය හින්දු ජනයා වසය කරන සෑම ගමකම පාහේ කෝවිලක් දක්නට ලැබේ.බෞද්ධ ජනයා වැඩිපුර වාසය කරන ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ගමකම පාහේ පන්සල් සිහිවුවා ඇත.[[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ගම]] එකල ඉතා විධිමත්ව නිර්මානය වී තිබිණි.එකල සිංහල ගමක වැවක්  හා විහාරයක් බොහෝවිට තිබුණි.වර්තමානය වනවිට වේගයෙන් නාගරීකරනය වෙමින් පවතී.අකුණු ආසියාතික සමාජයන්හි ගම බොහෝවිට කෘෂිකර්මය පදනම්වූ ස්වංපෝෂිත ආර්ථිකයක් පවතී.දකුණු ආසියාව තුල පවතින කුල ක්‍රමය පදනම් කරගත් ඒඒ කුලයන්ට අයත් පුද්ගලයන් පමනක් සිටින ගම් නිර්මානයද දක්නට ලැබේ.අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය බහුලව දක්නට ලැබුනද වර්තමානයේ එවන් ක්‍රමයක් දක්නට නොලැබේ.ඉන්දියානු සමාජයේ නම් තවමත් මෙම තත්වය දක්නට ලැබේ.

==භාහිර සබැඳි==
{{Commons category|Villages|ගම්මාන}}
{{Wiktionary|ගම}}
*[http://www.ecotope.org/anthromes/v1/guide/villages/ ගම්මාන වර්ග (anthropogenic biomes)] {{In lang|en}}
*{{Cite EB1911|wstitle=Village Communities|short=x}}

{{Terms for types of administrative territorial entities}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:ගම්මාන| ]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>e7uq3p5pe9z38feebxty5vhbaf3o854</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795311</id>
      <parentid>795310</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4633" sha1="1mkash0nd6tdiqvamovyh9tkd9gqbr1" xml:space="preserve">[[File:KippelLötschental WoodenHouses.jpg|thumb|[[ස්විට්සර්ලන්තය|ස්විට්සර්ලන්තයේ]] ගමක්.]]
[[ගොනුව:Habitat sur pilotis au Bénin.jpg|thumb|බෙනින් වල ඈත ගම්මානයක්]]
'''ගම''' වූකලී සමාජ ජීවිතයේ ප්‍රධාන ඒකකයකි.එක්රැස්වූ මානව සඹුහයකින් ගම නිර්මාණය වෙයි.මෙහි නගරයට වඩා ප්‍රමාණයෙන් අඩු ජනගහනයක් වාසය කරති.අතීතයේ බොහෝවිට ගම කෘෂිකාර්මික සංස්කෘතියක් සහිතව ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක් සහිත ව්‍යුහයක් විය.කෙසේ වෙතත් කෘෂිකර්මය පදනම් නොවන ගම්ද ඇත.කෙසේ වෙතත් ගම බොහෝවිට ප්‍රාථමික ආර්ථිකයක් සහිතව නීර්මාණය වී ඇත.ගම ඇසුරු කරගෙන ආගමික ස්ථානයක් තිබීම බොහෝ විට දැකගත හැක.


ගම නිර්මාණය විමේ ඉතිහාසය දෙස සලකා බැලීමේ දී ක්‍රිස්තු පූර්ව 8000-6000 අතර කාලයේදී නිර්මානය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.එකල ගම සරල සමාජයක් වශයෙන් ගොඩනැගී අද පවතින සංකීර්ණ ගම දක්වා විකාශනයවී ඇත.මුල් යුගයේදී ගමක් නිර්මානය කරගන්නා ලද්දේ ඥාතී පිරිසක් එකට එකතුවී බව විශ්වාස කෙරේ.ගමක නායකත්වය අද්දැකීම් වැඩි වයසින් මුහුකුරාගිය පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.


== විවිධ රටවල ගම ==
දකුණු ආසියාතික කලාපයතුල වැඩිම ජනගහනයක් වසය කරන්නේ ගම තුලයි.මෙම ග්‍රාමීය පෙදෙස්හි ඔනුගේ ආගමික මධ්‍යස්ථාන පිහිවුවාගෙන ඇත.ඉන්දීය හින්දු ජනයා වසය කරන සෑම ගමකම පාහේ කෝවිලක් දක්නට ලැබේ.බෞද්ධ ජනයා වැඩිපුර වාසය කරන ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ගමකම පාහේ පන්සල් සිහිවුවා ඇත.[[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ගම]] එකල ඉතා විධිමත්ව නිර්මාණය වී තිබිණි.එකල සිංහල ගමක වැවක්  හා විහාරයක් බොහෝවිට තිබුණි.වර්තමානය වනවිට වේගයෙන් නාගරීකරනය වෙමින් පවතී.අකුණු ආසියාතික සමාජයන්හි ගම බොහෝවිට කෘෂිකර්මය පදනම්වූ ස්වංපෝෂිත ආර්ථිකයක් පවතී.දකුණු ආසියාව තුල පවතින කුල ක්‍රමය පදනම් කරගත් ඒඒ කුලයන්ට අයත් පුද්ගලයන් පමනක් සිටින ගම් නිර්මානයද දක්නට ලැබේ.අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය බහුලව දක්නට ලැබුනද වර්තමානයේ එවන් ක්‍රමයක් දක්නට නොලැබේ.ඉන්දියානු සමාජයේ නම් තවමත් මෙම තත්වය දක්නට ලැබේ.

==භාහිර සබැඳි==
{{Commons category|Villages|ගම්මාන}}
{{Wiktionary|ගම}}
*[http://www.ecotope.org/anthromes/v1/guide/villages/ ගම්මාන වර්ග (anthropogenic biomes)] {{In lang|en}}
*{{Cite EB1911|wstitle=Village Communities|short=x}}

{{Terms for types of administrative territorial entities}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:ගම්මාන| ]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>1mkash0nd6tdiqvamovyh9tkd9gqbr1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795312</id>
      <parentid>795311</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4633" sha1="qybogo8mnly5gppfin50e4ocbhhqaxb" xml:space="preserve">[[File:KippelLötschental WoodenHouses.jpg|thumb|[[ස්විට්සර්ලන්තය|ස්විට්සර්ලන්තයේ]] ගමක්.]]
[[ගොනුව:Habitat sur pilotis au Bénin.jpg|thumb|බෙනින් වල ඈත ගම්මානයක්]]
'''ගම''' වූකලී සමාජ ජීවිතයේ ප්‍රධාන ඒකකයකි.එක්රැස්වූ මානව සඹුහයකින් ගම නිර්මාණය වෙයි.මෙහි නගරයට වඩා ප්‍රමාණයෙන් අඩු ජනගහනයක් වාසය කරති.අතීතයේ බොහෝවිට ගම කෘෂිකාර්මික සංස්කෘතියක් සහිතව ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක් සහිත ව්‍යුහයක් විය.කෙසේ වෙතත් කෘෂිකර්මය පදනම් නොවන ගම්ද ඇත.කෙසේ වෙතත් ගම බොහෝවිට ප්‍රාථමික ආර්ථිකයක් සහිතව නීර්මාණය වී ඇත.ගම ඇසුරු කරගෙන ආගමික ස්ථානයක් තිබීම බොහෝ විට දැකගත හැක.


ගම නිර්මාණය විමේ ඉතිහාසය දෙස සලකා බැලීමේ දී ක්‍රිස්තු පූර්ව 8000-6000 අතර කාලයේදී නිර්මානය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.එකල ගම සරල සමාජයක් වශයෙන් ගොඩනැගී අද පවතින සංකීර්ණ ගම දක්වා විකාශනයවී ඇත.මුල් යුගයේදී ගමක් නිර්මාණය කරගන්නා ලද්දේ ඥාතී පිරිසක් එකට එකතුවී බව විශ්වාස කෙරේ.ගමක නායකත්වය අද්දැකීම් වැඩි වයසින් මුහුකුරාගිය පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.


== විවිධ රටවල ගම ==
දකුණු ආසියාතික කලාපයතුල වැඩිම ජනගහනයක් වසය කරන්නේ ගම තුලයි.මෙම ග්‍රාමීය පෙදෙස්හි ඔනුගේ ආගමික මධ්‍යස්ථාන පිහිවුවාගෙන ඇත.ඉන්දීය හින්දු ජනයා වසය කරන සෑම ගමකම පාහේ කෝවිලක් දක්නට ලැබේ.බෞද්ධ ජනයා වැඩිපුර වාසය කරන ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ගමකම පාහේ පන්සල් සිහිවුවා ඇත.[[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ගම]] එකල ඉතා විධිමත්ව නිර්මාණය වී තිබිණි.එකල සිංහල ගමක වැවක්  හා විහාරයක් බොහෝවිට තිබුණි.වර්තමානය වනවිට වේගයෙන් නාගරීකරනය වෙමින් පවතී.අකුණු ආසියාතික සමාජයන්හි ගම බොහෝවිට කෘෂිකර්මය පදනම්වූ ස්වංපෝෂිත ආර්ථිකයක් පවතී.දකුණු ආසියාව තුල පවතින කුල ක්‍රමය පදනම් කරගත් ඒඒ කුලයන්ට අයත් පුද්ගලයන් පමනක් සිටින ගම් නිර්මානයද දක්නට ලැබේ.අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය බහුලව දක්නට ලැබුනද වර්තමානයේ එවන් ක්‍රමයක් දක්නට නොලැබේ.ඉන්දියානු සමාජයේ නම් තවමත් මෙම තත්වය දක්නට ලැබේ.

==භාහිර සබැඳි==
{{Commons category|Villages|ගම්මාන}}
{{Wiktionary|ගම}}
*[http://www.ecotope.org/anthromes/v1/guide/villages/ ගම්මාන වර්ග (anthropogenic biomes)] {{In lang|en}}
*{{Cite EB1911|wstitle=Village Communities|short=x}}

{{Terms for types of administrative territorial entities}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:ගම්මාන| ]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>qybogo8mnly5gppfin50e4ocbhhqaxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795313</id>
      <parentid>795312</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4633" sha1="p0yugvehxivv4jf166wvp59vn08jipl" xml:space="preserve">[[File:KippelLötschental WoodenHouses.jpg|thumb|[[ස්විට්සර්ලන්තය|ස්විට්සර්ලන්තයේ]] ගමක්.]]
[[ගොනුව:Habitat sur pilotis au Bénin.jpg|thumb|බෙනින් වල ඈත ගම්මානයක්]]
'''ගම''' වූකලී සමාජ ජීවිතයේ ප්‍රධාන ඒකකයකි.එක්රැස්වූ මානව සඹුහයකින් ගම නිර්මාණය වෙයි.මෙහි නගරයට වඩා ප්‍රමාණයෙන් අඩු ජනගහනයක් වාසය කරති.අතීතයේ බොහෝවිට ගම කෘෂිකාර්මික සංස්කෘතියක් සහිතව ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක් සහිත ව්‍යුහයක් විය.කෙසේ වෙතත් කෘෂිකර්මය පදනම් නොවන ගම්ද ඇත.කෙසේ වෙතත් ගම බොහෝවිට ප්‍රාථමික ආර්ථිකයක් සහිතව නීර්මාණය වී ඇත.ගම ඇසුරු කරගෙන ආගමික ස්ථානයක් තිබීම බොහෝ විට දැකගත හැක.


ගම නිර්මාණය විමේ ඉතිහාසය දෙස සලකා බැලීමේ දී ක්‍රිස්තු පූර්ව 8000-6000 අතර කාලයේදී නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.එකල ගම සරල සමාජයක් වශයෙන් ගොඩනැගී අද පවතින සංකීර්ණ ගම දක්වා විකාශනයවී ඇත.මුල් යුගයේදී ගමක් නිර්මාණය කරගන්නා ලද්දේ ඥාතී පිරිසක් එකට එකතුවී බව විශ්වාස කෙරේ.ගමක නායකත්වය අද්දැකීම් වැඩි වයසින් මුහුකුරාගිය පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.


== විවිධ රටවල ගම ==
දකුණු ආසියාතික කලාපයතුල වැඩිම ජනගහනයක් වසය කරන්නේ ගම තුලයි.මෙම ග්‍රාමීය පෙදෙස්හි ඔනුගේ ආගමික මධ්‍යස්ථාන පිහිවුවාගෙන ඇත.ඉන්දීය හින්දු ජනයා වසය කරන සෑම ගමකම පාහේ කෝවිලක් දක්නට ලැබේ.බෞද්ධ ජනයා වැඩිපුර වාසය කරන ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ගමකම පාහේ පන්සල් සිහිවුවා ඇත.[[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ගම]] එකල ඉතා විධිමත්ව නිර්මාණය වී තිබිණි.එකල සිංහල ගමක වැවක්  හා විහාරයක් බොහෝවිට තිබුණි.වර්තමානය වනවිට වේගයෙන් නාගරීකරනය වෙමින් පවතී.අකුණු ආසියාතික සමාජයන්හි ගම බොහෝවිට කෘෂිකර්මය පදනම්වූ ස්වංපෝෂිත ආර්ථිකයක් පවතී.දකුණු ආසියාව තුල පවතින කුල ක්‍රමය පදනම් කරගත් ඒඒ කුලයන්ට අයත් පුද්ගලයන් පමනක් සිටින ගම් නිර්මානයද දක්නට ලැබේ.අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය බහුලව දක්නට ලැබුනද වර්තමානයේ එවන් ක්‍රමයක් දක්නට නොලැබේ.ඉන්දියානු සමාජයේ නම් තවමත් මෙම තත්වය දක්නට ලැබේ.

==භාහිර සබැඳි==
{{Commons category|Villages|ගම්මාන}}
{{Wiktionary|ගම}}
*[http://www.ecotope.org/anthromes/v1/guide/villages/ ගම්මාන වර්ග (anthropogenic biomes)] {{In lang|en}}
*{{Cite EB1911|wstitle=Village Communities|short=x}}

{{Terms for types of administrative territorial entities}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:ගම්මාන| ]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>p0yugvehxivv4jf166wvp59vn08jipl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>චීනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34004</id>
    <revision>
      <id>795354</id>
      <parentid>732184</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HyBoxwood</username>
        <id>79778</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[w:zh:Template_talk:中华人民共和国国徽#編輯請求_2026-04-17_将svg替换为File:中華人民共和國國徽.svg]]</comment>
      <origin>795354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19326" sha1="134pfc8iu6w634m8b2xtxzhm73k7qzy" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රට
|native_name = &lt;center&gt;中华人民共和国&lt;small&gt;{{Ref label |names|a|}}&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;''Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó''&lt;/center&gt;
|conventional_long_name = චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව
|common_name = චීනය
|image_flag = Flag of the People's Republic of China.svg
|image_coat = 中華人民共和國國徽.svg
|symbol_type = ලාංඡනය
|image_map = China in its region (claimed hatched).svg
|map_width = 220px
|map_caption = චීනයේ පිහිටීම
|national_anthem = &lt;center&gt;[[ගොනුව:March of the Volunteers instrumental.ogg]]&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;“[[March of the Volunteers]]”&lt;br /&gt;《义勇军进行曲》([[Pinyin]]: &quot;Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ&quot;)
|official_languages = {{nobr|[[සම්මත මැන්ඩරීන්]]&lt;ref name=&quot;langlaw&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.gov.cn/english/laws/2005-09/19/content_64906.htm |title=Law of the People's Republic of China on the Standard Spoken and Written Chinese Language (Order of the President No.37) |publisher=Gov.cn |date= |accessdate=27 April 2010}}&lt;/ref&gt;}}
|languages_type = [[රාජ්‍ය අක්ෂරමාලාව]]
|languages = [[සරල චීන]]&lt;ref name=&quot;langlaw&quot;/&gt;
|regional_languages = {{nobr|''[[චීනයේ භාෂා]] බලන්න''}}
|ethnic_groups = 92% [[Han Chinese|Han]]; 55 recognised minorities&lt;br /&gt;{{Collapsible list|title=[[List of ethnic groups in China|List of ethnic groups]]|91.6% [[Han Chinese|Han]]|1.30% [[Zhuang people|Zhuang]]|0.86% [[Manchu]]|0.79% [[Uyghur people|Uyghur]]|0.79% [[Hui people|Hui]]|0.72% [[Miao people|Miao]]|0.65% [[Yi people|Yi]]|0.62% [[Tujia]]|0.47% [[Ethnic Mongols in China|Mongol]]|0.44% [[Tibetan people|Tibetan]]|0.26% [[Buyei]]|0.15% [[Koreans in China|Korean]]|1.05% other}}
|capital = [[බෙයිජිං]]
| coordinates                 = {{Coord|39|55|N|116|23|E|type:city}}
|largest_city = [[ෂැංහයි]]
|demonym = චීන&lt;!--
NOTE: Describing the PRC's *GOVERNMENT TYPE* has been a contentious issue.
PLEASE READ THE ARCHIVES of past discussions BEFORE MAKING/SUGGESTING CHANGES!
--&gt;|government_type = [[Single-party state|Single party]]-led [[republic]] &lt;ref name=&quot;pplrepub&quot;&gt;{{cite encyclopedia
 |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica
 |title=China
 |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/111803/China
 |accessdate=15 March 2010
 |quote=Form of government: single-party people's republic with one legislative house}}&lt;/ref&gt;
|leader_title1 =[[චීන ජනාධිපති|ජනාධිපති]]
|leader_name1 = [[ෂි ජින්ග්පින්]]
|leader_title2 = [[චීන අගමැති|අගමැති]]
|leader_name2 = [[ලී කචීයාං]]
|leader_title3 = {{nobr|&lt;small&gt;[[Chairman of the Standing Committee of the National People's Congress|NPCSC Chairman]]&lt;/small&gt;}}
|leader_name3 = [[Wu Bangguo]]
|leader_title4 = {{nobr|&lt;small&gt;[[Chinese People's Political Consultative Conference|CPPCC Chairman]]&lt;/small&gt;}}
|leader_name4 = [[Jia Qinglin]]
|legislature = [[National People's Congress]]
|sovereignty_type = [[History of China|Establishment]]
|established_event1 = People's Republic of China proclaimed.
|established_date1 = 1 October 1949
|area_footnote ={{Ref label |territory|c|}} or 9,671,018&amp;nbsp;km²{{Ref label |territory|c|}}
|area_km2 = 9,596,961
|area_sq_mi = 3,705,407 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
|area_rank = 3rd/4th
|percent_water = 2.8{{Ref label |mainland|d|}}
|population_estimate = 1,376,049,000 &lt;ref&gt;[http://esa.un.org/unpd/wpp/Publications/Files/Key_Findings_WPP_2015.pdf &quot;United Nations world population prospects&quot;](PDF) 2015 revision&lt;/ref&gt;
|population_estimate_year = 2015
|population_estimate_rank = 1st
|population_census = 1,339,724,852
|population_census_year = 2010
|population_census_rank = 1st
|pop_den_footnote =
| population_density_km2      = 145&lt;ref&gt;{{cite web |title = Population density (people per km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; of land area)
|url = http://data.worldbank.org/indicator/EN.POP.DNST |publisher=IMF |access-date=16 May 2015 }}&lt;/ref&gt;
|population_density_sq_mi = 373 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
|population_density_rank = 83rd
|GDP_nominal = $11.212 trillion&lt;ref name=&quot;China GDP&quot;/&gt;
|GDP_nominal_rank = 2nd
|GDP_nominal_year = 2015
|GDP_nominal_per_capita = $8,154&lt;ref name=&quot;China GDP&quot;/&gt;
|GDP_nominal_per_capita_rank = 75th
|GDP_PPP_year = 2015
|GDP_PPP = $18.976 trillion&lt;ref name=&quot;China GDP&quot;&gt;{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects: China|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=35&amp;pr.y=18&amp;sy=2012&amp;ey=2019&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=924&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a=|work=World Economic Outlook|publisher=International Monetary Fund|date= April 2015|accessdate=25 April 2015}}&lt;/ref&gt;
|GDP_PPP_rank = 1st
|GDP_PPP_per_capita = $13,801&lt;ref name=&quot;China GDP&quot;/&gt;
|GDP_PPP_per_capita_rank = 87th
|Gini_year = 2012
|Gini_change =  &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
|Gini = 55.0 &lt;!--number only--&gt;
|Gini_ref = &lt;ref name=PNAS&gt;{{cite web|title=Income inequality in today's China|url=http://www.pnas.org/content/111/19/6928.short|website=Proceedings of the National Academy of Sciences}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=GBTRPG&gt;{{cite web|title=Rich-poor gap widens: study|url=http://www.globaltimes.cn/content/857619.shtml|website=Global Times}}&lt;/ref&gt;
|Gini_rank =
|HDI_year = 2013&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
|HDI_change = increase &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
|HDI = 0.719 &lt;!--number only--&gt;
|HDI_ref = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}&lt;/ref&gt;
|HDI_rank = 91st
|currency = [[renminbi|Chinese yuan (renminbi)]] (¥)
|currency_code = CNY
|time_zone = [[China Standard Time]]
|utc_offset = +8
|date_format = yyyy-mm-dd &lt;br /&gt;''or'' yyyy{{lang|zh|年}}m{{lang|zh|月}}d{{lang|zh|日}} &lt;br /&gt;([[Common Era|CE]]; [[Chinese calendar|CE-1949]])
|drives_on = right, except for Hong Kong &amp; Macau
|cctld = [[.cn]]{{Ref label |mainland|d|}} [[.中國]]&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://brussels38.icann.org/meetings/brussels2010/transcript-board-25jun10-en.txt
 |title=ICANN Board Meeting Minutes
 |publisher=ICANN
 |accessdate=25 June 2010 }}&lt;/ref&gt;
 [[.中国]]
|calling_code = [[+86]]{{Ref label |mainland|d|}}
}}
[[File:Badaling China Great-Wall-of-China-01.jpg|thumb|China's first emperor, [[Qin Shi Huang]], is famed for having united the [[Warring States]]' walls to form the [[Great Wall of China|චීන මහා ප්‍රාකාරය]]. Most of the present structure, however, dates to the [[Ming dynasty]].]]

කටවහරේ බොහෝ විට '''[[චීනය]]''' (චීන: 中国; පින්යින්: Zhōngguó), නමින් හැඳින්වෙන්නේ '''මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවයි''' (PRC; චීන: 中华人民共和国; පින්යින්: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó), නැගෙනහිර ආසියාවේ රටකි. එය බිලියන 1.5කට වඩා වැඩි ජනගහනයක් සිටින ලොව දෙවනුවට වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රටයි. නැගෙනහිර ආසියාවෙහි පිහිටි චීනය, භූගෝලීය කාල කලාප පහක් පුරා විහිදෙන අතර රටවල් 14කට මායිම් වන අතර, රුසියාවෙන් පසු ලෝකයේ ඕනෑම රටකට වඩා දෙවැනි ස්ථානයයි. දළ වශයෙන් වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 9.6 ක (වර්ග සැතපුම් 3,700,000) ප්‍රදේශයක් ආවරණය වන පරිදි එය ලොව තුන්වන හෝ හතරවන විශාලතම රට වේ. රට පළාත් 23කින්, ස්වයං පාලන කලාප පහකින්, මහ නගර සභා හතරකින් සහ විශේෂ පරිපාලන කලාප දෙකකින් සමන්විත වේ. (හොංකොං සහ මැකාවු). ජාතික අගනුවර බීජිං වන අතර විශාලතම නගරය ෂැංහයි වේ.

චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් පාලනය කරනු ලබන තනි-පක්ෂ රාජ්‍යයකි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=වෝල්ටන්|first=ග්‍රෙග්|coauthors=මානව හිමිකම් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සංවර්ධනය වෙනුවෙන්වූ ජාත්‍යන්තර කේන්ද්‍රය|title=චයිනාස් ගෝල්ඩන් ෂීල්ඩ්: කෝපරේෂන්ස් ඇන්ඩ් ද ඩිවලප්මන්ට් ඔෆ් සර්වේලන්ස් ටෙක්නලජි ඉන් ද පිපල්ස් රිපබ්ලික් ඔෆ් චයිනා |publisher=රයිට්ස් &amp; ඩිමොක්රසි|year=2001 |page=5 |chapter=විධායක සාරාංශය|isbn=9782922084429 |url=http://books.google.com/?id=S9rP0A2q14UC&amp;lpg=PA4&amp;dq=single-party%20%22people's%20republic%20of%20china%22&amp;pg=PA5#v=onepage&amp;q=%22single-party%20state%22 |accessdate=29 අගෝස්තු 2009 }}&lt;/ref&gt; චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් පළාත් 22 ක් මතද , ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රදේශයන් පහක් මතද, සෘජු ලෙසින් පරිපාලිත මහ නගර සභා ප්‍රදේශයන් සතරක් ([[බෙයිජිං]], ටියාංජිං, [[ෂැංහයි]], සහ චොංකිං) මතද, අතිශයින් ස්වතන්ත්‍ර&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://en.wikisource.org/wiki/Sino-British_Joint_Declaration |title=සයිනෝ-බ්‍රිටිෂ් ජොයින්ට් ඩෙක්ලරේෂන්|accessdate=8 සැප්තැම්බර් 2008 }}&lt;/ref&gt; විශේෂ පරිපාලන ප්‍රදේශයන් දෙකක් – [[හොං කොං]] සහ [[මැකාවු]] – මතද සිය අධිපත්‍යය පතුරවයි. එහි අගනගරය [[බෙයිජිං]] වෙයි.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |url=http://english.people.com.cn/constitution/constitution.html
 |title=කන්ස්ටිට්‍යුෂන් ඔෆ් පීපල්ස් රිපබ්ලික් ඔෆ් චයිනා
 |work=පීපල්ස් ඩේලි ඔන්ලයින්
 |accessdate=23 නොවැම්බර් 2009
 |quote=වගන්තිය 138. චීන මහජන සමූහාණ්ඩුයෙහි අගනගරය බෙයිජිං වෙයි. }}&lt;/ref&gt;

වර්ග කි.මී. මිලියන 9.6ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත චීනය සම්පූර්ණ වර්ගප්‍රමාණය අතින් [[සම්පූර්ණ වර්ගප්‍රමාණය අනුව රටවල් ලයිස්තුව|ලොව තුන්වැනි හෝ හතරවැනි තැන]] ද&lt;ref&gt;මෙම වර්ගීකරණය එක්සත් ජනපදයත් සමග මතභේදයට තුඩු දී ඇති අතර තුන්වැනි හෝ හතරවැනි තැන දැයි නිශ්චිත නැත&lt;/ref&gt; ගොඩබිම් ප්‍රමාණය අතින් [[භූමි ප්‍රමාණය නුව රටවල් ලයිස්තුව|ලොව දෙවැනි තැන]] ද ගනියි.&lt;ref name=&quot;listofcountriesoftheworld.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.listofcountriesoftheworld.com/area-land.html |title=Countries of the world ordered by land area |publisher=Listofcountriesoftheworld.com |date= |accessdate=27 April 2010}}&lt;/ref&gt; 
චීනයේ විවිධ භූ ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ. [[මොන්ගෝලියාව|මොන්ගෝලියාවට]] සහ රුසියානු [[සයිබීරියාව|සයිබීරියාවට]] ආසන්න වියළි උතුරුකරයේ තෘණභූමි සහ [[ගෝබි]] සහ [[තක්ලමකන්]] වැනි කාන්තාර ද, [[වියට්නාමය|වියට්නාමයට]],[[ලාඕසය|ලාඕසයට]] සහ [[බුරුමය|බුරුමයට]] ආසන්න තෙත් දකුණුකරයේ [[අර්ධ නිවර්තන]] වනාන්තර ද දැකිය හැකිය. චීනයේ ස්වභාවික දේශසීමා ලකුණු කරන [[හිමාලය|හිමාලයෙන්]] සහ [[ටියන් ෂාන්]] කඳු පංතිවලින් සැදි රටේ බටහිර ප්‍රදේශය විෂම, උස් ප්‍රදේශයකි. එහෙත් කි.මී. 14,500ක මුහුදු වෙරළකින් යුක්ත චීනයේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශය පහත් භූමියක් වෙයි. මෙම මුහුදු වෙරළ ගිනිකොණදිගින් [[දකුණු චීන මුහුද|දකුණු චීන මුහුදෙන්]] ද නැගෙනහිරින් [[නැගෙනහිර චීන මුහුද|නැගෙනහිර චීන මුහුදින්]] ද සීමාවී ඇති අතර [[තායිවානය]], [[කොරියාව]] සහ [[ජපානය]] මින් ඔබ්බෙන් පිහිටයි. 

ලොව පැරැණිතම ශිෂ්ඨාචාරයක් වූ [[චීන ශිෂ්ඨාචාරය]] [[උතුරු චීන තැන්න]] හරහා ගලා බසින [[කහ ගඟ|කහ ගඟෙන්]] පෝෂණය විය.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://www.china.org.cn/english/features/China2004/106396.htm
 |title=Rivers and Lakes
 |publisher=China.org.cn
 |accessdate=15 June 2009 }}&lt;/ref&gt; වසර 6000කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ චීන දේශපාලන ක්‍රමය පදනම් වූයේ පාරම්පරික රාජාණ්ඩු ක්‍රමයක් ([[චීනයේ රාජ වංශ|රාජ වංශ]]) මගිනි. මේ අතරින් පළමුවැන්න ක්‍රිපූ 2000 පමණ තිබූ [[සියා රාජ වංශය]] (Xia) වුවද චීනය මුලින්ම එක්සේසත් කළේ ක්‍රිපූ 221 දී [[කින් රාජ වංශය]] (Qin) විසිනි. අවසාන රාජ වංශය වූ [[කිං රාජ වංශය]] (Qing) 1911 දී සමාප්ත වූයේ [[කුඕමින්ටැං]] හෙවත් චීන ජාතික පක්ෂය විසින් [[චීන සමූහාණ්ඩුව]] පිහිටවීමෙන් පසුවයි. රට කුඕමින්ටැං සහ [[චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|කොමියුනිස්ට්]] යනුවෙන් දේශපාලන කඳවුරු දෙකකට බෙදීම නිසා 20 වැනි සියවස මුල් භාගයේ චීනය අසමගියෙන් සහ සිවිල් යුද්ධවලින් පිරී පැවතිණි. 1949 දී මෙම ගැටුම් අවසන් වූයේ කොමියුනිස්ට් පෙරමුණ සිවිල් යුද්ධයෙන් ජයගෙන [[චීන ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශය|චීනයේ ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශයේ]] මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව පිහිටවීමෙන් අනතුරුවයි. කුඕමින්ටැං පෙරමුණ විසින් තම [[චීන සමූහාණ්ඩුව|චීන සමූහාණ්ඩුවේ]] අගනුවර [[තායිවානය|තායිවානයේ]] [[තායිපේ]] නුවර පිහිටවා ගනු ලැබූ අතර දැනට එය මගින් පාලනය වන්නේ [[තායිවානය]], [[කින්මෙන්]], [[මට්සු]] සහ තවත් කුඩා දූපත් කිහිපයක් පමණි. එතැන් සිට තායිවානයේ [[ස්වාධීනත්වය]] සහ [[තායිවානයේ දේශපාලන තත්වය|දේශපාලන තත්වය]] පිළිබඳව මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව හා [[චීන සමූහාණ්ඩුව]] අතර දේශපාලන ආරවුල් ගහණ විය. 

චීනය ශිෂ්ඨාචාරයේ උප්පත්ති ස්ථාන අතරින් එකකි.

== ආශ්‍රිත ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

=== සිතියම් ===
* [https://maps.google.com/maps?q=China&amp;ll=30.600094,103.710938&amp;spn=64.10009,177.1875&amp;om=1 ගුගල් සිතියම්—චීනය]
* {{Wikiatlas|the People's Republic of China}}
* {{OSM relation|270056}}

{{Portal|චීනය|ආසියාව}}
{{-}}
{{China topics}}
{{Navboxes
|title = චීනය හා සබැඳි ලිපි
|list =
{{Countries of Asia}}
{{East Asian topics}}
{{G8 nations}}
{{G20}}
{{BRICS}}
{{East Asia Summit (EAS)}}
{{Socialism by state}}
{{UN Security Council}}
{{World Trade Organization}}
{{Asia-Pacific Economic Cooperation}}
{{Shanghai Cooperation Organisation}}
{{States with limited recognition}}
{{Province-level divisions of China}}
}}

{{Coord|35|N|103|E|type:country|display=title}}

{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:චීනය| ]]
&lt;!-- please leave the empty space as standard --&gt;
[[Category:Atheist states]]
[[Category:BRICS nations]]
[[Category:Chinese-speaking countries and territories]]
[[Category:Communist states]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආසියාව තුළ රටවල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:නැගෙනහිර ආසියානු රටවල්]]
[[Category:G20 nations]]
[[Category:Member states of the Shanghai Cooperation Organisation]]
[[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඊසානදිග ආසියානු රටවල්]]
[[Category:One-party states]]
[[Category:People's Republic of China]]
[[Category:Republics]]
[[Category:States and territories established in 1949]]</text>
      <sha1>134pfc8iu6w634m8b2xtxzhm73k7qzy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හම්බන්තොට</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42203</id>
    <revision>
      <id>795355</id>
      <parentid>593900</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HyBoxwood</username>
        <id>79778</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[w:zh:Template_talk:中华人民共和国国徽#編輯請求_2026-04-17_将svg替换为File:中華人民共和國國徽.svg]]</comment>
      <origin>795355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16454" sha1="ntn2ib4j96h32dx6ym8ff2vc5orhpxt" xml:space="preserve">{{About|හම්බන්තොට නගරය|දිස්ත්‍රික්කය|හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය}}
{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
|name                   = හම්බන්තොට
|other_name             =
|native_name            = Hambantota
|nickname               =
|settlement_type        = නගරය
|motto                  =
&lt;!-- images and maps  -----------&gt;
|image_skyline          =Hambantota Administrative Complex.jpg
|imagesize              =
|image_caption          =හම්බන්තොට පරිපාලන සංකීර්ණය.
|image_flag             =
|flag_size              =
|image_seal             =
|seal_size              =
|image_shield           =
|shield_size            =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
|pushpin_map            = Sri Lanka &lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
|pushpin_label_position = Above
|pushpin_mapsize        =
|pushpin_map_caption    = ශ්‍රී ලංකාව තුල පිහිටීම
&lt;!-- Location ------------------&gt;
|coordinates_region     = LK
|subdivision_type       = රට
|subdivision_name       = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
|subdivision_type1      = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]]
|subdivision_name1      = [[දකුණු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|දකුණු පළාත]]
|subdivision_type2      = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]]
|subdivision_name2      = [[හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය]]
|subdivision_type3      =
|subdivision_name3      =
|&lt;!-- Politics -----------------&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      =  &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
|area_magnitude         =
|unit_pref                = Imperial
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_land_km2            =
&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               = 2001
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 11,213
|population_density_km2         =
|population_density_sq_mi       =
|population_metro               =
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_blank1_title        =
|population_blank1              =
|population_density_blank1_km2 =
|population_density_blank1_sq_mi =
&lt;!-- General information  ---------------&gt;
|timezone               = +05:30
|utc_offset             =
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|latd   = 06
|latm   = 07
|lats   = 28
|latNS  = N
|longd  = 81
|longm  = 07
|longs  = 21
|longEW = E
|elevation_footnotes    =
|elevation_m            = 1
|elevation_ft           =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|blank1_name            =
|blank1_info            =
|website                =
|footnotes              =
}}

'''හම්බන්තොට''' [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[දකුණු පළාත|දකුණු පළාතේ]] පිහිටි නගරයකි.
2004 සුනාමි ව්‍යසනයෙන්ද බැට කෑ මෙම දිස්ත්‍රික්කය කලක් ඌන සංවර්ධිත කලාපයක් සේ පැවැතුණි. නමුත් දැවැන්ත සංවර්ධන ව්‍යාපෘති රාශියක් මෙම කලාපයේ ක්‍රිය නැංවීම නිසා වර්ථමාන ශ්‍රී ලංකාවේ වේගයෙන් දියුණුවන නගර අතුරින් ප්‍රධාන නගරයක් ලෙස හම්බන්තොට හඳුනාගත හැක. ශ්‍රී ලංකාවේ [[කොළඹ]] නගරයෙන් පසු, දියුණු කරමින් පවතින ප්‍රධානම අනාගත වාණිජ නගරය වන්නේද මේ හම්බන්තොට නගරයයි.

==ඉතිහාසය==
අතීතයේ [[රුහුණ]] රට පැවැතියේ මෙම ප්‍රදේශ තුලයි. එකල මෙහි [[සියම]], [[චීනය]] සහ [[ඉන්දුනීසියාව]] වැනි රටවලින් පැමිණි සංචාරකයින් හා වෙලෙන්දන් සිටි බවත් ස්වභාවික වරායක් වූ [[අම්බලන්තොට]], [[ගොඩවාය]] තුල ඔවුන් නැංගුරම් ලූ බවත් සඳහන් වෙයි.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hdcc.lk/About_Hambantota.html|title=Hambantota|publisher=Hambantota District Chamber of Commerce|date=|accessdate=30 April 2011}}&lt;/ref&gt;

===2004 සුනාමිය===
2004 සුනාමිය හේතුවෙන් හම්බන්තොටට  විශාල ජීවිත සංඛ්‍යාවක් සහ දේපල සංඛ්‍යාවක් අහිමි විය.

==දේශගුණය==
මාතර හා ගාල්ල යන නගර වලට වඩා ඉතා වියලි නගරයකි. හම්බන්තොට ප්‍රධාන වශයෙන් නිවර්ථන සහ වියලි කාලගුණයක් සහිත කලාපයක් වෙයි. මෙහි පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි වියලි ඍතුවක් නොමැති වූවත් ජනවාරි-මාර්තු සහ ජුනි-අගෝස්තු අතර කාල තුල වර්ෂාව අඩු බව දැකගත හැක. ඔක්තෝම්බර්-නොවැම්බර් කාලය වර්ෂාව සහිත වෙයි. සාමාන්‍යයෙන් වාර්ෂිකව මිලිමීටර 1050 ක පමණ වර්ෂාපතනයක් පතනය වෙයි.

{{කාලගුණකොටුව
|location = හම්බන්තොට
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan record high C = 32.4
|Feb record high C = 33.2
|Mar record high C = 33.4
|Apr record high C = 34.2
|May record high C = 34.8
|Jun record high C = 36.1
|Jul record high C = 35.5
|Aug record high C = 35.5
|Sep record high C = 34.7
|Oct record high C = 34.6
|Nov record high C = 32.4
|Dec record high C = 32.7
|Jan high C = 29.8
|Feb high C = 30.2
|Mar high C = 30.9
|Apr high C = 31.2
|May high C = 30.7
|Jun high C = 30.3
|Jul high C = 30.6
|Aug high C = 30.1
|Sep high C = 29.9
|Oct high C = 30.1
|Nov high C = 29.9
|Dec high C = 29.6
|Jan mean C = 26.3
|Feb mean C = 26.6
|Mar mean C = 27.4
|Apr mean C = 28.1
|May mean C = 28.1
|Jun mean C = 27.7
|Jul mean C = 27.6
|Aug mean C = 27.4
|Sep mean C = 27.2
|Oct mean C = 27.1
|Nov mean C = 26.8
|Dec mean C = 26.5
|Jan low C = 22.8
|Feb low C = 23.0
|Mar low C = 23.9
|Apr low C = 25.0
|May low C = 25.5
|Jun low C = 25.1
|Jul low C = 24.7
|Aug low C = 24.6
|Sep low C = 24.5
|Oct low C = 24.2
|Nov low C = 23.6
|Dec low C = 23.3
|Jan record low C = 19.1
|Feb record low C =19.2
|Mar record low C = 20.5
|Apr record low C = 21.6
|May record low C = 21.7
|Jun record low C = 22.1
|Jul record low C = 22.0
|Aug record low C = 21.8
|Sep record low C = 21.6
|Oct record low C = 21.9
|Nov record low C = 20.6
|Dec record low C = 19.1
|Jan precipitation mm = 58
|Feb precipitation mm = 47
|Mar precipitation mm = 66
|Apr precipitation mm = 95
|May precipitation mm = 89
|Jun precipitation mm = 59
|Jul precipitation mm = 48
|Aug precipitation mm = 55
|Sep precipitation mm = 71
|Oct precipitation mm = 151
|Nov precipitation mm = 188
|Dec precipitation mm = 118
|source 1 = NOAA (1961-1990)&lt;ref name=&quot;NOAA&quot;&gt;{{cite web|title=Climate Normals for Habantota|url=ftp://dossier.ogp.noaa.gov/GCOS/WMO-Normals/RA-II/S3/43497.TXT|publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]]|accessdate=1 February 2013}}&lt;/ref&gt; 
|date=February 2013
}}

==ආර්ථික දායකත්වය==
සිමෙන්ති ඇඹරුම් කර්මාන්තශාලාවක් හා පොහොර කම්හලක් හම්බන්තොට පිහිටුවා තිබේ. මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ලුණු නිෂ්පාදනක් සහිත දිස්ත්‍රික්කයක් ලෙස හම්බන්තොට ප්‍රචලිතය.

===සම්මන්ත්‍රණ මධ්‍යස්ථානය===
හම්බන්තොට, සිරිබෝපුර ඉදිකල ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ මධ්‍යස්ථානය 2013 අවසන් කාර්තුවේදී ජනතා අයිතියට පත් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Samath|first=Feizal|title=Rising like a phoenix |url=http://www.ttgmice.com/index.php/magazine/?ID=31672&amp;term_id=&amp;issues=225|publisher=TTGmice|accessdate=11 December 2012}}&lt;/ref&gt;

===සුලං බලාගාරය===
ශ්‍රී ලංකාවේ පලමුව ඉදිකල සුලං බලාගාරය පිහිටා තිබෙන්නේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේයි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.lankabusinessonline.com/fullstory.php?nid=1223352553 |access-date=2013-12-16 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124045318/http://lankabusinessonline.com/fullstory.php?nid=1223352553 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.ceb.lk/PVT/Pilot%20Wind/windhome1.htm |access-date=2013-12-16 |archive-date=2011-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831140254/http://www.ceb.lk/PVT/Pilot%20Wind/windhome1.htm }}&lt;/ref&gt;

===වරාය===
[[File:Hambantota Port.jpg|thumb|හම්බන්තොට වරාය]]
[[File:Hambantota Port Tower.jpg|thumb|හම්බන්තොට වරාය කුළුණ]]
හම්බන්තොටට ජාත්‍යන්තර වරායක් මෑතකදී ඉදි කෙරිණි. එය අදියර 3කින් නිම කිරීමට අපේක්ෂිතය. පලමු අදියර ඇඩො මිලියන 360 ක වියදමින් 2010 දී නිමකෙරිණ.&lt;ref name=&quot;Hambantota Gateway&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sundayobserver.lk/2010/02/21/fea20.asp|title=Hambantota port, gateway to world |author=Shirajiv Sirimane|publisher=Sunday Observer |date=21 February 2010 |accessdate=30 April 2011}}&lt;/ref&gt; වරාය ආශ්‍රිතව විශේෂ ආර්ථික කලාපයක් පිහිටුවීමටද නියමිතයි.&lt;ref name='bw-portzone'&gt;{{Cite news| first=Anusha | last=Ondaatjie | title=Sri Lanka to Seek Tenants for $550 Million Tax-Free Port Zone | date=2010-03-08 | publisher=Business Week | url =http://www.businessweek.com/news/2010-03-08/sri-lanka-to-seek-tenants-for-550-million-tax-free-port-zone.html | accessdate = 2010-03-10 }}&lt;/ref&gt;

ඉන්දන සැපයුම් පහසුකම්: ටැංකි 14 ක් පවතී (තෙල් සඳහා 8, ගෑස් ඇතුළු අනෙකුත් ඉන්දන වෙනුවෙන් 6 යි)

===ගුවන් තොටුපල===
[[File:Srilankanairlines a340 at mria.jpg|thumb|හම්බන්තොට ගුවන් තොටුපල.]]
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපල වූ [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]] ඉදි කොට ඇත්තේද හම්බන්තොට, [[මත්තල]] ප්‍රදේශයේ වේ.

===ගමනාගමනය===
හම්බන්තොට හා [[කොළඹ]] යා කරමින් A2 මාර්ගය [[ගාල්ල]] සහ [[මාතර]] අතරින් දිවෙයි.

මීට අමතරව මාතර සිට කතරගම දක්වා නව දුම්රිය මාර්ගයක් සෑදීමට පියවර ගනු ලැබිණ.&lt;ref name=&quot;development&quot;&gt;[http://www.development.lk/news.php?news=165 Massive Development in Hambantota District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722145506/http://www.development.lk/news.php?news=165 |date=2011-07-22 }}, Media Centre for National Development in Sri Lanka, retrieved 2010-01-19&lt;/ref&gt;

===ක්‍රීඩා===

ආසන 35 000 ක පමණ ධාරිතාවක් ඇති [[මහින්ද රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනය]], 2011 දී ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය වෙනුවෙන් විවෘත කරන ලදී. මේ සඳහා රුපියල මිලියන 900 ක් පමණ වැයවී ඇති බව සඳහන්ය.
හම්බන්තොට නගරය, 2018 පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයීය ක්‍රීඩා උළෙල සත්කාරකත්වය සඳහා තරඟ වැදුනත් ඔස්ට්‍රේලියාව සත්කාරකත්වය හිමි කරගත් නිසා ශ්‍රී ලංකාවට එය අහිමිවිය. නමුත් 2017 [[ආසියානු තරුණ ක්‍රීඩා උළෙල]] සත්කාරකත්වය හිමි කර ගැනීමට හම්බන්තොටට හැකිවිය. කෙසේ නමුදු පසුව ක්‍රීඩා උළෙලේ සත්කාරකත්වය ශ්‍රී ලංකාවට අහිමි විය. 

==සංචාරක ආකර්ෂණ==
*[[රන්මිණිතැන්න ටෙලිසිනමා ගම්මානය]] - නව ටෙලි-සිනමා ගම්මානයක් හම්බන්තොට රන්මිණිතැන්න දී ඉදි කෙරිණි.

===සහෝදර නගර===

{| class=&quot;wikitable&quot; &quot;text-align:left;font-size:100%;&quot;|
|-
! style=&quot;background:#39e; color:white; height:17px; width:120px;&quot;| Country
! ! style=&quot;background:#39e; color:white; width:140px;&quot;| City
! ! style=&quot;background:#39e; color:white; width:150px;&quot;| State / Region
! ! style=&quot;background:#39e; color:white; width:40px;&quot;| Since
|- style=&quot;color:black; background:white;&quot;
|! !| {{flagicon|CHN}} [[චීනය]]&lt;ref name=&quot;Guangzhou twinnings&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.gzwaishi.gov.cn/Category_121/Index.aspx|archiveurl=http://web.archive.org/web/20121024091437/http://www.gzwaishi.gov.cn/Category_121/Index.aspx|title=Guangzhou Sister Cities'' [via WaybackMachine.com]''|publisher=Guangzhou Foreign Affairs Office|archivedate=24 October 2012|accessdate=2013-07-21}}&lt;/ref&gt;
|! !| [[File:中華人民共和國國徽.svg|25px]] Guangzhou
|! !| [[File:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] Guangdong
|! !| 2007
|}

==මේවාද බලන්න==
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව]]

හම්බන්තොට සුළං වාදුලි බලාගාර

==භාහිර සබැදි==

{{ශ්‍රී ලංකාවේ නගර}}

[[ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන]]</text>
      <sha1>ntn2ib4j96h32dx6ym8ff2vc5orhpxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දෝව රජ මහා විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61402</id>
    <revision>
      <id>795314</id>
      <parentid>791679</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11487" sha1="9emodlew3e092c903iwsau3cvr6l7rv" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වලගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කල අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරනිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වලගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මානය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මානය කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>9emodlew3e092c903iwsau3cvr6l7rv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795315</id>
      <parentid>795314</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:27:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11487" sha1="gup45vs8efma5mc75ee3uqnrov6bd21" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වලගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කල අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරනිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වලගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මානය කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>gup45vs8efma5mc75ee3uqnrov6bd21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795316</id>
      <parentid>795315</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11488" sha1="32ijnm0jrn3ty0rugyc3x5eplp88gc2" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වලගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කල අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරනිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වලගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>32ijnm0jrn3ty0rugyc3x5eplp88gc2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795317</id>
      <parentid>795316</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11488" sha1="0wi7ct0qcevpbcza8sxblvfijhtmzrp" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වලගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කල අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වලගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>0wi7ct0qcevpbcza8sxblvfijhtmzrp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795318</id>
      <parentid>795317</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <origin>795318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11488" sha1="7pvh2rh223eod0aeci35l4o5uaqu17c" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කල අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වලගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>7pvh2rh223eod0aeci35l4o5uaqu17c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795319</id>
      <parentid>795318</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="p314pjnspx2jp5p73w2l1kejdi6lwj6" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කල අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වලගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>p314pjnspx2jp5p73w2l1kejdi6lwj6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795320</id>
      <parentid>795319</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:32:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="0hpal2p7dze8qgxyhcclkmjal7mrxzq" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වලගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>0hpal2p7dze8qgxyhcclkmjal7mrxzq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795321</id>
      <parentid>795320</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="psqfgonot1yvdlgja6hlzmtnnnimofn" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරන ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>psqfgonot1yvdlgja6hlzmtnnnimofn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795322</id>
      <parentid>795321</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="kixwjxuembzydi5393yhdrzz2j1tshd" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්තානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>kixwjxuembzydi5393yhdrzz2j1tshd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795323</id>
      <parentid>795322</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="g51e4g2ng7p8aq46u7e7alefuw8r8ve" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරනේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>g51e4g2ng7p8aq46u7e7alefuw8r8ve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795324</id>
      <parentid>795323</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="gwz0a6vbcgfrouux9gbfhqdqnwp4zm3" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරණේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොනරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>gwz0a6vbcgfrouux9gbfhqdqnwp4zm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795325</id>
      <parentid>795324</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="rrvc3zrwbuvwo7972lw3mrqgjqj6cfg" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරණේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොණරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>rrvc3zrwbuvwo7972lw3mrqgjqj6cfg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795326</id>
      <parentid>795325</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="m6xp9o7ucykbcrhh8pky0vzbyb1fuj8" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරණේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොණරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්තානය්දී පමනක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මානය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කල බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වලගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වළගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>m6xp9o7ucykbcrhh8pky0vzbyb1fuj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795327</id>
      <parentid>795326</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11491" sha1="dpmd8ehlc6468o4rd75a5p1gatfra0v" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැගවී සිටි සථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වලගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරණේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොණරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්ථානයේදී පමණක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මාණය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කළ බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වළගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වළගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>dpmd8ehlc6468o4rd75a5p1gatfra0v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795328</id>
      <parentid>795327</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11494" sha1="pirj18tr6cn5ie4fhz40ppoif1jayiz" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැඟවී සිටි ස්ථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වළගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරණේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොණරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්ථානයේදී පමණක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මාණය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කළ බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වළගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වළගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොලොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>pirj18tr6cn5ie4fhz40ppoif1jayiz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795329</id>
      <parentid>795328</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11494" sha1="ab4clmb7hov3gc6q6559ckqlxn74tfr" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැඟවී සිටි ස්ථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වළගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරණේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොණරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්ථානයේදී පමණක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මාණය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කළ බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වළගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වළගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්තානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොළොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>ab4clmb7hov3gc6q6559ckqlxn74tfr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795330</id>
      <parentid>795329</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11494" sha1="kh7pvepgrwmqrsx3hej9sym62rmmife" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැඟවී සිටි ස්ථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වළගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරණේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොණරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්ථානයේදී පමණක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මාණය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කළ බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වළගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චයිත්යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වළගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්ථානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොළොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>kh7pvepgrwmqrsx3hej9sym62rmmife</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795331</id>
      <parentid>795330</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:37:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11494" sha1="mnmiixc9vhtx2y3qso7n8pcrfjpnkba" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name           = Dhowa rock temple&lt;br&gt; දෝව රජ මහා විහාරය 
| infobox_width           =
| image                   = SL Ella asv2020-01 img32 Dhowa Temple.jpg
| image_size              = 
| alt                     =
| caption                 =දෝව රජ මහා විහාරයේ වූ අර්ධ ලෙස වැඩ නිමවූ බුද්ධ ප්‍රථිමාව
| map_type                = 
| map_size                = 
| location                = [[දෝව]], [[බණ්ඩාරවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| latitude                = 
| longitude               = 
| religious_affiliation   = [[බුදු ධහම]] 
| rite                    =
| region                  = 
| state                   =
| province                =[[ඌව පළාත]]
| territory               =
| prefecture              =
| sector                  =
| district                =[[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල]]
| cercle                  =
| municipality            =
| consecration_year       =
| status                  = 
| functional_status       = 
| heritage_designation    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව|පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකය]]&lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/images/pdf/protected%20monument%20list%202012-12-12.pdf|date=12 December 2012|title=Protected Monument List 2012-12-12|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=27 මාර්තු 2016}}&lt;/ref&gt; (1 නොවැම්බර් 1996)
| leadership              =
| website                 =
| architecture            = yes
| architect               = 
| architecture_type       = [[බෞද්ධ විහාරය]]
| architecture_style      = 
| founded_by              = 
| general_contractor      =
| facade_direction        =
| groundbreaking          =
| year_completed          = 
| construction_cost       =
| specifications          = 
| capacity                =
| length                  =
| width                   =
| width_nave              =
| height_max              =
| dome_quantity           = 
| dome_height_outer       =
| dome_height_inner       =
| dome_dia_outer          =
| dome_dia_inner          =
| minaret_quantity        =
| minaret_height          =
| spire_quantity          =
| spire_height            =
| materials               =
| nrhp                    =
| added                   =
| refnum                  =
| designated              = 
| designation1            =APMSL 
| designation1_offname    = 
| designation1_date       = 
| designation1_type       = 
| designation1_criteria   = 
| designation1_number     = 
| designation1_free1name  = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name  = 
| designation1_free2value = 
}}
[[බණ්ඩාරවෙල]] පිහිටි '''දෝව රජ මහා විහාරය''' වළගම්බා යුගයට අයත් විහාරයක් බව සදහන්වේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජු]] කලක් සැඟවී සිටි ස්ථානයක් ලෙස මෙය සැලකේ. මෙහි අඩි 38 ක ගල් ප්‍රපාතයෙහි කැටයම් කළ අසම්පූර්ණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ඇත. එසේම වළගම්බා රජු භාවිතා කල රහස් උමගක්ද මෙහි දක්නට ඇති අතර එහි අවසානයක් මේ දක්වා සොයාගෙන නැත. 
මෙම විහාරය බණ්ඩාරවෙල සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කි.මී. 6 පමණ ගිය විට පිහිටා ඇත.

අමතර: 

දෝව රජමහා විහාරය බදුල්ල බන්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බන්ඩාරවෙල නගරයට ආස්න්නව ප්‍රධාන මාර්ගය ආසන්නයේ සුන්දර ස්ථානයක දෝව රජමහා විහාරය පිහිටා තිබේ.වලගම්බා රජු මෙම ස්තානයේ සැගවී සිටි බවටත්, විහාරයේ වැදුම් පිදුම් කල බවත් කියවේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙම ස්ථානය මාර්ගයට ආසන්නයේ පිහිටියද, එම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇතැයි කිසිවෙකුටත් කිව නොහැකි ලෙස වඩාත් සූක්ශම ආකාරයෙන් බෑවුමට වන්නට විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. අවුරුදු 2105ක් පැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරය සියවටක සහ අග්ඝෝර යන යක්ෂ සෙන්පතියන් විසින් හැදූ විහාරයකි.එම යක්ෂ සෙන්පතිවරුන්ගේ චිත්‍ර 2ක් විහාරස්තානයට ඇතුල් වීමේ දොරටුව දෙපස දැක ගත හැකිය. විහාර මන්දිරයට ඇතුලු වීමීදී දක්නට ලැබෙන ගල් උලුවස වසර 1800ක් පමන පැරණිය. විහාර මන්දිරයේ චිත්‍ර වළගම්බා සමය මෙන්ම මහනුවර යුගයට අයත්ය.විහාර මන්දිරයේ පලමු කොටසේ බිත්ති මත වසර 400ක් පැරැනි තේලපත්ත ජාතකය, ධර්මපාල ජාතකය මෙන්ම වෙස්සන්තර ජාතකය ශාක සාර භාවිතයෙන් සිත්තම් කර තිබේ. මකර තොරණ ක්‍රි ව 1880 නිර්මාණය කර තිබේ. මකර තොරණේ මකරා නිර්මාණය  කර ඇත්තේ සත්වයන් 07 දෙනෙක් ආශ්‍රයෙනි.ඇස් දෙක වදුරා, කට කිබුලාගෙ, පිහාටු මොණරාගෙ, කලුල් දෙක සින්හයාගෙ, බඩ මාලුවාගෙ.හොඩය අලියගෙ, කන් දෙක ඌරගෙ නි. වෘෂභකුන්ච එසෙම මෙම විහාරස්ථානයේදී පමණක් දැක ගත හැකි වෘෂභකුන්ච නැමැති සිතුවම මෙහිදී දැක ගත හැකිය. වෘෂභකුන්ච යනු එක් පසකින් බැලූ කල ඇතකුද, අනෙක් පසින් බැලූ කල ගවයකුද දැක ගත හැකි සිතුවමකි. මෙම සත්වයින් දෙදෙනාගේ සම්මිශ්‍රනයෙන් මෙමම වෘෂභකුන්ච සිතුවම නිර්මාණය කර තිබේ. මහනුවර යුගයේ මෙන්ම අනුරාධපුර යුගයේ නිර්මානය කළ බුදු පිලිම වහන්සේලා විහාර මන්දිරයේ දෙවනි කොටස තුල දැක ගත හැකිය.වළගම්බා රජු මෙම විහාරයේ සැගවී සිටි සමයේ මෙම ස්ථානයේ පිහිටි ගලෙහි අඩි 36ක් උස හිටි පිලිම වහන්සෙ නමක් අඹා තිබේ. මෙම පිලිමය වසර 2105ක් පැරනිය පිලිම නිර්මානය කිරීමේදී පෙර කියූ යක්ෂයින්ගේ මෙන්ම එකල වූ යෝදයින්ගේද සහය ලබා ගත් බවද ජනප්‍රවාදයේ කියවෙ.මෙම හිටි පිලිම වන්සේ නිර්මානය කිරීමේදී පලන්චියට ගත් ලීයක් මහ ගසක් ලෙස පිලිමයට යාබදින් දැක ගත හැකිය. වලගම්බා රජු මෙම විහාරස්තානයේ සැග සිටි කාලයේ සතුරන්ගෙන් බේරී පලා යාමට මෙහි වූ උමන් මාර්ගයන් භාවිතයට ගත් බව කියවේ. මෙම උමන් මාර්ග මගින් රාවන ඇල්ලේ විහාරයට මෙන්ම ඇල්ල වැල්ලවාය පාරේ රක්කිතාකන්ද රජමහා විහාරයට, හාලි හාලිඇල බොපත් විහාරයටද පහසුවෙන් යා හැකිව තිබින. විහාර මන්දිරයේ උමන් මාර්ගයට පිවිසෙන ස්ථානයට ආසන්නයේ රජු විසින් කුඩා චෛත්‍යයක් සාදවා වැදුම් පිදුම් කල බවද කියවේ. එම චයිත්යය අදද දැක ගත හැකිය. වළගම්බා රජු සතුරන්ගෙන් සැගවී මෙම ස්ථානයේ සේනා සංවිධානය කල බවද කියවේ. දෝව රජමහා විහාරයට ආසන්නයෙන් බදුළු ඔය මනරම්ව ගලා බසී.මෙම විහාරස්ථානයේ නාගරාජයෙක් වෙනුවෙන් සෑම සැප්තැම්බර් මසකම පූජවක් පවත්වයි. විටෙක ඝන අව් රශ්මියෙන් කර වන පොළොව, මොහොතකින් සුදු සේද සලුවකින් වැසී යයි, එවන් සුන්දර පරිසරයක පිහිටි පුද බිමට ඔබත් දිනය එන්න වැලළුනු උරුමයන් දැක ගන්න. 

Info from ශාලක මිල්ලෑවගේ

&lt;span jstcache=&quot;1515&quot; class=&quot;ml-reviews-page-user-review-text&quot; jsan=&quot;7.ml-reviews-page-user-review-text&quot;&gt;&lt;/span&gt;

==Suලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎]]
[[ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]</text>
      <sha1>mnmiixc9vhtx2y3qso7n8pcrfjpnkba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට වැසි වනාන්තර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65556</id>
    <revision>
      <id>795332</id>
      <parentid>794729</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28123" sha1="sn9he9rqdm5vg5vscae63ul107abwr9" xml:space="preserve">{{Infobox ecoregion
|name = ශ්‍රී ලංකා පහතරට වර්ෂා වනාන්තර
|image  = Badulla hills tropical rain forest.jpg
|image_size = 
|image_alt = 
|caption = [[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ]] දකුණෙහි වූ පහතරට වර්ෂා වනාන්තරයක්.
|map = Ecoregion IM0154.png
|map_size = 
|map_alt = 
|map_caption = පාරිසරික කලාපයේ පැතිරීම (දම් පැහැයෙන්)
|ecozone = [[ඉන්දුමලයානු ප්‍රදේශය|ඉන්දුමලයානු]]
|biome  = [[නිවර්තන සහ උපනිවර්තන තෙත් පළල් පත්‍ර වනාන්තර]]
|animals = 
|bird_species = 
|mammal_species = 
|border1 = [[ශ්‍රී ලංකා වියළි කලාපීය වියළි සදාහරිත වනාන්තර]]
|border2 = [[ශ්‍රී ලංකා කඳුකර වර්ෂා වනාන්තර]]
|area = 12493
|country = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|region_type =
|elevation = 
|geology = 
|seas =
|rivers = 
|climate = 
|soil =
|conservation = තීරණාත්මක/තර්ජනයට ලක් වූ
|global200 = ශ්‍රී ලංකා තෙත් වනාන්තර ([[ශ්‍රී ලංකා කඳුකර වර්ෂා වනාන්තර]] සමඟ)
|habitat_loss = 
|habitat_loss_ref =
|coordinates = 
|protected = 1,176 km² (9
|protected_ref = )&lt;ref&gt;Eric Dinerstein, David Olson, et al. (2017). An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm, BioScience, Volume 67, Issue 6, June 2017, Pages 534–545; Supplemental material 2 table S1b. [https://doi.org/10.1093/biosci/bix014]&lt;/ref&gt;
|embedded = 
}}

[[ගොනුව:SL Sinharaja Forest asv2020-01 img03.jpg|දකුණ|thumb|ලෝක උරුමයක් වන සිංහරාජ රක්ෂිත වනාන්තරය  මෙම පරිසර කලාපයට වැදගත් ජාතික උරුමකි.&lt;br&gt;
]]
'''ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට වැසි වනාන්තර''' දිවයිනේ නිරිතදිග කොටසේ උන්නතාංශය මීටර් 1000 ක් (අඩි 3,281) පහල  ශ්‍රී ලංකාවේ නිවර්තන වැසි වනාන්තර නියෝජනය කරයි.මෙහි  වසර පුරා උණුසුම්, තෙත් කාලගුණයක් පවතී.වසර දහස් ගණනක් සිට මහාභූමියක් වු  ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙන් හුදෙකලාව පිහිටීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වැසි වනාන්තර තුළ පමණක් දැකිය හැකි බව බොහෝ ශාක සහ සත්ව විශේෂ පරිණාමය වී තිබේ. ඝන වනාන්තර උඩුවියන් සෑදි  ඇත්තේ ගස් විශේෂ 150 කට වැඩි මීටර් 45 (අඩි 148) ක් තරම් ඉහළ කරා
ළඟා වන ස්තර මගිනි.මෙම පහතරට වැසි වනාන්තරය ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 2.14 පමණ වේ . මෙම පරිසර කලාපය ලඳු කැලෑ වලට හා ශ්‍රී ලංකාවේ  කුඩා ආවේණික ක්ෂීරපායින්ට නිවහනකි. ලොව පුරා සිටින උභය ජීවී විශේෂ වලින් වැඩිම ඝනත්වය ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේය. එයට ගස් ගෙම්බන් විශේෂ 250 ක් ඇතුලත් වන අතර  ඔවුන් මෙම වැසි වනාන්තර තුළ ජීවත්වේ.

== වන ආවරණය ==
මෙම පහතරට වැසි වනාන්තර මෙරට; මුළු භූමි ප්රමාණයෙන් 2.14 ක් ආවරණය කරයි. එය හෙක්ටයාර  124,340.8ක්  (480.1 වර්ග සැතපුම්) පමණවේ. තෙත් මෝසම් වනාන්තර වල  වාර්ෂික වර්ෂාපතනය 2,500-1,800 mm (98-71 දී) පමණ වන අතර ඒවා උස මීටර් 1000 (අඩි 3,281) පහල භූමිවල පිහිටා ඇත. කන්නෙලිය, විහාරකැලේ , නාකියදෙනිය, සහ ලෝක උරුමයක් වන සිංහරාජ, මෙම පරිසර කලාපයට නියෝජනය කරන වනාන්තර වේ.බඹරබොටුව, [[මොරපිටිය]], රුනාකන්ද, ගිලීමලේ හා එරත්නේ අනෙක් රක්ෂිත වනාන්තර කිහිපයකි. වසර පුරා වර්ෂාපතනය  හා නොවෙනස් උෂ්ණත්වය ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉතා පොහොසත් වීමට උපකාරීවේ. මෙම වනාන්තර  ගංගා සඳහා වැදගත් ජල පෝෂක ප්රදේශයක් ලෙස ක්රියා කරයි.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:97%; text-align:left;&quot;

!දිස්ත්‍රික්කය  &lt;br&gt;
! පහත් බිම්
වැසි වනාන්තර හෙක්ටයාර වලින්&lt;br&gt;
!පහත් බිම්
වැසි වනාන්තර
වර්ග. සැතපුම්&lt;br&gt;
! Wet monsoon &lt;br&gt;
forests &lt;br&gt;
&lt;small&gt; in ha &lt;/small&gt; 
! Wet monsoon &lt;br&gt;
forests &lt;br&gt;
&lt;small&gt; in sq. miles &lt;/small&gt;
|-
|[[අම්පාර]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 45,519.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;175.8&lt;/span&gt;
|-
| [[බදුල්ල]]&lt;br&gt;
| 1,610.6 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;6.2&lt;/span&gt; 
| 15,750.8 
|  &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;60.8&lt;/span&gt;
|-
| [[මඩකලපුව]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 13,378.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;51.7&lt;/span&gt;
|-
| [[කොළඹ]]&lt;br&gt;
| 1,359.7 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;5.2&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
| [[ගාල්ල]]&lt;br&gt;
| 18,849.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;72.8&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
|[[ගම්පහ]]&lt;br&gt;
| 240.8 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.9&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
| [[හම්බන්තොට]]&lt;br&gt;
| 207 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.8&lt;/span&gt; 
| 570.3 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;2.2&lt;/span&gt;
|-
|[[කළුතර]]&lt;br&gt;
| 14,021.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;54.1&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
|[[මහනුවර]]&lt;br&gt;
| 14,065.5 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;54.3&lt;/span&gt; 
| 3,543.9 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;13.7&lt;/span&gt;
|-
| [[කෑගල්ල]]&lt;br&gt;
| 9,985.1 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| 44.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.2&lt;/span&gt;
|-
| [[කුරුණෑගල]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 1,260.9 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;4.9&lt;/span&gt;
|-
|[[මාතලේ]]&lt;br&gt;
| 8,217 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;31.7&lt;/span&gt; 
| 31,108.7 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;120.1&lt;/span&gt;
|-
|[[මාතර]]&lt;br&gt;
| 15,717.6 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;60.7&lt;/span&gt; 
| 1,772 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;6.8&lt;/span&gt;
|-
| [[මොණරාගල]]&lt;br&gt;
| 392.5 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;1.5&lt;/span&gt; 
| 56,769 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;219.2&lt;/span&gt;
|-
|[[නුවරඑළිය]]&lt;br&gt;
| 3,639.3 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;14.1&lt;/span&gt; 
| 121.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.5&lt;/span&gt;
|-
|[[පොළොන්නරුව]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 46,388 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;179.1&lt;/span&gt;
|-
| [[රත්නපුර]]&lt;br&gt;
| 36,035.1 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;139.1&lt;/span&gt; 
| 5,746.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;22.2&lt;/span&gt;
|-
|[[ත්‍රිකුණාමලය]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.015&lt;/span&gt;
|-
|එකතුව   &lt;br&gt;
| 124,340.8 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;480.1&lt;/span&gt; 
| 221,977 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;857.1&lt;/span&gt;
|}

== භූ විද්යාත්මක ඉතිහාසය ==
Cretaceous යුගය තෙක් වරක් ශ්රී ලංකාව Gondwanaland කොටසක් විය. පසුව එය ඉන්දීය  භූ තැටියේ කොටසක් ලෙස  වෙන්ව උතුරු දෙසට පා වී ගියේය.වසර මිලියන 55 කට පසුව ඉන්දීය භූ තැටිය ආසියානු මහාභුමීය සමග ඝට්ටනය වුණි.එම නිසා බොහෝ  Gondwana වර්ගීකරණ වර්තමානයේ  ශ්‍රී ලංකාවේ දැකිය හැකිය.මයෝසීන යුගයේ අගබාගය වන විට පළමුව ශ්රී ලංකා  ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයෙන් වෙන් බවට පත් විය.දේශගුණික වෙනස්කම් නිසා  නිරිත දිග ශ්රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව බටහිර ඝාට්ස් අතර  සමීපතම අනෙකුත් තෙත් වනාන්තර තුළ  වියළි කලාපයක් ඉස්මතු විය. කෙසේ නමුත් ප්‍රධානභූමියෙන් මුල් වෙන්වීමේ සිටම  දිවයින   ඉඩම් පාලම් මගින් නැවත නැවතත් , එරටට සමග සම්බන්ධ කර ඇති නමුත්, ශ්රී ලංකාවේ තෙත් වනාන්තර හා එහි තෙත් වනාන්තර-අනුවර්තනය biota පාරිසරිකව හුදෙකලා ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.

== විශේෂාංග ==
මෙම පරිසර පද්ධතිය අර්ධ  වශයෙන් මීටර් 2,500 (අඩි 8,202) ඉහල එකට බැදුණු වළල්ලකින් වටවී ඇති අතර [[දුම්බර කඳුවැටිය]]න්  වෙන්ව පවතියි.&lt;ref name=&quot;Wikramanayake&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation web&quot;&gt;[http://worldwildlife.org/ecoregions/im0154 &quot;Sri Lanka lowland rain forests&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  මේ කඳු ඔවුන්ගේ ම පරිසර කලාපය, ශ්රී ලංකා කඳුකර වැසි වනාන්තර මගින් නියෝජනය කරයි. මෙම පරිසර කලාපය රතු-කහ podzolic පසට වර්යෙන් සමන්විතවේ.&lt;ref name=&quot;Senarathna, 2005&quot;&gt;(Sinhala) {{සැකිල්ල:Cite book|last=Senarathna|first=P.M.|title=Sri Lankawe Wananthara|publisher=Sarasavi Publishers|year=2005|edition=1st|pages=25–27|isbn=955-573-401-1|accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt; සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට මැයි මස දක්වා  දීර්ඝ නිරිතදිග මෝසම් වර්ෂාව මෙම පරිසර කලාපයට මි.මී. 5000 කට අධික (දී 196.9) වර්ෂාපතනයක් ගෙන එයි. මෙහි උෂ්ණත්වය වසර පුරා 27-30 ° C (81-86 ° F) අතර නිරන්තරයෙන් පවතී.ඉන්දියන් සාගරය ආසන්නයේ පැවතීම නිසා  දිනපතා උෂ්ණත්වය සාගරයෙන්  හමන මද සුළඟින් පාලනයවේ . සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය 75% -85% ත් අතර පරාසයක් වේ. &lt;ref name=&quot;Senarathna, 2005&quot;&gt;(Sinhala) {{සැකිල්ල:Cite book|last=Senarathna|first=P.M.|title=Sri Lankawe Wananthara|publisher=Sarasavi Publishers|year=2005|edition=1st|pages=25–27|isbn=955-573-401-1|accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt;

== ශාක ==
 මෙම කලාපයේ වෘක්ෂලතාදියට මූලික වශයෙන්ම දේශගුණය සහ  භූ ලක්ෂණද ද්විතීයිකව භෞම කොන්දේසි දායක වේ.මල් ප්‍රජාවන් දෙකක් ශ්රී ලංකා පහතරට වැසි වනාන්තර තුළ ආධිපත්යය පතුරුවා ඇත. මේවා  Dipterocarpus  (සිංහල 'හොර &quot;) ප්රජාව සහ  නා-දර්ශය ප්‍රජාව (සිංහල&quot; නා-Doona &quot;)වේ.මෙම Dipterocarpus ප්රජාව Dipterocarpus zeylanicus, Dipterocarpus hispidus, Vitex altissima, Chaetocarpus castanocarpus, Dillenia retusa, Dillenia triquetra, Myristica dactyloides, සහ Semecarpus gardneri සමන්විත වේ. මෙම නා-දර්ශය ප්රජාව, Anisophyllea cinnamamide, Cullenia rosayroana,  නා ගස (ශ්රී ලංකා ජාතික ගස) Mesua  nagassarium, Myristica dactyloides, Palaquium petiolare, දර්ශය affinis, දර්ශය congestiflora, දර්ශය disticha, දර්ශය megistophylla, දර්ශය trapezi folia, දර්ශය වෝර්තින්ටන් , Syzygium rubicundum, යනාදියෙන්ද Chaetocarpus castanocarpus, Garcinia hermonii, Syzygium neesianum, සහ Xylopia championi හි උප වියන් වලින්ද සමන්විතවේ.
මෙම පරිසර කලාපයට අයත් අසේවිත වනාන්තර ස්ථර හතරකින් යුක්තය. මීටර  30-40 (98-131 අඩි) දී ප්රධාන වියන්, මීටර  15-30 (49-98 අඩි) දී උප වියන්, මීටර් 5-15 (16-49 අඩි ඇති ) යටි, සහ විරල පඳුරු ස්ථරය.   ම තු වන ස්ථර යේ ශාක ප්රධාන වියනත් 
මීටර් 45 (අඩි 148) දක්වා පැතිර යයි.

වෙරළ තීරයේ සමීප පිහිටා වගුරැ වනාන්තර පරිසර කලාපයට තුළ එකිනෙකට වෙනස් පුරුද්දක් ප්රදේශවේ . Avicennia-Rhizophora-Sonneratia කඩොලාන වෙරළ තීරයේ වාටිය ආධිපත්යය පතුරුවා ඇත.

== ජෛවවිවිධත්වය ==
සියලුම  ලංකාවට ආවේණික ශාක හා සත්ව නිරිත දිග වැසි වනාන්තර පමණක්  සීමා වී  ඇත. උණුසුම් තෙත් දේශගුණිය හා  දිගු භෞතික හුදෙකලාව, සම්මත තෙත් වනාන්තර විශේෂ ඒකදේශිකතාවකය  විශේෂඥ ඉහල තලයකට උසස් කර ඇත. ශ්රී ලංකාවට  ආවේණික ශාක විශේෂ 306 අතුරින් සියයයට 60 කට වැඩි ශාක  මෙම පරිසර කලාපයට සීමා වේ. තවත් විශේෂ 61ක්  කඳුකර වැසි වනාන්තර සහ වියළි වනාන්තරවල පැතිර පවතී . ආසියානු වැසි වනාන්තර තුල ප්රමුඛ ශාක පවුල වන  Dipterocarpaceae මෙහි විශේෂ එකදේශියතාවයක්  පෙන්වයි. Dipterocarpaceae  පවුලට  අයත් ශාක විශේෂ 58 කින් ආවේණික විශේෂ දෙකක් පමණක් මෙම වැසි වනාන්තර ද සොයා ගත හැක. Anoectochilus setaceus හෝ Wanaraja ( &quot;වනාන්තර රජු&quot; සඳහා සිංහල) ආවේණික උඩවැඩියා මෙම පරිසර කලාපයේ පමණක්  සුරක්ෂිත වනාන්තර දක්නට ලැබේ. ශාක විශේෂ කිහිපයක් ඉතා දේශීයකරණය බෙදාහැරීමේ පෙන්වයි . පහත් බිම් හා උප කඳුකර වනාන්තර, ශ්රී ලංකාව තුළ හා දකුණු ආසියාව පුරාම ශාකමය අතින් අතිශයින් සාරවත්බවක් පෙන්වයි

== සත්ත්ව සංහතිය ==

=== ක්ෂිරපායින් ===
විශාල සතුන් සංඛය්යාවක් සඳහා  ශ්රී ලංකා භූමි ප්රදේශය ප්‍රමාණවත්  නොමැත.  rhinoceroses, hippopotamuses, සිංහ ආදී සතුන්ගේ  පාරම්පරික ආකාරයේ පොසිල වාර්තා රැසක් සොයා ගෙන ඇත. සුළු  විශේෂ  සංඛ්යාව නොතකා, මෙම පරිසර කලාපය  අතිශය ආවේනික ශාක විශේෂ, ලඳු කැලෑ ඇතුළු ආසන්න ආවේනික ක්ෂීරපායීන්, සඳහා නිවහනක් වී ඇත. ලංකාවට ආවේණික ලඳු කැළෑ වර්ග දෙක ආසියානු ගොඩබිම ලඳු කැළෑ සහ වනාන්තර ලඳු කැළෑ වශයෙන්  පිළිවෙලින් ගොදුරු වන හා වඳ වී යන ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත.ශ්රී ලංකා දිවියා දිවයිනේ විශාලතම මාංශ භක්ෂක සත්වයා වන අතර හඳුනාගත් තර්ජනයට ලක්වූ සත්වයකි.  ආසියානු අලි ඇතුන් මෙම වැසි වනාන්තර තුළ සුළු වශයෙන් ජීවත් වන සහ තර්ජනයට ලක් වූ ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. ඔවුන් විශාල වශයෙන් ජීවත් වන වියළි කලාපීය වනාන්තර, මෙන් නොව  මෙම පරිසර පද්ධතියන්ගේ  අලිගහනය වාස භූමි අහිමි සහ ඛණ්ඩනයන්ට  මුහුණ දෙනු ලබයි. ඉන්දීය හාවා, ධීවර බළලා සහ කොළ-දිවියා, මෙම පරිසර කලාපයේ  වාසය කළ අනෙකුත් ක්ෂීරපායී කිහිපයකි.&lt;ref name=&quot;dailynews&quot;&gt;{{සැකිල්ල:Cite news|url=http://www.dailynews.lk/2006/05/29/fea06.asp|title=Forests and other vegetarian types|last=Jayawardene|first=Jayantha|date=2006-05-29|work=dailynews.lk|publisher=Daily News|accessdate=2009-05-06}}&lt;/ref&gt;

නුදුරු-ආවේණික හා අතිශය ආවේනික ක්ෂීරපායි විශේෂ පහත ලැයිස්තු ගත කර ඇති ප්රදේශවල ජීවත් වෙති. දැඩි ආවේණික විශේෂ තරු ලකුණ යොදා ලකුණු කර ඇත.
* ශ්‍රී ලංකා කදු හික් මීයා&lt;br&gt;
* ශ්‍රී ලංකා කැලෑ හික් මීයා 
* පත්-නාස් වවුලා 
* ශ්‍රී ලංකා කලු වදුරා&lt;br&gt;
* Golden palm civet
* Layard's palm squirrel
* [[පුංචි හම්බාවා|Travancore flying squirrel]]
* ශ්‍රී ලංකා ක‍ටු හීන් මීයා 
* ශ්‍රී ලංකා ගස් මීයා&lt;br&gt;

=== පක්ෂීන් ===
මෙම පරිසර කලාපයට සම්පූර්ණයෙන්ම ශ්රී ලංකාවටවට ආවේණික පක්ෂින් අඩංගු වේ. පක්ෂි විශේෂ දහසයක් ආසන්න ආවේණික ලෙසද විශේෂ දෙකක් වන බට ඇටි කුකුළා සහ   ලංකා පිලච්චා  ස්වදේශීය විශේෂ ලෙසද  වර්ගීකරණය කර ඇත. ඇටි කුකුලා සහ  ලංකා අරංගයා තර්ජනයට ලක් වූ පක්ෂින් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. අළු දෙමලිච්චා, වත රතු මල් කොහා සහ පෙති ගෝමර වල් අවිව්චියා අනෙකුත් තර්ජනයට ලක් වී ඇති විශේෂ වේ.&lt;ref name=&quot;sundayobserver&quot;&gt;{{සැකිල්ල:Cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2009/03/15/rev09.asp|title=Not a ‘bird-brained’ plan!|last=Dole|first=Nilma|date=2009-03-15|work=sundayobserver.lk|publisher=Sunday Observer|accessdate=2009-05-06}}&lt;/ref&gt;

නුදුරු-ආවේණික හා දැඩි ඒකදේශික කුරුල්ලන් පහත ලැයිස්තු ගත කර ඇති ප්රදේශවල ජීවත් වෙති. දැඩි ආවේණික විශේෂ තරු ලකුණ යොදා ලකුණු කර ඇත
* [[මයිල ගොයා]]
* අළු කෑදැත්තා
* වත රතු මල් කොහා
* බට ඇටි කුකුළා*
* හබන් කුකුළා
* වළි කුකුළා
* [[කැහිබෙල්ලා]]
* පුල්ලි වල්  අවිච්චියා 
* හිස සුදු සාරිකාවා 
* සේල ලිහිණියා 
* ලය දුබුරු මැසිමරා &lt;br&gt;
* පරදැල් කුරුල්ලා
* රතු දෙමලිච්චා
* ලංකා පිලච්චා  
* මූකලන් කොට්ටෝරුවා
* ලංකා ගිරාමලිත්තා&lt;br&gt;
* අළු ගිරවා
* පිටතඔල වන බස්සා

=== උරගයින්, මාලුන් සහ උභයජීවින් ===
ශ්රී ලංකාවේ උරග සත්ව කාණ්ඩයට  ආවේණික විශේෂ 114 සමග විශේෂ 204 ඇතුළත් වේ. තවත් තක්සෝන 17ක් උපවිශේෂය මට්ටමින් ලංකාවට ආවේණික වෙයි. හැල කිඹුලා  spineless forest lizard සහ මිරිදිය මත්ස්ය විශේෂ අටක් අන්තරාදායක ලෙස  ලැයිස්තුගත කර ඇත.ලොව පුරා උභය ජීවී විශේෂ වැඩිම ඝනත්වය (වර්ග කිලෝ මීටර් 1,000 (386 වර්ග සැත)  විශේෂ 3.9ක් ) ශ්‍රී ලංකාව සතුව ඇත. මෙහි  Rhacophoridae පවුලට අයත් ගෙම්බන් විශේෂ 250 ක් ඇතුළත් වේ. මෙම බොහෝමයක් විශේෂ සීමාසහිත පරාසයක බෙදාහැරීම , බොහෝ විට වර්ග කිලෝමීටර 0.5 (0.19 වර්ග සැත)ක්  පමණවේ. මෙම විශේෂ  වාස භූමි අහිමි වීම සහ කැබැලි වීමට මුහුණ  දී ඇත. 

== තර්ජන හා සංරක්ෂණය ==
ශ්රී ලංකාවේ වැසි වනාන්තර බොහෝ වගාවන් සඳහා, පළමුව  කෝපි සහ සින්කෝනා වගා  හා පසුව තේ හා රබර් සඳහා එළි පෙහෙළි කරන ලදී. ඉතිරි වනාන්තර තෙත් කලාපයේ සියයට 4.6 පමණක් ආවරණය කරයි. 1990-2005 අතර කාලය තුළ ශ්රී ලංකාව, ලෝකයේ ප්රාථමික වනාන්තර විනාශ අනුපාත වැඩිම වන  රටක් බවත් අනාවරණය වේ. 2005 දී සිදු කළ සමීක්ෂණයකින් හෙළි ශ්රී ලංකාවේ ගෙම්බන් විශේෂ   17ක් පසුගිය දශකය තුල වඳ වී ඇති අතර  ඔවුන්ගේ වාසස්ථාන සුරක්ෂිත නොකරන්නේ  නම් තවත් ගෙම්බන්  විශේෂ  11ක්  වඳ වී යාමේ අවදානමකට ලක් මුහුණ දීමට සිදු වේ. මෙම ඉතිරි වනාන්තරද කැබලි කැඩී  පවතී. ඒවා බොහෝ දුරට වර්ග කිලෝමීටර 10 (3.86 වර්ග සැත)ට අඩු ප්‍රදේශක පැතිරී ඇත. හොර දඩයම් සහ වන නිෂ්පාදන (දැව, දර, ඖෂධීය ශාක) උදුරා ගැනීමෙන් රක්ෂිත වනාන්තර සියල්ල පාහේ ප්රශ්නයකට  මුහුණ දී  ඇත.

කෙසේ නමුත්, දැනට පවතින වනාන්තර සංරක්ෂණය කරන්නේ නම් මෙම පරිසර කලාපයට අයත් ශාක විශේෂ බොහොමයක් කුඩා වාසස්ථාන අවශ්යතා ඇති ලෙස, වැඩි දියුණු කළ හැක. මෙම පරිසර කලාපයට සමඟ එකට  බැඳෙන  රක්ෂිත ප්රදේශ කිහිපයක් පවතී. වඩාත් කැපී පෙනෙන දෙක වන්නේ  ලෝක උරුමයක් සිංහරාජ වන රක්ෂිතයේ හා සමනළ අඩවිය අභය භූමියයි .  සුරක්ෂිත මුළු  පරිසර කලාපය වර්ග කිලෝමීටර් 260(100.39 වර්ග සැත)ක්  පමණවේ .

මෙම පරිසර කලාපයට සමඟ පැටලෙන්නේ බව රක්ෂිත ප්රදේශ :.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 97%; text-align: left; margin-bottom: 10px;&quot;

!ආරක්ෂිත පෙද්ශ&lt;br&gt;
!ප්රදේශයේ&lt;br&gt;
&lt;small&gt; km &lt;sup&gt; 2 &lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 
!ප්රදේශයේ&lt;br&gt;
&lt;small&gt; sq. mi &lt;/small&gt; 
! IUCN IUCN Category
|-
|ශ්රී ජයවර්ධනපුර කුරුළු අභය භූමිය&lt;br&gt;
| 30 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;11.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|සිංහරාජ වන රක්ෂිතය&lt;br&gt;
| 100  
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|තෙල්වත්ත &lt;br&gt;
| 20 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;7.7&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|අත්තිඩිය වගුරු&lt;br&gt;
| 10 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;3.9&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|සමනළ අඩවිය අභය භූමිය&lt;br&gt;
| 100 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|එකතුව &lt;br&gt;
| 260 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;100.4&lt;/span&gt;
|}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>sn9he9rqdm5vg5vscae63ul107abwr9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795333</id>
      <parentid>795332</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28126" sha1="6ujg3l6sjva0zf80zmqdbjii7zxj0gr" xml:space="preserve">{{Infobox ecoregion
|name = ශ්‍රී ලංකා පහතරට වර්ෂා වනාන්තර
|image  = Badulla hills tropical rain forest.jpg
|image_size = 
|image_alt = 
|caption = [[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ]] දකුණෙහි වූ පහතරට වර්ෂා වනාන්තරයක්.
|map = Ecoregion IM0154.png
|map_size = 
|map_alt = 
|map_caption = පාරිසරික කලාපයේ පැතිරීම (දම් පැහැයෙන්)
|ecozone = [[ඉන්දුමලයානු ප්‍රදේශය|ඉන්දුමලයානු]]
|biome  = [[නිවර්තන සහ උපනිවර්තන තෙත් පළල් පත්‍ර වනාන්තර]]
|animals = 
|bird_species = 
|mammal_species = 
|border1 = [[ශ්‍රී ලංකා වියළි කලාපීය වියළි සදාහරිත වනාන්තර]]
|border2 = [[ශ්‍රී ලංකා කඳුකර වර්ෂා වනාන්තර]]
|area = 12493
|country = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|region_type =
|elevation = 
|geology = 
|seas =
|rivers = 
|climate = 
|soil =
|conservation = තීරණාත්මක/තර්ජනයට ලක් වූ
|global200 = ශ්‍රී ලංකා තෙත් වනාන්තර ([[ශ්‍රී ලංකා කඳුකර වර්ෂා වනාන්තර]] සමඟ)
|habitat_loss = 
|habitat_loss_ref =
|coordinates = 
|protected = 1,176 km² (9
|protected_ref = )&lt;ref&gt;Eric Dinerstein, David Olson, et al. (2017). An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm, BioScience, Volume 67, Issue 6, June 2017, Pages 534–545; Supplemental material 2 table S1b. [https://doi.org/10.1093/biosci/bix014]&lt;/ref&gt;
|embedded = 
}}

[[ගොනුව:SL Sinharaja Forest asv2020-01 img03.jpg|දකුණ|thumb|ලෝක උරුමයක් වන සිංහරාජ රක්ෂිත වනාන්තරය  මෙම පරිසර කලාපයට වැදගත් ජාතික උරුමකි.&lt;br&gt;
]]
'''ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට වැසි වනාන්තර''' දිවයිනේ නිරිතදිග කොටසේ උන්නතාංශය මීටර් 1000 ක් (අඩි 3,281) පහල  ශ්‍රී ලංකාවේ නිවර්තන වැසි වනාන්තර නියෝජනය කරයි.මෙහි  වසර පුරා උණුසුම්, තෙත් කාලගුණයක් පවතී.වසර දහස් ගණනක් සිට මහාභූමියක් වු  ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙන් හුදෙකලාව පිහිටීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වැසි වනාන්තර තුළ පමණක් දැකිය හැකි බව බොහෝ ශාක සහ සත්ව විශේෂ පරිණාමය වී තිබේ. ඝන වනාන්තර උඩුවියන් සෑදි  ඇත්තේ ගස් විශේෂ 150 කට වැඩි මීටර් 45 (අඩි 148) ක් තරම් ඉහළ කරා
ළඟා වන ස්තර මගිනි.මෙම පහතරට වැසි වනාන්තරය ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 2.14 පමණ වේ . මෙම පරිසර කලාපය ලඳු කැලෑ වලට හා ශ්‍රී ලංකාවේ  කුඩා ආවේණික ක්ෂීරපායින්ට නිවහනකි. ලොව පුරා සිටින උභය ජීවී විශේෂ වලින් වැඩිම ඝනත්වය ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේය. එයට ගස් ගෙම්බන් විශේෂ 250 ක් ඇතුලත් වන අතර  ඔවුන් මෙම වැසි වනාන්තර තුළ ජීවත්වේ.

== වන ආවරණය ==
මෙම පහතරට වැසි වනාන්තර මෙරට; මුළු භූමි ප්රමාණයෙන් 2.14 ක් ආවරණය කරයි. එය හෙක්ටයාර  124,340.8ක්  (480.1 වර්ග සැතපුම්) පමණවේ. තෙත් මෝසම් වනාන්තර වල  වාර්ෂික වර්ෂාපතනය 2,500-1,800 mm (98-71 දී) පමණ වන අතර ඒවා උස මීටර් 1000 (අඩි 3,281) පහල භූමිවල පිහිටා ඇත. කන්නෙලිය, විහාරකැලේ , නාකියදෙනිය, සහ ලෝක උරුමයක් වන සිංහරාජ, මෙම පරිසර කලාපයට නියෝජනය කරන වනාන්තර වේ.බඹරබොටුව, [[මොරපිටිය]], රුනාකන්ද, ගිලීමලේ හා එරත්නේ අනෙක් රක්ෂිත වනාන්තර කිහිපයකි. වසර පුරා වර්ෂාපතනය  හා නොවෙනස් උෂ්ණත්වය ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉතා පොහොසත් වීමට උපකාරීවේ. මෙම වනාන්තර  ගංගා සඳහා වැදගත් ජල පෝෂක ප්රදේශයක් ලෙස ක්රියා කරයි.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:97%; text-align:left;&quot;

!දිස්ත්‍රික්කය  &lt;br&gt;
! පහත් බිම්
වැසි වනාන්තර හෙක්ටයාර වලින්&lt;br&gt;
!පහත් බිම්
වැසි වනාන්තර
වර්ග. සැතපුම්&lt;br&gt;
! Wet monsoon &lt;br&gt;
forests &lt;br&gt;
&lt;small&gt; in ha &lt;/small&gt; 
! Wet monsoon &lt;br&gt;
forests &lt;br&gt;
&lt;small&gt; in sq. miles &lt;/small&gt;
|-
|[[අම්පාර]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 45,519.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;175.8&lt;/span&gt;
|-
| [[බදුල්ල]]&lt;br&gt;
| 1,610.6 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;6.2&lt;/span&gt; 
| 15,750.8 
|  &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;60.8&lt;/span&gt;
|-
| [[මඩකලපුව]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 13,378.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;51.7&lt;/span&gt;
|-
| [[කොළඹ]]&lt;br&gt;
| 1,359.7 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;5.2&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
| [[ගාල්ල]]&lt;br&gt;
| 18,849.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;72.8&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
|[[ගම්පහ]]&lt;br&gt;
| 240.8 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.9&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
| [[හම්බන්තොට]]&lt;br&gt;
| 207 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.8&lt;/span&gt; 
| 570.3 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;2.2&lt;/span&gt;
|-
|[[කළුතර]]&lt;br&gt;
| 14,021.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;54.1&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
|[[මහනුවර]]&lt;br&gt;
| 14,065.5 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;54.3&lt;/span&gt; 
| 3,543.9 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;13.7&lt;/span&gt;
|-
| [[කෑගල්ල]]&lt;br&gt;
| 9,985.1 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| 44.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.2&lt;/span&gt;
|-
| [[කුරුණෑගල]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 1,260.9 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;4.9&lt;/span&gt;
|-
|[[මාතලේ]]&lt;br&gt;
| 8,217 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;31.7&lt;/span&gt; 
| 31,108.7 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;120.1&lt;/span&gt;
|-
|[[මාතර]]&lt;br&gt;
| 15,717.6 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;60.7&lt;/span&gt; 
| 1,772 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;6.8&lt;/span&gt;
|-
| [[මොණරාගල]]&lt;br&gt;
| 392.5 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;1.5&lt;/span&gt; 
| 56,769 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;219.2&lt;/span&gt;
|-
|[[නුවරඑළිය]]&lt;br&gt;
| 3,639.3 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;14.1&lt;/span&gt; 
| 121.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.5&lt;/span&gt;
|-
|[[පොළොන්නරුව]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 46,388 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;179.1&lt;/span&gt;
|-
| [[රත්නපුර]]&lt;br&gt;
| 36,035.1 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;139.1&lt;/span&gt; 
| 5,746.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;22.2&lt;/span&gt;
|-
|[[ත්‍රිකුණාමලය]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.015&lt;/span&gt;
|-
|එකතුව   &lt;br&gt;
| 124,340.8 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;480.1&lt;/span&gt; 
| 221,977 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;857.1&lt;/span&gt;
|}

== භූ විද්යාත්මක ඉතිහාසය ==
Cretaceous යුගය තෙක් වරක් ශ්‍රී ලංකාව Gondwanaland කොටසක් විය. පසුව එය ඉන්දීය  භූ තැටියේ කොටසක් ලෙස  වෙන්ව උතුරු දෙසට පා වී ගියේය.වසර මිලියන 55 කට පසුව ඉන්දීය භූ තැටිය ආසියානු මහාභුමීය සමග ඝට්ටනය වුණි.එම නිසා බොහෝ  Gondwana වර්ගීකරණ වර්තමානයේ  ශ්‍රී ලංකාවේ දැකිය හැකිය.මයෝසීන යුගයේ අගබාගය වන විට පළමුව ශ්රී ලංකා  ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයෙන් වෙන් බවට පත් විය.දේශගුණික වෙනස්කම් නිසා  නිරිත දිග ශ්රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව බටහිර ඝාට්ස් අතර  සමීපතම අනෙකුත් තෙත් වනාන්තර තුළ  වියළි කලාපයක් ඉස්මතු විය. කෙසේ නමුත් ප්‍රධානභූමියෙන් මුල් වෙන්වීමේ සිටම  දිවයින   ඉඩම් පාලම් මගින් නැවත නැවතත් , එරටට සමග සම්බන්ධ කර ඇති නමුත්, ශ්රී ලංකාවේ තෙත් වනාන්තර හා එහි තෙත් වනාන්තර-අනුවර්තනය biota පාරිසරිකව හුදෙකලා ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.

== විශේෂාංග ==
මෙම පරිසර පද්ධතිය අර්ධ  වශයෙන් මීටර් 2,500 (අඩි 8,202) ඉහල එකට බැදුණු වළල්ලකින් වටවී ඇති අතර [[දුම්බර කඳුවැටිය]]න්  වෙන්ව පවතියි.&lt;ref name=&quot;Wikramanayake&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation web&quot;&gt;[http://worldwildlife.org/ecoregions/im0154 &quot;Sri Lanka lowland rain forests&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  මේ කඳු ඔවුන්ගේ ම පරිසර කලාපය, ශ්රී ලංකා කඳුකර වැසි වනාන්තර මගින් නියෝජනය කරයි. මෙම පරිසර කලාපය රතු-කහ podzolic පසට වර්යෙන් සමන්විතවේ.&lt;ref name=&quot;Senarathna, 2005&quot;&gt;(Sinhala) {{සැකිල්ල:Cite book|last=Senarathna|first=P.M.|title=Sri Lankawe Wananthara|publisher=Sarasavi Publishers|year=2005|edition=1st|pages=25–27|isbn=955-573-401-1|accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt; සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට මැයි මස දක්වා  දීර්ඝ නිරිතදිග මෝසම් වර්ෂාව මෙම පරිසර කලාපයට මි.මී. 5000 කට අධික (දී 196.9) වර්ෂාපතනයක් ගෙන එයි. මෙහි උෂ්ණත්වය වසර පුරා 27-30 ° C (81-86 ° F) අතර නිරන්තරයෙන් පවතී.ඉන්දියන් සාගරය ආසන්නයේ පැවතීම නිසා  දිනපතා උෂ්ණත්වය සාගරයෙන්  හමන මද සුළඟින් පාලනයවේ . සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය 75% -85% ත් අතර පරාසයක් වේ. &lt;ref name=&quot;Senarathna, 2005&quot;&gt;(Sinhala) {{සැකිල්ල:Cite book|last=Senarathna|first=P.M.|title=Sri Lankawe Wananthara|publisher=Sarasavi Publishers|year=2005|edition=1st|pages=25–27|isbn=955-573-401-1|accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt;

== ශාක ==
 මෙම කලාපයේ වෘක්ෂලතාදියට මූලික වශයෙන්ම දේශගුණය සහ  භූ ලක්ෂණද ද්විතීයිකව භෞම කොන්දේසි දායක වේ.මල් ප්‍රජාවන් දෙකක් ශ්රී ලංකා පහතරට වැසි වනාන්තර තුළ ආධිපත්යය පතුරුවා ඇත. මේවා  Dipterocarpus  (සිංහල 'හොර &quot;) ප්රජාව සහ  නා-දර්ශය ප්‍රජාව (සිංහල&quot; නා-Doona &quot;)වේ.මෙම Dipterocarpus ප්රජාව Dipterocarpus zeylanicus, Dipterocarpus hispidus, Vitex altissima, Chaetocarpus castanocarpus, Dillenia retusa, Dillenia triquetra, Myristica dactyloides, සහ Semecarpus gardneri සමන්විත වේ. මෙම නා-දර්ශය ප්රජාව, Anisophyllea cinnamamide, Cullenia rosayroana,  නා ගස (ශ්රී ලංකා ජාතික ගස) Mesua  nagassarium, Myristica dactyloides, Palaquium petiolare, දර්ශය affinis, දර්ශය congestiflora, දර්ශය disticha, දර්ශය megistophylla, දර්ශය trapezi folia, දර්ශය වෝර්තින්ටන් , Syzygium rubicundum, යනාදියෙන්ද Chaetocarpus castanocarpus, Garcinia hermonii, Syzygium neesianum, සහ Xylopia championi හි උප වියන් වලින්ද සමන්විතවේ.
මෙම පරිසර කලාපයට අයත් අසේවිත වනාන්තර ස්ථර හතරකින් යුක්තය. මීටර  30-40 (98-131 අඩි) දී ප්රධාන වියන්, මීටර  15-30 (49-98 අඩි) දී උප වියන්, මීටර් 5-15 (16-49 අඩි ඇති ) යටි, සහ විරල පඳුරු ස්ථරය.   ම තු වන ස්ථර යේ ශාක ප්රධාන වියනත් 
මීටර් 45 (අඩි 148) දක්වා පැතිර යයි.

වෙරළ තීරයේ සමීප පිහිටා වගුරැ වනාන්තර පරිසර කලාපයට තුළ එකිනෙකට වෙනස් පුරුද්දක් ප්රදේශවේ . Avicennia-Rhizophora-Sonneratia කඩොලාන වෙරළ තීරයේ වාටිය ආධිපත්යය පතුරුවා ඇත.

== ජෛවවිවිධත්වය ==
සියලුම  ලංකාවට ආවේණික ශාක හා සත්ව නිරිත දිග වැසි වනාන්තර පමණක්  සීමා වී  ඇත. උණුසුම් තෙත් දේශගුණිය හා  දිගු භෞතික හුදෙකලාව, සම්මත තෙත් වනාන්තර විශේෂ ඒකදේශිකතාවකය  විශේෂඥ ඉහල තලයකට උසස් කර ඇත. ශ්රී ලංකාවට  ආවේණික ශාක විශේෂ 306 අතුරින් සියයයට 60 කට වැඩි ශාක  මෙම පරිසර කලාපයට සීමා වේ. තවත් විශේෂ 61ක්  කඳුකර වැසි වනාන්තර සහ වියළි වනාන්තරවල පැතිර පවතී . ආසියානු වැසි වනාන්තර තුල ප්රමුඛ ශාක පවුල වන  Dipterocarpaceae මෙහි විශේෂ එකදේශියතාවයක්  පෙන්වයි. Dipterocarpaceae  පවුලට  අයත් ශාක විශේෂ 58 කින් ආවේණික විශේෂ දෙකක් පමණක් මෙම වැසි වනාන්තර ද සොයා ගත හැක. Anoectochilus setaceus හෝ Wanaraja ( &quot;වනාන්තර රජු&quot; සඳහා සිංහල) ආවේණික උඩවැඩියා මෙම පරිසර කලාපයේ පමණක්  සුරක්ෂිත වනාන්තර දක්නට ලැබේ. ශාක විශේෂ කිහිපයක් ඉතා දේශීයකරණය බෙදාහැරීමේ පෙන්වයි . පහත් බිම් හා උප කඳුකර වනාන්තර, ශ්රී ලංකාව තුළ හා දකුණු ආසියාව පුරාම ශාකමය අතින් අතිශයින් සාරවත්බවක් පෙන්වයි

== සත්ත්ව සංහතිය ==

=== ක්ෂිරපායින් ===
විශාල සතුන් සංඛය්යාවක් සඳහා  ශ්රී ලංකා භූමි ප්රදේශය ප්‍රමාණවත්  නොමැත.  rhinoceroses, hippopotamuses, සිංහ ආදී සතුන්ගේ  පාරම්පරික ආකාරයේ පොසිල වාර්තා රැසක් සොයා ගෙන ඇත. සුළු  විශේෂ  සංඛ්යාව නොතකා, මෙම පරිසර කලාපය  අතිශය ආවේනික ශාක විශේෂ, ලඳු කැලෑ ඇතුළු ආසන්න ආවේනික ක්ෂීරපායීන්, සඳහා නිවහනක් වී ඇත. ලංකාවට ආවේණික ලඳු කැළෑ වර්ග දෙක ආසියානු ගොඩබිම ලඳු කැළෑ සහ වනාන්තර ලඳු කැළෑ වශයෙන්  පිළිවෙලින් ගොදුරු වන හා වඳ වී යන ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත.ශ්රී ලංකා දිවියා දිවයිනේ විශාලතම මාංශ භක්ෂක සත්වයා වන අතර හඳුනාගත් තර්ජනයට ලක්වූ සත්වයකි.  ආසියානු අලි ඇතුන් මෙම වැසි වනාන්තර තුළ සුළු වශයෙන් ජීවත් වන සහ තර්ජනයට ලක් වූ ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. ඔවුන් විශාල වශයෙන් ජීවත් වන වියළි කලාපීය වනාන්තර, මෙන් නොව  මෙම පරිසර පද්ධතියන්ගේ  අලිගහනය වාස භූමි අහිමි සහ ඛණ්ඩනයන්ට  මුහුණ දෙනු ලබයි. ඉන්දීය හාවා, ධීවර බළලා සහ කොළ-දිවියා, මෙම පරිසර කලාපයේ  වාසය කළ අනෙකුත් ක්ෂීරපායී කිහිපයකි.&lt;ref name=&quot;dailynews&quot;&gt;{{සැකිල්ල:Cite news|url=http://www.dailynews.lk/2006/05/29/fea06.asp|title=Forests and other vegetarian types|last=Jayawardene|first=Jayantha|date=2006-05-29|work=dailynews.lk|publisher=Daily News|accessdate=2009-05-06}}&lt;/ref&gt;

නුදුරු-ආවේණික හා අතිශය ආවේනික ක්ෂීරපායි විශේෂ පහත ලැයිස්තු ගත කර ඇති ප්රදේශවල ජීවත් වෙති. දැඩි ආවේණික විශේෂ තරු ලකුණ යොදා ලකුණු කර ඇත.
* ශ්‍රී ලංකා කදු හික් මීයා&lt;br&gt;
* ශ්‍රී ලංකා කැලෑ හික් මීයා 
* පත්-නාස් වවුලා 
* ශ්‍රී ලංකා කලු වදුරා&lt;br&gt;
* Golden palm civet
* Layard's palm squirrel
* [[පුංචි හම්බාවා|Travancore flying squirrel]]
* ශ්‍රී ලංකා ක‍ටු හීන් මීයා 
* ශ්‍රී ලංකා ගස් මීයා&lt;br&gt;

=== පක්ෂීන් ===
මෙම පරිසර කලාපයට සම්පූර්ණයෙන්ම ශ්රී ලංකාවටවට ආවේණික පක්ෂින් අඩංගු වේ. පක්ෂි විශේෂ දහසයක් ආසන්න ආවේණික ලෙසද විශේෂ දෙකක් වන බට ඇටි කුකුළා සහ   ලංකා පිලච්චා  ස්වදේශීය විශේෂ ලෙසද  වර්ගීකරණය කර ඇත. ඇටි කුකුලා සහ  ලංකා අරංගයා තර්ජනයට ලක් වූ පක්ෂින් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. අළු දෙමලිච්චා, වත රතු මල් කොහා සහ පෙති ගෝමර වල් අවිව්චියා අනෙකුත් තර්ජනයට ලක් වී ඇති විශේෂ වේ.&lt;ref name=&quot;sundayobserver&quot;&gt;{{සැකිල්ල:Cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2009/03/15/rev09.asp|title=Not a ‘bird-brained’ plan!|last=Dole|first=Nilma|date=2009-03-15|work=sundayobserver.lk|publisher=Sunday Observer|accessdate=2009-05-06}}&lt;/ref&gt;

නුදුරු-ආවේණික හා දැඩි ඒකදේශික කුරුල්ලන් පහත ලැයිස්තු ගත කර ඇති ප්රදේශවල ජීවත් වෙති. දැඩි ආවේණික විශේෂ තරු ලකුණ යොදා ලකුණු කර ඇත
* [[මයිල ගොයා]]
* අළු කෑදැත්තා
* වත රතු මල් කොහා
* බට ඇටි කුකුළා*
* හබන් කුකුළා
* වළි කුකුළා
* [[කැහිබෙල්ලා]]
* පුල්ලි වල්  අවිච්චියා 
* හිස සුදු සාරිකාවා 
* සේල ලිහිණියා 
* ලය දුබුරු මැසිමරා &lt;br&gt;
* පරදැල් කුරුල්ලා
* රතු දෙමලිච්චා
* ලංකා පිලච්චා  
* මූකලන් කොට්ටෝරුවා
* ලංකා ගිරාමලිත්තා&lt;br&gt;
* අළු ගිරවා
* පිටතඔල වන බස්සා

=== උරගයින්, මාලුන් සහ උභයජීවින් ===
ශ්රී ලංකාවේ උරග සත්ව කාණ්ඩයට  ආවේණික විශේෂ 114 සමග විශේෂ 204 ඇතුළත් වේ. තවත් තක්සෝන 17ක් උපවිශේෂය මට්ටමින් ලංකාවට ආවේණික වෙයි. හැල කිඹුලා  spineless forest lizard සහ මිරිදිය මත්ස්ය විශේෂ අටක් අන්තරාදායක ලෙස  ලැයිස්තුගත කර ඇත.ලොව පුරා උභය ජීවී විශේෂ වැඩිම ඝනත්වය (වර්ග කිලෝ මීටර් 1,000 (386 වර්ග සැත)  විශේෂ 3.9ක් ) ශ්‍රී ලංකාව සතුව ඇත. මෙහි  Rhacophoridae පවුලට අයත් ගෙම්බන් විශේෂ 250 ක් ඇතුළත් වේ. මෙම බොහෝමයක් විශේෂ සීමාසහිත පරාසයක බෙදාහැරීම , බොහෝ විට වර්ග කිලෝමීටර 0.5 (0.19 වර්ග සැත)ක්  පමණවේ. මෙම විශේෂ  වාස භූමි අහිමි වීම සහ කැබැලි වීමට මුහුණ  දී ඇත. 

== තර්ජන හා සංරක්ෂණය ==
ශ්රී ලංකාවේ වැසි වනාන්තර බොහෝ වගාවන් සඳහා, පළමුව  කෝපි සහ සින්කෝනා වගා  හා පසුව තේ හා රබර් සඳහා එළි පෙහෙළි කරන ලදී. ඉතිරි වනාන්තර තෙත් කලාපයේ සියයට 4.6 පමණක් ආවරණය කරයි. 1990-2005 අතර කාලය තුළ ශ්රී ලංකාව, ලෝකයේ ප්රාථමික වනාන්තර විනාශ අනුපාත වැඩිම වන  රටක් බවත් අනාවරණය වේ. 2005 දී සිදු කළ සමීක්ෂණයකින් හෙළි ශ්රී ලංකාවේ ගෙම්බන් විශේෂ   17ක් පසුගිය දශකය තුල වඳ වී ඇති අතර  ඔවුන්ගේ වාසස්ථාන සුරක්ෂිත නොකරන්නේ  නම් තවත් ගෙම්බන්  විශේෂ  11ක්  වඳ වී යාමේ අවදානමකට ලක් මුහුණ දීමට සිදු වේ. මෙම ඉතිරි වනාන්තරද කැබලි කැඩී  පවතී. ඒවා බොහෝ දුරට වර්ග කිලෝමීටර 10 (3.86 වර්ග සැත)ට අඩු ප්‍රදේශක පැතිරී ඇත. හොර දඩයම් සහ වන නිෂ්පාදන (දැව, දර, ඖෂධීය ශාක) උදුරා ගැනීමෙන් රක්ෂිත වනාන්තර සියල්ල පාහේ ප්රශ්නයකට  මුහුණ දී  ඇත.

කෙසේ නමුත්, දැනට පවතින වනාන්තර සංරක්ෂණය කරන්නේ නම් මෙම පරිසර කලාපයට අයත් ශාක විශේෂ බොහොමයක් කුඩා වාසස්ථාන අවශ්යතා ඇති ලෙස, වැඩි දියුණු කළ හැක. මෙම පරිසර කලාපයට සමඟ එකට  බැඳෙන  රක්ෂිත ප්රදේශ කිහිපයක් පවතී. වඩාත් කැපී පෙනෙන දෙක වන්නේ  ලෝක උරුමයක් සිංහරාජ වන රක්ෂිතයේ හා සමනළ අඩවිය අභය භූමියයි .  සුරක්ෂිත මුළු  පරිසර කලාපය වර්ග කිලෝමීටර් 260(100.39 වර්ග සැත)ක්  පමණවේ .

මෙම පරිසර කලාපයට සමඟ පැටලෙන්නේ බව රක්ෂිත ප්රදේශ :.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 97%; text-align: left; margin-bottom: 10px;&quot;

!ආරක්ෂිත පෙද්ශ&lt;br&gt;
!ප්රදේශයේ&lt;br&gt;
&lt;small&gt; km &lt;sup&gt; 2 &lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 
!ප්රදේශයේ&lt;br&gt;
&lt;small&gt; sq. mi &lt;/small&gt; 
! IUCN IUCN Category
|-
|ශ්රී ජයවර්ධනපුර කුරුළු අභය භූමිය&lt;br&gt;
| 30 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;11.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|සිංහරාජ වන රක්ෂිතය&lt;br&gt;
| 100  
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|තෙල්වත්ත &lt;br&gt;
| 20 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;7.7&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|අත්තිඩිය වගුරු&lt;br&gt;
| 10 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;3.9&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|සමනළ අඩවිය අභය භූමිය&lt;br&gt;
| 100 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|එකතුව &lt;br&gt;
| 260 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;100.4&lt;/span&gt;
|}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>6ujg3l6sjva0zf80zmqdbjii7zxj0gr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795334</id>
      <parentid>795333</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28126" sha1="ig0dnjehi2q24mehki4psho75ovde6d" xml:space="preserve">{{Infobox ecoregion
|name = ශ්‍රී ලංකා පහතරට වර්ෂා වනාන්තර
|image  = Badulla hills tropical rain forest.jpg
|image_size = 
|image_alt = 
|caption = [[බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය|බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ]] දකුණෙහි වූ පහතරට වර්ෂා වනාන්තරයක්.
|map = Ecoregion IM0154.png
|map_size = 
|map_alt = 
|map_caption = පාරිසරික කලාපයේ පැතිරීම (දම් පැහැයෙන්)
|ecozone = [[ඉන්දුමලයානු ප්‍රදේශය|ඉන්දුමලයානු]]
|biome  = [[නිවර්තන සහ උපනිවර්තන තෙත් පළල් පත්‍ර වනාන්තර]]
|animals = 
|bird_species = 
|mammal_species = 
|border1 = [[ශ්‍රී ලංකා වියළි කලාපීය වියළි සදාහරිත වනාන්තර]]
|border2 = [[ශ්‍රී ලංකා කඳුකර වර්ෂා වනාන්තර]]
|area = 12493
|country = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|region_type =
|elevation = 
|geology = 
|seas =
|rivers = 
|climate = 
|soil =
|conservation = තීරණාත්මක/තර්ජනයට ලක් වූ
|global200 = ශ්‍රී ලංකා තෙත් වනාන්තර ([[ශ්‍රී ලංකා කඳුකර වර්ෂා වනාන්තර]] සමඟ)
|habitat_loss = 
|habitat_loss_ref =
|coordinates = 
|protected = 1,176 km² (9
|protected_ref = )&lt;ref&gt;Eric Dinerstein, David Olson, et al. (2017). An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm, BioScience, Volume 67, Issue 6, June 2017, Pages 534–545; Supplemental material 2 table S1b. [https://doi.org/10.1093/biosci/bix014]&lt;/ref&gt;
|embedded = 
}}

[[ගොනුව:SL Sinharaja Forest asv2020-01 img03.jpg|දකුණ|thumb|ලෝක උරුමයක් වන සිංහරාජ රක්ෂිත වනාන්තරය  මෙම පරිසර කලාපයට වැදගත් ජාතික උරුමකි.&lt;br&gt;
]]
'''ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට වැසි වනාන්තර''' දිවයිනේ නිරිතදිග කොටසේ උන්නතාංශය මීටර් 1000 ක් (අඩි 3,281) පහල  ශ්‍රී ලංකාවේ නිවර්තන වැසි වනාන්තර නියෝජනය කරයි.මෙහි  වසර පුරා උණුසුම්, තෙත් කාලගුණයක් පවතී.වසර දහස් ගණනක් සිට මහාභූමියක් වු  ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙන් හුදෙකලාව පිහිටීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වැසි වනාන්තර තුළ පමණක් දැකිය හැකි බව බොහෝ ශාක සහ සත්ව විශේෂ පරිණාමය වී තිබේ. ඝන වනාන්තර උඩුවියන් සෑදි  ඇත්තේ ගස් විශේෂ 150 කට වැඩි මීටර් 45 (අඩි 148) ක් තරම් ඉහළ කරා
ළඟා වන ස්තර මගිනි.මෙම පහතරට වැසි වනාන්තරය ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 2.14 පමණ වේ . මෙම පරිසර කලාපය ලඳු කැලෑ වලට හා ශ්‍රී ලංකාවේ  කුඩා ආවේණික ක්ෂීරපායින්ට නිවහනකි. ලොව පුරා සිටින උභය ජීවී විශේෂ වලින් වැඩිම ඝනත්වය ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේය. එයට ගස් ගෙම්බන් විශේෂ 250 ක් ඇතුලත් වන අතර  ඔවුන් මෙම වැසි වනාන්තර තුළ ජීවත්වේ.

== වන ආවරණය ==
මෙම පහතරට වැසි වනාන්තර මෙරට; මුළු භූමි ප්රමාණයෙන් 2.14 ක් ආවරණය කරයි. එය හෙක්ටයාර  124,340.8ක්  (480.1 වර්ග සැතපුම්) පමණවේ. තෙත් මෝසම් වනාන්තර වල  වාර්ෂික වර්ෂාපතනය 2,500-1,800 mm (98-71 දී) පමණ වන අතර ඒවා උස මීටර් 1000 (අඩි 3,281) පහල භූමිවල පිහිටා ඇත. කන්නෙලිය, විහාරකැලේ , නාකියදෙනිය, සහ ලෝක උරුමයක් වන සිංහරාජ, මෙම පරිසර කලාපයට නියෝජනය කරන වනාන්තර වේ.බඹරබොටුව, [[මොරපිටිය]], රුනාකන්ද, ගිලීමලේ හා එරත්නේ අනෙක් රක්ෂිත වනාන්තර කිහිපයකි. වසර පුරා වර්ෂාපතනය  හා නොවෙනස් උෂ්ණත්වය ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉතා පොහොසත් වීමට උපකාරීවේ. මෙම වනාන්තර  ගංගා සඳහා වැදගත් ජල පෝෂක ප්රදේශයක් ලෙස ක්රියා කරයි.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:97%; text-align:left;&quot;

!දිස්ත්‍රික්කය  &lt;br&gt;
! පහත් බිම්
වැසි වනාන්තර හෙක්ටයාර වලින්&lt;br&gt;
!පහත් බිම්
වැසි වනාන්තර
වර්ග. සැතපුම්&lt;br&gt;
! Wet monsoon &lt;br&gt;
forests &lt;br&gt;
&lt;small&gt; in ha &lt;/small&gt; 
! Wet monsoon &lt;br&gt;
forests &lt;br&gt;
&lt;small&gt; in sq. miles &lt;/small&gt;
|-
|[[අම්පාර]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 45,519.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;175.8&lt;/span&gt;
|-
| [[බදුල්ල]]&lt;br&gt;
| 1,610.6 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;6.2&lt;/span&gt; 
| 15,750.8 
|  &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;60.8&lt;/span&gt;
|-
| [[මඩකලපුව]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 13,378.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;51.7&lt;/span&gt;
|-
| [[කොළඹ]]&lt;br&gt;
| 1,359.7 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;5.2&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
| [[ගාල්ල]]&lt;br&gt;
| 18,849.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;72.8&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
|[[ගම්පහ]]&lt;br&gt;
| 240.8 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.9&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
| [[හම්බන්තොට]]&lt;br&gt;
| 207 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.8&lt;/span&gt; 
| 570.3 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;2.2&lt;/span&gt;
|-
|[[කළුතර]]&lt;br&gt;
| 14,021.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;54.1&lt;/span&gt; 
| — 
| —
|-
|[[මහනුවර]]&lt;br&gt;
| 14,065.5 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;54.3&lt;/span&gt; 
| 3,543.9 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;13.7&lt;/span&gt;
|-
| [[කෑගල්ල]]&lt;br&gt;
| 9,985.1 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| 44.2 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.2&lt;/span&gt;
|-
| [[කුරුණෑගල]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 1,260.9 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;4.9&lt;/span&gt;
|-
|[[මාතලේ]]&lt;br&gt;
| 8,217 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;31.7&lt;/span&gt; 
| 31,108.7 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;120.1&lt;/span&gt;
|-
|[[මාතර]]&lt;br&gt;
| 15,717.6 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;60.7&lt;/span&gt; 
| 1,772 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;6.8&lt;/span&gt;
|-
| [[මොණරාගල]]&lt;br&gt;
| 392.5 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;1.5&lt;/span&gt; 
| 56,769 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;219.2&lt;/span&gt;
|-
|[[නුවරඑළිය]]&lt;br&gt;
| 3,639.3 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;14.1&lt;/span&gt; 
| 121.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.5&lt;/span&gt;
|-
|[[පොළොන්නරුව]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 46,388 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;179.1&lt;/span&gt;
|-
| [[රත්නපුර]]&lt;br&gt;
| 36,035.1 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;139.1&lt;/span&gt; 
| 5,746.4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;22.2&lt;/span&gt;
|-
|[[ත්‍රිකුණාමලය]]&lt;br&gt;
| — 
| — 
| 4 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;0.015&lt;/span&gt;
|-
|එකතුව   &lt;br&gt;
| 124,340.8 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;480.1&lt;/span&gt; 
| 221,977 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;857.1&lt;/span&gt;
|}

== භූ විද්යාත්මක ඉතිහාසය ==
Cretaceous යුගය තෙක් වරක් ශ්‍රී ලංකාව Gondwanaland කොටසක් විය. පසුව එය ඉන්දීය  භූ තැටියේ කොටසක් ලෙස  වෙන්ව උතුරු දෙසට පා වී ගියේය.වසර මිලියන 55 කට පසුව ඉන්දීය භූ තැටිය ආසියානු මහාභුමීය සමග ඝට්ටනය වුණි.එම නිසා බොහෝ  Gondwana වර්ගීකරණ වර්තමානයේ  ශ්‍රී ලංකාවේ දැකිය හැකිය.මයෝසීන යුගයේ අගබාගය වන විට පළමුව ශ්රී ලංකා  ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයෙන් වෙන් බවට පත් විය.දේශගුණික වෙනස්කම් නිසා  නිරිත දිග ශ්රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව බටහිර ඝාට්ස් අතර  සමීපතම අනෙකුත් තෙත් වනාන්තර තුළ  වියළි කලාපයක් ඉස්මතු විය. කෙසේ නමුත් ප්‍රධානභූමියෙන් මුල් වෙන්වීමේ සිටම  දිවයින   ඉඩම් පාලම් මගින් නැවත නැවතත් , එරටට සමග සම්බන්ධ කර ඇති නමුත්, ශ්රී ලංකාවේ තෙත් වනාන්තර හා එහි තෙත් වනාන්තර-අනුවර්තනය biota පාරිසරිකව හුදෙකලා ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.

== විශේෂාංග ==
මෙම පරිසර පද්ධතිය අර්ධ  වශයෙන් මීටර් 2,500 (අඩි 8,202) ඉහල එකට බැදුණු වළල්ලකින් වටවී ඇති අතර [[දුම්බර කඳුවැටිය]]න්  වෙන්ව පවතියි.&lt;ref name=&quot;Wikramanayake&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation web&quot;&gt;[http://worldwildlife.org/ecoregions/im0154 &quot;Sri Lanka lowland rain forests&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  මේ කඳු ඔවුන්ගේ ම පරිසර කලාපය, ශ්රී ලංකා කඳුකර වැසි වනාන්තර මගින් නියෝජනය කරයි. මෙම පරිසර කලාපය රතු-කහ podzolic පසට වර්යෙන් සමන්විතවේ.&lt;ref name=&quot;Senarathna, 2005&quot;&gt;(Sinhala) {{සැකිල්ල:Cite book|last=Senarathna|first=P.M.|title=Sri Lankawe Wananthara|publisher=Sarasavi Publishers|year=2005|edition=1st|pages=25–27|isbn=955-573-401-1|accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt; සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට මැයි මස දක්වා  දීර්ඝ නිරිතදිග මෝසම් වර්ෂාව මෙම පරිසර කලාපයට මි.මී. 5000 කට අධික (දී 196.9) වර්ෂාපතනයක් ගෙන එයි. මෙහි උෂ්ණත්වය වසර පුරා 27-30 ° C (81-86 ° F) අතර නිරන්තරයෙන් පවතී.ඉන්දියන් සාගරය ආසන්නයේ පැවතීම නිසා  දිනපතා උෂ්ණත්වය සාගරයෙන්  හමන මද සුළඟින් පාලනයවේ . සාපේක්ෂ ආර්ද්‍රතාවය 75% -85% ත් අතර පරාසයක් වේ. &lt;ref name=&quot;Senarathna, 2005&quot;&gt;(Sinhala) {{සැකිල්ල:Cite book|last=Senarathna|first=P.M.|title=Sri Lankawe Wananthara|publisher=Sarasavi Publishers|year=2005|edition=1st|pages=25–27|isbn=955-573-401-1|accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt;

== ශාක ==
 මෙම කලාපයේ වෘක්ෂලතාදියට මූලික වශයෙන්ම දේශගුණය සහ  භූ ලක්ෂණද ද්විතීයිකව භෞම කොන්දේසි දායක වේ.මල් ප්‍රජාවන් දෙකක් ශ්රී ලංකා පහතරට වැසි වනාන්තර තුළ ආධිපත්යය පතුරුවා ඇත. මේවා  Dipterocarpus  (සිංහල 'හොර &quot;) ප්රජාව සහ  නා-දර්ශය ප්‍රජාව (සිංහල&quot; නා-Doona &quot;)වේ.මෙම Dipterocarpus ප්රජාව Dipterocarpus zeylanicus, Dipterocarpus hispidus, Vitex altissima, Chaetocarpus castanocarpus, Dillenia retusa, Dillenia triquetra, Myristica dactyloides, සහ Semecarpus gardneri සමන්විත වේ. මෙම නා-දර්ශය ප්රජාව, Anisophyllea cinnamamide, Cullenia rosayroana,  නා ගස (ශ්රී ලංකා ජාතික ගස) Mesua  nagassarium, Myristica dactyloides, Palaquium petiolare, දර්ශය affinis, දර්ශය congestiflora, දර්ශය disticha, දර්ශය megistophylla, දර්ශය trapezi folia, දර්ශය වෝර්තින්ටන් , Syzygium rubicundum, යනාදියෙන්ද Chaetocarpus castanocarpus, Garcinia hermonii, Syzygium neesianum, සහ Xylopia championi හි උප වියන් වලින්ද සමන්විතවේ.
මෙම පරිසර කලාපයට අයත් අසේවිත වනාන්තර ස්ථර හතරකින් යුක්තය. මීටර  30-40 (98-131 අඩි) දී ප්රධාන වියන්, මීටර  15-30 (49-98 අඩි) දී උප වියන්, මීටර් 5-15 (16-49 අඩි ඇති ) යටි, සහ විරල පඳුරු ස්ථරය.   ම තු වන ස්ථර යේ ශාක ප්රධාන වියනත් 
මීටර් 45 (අඩි 148) දක්වා පැතිර යයි.

වෙරළ තීරයේ සමීප පිහිටා වගුරැ වනාන්තර පරිසර කලාපයට තුළ එකිනෙකට වෙනස් පුරුද්දක් ප්රදේශවේ . Avicennia-Rhizophora-Sonneratia කඩොලාන වෙරළ තීරයේ වාටිය ආධිපත්යය පතුරුවා ඇත.

== ජෛවවිවිධත්වය ==
සියලුම  ලංකාවට ආවේණික ශාක හා සත්ව නිරිත දිග වැසි වනාන්තර පමණක්  සීමා වී  ඇත. උණුසුම් තෙත් දේශගුණිය හා  දිගු භෞතික හුදෙකලාව, සම්මත තෙත් වනාන්තර විශේෂ ඒකදේශිකතාවකය  විශේෂඥ ඉහල තලයකට උසස් කර ඇත. ශ්රී ලංකාවට  ආවේණික ශාක විශේෂ 306 අතුරින් සියයයට 60 කට වැඩි ශාක  මෙම පරිසර කලාපයට සීමා වේ. තවත් විශේෂ 61ක්  කඳුකර වැසි වනාන්තර සහ වියළි වනාන්තරවල පැතිර පවතී . ආසියානු වැසි වනාන්තර තුල ප්රමුඛ ශාක පවුල වන  Dipterocarpaceae මෙහි විශේෂ එකදේශියතාවයක්  පෙන්වයි. Dipterocarpaceae  පවුලට  අයත් ශාක විශේෂ 58 කින් ආවේණික විශේෂ දෙකක් පමණක් මෙම වැසි වනාන්තර ද සොයා ගත හැක. Anoectochilus setaceus හෝ Wanaraja ( &quot;වනාන්තර රජු&quot; සඳහා සිංහල) ආවේණික උඩවැඩියා මෙම පරිසර කලාපයේ පමණක්  සුරක්ෂිත වනාන්තර දක්නට ලැබේ. ශාක විශේෂ කිහිපයක් ඉතා දේශීයකරණය බෙදාහැරීමේ පෙන්වයි . පහත් බිම් හා උප කඳුකර වනාන්තර, ශ්රී ලංකාව තුළ හා දකුණු ආසියාව පුරාම ශාකමය අතින් අතිශයින් සාරවත්බවක් පෙන්වයි

== සත්ත්ව සංහතිය ==

=== ක්ෂිරපායින් ===
විශාල සතුන් සංඛය්යාවක් සඳහා  ශ්රී ලංකා භූමි ප්රදේශය ප්‍රමාණවත්  නොමැත.  rhinoceroses, hippopotamuses, සිංහ ආදී සතුන්ගේ  පාරම්පරික ආකාරයේ පොසිල වාර්තා රැසක් සොයා ගෙන ඇත. සුළු  විශේෂ  සංඛ්යාව නොතකා, මෙම පරිසර කලාපය  අතිශය ආවේනික ශාක විශේෂ, ලඳු කැලෑ ඇතුළු ආසන්න ආවේනික ක්ෂීරපායීන්, සඳහා නිවහනක් වී ඇත. ලංකාවට ආවේණික ලඳු කැළෑ වර්ග දෙක ආසියානු ගොඩබිම ලඳු කැළෑ සහ වනාන්තර ලඳු කැළෑ වශයෙන්  පිළිවෙලින් ගොදුරු වන හා වඳ වී යන ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත.ශ්රී ලංකා දිවියා දිවයිනේ විශාලතම මාංශ භක්ෂක සත්වයා වන අතර හඳුනාගත් තර්ජනයට ලක්වූ සත්වයකි.  ආසියානු අලි ඇතුන් මෙම වැසි වනාන්තර තුළ සුළු වශයෙන් ජීවත් වන සහ තර්ජනයට ලක් වූ ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. ඔවුන් විශාල වශයෙන් ජීවත් වන වියළි කලාපීය වනාන්තර, මෙන් නොව  මෙම පරිසර පද්ධතියන්ගේ  අලිගහනය වාස භූමි අහිමි සහ ඛණ්ඩනයන්ට  මුහුණ දෙනු ලබයි. ඉන්දීය හාවා, ධීවර බළලා සහ කොළ-දිවියා, මෙම පරිසර කලාපයේ  වාසය කළ අනෙකුත් ක්ෂීරපායී කිහිපයකි.&lt;ref name=&quot;dailynews&quot;&gt;{{සැකිල්ල:Cite news|url=http://www.dailynews.lk/2006/05/29/fea06.asp|title=Forests and other vegetarian types|last=Jayawardene|first=Jayantha|date=2006-05-29|work=dailynews.lk|publisher=Daily News|accessdate=2009-05-06}}&lt;/ref&gt;

නුදුරු-ආවේණික හා අතිශය ආවේනික ක්ෂීරපායි විශේෂ පහත ලැයිස්තු ගත කර ඇති ප්රදේශවල ජීවත් වෙති. දැඩි ආවේණික විශේෂ තරු ලකුණ යොදා ලකුණු කර ඇත.
* ශ්‍රී ලංකා කදු හික් මීයා&lt;br&gt;
* ශ්‍රී ලංකා කැලෑ හික් මීයා 
* පත්-නාස් වවුලා 
* ශ්‍රී ලංකා කලු වඳුරා&lt;br&gt;
* Golden palm civet
* Layard's palm squirrel
* [[පුංචි හම්බාවා|Travancore flying squirrel]]
* ශ්‍රී ලංකා ක‍ටු හීන් මීයා 
* ශ්‍රී ලංකා ගස් මීයා&lt;br&gt;

=== පක්ෂීන් ===
මෙම පරිසර කලාපයට සම්පූර්ණයෙන්ම ශ්රී ලංකාවටවට ආවේණික පක්ෂින් අඩංගු වේ. පක්ෂි විශේෂ දහසයක් ආසන්න ආවේණික ලෙසද විශේෂ දෙකක් වන බට ඇටි කුකුළා සහ   ලංකා පිලච්චා  ස්වදේශීය විශේෂ ලෙසද  වර්ගීකරණය කර ඇත. ඇටි කුකුලා සහ  ලංකා අරංගයා තර්ජනයට ලක් වූ පක්ෂින් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. අළු දෙමලිච්චා, වත රතු මල් කොහා සහ පෙති ගෝමර වල් අවිව්චියා අනෙකුත් තර්ජනයට ලක් වී ඇති විශේෂ වේ.&lt;ref name=&quot;sundayobserver&quot;&gt;{{සැකිල්ල:Cite news|url=http://www.sundayobserver.lk/2009/03/15/rev09.asp|title=Not a ‘bird-brained’ plan!|last=Dole|first=Nilma|date=2009-03-15|work=sundayobserver.lk|publisher=Sunday Observer|accessdate=2009-05-06}}&lt;/ref&gt;

නුදුරු-ආවේණික හා දැඩි ඒකදේශික කුරුල්ලන් පහත ලැයිස්තු ගත කර ඇති ප්රදේශවල ජීවත් වෙති. දැඩි ආවේණික විශේෂ තරු ලකුණ යොදා ලකුණු කර ඇත
* [[මයිල ගොයා]]
* අළු කෑදැත්තා
* වත රතු මල් කොහා
* බට ඇටි කුකුළා*
* හබන් කුකුළා
* වළි කුකුළා
* [[කැහිබෙල්ලා]]
* පුල්ලි වල්  අවිච්චියා 
* හිස සුදු සාරිකාවා 
* සේල ලිහිණියා 
* ලය දුබුරු මැසිමරා &lt;br&gt;
* පරදැල් කුරුල්ලා
* රතු දෙමලිච්චා
* ලංකා පිලච්චා  
* මූකලන් කොට්ටෝරුවා
* ලංකා ගිරාමලිත්තා&lt;br&gt;
* අළු ගිරවා
* පිටතඔල වන බස්සා

=== උරගයින්, මාලුන් සහ උභයජීවින් ===
ශ්රී ලංකාවේ උරග සත්ව කාණ්ඩයට  ආවේණික විශේෂ 114 සමග විශේෂ 204 ඇතුළත් වේ. තවත් තක්සෝන 17ක් උපවිශේෂය මට්ටමින් ලංකාවට ආවේණික වෙයි. හැල කිඹුලා  spineless forest lizard සහ මිරිදිය මත්ස්ය විශේෂ අටක් අන්තරාදායක ලෙස  ලැයිස්තුගත කර ඇත.ලොව පුරා උභය ජීවී විශේෂ වැඩිම ඝනත්වය (වර්ග කිලෝ මීටර් 1,000 (386 වර්ග සැත)  විශේෂ 3.9ක් ) ශ්‍රී ලංකාව සතුව ඇත. මෙහි  Rhacophoridae පවුලට අයත් ගෙම්බන් විශේෂ 250 ක් ඇතුළත් වේ. මෙම බොහෝමයක් විශේෂ සීමාසහිත පරාසයක බෙදාහැරීම , බොහෝ විට වර්ග කිලෝමීටර 0.5 (0.19 වර්ග සැත)ක්  පමණවේ. මෙම විශේෂ  වාස භූමි අහිමි වීම සහ කැබැලි වීමට මුහුණ  දී ඇත. 

== තර්ජන හා සංරක්ෂණය ==
ශ්රී ලංකාවේ වැසි වනාන්තර බොහෝ වගාවන් සඳහා, පළමුව  කෝපි සහ සින්කෝනා වගා  හා පසුව තේ හා රබර් සඳහා එළි පෙහෙළි කරන ලදී. ඉතිරි වනාන්තර තෙත් කලාපයේ සියයට 4.6 පමණක් ආවරණය කරයි. 1990-2005 අතර කාලය තුළ ශ්රී ලංකාව, ලෝකයේ ප්රාථමික වනාන්තර විනාශ අනුපාත වැඩිම වන  රටක් බවත් අනාවරණය වේ. 2005 දී සිදු කළ සමීක්ෂණයකින් හෙළි ශ්රී ලංකාවේ ගෙම්බන් විශේෂ   17ක් පසුගිය දශකය තුල වඳ වී ඇති අතර  ඔවුන්ගේ වාසස්ථාන සුරක්ෂිත නොකරන්නේ  නම් තවත් ගෙම්බන්  විශේෂ  11ක්  වඳ වී යාමේ අවදානමකට ලක් මුහුණ දීමට සිදු වේ. මෙම ඉතිරි වනාන්තරද කැබලි කැඩී  පවතී. ඒවා බොහෝ දුරට වර්ග කිලෝමීටර 10 (3.86 වර්ග සැත)ට අඩු ප්‍රදේශක පැතිරී ඇත. හොර දඩයම් සහ වන නිෂ්පාදන (දැව, දර, ඖෂධීය ශාක) උදුරා ගැනීමෙන් රක්ෂිත වනාන්තර සියල්ල පාහේ ප්රශ්නයකට  මුහුණ දී  ඇත.

කෙසේ නමුත්, දැනට පවතින වනාන්තර සංරක්ෂණය කරන්නේ නම් මෙම පරිසර කලාපයට අයත් ශාක විශේෂ බොහොමයක් කුඩා වාසස්ථාන අවශ්යතා ඇති ලෙස, වැඩි දියුණු කළ හැක. මෙම පරිසර කලාපයට සමඟ එකට  බැඳෙන  රක්ෂිත ප්රදේශ කිහිපයක් පවතී. වඩාත් කැපී පෙනෙන දෙක වන්නේ  ලෝක උරුමයක් සිංහරාජ වන රක්ෂිතයේ හා සමනළ අඩවිය අභය භූමියයි .  සුරක්ෂිත මුළු  පරිසර කලාපය වර්ග කිලෝමීටර් 260(100.39 වර්ග සැත)ක්  පමණවේ .

මෙම පරිසර කලාපයට සමඟ පැටලෙන්නේ බව රක්ෂිත ප්රදේශ :.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 97%; text-align: left; margin-bottom: 10px;&quot;

!ආරක්ෂිත පෙද්ශ&lt;br&gt;
!ප්රදේශයේ&lt;br&gt;
&lt;small&gt; km &lt;sup&gt; 2 &lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; 
!ප්රදේශයේ&lt;br&gt;
&lt;small&gt; sq. mi &lt;/small&gt; 
! IUCN IUCN Category
|-
|ශ්රී ජයවර්ධනපුර කුරුළු අභය භූමිය&lt;br&gt;
| 30 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;11.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|සිංහරාජ වන රක්ෂිතය&lt;br&gt;
| 100  
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|තෙල්වත්ත &lt;br&gt;
| 20 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;7.7&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|අත්තිඩිය වගුරු&lt;br&gt;
| 10 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;3.9&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|සමනළ අඩවිය අභය භූමිය&lt;br&gt;
| 100 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;38.6&lt;/span&gt; 
| &lt;center&gt; IV&lt;/center&gt;
|-
|එකතුව &lt;br&gt;
| 260 
| &lt;span contenteditable=&quot;false&quot;&gt;100.4&lt;/span&gt;
|}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>ig0dnjehi2q24mehki4psho75ovde6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>යෝනි මුඛය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71903</id>
    <revision>
      <id>795399</id>
      <parentid>795241</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38156-79</username>
        <id>79815</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19298" sha1="p4cuyt6ua526q34c1gaje3n79oaoo5e" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ව්‍යුහ විද්‍යාව
| Name        = මිනිස් යෝනි මුඛය
| Latin       = පුඩෙන්ඩම් ෆේමිනීනුම්
| Greek       = 
| GraySubject = 270
| GrayPage    = 1264
| Image       = Genital Diversity.jpg
| Caption     = විවිධ ස්ත්‍රීන්ගේ යෝනි මුඛයන් (සමහරකදී [[යූනික රෝම]] ඉවත් කර ඇත) ([[ප්‍රවේණි ප්‍රභේදනය]])
| Width       = 250px
| Image2      = 
| Caption2    = 
| ImageMap    = 
| MapCaption  = 
| Precursor   = [[ප්‍රජනක ගැටිත්ත]], [[මෞත්‍ර- ලිංගික නැමි]]
| System      = 
| Artery      = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ශිරාව]]
| Vein        = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ධමනිය]]
| Nerve       = [[ගුහ්යිය ස්නායුව]]
| Lymph       = [[තලස්ථ වංක්ෂණ වසා ගැටිති]]
| MeshName    = Vulva
| MeshNumber  = 05.360.319.887
| Code        = 
| Dorlands    = nine/000116925
| DorlandsID  = Vulva
}}
&lt;!--MOS section formatting for anatomy articles
Structure - location and size, course, insertions and attachments, blood supply, lymphatic drainage and innervation. If covered on the same page, subsections may be devoted to individual substructures.
Variations
Development- the embryological/foetal and early-life development of the structure.
Histology -
Function -
Physiology -
Clinical significance - diseases, related medical associations with the structure, surgery
Society and culture - which may be excluded in minor anatomical structures.
History - describing the structure and the etymology of the word. Etymology may be included as a separate subsection, if sufficient information exists.
Other animals - which may include comparative anatomy for discussing non-human anatomy in articles that are predominantly human-based.
Additional images to store high-quality images. These images should be kept to a minimum and provided in gallery format when consistent withWikipedia's Image Use policy on galleries. Additional images are stored in Wikicommon  --&gt;

'''යෝනි මුඛය (vulva)''' හෝ '''භගය/[https://en.joporn.name/most-popular/ බහිර්භගය]''' යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ ස්ත්‍රී ලිංගගේන්ද්‍රියේ බාහිර කොටස් ය. එනම් යුනික මාංශිකය (mons pubis/mons veneris), බාහිර යෝනි තොල් (labia majora), අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් (labia minora), භගමණිය (clitoris), යුනික බල්බ (vestibular bulbs), යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule), මුත්‍ර විවරය, යෝනි විවරය, කන්‍යා පටලය, බාතොලින් ග්‍රන්ථි සහ ස්කීන් ග්‍රන්ථි යන කොටස් ය. යුනික බෙදුම (pudendal cleft), මේද ග්‍රන්ථි සහ මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (urogenital triangle) හෙවත් අධෝභගයේ (perineum) ඉදිරි කොටස සහ යුනික කේශ (pubic hair) එහි අවශේෂ අංග වේ. යෝනි මුවහි ඇති යෝනි කුහරය ගර්භාෂයට දිවෙන අතර බාහිර හා අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් මගින් මෙයට ද්විත්ව ආරක්ෂණයක් සපයයි. ශ්‍රෝණි පාද පේශි (Pelvic floor muscles) යෝනි මුව හි ව්‍යුහයට ආධාරය සපයන අතර මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකයේ අනෙකුත් පේශි ද ආධාරය සපයයි. 

==ව්‍යුහය==
===යුනික මාංශිකය===
යුනික මාංශිකය යනු යෝනි මුව ඉදිරියේ යුනික අස්ථිය ආවරණය කරමින් ඒ මත පිහිටා ඇති මෘදු මහත පටක කොටස යි. &lt;ref name=&quot;Schatz&quot;&gt;{{cite web |title=Anatomy and Physiology of the Female Reproductive System · Anatomy and Physiology url=http://philschatz.com/anatomy-book/contents/m46392.html |publisher=Phil Schatz.com |language=en-us}}&lt;/ref&gt;ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපිරිසේ ම පවතින මෙය [[ලිංගික සංසර්ගය]] පහසු කරවන කොට්ටයක් මෙන් ක්‍රියා කරන අතර ස්ත්‍රීන්ගේ වඩා පැහැදිලි ව හදුනාගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;noad&quot;&gt;{{cite book|editor1-last=Stevenson|editor1-first=Angus|editor2-last=Lindberg|editor2-first=Christine A.|title=New Oxford American Dictionary|year=2010|publisher=Oxford University Press|edition=3rd|isbn=978-0195392883|url=https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|quote=The rounded mass of fatty tissue lying over the joint of the pubic bones, in women typically more prominent and also called the mons Veneris.|access-date=2021-03-27|archive-date=2019-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105164820/https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකයේ පහත කොටස එය බාහිර යෝනි තොල් ලෙසින් වෙන් කෙරෙන යුනික බෙදුම නමැති පැල්මෙන් දෙකට බෙදී ඇත. [[යෞවනෝදය|යෞවනෝදයෙන්]] පසු භගමණියේ වැස්ම (clitoral hood) සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික බෙදුම තුළට විවිධ ප්‍රමාණවලින් නෙරා යා හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;&gt;{{cite journal |last1=Hennekam |first1=RC |last2=Allanson |first2=JE |last3=Biesecker |first3=LG |last4=Carey |first4=JC |last5=Opitz |first5=JM |last6=Vilain |first6=E |title=Elements of morphology: standard terminology for the external genitalia. |journal=American Journal of Medical Genetics. Part A |date=June 2013 |volume=161A |issue=6 |pages=1238–63 |doi=10.1002/ajmg.a.35934 |pmid=23650202|pmc=4440541 }}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකය සහ බාහිර යෝනි තොල් යෞවනෝදයේ දී යුනික පෙදෙසේ හටගන්නා කෙස්වලින් වැසී යයි.&lt;ref name=&quot;Tanner&quot;&gt;{{cite journal |last1=Marshall |first1=WA |last2=Tanner |first2=JM |title=Variations in pattern of pubertal changes in girls |journal=Archives of Disease in Childhood |date=June 1969 |volume=44 |issue=235 |pages=291–303 |pmid=5785179|pmc=2020314 |doi=10.1136/adc.44.235.291 }}&lt;/ref&gt;

===යෝනි තොල්=== 
බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule) ආවරණය කරමින් ඒ වටා පිහිටයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;&gt;{{cite book |last1=Pocock |first1=Gillian |last2=Richards |first2=Christopher D. |title=Human physiology : the basis of medicine |date=2006 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780198568780 |page=438 |edition=3rd.}}&lt;/ref&gt; යුනික බෙදුම විසින් බෙදී තිබෙන පිටතින් ම පිහිටා තිබෙන යෝනි තොල් යුගල බාහිර යෝනි තොල් හෙවත් ගරීය අධරය ලෙස හැදින් වේ. මේවා යෝනි මුඛයේ සෙසු ව්‍යූහයන් අඩංගු කරගන්නා අතර ඒවා ආරක්ෂා කරයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; බාහිර යෝනි තොල් ඉදිරිපසින් යුනික මාංශිකය ඉදිරියේදීත් පසුපසින් යුනික බෙදුම සහ ගුදය අතර දී, එනම් මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (අධෝභගයේ ඉදිරි කොටස) අසලිනුත් මුණ ගැසේ.&lt;ref name=&quot;Wiley&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Derrickson |first2=Bryan |title=Principles of anatomy and physiology. |date=2008 |publisher=Wiley |location=Hoboken, N.J. |isbn=9780470233474 |pages=235–236 |edition=12th}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; 

බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් බෙදමින් පිහිටන ඇලි අන්තර්-අධරීය ඇලි (interlabial sulci) හෙවත් අන්තර්-අධරීය නැමුම් (interlabial folds) ලෙස හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Neill|first1=Sallie|last2=Lewis|first2=Fiona|title=Ridley's The Vulva |url=https://books.google.com/books?id=S_rKEDWL9BcC&amp;q=interlabial+sulcus&amp;pg=PA186|publisher=John Wiley &amp; Sons|access-date=14 March 2018|language=en|date=6 July 2009|isbn=9781444316698}}&lt;/ref&gt; අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යනු බාහිර යෝනි තොල්වලට ඇතුළතින් පිහිටන මෘදු මාංශ දාර දෙකයි. මේවා පිටත තොල්වලට වඩා තද පැහැ වන අතර&lt;ref name=&quot;Schatz&quot; /&gt; විවිධ මේද ග්‍රන්ථි අඩංගු කරගනී.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Young|first1=Barbra|last2=Lowe|first2=James S|last3=Stevens|first3=Alan|last4=Heath|first4=John W|last5=Deakin|first5=Philip J|title=Wheater's Functional Histology |date=March 2006|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-443-06850-8|pages=175–178|edition=5th}}&lt;/ref&gt; මේ ඇතුල් තොල් පහතින් එහි වාගීකාව (frenulum of the labia minora) අසල දී සම්බන්ධ වේ. මේවා යලිත් වරක් හමු වන්නේ භගමණියේ පෙරසම (prepuce of clitoris/clitoral hood) සාදමින් යෝනි මුවේ ඉහළ දී ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;&gt;{{cite book |last1=King |first1=Bruce M. |title=Human sexuality today |date=1996 |publisher=Prentice Hall |location=Upper Saddle River, N.J. |isbn=978-0130149947 |pages=24–28 |edition=2nd}}&lt;/ref&gt; 
===භගමණිය=== 
භගමණියේ පිටතට පෙනෙන කොටස එහි මුණ්ඩ (glans) නම් වෙයි. මේවා සාමාන්‍යයෙන් මෑ ඇටයක් තරම් වන අතර හැඩයෙන් ද එවැනි වේ. ප්‍රමාණය මිලිමීටර් 6 සිට මිලිමීටර් 25 දක්වා අගයක් ගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; එමෙන් ම එය සෘජු වූ විට ද ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; ප්‍රමාණයෙන් විශාල එහි සමප්‍රභවය වන [[ශිශ්න මුණ්ඩය|ශිශ්න මුණ්ඩවල]] තරම් ම ස්නායු අග්‍ර ප්‍රමාණයක් සංයුක්ත කරගන්නා බැවින් එය බෙහෙවින් සංවේදී වේ.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; දැනට දන්නා පරිදි භගමණියේ එක ම කෘත්‍යය වන්නේ ලිංගික හැගීම් අවදි කිරීම යි.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම/පෙරසම යනු භගමණිය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් ආවරණය කරගනිමින් පිහිටන ආරක්ෂිත චර්ම කොටසක් වේ.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;&gt;{{cite book |last1=Fahmy |first1=Mohamed |title=Rare Congenital Genitourinary Anomalies: An Illustrated Reference Guide |url=https://books.google.com/books?id=BpOeBQAAQBAJ&amp;q=does+clitoral+hood+cover+the+glans&amp;pg=PA142
 |access-date=18 March 2018 |publisher=Springer |language=en |date=27 November 2014|isbn=9783662436806 }}&lt;/ref&gt; භගමණිය ශිශ්නයේ සමප්‍රභවය වන අතර&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම පිරිමින්ගේ [[පෙරහම|ශිශ්න පෙරසමේ]] අනුරූප ස්ත්‍රී අවයවය වෙයි.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;/&gt; මෙය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් යුනික මාංශිකයෙන් සැගවී තිබිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;O'Connell&quot;&gt;{{cite journal|last1=O'Connell|first1=HE|last2=Sanjeevan|first2=KV|last3=Hutson|first3=JM|title=Anatomy of the clitoris.|journal=The Journal of Urology|date=October 2005|volume=174|issue=4 Pt 1|pages=1189–95|pmid=16145367|doi=10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd|s2cid=26109805|url=https://semanticscholar.org/paper/a636539b4628b63dd839c8f878b8b8bcc586dc3f}}&lt;/ref&gt;
===යුනික පිවිසුම් කලාපය=== 
අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් අතර පිහිටි යෝනි විවරය සහ මුත්‍ර විවරය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශය යුනික පිවිසුම් කලාපය නම් වේ. මුත්‍ර විවරය භගමණියට පහතින් යෝනි විවරයට වහාම ඉහළින් පිහිටා ඇත. යෝනි විවරය අධෝභගයට (perineum) ආසන්නව පිහිටා ඇත. විවරය යනුවෙන් හැදින්වුවත් යෝනි ද්වාරය (introitus) සාමාන්‍යයෙන් පවතින්නේ විවර වී නොව හැකිලී ය.  යෝනි මග ඇතැම්විට කන්‍යා පටලය නම් පටලයෙන් අඩ වශයෙන් ආවරණය වී පවතී. දෘඪ සංසර්ගයක යෙදෙන පළමු මොහොතේ දී කුමරිච්ඡදය සාමාන්‍යයෙන් කැඩී යන අතර මේ හේතුවෙන් නිකුත් වන රුධිරය කන්‍යාභාවයේ සංකේතයක් ලෙස දකිනු ලැබේ. කෙසේනමුත් කන්‍යා පටලය ව්‍යායාමවලදී ද එක්වර ම බිදී යාමට හැකි අතර ටැම්පන (tampon) සහ ඔසප් රුධිර රදවන (menstrual cups) භාවිතය නිසා විදාරණය වී තිබීමට හෝ උපතින් ම නොපෙනෙන තරම් කුඩාවට තිබීමට හෝ නැතිනම් නොපිහිටා ම තිබීමට හෝ පුලුවන.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; 

ඇතැම් අවස්ථාවල කන්‍යා පටලය යෝනි විවරය මුලුමනින් ම ආවරණය කරමින් පිහිටා තිබිය හැකි අතර එවිට එය කන්‍යා පටලය ඉවත් කිරීමේ සැත්කම (hymenctomy) මගින් නිවැරදි කළ යුතු ය.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Wilkinson and Stone Atlas of Vulvar Disease |pages=187–188 |publisher=[[Lippincott Williams &amp; Wilkins]] |year=2012 |isbn = 9781451132182 |edition=3rd |last=Wilkinson |first=Edward J.}}&lt;/ref&gt; යෝනි විවරයේ අපර කොටසේ දෙපස ම විශාල යුනික ග්‍රන්ථි යුගල වන බාතොලින් ග්‍රන්ථි පිහිටා ඇත. මේ ග්‍රන්ථි ශ්ලේෂ්මලය සහ යෝනික හා ලිහිසි ස්‍රාවයන් නිකුත් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Lee|first1=MY|last2=Dalpiaz|first2=A|last3=Schwamb|first3=R|last4=Miao|first4=Y|last5=Waltzer|first5=W|last6=Khan|first6=A|title=Clinical Pathology of Bartholin's Glands: A Review of the Literature|journal=Current Urology|date=May 2015|volume=8|issue=1|pages=22–5|pmid=26195958|doi=10.1159/000365683|pmc=4483306}}&lt;/ref&gt; ඒවා පිරිමින්ගේ බල්බමය මෞත්‍ර ග්‍රන්ථිවල (bulbourethral glands) සමප්‍රභවය වේ.&lt;ref name=&quot;TortoraG&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Anagnostakos |first2=Nicholas P |title=Principles of anatomy and physiology |date=1987 |publisher=Harper &amp; Row |location=New York |isbn=978-0060466695 |pages=[https://archive.org/details/principlesofanat05tort/page/727 727]–728 |edition=5th |url=https://archive.org/details/principlesofanat05tort |url-access=registration }}&lt;/ref&gt; කුඩා යුනික ග්‍රන්ථි යුගල ස්කින් ග්‍රන්ථි ලෙස හැදින්වෙන අතර යෝනියේ ඉදිරි බිත්තියහි පිහිටා ඇත. ඒවා පිරිමින්ගේ [[පුරස්ථි ග්‍රන්ථි|පුරස්ථි ග්‍රන්ථිවල]] සමප්‍රභවය වන අතර ස්ත්‍රී පුරස්ථි ග්‍රන්ථි ලෙස ද හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Zaviacic M, Ablin RJ | title = The female prostate and prostate-specific antigen. Immunohistochemical localization, implications of this prostate marker in women and reasons for using the term &quot;prostate&quot; in the human female | journal = Histol. Histopathol. | volume = 15 | issue = 1 | pages = 131–42 | date = January 2000 | pmid = 10668204 }}&lt;/ref&gt; 

==සමාජය සහ සංස්කෘතිය==
===[https://en.joporn.name/most-popular/ කලාව]===
[https://en.joporn.name/most-popular/ Go]{{ප්‍රධාන ලිපිය|කලාව තුල යෝනි මාර්ගයෙහි සහ යෝනි මුඛයෙහි නිරූපණය}}
[[ගොනුව:Origin-of-the-World.jpg|thumb|right|240px|[https://en.joporn.name/most-popular/ ''ඔරිජින් ඩි මෝන්ඩ් (ලෝකයේ මූලය)'', ගුස්ටාව් කෝබේ විසින් අදින ලද තෙල්ද සායම් සිතුවමක්]]]

== ආශ්‍රිත නාමාවලිය==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
{{Human systems and organs}}
[[ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව]]</text>
      <sha1>p4cuyt6ua526q34c1gaje3n79oaoo5e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795400</id>
      <parentid>795399</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:12:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38156-79</username>
        <id>79815</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19259" sha1="n9ujccfmclxymqg4fnnqcizyo3kbj92" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ව්‍යුහ විද්‍යාව
| Name        = මිනිස් යෝනි මුඛය
| Latin       = පුඩෙන්ඩම් ෆේමිනීනුම්
| Greek       = 
| GraySubject = 270
| GrayPage    = 1264
| Image       = Genital Diversity.jpg
| Caption     = විවිධ ස්ත්‍රීන්ගේ යෝනි මුඛයන් (සමහරකදී [[යූනික රෝම]] ඉවත් කර ඇත) ([[ප්‍රවේණි ප්‍රභේදනය]])
| Width       = 250px
| Image2      = 
| Caption2    = 
| ImageMap    = 
| MapCaption  = 
| Precursor   = [[ප්‍රජනක ගැටිත්ත]], [[මෞත්‍ර- ලිංගික නැමි]]
| System      = 
| Artery      = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ශිරාව]]
| Vein        = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ධමනිය]]
| Nerve       = [[ගුහ්යිය ස්නායුව]]
| Lymph       = [[තලස්ථ වංක්ෂණ වසා ගැටිති]]
| MeshName    = Vulva
| MeshNumber  = 05.360.319.887
| Code        = 
| Dorlands    = nine/000116925
| DorlandsID  = Vulva
}}
&lt;!--MOS section formatting for anatomy articles
Structure - location and size, course, insertions and attachments, blood supply, lymphatic drainage and innervation. If covered on the same page, subsections may be devoted to individual substructures.
Variations
Development- the embryological/foetal and early-life development of the structure.
Histology -
Function -
Physiology -
Clinical significance - diseases, related medical associations with the structure, surgery
Society and culture - which may be excluded in minor anatomical structures.
History - describing the structure and the etymology of the word. Etymology may be included as a separate subsection, if sufficient information exists.
Other animals - which may include comparative anatomy for discussing non-human anatomy in articles that are predominantly human-based.
Additional images to store high-quality images. These images should be kept to a minimum and provided in gallery format when consistent withWikipedia's Image Use policy on galleries. Additional images are stored in Wikicommon  --&gt;

'''යෝනි මුඛය (vulva)''' හෝ '''භගය/බහිර්භගය''' යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ ස්ත්‍රී ලිංගගේන්ද්‍රියේ බාහිර කොටස් ය. එනම් යුනික මාංශිකය (mons pubis/mons veneris), බාහිර යෝනි තොල් (labia majora), අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් (labia minora), භගමණිය (clitoris), යුනික බල්බ (vestibular bulbs), යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule), මුත්‍ර විවරය, යෝනි විවරය, කන්‍යා පටලය, බාතොලින් ග්‍රන්ථි සහ ස්කීන් ග්‍රන්ථි යන කොටස් ය. යුනික බෙදුම (pudendal cleft), මේද ග්‍රන්ථි සහ මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (urogenital triangle) හෙවත් අධෝභගයේ (perineum) ඉදිරි කොටස සහ යුනික කේශ (pubic hair) එහි අවශේෂ අංග වේ. යෝනි මුවහි ඇති යෝනි කුහරය ගර්භාෂයට දිවෙන අතර බාහිර හා අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් මගින් මෙයට ද්විත්ව ආරක්ෂණයක් සපයයි. ශ්‍රෝණි පාද පේශි (Pelvic floor muscles) යෝනි මුව හි ව්‍යුහයට ආධාරය සපයන අතර මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකයේ අනෙකුත් පේශි ද ආධාරය සපයයි. 

==ව්‍යුහය==
===යුනික මාංශිකය===
යුනික මාංශිකය යනු යෝනි මුව ඉදිරියේ යුනික අස්ථිය ආවරණය කරමින් ඒ මත පිහිටා ඇති මෘදු මහත පටක කොටස යි. &lt;ref name=&quot;Schatz&quot;&gt;{{cite web |title=Anatomy and Physiology of the Female Reproductive System · Anatomy and Physiology url=http://philschatz.com/anatomy-book/contents/m46392.html |publisher=Phil Schatz.com |language=en-us}}&lt;/ref&gt;ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපිරිසේ ම පවතින මෙය [[ලිංගික සංසර්ගය]] පහසු කරවන කොට්ටයක් මෙන් ක්‍රියා කරන අතර ස්ත්‍රීන්ගේ වඩා පැහැදිලි ව හදුනාගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;noad&quot;&gt;{{cite book|editor1-last=Stevenson|editor1-first=Angus|editor2-last=Lindberg|editor2-first=Christine A.|title=New Oxford American Dictionary|year=2010|publisher=Oxford University Press|edition=3rd|isbn=978-0195392883|url=https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|quote=The rounded mass of fatty tissue lying over the joint of the pubic bones, in women typically more prominent and also called the mons Veneris.|access-date=2021-03-27|archive-date=2019-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105164820/https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකයේ පහත කොටස එය බාහිර යෝනි තොල් ලෙසින් වෙන් කෙරෙන යුනික බෙදුම නමැති පැල්මෙන් දෙකට බෙදී ඇත. [[යෞවනෝදය|යෞවනෝදයෙන්]] පසු භගමණියේ වැස්ම (clitoral hood) සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික බෙදුම තුළට විවිධ ප්‍රමාණවලින් නෙරා යා හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;&gt;{{cite journal |last1=Hennekam |first1=RC |last2=Allanson |first2=JE |last3=Biesecker |first3=LG |last4=Carey |first4=JC |last5=Opitz |first5=JM |last6=Vilain |first6=E |title=Elements of morphology: standard terminology for the external genitalia. |journal=American Journal of Medical Genetics. Part A |date=June 2013 |volume=161A |issue=6 |pages=1238–63 |doi=10.1002/ajmg.a.35934 |pmid=23650202|pmc=4440541 }}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකය සහ බාහිර යෝනි තොල් යෞවනෝදයේ දී යුනික පෙදෙසේ හටගන්නා කෙස්වලින් වැසී යයි.&lt;ref name=&quot;Tanner&quot;&gt;{{cite journal |last1=Marshall |first1=WA |last2=Tanner |first2=JM |title=Variations in pattern of pubertal changes in girls |journal=Archives of Disease in Childhood |date=June 1969 |volume=44 |issue=235 |pages=291–303 |pmid=5785179|pmc=2020314 |doi=10.1136/adc.44.235.291 }}&lt;/ref&gt;

===යෝනි තොල්=== 
බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule) ආවරණය කරමින් ඒ වටා පිහිටයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;&gt;{{cite book |last1=Pocock |first1=Gillian |last2=Richards |first2=Christopher D. |title=Human physiology : the basis of medicine |date=2006 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780198568780 |page=438 |edition=3rd.}}&lt;/ref&gt; යුනික බෙදුම විසින් බෙදී තිබෙන පිටතින් ම පිහිටා තිබෙන යෝනි තොල් යුගල බාහිර යෝනි තොල් හෙවත් ගරීය අධරය ලෙස හැදින් වේ. මේවා යෝනි මුඛයේ සෙසු ව්‍යූහයන් අඩංගු කරගන්නා අතර ඒවා ආරක්ෂා කරයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; බාහිර යෝනි තොල් ඉදිරිපසින් යුනික මාංශිකය ඉදිරියේදීත් පසුපසින් යුනික බෙදුම සහ ගුදය අතර දී, එනම් මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (අධෝභගයේ ඉදිරි කොටස) අසලිනුත් මුණ ගැසේ.&lt;ref name=&quot;Wiley&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Derrickson |first2=Bryan |title=Principles of anatomy and physiology. |date=2008 |publisher=Wiley |location=Hoboken, N.J. |isbn=9780470233474 |pages=235–236 |edition=12th}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; 

බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් බෙදමින් පිහිටන ඇලි අන්තර්-අධරීය ඇලි (interlabial sulci) හෙවත් අන්තර්-අධරීය නැමුම් (interlabial folds) ලෙස හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Neill|first1=Sallie|last2=Lewis|first2=Fiona|title=Ridley's The Vulva |url=https://books.google.com/books?id=S_rKEDWL9BcC&amp;q=interlabial+sulcus&amp;pg=PA186|publisher=John Wiley &amp; Sons|access-date=14 March 2018|language=en|date=6 July 2009|isbn=9781444316698}}&lt;/ref&gt; අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යනු බාහිර යෝනි තොල්වලට ඇතුළතින් පිහිටන මෘදු මාංශ දාර දෙකයි. මේවා පිටත තොල්වලට වඩා තද පැහැ වන අතර&lt;ref name=&quot;Schatz&quot; /&gt; විවිධ මේද ග්‍රන්ථි අඩංගු කරගනී.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Young|first1=Barbra|last2=Lowe|first2=James S|last3=Stevens|first3=Alan|last4=Heath|first4=John W|last5=Deakin|first5=Philip J|title=Wheater's Functional Histology |date=March 2006|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-443-06850-8|pages=175–178|edition=5th}}&lt;/ref&gt; මේ ඇතුල් තොල් පහතින් එහි වාගීකාව (frenulum of the labia minora) අසල දී සම්බන්ධ වේ. මේවා යලිත් වරක් හමු වන්නේ භගමණියේ පෙරසම (prepuce of clitoris/clitoral hood) සාදමින් යෝනි මුවේ ඉහළ දී ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;&gt;{{cite book |last1=King |first1=Bruce M. |title=Human sexuality today |date=1996 |publisher=Prentice Hall |location=Upper Saddle River, N.J. |isbn=978-0130149947 |pages=24–28 |edition=2nd}}&lt;/ref&gt; 
===භගමණිය=== 
භගමණියේ පිටතට පෙනෙන කොටස එහි මුණ්ඩ (glans) නම් වෙයි. මේවා සාමාන්‍යයෙන් මෑ ඇටයක් තරම් වන අතර හැඩයෙන් ද එවැනි වේ. ප්‍රමාණය මිලිමීටර් 6 සිට මිලිමීටර් 25 දක්වා අගයක් ගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; එමෙන් ම එය සෘජු වූ විට ද ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; ප්‍රමාණයෙන් විශාල එහි සමප්‍රභවය වන [[ශිශ්න මුණ්ඩය|ශිශ්න මුණ්ඩවල]] තරම් ම ස්නායු අග්‍ර ප්‍රමාණයක් සංයුක්ත කරගන්නා බැවින් එය බෙහෙවින් සංවේදී වේ.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; දැනට දන්නා පරිදි භගමණියේ එක ම කෘත්‍යය වන්නේ ලිංගික හැගීම් අවදි කිරීම යි.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම/පෙරසම යනු භගමණිය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් ආවරණය කරගනිමින් පිහිටන ආරක්ෂිත චර්ම කොටසක් වේ.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;&gt;{{cite book |last1=Fahmy |first1=Mohamed |title=Rare Congenital Genitourinary Anomalies: An Illustrated Reference Guide |url=https://books.google.com/books?id=BpOeBQAAQBAJ&amp;q=does+clitoral+hood+cover+the+glans&amp;pg=PA142
 |access-date=18 March 2018 |publisher=Springer |language=en |date=27 November 2014|isbn=9783662436806 }}&lt;/ref&gt; භගමණිය ශිශ්නයේ සමප්‍රභවය වන අතර&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම පිරිමින්ගේ [[පෙරහම|ශිශ්න පෙරසමේ]] අනුරූප ස්ත්‍රී අවයවය වෙයි.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;/&gt; මෙය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් යුනික මාංශිකයෙන් සැගවී තිබිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;O'Connell&quot;&gt;{{cite journal|last1=O'Connell|first1=HE|last2=Sanjeevan|first2=KV|last3=Hutson|first3=JM|title=Anatomy of the clitoris.|journal=The Journal of Urology|date=October 2005|volume=174|issue=4 Pt 1|pages=1189–95|pmid=16145367|doi=10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd|s2cid=26109805|url=https://semanticscholar.org/paper/a636539b4628b63dd839c8f878b8b8bcc586dc3f}}&lt;/ref&gt;
===යුනික පිවිසුම් කලාපය=== 
අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් අතර පිහිටි යෝනි විවරය සහ මුත්‍ර විවරය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශය යුනික පිවිසුම් කලාපය නම් වේ. මුත්‍ර විවරය භගමණියට පහතින් යෝනි විවරයට වහාම ඉහළින් පිහිටා ඇත. යෝනි විවරය අධෝභගයට (perineum) ආසන්නව පිහිටා ඇත. විවරය යනුවෙන් හැදින්වුවත් යෝනි ද්වාරය (introitus) සාමාන්‍යයෙන් පවතින්නේ විවර වී නොව හැකිලී ය.  යෝනි මග ඇතැම්විට කන්‍යා පටලය නම් පටලයෙන් අඩ වශයෙන් ආවරණය වී පවතී. දෘඪ සංසර්ගයක යෙදෙන පළමු මොහොතේ දී කුමරිච්ඡදය සාමාන්‍යයෙන් කැඩී යන අතර මේ හේතුවෙන් නිකුත් වන රුධිරය කන්‍යාභාවයේ සංකේතයක් ලෙස දකිනු ලැබේ. කෙසේනමුත් කන්‍යා පටලය ව්‍යායාමවලදී ද එක්වර ම බිදී යාමට හැකි අතර ටැම්පන (tampon) සහ ඔසප් රුධිර රදවන (menstrual cups) භාවිතය නිසා විදාරණය වී තිබීමට හෝ උපතින් ම නොපෙනෙන තරම් කුඩාවට තිබීමට හෝ නැතිනම් නොපිහිටා ම තිබීමට හෝ පුලුවන.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; 

ඇතැම් අවස්ථාවල කන්‍යා පටලය යෝනි විවරය මුලුමනින් ම ආවරණය කරමින් පිහිටා තිබිය හැකි අතර එවිට එය කන්‍යා පටලය ඉවත් කිරීමේ සැත්කම (hymenctomy) මගින් නිවැරදි කළ යුතු ය.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Wilkinson and Stone Atlas of Vulvar Disease |pages=187–188 |publisher=[[Lippincott Williams &amp; Wilkins]] |year=2012 |isbn = 9781451132182 |edition=3rd |last=Wilkinson |first=Edward J.}}&lt;/ref&gt; යෝනි විවරයේ අපර කොටසේ දෙපස ම විශාල යුනික ග්‍රන්ථි යුගල වන බාතොලින් ග්‍රන්ථි පිහිටා ඇත. මේ ග්‍රන්ථි ශ්ලේෂ්මලය සහ යෝනික හා ලිහිසි ස්‍රාවයන් නිකුත් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Lee|first1=MY|last2=Dalpiaz|first2=A|last3=Schwamb|first3=R|last4=Miao|first4=Y|last5=Waltzer|first5=W|last6=Khan|first6=A|title=Clinical Pathology of Bartholin's Glands: A Review of the Literature|journal=Current Urology|date=May 2015|volume=8|issue=1|pages=22–5|pmid=26195958|doi=10.1159/000365683|pmc=4483306}}&lt;/ref&gt; ඒවා පිරිමින්ගේ බල්බමය මෞත්‍ර ග්‍රන්ථිවල (bulbourethral glands) සමප්‍රභවය වේ.&lt;ref name=&quot;TortoraG&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Anagnostakos |first2=Nicholas P |title=Principles of anatomy and physiology |date=1987 |publisher=Harper &amp; Row |location=New York |isbn=978-0060466695 |pages=[https://archive.org/details/principlesofanat05tort/page/727 727]–728 |edition=5th |url=https://archive.org/details/principlesofanat05tort |url-access=registration }}&lt;/ref&gt; කුඩා යුනික ග්‍රන්ථි යුගල ස්කින් ග්‍රන්ථි ලෙස හැදින්වෙන අතර යෝනියේ ඉදිරි බිත්තියහි පිහිටා ඇත. ඒවා පිරිමින්ගේ [[පුරස්ථි ග්‍රන්ථි|පුරස්ථි ග්‍රන්ථිවල]] සමප්‍රභවය වන අතර ස්ත්‍රී පුරස්ථි ග්‍රන්ථි ලෙස ද හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Zaviacic M, Ablin RJ | title = The female prostate and prostate-specific antigen. Immunohistochemical localization, implications of this prostate marker in women and reasons for using the term &quot;prostate&quot; in the human female | journal = Histol. Histopathol. | volume = 15 | issue = 1 | pages = 131–42 | date = January 2000 | pmid = 10668204 }}&lt;/ref&gt; 

==සමාජය සහ සංස්කෘතිය==
===[https://en.joporn.name/most-popular/ කලාව]===
[https://en.joporn.name/most-popular/ Go]{{ප්‍රධාන ලිපිය|කලාව තුල යෝනි මාර්ගයෙහි සහ යෝනි මුඛයෙහි නිරූපණය}}
[[ගොනුව:Origin-of-the-World.jpg|thumb|right|240px|[https://en.joporn.name/most-popular/ ''ඔරිජින් ඩි මෝන්ඩ් (ලෝකයේ මූලය)'', ගුස්ටාව් කෝබේ විසින් අදින ලද තෙල්ද සායම් සිතුවමක්]]]

== ආශ්‍රිත නාමාවලිය==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
{{Human systems and organs}}
[[ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව]]</text>
      <sha1>n9ujccfmclxymqg4fnnqcizyo3kbj92</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795401</id>
      <parentid>795400</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T08:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38156-79</username>
        <id>79815</id>
      </contributor>
      <comment>/* සමාජය සහ සංස්කෘතිය */</comment>
      <origin>795401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19142" sha1="pw5jcjea82e48a0i8dzleqdu9l0ogqa" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ව්‍යුහ විද්‍යාව
| Name        = මිනිස් යෝනි මුඛය
| Latin       = පුඩෙන්ඩම් ෆේමිනීනුම්
| Greek       = 
| GraySubject = 270
| GrayPage    = 1264
| Image       = Genital Diversity.jpg
| Caption     = විවිධ ස්ත්‍රීන්ගේ යෝනි මුඛයන් (සමහරකදී [[යූනික රෝම]] ඉවත් කර ඇත) ([[ප්‍රවේණි ප්‍රභේදනය]])
| Width       = 250px
| Image2      = 
| Caption2    = 
| ImageMap    = 
| MapCaption  = 
| Precursor   = [[ප්‍රජනක ගැටිත්ත]], [[මෞත්‍ර- ලිංගික නැමි]]
| System      = 
| Artery      = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ශිරාව]]
| Vein        = [[අභ්‍යන්තර ගුහ්යිය ධමනිය]]
| Nerve       = [[ගුහ්යිය ස්නායුව]]
| Lymph       = [[තලස්ථ වංක්ෂණ වසා ගැටිති]]
| MeshName    = Vulva
| MeshNumber  = 05.360.319.887
| Code        = 
| Dorlands    = nine/000116925
| DorlandsID  = Vulva
}}
&lt;!--MOS section formatting for anatomy articles
Structure - location and size, course, insertions and attachments, blood supply, lymphatic drainage and innervation. If covered on the same page, subsections may be devoted to individual substructures.
Variations
Development- the embryological/foetal and early-life development of the structure.
Histology -
Function -
Physiology -
Clinical significance - diseases, related medical associations with the structure, surgery
Society and culture - which may be excluded in minor anatomical structures.
History - describing the structure and the etymology of the word. Etymology may be included as a separate subsection, if sufficient information exists.
Other animals - which may include comparative anatomy for discussing non-human anatomy in articles that are predominantly human-based.
Additional images to store high-quality images. These images should be kept to a minimum and provided in gallery format when consistent withWikipedia's Image Use policy on galleries. Additional images are stored in Wikicommon  --&gt;

'''යෝනි මුඛය (vulva)''' හෝ '''භගය/බහිර්භගය''' යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ ස්ත්‍රී ලිංගගේන්ද්‍රියේ බාහිර කොටස් ය. එනම් යුනික මාංශිකය (mons pubis/mons veneris), බාහිර යෝනි තොල් (labia majora), අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් (labia minora), භගමණිය (clitoris), යුනික බල්බ (vestibular bulbs), යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule), මුත්‍ර විවරය, යෝනි විවරය, කන්‍යා පටලය, බාතොලින් ග්‍රන්ථි සහ ස්කීන් ග්‍රන්ථි යන කොටස් ය. යුනික බෙදුම (pudendal cleft), මේද ග්‍රන්ථි සහ මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (urogenital triangle) හෙවත් අධෝභගයේ (perineum) ඉදිරි කොටස සහ යුනික කේශ (pubic hair) එහි අවශේෂ අංග වේ. යෝනි මුවහි ඇති යෝනි කුහරය ගර්භාෂයට දිවෙන අතර බාහිර හා අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් මගින් මෙයට ද්විත්ව ආරක්ෂණයක් සපයයි. ශ්‍රෝණි පාද පේශි (Pelvic floor muscles) යෝනි මුව හි ව්‍යුහයට ආධාරය සපයන අතර මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකයේ අනෙකුත් පේශි ද ආධාරය සපයයි. 

==ව්‍යුහය==
===යුනික මාංශිකය===
යුනික මාංශිකය යනු යෝනි මුව ඉදිරියේ යුනික අස්ථිය ආවරණය කරමින් ඒ මත පිහිටා ඇති මෘදු මහත පටක කොටස යි. &lt;ref name=&quot;Schatz&quot;&gt;{{cite web |title=Anatomy and Physiology of the Female Reproductive System · Anatomy and Physiology url=http://philschatz.com/anatomy-book/contents/m46392.html |publisher=Phil Schatz.com |language=en-us}}&lt;/ref&gt;ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපිරිසේ ම පවතින මෙය [[ලිංගික සංසර්ගය]] පහසු කරවන කොට්ටයක් මෙන් ක්‍රියා කරන අතර ස්ත්‍රීන්ගේ වඩා පැහැදිලි ව හදුනාගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;noad&quot;&gt;{{cite book|editor1-last=Stevenson|editor1-first=Angus|editor2-last=Lindberg|editor2-first=Christine A.|title=New Oxford American Dictionary|year=2010|publisher=Oxford University Press|edition=3rd|isbn=978-0195392883|url=https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|quote=The rounded mass of fatty tissue lying over the joint of the pubic bones, in women typically more prominent and also called the mons Veneris.|access-date=2021-03-27|archive-date=2019-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105164820/https://www.lexico.com/en/definition/mons_pubis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකයේ පහත කොටස එය බාහිර යෝනි තොල් ලෙසින් වෙන් කෙරෙන යුනික බෙදුම නමැති පැල්මෙන් දෙකට බෙදී ඇත. [[යෞවනෝදය|යෞවනෝදයෙන්]] පසු භගමණියේ වැස්ම (clitoral hood) සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික බෙදුම තුළට විවිධ ප්‍රමාණවලින් නෙරා යා හැකි ය.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;&gt;{{cite journal |last1=Hennekam |first1=RC |last2=Allanson |first2=JE |last3=Biesecker |first3=LG |last4=Carey |first4=JC |last5=Opitz |first5=JM |last6=Vilain |first6=E |title=Elements of morphology: standard terminology for the external genitalia. |journal=American Journal of Medical Genetics. Part A |date=June 2013 |volume=161A |issue=6 |pages=1238–63 |doi=10.1002/ajmg.a.35934 |pmid=23650202|pmc=4440541 }}&lt;/ref&gt; යුනික මාංශිකය සහ බාහිර යෝනි තොල් යෞවනෝදයේ දී යුනික පෙදෙසේ හටගන්නා කෙස්වලින් වැසී යයි.&lt;ref name=&quot;Tanner&quot;&gt;{{cite journal |last1=Marshall |first1=WA |last2=Tanner |first2=JM |title=Variations in pattern of pubertal changes in girls |journal=Archives of Disease in Childhood |date=June 1969 |volume=44 |issue=235 |pages=291–303 |pmid=5785179|pmc=2020314 |doi=10.1136/adc.44.235.291 }}&lt;/ref&gt;

===යෝනි තොල්=== 
බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යුනික පිවිසුම් කලාපය (vulval vestibule) ආවරණය කරමින් ඒ වටා පිහිටයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;&gt;{{cite book |last1=Pocock |first1=Gillian |last2=Richards |first2=Christopher D. |title=Human physiology : the basis of medicine |date=2006 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780198568780 |page=438 |edition=3rd.}}&lt;/ref&gt; යුනික බෙදුම විසින් බෙදී තිබෙන පිටතින් ම පිහිටා තිබෙන යෝනි තොල් යුගල බාහිර යෝනි තොල් හෙවත් ගරීය අධරය ලෙස හැදින් වේ. මේවා යෝනි මුඛයේ සෙසු ව්‍යූහයන් අඩංගු කරගන්නා අතර ඒවා ආරක්ෂා කරයි.&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; බාහිර යෝනි තොල් ඉදිරිපසින් යුනික මාංශිකය ඉදිරියේදීත් පසුපසින් යුනික බෙදුම සහ ගුදය අතර දී, එනම් මෞත්‍රලිංගික ත්‍රිකෝණිකය (අධෝභගයේ ඉදිරි කොටස) අසලිනුත් මුණ ගැසේ.&lt;ref name=&quot;Wiley&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Derrickson |first2=Bryan |title=Principles of anatomy and physiology. |date=2008 |publisher=Wiley |location=Hoboken, N.J. |isbn=9780470233474 |pages=235–236 |edition=12th}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; 

බාහිර යෝනි තොල් සහ අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් බෙදමින් පිහිටන ඇලි අන්තර්-අධරීය ඇලි (interlabial sulci) හෙවත් අන්තර්-අධරීය නැමුම් (interlabial folds) ලෙස හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Neill|first1=Sallie|last2=Lewis|first2=Fiona|title=Ridley's The Vulva |url=https://books.google.com/books?id=S_rKEDWL9BcC&amp;q=interlabial+sulcus&amp;pg=PA186|publisher=John Wiley &amp; Sons|access-date=14 March 2018|language=en|date=6 July 2009|isbn=9781444316698}}&lt;/ref&gt; අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් යනු බාහිර යෝනි තොල්වලට ඇතුළතින් පිහිටන මෘදු මාංශ දාර දෙකයි. මේවා පිටත තොල්වලට වඩා තද පැහැ වන අතර&lt;ref name=&quot;Schatz&quot; /&gt; විවිධ මේද ග්‍රන්ථි අඩංගු කරගනී.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Young|first1=Barbra|last2=Lowe|first2=James S|last3=Stevens|first3=Alan|last4=Heath|first4=John W|last5=Deakin|first5=Philip J|title=Wheater's Functional Histology |date=March 2006|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-443-06850-8|pages=175–178|edition=5th}}&lt;/ref&gt; මේ ඇතුල් තොල් පහතින් එහි වාගීකාව (frenulum of the labia minora) අසල දී සම්බන්ධ වේ. මේවා යලිත් වරක් හමු වන්නේ භගමණියේ පෙරසම (prepuce of clitoris/clitoral hood) සාදමින් යෝනි මුවේ ඉහළ දී ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;&gt;{{cite book |last1=King |first1=Bruce M. |title=Human sexuality today |date=1996 |publisher=Prentice Hall |location=Upper Saddle River, N.J. |isbn=978-0130149947 |pages=24–28 |edition=2nd}}&lt;/ref&gt; 
===භගමණිය=== 
භගමණියේ පිටතට පෙනෙන කොටස එහි මුණ්ඩ (glans) නම් වෙයි. මේවා සාමාන්‍යයෙන් මෑ ඇටයක් තරම් වන අතර හැඩයෙන් ද එවැනි වේ. ප්‍රමාණය මිලිමීටර් 6 සිට මිලිමීටර් 25 දක්වා අගයක් ගත හැකි ය.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; එමෙන් ම එය සෘජු වූ විට ද ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ.&lt;ref name=&quot;Hennekam&quot;/&gt; ප්‍රමාණයෙන් විශාල එහි සමප්‍රභවය වන [[ශිශ්න මුණ්ඩය|ශිශ්න මුණ්ඩවල]] තරම් ම ස්නායු අග්‍ර ප්‍රමාණයක් සංයුක්ත කරගන්නා බැවින් එය බෙහෙවින් සංවේදී වේ.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; දැනට දන්නා පරිදි භගමණියේ එක ම කෘත්‍යය වන්නේ ලිංගික හැගීම් අවදි කිරීම යි.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම/පෙරසම යනු භගමණිය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් ආවරණය කරගනිමින් පිහිටන ආරක්ෂිත චර්ම කොටසක් වේ.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;&gt;{{cite book |last1=Fahmy |first1=Mohamed |title=Rare Congenital Genitourinary Anomalies: An Illustrated Reference Guide |url=https://books.google.com/books?id=BpOeBQAAQBAJ&amp;q=does+clitoral+hood+cover+the+glans&amp;pg=PA142
 |access-date=18 March 2018 |publisher=Springer |language=en |date=27 November 2014|isbn=9783662436806 }}&lt;/ref&gt; භගමණිය ශිශ්නයේ සමප්‍රභවය වන අතර&lt;ref name=&quot;OUP1&quot;/&gt; භගමණියේ වැස්ම පිරිමින්ගේ [[පෙරහම|ශිශ්න පෙරසමේ]] අනුරූප ස්ත්‍රී අවයවය වෙයි.&lt;ref name=&quot;Fahmy&quot;/&gt; මෙය සම්පූර්ණයෙන් ම හෝ අඩ වශයෙන් යුනික මාංශිකයෙන් සැගවී තිබිය හැකි ය.&lt;ref name=&quot;O'Connell&quot;&gt;{{cite journal|last1=O'Connell|first1=HE|last2=Sanjeevan|first2=KV|last3=Hutson|first3=JM|title=Anatomy of the clitoris.|journal=The Journal of Urology|date=October 2005|volume=174|issue=4 Pt 1|pages=1189–95|pmid=16145367|doi=10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd|s2cid=26109805|url=https://semanticscholar.org/paper/a636539b4628b63dd839c8f878b8b8bcc586dc3f}}&lt;/ref&gt;
===යුනික පිවිසුම් කලාපය=== 
අභ්‍යන්තර යෝනි තොල් අතර පිහිටි යෝනි විවරය සහ මුත්‍ර විවරය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශය යුනික පිවිසුම් කලාපය නම් වේ. මුත්‍ර විවරය භගමණියට පහතින් යෝනි විවරයට වහාම ඉහළින් පිහිටා ඇත. යෝනි විවරය අධෝභගයට (perineum) ආසන්නව පිහිටා ඇත. විවරය යනුවෙන් හැදින්වුවත් යෝනි ද්වාරය (introitus) සාමාන්‍යයෙන් පවතින්නේ විවර වී නොව හැකිලී ය.  යෝනි මග ඇතැම්විට කන්‍යා පටලය නම් පටලයෙන් අඩ වශයෙන් ආවරණය වී පවතී. දෘඪ සංසර්ගයක යෙදෙන පළමු මොහොතේ දී කුමරිච්ඡදය සාමාන්‍යයෙන් කැඩී යන අතර මේ හේතුවෙන් නිකුත් වන රුධිරය කන්‍යාභාවයේ සංකේතයක් ලෙස දකිනු ලැබේ. කෙසේනමුත් කන්‍යා පටලය ව්‍යායාමවලදී ද එක්වර ම බිදී යාමට හැකි අතර ටැම්පන (tampon) සහ ඔසප් රුධිර රදවන (menstrual cups) භාවිතය නිසා විදාරණය වී තිබීමට හෝ උපතින් ම නොපෙනෙන තරම් කුඩාවට තිබීමට හෝ නැතිනම් නොපිහිටා ම තිබීමට හෝ පුලුවන.&lt;ref name=&quot;King&quot;/&gt; 

ඇතැම් අවස්ථාවල කන්‍යා පටලය යෝනි විවරය මුලුමනින් ම ආවරණය කරමින් පිහිටා තිබිය හැකි අතර එවිට එය කන්‍යා පටලය ඉවත් කිරීමේ සැත්කම (hymenctomy) මගින් නිවැරදි කළ යුතු ය.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Wilkinson and Stone Atlas of Vulvar Disease |pages=187–188 |publisher=[[Lippincott Williams &amp; Wilkins]] |year=2012 |isbn = 9781451132182 |edition=3rd |last=Wilkinson |first=Edward J.}}&lt;/ref&gt; යෝනි විවරයේ අපර කොටසේ දෙපස ම විශාල යුනික ග්‍රන්ථි යුගල වන බාතොලින් ග්‍රන්ථි පිහිටා ඇත. මේ ග්‍රන්ථි ශ්ලේෂ්මලය සහ යෝනික හා ලිහිසි ස්‍රාවයන් නිකුත් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Lee|first1=MY|last2=Dalpiaz|first2=A|last3=Schwamb|first3=R|last4=Miao|first4=Y|last5=Waltzer|first5=W|last6=Khan|first6=A|title=Clinical Pathology of Bartholin's Glands: A Review of the Literature|journal=Current Urology|date=May 2015|volume=8|issue=1|pages=22–5|pmid=26195958|doi=10.1159/000365683|pmc=4483306}}&lt;/ref&gt; ඒවා පිරිමින්ගේ බල්බමය මෞත්‍ර ග්‍රන්ථිවල (bulbourethral glands) සමප්‍රභවය වේ.&lt;ref name=&quot;TortoraG&quot;&gt;{{cite book |last1=Tortora |first1=Gerard J |last2=Anagnostakos |first2=Nicholas P |title=Principles of anatomy and physiology |date=1987 |publisher=Harper &amp; Row |location=New York |isbn=978-0060466695 |pages=[https://archive.org/details/principlesofanat05tort/page/727 727]–728 |edition=5th |url=https://archive.org/details/principlesofanat05tort |url-access=registration }}&lt;/ref&gt; කුඩා යුනික ග්‍රන්ථි යුගල ස්කින් ග්‍රන්ථි ලෙස හැදින්වෙන අතර යෝනියේ ඉදිරි බිත්තියහි පිහිටා ඇත. ඒවා පිරිමින්ගේ [[පුරස්ථි ග්‍රන්ථි|පුරස්ථි ග්‍රන්ථිවල]] සමප්‍රභවය වන අතර ස්ත්‍රී පුරස්ථි ග්‍රන්ථි ලෙස ද හැදින් වේ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Zaviacic M, Ablin RJ | title = The female prostate and prostate-specific antigen. Immunohistochemical localization, implications of this prostate marker in women and reasons for using the term &quot;prostate&quot; in the human female | journal = Histol. Histopathol. | volume = 15 | issue = 1 | pages = 131–42 | date = January 2000 | pmid = 10668204 }}&lt;/ref&gt; 

==සමාජය සහ සංස්කෘතිය==
===කලාව===
Go{{ප්‍රධාන ලිපිය|කලාව තුල යෝනි මාර්ගයෙහි සහ යෝනි මුඛයෙහි නිරූපණය}}
[[ගොනුව:Origin-of-the-World.jpg|thumb|right|240px|''ඔරිජින් ඩි මෝන්ඩ් (ලෝකයේ මූලය)'', ගුස්ටාව් කෝබේ විසින් අදින ලද තෙල්ද සායම් සිතුවමක්]]

== ආශ්‍රිත නාමාවලිය==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
{{Human systems and organs}}
[[ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව]]</text>
      <sha1>pw5jcjea82e48a0i8dzleqdu9l0ogqa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජෝසෆ් ස්ටාලින්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78088</id>
    <revision>
      <id>795335</id>
      <parentid>719866</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T14:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SenujaCWeerarathna</username>
        <id>72550</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>තොරතුරු වැඩිදියුනු කරමින් වර්ධනය කළා.</comment>
      <origin>795335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28383" sha1="b63651h2rqfh1d55ozi0r2lqgqjye09" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{Infobox officeholder
 |name          = Joseph Stalin
 |native_name   = {{native name|ru|Иосиф Сталин|italics=no}}&lt;br/&gt;{{native name|ka|იოსებ სტალინი|italics=no}}
 |nickname      = Koba
 |image         = File:Stalin Potsdam 1945 (cropped).jpg
 |imagesize     =
 |caption       = 
 |office        = [[General Secretary of the Communist Party of the Soviet Union]]
 |term_start    = 3 April 1922
 |term_end      = 16 October 1952
 |predecessor   = [[Vyacheslav Molotov]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(as [[Responsible Secretary]])&lt;/small&gt;
 |successor     = [[Nikita Khrushchev]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(as First Secretary)&lt;/small&gt;
 |office2       = [[Premier of the Soviet Union|Chairman]] of the [[Council of Ministers (Soviet Union)|Council of Ministers]]
 |1blankname2   = [[First Deputy Premier of the Soviet Union|First&amp;nbsp;Deputies]]
 |1namedata2    = [[Nikolai Voznesensky]]&lt;br /&gt;[[Vyacheslav Molotov]]&lt;br /&gt;[[Nikolai Bulganin]]
 |term_start2   = 6 May 1941
 |term_end2     = 5 March 1953
 |predecessor2  = [[Vyacheslav Molotov]]
 |successor2    = [[Georgy Malenkov]]
 |birth_name    = Ioseb Besarionis dze Jughashvili
 |birth_date    = {{Birth date|1878|12|18|df=y}}
 |birth_place   = [[Gori, Georgia|Gori]], [[Tiflis Governorate]], [[Caucasus Viceroyalty (1801–1917)|Caucasus Viceroyalty]], [[Russian Empire]]
 |death_date    = {{Death date and age|1953|3|5|1878|12|18|df=y}}
 |death_place   = [[Kuntsevo Dacha]], [[Kuntsevo]], [[Russian Soviet Federative Socialist Republic|Russian SFSR]], [[Soviet Union]]
 |resting_place = [[Lenin's Mausoleum]], Moscow (9 March 1953&amp;nbsp;– 31 October 1961)&lt;br /&gt;[[Kremlin Wall Necropolis]], Moscow (from 31 October 1961)
 |party         = [[Communist Party of the Soviet Union]]
 |nationality   = [[USSR|Soviet]]
 |spouse        = [[Kato Svanidze|Ekaterine Svanidze]]&lt;br /&gt;(1906–07)&lt;br /&gt;[[Nadezhda Alliluyeva]]&lt;br /&gt;(1919–32)
 |children      = [[Yakov Dzhugashvili]]&lt;br /&gt;[[Vasily Stalin|Vasily Dzhugashvili]]&lt;br /&gt; [[Svetlana Alliluyeva]]
 |parents       = [[Besarion Jughashvili]] and [[Keke Geladze|Ekaterine Geladze]]
 |allegiance    = {{flag|Soviet Union|1923}}
 |branch        = [[Soviet Armed Forces]]
 |serviceyears  = 1943–53
 |rank          = [[Marshal of the Soviet Union]] (1943–45)
 |commands      = ''All'' (supreme commander)
 |battles       = [[World War II]]
 |signature     = Stalin Signature.svg
 |footnotes     = 
{{Collapsible list
 |titlestyle = background-color:#FFCCFF;
 |title      = Central institution membership
 |bullets    = on
 |1917–53: Full member, [[6th Central Committee of the Russian Social Democratic Labour Party (Bolsheviks)|6th]]–[[19th Presidium of the Communist Party of the Soviet Union|19th]] Presidium
 |1922–43: [[11th Politburo and the 11th Secretariat of the Russian Communist Party (Bolsheviks)|11th]]–[[19th Secretariat of the Communist Party of the Soviet Union|19th]] Secretariat
 |1920–52: [[9th Politburo, the 9th Secretariat and the 9th Orgburo of the Russian Communist Party (Bolsheviks)|9th]]–[[18th Orgburo of the All-Union Communist Party (Bolsheviks)|18th]] Orgburo
 |1912–53: Full member, [[5th Central Committee of the Russian Social Democratic Labour Party|5th]]–[[19th Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union|19th]] Central Committee
}}
----
{{Collapsible list
 |titlestyle= background-color:#FFCCFF;
 |title=Other offices held
 |bullets=on
 |1941–47: [[Minister of Defence (Soviet Union)|Minister of Defense]]
 |1941–45: Chairman, [[State Defense Committee]]
 |1920–22: Chairman, [[Rabkrin|Workers' and Peasants' Inspectorate]] of the [[Russian Soviet Federative Socialist Republic|Russian SFSR]]
 |1917–22: People's Commissar, [[People's Commissariat of Nationalities|Nationalities]] of the Russian SFSR
}}
&lt;center&gt;'''[[Leader of the Soviet Union]]'''&lt;br /&gt;
{{flatlist|
*{{big|'''←'''}} [[Vladimir Lenin|Lenin]]
*[[Georgy Malenkov|Malenkov]] {{big|'''→'''}}
}}
&lt;/center&gt;
}}

'''ජෝසෆ් විසාරියොනොවිච් ස්ටාලින් ''' (18 දෙසැම්බර් 1878 - 5 මාර්තු 1953) යනු [[ජෝර්ජියාව|ජෝර්ජියානු]]  සම්භවයකින් යුත් සෝවියට් විප්ලවවාදියෙකු සහ [[දේශපාලනඥයෝ|දේශපාලනඥ]]යෙකි. 1922 සිට 1952 දක්වා [[සෝවියට් සංගමය|සෝවියට් සංගමයේ]] කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙහි මධ්‍යම කමිටුවේ ලේකම් ලෙස සහ 1941 සිට 1953 දක්වා සෝවියට් සංගමයේ ප්‍රධානියා ලෙස ද, 1920 ගණන්වල මැද බාගයේ සිට 1953 ඔහුගේ [[මරණය]] දක්වා සෝවියට් සංගමය පාලනය කළේය. තනි-පක්ෂ පාලන ක්‍රමවේදයක් යටතේ රජයේ ප්‍රධානියා වූ ස්ටාලින් ඇත්ත වශයෙන්ම 1937 වනවිට රටේ ඒකාධිපති (de facto dictator) බවට පත්ව සිටියේය. මාක්ස්වාදය හා ලෙනින්වාදය ගරුකළ ස්ටාලින් එම මතවාද මාක්ස්වාදය-ලෙනින්වාදය ලෙස ආකෘතිකරණයට උදව් දුන්නේය. ඔහුගේම ප්‍රතිපත්ති ස්ටාලින්වාදය ලෙස ජනප්‍රිය විය.  

[[ගොනුව:ස්ටාලින් සෝවියට් සන්ගමයේ නිල මන්ත්‍රණ සභාවේ - 1943.png|alt=ස්ටාලින් සෝවියට් සන්ගමයේ නිල මන්ත්‍රණ සභාවේ|479x479පික්]]  

== '''බාල්‍යය සහ තරුණ කාලය''' ==
ස්ටාලින්ගේ පියා විසාරියෝන් ඩ්ජුගාෂ්විලි කොල්ලකාර හා මත්පැන් ප්‍රේමියෙකු වූ අතර මව කැකෙලිනා ගෙල්ස්කායා රෙදි හොඳින් ගෙදර ගෙන ආවේය. ළමා කාලයේදී ස්ටාලින් [[වසූරිය|කුඩා වසංගතයකින්]] පීඩා විඳින ලද අතර ඔහුගේ වම් අත ආබාධිත විය. ඔහුගේ මව ඔහු පූජකයෙකු කිරීමට අපේක්ෂා කළ අතර ඔහු [[රුසියානු අධිරාජ්‍යය|ටිෆ්ලිස්]] (දැන් ට්බිලිසි) හි ඔර්තෝඩොක්ස් සෙමිනාරියට ඇතුළත් විය. නමුත් ඔහු [[මාක්ස්වාදය|මාක්ස්වාදී]] සාහිත්‍යය කියවීමෙන් පසු ආගමික විශ්වාස අත්හැරියේය. 1899 දී ඔහු විප්ලවවාදී ක්‍රියාකාරකම්වලට සම්බන්ධ වී [[සෝවියට් සංගමය|රුසියානු සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ශ්‍රමික පක්ෂයට (බෝල්ෂෙවික්)]] බැඳුණේය.&lt;ref&gt;www.wikipedia.com&lt;/ref&gt;

ඔහු බන්ධනාගාරගත වීම් කිහිපයකට ලක් වූ අතර සයිබීරියානු නිර්වාසයන්ට යවන ලදී. ඔහු &quot;ස්ටාලින්&quot; (වානේ මිනිසා) යන නාමය භාවිතා කිරීමට පටන් ගත්තේ මෙම කාලයේදීය. 1905 රුසියානු විප්ලවයේදී ඔහු ගරිල්ලා යුද්ධවලට සම්බන්ධ විය. 1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවයේදී ඔහු ව්ලැඩිමීර් ලෙනින් සමඟ සම්බන්ධ වූ අතර, ඔහු පක්ෂයේ ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඉටු කළේය.

[[ගොනුව:දෙවන ලෝක යුද්ධය සමයේ.png|alt=දෙවන ලෝක යුද්ධය සමයේ|522x522පික්]]

== ස්ටාලින්ගේ පාලන කාලයේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති ==

== (1924-1953) ==
ජෝසෙෆ් ස්ටාලින්ගේ ආඥාදායකත්වය යටතේ සෝවියට් සංගමයේ ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම පරිවර්තනය විය. ඔහුගේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී සිද්ධාන්තය මත පදනම් වූ අතර, රාජ්‍ය (central planning) මගින් සියලු ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කිරීම අරමුණු කළේය. ප්‍රධාන අරමුණු වූයේ **කෘෂිකාර්මික රටක් කර්මාන්තකරණය වූ අධිරාජ්‍ය බලවත් රටක් බවට පරිවර්තනය** කිරීමයි. මෙම ප්‍රතිපත්ති බලහත්කාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කළ අතර, ඒවායේ ප්‍රතිඵල ධනාත්මකවත් ඍණාත්මකවත් විය.

== පස් අවුරුදු සැලසුම් (Five-Year Plans) ==
ස්ටාලින්ගේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිවල මධ්‍යස්ථානය වූයේ *ගොස්ප්ලාන්* (රාජ්‍ය සැලසුම් කමිටුව) මගින් ක්‍රියාත්මක වූ පස් අවුරුදු සැලසුම්ය.

- පළමු සැලසුම (1928-1932): කර්මාන්තකරණයට අවධානය යොමු කළේය. යකඩ, වානේ, යන්ත්‍රෝපකරණ, බලශක්ති (දම්පතු, ජලවිදුලිය) නිෂ්පාදනය බෙහෙවින් වැඩි කළේය. නව නගර (මැග්නිටොගෝර්ස්ක් වැනි) ගොඩනැගුණේය.&lt;ref&gt;www.russiadetails.ru&lt;/ref&gt;

- දෙවන සැලසුම (1933-1937): කර්මාන්තකරණය තවදුරටත් පුළුල් කළේය. රසායනික කර්මාන්තය සහ ප්‍රවාහනය වර්ධනය විය.

- තෙවන සැලසුම (1938-1942): යුද්ධය නිසා අඩාල වුවද, ආරක්ෂක කර්මාන්තයට අවධානය යොමු විය.

=== ප්‍රතිඵල: ===
සෝවියට් සංගමය ලෝකයේ ඉහළම කර්මාන්තකරණය වූ රටවල් අතරට පත් විය. නමුත් භාණ්ඩ හිඟය, දුර්වල ගුණාත්මකභාවය සහ බලහත්කාර ක්‍රමවේදනයන් නිසා ජනතාවට විශාල පීඩනයක් එල්ල විය.

2. කෘෂිකර්මාන්තකරණය (Collectivization)

1929 සිට ආරම්භ වූ මෙම ප්‍රතිපත්තිය යටතේ ගොවීන්ගේ පෞද්ගලික ඉඩම් රාජ්‍ය සමූහයන් (කොල්හොස් සහ සොව්ඛොස්) බවට පත් කරන ලදී.

- අරමුණු: කුලක් (ධනවත් ගොවීන්) සමූලඝාතනය කිරීම, රාජ්‍යට ආහාර සැපයීම වැඩි කිරීම සහ කර්මාන්තකරණයට අවශ්‍ය සම්පත් ලබා ගැනීම.

- ක්‍රියාත්මක කිරීම: බලහත්කාරයෙන් ඉඩම් අත්‍යාසන්න කිරීම, ගොවීන්ගේ බූදල් විනාශ කිරීම.

=== ප්‍රතිඵල: ===
- ධනාත්මක: රාජ්‍යට ආහාර සැපයුම වැඩි විය.

- ඍණාත්මක: 1932-1933 හොලෝඩොමෝර් (උක්‍රේනියානු මහා කුසගින්න) වැනි විනාශකාරී කුසගින්නන් ඇති විය. මිලියන 5-7 කට අධික ජනතාව මිය ගියේය. ගොවිතැන් නිෂ්පාදනය දිගු කාලයකට පහත වැටුණේය.

=== 3. රාජ්‍ය ආර්ථික සැලසුම්කරණය සහ කර්මාන්තකරණයේ විශේෂතා ===
- සියලු කර්මාන්තශාලා රාජ්‍ය ස්වාමිත්වය යටතේ පැවතුණි.

- බර්ධනයේ අධික අවධානය (heavy industry) — යකඩ, වානේ, යන්ත්‍රෝපකරණ.

- භාණ්ඩ සහ සේවාවන්ගේ ගුණාත්මකභාවය පහත වීම සහ කළු වෙළඳපොළ (black market) වර්ධනය වීම.

- Stakhanovite චලනය: ඉහළ නිෂ්පාදනය සඳහා සේවකයින්ට ත්‍යාග දීම.

=== 4. යුද්ධ කාලීන ආර්ථිකය (1941-1945) ===
දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම යුද්ධයට යොමු කරන ලදී. කර්මාන්තශාලා ආරක්ෂක නිෂ්පාදනයට මාරු කරන ලද අතර, යුද්ධයෙන් පසුවත් ආරක්ෂක කර්මාන්තයට බර දැරීම දිගු කාලීනව පැවතුණි.

=== 5. පසු යුද්ධ කාලීන ආර්ථිකය සහ සීතල යුද්ධය ===
- නැවත ගොඩනැගීමේ සැලසුම්: යුද්ධයෙන් විනාශ වූ ප්‍රදේශ නැවත ගොඩනැගීම.

- න්‍යෂ්ටික ආයුධ වැඩසටහනට සම්පත් යොදවීම.

- ආර්ථිකයේ දිගුකාලීන ගැටලු: භාණ්ඩ හිඟය, දුර්වල ගුණාත්මකභාවය, නිෂ්පාදනයේ අඩු කාර්යක්ෂමතාව.

== ධනාත්මක සහ ඍණාත්මක බලපෑම් සාරාංශය ==

=== ධනාත්මක: ===
- සෝවියට් සංගමය ලෝකයේ දෙවන බලවත් ආර්ථිකය බවට පත් විය.

- අධික වර්ධන අනුපාත (විශේෂයෙන් 1930 ගණන්වල).

- අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍ය සහ යටිතල පහසුකම් වර්ධනය (කෙටිකාලීනව).

ඍණාත්මක:

- මිලියන ගණනක් මරණ සහ දුක් විඳීම (කුසගින්න, පිරිසිදු කිරීම්).

- ආර්ථිකයේ දිගුකාලීන අකාර්යක්ෂමතාව සහ නිදහස් නොමැතිකම.

- පරිසර විනාශය සහ සම්පත් අනාවරණය.&lt;blockquote&gt;ස්ටාලින්ගේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති බලහත්කාරී සහ කථනාත්මක වුවත්, ඒවා මිනිස් ජීවිත බිලි දීමෙන් ලබාගත් ජයග්‍රහණ විය. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු සෝවියට් ආර්ථිකයේ ගැටලු තවදුරටත් පැවතුණු අතර, ඒවා 1991 දී සෝවියට් සංගමයේ බිඳවැටීමට දායක විය. &lt;/blockquote&gt;වැඩි විස්තර සඳහා ඉතිහාස මූලාශ්‍ර බලන්න. මෙම ප්‍රතිපත්ති තවමත් ආර්ථික ඉතිහාසයේ විවාදාත්මක මාතෘකාවකි.

== බලයට උච්චතමය ==
1922 දී [[ව්ලැඩිමියර් ලෙනින්|ලෙනින්ගේ]] නිර්දේශය මත ස්ටාලින් පක්ෂයේ සාමාන්‍ය ලේකම් ලෙස පත් විය. මෙම තනතුර බලයේ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. 1924 දී ලෙනින් මිය යාමෙන් පසු ස්ටාලින් ලෙව් ට්‍රොට්ස්කි, ග්‍රිගෝරි සිනොවියෙව්, ලෙව් කාමෙනෙව් වැනි ප්‍රබල බලවේගවලට එරෙහිව බලය තහබා ගැනීමට සමත් විය. ඔහු &quot;සමාජවාදය එක් රටකින්&quot; යන න්‍යාය ඉදිරිපත් කළේය. 1929 වන විට ඔහු [[සෝවියට් සංගමය|සෝවියට් සංගමයේ අනිවාර්ය ආඥාදායකයා]] බවට පත් විය.

== කර්මාන්තකරණය සහ කෘෂිකර්මාන්තකරණය ==
ස්ටාලින්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්තිවලින් එකක් වූයේ [[Five year plans|පස් අවුරුදු සැලසුම් (Five-Year Plans)]] ය. 1928 සිට ආරම්භ වූ මෙම සැලසුම්වලින් සෝවියට් රට කර්මාන්තකරණය කිරීම අරමුණු කළේය. යකඩ, වානේ, යන්ත්‍රෝපකරණ නිෂ්පාදනය බෙහෙවින් වැඩි විය. නමුත් මෙය බලහත්කාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කළේය.&lt;blockquote&gt;කෘෂිකර්මාන්තකරණය (Collectivization) යටතේ ගොවීන්ගේ ඉඩම් රාජ්‍ය සමූහයන් බවට පත් කළේය. ධනවත් ගොවීන් (කුලක්) සමූලඝාතනය කරන ලද අතර, 1932-1933 හොලෝඩොමෝර් (උක්‍රේනියානු කුසගින්න) වැනි මහා කුසගින්නන් ඇති විය. මිලියන හතර ගණනක් මිය ගියහ.&lt;/blockquote&gt;

== මහා ත්‍රස්තවාදය සහ පරිසම් (Great Purge) ==
1930 ගණන්වල අග භාගයේදී [[Great purge|ස්ටාලින් මහා පිරිසිදු කිරීම (Great Purge හෝ Great Terror)]] ආරම්භ කළේය. 1936-1938 කාලයේදී NKVD (රහස් පොලිසිය) මගින් පක්ෂයේ නායකයින්, හමුදා නිලධාරීන්, බුද්ධිමයයින් සහ සාමාන්‍ය ජනතාව ලක්ෂ ගණනක් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය. මොස්කව් ට්‍රයල්ස් යටතේ ප්‍රසිද්ධ නඩු විභාගයන් පැවැත්විණි. බොහෝ දෙනෙකු වෙඩි තබා මරා දමන ලද අතර ගුලාග් (GULAG) ශ්‍රම කඳවුරුවලට යවන ලදහ. මරණ සංඛ්‍යාව මිලියන හතර ගණනක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කෙරේ. මෙයින් සෝවියට් හමුදාව දුර්වල වූ අතර එය දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී බලපෑවේය.

ගුලාග් පද්ධතිය යටතේ මිලියන ගණනක් ශ්‍රම දායකත්වයට යටත් කරන ලද අතර, බොහෝ දෙනෙකු සීතල, ආහාර හිඟය සහ වධහිංසා නිසා මිය ගියහ.

== දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ස්ටාලින් ==
1939 දී නාසි ජර්මනිය සමඟ මොලොටොව්-රිබන්ට්‍රොප් ගිවිසුම අත්සන් කළ ස්ටාලින්, 1941 ජුනි මාසයේදී [[ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්|හිට්ලර්ගේ]] ආක්‍රමණයට (Operation Barbarossa) මුහුණ දුන්නේය. මුලින්දී සෝවියට් හමුදාව පරාජයට පත් වුවද, ස්ටාලින්ගේ නායකත්වය යටතේ රතු හමුදාව [[ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන|ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් යුද්ධය (1942-1943) වැනි විශාල ජයග්‍රහණ ලැබීය]]. 1945 දී බර්ලින් ආක්‍රමණය කරමින් යුද්ධය අවසන් කළේය. යුද්ධයේදී සෝවියට් මරණ සංඛ්‍යාව මිලියන 20-27 අතර බව ඇස්තමේන්තු කෙරේ. යුද්ධයෙන් පසු නැගෙනහිර යුරෝපයේ බොහෝ රටවල් [[Stalingrad|සෝවියට් බලප්‍රදේශ]] බවට පත් විය.

== පසුකාලීන වර්ෂ සහ මරණය ==
යුද්ධයෙන් පසු ස්ටාලින් [[නිරවි යුද්ධය|සීතල යුද්ධයේ (Cold War)]] ආරම්භයට හේතු විය. ඔහු අණ්ඩුකරණය තවත් දැඩි කළ අතර, යුදෙව්වරුන්ට එරෙහිව විරෝධතා සහ වෙනත් පිරිසිදු කිරීම් සිදු කළේය. 1953 මාර්තු 5 වන දින [[මොස්කව්|මොස්කව්හි]] ඔහු මිය ගියේය (සමහරු අනුව Celeberal Stroke රෝගයෙන්). 

== උරුමය සහ විවාදය ==
ස්ටාලින් [[සෝවියට් සංගමය]] ලෝක බලවත් රටක් බවට පත් කළ නමුත්, ඔහුගේ පාලනය යටතේ මිලියන 15-20 කට අධික ජනතාව මිය ගිය බව ඇස්තමේන්තු වේ. ඔහුගේ රූපය තවමත් රුසියාවේ සහ අනෙකුත් ස්ථානවල ගෞරවයට පාත්‍ර වේ නමුත්, බොහෝ දෙනෙකු ඔහුව ඉතිහාසයේ මහා අපරාධකරුවෙකු ලෙස හඳුනා ගනී. ඔහුගේ ආඥාදායකත්වය මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී සිද්ධාන්තයේ අධිරාජ්‍යවාදී ආකාරයක් බවට පරිවර්තනය කළේය.

ස්ටාලින්ගේ ජීවිතය බලය, බිය සහ පරිවර්තනයේ කතාවකි. ඔහුගේ ක්‍රියාකාරකම් නිසා ලෝක භූ දේශපාලනය වෙනස් වූ අතර, තවමත් ඉතිහාසඥයින් අතර විවාදයට ලක් වේ. ඔහුගේ උරුමය ධනාත්මක (ඉදිරිගමන) සහ ඍණාත්මක (විනාශය) අංග දෙකම ඇතුළත් වේ

රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ ගෝරි හි දුප්පත් පවුලක හැදී වැදුණු ස්ටාලින්, තරුණ වියේ දී රුසියානු සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කම්කරු පක්ෂයට බැඳුණේය. ඔහු පක්ෂයේ පුවත්පත වූ ''[[ප්‍රව්ඩා]]'' සංස්කරණය කල අතර සොරකම්, පැහැරගැනීම් සහ ආරක්ෂක කල්ලි (protection rackets) ලෙස කටයුතු කරමින් ව්ලැඩිමීර් ලෙනින් ගේ බෝල්ෂෙවික් පක්ෂය සඳහා අරමුදල් සපයා දුන්නේය. බොහෝ වාර ගණනක් අත්තඩංගුවට පත් වූ ඔහු පිටුවහල් කිරීම් කිහිපයකට ද ලක්විය. 1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවය මගින් බෝල්ෂෙවික්වරු බලය ලබාගෙන රුසියානු සෝවියට් ජනරජය පිහිටුවීමෙන් පසු, ස්ටාලින් රුසියානු සිවිල් යුධ සමයේ පාලන තන්ත්‍රයෙහි අසුන් ගනිමින් 1922 දී සෝවියට් සංගමය පිහිටුවීමට සහාය දුන්නේය. ලෙනින්ගේ විරුද්ධත්වය නොසලකා හරිමින් 1924 දී ඔහුගේ මරණයෙන් පසු ස්ටාලින් බලය තහවුරු කර ගත්තේය. ස්ටාලින් ගේ නිල කාලය තුලදී &quot;එක රටක සමාජවාදය&quot; මූලික සංකල්පයක් බවට පත් වූ අතර ලෙනින්ගේ නව ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිය, මධ්‍යගත කරන ලද සැලසුම් කල ආර්ථිකය, කාර්මීකරණය සහ රාශිභූතකරණය (Collectivization) මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. මේවා මගින් රට කාර්මික බලවතෙකු බවට සිඝ්‍රයෙන් පරිවර්තනය වූ නමුත් ආහාර නිෂ්පාදනය කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කිරීම නිසා 1932-33 අතර කාලයේ දී විශේෂයෙන්ම [[යුක්රේනය|යුක්රේනයට]] වැඩි බලපෑම් එල්ල කල සාගතය ඇති කිරීමට හේතු විය. ඒවා &quot;වැඩ කරන පන්තියේ සතුරන්&quot; ලෙස සළකා මුලුනුපුටා දැමීම සඳහා 1934 සිට 1939 දක්වා ස්ටාලින් මහා පවිත්‍රකරණය/නෙරපා හැරීම (Great Purge) ක්‍රියාත්මක කර ඉහළ දේශපාලන සහ හමුදා නිලධාරින් ද ඇතුළුව සිය දහස් ගණනක් සිරගත කිරීම, පිටුවහල් කිරීම හෝ මරණ දඬුවමට ලක් කිරීම සිදු කරන ලදී.

[[ප්‍රවර්ගය:රුසියානු ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:රුසියාව]]</text>
      <sha1>b63651h2rqfh1d55ozi0r2lqgqjye09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කොරෝනා වෛරසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84133</id>
    <revision>
      <id>795371</id>
      <parentid>719816</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13992" sha1="3vrl5o6zb3rq36cjqqq8mu4dhyowmlf" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{for2|වත්මන් ව්‍යාප්තිය|[[2019–20 කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතය]]|රෝගය|[[කොවිඩ්-19]]|එම වෛරසය|[[දුස්සාධ්‍ය තීව්‍ර ශ්වසන සහලක්ෂණය කොරෝනාවෛරස 2]]}}
{{Virusbox
| image             = Coronaviruses 004 lores.jpg
| image_caption     = [[Transmission electron micrograph]] of [[avian infectious bronchitis virus]]
| image2            = SARS-CoV-2 without background.png
| image_alt         = 
| image2_caption    = Illustration of the [[morphology (biology)|morphology]] of coronaviruses; the club-shaped [[Peplomer|viral spike peplomers]] (red) create the look of a corona surrounding the [[virion]] when seen with an [[electron microscope]].
| taxon             = Orthocoronavirinae
| subdivision_ranks = Genera
| subdivision_ref   = &lt;ref name=ICTV2018b&gt;{{cite web |title=Virus Taxonomy: 2018b Release |url=https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |website=International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) |access-date=24 January 2020 |language=en |date=March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180304035352/https://talk.ictvonline.org/taxonomy/ |archive-date=4 March 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| subdivision       = 
* ''[[Alphacoronavirus]]''
* ''[[Betacoronavirus]]''
* ''[[Gammacoronavirus]]''
* ''[[Deltacoronavirus]]''
| synonyms = *''Coronavirinae''
| synonyms_ref = &lt;ref name=&quot;2017.012-015S&quot;&gt;{{cite web |title=2017.012-015S |url=https://talk.ictvonline.org/ictv/proposals/2017.012_015S.A.v1.Nidovirales.zip |website=International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) |access-date=24 January 2020 |language=en |format=xlsx |date=October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514162836/https://talk.ictvonline.org/ictv/proposals/2017.012_015S.A.v1.Nidovirales.zip |archive-date=14 May 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;OrthocoronavirinaeICTV&quot;&gt;{{cite web |title=ICTV Taxonomy history: ''Orthocoronavirinae'' |url=https://talk.ictvonline.org//taxonomy/p/taxonomy-history?taxnode_id=201851847 |website=International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) |access-date=24 January 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FanZhao2019&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Fan Y, Zhao K, Shi ZL, Zhou P | title = Bat Coronaviruses in China | journal = Viruses | volume = 11 | issue = 3 | pages = 210 | date = March 2019 | pmid = 30832341 | pmc = 6466186 | doi = 10.3390/v11030210 }}&lt;/ref&gt;
}}
'''කොරෝනා වෛරස''' යනු වෛරස කාණ්ඩයකි.  කොරෝනා වෛරසය  ශීඝ්‍රයෙන් ලෝ පුරා පැතිර යමින් පවතී මෙය මුලින් ම චීනයෙන් ව්‍යාප්ත වී ඇත .''corona virus'' යනු සතුන් අතර බහුලව දක්නට ලැබෙන විශාල වෛරස් වර්ග සමූහයකි.''SARS virus''කුලයට මෙය අයත් වේ.කොරෝනා වෛරසය මිනිසාට හා කුරුල්ලන් ඇතුළු ක්ෂීරපායින්ගේ රෝග ඇති කරන වෛරස කාණ්ඩයකි.මිනිසුන් තුළ වෛරසය ශ්වසන ආසාදනයන් ඇති කරයි.නමුත් දුර්ලභ අවස්ථාවන්හිදී මාරාන්තික විය හැක.එළදෙනුන්ට හා ඌරන්ට පාචනය ඇති වන අතර පක්ෂීන් හට ඉහළ ශ්වසන ආසාධන ඇති කරයි.වැළැක්වීම හෝ ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා අනුමත කරන ලද එන්නත් හෝ ප්‍රතිවෛරස තවම සොයාගෙන නොමැත.

&lt;br /&gt;

== සොයාගැනීම ==
කොරෝනා වයිරස් 1960 ගණන්වලදී සොයා ගන්නා ලදී. සොයාගත් මුල්ම ඒවා වන්නේ කුකුළන් තුළ බෝවන [[:en:Avian_infectious_bronchitis_virus|බ්රොන්කයිටිස් වෛරසය]] සහ සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව ඇති මිනිස් රෝගීන්ගේ [[:en:Nasal_cavity|නාසික කුහර]] වලින් වෛරස් දෙකක් වන අතර පසුව ඒවා [[:en:Human_coronavirus_229E|මානව කොරෝනා වයිරස් 229 ඊ]] සහ මානව [[:en:Human_coronavirus_OC43|කොරෝනා වයිරස් ඕසී 43]] ලෙස නම් කරන ලදී. 2003 සිට [[:en:Severe_acute_respiratory_syndrome-related_coronavirus|SARS-CoV,]] 2004 දී [[:en:Human_coronavirus_NL63|HCoV NL63,]] 2005 දී [[:en:Human_coronavirus_NL63|HKU1]], 2012 දී [[:en:Middle_East_respiratory_syndrome-related_coronavirus|MERS-CoV,]] සහ 2019 දී [[:en:2019_novel_coronavirus|2019-nCoV]] ඇතුළුව මෙම පවුලේ අනෙකුත් සාමාජිකයින් හඳුනාගෙන ඇත; මේවායින් බොහොමයක් බරපතල ශ්වසන ආසාදන ඇති කිරිම සිදුකරයි.

== [https://www.statnews.com/2020/02/11/disease-caused-by-the-novel-coronavirus-has-name-covid-19/ නාමකරණය] ==
&quot;කොරොන වෛරස්&quot; යන නම ලැබුනේ ලතින් කොරෝනා වලිනි, එහි අර්ථය ඔටුන්න හෝ හැලෝ යන්නයි, එයින් අදහස් කරන්නේ වෛරස් අංශුවල (virions) ලක්ෂණික පෙනුමයි:  ඔටුන්නක් හෝ සූර්ය කිරීටයක් ලෙස පෙන්නුම් කරයි.

සියළුම කිරීටක වෛරසවල සමස්ත ව්‍යුහයට දායක වන ප්‍රෝටීන වන්නේ ස්පයික් (එස්), කවරය (ඊ), පටලය (එම්) සහ නියුක්ලියෝ කැප්සිඩ් (එන්) ය. SARS කිරීටක වයිරසයේ නිශ්චිත අවස්ථාවෙහිදී ([[පහත බලන්න]]), S හි නිර්වචනය කරන ලද ප්‍රතිග්‍රාහක බන්ධන වසම මඟින් වෛරසය එහි සෛලීය ප්‍රතිග්‍රාහක [[:en:Angiotensin-converting_enzyme_2|ඇන්ජියෝටෙන්සින් පරිවර්තනය කරන එන්සයිම]] 2 (ACE2) සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට මැදිහත් වේ. [8] සමහර කිරීටක වෛරස් (විශේෂයෙන් [[:en:Betacoronavirus|බීටාකෝරෝනා]] වයිරස් උප සමූහයේ සාමාජිකයින්) හි හේමාග්ග්ලුටිනින් එස්ටරේස් (HE) නමින්ද කෙටි [[:en:Hemagglutinin_esterase|ස්පයික් වැනි ප්‍රෝටීන ද]] ඇත.[[:en:Coronavirus#cite_ref-groot_4-1|[4]]]

== අනුරූකරණය ==
කොරෝනා වෛරසය ආසාදන සෛල ඇතුල් වීමෙන් පසුව, වෛරස් අංශුව නිරාවරණය නොවන අතර එහි [[:en:Virus#Replication_cycle|ජෙනෝමය සෛල]] සයිටොප්ලාස්මට ඇතුල් වේ.

කොරෝනා  [[:en:Five-prime_cap|ආර්එන්ඒ ජෙනෝමය 5]] ′ [[:en:Polyadenylation|මෙතිලයිට් කැප් එකක් සහ 3]] ′ පොලිඇඩිනයිලේටඩ් වලිගයක් ඇති අතර එමඟින් ආර්එන්ඒ පරිවර්තනය සඳහා රයිබසෝම සමඟ සම්බන්ධ වීමට ඉඩ සලසයි.

කොරෝනා වෛරස් ජෙනෝමය මඟින් ප්‍රතිවිකුණුම් නම් ප්‍රෝටීනයක් සංකේතවත් කරන අතර එමඟින් ධාරක සෛල යන්ත්‍ර සූත්‍ර භාවිතයෙන් වෛරස් ජෙනෝමය නව ආර්එන්ඒ පිටපත් වලට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට ඉඩ ලබා දේ. අනුරූකරණය පළමු ප්රෝටීන් වේ; අනුරූපය ජාන කේතනය කළ පසු පරිවර්තනය නැවතුම් කෝඩෝනයකින් නතර වේ. මෙය කැදැලි පිටපතක් ලෙස හැඳින්වේ. එම්ආර්එන්ඒ පිටපත එක් ජානයක් පමණක් සංකේතවත් කරන විට එය මොනොසිස්ට්‍රොනික් වේ. කොරෝනා වයිරස් ව්‍යුහාත්මක නොවන ප්‍රෝටීනයක් ප්‍රතිවර්තනය සඳහා අමතර විශ්වාසයක් සපයයි, මන්ද එය සෝදුපත් කියවීමේ ශ්‍රිතයක් සපයන අතර එය ආර්එන්ඒ මත යැපෙන ආර්එන්ඒ පොලිමරේස් එන්සයිමවල පමණක් නොමැත.

ජෙනෝමය ප්‍රතිවර්තනය කර දිගු පොලිප්‍රෝටීන් සාදනු ලැබේ, එහිදී සියලුම ප්‍රෝටීන සම්බන්ධ වේ. කොරෝනා වයිරස වල ව්‍යුහාත්මක නොවන ප්‍රෝටීනයක් ඇත - ප්‍රෝටියේස් - එය පොලිප්‍රෝටීන ඉවත් කිරීමට සමත් වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය ජාන ආර්ථිකයේ එක් ආකාරයක් වන අතර, නියුක්ලියෝටයිඩ කුඩා සංඛ්‍යාවක වැඩිම ජාන සංඛ්‍යාවක් කේතනය කිරීමට වෛරසයට ඉඩ සලසයි.


'''රෝගය වැළක්වීම -'''

*'''&lt;u&gt;වෛරසය පැතිරියන කාල වකවානුව තුල ජනාකීර්ණ වු ප්‍රදේශ වල ගැවසිමෙන් වලකින්න&lt;/u&gt;'''. මෙගින් රෝගය පැතිරිම අඩුකරගත හැකිය.
* ඔබේ දෑත් අවම වශයෙන් තත්පර 20ක් හෝ සබන් ගා පිරිසිඳු ජලයෙන් සෝදන්න.
* කැස්ස සහ කිවිසුම් යන අවස්ථාවන්හිදී ඔබේ නාසය සහ මුඛය ආවරණය කරගන්න. එයට භාවිතා කරන ලේන්සුව හෝ ටිෂු එක වහාම කුණු බදුනකට දමා අත් සෝදා ගන්න.
* දොරගුල වැනි නිතර ස්පර්ශ වන [[ස්ථානිය සෙවුම (අන්තර්ජාලය)|ස්ථාන]] වල විෂබීජ නාසනය සිදු කරන්න.
* පිරිසිඳු නොකළ දෑත් මගින් ඔබේ නාසය, මුඛය හෝ මුහුණ ඇල්ලීමෙන් වලකින්න.
* රෝගය වැළඳුණු පුද්ගලයන් සමග ඔබගේ භාණ්ඩ හුවමාරුවෙන් වලකින්න.
* රටපුරා සංචාරය කිරීම මගින් රෝගය ඇතිවීමේ අවධානම වැඩිවිය හැක. එම නිසා ප්‍රවේශම් වන්න.
*හොදින් උතුරවා නිවාගත් පිරිසිදු ජලය පානය කිරිම.
*මස්මාංශ වර්ග හා බිත්තර අනුභවයේදි ආහාරය හොදින් පිස ගැනීම.


'''මුලික රෝගි ලක්ෂණ''' - උණ,කැස්ස හා ශ්වසන අපහසුතා.මෙයට අමතරව ඔක්කාරය,වමනය,සාමාන්‍ය සිතල,විඩා ගතිය,උගුරේ අපහසුතාව,වෙව්ලිම  හා ⁣සෙම ගතිය දක්නට ලැබේ. මෙය බොහෝදුරට නියුමෝනියා රෝග ලක්ෂණ වලට පොදු වන අතර,  සමහර අවස්ථාවන්හිදි වකුගඩු වලට හානි පමුණුවයි.


'''කොරෝනා වෛරසයේ දරුනු තත්වය'''

*නියුමෝනියාව
*වකුගඩු අක්‍රියතාවය
*මරණය 


'''දැනට පවතින ප්‍රතිකාර ⁣ලෙස''' - දියර වර්ග ලබාදිම, ශ්වසන අපහසුතා ඇති අය සදහා ඔක්සිජන් ප්‍රතිකාරය හා වේදනා නාශක ලබාදිම සිදුකරයි.පිරිසිදු ජලය හොදින් පානය කිරිමට ලබාදිම. හැකි තරම් විවේකය ලබා දිම.
{{Common cold}}
{{Viral systemic diseases}}

{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:වෛරස]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>3vrl5o6zb3rq36cjqqq8mu4dhyowmlf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සුළං තරංග</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91575</id>
    <revision>
      <id>795414</id>
      <parentid>740215</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alexis Jazz</username>
        <id>33650</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>universal replace: [[c:le:Wedge Video D Ramey Logan.ogv]] → [[c:le:Large waves from Hurricane Marie at the Wedge, Newport Beach, California Video D Ramey Logan.ogv]]: [[c:Special:PermanentLink/1234689896|FR1]] [[[c:User:Alexis Jazz/AJSBulkRename|AJSBulkRename]]]</comment>
      <origin>795414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1647" sha1="nwg69veu81rxn09udedge36jtnykmze" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=අප්‍රේල් 2025}}[[ගොනුව:Waves_in_pacifica_1.jpg|thumb|සාගර තරංග]]
[[ගොනුව:Mavericks_Surf_Contest_2010b.jpg|thumb|විශාල තරංග]]
[[File:Large waves from Hurricane Marie at the Wedge, Newport Beach, California Video D Ramey Logan.ogv|thumb|කැලිෆෝනියාවේ නිව්පෝර්ට් වෙරළ තීරයේ මාරි සුළි කුණාටුවෙන් ඇති වූ විශාල රළ පහරවල් පිළිබඳ වීඩියෝවක්.]]
'''සුළං තරංග''' හෝ '''සුළං උත්පාදනය කරන තරංග''' යනු [[තරල ගති විද්‍යාව|තරල ගතිකතාවයන්හි]] '''දී''' ජල පුශ්ඨය මත සිදුවන තරංගයි. සුළං තරංග නිසා ඇති [[සුළඟ|සුළං]] දිශාවට සම්බන්ධතා දුර ලෙස හඳුන්වනු ලබයි එහිදී, තරල පෘෂ්ඨය මත සුළං සාගරයේ තරංග ගොඩබිමට පැමිණීමට පෙර කි.මී. පෘථිවියේ සුළං තරංග කුඩා රැළි {{Convert|100|ft|m|abbr=on|order=flip}} ට වැඩි තරංග දක්වා විහිදේ ඉහළ සුළං වේගය, කාලසීමාව, ගෙන ඒම සහ ජල ගැඹුරෙන් සීමා වීම. 

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}{{Stub}}</text>
      <sha1>nwg69veu81rxn09udedge36jtnykmze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795415</id>
      <parentid>795414</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T11:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alexis Jazz</username>
        <id>33650</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>universal replace: [[c:le:Large waves from Hurricane Marie at the Wedge, Newport Beach, California Video D Ramey Logan.ogv]] → [[c:le:Large waves from Hurricane Marie at the Wedge, Newport Beach, California Video Don Ramey Logan.ogv]]: [[c:Special:PermanentLink/1234689896|FR1]] [[[c:User:Alexis Jazz/AJSBulkRename|AJSBulkRename]]]</comment>
      <origin>795415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1649" sha1="7s0uj6yxgm5y1volo1m35ptthijiwdy" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=අප්‍රේල් 2025}}[[ගොනුව:Waves_in_pacifica_1.jpg|thumb|සාගර තරංග]]
[[ගොනුව:Mavericks_Surf_Contest_2010b.jpg|thumb|විශාල තරංග]]
[[File:Large waves from Hurricane Marie at the Wedge, Newport Beach, California Video Don Ramey Logan.ogv|thumb|කැලිෆෝනියාවේ නිව්පෝර්ට් වෙරළ තීරයේ මාරි සුළි කුණාටුවෙන් ඇති වූ විශාල රළ පහරවල් පිළිබඳ වීඩියෝවක්.]]
'''සුළං තරංග''' හෝ '''සුළං උත්පාදනය කරන තරංග''' යනු [[තරල ගති විද්‍යාව|තරල ගතිකතාවයන්හි]] '''දී''' ජල පුශ්ඨය මත සිදුවන තරංගයි. සුළං තරංග නිසා ඇති [[සුළඟ|සුළං]] දිශාවට සම්බන්ධතා දුර ලෙස හඳුන්වනු ලබයි එහිදී, තරල පෘෂ්ඨය මත සුළං සාගරයේ තරංග ගොඩබිමට පැමිණීමට පෙර කි.මී. පෘථිවියේ සුළං තරංග කුඩා රැළි {{Convert|100|ft|m|abbr=on|order=flip}} ට වැඩි තරංග දක්වා විහිදේ ඉහළ සුළං වේගය, කාලසීමාව, ගෙන ඒම සහ ජල ගැඹුරෙන් සීමා වීම. 

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}{{Stub}}</text>
      <sha1>7s0uj6yxgm5y1volo1m35ptthijiwdy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:Botempa</title>
    <ns>3</ns>
    <id>175150</id>
    <revision>
      <id>795412</id>
      <parentid>792277</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Comment on පෙරදසුන පෙන්වන්න බොත්තම භාවිතා කිරීම පිළිබඳව (uw-preview)</comment>
      <origin>795412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="g9ep5cexdrf12267h77zovwtyeltm0u" xml:space="preserve">l

== පෙරදසුන පෙන්වන්න බොත්තම භාවිතා කිරීම පිළිබඳව ==
[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Thank you for [[Special:Contributions/Botempa|your contributions]] to Wikipedia. In the future, please use the [[Help:Show preview|preview]] button before you save your edit; this helps you find any errors you have made and prevents clogging up [[Special:Recentchanges|recent changes]] and the [[Help:Page history|page history]], as well as helping prevent [[Help:Edit conflict|edit conflicts]]. Below the edit box is a '''Show preview''' button. Pressing this will show you what the article will look like without actually saving it.  
[[File:Mediawiki-button-preview.png|thumb|center|760x760px|The ''Show preview'' button is right next to the ''Publish changes'' button and below the [[Help:Edit summary|edit summary]] field.]]

It is strongly recommended that you use this before saving. If you have any questions, contact the [[WP:HD|help desk]] for assistance.
Thank you. &lt;!-- Template:uw-preview --&gt; [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:41, 4 ජූලි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>g9ep5cexdrf12267h77zovwtyeltm0u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795413</id>
      <parentid>795412</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:44:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* පෙරදසුන පෙන්වන්න බොත්තම භාවිතා කිරීම පිළිබඳව */ Reply</comment>
      <origin>795413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1701" sha1="h21shrk986uo3r4mah5b5ete9nuiv6e" xml:space="preserve">l

== පෙරදසුන පෙන්වන්න බොත්තම භාවිතා කිරීම පිළිබඳව ==
[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Thank you for [[Special:Contributions/Botempa|your contributions]] to Wikipedia. In the future, please use the [[Help:Show preview|preview]] button before you save your edit; this helps you find any errors you have made and prevents clogging up [[Special:Recentchanges|recent changes]] and the [[Help:Page history|page history]], as well as helping prevent [[Help:Edit conflict|edit conflicts]]. Below the edit box is a '''Show preview''' button. Pressing this will show you what the article will look like without actually saving it.  
[[File:Mediawiki-button-preview.png|thumb|center|760x760px|The ''Show preview'' button is right next to the ''Publish changes'' button and below the [[Help:Edit summary|edit summary]] field.]]

It is strongly recommended that you use this before saving. If you have any questions, contact the [[WP:HD|help desk]] for assistance.
Thank you. &lt;!-- Template:uw-preview --&gt; [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:41, 4 ජූලි 2026 (යූටීසී)

:හරි මම එහෙම කරන්නම් ඉස්සරහට ස්තූතියි... ස්වයංමුරසංචාරය කොහොමද ගන්නේ? මේකේ බලතල එහෙම සුදුසුකම් කොහොමද කියලා කියන්න පුළුවන්ද ? කොච්චර සම්පූර්ණ කරන්න අවශ්‍යද?  [[User:Botempa|Botempa]] ([[User talk:Botempa|talk]]) 10:44, 4 ජූලි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>h21shrk986uo3r4mah5b5ete9nuiv6e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නොරො වෛරස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178777</id>
    <revision>
      <id>795378</id>
      <parentid>780848</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Botempa විසින් [[නොරො වයිරස්]] සිට [[නොරො වෛරස්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>780848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11614" sha1="bhuw0ok66vbrunn7ofbn741r7y3vvzo" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)|name=නොරෝ වයිරසය|synonym=ශීත කාලයේ වමනය&lt;ref name=NHS2018/&gt;|image=Norwalk.jpg|image_size=|alt=|caption=නෝර්වෝක් වෛරසයේ සම්ප්‍රේෂණ ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂ සටහන. සුදු තීරුව = 50 [[නැනෝමීටර|nm]]|pronounce=|specialty=[[හදිසි ප්‍රතිකාර]], [[ළමා රෝග]]|symptoms=[[පාචනය]], වමනය, බඩේ වේදනාව, [[හිසරදය]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|onset=නිරාවරණයෙන් පැය 12 සිට 48 දක්වා&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|duration=දින 1 සිට 3 දක්වා&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|causes=''නොරෝ වයිරසය''&lt;ref name=Yel2017/&gt;|risks=|diagnosis=රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව&lt;ref name=Yel2017/&gt;&lt;!-- &quot;වෛද්‍යවරුන් සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව නොරෝ වයිරස් ආසාදනය හඳුනා ගනී. තනි රෝගි සත්කාර සඳහා නොරො වයිරස් සඳහා රෝග විනිශ්චය පරීක්ෂණ පුළුල් ලෙස ලබා ගත නොහැකි වුවද, මහජන සෞඛ්‍ය ආයතන පැතිරී යාම විමර්ශනය කිරීමට රසායනාගාර පරීක්ෂණ භාවිතා කරයි.&quot; - from https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2018/infectious-diseases-related-to-travel/norovirus --&gt;|differential=|prevention=[[අත්-සේදීම]], දූෂිත පෘෂ්ඨයන් [[විෂබීජහරණය]]&lt;ref name=CDC2017Pre/&gt;|treatment=[[උපකාරක සත්කාර]] ([[අභ්‍යන්තර තරල]] හෝ ප්‍රමාණවත් තරල පානය කිරීම)&lt;ref name=CDC2017Tx/&gt;|medication=|prognosis=|frequency=වසරකට සිදුවීම් මිලියන 685 ක්&lt;ref name=CDC2017Glob/&gt;|deaths=වසරකට 200,000 ක්&lt;ref name=CDC2017Glob/&gt;&lt;ref name=GBD2017/&gt;}}

ශීත ඍතු වමනය දෝෂය ලෙසද හැඳින්වෙන නොරෝ වයිරසය, ආමාශයේ ආන්ත්‍රයික රෝග සඳහා ප්‍රධාන හේතුව වේ.&lt;ref name=&quot;NHS2018&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus (vomiting bug)|url=https://www.nhs.uk/conditions/norovirus/|website=nhs.uk|access-date=8 June 2018|date=2017-10-19|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143424/https://www.nhs.uk/conditions/norovirus/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus Worldwide|url=https://www.cdc.gov/norovirus/worldwide.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=15 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20181207142756/https://www.cdc.gov/norovirus/worldwide.html|archive-date=7 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ආසාදනය නිසා රුධිරය නොමැති [[පාචනය]], වමනය සහ බඩේ වේදනාව ඇති කරයි. [[උණ]] සහ [[හිසරදය]] ද ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus Symptoms|url=https://www.cdc.gov/norovirus/about/symptoms.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=24 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206210732/https://www.cdc.gov/norovirus/about/symptoms.html|archive-date=6 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් වෛරසයට නිරාවරණය වී පැය 12 සිට 48 දක්වා කාලය තුළ දිස්වන අතර බොහෝ අය දින 1 සිට 3 දක්වා කාලය තුළ සුවය ලබයි.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt; සංකූලතා දුර්ලභ වන නමුත් [[විජලනය]], විශේෂයෙන්ම කුඩා ළමුන්, වෘධ වැඩිහිටියන් සහ වෙනත් සෞඛ්ය ගැටළු ඇති පුද්ගලයින්ට සෑදිය හැක. &lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

[[වෛරස|වෛරසය]] සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නේ මල-මුඛ මාර්ගයෙනි.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|date=2017|page=269|url=https://books.google.ca/books?id=np6PDgAAQBAJ&amp;pg=PA269|archive-date=2017-12-29}}&lt;/ref&gt; මිනිසුන් දූෂිත ආහාර හෝ [[ජලය]] පරිභෝජනය කරන විට හෝ ආසාදිත පුද්ගලයෙකු සමඟ සෘජු සම්බන්ධතා පවත්වන විට මෙය සිදු විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ වමනය මගින් දූෂිත පෘෂ්ඨයන් හෝ වාතයේ අංශු හරහා ද එය පැතිර යා හැක.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ආහාර [[සනීපාරක්ෂාව]] සහ එකිනෙකාට සමීප ස්ථානවල ජීවත් වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; වෛද්‍යවරුන් සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව වෛරසය හඳුනා ගන්නා අතර, තහවුරු කිරීමේ පරීක්ෂණ දුර්ලභ වන අතර, මහජන සෞඛ්‍ය ආයතන වලින් රෝගය පැතිර යාමකදී ඒවා භාවිතා කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt;

නොරෝ වයිරසය වැළැක්වීම සඳහා අත් හොඳින් සේදීම සහ දූෂිත පෘෂ්ඨයන් විෂබීජහරණය කිරීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Preventing Norovirus Infection|url=https://www.cdc.gov/norovirus/preventing-infection.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=5 May 2017|archive-date=9 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209085135/https://www.cdc.gov/norovirus/preventing-infection.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඇල්කොහොල් මත පදනම් වූ අත් සනීපාරක්ෂක අතිරේක පියවරක් ලෙස භාවිතා කළ හැකි නමුත් අත් සේදීමට වඩා එය අඩු ඵලදායී වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot; /&gt; වෛරසය සඳහා එන්නතක් හෝ නිශ්චිත ප්‍රතිකාරයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.cdc.gov/norovirus/about/treatment.html|title=Norovirus - Treatment|publisher=CDC|access-date=29 December 2017|archive-date=22 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222151627/https://www.cdc.gov/norovirus/about/treatment.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කළමනාකරණයට ප්‍රමාණවත් තරල පානය කිරීම හෝ අභ්‍යන්තර තරල වැනි [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot; /&gt; කැෆේන් හෝ මධ්‍යසාර රහිත වෙනත් බීම වර්ග උදව් විය හැකි වුවද, [[මුඛ ප්‍රතිසජලන ළවණය|මුඛ ප්‍රතිජලනය කිරීමේ ද්‍රාවණයන්]] හොඳම තේරීම වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot; /&gt;

වසරකට මිලියන 685කට පමණ නොරෝ වයිරසය වැළඳී ඇති අතර, ලොව පුරා වයිරසය නිසා වසරකට මරණ 200,000ක් සිදුවේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;GBD2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=නොරො වයිරසයේ ගෝලීය බර සහ එන්නත් සංවර්ධනය සඳහා අපේක්ෂාවන්|url=https://www.cdc.gov/norovirus/downloads/global-burden-report.pdf|website=CDC|access-date=29 දෙසැම්බර් 2017|page=3|date=2015 අගෝස්තු|archive-date=29 දෙසැම්බර් 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171229231709/https://www.cdc.gov/norovirus/downloads/global-burden-report.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත]] හා [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට]] දෙකෙහිම පොදු ය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Nguyen GT, Phan K, Teng I, Pu J, Watanabe T | title = සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආමාශ ආන්ත්‍රයිටිස් රෝගීන් තුළ නොරො වයිරසයේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ ක්‍රමානුකූල සමාලෝචනයක් සහ මෙටා විශ්ලේෂණයක් (ඉංග්‍රීසි) | journal = Medicine | volume = 96 | issue = 40 | article-number = e8139 | date = October 2017 | pmid = 28984764 | pmc = 5738000 | doi = 10.1097/MD.0000000000008139 }}&lt;/ref&gt; වයස අවුරුදු පහට අඩු අය බොහෝ විට පීඩාවට පත් වන අතර, මෙම කණ්ඩායමේ මරණ 50,000 ක් පමණ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; නොරො වයිරස් ආසාදන ශීත මාසවලදී බහුලව දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; එය විශේෂයෙන් මිනිසුන් සමීපව ජීවත් වන ස්ථානවල බොහෝ විට පැතිරී යාමට හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; එක්සත් ජනපදයේ, සියලුම ආහාර මගින් බෝවන රෝග [[ආහාර මගින් වැලඳෙන රෝග|වලින්]] අඩකට පමණ වෛරසය වගකිව යුතුය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; 1968 දී පැතිරී යාමක් සිදු වූ ඔහියෝ හි නොර්වෝක් නගරය අනුව මෙම වෛරසය නම් කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Vesikari2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|editor-last=Damme|date=2021|location=Switzerland|pages=289-292|language=en|archive-date=2023-10-20}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==
&lt;references /&gt;
[[Category:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>bhuw0ok66vbrunn7ofbn741r7y3vvzo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795380</id>
      <parentid>795378</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11611" sha1="6mj0cfld8hjqn5mbgzljky3fevgxitf" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)|name=නොරෝ වයිරසය|synonym=ශීත කාලයේ වමනය&lt;ref name=NHS2018/&gt;|image=Norwalk.jpg|image_size=|alt=|caption=නෝර්වෝක් වෛරසයේ සම්ප්‍රේෂණ ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂ සටහන. සුදු තීරුව = 50 [[නැනෝමීටර|nm]]|pronounce=|specialty=[[හදිසි ප්‍රතිකාර]], [[ළමා රෝග]]|symptoms=[[පාචනය]], වමනය, බඩේ වේදනාව, [[හිසරදය]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|onset=නිරාවරණයෙන් පැය 12 සිට 48 දක්වා&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|duration=දින 1 සිට 3 දක්වා&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|causes=''නොරෝ වයිරසය''&lt;ref name=Yel2017/&gt;|risks=|diagnosis=රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව&lt;ref name=Yel2017/&gt;&lt;!-- &quot;වෛද්‍යවරුන් සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව නොරෝ වයිරස් ආසාදනය හඳුනා ගනී. තනි රෝගි සත්කාර සඳහා නොරො වයිරස් සඳහා රෝග විනිශ්චය පරීක්ෂණ පුළුල් ලෙස ලබා ගත නොහැකි වුවද, මහජන සෞඛ්‍ය ආයතන පැතිරී යාම විමර්ශනය කිරීමට රසායනාගාර පරීක්ෂණ භාවිතා කරයි.&quot; - from https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2018/infectious-diseases-related-to-travel/norovirus --&gt;|differential=|prevention=[[අත්-සේදීම]], දූෂිත පෘෂ්ඨයන් [[විෂබීජහරණය]]&lt;ref name=CDC2017Pre/&gt;|treatment=[[උපකාරක සත්කාර]] ([[අභ්‍යන්තර තරල]] හෝ ප්‍රමාණවත් තරල පානය කිරීම)&lt;ref name=CDC2017Tx/&gt;|medication=|prognosis=|frequency=වසරකට සිදුවීම් මිලියන 685 ක්&lt;ref name=CDC2017Glob/&gt;|deaths=වසරකට 200,000 ක්&lt;ref name=CDC2017Glob/&gt;&lt;ref name=GBD2017/&gt;}}

ශීත ඍතු වමනය දෝෂය ලෙසද හැඳින්වෙන නොරෝ වයිරසය, ආමාශයේ ආන්ත්‍රයික රෝග සඳහා ප්‍රධාන හේතුව වේ.&lt;ref name=&quot;NHS2018&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus (vomiting bug)|url=https://www.nhs.uk/conditions/norovirus/|website=nhs.uk|access-date=8 June 2018|date=2017-10-19|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143424/https://www.nhs.uk/conditions/norovirus/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus Worldwide|url=https://www.cdc.gov/norovirus/worldwide.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=15 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20181207142756/https://www.cdc.gov/norovirus/worldwide.html|archive-date=7 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ආසාදනය නිසා රුධිරය නොමැති [[පාචනය]], වමනය සහ බඩේ වේදනාව ඇති කරයි. [[උණ]] සහ [[හිසරදය]] ද ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus Symptoms|url=https://www.cdc.gov/norovirus/about/symptoms.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=24 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206210732/https://www.cdc.gov/norovirus/about/symptoms.html|archive-date=6 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් වෛරසයට නිරාවරණය වී පැය 12 සිට 48 දක්වා කාලය තුළ දිස්වන අතර බොහෝ අය දින 1 සිට 3 දක්වා කාලය තුළ සුවය ලබයි.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt; සංකූලතා දුර්ලභ වන නමුත් [[විජලනය]], විශේෂයෙන්ම කුඩා ළමුන්, වෘධ වැඩිහිටියන් සහ වෙනත් සෞඛ්ය ගැටළු ඇති පුද්ගලයින්ට සෑදිය හැක. &lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

[[වෛරස|වෛරසය]] සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නේ මල-මුඛ මාර්ගයෙනි.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|date=2017|page=269|url=https://books.google.ca/books?id=np6PDgAAQBAJ&amp;pg=PA269|archive-date=2017-12-29}}&lt;/ref&gt; මිනිසුන් දූෂිත ආහාර හෝ [[ජලය]] පරිභෝජනය කරන විට හෝ ආසාදිත පුද්ගලයෙකු සමඟ සෘජු සම්බන්ධතා පවත්වන විට මෙය සිදු විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ වමනය මගින් දූෂිත පෘෂ්ඨයන් හෝ වාතයේ අංශු හරහා ද එය පැතිර යා හැක.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ආහාර [[සනීපාරක්ෂාව]] සහ එකිනෙකාට සමීප ස්ථානවල ජීවත් වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; වෛද්‍යවරුන් සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව වෛරසය හඳුනා ගන්නා අතර, තහවුරු කිරීමේ පරීක්ෂණ දුර්ලභ වන අතර, මහජන සෞඛ්‍ය ආයතන වලින් රෝගය පැතිර යාමකදී ඒවා භාවිතා කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt;

නොරෝ වෛරසය වැළැක්වීම සඳහා අත් හොඳින් සේදීම සහ දූෂිත පෘෂ්ඨයන් විෂබීජහරණය කිරීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Preventing Norovirus Infection|url=https://www.cdc.gov/norovirus/preventing-infection.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=5 May 2017|archive-date=9 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209085135/https://www.cdc.gov/norovirus/preventing-infection.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඇල්කොහොල් මත පදනම් වූ අත් සනීපාරක්ෂක අතිරේක පියවරක් ලෙස භාවිතා කළ හැකි නමුත් අත් සේදීමට වඩා එය අඩු ඵලදායී වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot; /&gt; වෛරසය සඳහා එන්නතක් හෝ නිශ්චිත ප්‍රතිකාරයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.cdc.gov/norovirus/about/treatment.html|title=Norovirus - Treatment|publisher=CDC|access-date=29 December 2017|archive-date=22 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222151627/https://www.cdc.gov/norovirus/about/treatment.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කළමනාකරණයට ප්‍රමාණවත් තරල පානය කිරීම හෝ අභ්‍යන්තර තරල වැනි [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot; /&gt; කැෆේන් හෝ මධ්‍යසාර රහිත වෙනත් බීම වර්ග උදව් විය හැකි වුවද, [[මුඛ ප්‍රතිසජලන ළවණය|මුඛ ප්‍රතිජලනය කිරීමේ ද්‍රාවණයන්]] හොඳම තේරීම වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot; /&gt;

වසරකට මිලියන 685කට පමණ නොරෝ වයිරසය වැළඳී ඇති අතර, ලොව පුරා වයිරසය නිසා වසරකට මරණ 200,000ක් සිදුවේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;GBD2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=නොරො වයිරසයේ ගෝලීය බර සහ එන්නත් සංවර්ධනය සඳහා අපේක්ෂාවන්|url=https://www.cdc.gov/norovirus/downloads/global-burden-report.pdf|website=CDC|access-date=29 දෙසැම්බර් 2017|page=3|date=2015 අගෝස්තු|archive-date=29 දෙසැම්බර් 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171229231709/https://www.cdc.gov/norovirus/downloads/global-burden-report.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත]] හා [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට]] දෙකෙහිම පොදු ය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Nguyen GT, Phan K, Teng I, Pu J, Watanabe T | title = සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආමාශ ආන්ත්‍රයිටිස් රෝගීන් තුළ නොරො වයිරසයේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ ක්‍රමානුකූල සමාලෝචනයක් සහ මෙටා විශ්ලේෂණයක් (ඉංග්‍රීසි) | journal = Medicine | volume = 96 | issue = 40 | article-number = e8139 | date = October 2017 | pmid = 28984764 | pmc = 5738000 | doi = 10.1097/MD.0000000000008139 }}&lt;/ref&gt; වයස අවුරුදු පහට අඩු අය බොහෝ විට පීඩාවට පත් වන අතර, මෙම කණ්ඩායමේ මරණ 50,000 ක් පමණ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; නොරො වයිරස් ආසාදන ශීත මාසවලදී බහුලව දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; එය විශේෂයෙන් මිනිසුන් සමීපව ජීවත් වන ස්ථානවල බොහෝ විට පැතිරී යාමට හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; එක්සත් ජනපදයේ, සියලුම ආහාර මගින් බෝවන රෝග [[ආහාර මගින් වැලඳෙන රෝග|වලින්]] අඩකට පමණ වෛරසය වගකිව යුතුය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; 1968 දී පැතිරී යාමක් සිදු වූ ඔහියෝ හි නොර්වෝක් නගරය අනුව මෙම වෛරසය නම් කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Vesikari2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|editor-last=Damme|date=2021|location=Switzerland|pages=289-292|language=en|archive-date=2023-10-20}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==
&lt;references /&gt;
[[Category:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>6mj0cfld8hjqn5mbgzljky3fevgxitf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795381</id>
      <parentid>795380</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:34:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11605" sha1="nksfxj07v5e8zipm65zvolxgin5w7ly" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)|name=නොරෝ වයිරසය|synonym=ශීත කාලයේ වමනය&lt;ref name=NHS2018/&gt;|image=Norwalk.jpg|image_size=|alt=|caption=නෝර්වෝක් වෛරසයේ සම්ප්‍රේෂණ ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂ සටහන. සුදු තීරුව = 50 [[නැනෝමීටර|nm]]|pronounce=|specialty=[[හදිසි ප්‍රතිකාර]], [[ළමා රෝග]]|symptoms=[[පාචනය]], වමනය, බඩේ වේදනාව, [[හිසරදය]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|onset=නිරාවරණයෙන් පැය 12 සිට 48 දක්වා&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|duration=දින 1 සිට 3 දක්වා&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;|causes=''නොරෝ වයිරසය''&lt;ref name=Yel2017/&gt;|risks=|diagnosis=රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව&lt;ref name=Yel2017/&gt;&lt;!-- &quot;වෛද්‍යවරුන් සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව නොරෝ වයිරස් ආසාදනය හඳුනා ගනී. තනි රෝගි සත්කාර සඳහා නොරො වයිරස් සඳහා රෝග විනිශ්චය පරීක්ෂණ පුළුල් ලෙස ලබා ගත නොහැකි වුවද, මහජන සෞඛ්‍ය ආයතන පැතිරී යාම විමර්ශනය කිරීමට රසායනාගාර පරීක්ෂණ භාවිතා කරයි.&quot; - from https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2018/infectious-diseases-related-to-travel/norovirus --&gt;|differential=|prevention=[[අත්-සේදීම]], දූෂිත පෘෂ්ඨයන් [[විෂබීජහරණය]]&lt;ref name=CDC2017Pre/&gt;|treatment=[[උපකාරක සත්කාර]] ([[අභ්‍යන්තර තරල]] හෝ ප්‍රමාණවත් තරල පානය කිරීම)&lt;ref name=CDC2017Tx/&gt;|medication=|prognosis=|frequency=වසරකට සිදුවීම් මිලියන 685 ක්&lt;ref name=CDC2017Glob/&gt;|deaths=වසරකට 200,000 ක්&lt;ref name=CDC2017Glob/&gt;&lt;ref name=GBD2017/&gt;}}

ශීත ඍතු වමනය දෝෂය ලෙසද හැඳින්වෙන නොරෝ වයිරසය, ආමාශයේ ආන්ත්‍රයික රෝග සඳහා ප්‍රධාන හේතුව වේ.&lt;ref name=&quot;NHS2018&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus (vomiting bug)|url=https://www.nhs.uk/conditions/norovirus/|website=nhs.uk|access-date=8 June 2018|date=2017-10-19|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143424/https://www.nhs.uk/conditions/norovirus/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus Worldwide|url=https://www.cdc.gov/norovirus/worldwide.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=15 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20181207142756/https://www.cdc.gov/norovirus/worldwide.html|archive-date=7 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ආසාදනය නිසා රුධිරය නොමැති [[පාචනය]], වමනය සහ බඩේ වේදනාව ඇති කරයි. [[උණ]] සහ [[හිසරදය]] ද ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Norovirus Symptoms|url=https://www.cdc.gov/norovirus/about/symptoms.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=24 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206210732/https://www.cdc.gov/norovirus/about/symptoms.html|archive-date=6 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් වෛරසයට නිරාවරණය වී පැය 12 සිට 48 දක්වා කාලය තුළ දිස්වන අතර බොහෝ අය දින 1 සිට 3 දක්වා කාලය තුළ සුවය ලබයි.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt; සංකූලතා දුර්ලභ වන නමුත් [[විජලනය]], විශේෂයෙන්ම කුඩා ළමුන්, වෘධ වැඩිහිටියන් සහ වෙනත් සෞඛ්ය ගැටළු ඇති පුද්ගලයින්ට සෑදිය හැක. &lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

[[වෛරස|වෛරසය]] සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නේ මල-මුඛ මාර්ගයෙනි.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|date=2017|page=269|url=https://books.google.ca/books?id=np6PDgAAQBAJ&amp;pg=PA269|archive-date=2017-12-29}}&lt;/ref&gt; මිනිසුන් දූෂිත ආහාර හෝ [[ජලය]] පරිභෝජනය කරන විට හෝ ආසාදිත පුද්ගලයෙකු සමඟ සෘජු සම්බන්ධතා පවත්වන විට මෙය සිදු විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ වමනය මගින් දූෂිත පෘෂ්ඨයන් හෝ වාතයේ අංශු හරහා ද එය පැතිර යා හැක.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ආහාර [[සනීපාරක්ෂාව]] සහ එකිනෙකාට සමීප ස්ථානවල ජීවත් වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; වෛද්‍යවරුන් සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව වෛරසය හඳුනා ගන්නා අතර, තහවුරු කිරීමේ පරීක්ෂණ දුර්ලභ වන අතර, මහජන සෞඛ්‍ය ආයතන වලින් රෝගය පැතිර යාමකදී ඒවා භාවිතා කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt;

නොරෝ වෛරසය වැළැක්වීම සඳහා අත් හොඳින් සේදීම සහ දූෂිත පෘෂ්ඨයන් විෂබීජහරණය කිරීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Preventing Norovirus Infection|url=https://www.cdc.gov/norovirus/preventing-infection.html|website=CDC|access-date=29 December 2017|language=en-us|date=5 May 2017|archive-date=9 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209085135/https://www.cdc.gov/norovirus/preventing-infection.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඇල්කොහොල් මත පදනම් වූ අත් සනීපාරක්ෂක අතිරේක පියවරක් ලෙස භාවිතා කළ හැකි නමුත් අත් සේදීමට වඩා එය අඩු ඵලදායී වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot; /&gt; වෛරසය සඳහා එන්නතක් හෝ නිශ්චිත ප්‍රතිකාරයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;CDC2017Pre&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.cdc.gov/norovirus/about/treatment.html|title=Norovirus - Treatment|publisher=CDC|access-date=29 December 2017|archive-date=22 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222151627/https://www.cdc.gov/norovirus/about/treatment.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කළමනාකරණයට ප්‍රමාණවත් තරල පානය කිරීම හෝ අභ්‍යන්තර තරල වැනි [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot; /&gt; කැෆේන් හෝ මධ්‍යසාර රහිත වෙනත් බීම වර්ග උදව් විය හැකි වුවද, [[මුඛ ප්‍රතිසජලන ළවණය|මුඛ ප්‍රතිජලනය කිරීමේ ද්‍රාවණයන්]] හොඳම තේරීම වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Tx&quot; /&gt;

වසරකට මිලියන 685කට පමණ නොරෝ වෛරසය වැළඳී ඇති අතර, ලොව පුරා වෛරසය නිසා වසරකට මරණ 200,000ක් සිදුවේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;GBD2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=නොරො වයිරසයේ ගෝලීය බර සහ එන්නත් සංවර්ධනය සඳහා අපේක්ෂාවන්|url=https://www.cdc.gov/norovirus/downloads/global-burden-report.pdf|website=CDC|access-date=29 දෙසැම්බර් 2017|page=3|date=2015 අගෝස්තු|archive-date=29 දෙසැම්බර් 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171229231709/https://www.cdc.gov/norovirus/downloads/global-burden-report.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත]] හා [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට]] දෙකෙහිම පොදු ය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Nguyen GT, Phan K, Teng I, Pu J, Watanabe T | title = සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආමාශ ආන්ත්‍රයිටිස් රෝගීන් තුළ නොරො වයිරසයේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ ක්‍රමානුකූල සමාලෝචනයක් සහ මෙටා විශ්ලේෂණයක් (ඉංග්‍රීසි) | journal = Medicine | volume = 96 | issue = 40 | article-number = e8139 | date = October 2017 | pmid = 28984764 | pmc = 5738000 | doi = 10.1097/MD.0000000000008139 }}&lt;/ref&gt; වයස අවුරුදු පහට අඩු අය බොහෝ විට පීඩාවට පත් වන අතර, මෙම කණ්ඩායමේ මරණ 50,000 ක් පමණ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; නොරො වයිරස් ආසාදන ශීත මාසවලදී බහුලව දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;CDC2017Glob&quot; /&gt; එය විශේෂයෙන් මිනිසුන් සමීපව ජීවත් වන ස්ථානවල බොහෝ විට පැතිරී යාමට හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; එක්සත් ජනපදයේ, සියලුම ආහාර මගින් බෝවන රෝග [[ආහාර මගින් වැලඳෙන රෝග|වලින්]] අඩකට පමණ වෛරසය වගකිව යුතුය.&lt;ref name=&quot;Yel2017&quot; /&gt; 1968 දී පැතිරී යාමක් සිදු වූ ඔහියෝ හි නොර්වෝක් නගරය අනුව මෙම වෛරසය නම් කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Vesikari2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|editor-last=Damme|date=2021|location=Switzerland|pages=289-292|language=en|archive-date=2023-10-20}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==
&lt;references /&gt;
[[Category:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>nksfxj07v5e8zipm65zvolxgin5w7ly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:ඔකපතන මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය</title>
    <ns>1</ns>
    <id>185016</id>
    <revision>
      <id>795393</id>
      <parentid>795115</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38142-69</username>
        <id>79814</id>
      </contributor>
      <comment>/* මකාදැමීම් යෝජනාව අභියෝගයට ලක්කිරීම */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>795393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="547" sha1="9ug7xeg2qopfwzic6tkrnh9ghc9ly7j" xml:space="preserve">== මකාදැමීම් යෝජනාව අභියෝගයට ලක්කිරීම ==

මකන්න එපා!

== Article delete &amp; admin lock ==

Hi @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], can you please delete this article and admin lock this article from ever being created. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:22, 1 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

== මකාදැමීම් යෝජනාව අභියෝගයට ලක්කිරීම ==

The content here is accurate and highly usedul</text>
      <sha1>9ug7xeg2qopfwzic6tkrnh9ghc9ly7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හැන්ටා වෛරස් ආසාදනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194276</id>
    <revision>
      <id>795372</id>
      <parentid>790829</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:30:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Botempa විසින් [[හැන්ටා වයිරස් ආසාදනය]] සිට [[හැන්ටා වෛරස් ආසාදනය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>790829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8690" sha1="sg1xb8238cuxmmi7kb3o15nszx1k4x2" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =
|synonym          =හැන්ටාවයිරස්, හැන්ටාවයිරස රෝගය, හැන්ටාවයිරස සහලක්ෂණය
|image            =Sigmodon hispidus1.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =කපු මීයා, ''[[Sigmodon hispidus]]'' හැන්ටාවයිරස වාහකයකු වන අතර, ග්‍රාමීය සහ ගැමිරික ප්‍රදේශවල මානව වාසභූමි වෙත පැමිණීම නිසා මිනිසුන්ට තර්ජනයක් බවට පත්ව ඇත.
|pronounce        =
|specialty        =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]]
|symptoms         ='''HFRS''':  හිසරදය, උදරයේ වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, රුධිර වහනය, [[වෘක්ක අකරණිය]]&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;br&gt;'''HPS''': විඩාබර ගතිය, උණ, [[පේශී වේදනාව]], කැස්ස, [[හුස්මගැනීමේ අපහසුව]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|onset            =නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|duration         =
|causes           =[[‍කෘන්තකයන්]] මඟින් පැතිරෙන ''[[ඕර්තොහැන්ටාවයිරස්]]''&lt;ref name=Av2019/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|differential     =
|prevention       =කෘන්තකයන් පාලනය&lt;ref name=Av2019/&gt;
|treatment        =[[රෝග ලාක්ෂණික ප්‍රතිකාරකරණය|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Av2019/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =HFRS වර්ෂයකට සිද්ධීන් 100,000 පමණ, HPS &lt; වර්ෂයකට සිද්ධීන් 50 පමණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|deaths           =HFRS 1% සිට 12% දක්වා, HPS 40%&lt;ref name=Av2019/&gt;&lt;ref name=Lang2026/&gt;
}}

'''හැන්ටාවයිරස් ආසාදනය''' හේතුවෙන් රක්තපාත උණ සමඟ වකුගඩු සින්ඩ්‍රෝමය (HFRS) සහ [[හැන්ටා වයිරස පුඵ්ඵුසීය සින්ඩ්‍රෝමය|හැන්ටාවයිරස් පෙනහළු සින්ඩ්‍රෝමය]] (HPS) ඇතුළු රෝග ගණනාවක් ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/|website=www.cdc.gov|access-date=25 March 2021|language=en-us|date=9 September 2020|archive-date=8 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208162849/http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hanta/hps/noframes/phys/virology.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HFRS හි රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් හිසරදය, උදර වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, ලේ ගැලීම සහ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=29 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=16 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116234245/https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HPS හි රෝග ලක්ෂණ අතරට තෙහෙට්ටුව, උණ, [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]], කැස්ස සහ [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව|හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Signs &amp; Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා කාලය තුළය.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

HFPS පැරණි ලෝක හැන්ටාවයිරස නිසා ඇති වන අතර HPS නව ලෝක හැන්ටාවයිරස නිසා ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot; /&gt; විශේෂිත හැන්ටාවයිරස 28 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් තුළ රෝග ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M|date=2019|title=Hantavirus infections.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|journal=Clin Microbiol Infect|volume=21S|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291|pmid=24750436|access-date=21 April 2020|doi-access=free|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021210139/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මීයන්ගේ මළපහ මගින් දූෂිත වාතය ආශ්වාස කරන විට මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝගයේ ආකාර දෙකෙහිම පවතින යාන්ත්‍රණය වන්නේ අඩු රුධිර පට්ටිකා සහ කාන්දු වන රුධිර වාහිනී ය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය රුධිර පරීක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන වශයෙන් [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; මෙයට ඔක්සිජන් චිකිත්සාව, යාන්ත්‍රික වාතනය, රුධිර කාන්දුකරණය හෝ පට්ටිකා පාරවිලයන ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS මුල් අවධියේදී රිබාවිරින් ලබා දෙන්නේ නම් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS සමඟ මරණ අවදානම 1% සිට 12% දක්වා වන අතර HPS සමඟ 40% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first=Katharine|title=Hantavirus: What you need to know|journal=BMJ|date=7 May 2026|volume=393|pages=s877|doi=10.1136/bmj.s877}}&lt;/ref&gt;

වසරකට HFRS රෝගීන් 10,000 සිට 100,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා ව අ අතර, 1993 දී එය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට HPS රෝගීන් 1,000 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත &lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; හැන්ටා වයිරස් ආසාදන යැයි විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පිළිබඳ විස්තර ක්‍රි.ව. 1000 පමණ දක්වා දිවෙන අතර, පළමු තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 1950 ගණන්වල හමුවිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, රෝගය ඇති කරන වෛරසය පිළිබඳ සොයාගැනුණේ[[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] හන්ටන් ගංගා ප්‍රදේශයෙන් 1976 දී  පමණ ය. 

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]

[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>sg1xb8238cuxmmi7kb3o15nszx1k4x2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795374</id>
      <parentid>795372</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8688" sha1="emrecfp5rn2gqeljyllnin8mt8wju3z" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =
|synonym          =හැන්ටාවයිරස්, හැන්ටාවයිරස රෝගය, හැන්ටාවයිරස සහලක්ෂණය
|image            =Sigmodon hispidus1.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =කපු මීයා, ''[[Sigmodon hispidus]]'' හැන්ටාවයිරස වාහකයකු වන අතර, ග්‍රාමීය සහ ගැමිරික ප්‍රදේශවල මානව වාසභූමි වෙත පැමිණීම නිසා මිනිසුන්ට තර්ජනයක් බවට පත්ව ඇත.
|pronounce        =
|specialty        =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]]
|symptoms         ='''HFRS''':  හිසරදය, උදරයේ වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, රුධිර වහනය, [[වෘක්ක අකරණිය]]&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;br&gt;'''HPS''': විඩාබර ගතිය, උණ, [[පේශී වේදනාව]], කැස්ස, [[හුස්මගැනීමේ අපහසුව]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|onset            =නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|duration         =
|causes           =[[‍කෘන්තකයන්]] මඟින් පැතිරෙන ''[[ඕර්තොහැන්ටාවයිරස්]]''&lt;ref name=Av2019/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|differential     =
|prevention       =කෘන්තකයන් පාලනය&lt;ref name=Av2019/&gt;
|treatment        =[[රෝග ලාක්ෂණික ප්‍රතිකාරකරණය|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Av2019/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =HFRS වර්ෂයකට සිද්ධීන් 100,000 පමණ, HPS &lt; වර්ෂයකට සිද්ධීන් 50 පමණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|deaths           =HFRS 1% සිට 12% දක්වා, HPS 40%&lt;ref name=Av2019/&gt;&lt;ref name=Lang2026/&gt;
}}

'''හැන්ටාවයිරස් ආසාදනය''' හේතුවෙන් රක්තපාත උණ සමඟ වකුගඩු සින්ඩ්‍රෝමය (HFRS) සහ [[හැන්ටා වයිරස පුඵ්ඵුසීය සින්ඩ්‍රෝමය|හැන්ටාවයිරස් පෙනහළු සින්ඩ්‍රෝමය]] (HPS) ඇතුළු රෝග ගණනාවක් ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/|website=www.cdc.gov|access-date=25 March 2021|language=en-us|date=9 September 2020|archive-date=8 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208162849/http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hanta/hps/noframes/phys/virology.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HFRS හි රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් හිසරදය, උදර වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, ලේ ගැලීම සහ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=29 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=16 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116234245/https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HPS හි රෝග ලක්ෂණ අතරට තෙහෙට්ටුව, උණ, [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]], කැස්ස සහ [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව|හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Signs &amp; Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා කාලය තුළය.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

HFPS පැරණි ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වන අතර HPS නව ලෝක හැන්ටාවයිරස නිසා ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot; /&gt; විශේෂිත හැන්ටාවයිරස 28 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් තුළ රෝග ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M|date=2019|title=Hantavirus infections.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|journal=Clin Microbiol Infect|volume=21S|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291|pmid=24750436|access-date=21 April 2020|doi-access=free|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021210139/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මීයන්ගේ මළපහ මගින් දූෂිත වාතය ආශ්වාස කරන විට මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝගයේ ආකාර දෙකෙහිම පවතින යාන්ත්‍රණය වන්නේ අඩු රුධිර පට්ටිකා සහ කාන්දු වන රුධිර වාහිනී ය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය රුධිර පරීක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන වශයෙන් [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; මෙයට ඔක්සිජන් චිකිත්සාව, යාන්ත්‍රික වාතනය, රුධිර කාන්දුකරණය හෝ පට්ටිකා පාරවිලයන ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS මුල් අවධියේදී රිබාවිරින් ලබා දෙන්නේ නම් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS සමඟ මරණ අවදානම 1% සිට 12% දක්වා වන අතර HPS සමඟ 40% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first=Katharine|title=Hantavirus: What you need to know|journal=BMJ|date=7 May 2026|volume=393|pages=s877|doi=10.1136/bmj.s877}}&lt;/ref&gt;

වසරකට HFRS රෝගීන් 10,000 සිට 100,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා ව අ අතර, 1993 දී එය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට HPS රෝගීන් 1,000 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත &lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; හැන්ටා වයිරස් ආසාදන යැයි විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පිළිබඳ විස්තර ක්‍රි.ව. 1000 පමණ දක්වා දිවෙන අතර, පළමු තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 1950 ගණන්වල හමුවිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, රෝගය ඇති කරන වෛරසය පිළිබඳ සොයාගැනුණේ[[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] හන්ටන් ගංගා ප්‍රදේශයෙන් 1976 දී  පමණ ය. 

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]

[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>emrecfp5rn2gqeljyllnin8mt8wju3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795375</id>
      <parentid>795374</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8686" sha1="hs57d5ordq6ea2izdx5gj0pvunvp01b" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =
|synonym          =හැන්ටාවයිරස්, හැන්ටාවයිරස රෝගය, හැන්ටාවයිරස සහලක්ෂණය
|image            =Sigmodon hispidus1.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =කපු මීයා, ''[[Sigmodon hispidus]]'' හැන්ටාවයිරස වාහකයකු වන අතර, ග්‍රාමීය සහ ගැමිරික ප්‍රදේශවල මානව වාසභූමි වෙත පැමිණීම නිසා මිනිසුන්ට තර්ජනයක් බවට පත්ව ඇත.
|pronounce        =
|specialty        =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]]
|symptoms         ='''HFRS''':  හිසරදය, උදරයේ වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, රුධිර වහනය, [[වෘක්ක අකරණිය]]&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;br&gt;'''HPS''': විඩාබර ගතිය, උණ, [[පේශී වේදනාව]], කැස්ස, [[හුස්මගැනීමේ අපහසුව]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|onset            =නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|duration         =
|causes           =[[‍කෘන්තකයන්]] මඟින් පැතිරෙන ''[[ඕර්තොහැන්ටාවයිරස්]]''&lt;ref name=Av2019/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|differential     =
|prevention       =කෘන්තකයන් පාලනය&lt;ref name=Av2019/&gt;
|treatment        =[[රෝග ලාක්ෂණික ප්‍රතිකාරකරණය|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Av2019/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =HFRS වර්ෂයකට සිද්ධීන් 100,000 පමණ, HPS &lt; වර්ෂයකට සිද්ධීන් 50 පමණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|deaths           =HFRS 1% සිට 12% දක්වා, HPS 40%&lt;ref name=Av2019/&gt;&lt;ref name=Lang2026/&gt;
}}

'''හැන්ටාවයිරස් ආසාදනය''' හේතුවෙන් රක්තපාත උණ සමඟ වකුගඩු සින්ඩ්‍රෝමය (HFRS) සහ [[හැන්ටා වයිරස පුඵ්ඵුසීය සින්ඩ්‍රෝමය|හැන්ටාවයිරස් පෙනහළු සින්ඩ්‍රෝමය]] (HPS) ඇතුළු රෝග ගණනාවක් ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/|website=www.cdc.gov|access-date=25 March 2021|language=en-us|date=9 September 2020|archive-date=8 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208162849/http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hanta/hps/noframes/phys/virology.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HFRS හි රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් හිසරදය, උදර වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, ලේ ගැලීම සහ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=29 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=16 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116234245/https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HPS හි රෝග ලක්ෂණ අතරට තෙහෙට්ටුව, උණ, [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]], කැස්ස සහ [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව|හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Signs &amp; Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා කාලය තුළය.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

HFPS පැරණි ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වන අතර HPS නව ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot; /&gt; විශේෂිත හැන්ටාවයිරස 28 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් තුළ රෝග ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M|date=2019|title=Hantavirus infections.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|journal=Clin Microbiol Infect|volume=21S|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291|pmid=24750436|access-date=21 April 2020|doi-access=free|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021210139/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මීයන්ගේ මළපහ මගින් දූෂිත වාතය ආශ්වාස කරන විට මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝගයේ ආකාර දෙකෙහිම පවතින යාන්ත්‍රණය වන්නේ අඩු රුධිර පට්ටිකා සහ කාන්දු වන රුධිර වාහිනී ය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය රුධිර පරීක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන වශයෙන් [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; මෙයට ඔක්සිජන් චිකිත්සාව, යාන්ත්‍රික වාතනය, රුධිර කාන්දුකරණය හෝ පට්ටිකා පාරවිලයන ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS මුල් අවධියේදී රිබාවිරින් ලබා දෙන්නේ නම් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS සමඟ මරණ අවදානම 1% සිට 12% දක්වා වන අතර HPS සමඟ 40% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first=Katharine|title=Hantavirus: What you need to know|journal=BMJ|date=7 May 2026|volume=393|pages=s877|doi=10.1136/bmj.s877}}&lt;/ref&gt;

වසරකට HFRS රෝගීන් 10,000 සිට 100,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා ව අ අතර, 1993 දී එය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට HPS රෝගීන් 1,000 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත &lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; හැන්ටා වයිරස් ආසාදන යැයි විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පිළිබඳ විස්තර ක්‍රි.ව. 1000 පමණ දක්වා දිවෙන අතර, පළමු තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 1950 ගණන්වල හමුවිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, රෝගය ඇති කරන වෛරසය පිළිබඳ සොයාගැනුණේ[[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] හන්ටන් ගංගා ප්‍රදේශයෙන් 1976 දී  පමණ ය. 

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]

[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>hs57d5ordq6ea2izdx5gj0pvunvp01b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795376</id>
      <parentid>795375</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:32:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8685" sha1="e85iuxhy7kk6ju2egplkcam6o7dsatd" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =
|synonym          =හැන්ටාවයිරස්, හැන්ටාවයිරස රෝගය, හැන්ටාවයිරස සහලක්ෂණය
|image            =Sigmodon hispidus1.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =කපු මීයා, ''[[Sigmodon hispidus]]'' හැන්ටාවයිරස වාහකයකු වන අතර, ග්‍රාමීය සහ ගැමිරික ප්‍රදේශවල මානව වාසභූමි වෙත පැමිණීම නිසා මිනිසුන්ට තර්ජනයක් බවට පත්ව ඇත.
|pronounce        =
|specialty        =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]]
|symptoms         ='''HFRS''':  හිසරදය, උදරයේ වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, රුධිර වහනය, [[වෘක්ක අකරණිය]]&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;br&gt;'''HPS''': විඩාබර ගතිය, උණ, [[පේශී වේදනාව]], කැස්ස, [[හුස්මගැනීමේ අපහසුව]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|onset            =නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|duration         =
|causes           =[[‍කෘන්තකයන්]] මඟින් පැතිරෙන ''[[ඕර්තොහැන්ටාවයිරස්]]''&lt;ref name=Av2019/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|differential     =
|prevention       =කෘන්තකයන් පාලනය&lt;ref name=Av2019/&gt;
|treatment        =[[රෝග ලාක්ෂණික ප්‍රතිකාරකරණය|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Av2019/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =HFRS වර්ෂයකට සිද්ධීන් 100,000 පමණ, HPS &lt; වර්ෂයකට සිද්ධීන් 50 පමණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|deaths           =HFRS 1% සිට 12% දක්වා, HPS 40%&lt;ref name=Av2019/&gt;&lt;ref name=Lang2026/&gt;
}}

'''හැන්ටාවයිරස් ආසාදනය''' හේතුවෙන් රක්තපාත උණ සමඟ වකුගඩු සින්ඩ්‍රෝමය (HFRS) සහ [[හැන්ටා වයිරස පුඵ්ඵුසීය සින්ඩ්‍රෝමය|හැන්ටාවයිරස් පෙනහළු සින්ඩ්‍රෝමය]] (HPS) ඇතුළු රෝග ගණනාවක් ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/|website=www.cdc.gov|access-date=25 March 2021|language=en-us|date=9 September 2020|archive-date=8 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208162849/http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hanta/hps/noframes/phys/virology.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HFRS හි රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් හිසරදය, උදර වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, ලේ ගැලීම සහ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=29 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=16 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116234245/https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HPS හි රෝග ලක්ෂණ අතරට තෙහෙට්ටුව, උණ, [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]], කැස්ස සහ [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව|හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Signs &amp; Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා කාලය තුළය.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

HFPS පැරණි ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වන අතර HPS නව ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot; /&gt; විශේෂිත හැන්ටාවයිරස 28 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් තුළ රෝග ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M|date=2019|title=Hantavirus infections.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|journal=Clin Microbiol Infect|volume=21S|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291|pmid=24750436|access-date=21 April 2020|doi-access=free|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021210139/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මීයන්ගේ මළපහ මගින් දූෂිත වාතය ආශ්වාස කරන විට මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝගයේ ආකාර දෙකෙහිම පවතින යාන්ත්‍රණය වන්නේ අඩු රුධිර පට්ටිකා සහ කාන්දු වන රුධිර වාහිනී ය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය රුධිර පරීක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන වශයෙන් [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; මෙයට ඔක්සිජන් චිකිත්සාව, යාන්ත්‍රික වාතනය, රුධිර කාන්දුකරණය හෝ පට්ටිකා පාරවිලයන ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS මුල් අවධියේදී රිබාවිරින් ලබා දෙන්නේ නම් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS සමඟ මරණ අවදානම 1% සිට 12% දක්වා වන අතර HPS සමඟ 40% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first=Katharine|title=Hantavirus: What you need to know|journal=BMJ|date=7 May 2026|volume=393|pages=s877|doi=10.1136/bmj.s877}}&lt;/ref&gt;

වසරකට HFRS රෝගීන් 10,000 සිට 100,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා වූ අතර, 1993 දී එය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට HPS රෝගීන් 1,000 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත &lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; හැන්ටා වයිරස් ආසාදන යැයි විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පිළිබඳ විස්තර ක්‍රි.ව. 1000 පමණ දක්වා දිවෙන අතර, පළමු තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 1950 ගණන්වල හමුවිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, රෝගය ඇති කරන වෛරසය පිළිබඳ සොයාගැනුණේ[[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] හන්ටන් ගංගා ප්‍රදේශයෙන් 1976 දී  පමණ ය. 

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]

[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>e85iuxhy7kk6ju2egplkcam6o7dsatd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795377</id>
      <parentid>795376</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T04:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8683" sha1="glu4xs2ubok1vf3tvlr9jp64x1nza0t" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =
|synonym          =හැන්ටාවයිරස්, හැන්ටාවයිරස රෝගය, හැන්ටාවයිරස සහලක්ෂණය
|image            =Sigmodon hispidus1.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =කපු මීයා, ''[[Sigmodon hispidus]]'' හැන්ටාවයිරස වාහකයකු වන අතර, ග්‍රාමීය සහ ගැමිරික ප්‍රදේශවල මානව වාසභූමි වෙත පැමිණීම නිසා මිනිසුන්ට තර්ජනයක් බවට පත්ව ඇත.
|pronounce        =
|specialty        =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]]
|symptoms         ='''HFRS''':  හිසරදය, උදරයේ වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, රුධිර වහනය, [[වෘක්ක අකරණිය]]&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;br&gt;'''HPS''': විඩාබර ගතිය, උණ, [[පේශී වේදනාව]], කැස්ස, [[හුස්මගැනීමේ අපහසුව]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|onset            =නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|duration         =
|causes           =[[‍කෘන්තකයන්]] මඟින් පැතිරෙන ''[[ඕර්තොහැන්ටාවයිරස්]]''&lt;ref name=Av2019/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|differential     =
|prevention       =කෘන්තකයන් පාලනය&lt;ref name=Av2019/&gt;
|treatment        =[[රෝග ලාක්ෂණික ප්‍රතිකාරකරණය|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Av2019/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =HFRS වර්ෂයකට සිද්ධීන් 100,000 පමණ, HPS &lt; වර්ෂයකට සිද්ධීන් 50 පමණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|deaths           =HFRS 1% සිට 12% දක්වා, HPS 40%&lt;ref name=Av2019/&gt;&lt;ref name=Lang2026/&gt;
}}

'''හැන්ටාවයිරස් ආසාදනය''' හේතුවෙන් රක්තපාත උණ සමඟ වකුගඩු සින්ඩ්‍රෝමය (HFRS) සහ [[හැන්ටා වයිරස පුඵ්ඵුසීය සින්ඩ්‍රෝමය|හැන්ටා වෛරස් පෙනහළු සින්ඩ්‍රෝමය]] (HPS) ඇතුළු රෝග ගණනාවක් ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/|website=www.cdc.gov|access-date=25 March 2021|language=en-us|date=9 September 2020|archive-date=8 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208162849/http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hanta/hps/noframes/phys/virology.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HFRS හි රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් හිසරදය, උදර වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, ලේ ගැලීම සහ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=29 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=16 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116234245/https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HPS හි රෝග ලක්ෂණ අතරට තෙහෙට්ටුව, උණ, [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]], කැස්ස සහ [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව|හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Signs &amp; Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා කාලය තුළය.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

HFPS පැරණි ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වන අතර HPS නව ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot; /&gt; විශේෂිත හැන්ටාවයිරස 28 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් තුළ රෝග ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M|date=2019|title=Hantavirus infections.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|journal=Clin Microbiol Infect|volume=21S|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291|pmid=24750436|access-date=21 April 2020|doi-access=free|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021210139/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මීයන්ගේ මළපහ මගින් දූෂිත වාතය ආශ්වාස කරන විට මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝගයේ ආකාර දෙකෙහිම පවතින යාන්ත්‍රණය වන්නේ අඩු රුධිර පට්ටිකා සහ කාන්දු වන රුධිර වාහිනී ය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය රුධිර පරීක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන වශයෙන් [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; මෙයට ඔක්සිජන් චිකිත්සාව, යාන්ත්‍රික වාතනය, රුධිර කාන්දුකරණය හෝ පට්ටිකා පාරවිලයන ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS මුල් අවධියේදී රිබාවිරින් ලබා දෙන්නේ නම් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS සමඟ මරණ අවදානම 1% සිට 12% දක්වා වන අතර HPS සමඟ 40% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first=Katharine|title=Hantavirus: What you need to know|journal=BMJ|date=7 May 2026|volume=393|pages=s877|doi=10.1136/bmj.s877}}&lt;/ref&gt;

වසරකට HFRS රෝගීන් 10,000 සිට 100,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා වූ අතර, 1993 දී එය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට HPS රෝගීන් 1,000 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත &lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; හැන්ටා වයිරස් ආසාදන යැයි විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පිළිබඳ විස්තර ක්‍රි.ව. 1000 පමණ දක්වා දිවෙන අතර, පළමු තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 1950 ගණන්වල හමුවිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, රෝගය ඇති කරන වෛරසය පිළිබඳ සොයාගැනුණේ[[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] හන්ටන් ගංගා ප්‍රදේශයෙන් 1976 දී  පමණ ය. 

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]

[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>glu4xs2ubok1vf3tvlr9jp64x1nza0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795407</id>
      <parentid>795377</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Errors Gixes</comment>
      <origin>795407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8678" sha1="gbica3o65loer8miocv2i5y3rstn34p" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =
|synonym          =හැන්ටාවයිරස්, හැන්ටාවයිරස රෝගය, හැන්ටාවයිරස සහලක්ෂණය
|image            =Sigmodon hispidus1.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =කපු මීයා, ''[[Sigmodon hispidus]]'' හැන්ටාවයිරස වාහකයකු වන අතර, ග්‍රාමීය සහ ගැමිරික ප්‍රදේශවල මානව වාසභූමි වෙත පැමිණීම නිසා මිනිසුන්ට තර්ජනයක් බවට පත්ව ඇත.
|pronounce        =
|specialty        =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]]
|symptoms         ='''HFRS''':  හිසරදය, උදරයේ වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, රුධිර වහනය, [[වෘක්ක අකරණිය]]&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;br&gt;'''HPS''': විඩාබර ගතිය, උණ, [[පේශී වේදනාව]], කැස්ස, [[හුස්මගැනීමේ අපහසුව]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|onset            =නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|duration         =
|causes           =[[‍කෘන්තකයන්]] මඟින් පැතිරෙන ''[[ඕර්තොහැන්ටාවයිරස්]]''&lt;ref name=Av2019/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|differential     =
|prevention       =කෘන්තකයන් පාලනය&lt;ref name=Av2019/&gt;
|treatment        =[[රෝග ලාක්ෂණික ප්‍රතිකාරකරණය|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Av2019/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =HFRS වර්ෂයකට සිද්ධීන් 100,000 පමණ, HPS &lt; වර්ෂයකට සිද්ධීන් 50 පමණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|deaths           =HFRS 1% සිට 12% දක්වා, HPS 40%&lt;ref name=Av2019/&gt;&lt;ref name=Lang2026/&gt;
}}

'''හැන්ටා වයිරස් ආසාදනය''' හේතුවෙන් රක්තපාත උණ සමඟ වකුගඩු සින්ඩ්‍රෝමය (HFRS) සහ [[හැන්ටා වයිරස පුඵ්ඵුසීය සින්ඩ්‍රෝමය|හැන්ටා වෛරස් පෙනහළු සින්ඩ්‍රෝමය]] (HPS) ඇතුළු රෝග ගණනාවක් ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/|website=www.cdc.gov|access-date=25 March 2021|language=en-us|date=9 September 2020|archive-date=8 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208162849/http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hanta/hps/noframes/phys/virology.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HFRS හි රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් හිසරදය, උදර වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, ලේ ගැලීම සහ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=29 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=16 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116234245/https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HPS හි රෝග ලක්ෂණ අතරට තෙහෙට්ටුව, උණ, [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]], කැස්ස සහ [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව|හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Signs &amp; Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා කාලය තුළය.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

HFPS පැරණි ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වන අතර HPS නව ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot; /&gt; විශේෂිත හැන්ටාවයිරස 28 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් තුළ රෝග ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M|date=2019|title=Hantavirus infections.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|journal=Clin Microbiol Infect|volume=21S|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291|pmid=24750436|access-date=21 April 2020|doi-access=free|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021210139/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මීයන්ගේ මළපහ මගින් දූෂිත වාතය ආශ්වාස කරන විට මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝගයේ ආකාර දෙකෙහිම පවතින යාන්ත්‍රණය වන්නේ අඩු රුධිර පට්ටිකා සහ කාන්දු වන රුධිර වාහිනී ය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය රුධිර පරීක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන වශයෙන් [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; මෙයට ඔක්සිජන් චිකිත්සාව, යාන්ත්‍රික වාතනය, රුධිර කාන්දුකරණය හෝ පට්ටිකා පාරවිලයන ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS මුල් අවධියේදී රිබාවිරින් ලබා දෙන්නේ නම් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS සමඟ මරණ අවදානම 1% සිට 12% දක්වා වන අතර HPS සමඟ 40% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first=Katharine|title=Hantavirus: What you need to know|journal=BMJ|date=7 May 2026|volume=393|pages=s877|doi=10.1136/bmj.s877}}&lt;/ref&gt;

වසරකට HFRS රෝගීන් 10,000 සිට 100,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා වූ අතර, 1993 දී එය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට HPS රෝගීන් 1,000 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත &lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; හැන්ටා වයිරස් ආසාදන යැයි විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පිළිබඳ විස්තර ක්‍රි.ව. 1000 පමණ දක්වා දිවෙන අතර, පළමු තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 1950 ගණන්වල හමුවිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, රෝගය ඇති කරන වෛරසය පිළිබඳ සොයාගැනුණේ[[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] හන්ටන් ගංගා ප්‍රදේශයෙන් 1976 දී  පමණ ය. 

== මුලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>gbica3o65loer8miocv2i5y3rstn34p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795408</id>
      <parentid>795407</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Typo fixed</comment>
      <origin>795408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8679" sha1="gzumhrxe7tx7red48pcnxpdeo6qe9hn" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =
|synonym          =හැන්ටාවයිරස්, හැන්ටාවයිරස රෝගය, හැන්ටාවයිරස සහලක්ෂණය
|image            =Sigmodon hispidus1.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =කපු මීයා, ''[[Sigmodon hispidus]]'' හැන්ටාවයිරස වාහකයකු වන අතර, ග්‍රාමීය සහ ගැමිරික ප්‍රදේශවල මානව වාසභූමි වෙත පැමිණීම නිසා මිනිසුන්ට තර්ජනයක් බවට පත්ව ඇත.
|pronounce        =
|specialty        =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]]
|symptoms         ='''HFRS''':  හිසරදය, උදරයේ වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, රුධිර වහනය, [[වෘක්ක අකරණිය]]&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;br&gt;'''HPS''': විඩාබර ගතිය, උණ, [[පේශී වේදනාව]], කැස්ස, [[හුස්මගැනීමේ අපහසුව]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|onset            =නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|duration         =
|causes           =[[‍කෘන්තකයන්]] මඟින් පැතිරෙන ''[[ඕර්තොහැන්ටාවයිරස්]]''&lt;ref name=Av2019/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|differential     =
|prevention       =කෘන්තකයන් පාලනය&lt;ref name=Av2019/&gt;
|treatment        =[[රෝග ලාක්ෂණික ප්‍රතිකාරකරණය|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Av2019/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =HFRS වර්ෂයකට සිද්ධීන් 100,000 පමණ, HPS &lt; වර්ෂයකට සිද්ධීන් 50 පමණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|deaths           =HFRS 1% සිට 12% දක්වා, HPS 40%&lt;ref name=Av2019/&gt;&lt;ref name=Lang2026/&gt;
}}

'''හැන්ටා වයිරස් ආසාදනය''' හේතුවෙන් රක්තපාත උණ සමඟ වකුගඩු සින්ඩ්‍රෝමය (HFRS) සහ [[හැන්ටා වයිරස පුඵ්ඵුසීය සින්ඩ්‍රෝමය|හැන්ටා වෛරස් පෙනහළු සින්ඩ්‍රෝමය]] (HPS) ඇතුළු රෝග ගණනාවක් ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/|website=www.cdc.gov|access-date=25 March 2021|language=en-us|date=9 September 2020|archive-date=8 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208162849/http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hanta/hps/noframes/phys/virology.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HFRS හි රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් හිසරදය, උදර වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, ලේ ගැලීම සහ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=29 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=16 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116234245/https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HPS හි රෝග ලක්ෂණ අතරට තෙහෙට්ටුව, උණ, [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]], කැස්ස සහ [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව|හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Signs &amp; Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා කාලය තුළය.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

HFPS පැරණි ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වන අතර HPS නව ලෝක හැන්ටා වෛරස නිසා ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot; /&gt; විශේෂිත හැන්ටාවයිරස 28 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් තුළ රෝග ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M|date=2019|title=Hantavirus infections.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|journal=Clin Microbiol Infect|volume=21S|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291|pmid=24750436|access-date=21 April 2020|doi-access=free|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021210139/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මීයන්ගේ මළපහ මගින් දූෂිත වාතය ආශ්වාස කරන විට මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝගයේ ආකාර දෙකෙහිම පවතින යාන්ත්‍රණය වන්නේ අඩු රුධිර පට්ටිකා සහ කාන්දු වන රුධිර වාහිනී ය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය රුධිර පරීක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන වශයෙන් [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; මෙයට ඔක්සිජන් චිකිත්සාව, යාන්ත්‍රික වාතනය, රුධිර කාන්දුකරණය හෝ පට්ටිකා පාරවිලයන ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS මුල් අවධියේදී රිබාවිරින් ලබා දෙන්නේ නම් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS සමඟ මරණ අවදානම 1% සිට 12% දක්වා වන අතර HPS සමඟ 40% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first=Katharine|title=Hantavirus: What you need to know|journal=BMJ|date=7 May 2026|volume=393|pages=s877|doi=10.1136/bmj.s877}}&lt;/ref&gt;

වසරකට HFRS රෝගීන් 10,000 සිට 100,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා වූ අතර, 1993 දී එය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට HPS රෝගීන් 1,000 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; හැන්ටා වයිරස් ආසාදන යැයි විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පිළිබඳ විස්තර ක්‍රි.ව. 1000 පමණ දක්වා දිවෙන අතර, පළමු තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 1950 ගණන්වල හමුවිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, රෝගය ඇති කරන වෛරසය පිළිබඳ සොයාගැනුණේ [[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] හන්ටන් ගංගා ප්‍රදේශයෙන් 1976 දී  පමණ ය. 

== මුලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>gzumhrxe7tx7red48pcnxpdeo6qe9hn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හිමායා බණ්ඩාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194329</id>
    <revision>
      <id>795362</id>
      <parentid>790924</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T01:22:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>අඩුපාඩු නිවැරදි කිරිම</comment>
      <origin>795362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8364" sha1="hdyt3beuta32l74s8aj4fkkr4wng9q5" xml:space="preserve">
හිමායා බණ්ඩාර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ටෙලි නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ සහ චිත්‍රපට ක්ෂේත්‍රයේ ජනප්‍රිය නිළියක් මෙන්ම රූපවාහිනී නිවේදිකාවකි. ඇය වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්වූයේ &quot;දෙවෙනි ඉනිම&quot; ටෙලි නාට්‍යයේ &quot;සොනාලි ටීචර්&quot; ලෙස ඇය නිරූපණය කළ චරිතය හරහාය.&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = හිමායා බණ්ඩාර
| image = 
| caption = 
| birth_name = අංජලී හිමායා බණ්ඩාර
| birth_date = {{Birth date and age|1990|1|13}}
| birth_place = 
| citizenship = ශ්‍රී ලාංකික
| occupation = නිළිය, රූපවාහිනී නිවේදිකා
| years_active = 2010–වර්තමානය
| known_for = [[දෙවෙනි ඉනිම]] (සොනාලි ටීචර් ලෙස)
| awards = 
}}

== වෘත්තීය ජීවිතය ==
බණ්ඩාර [[ස්වර්ණවාහිනී|ස්වර්ණවාහිනියේ]] ''හද රන්දි පායා'' වැනි වැඩසටහන් සඳහා රූපවාහිනී සත්කාරකවරියක් ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළාය. පසුව ඇය රංගනයට පිවිසි අතර ශ්‍රී ලාංකික ටෙලි නාට්‍යවල ඇයගේ රංගනයන් සඳහා සැලකිය යුතු පිළිගැනීමක් ලබා ගත්තාය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=මම ආසම අපේ අම්මා හදන රූලං අලුවා කන්න - හිමායා බණ්ඩාර |url=https://www.saaravita.lk/latest_news/%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%86%E0%B7%83%E0%B6%B8-%E0%B6%85%E0%B6%B4-%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B6%B1-%E0%B6%BB%E0%B6%BD-%E0%B6%85%E0%B6%BD%E0%B7%80-%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA-%E0%B6%B6%E0%B6%AB%E0%B6%A9%E0%B6%BB/100-718227 |access-date=2026-05-19 |website=www.saaravita.lk |language=Sinhala}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ළමා චිත්‍රපටයකින් හමුවන හිමායා බණ්ඩාර {{!}}Saaravita.lk |url=https://www.saaravita.lk/latest_news/%E0%B7%85%E0%B6%B8-%E0%B6%A0%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%A7%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA-%E0%B6%B6%E0%B6%AB%E0%B6%A9%E0%B6%BB/100-714281 |access-date=2026-05-19 |website=www.saaravita.lk}}&lt;/ref&gt; ඇගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන කෘතියට ''[[දෙවෙනි ඉනිම (ටෙලි නාට්‍යය)|දෙවෙනි ඉනිම]]'' සහ ''හදවතේ කතාව යන'' චිත්‍රපටවල චරිත ඇතුළත් වේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=“බොහොම පොඩි කාලෙකට අපි මේ ලෝකයට එන්නේ. ඒ නිසා ජීවිතය විඳින්න ඕනේ.” – හිමායා බණ්ඩාර (PHOTOS) - ගගන |url=https://gagana.lk/article/himaya-bandara-sensitive-1633110707 |access-date=2026-05-19 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දෙවෙනි ඉනිමේ සොනාලි ටීචර් සුරූපී නිලි හිමායා බණ්ඩාර ඇයගේ උපන්දිනය සැමරුව හැටි (PHOTOS) - පුවත් |url=https://puwath.lk/article/himaya-bandara-dewani-inima-1642251057 |access-date=2026-05-19 |website=Puwath |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ගලෙන් ගලට උඩට නැංගේ පුදුම බයකින් - හිමායා බණ්ඩාර |url=https://www.deshaya.lk/article/51/%E0%B7%84%E0%B6%BB%E0%B6%B6%E0%B6%BB/18535/%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B6%A7--%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B7%9A--%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B8-%E0%B6%B6%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A---%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%8F-%E0%B6%B6%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B7%8F%E0%B6%BB |access-date=2026-05-19 |website=www.deshaya.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ක්ෂේත්‍රය ගැන කලකිරීමෙන් මම ඉන්නේ |url=https://www.lankadeepa.lk/latest_news/%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82%E0%B7%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%BA-%E0%B6%9C%E0%B7%90%E0%B6%B1-%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%9A/1-405300 |access-date=2026-05-19 |website=www.lankadeepa.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=මං හැම වෙලාවෙම අලුත් වෙන කෙනෙක් |url=https://archives.sarasaviya.lk/2013/06/06/?fn=sa13060622 |access-date=2026-05-19 |website=archives.sarasaviya.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ඒකාලේ හරියට මිනිස්සුන්ට රැවටුණා - හිමායා බණ්ඩාර |url=https://www.deshaya.lk/article/52/%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B7%83%E0%B6%BB/20489/%E0%B6%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B7%84%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%BB%E0%B7%90%E0%B7%80%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%8F---%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%8F-%E0%B6%B6%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B7%8F%E0%B6%BB |access-date=2026-05-19 |website=www.deshaya.lk |language=en}}&lt;/ref&gt;

ඇය ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපටවල ද පෙනී සිට ඇති අතර, ඒ අතර ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් ''වන සූරයා වීරයා ද වේ.''

== රූපවාහිනී කතා මාලා ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!වර්ෂය
! ටෙලිනාට්‍යය
! භූමිකාව
! යොමුව.
|-
| 2017
| ''[[දෙවෙනි ඉනිම (ටෙලි නාට්‍යය)|දෙවෙනි ඉනිම]]''
| සොනාලි ටීචර්
|
|-
| 2024
| ''හදවතතේ කතාව''
| දුලන්‍යා ටීචර්
|
|}

== චිත්‍රපටකරණය ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!වර්ෂය
! චිත්‍රපටය
! භූමිකාව
! යොමුව.
|-
| 2019
| ''සම කුමාරු කතාව''
|
| &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=‘Sama Kumaru’- Children’s movie with a Buddhist theme |url=http://www.sundaytimes.lk/190602/magazine/sama-kumaru-childrens-movie-with-a-buddhist-theme-351269.html |access-date=2026-05-19 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024
| ''සූරය වීරය''
|
| &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last= |first= |title=View Sooraya Weeraya full movie details online |url=https://mail.actor.lk/film/sooraya-weeraya |access-date=2026-05-19 |website= |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

=බාහිර සබැඳි=
* {{IMDb name|10096191|Himaya Bandara}}
* [https://www.facebook.com/himaya.bandara.official Himaya Bandara] on Facebook
* [https://www.instagram.com/himaya_bandara Himaya Bandara] on Instagram
* [https://www.tiktok.com/@himayabandara Himaya Bandara] on TikTok
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:1988 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]]</text>
      <sha1>hdyt3beuta32l74s8aj4fkkr4wng9q5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795363</id>
      <parentid>795362</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T01:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* බාහිර සබැඳි */</comment>
      <origin>795363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8420" sha1="0apdgojt3nvvvgsnj5282cszba7ii0o" xml:space="preserve">
හිමායා බණ්ඩාර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ටෙලි නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ සහ චිත්‍රපට ක්ෂේත්‍රයේ ජනප්‍රිය නිළියක් මෙන්ම රූපවාහිනී නිවේදිකාවකි. ඇය වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්වූයේ &quot;දෙවෙනි ඉනිම&quot; ටෙලි නාට්‍යයේ &quot;සොනාලි ටීචර්&quot; ලෙස ඇය නිරූපණය කළ චරිතය හරහාය.&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = හිමායා බණ්ඩාර
| image = 
| caption = 
| birth_name = අංජලී හිමායා බණ්ඩාර
| birth_date = {{Birth date and age|1990|1|13}}
| birth_place = 
| citizenship = ශ්‍රී ලාංකික
| occupation = නිළිය, රූපවාහිනී නිවේදිකා
| years_active = 2010–වර්තමානය
| known_for = [[දෙවෙනි ඉනිම]] (සොනාලි ටීචර් ලෙස)
| awards = 
}}

== වෘත්තීය ජීවිතය ==
බණ්ඩාර [[ස්වර්ණවාහිනී|ස්වර්ණවාහිනියේ]] ''හද රන්දි පායා'' වැනි වැඩසටහන් සඳහා රූපවාහිනී සත්කාරකවරියක් ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළාය. පසුව ඇය රංගනයට පිවිසි අතර ශ්‍රී ලාංකික ටෙලි නාට්‍යවල ඇයගේ රංගනයන් සඳහා සැලකිය යුතු පිළිගැනීමක් ලබා ගත්තාය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=මම ආසම අපේ අම්මා හදන රූලං අලුවා කන්න - හිමායා බණ්ඩාර |url=https://www.saaravita.lk/latest_news/%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%86%E0%B7%83%E0%B6%B8-%E0%B6%85%E0%B6%B4-%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B6%B1-%E0%B6%BB%E0%B6%BD-%E0%B6%85%E0%B6%BD%E0%B7%80-%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA-%E0%B6%B6%E0%B6%AB%E0%B6%A9%E0%B6%BB/100-718227 |access-date=2026-05-19 |website=www.saaravita.lk |language=Sinhala}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ළමා චිත්‍රපටයකින් හමුවන හිමායා බණ්ඩාර {{!}}Saaravita.lk |url=https://www.saaravita.lk/latest_news/%E0%B7%85%E0%B6%B8-%E0%B6%A0%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%A7%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA-%E0%B6%B6%E0%B6%AB%E0%B6%A9%E0%B6%BB/100-714281 |access-date=2026-05-19 |website=www.saaravita.lk}}&lt;/ref&gt; ඇගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන කෘතියට ''[[දෙවෙනි ඉනිම (ටෙලි නාට්‍යය)|දෙවෙනි ඉනිම]]'' සහ ''හදවතේ කතාව යන'' චිත්‍රපටවල චරිත ඇතුළත් වේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=“බොහොම පොඩි කාලෙකට අපි මේ ලෝකයට එන්නේ. ඒ නිසා ජීවිතය විඳින්න ඕනේ.” – හිමායා බණ්ඩාර (PHOTOS) - ගගන |url=https://gagana.lk/article/himaya-bandara-sensitive-1633110707 |access-date=2026-05-19 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දෙවෙනි ඉනිමේ සොනාලි ටීචර් සුරූපී නිලි හිමායා බණ්ඩාර ඇයගේ උපන්දිනය සැමරුව හැටි (PHOTOS) - පුවත් |url=https://puwath.lk/article/himaya-bandara-dewani-inima-1642251057 |access-date=2026-05-19 |website=Puwath |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ගලෙන් ගලට උඩට නැංගේ පුදුම බයකින් - හිමායා බණ්ඩාර |url=https://www.deshaya.lk/article/51/%E0%B7%84%E0%B6%BB%E0%B6%B6%E0%B6%BB/18535/%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B6%A7--%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B7%9A--%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B8-%E0%B6%B6%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A---%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%8F-%E0%B6%B6%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B7%8F%E0%B6%BB |access-date=2026-05-19 |website=www.deshaya.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ක්ෂේත්‍රය ගැන කලකිරීමෙන් මම ඉන්නේ |url=https://www.lankadeepa.lk/latest_news/%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82%E0%B7%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%BA-%E0%B6%9C%E0%B7%90%E0%B6%B1-%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%89%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%9A/1-405300 |access-date=2026-05-19 |website=www.lankadeepa.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=මං හැම වෙලාවෙම අලුත් වෙන කෙනෙක් |url=https://archives.sarasaviya.lk/2013/06/06/?fn=sa13060622 |access-date=2026-05-19 |website=archives.sarasaviya.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ඒකාලේ හරියට මිනිස්සුන්ට රැවටුණා - හිමායා බණ්ඩාර |url=https://www.deshaya.lk/article/52/%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B7%83%E0%B6%BB/20489/%E0%B6%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B7%84%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%BB%E0%B7%90%E0%B7%80%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%8F---%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%8F-%E0%B6%B6%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B7%8F%E0%B6%BB |access-date=2026-05-19 |website=www.deshaya.lk |language=en}}&lt;/ref&gt;

ඇය ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපටවල ද පෙනී සිට ඇති අතර, ඒ අතර ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් ''වන සූරයා වීරයා ද වේ.''

== රූපවාහිනී කතා මාලා ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!වර්ෂය
! ටෙලිනාට්‍යය
! භූමිකාව
! යොමුව.
|-
| 2017
| ''[[දෙවෙනි ඉනිම (ටෙලි නාට්‍යය)|දෙවෙනි ඉනිම]]''
| සොනාලි ටීචර්
|
|-
| 2024
| ''හදවතතේ කතාව''
| දුලන්‍යා ටීචර්
|
|}

== චිත්‍රපටකරණය ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!වර්ෂය
! චිත්‍රපටය
! භූමිකාව
! යොමුව.
|-
| 2019
| ''සම කුමාරු කතාව''
|
| &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=‘Sama Kumaru’- Children’s movie with a Buddhist theme |url=http://www.sundaytimes.lk/190602/magazine/sama-kumaru-childrens-movie-with-a-buddhist-theme-351269.html |access-date=2026-05-19 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024
| ''සූරය වීරය''
|
| &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last= |first= |title=View Sooraya Weeraya full movie details online |url=https://mail.actor.lk/film/sooraya-weeraya |access-date=2026-05-19 |website= |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

=බාහිර සබැඳි=
* {{IMDb name|10096191|Himaya Bandara}}
* [https://www.facebook.com/himaya.bandara.official Himaya Bandara] [[ෆේස්බුක්]] 
* [https://www.instagram.com/himaya_bandara Himaya Bandara] ඉන්ස්ටගෑම්
* [https://www.tiktok.com/@himayabandara Himaya Bandara] [[ටික්ටොක්]] 
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:1988 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]]</text>
      <sha1>0apdgojt3nvvvgsnj5282cszba7ii0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සොනාල් දහනායක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194771</id>
    <revision>
      <id>795394</id>
      <parentid>795305</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Velorak</username>
        <id>78704</id>
      </contributor>
      <origin>795394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17970" sha1="dpqnp3fybvvu7z29y6ivdr7fm4tzasd" xml:space="preserve">{{Db-person}}
{{Infobox person
| name               = සොනාල් දහනායක
| native_name        = Sonal Dahanayaka
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| alt                = 
| birth_name         = සොනාල් නේතක දහනායක
| birth_date         = {{birth date and age|2008|11|09|df=y}}
| birth_place        = [[ගාල්ල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality        = [[ශ්‍රී ලංකික]]
| education          = බැසිලිකා විද්‍යාලය, [[රාගම]]
| occupation         = {{hlist|ව්‍යවසායක|සංගීතඥයා|ඩීජේ|ඩිජිටල් නිර්මාණකරු|වෙබ් සංවර්ධකයා|ප්‍රේරණාත්මක කථිකයා}}
| years_active       = 2024–වර්තමානය
| known_for          = ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ගෝලීය සංගීත බෙදාහැරීම, පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම
| notable_works      = ''Genesis Flow Into the Infinite Horizon'' (2026)
| website            = {{URL|https://www.sonal.gleeze.com/}}
}}

'''සොනාල් නේතක දහනායක''' (ඉංග්‍රීසි: ''Sonal Nethaka Dahanayaka''; උපත 2008 නොවැම්බර් 09) ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයෙකි, සංගීතඥයෙකි, ඩීජේ යෙකි, ඩිජිටල් අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකි, වෙබ් සංවර්ධකයෙකි සහ ප්‍රේරණාත්මක කථිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Entrepreneur from Sri Lanka|url=https://www.sndmix.kozow.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-entrepreneur-sri-lanka.html|website=SNDmix|date=2026-04-10|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ස්වාධීන සංගීත බෙදාහැරීම සහ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීම පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.

== ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==

දහනායක 2008 නොවැම්බර් 09 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Biography of a Young Creator|url=https://medium.com/@SakiduNethmina/sonal-dahanayaka-biography-b95821c02e94|website=Medium|date=2026-04-20|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු රාගම, බැසිලිකා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව ඩිජිටල් මාධ්‍ය, වෙබ් සංවර්ධනය සහ සංගීත නිෂ්පාදනය පිළිබඳව ස්වයං අධ්‍යයනයට යොමු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Rise of Digital Personal Branding|url=https://medium.com/@Ashen1/sonal-dahanayaka-and-the-rise-of-digital-personal-branding-b3cff4c5a0d5|website=Medium|date=2026-04-18|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; තරුණ වියේදීම ඔහු තාක්ෂණික නිපුණතා සංවර්ධනය කරමින් සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණය පිළිබඳව විශේෂ දැනුමක් රැස් කළේය.

== වෘත්තීය ජීවිතය ==

=== ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ===

2024 වසරේදී දහනායක ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ආරම්භ කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම, සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය, සෙවුම් යන්ත්‍ර ප්‍රශස්තකරණය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සැපයීමෙහි ලා ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Building a Digital Presence|url=https://lankablogit.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-building-digital.html|website=LankaBlogIt|date=2026-04-12|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වැඩිදුරටත් ප්‍රේරණාත්මක කථිකත්වයෙන් තරුණ ව්‍යවසායකයින්ට ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ අවස්ථා ග්‍රහණය කර ගැනීමට දිරිගැන්වීම සිදු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Branding and Growth|url=https://personsreviews.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-branding-rise.html|website=PersonsReviews|date=2026-04-15|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, ඔහුගේ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ උපාය මාර්ග ගැන විස්තරාත්මකව වාර්තා කර ඇත.

=== සංගීත වෘත්තිය ===

2026 වසරේදී දහනායක තම ප්‍රථම සංගීත නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; නමින් තනි ගීතයක් නිකුත් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙම නිකුතුව RouteNote හරහා ගෝලීය සංගීත වේදිකා තිහකට වැඩි ගණනකට බෙදා හරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙය Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, JioSaavn, Netease, Tencent, Boomplay සහ YouTube Music ඇතුළු ප්‍රධාන ගෝලීය සහ කලාපීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Page|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Profile|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Page|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Release|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

මෙම ගීතය ජාත්‍යන්තර සංගීත දත්ත සමුදායන්හි ලියාපදිංචි වී ඇත. MusicBrainz හි ඔහුගේ කලාකරු හඳුනාගැනීම් අංකය dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f වන අතර, Discogs හි ඔහුගේ කලාකරු අංකය 17739561 වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ORCID හි ඔහුගේ පර්යේෂක හඳුනාගැනීම් අංකය 0009-0003-2583-7720 වන අතර, මෙමගින් ඔහුගේ ගෝලීය සංගීත හඳුනාගැනීම සනාථ වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Researcher Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

=== වෙබ් සංවර්ධනය සහ ඩිජිටල් නිර්මාණකරුත්වය ===

දහනායක වෙබ් සංවර්ධකයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි. ඔහු sonal.gleeze.com ඇතුළු පුද්ගලික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කර ඇති අතර, විවිධ ශ්‍රී ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර සඳහා ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ සේවා සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official Personal Website|url=https://www.sonal.gleeze.com/|website=sonal.gleeze.com|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වෘත්තීය කටයුතු Crunchbase, Wellfound සහ Product Hunt වැනි ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්හිද ලියාපදිංචි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Profile|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Profile|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== සංගීත විලාසය සහ නිර්මාණ ==

දහනායකගේ සංගීතය ඉලෙක්ට්‍රොනික, ඇම්බියන්ට් සහ උපකරණික විලාසයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ඔහුගේ නිර්මාණවලදී ශබ්ද නිර්මාණය, ඕඩියෝ මිශ්‍රණය සහ සංගීත සංයෝජනය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි. ඔහුගේ ප්‍රථම නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; මෙම විලාසයන් පිළිබිඹි කරයි. මෙම ගීතය ඔහුගේ සංගීත දක්ෂතා සහ නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් ප්‍රදර්ශනය කරයි.

== ගෝලීය වේදිකා හඳුනාගැනීම ==

දහනායකගේ සංගීතය සහ වෘත්තීය කටයුතු ගෝලීය වේදිකා රැසකින් හඳුනාගෙන ඇත:

* '''ස්ට්‍රීමිං වේදිකා''': Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Profile|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Page|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Profile|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Album|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සංගීත දත්ත සමුදායන්''': MusicBrainz, Discogs&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ස්වාධීන සංගීත වේදිකා''': Audiomack, ReverbNation, SoundCloud, Bandcamp&lt;ref&gt;{{cite web|title=Audiomack Profile|url=https://audiomack.com/sonal-dahanayaka|website=Audiomack|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ReverbNation Profile|url=https://www.reverbnation.com/sonaldahanayaka|website=ReverbNation|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=SoundCloud Profile|url=https://soundcloud.com/sonal-dahanayaka|website=SoundCloud|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bandcamp Page|url=https://sonaldahanayaka.bandcamp.com|website=Bandcamp|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''වෘත්තීය හා පර්යේෂණ දත්ත සමුදායන්''': ORCID, Academia.edu, GitHub&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Academia.edu Profile|url=https://independent.academia.edu/SonalDahanayaka|website=Academia.edu|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=GitHub Profile|url=https://github.com/SonalDahanayaka|website=GitHub|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සමාජ මාධ්‍ය''': Instagram, YouTube, Facebook, TikTok, LinkedIn, X, Threads&lt;ref&gt;{{cite web|title=Instagram Profile|url=https://www.instagram.com/sonal_dahanayaka|website=Instagram|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=YouTube Channel|url=https://www.youtube.com/@SNDmix|website=YouTube|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Facebook Page|url=https://www.facebook.com/sonaldahanayaka.lk|website=Facebook|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=TikTok Profile|url=https://www.tiktok.com/@sonal_dahanayaka|website=TikTok|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=LinkedIn Profile|url=https://www.linkedin.com/in/sonal-dahanayaka|website=LinkedIn|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=X Profile|url=https://x.com/SonalDahanayaka|website=X|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Threads Profile|url=https://www.threads.net/@sonal_dahanayaka|website=Threads|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්''': Crunchbase, Wellfound, Product Hunt&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Entry|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Entry|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''Google Knowledge Graph''': Google හි හඳුනාගැනීම් අංකය /g/11z5_j3_39&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google Knowledge Panel|url=https://www.google.com/search?kgmid=/g/11z5_j3_39|website=Google|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== ගීත සංග්‍රහය ==

=== තනි ගීත ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! නම !! ඇල්බම් UPC !! වේදිකා
|-
| 2026 || &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; || 5064010912932 || Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, YouTube Music
|}

== මාධ්‍ය ආවරණය සහ ප්‍රසිද්ධිය ==

දහනායකගේ වැඩකටයුමු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලට ආවරණය වී ඇත. ඔහුගේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ගැන විවිධ මාධ්‍යවලින් වාර්තා කර ඇත. ඔහුගේ සංගීත නිකුතුව ගෝලීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් වීම නිසා ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ස්වාධීන සංගීතඥයින් අතර සටහන්වී ඇත. ඔහුගේ නිර්මාණාත්මක කටයුතු සහ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව තරුණ පරම්පරාවට ප්‍රේරණයක් ලබා දී ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.sonal.gleeze.com/ Official website]
* [https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka Discogs]
* [https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f MusicBrainz]
* [https://orcid.org/0009-0003-2583-7720 ORCID]

{{DEFAULTSORT:දහනායක, සොනාල්}}

[[ප්‍රවර්ගය:2008 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ලේ පුද්ගලයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික වෙබ් සංවර්ධකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ප්‍රේරණාත්මක කථිකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]</text>
      <sha1>dpqnp3fybvvu7z29y6ivdr7fm4tzasd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795395</id>
      <parentid>795394</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T06:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Velorak</username>
        <id>78704</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/SonalDahanayaka|SonalDahanayaka]] මගින් සිදුකල  [[Special:Diff/795394|795394]] සංශෝධනය අහෝසි කරන්න ([[User talk:SonalDahanayaka|සාකච්ඡා]])</comment>
      <origin>795395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17956" sha1="fslx1j0yffa2vlsmtqx9b36jvnibgsm" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = සොනාල් දහනායක
| native_name        = Sonal Dahanayaka
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| alt                = 
| birth_name         = සොනාල් නේතක දහනායක
| birth_date         = {{birth date and age|2008|11|09|df=y}}
| birth_place        = [[ගාල්ල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality        = [[ශ්‍රී ලංකික]]
| education          = බැසිලිකා විද්‍යාලය, [[රාගම]]
| occupation         = {{hlist|ව්‍යවසායක|සංගීතඥයා|ඩීජේ|ඩිජිටල් නිර්මාණකරු|වෙබ් සංවර්ධකයා|ප්‍රේරණාත්මක කථිකයා}}
| years_active       = 2024–වර්තමානය
| known_for          = ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ගෝලීය සංගීත බෙදාහැරීම, පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම
| notable_works      = ''Genesis Flow Into the Infinite Horizon'' (2026)
| website            = {{URL|https://www.sonal.gleeze.com/}}
}}

'''සොනාල් නේතක දහනායක''' (ඉංග්‍රීසි: ''Sonal Nethaka Dahanayaka''; උපත 2008 නොවැම්බර් 09) ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයෙකි, සංගීතඥයෙකි, ඩීජේ යෙකි, ඩිජිටල් අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකි, වෙබ් සංවර්ධකයෙකි සහ ප්‍රේරණාත්මක කථිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Entrepreneur from Sri Lanka|url=https://www.sndmix.kozow.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-entrepreneur-sri-lanka.html|website=SNDmix|date=2026-04-10|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ස්වාධීන සංගීත බෙදාහැරීම සහ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීම පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.

== ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==

දහනායක 2008 නොවැම්බර් 09 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Biography of a Young Creator|url=https://medium.com/@SakiduNethmina/sonal-dahanayaka-biography-b95821c02e94|website=Medium|date=2026-04-20|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු රාගම, බැසිලිකා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව ඩිජිටල් මාධ්‍ය, වෙබ් සංවර්ධනය සහ සංගීත නිෂ්පාදනය පිළිබඳව ස්වයං අධ්‍යයනයට යොමු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Rise of Digital Personal Branding|url=https://medium.com/@Ashen1/sonal-dahanayaka-and-the-rise-of-digital-personal-branding-b3cff4c5a0d5|website=Medium|date=2026-04-18|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; තරුණ වියේදීම ඔහු තාක්ෂණික නිපුණතා සංවර්ධනය කරමින් සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණය පිළිබඳව විශේෂ දැනුමක් රැස් කළේය.

== වෘත්තීය ජීවිතය ==

=== ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ===

2024 වසරේදී දහනායක ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ආරම්භ කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම, සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය, සෙවුම් යන්ත්‍ර ප්‍රශස්තකරණය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සැපයීමෙහි ලා ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Building a Digital Presence|url=https://lankablogit.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-building-digital.html|website=LankaBlogIt|date=2026-04-12|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වැඩිදුරටත් ප්‍රේරණාත්මක කථිකත්වයෙන් තරුණ ව්‍යවසායකයින්ට ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ අවස්ථා ග්‍රහණය කර ගැනීමට දිරිගැන්වීම සිදු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Branding and Growth|url=https://personsreviews.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-branding-rise.html|website=PersonsReviews|date=2026-04-15|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, ඔහුගේ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ උපාය මාර්ග ගැන විස්තරාත්මකව වාර්තා කර ඇත.

=== සංගීත වෘත්තිය ===

2026 වසරේදී දහනායක තම ප්‍රථම සංගීත නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; නමින් තනි ගීතයක් නිකුත් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙම නිකුතුව RouteNote හරහා ගෝලීය සංගීත වේදිකා තිහකට වැඩි ගණනකට බෙදා හරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙය Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, JioSaavn, Netease, Tencent, Boomplay සහ YouTube Music ඇතුළු ප්‍රධාන ගෝලීය සහ කලාපීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Page|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Profile|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Page|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Release|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

මෙම ගීතය ජාත්‍යන්තර සංගීත දත්ත සමුදායන්හි ලියාපදිංචි වී ඇත. MusicBrainz හි ඔහුගේ කලාකරු හඳුනාගැනීම් අංකය dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f වන අතර, Discogs හි ඔහුගේ කලාකරු අංකය 17739561 වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ORCID හි ඔහුගේ පර්යේෂක හඳුනාගැනීම් අංකය 0009-0003-2583-7720 වන අතර, මෙමගින් ඔහුගේ ගෝලීය සංගීත හඳුනාගැනීම සනාථ වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Researcher Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

=== වෙබ් සංවර්ධනය සහ ඩිජිටල් නිර්මාණකරුත්වය ===

දහනායක වෙබ් සංවර්ධකයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි. ඔහු sonal.gleeze.com ඇතුළු පුද්ගලික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කර ඇති අතර, විවිධ ශ්‍රී ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර සඳහා ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ සේවා සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official Personal Website|url=https://www.sonal.gleeze.com/|website=sonal.gleeze.com|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වෘත්තීය කටයුතු Crunchbase, Wellfound සහ Product Hunt වැනි ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්හිද ලියාපදිංචි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Profile|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Profile|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== සංගීත විලාසය සහ නිර්මාණ ==

දහනායකගේ සංගීතය ඉලෙක්ට්‍රොනික, ඇම්බියන්ට් සහ උපකරණික විලාසයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ඔහුගේ නිර්මාණවලදී ශබ්ද නිර්මාණය, ඕඩියෝ මිශ්‍රණය සහ සංගීත සංයෝජනය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි. ඔහුගේ ප්‍රථම නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; මෙම විලාසයන් පිළිබිඹි කරයි. මෙම ගීතය ඔහුගේ සංගීත දක්ෂතා සහ නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් ප්‍රදර්ශනය කරයි.

== ගෝලීය වේදිකා හඳුනාගැනීම ==

දහනායකගේ සංගීතය සහ වෘත්තීය කටයුතු ගෝලීය වේදිකා රැසකින් හඳුනාගෙන ඇත:

* '''ස්ට්‍රීමිං වේදිකා''': Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Profile|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Page|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Profile|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Album|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සංගීත දත්ත සමුදායන්''': MusicBrainz, Discogs&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ස්වාධීන සංගීත වේදිකා''': Audiomack, ReverbNation, SoundCloud, Bandcamp&lt;ref&gt;{{cite web|title=Audiomack Profile|url=https://audiomack.com/sonal-dahanayaka|website=Audiomack|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ReverbNation Profile|url=https://www.reverbnation.com/sonaldahanayaka|website=ReverbNation|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=SoundCloud Profile|url=https://soundcloud.com/sonal-dahanayaka|website=SoundCloud|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bandcamp Page|url=https://sonaldahanayaka.bandcamp.com|website=Bandcamp|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''වෘත්තීය හා පර්යේෂණ දත්ත සමුදායන්''': ORCID, Academia.edu, GitHub&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Academia.edu Profile|url=https://independent.academia.edu/SonalDahanayaka|website=Academia.edu|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=GitHub Profile|url=https://github.com/SonalDahanayaka|website=GitHub|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සමාජ මාධ්‍ය''': Instagram, YouTube, Facebook, TikTok, LinkedIn, X, Threads&lt;ref&gt;{{cite web|title=Instagram Profile|url=https://www.instagram.com/sonal_dahanayaka|website=Instagram|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=YouTube Channel|url=https://www.youtube.com/@SNDmix|website=YouTube|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Facebook Page|url=https://www.facebook.com/sonaldahanayaka.lk|website=Facebook|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=TikTok Profile|url=https://www.tiktok.com/@sonal_dahanayaka|website=TikTok|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=LinkedIn Profile|url=https://www.linkedin.com/in/sonal-dahanayaka|website=LinkedIn|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=X Profile|url=https://x.com/SonalDahanayaka|website=X|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Threads Profile|url=https://www.threads.net/@sonal_dahanayaka|website=Threads|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්''': Crunchbase, Wellfound, Product Hunt&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Entry|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Entry|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''Google Knowledge Graph''': Google හි හඳුනාගැනීම් අංකය /g/11z5_j3_39&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google Knowledge Panel|url=https://www.google.com/search?kgmid=/g/11z5_j3_39|website=Google|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== ගීත සංග්‍රහය ==

=== තනි ගීත ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! නම !! ඇල්බම් UPC !! වේදිකා
|-
| 2026 || &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; || 5064010912932 || Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, YouTube Music
|}

== මාධ්‍ය ආවරණය සහ ප්‍රසිද්ධිය ==

දහනායකගේ වැඩකටයුමු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලට ආවරණය වී ඇත. ඔහුගේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ගැන විවිධ මාධ්‍යවලින් වාර්තා කර ඇත. ඔහුගේ සංගීත නිකුතුව ගෝලීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් වීම නිසා ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ස්වාධීන සංගීතඥයින් අතර සටහන්වී ඇත. ඔහුගේ නිර්මාණාත්මක කටයුතු සහ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව තරුණ පරම්පරාවට ප්‍රේරණයක් ලබා දී ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.sonal.gleeze.com/ Official website]
* [https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka Discogs]
* [https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f MusicBrainz]
* [https://orcid.org/0009-0003-2583-7720 ORCID]

{{DEFAULTSORT:දහනායක, සොනාල්}}

[[ප්‍රවර්ගය:2008 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ලේ පුද්ගලයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික වෙබ් සංවර්ධකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ප්‍රේරණාත්මක කථිකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]</text>
      <sha1>fslx1j0yffa2vlsmtqx9b36jvnibgsm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795403</id>
      <parentid>795395</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting speedy deletion with rationale &quot;A7 (Person)&quot;. (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>795403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17977" sha1="mxe2mko98bw8vxsnbu25cmmqm2bg1l8" xml:space="preserve">{{Db|1=A7 (Person)}}
{{Infobox person
| name               = සොනාල් දහනායක
| native_name        = Sonal Dahanayaka
| image              = 
| imagesize          = 
| caption            = 
| alt                = 
| birth_name         = සොනාල් නේතක දහනායක
| birth_date         = {{birth date and age|2008|11|09|df=y}}
| birth_place        = [[ගාල්ල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality        = [[ශ්‍රී ලංකික]]
| education          = බැසිලිකා විද්‍යාලය, [[රාගම]]
| occupation         = {{hlist|ව්‍යවසායක|සංගීතඥයා|ඩීජේ|ඩිජිටල් නිර්මාණකරු|වෙබ් සංවර්ධකයා|ප්‍රේරණාත්මක කථිකයා}}
| years_active       = 2024–වර්තමානය
| known_for          = ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ගෝලීය සංගීත බෙදාහැරීම, පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම
| notable_works      = ''Genesis Flow Into the Infinite Horizon'' (2026)
| website            = {{URL|https://www.sonal.gleeze.com/}}
}}

'''සොනාල් නේතක දහනායක''' (ඉංග්‍රීසි: ''Sonal Nethaka Dahanayaka''; උපත 2008 නොවැම්බර් 09) ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයෙකි, සංගීතඥයෙකි, ඩීජේ යෙකි, ඩිජිටල් අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකි, වෙබ් සංවර්ධකයෙකි සහ ප්‍රේරණාත්මක කථිකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Entrepreneur from Sri Lanka|url=https://www.sndmix.kozow.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-entrepreneur-sri-lanka.html|website=SNDmix|date=2026-04-10|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය, ස්වාධීන සංගීත බෙදාහැරීම සහ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීම පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.

== ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==

දහනායක 2008 නොවැම්බර් 09 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Biography of a Young Creator|url=https://medium.com/@SakiduNethmina/sonal-dahanayaka-biography-b95821c02e94|website=Medium|date=2026-04-20|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහු රාගම, බැසිලිකා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව ඩිජිටල් මාධ්‍ය, වෙබ් සංවර්ධනය සහ සංගීත නිෂ්පාදනය පිළිබඳව ස්වයං අධ්‍යයනයට යොමු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Rise of Digital Personal Branding|url=https://medium.com/@Ashen1/sonal-dahanayaka-and-the-rise-of-digital-personal-branding-b3cff4c5a0d5|website=Medium|date=2026-04-18|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; තරුණ වියේදීම ඔහු තාක්ෂණික නිපුණතා සංවර්ධනය කරමින් සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණය පිළිබඳව විශේෂ දැනුමක් රැස් කළේය.

== වෘත්තීය ජීවිතය ==

=== ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ===

2024 වසරේදී දහනායක ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය ආරම්භ කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා පුද්ගලික වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම, සමාජ මාධ්‍ය වර්ධනය, සෙවුම් යන්ත්‍ර ප්‍රශස්තකරණය සහ ඩිජිටල් අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග සැපයීමෙහි ලා ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Building a Digital Presence|url=https://lankablogit.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-building-digital.html|website=LankaBlogIt|date=2026-04-12|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වැඩිදුරටත් ප්‍රේරණාත්මක කථිකත්වයෙන් තරුණ ව්‍යවසායකයින්ට ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ අවස්ථා ග්‍රහණය කර ගැනීමට දිරිගැන්වීම සිදු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Digital Branding and Growth|url=https://personsreviews.blogspot.com/2026/04/sonal-dahanayaka-digital-branding-rise.html|website=PersonsReviews|date=2026-04-15|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, ඔහුගේ ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ උපාය මාර්ග ගැන විස්තරාත්මකව වාර්තා කර ඇත.

=== සංගීත වෘත්තිය ===

2026 වසරේදී දහනායක තම ප්‍රථම සංගීත නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; නමින් තනි ගීතයක් නිකුත් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙම නිකුතුව RouteNote හරහා ගෝලීය සංගීත වේදිකා තිහකට වැඩි ගණනකට බෙදා හරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; මෙය Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, JioSaavn, Netease, Tencent, Boomplay සහ YouTube Music ඇතුළු ප්‍රධාන ගෝලීය සහ කලාපීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Page|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Profile|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Page|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Release|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

මෙම ගීතය ජාත්‍යන්තර සංගීත දත්ත සමුදායන්හි ලියාපදිංචි වී ඇත. MusicBrainz හි ඔහුගේ කලාකරු හඳුනාගැනීම් අංකය dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f වන අතර, Discogs හි ඔහුගේ කලාකරු අංකය 17739561 වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ORCID හි ඔහුගේ පර්යේෂක හඳුනාගැනීම් අංකය 0009-0003-2583-7720 වන අතර, මෙමගින් ඔහුගේ ගෝලීය සංගීත හඳුනාගැනීම සනාථ වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Researcher Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

=== වෙබ් සංවර්ධනය සහ ඩිජිටල් නිර්මාණකරුත්වය ===

දහනායක වෙබ් සංවර්ධකයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි. ඔහු sonal.gleeze.com ඇතුළු පුද්ගලික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කර ඇති අතර, විවිධ ශ්‍රී ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර සඳහා ඩිජිටල් ප්‍රතිරූප ගොඩනැගීමේ සේවා සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official Personal Website|url=https://www.sonal.gleeze.com/|website=sonal.gleeze.com|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වෘත්තීය කටයුතු Crunchbase, Wellfound සහ Product Hunt වැනි ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්හිද ලියාපදිංචි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Profile|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Profile|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== සංගීත විලාසය සහ නිර්මාණ ==

දහනායකගේ සංගීතය ඉලෙක්ට්‍රොනික, ඇම්බියන්ට් සහ උපකරණික විලාසයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ඔහුගේ නිර්මාණවලදී ශබ්ද නිර්මාණය, ඕඩියෝ මිශ්‍රණය සහ සංගීත සංයෝජනය පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කරයි. ඔහුගේ ප්‍රථම නිකුතුව වන &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; මෙම විලාසයන් පිළිබිඹි කරයි. මෙම ගීතය ඔහුගේ සංගීත දක්ෂතා සහ නිර්මාණාත්මක හැකියාවන් ප්‍රදර්ශනය කරයි.

== ගෝලීය වේදිකා හඳුනාගැනීම ==

දහනායකගේ සංගීතය සහ වෘත්තීය කටයුතු ගෝලීය වේදිකා රැසකින් හඳුනාගෙන ඇත:

* '''ස්ට්‍රීමිං වේදිකා''': Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify Artist Profile|url=https://open.spotify.com/artist/43NAUN8TVoMQwYCM1lfTG6|website=Spotify|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apple Music Artist Page|url=https://music.apple.com/us/artist/sonal-dahanayaka/6785588592|website=Apple Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Amazon Music Artist Profile|url=https://music.amazon.com/artists/B0H72GNQXH/sonal-dahanayaka|website=Amazon Music|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Deezer Artist Profile|url=https://www.deezer.com/en/artist/400473451|website=Deezer|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tidal Artist Page|url=https://tidal.com/artist/81826140|website=Tidal|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anghami Artist Profile|url=https://play.anghami.com/artist/29031725|website=Anghami|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=KKBOX Japan Album|url=https://www.kkbox.com/jp/ja/album/CklMJGhjW4Ta3bvSfW|website=KKBOX|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සංගීත දත්ත සමුදායන්''': MusicBrainz, Discogs&lt;ref&gt;{{cite web|title=MusicBrainz Artist Entry|url=https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f|website=MusicBrainz|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Discogs Artist Profile|url=https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka|website=Discogs|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ස්වාධීන සංගීත වේදිකා''': Audiomack, ReverbNation, SoundCloud, Bandcamp&lt;ref&gt;{{cite web|title=Audiomack Profile|url=https://audiomack.com/sonal-dahanayaka|website=Audiomack|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ReverbNation Profile|url=https://www.reverbnation.com/sonaldahanayaka|website=ReverbNation|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=SoundCloud Profile|url=https://soundcloud.com/sonal-dahanayaka|website=SoundCloud|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bandcamp Page|url=https://sonaldahanayaka.bandcamp.com|website=Bandcamp|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''වෘත්තීය හා පර්යේෂණ දත්ත සමුදායන්''': ORCID, Academia.edu, GitHub&lt;ref&gt;{{cite web|title=ORCID Profile|url=https://orcid.org/0009-0003-2583-7720|website=ORCID|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Academia.edu Profile|url=https://independent.academia.edu/SonalDahanayaka|website=Academia.edu|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=GitHub Profile|url=https://github.com/SonalDahanayaka|website=GitHub|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''සමාජ මාධ්‍ය''': Instagram, YouTube, Facebook, TikTok, LinkedIn, X, Threads&lt;ref&gt;{{cite web|title=Instagram Profile|url=https://www.instagram.com/sonal_dahanayaka|website=Instagram|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=YouTube Channel|url=https://www.youtube.com/@SNDmix|website=YouTube|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Facebook Page|url=https://www.facebook.com/sonaldahanayaka.lk|website=Facebook|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=TikTok Profile|url=https://www.tiktok.com/@sonal_dahanayaka|website=TikTok|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=LinkedIn Profile|url=https://www.linkedin.com/in/sonal-dahanayaka|website=LinkedIn|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=X Profile|url=https://x.com/SonalDahanayaka|website=X|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Threads Profile|url=https://www.threads.net/@sonal_dahanayaka|website=Threads|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''ව්‍යවසායකත්ව දත්ත සමුදායන්''': Crunchbase, Wellfound, Product Hunt&lt;ref&gt;{{cite web|title=Crunchbase Entry|url=https://www.crunchbase.com/person/sonal-dahanayaka|website=Crunchbase|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Wellfound Entry|url=https://wellfound.com/u/sonal-dahanayaka|website=Wellfound|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Hunt Profile|url=https://www.producthunt.com/@sonal_dahanayaka|website=Product Hunt|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

* '''Google Knowledge Graph''': Google හි හඳුනාගැනීම් අංකය /g/11z5_j3_39&lt;ref&gt;{{cite web|title=Google Knowledge Panel|url=https://www.google.com/search?kgmid=/g/11z5_j3_39|website=Google|access-date=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;

== ගීත සංග්‍රහය ==

=== තනි ගීත ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! නම !! ඇල්බම් UPC !! වේදිකා
|-
| 2026 || &quot;Genesis Flow Into the Infinite Horizon&quot; || 5064010912932 || Spotify, Apple Music, Amazon Music, Deezer, Tidal, Anghami, KKBOX, YouTube Music
|}

== මාධ්‍ය ආවරණය සහ ප්‍රසිද්ධිය ==

දහනායකගේ වැඩකටයුමු ලාංකික සහ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් මාධ්‍යවලට ආවරණය වී ඇත. ඔහුගේ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්ව කටයුතු ගැන විවිධ මාධ්‍යවලින් වාර්තා කර ඇත. ඔහුගේ සංගීත නිකුතුව ගෝලීය වේදිකා රැසක ප්‍රකාශයට පත් වීම නිසා ඔහු ශ්‍රී ලාංකික ස්වාධීන සංගීතඥයින් අතර සටහන්වී ඇත. ඔහුගේ නිර්මාණාත්මක කටයුතු සහ ඩිජිටල් ව්‍යවසායකත්වය පිළිබඳව තරුණ පරම්පරාවට ප්‍රේරණයක් ලබා දී ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.sonal.gleeze.com/ Official website]
* [https://www.discogs.com/artist/17739561-Sonal-Dahanayaka Discogs]
* [https://musicbrainz.org/artist/dccbbf40-8b93-49ab-b28c-ada47b4c095f MusicBrainz]
* [https://orcid.org/0009-0003-2583-7720 ORCID]

{{DEFAULTSORT:දහනායක, සොනාල්}}

[[ප්‍රවර්ගය:2008 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ව්‍යවසායකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික සංගීතඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ලේ පුද්ගලයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික වෙබ් සංවර්ධකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික ප්‍රේරණාත්මක කථිකයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]</text>
      <sha1>mxe2mko98bw8vxsnbu25cmmqm2bg1l8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:Velorak</title>
    <ns>3</ns>
    <id>194854</id>
    <revision>
      <id>795396</id>
      <parentid>792253</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T07:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aelxen</username>
        <id>68504</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Aelxen විසින් [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:SonalDahanayaka]] සිට [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Velorak]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/SonalDahanayaka|SonalDahanayaka]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Velorak|Velorak]]&quot;</comment>
      <origin>792253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:සොනාල් දහනායක</title>
    <ns>1</ns>
    <id>194876</id>
    <revision>
      <id>795402</id>
      <parentid>795297</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T09:57:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-38046-59|~2026-38046-59]] ([[User talk:~2026-38046-59|සාකච්ඡාව]]) ගේ සංස්කරණයන්  [[User:IDB.S|IDB.S]] ගේ අවසන් අනුවාදය වෙත ප්‍රතිවර්තනය කෙරිණි</comment>
      <origin>792390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2028" sha1="6bbgqwbaa0mig5o5utb7jqumpzdhi05" xml:space="preserve">== මකාදැමීම් යෝජනාව අභියෝගයට ලක්කිරීම ==

මම මෙම පිටුවට යොදා ඇති Db-person ඉක්මන් මකාදැමීමේ සටහනට විරුද්ධ වෙමි. 
මෙම පුද්ගලයා පිළිබඳව විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සහ ස්වාධීන ලිපි තිබේ 
(උදාහරණයක් ලෙස SNDmix, LankaBlogIt, PersonsReviews, Medium). 
එම මූලාශ්‍ර ඔහුගේ ඩිජිටල් ව්‍යාපාරිකත්වය සහ පුද්ගලික වෙළඳ නාමකරණය පිළිබඳව 
විස්තර කරයි. 

ඒ නිසා, මෙම ලිපිය මකා දැමීම වෙනුවට, එය stub ලෙස තබා 
තවදුරටත් වැඩිදියුණු කිරීමට අවස්ථාව ලබා දිය යුතුය. 
කරුණාකර මකාදැමීම නැවත සලකා බලන්න. {{Unsigned|SonalDahanayaka}}
:පළමුවෙන්ම, මෙම ලිපියේ ඇති ප්‍රධාන ගැටළුව වන්නේ මෙය [[WP:AUTOBIO|ස්වයං චරිතාපදානයකි]]. දෙවන ගැටළුව වන්නේ සපයන ලද මූලාශ්‍ර බ්ලොග් අඩවි හෝ විශ්වාස කළ නොහැකි මූලාශ්‍ර වීමයි. හොඳම උදාහරණය [[:en:WP:MEDIUM|WP:MEDIUM]] ය. තවද SNDmix යනු පරිශීලකයා විසින් නිර්මාණය කරන ලද පුද්ගලික අඩවියක් බව පෙනේ. එබැවින්  මෙම ඉල්ලීමට විරුද්ධත්වය පළ කරමි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:01, 30 මැයි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>6bbgqwbaa0mig5o5utb7jqumpzdhi05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:Botempa</title>
    <ns>2</ns>
    <id>195844</id>
    <revision>
      <id>795309</id>
      <parentid>795020</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T12:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3027" sha1="mbg15cp9ohnmsuhme5m7k4033ithdbq" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;background: #ffffff; border: 1px solid #3366cc; border-radius: 8px; max-width: 480px; margin: 10px auto; font-size: 0.92em; font-family: sans-serif; box-shadow: 0 4px 8px rgba(0,0,0,0.1); overflow: hidden;&quot;&gt;

&lt;!-- ඉහළ වර්ණවත් ශීර්ෂය --&gt;
&lt;div style=&quot;background: linear-gradient(135deg, #3366cc, #254b9c); color: #ffffff; font-weight: bold; text-align: center; padding: 12px; font-size: 1.15em; letter-spacing: 0.5px;&quot;&gt;
🗂️ EDITOR PROFILE
&lt;/div&gt;

&lt;!-- ප්‍රධාන තොරතුරු වගුව --&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 12px; background: #f8f9fa;&quot;&gt;
{| style=&quot;width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left; font-size: 0.95em;&quot;


|- style=&quot;border-bottom: 1px solid #e2e8f0;&quot;
| style=&quot;padding: 6px; font-weight: bold; color: #4a5568; width: 35%;&quot; | 👤 User:
| style=&quot;padding: 6px; color: #1a202c;&quot; | '''Botempa'''
|- style=&quot;border-bottom: 1px solid #e2e8f0;&quot;


| style=&quot;padding: 6px; font-weight: bold; color: #4a5568;&quot; | 📍 Location:
| style=&quot;padding: 6px; color: #1a202c;&quot; | ශ්‍රී ලංකාව 🇱🇰
|- style=&quot;border-bottom: 1px solid #e2e8f0;&quot;


| style=&quot;padding: 6px; font-weight: bold; color: #4a5568;&quot; | ⏳ Experience:
| style=&quot;padding: 6px; color: #1a202c;&quot; | {{#expr: {{CURRENTYEAR}} - 2024}} Years (Since 2024)
|-


| style=&quot;padding: 6px; font-weight: bold; color: #4a5568;&quot; | ✍️ User Total Edits:
| style=&quot;padding: 6px; color: #2b6cb0; font-weight: bold;&quot; | 200+
|}
&lt;/div&gt;

&lt;!-- විස්තර ඇතුළත් මැද කොටස --&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 15px; line-height: 1.6; color: #2d3748;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;background: #f7fafc; border-left: 4px solid #3366cc; padding: 8px 12px; margin-bottom: 12px; border-radius: 0 4px 4px 0;&quot;&gt;
'''🇱🇰 සිංහල:'''&lt;br&gt;
මම 2024 වසරේ සිට විකිපීඩියාවට සක්‍රීයව දායක වන ශ්‍රී ලාංකික සංස්කාරකවරයෙක්මි. ප්‍රධාන වශයෙන්ම ප්‍රසිද්ධ නළු නිළියන් සහ කලාකරුවන්ගේ චරිතාපදාන (Biographies) ඇතුළත් අලුත් ලිපි නිර්මාණය කිරීමටත්, පවතින ලිපිවල අඩුපාඩු සහ වැරදි නිවැරදි කිරීමටත් දායක වෙමි.
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;background: #f7fafc; border-left: 4px solid #4a5568; padding: 8px 12px; margin-bottom: 5px; border-radius: 0 4px 4px 0;&quot;&gt;
'''🇬🇧 English:'''&lt;br&gt;
Wikipedia editor from Sri Lanka, actively volunteering since 2024. I focus on expanding content quality, proofreading, and creating new articles, especially biographies of notable personalities like actors and artists.
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;

&lt;!-- පහළ භාෂා කොටස --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #edf2f7; padding: 10px; display: flex; justify-content: center; border-top: 1px solid #e2e8f0;&quot;&gt;
{{Babel|si|en-3}}
&lt;/div&gt;

&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>mbg15cp9ohnmsuhme5m7k4033ithdbq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගලගම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195882</id>
    <revision>
      <id>795409</id>
      <parentid>795238</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:21:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting speedy deletion (Test page). (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>795409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="rxllmt0gkofy8i6qlbbiv5316mk887u" xml:space="preserve">{{Db|1=Test page}}
වට්ටාර්ගාමක ගමකි.</text>
      <sha1>rxllmt0gkofy8i6qlbbiv5316mk887u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:Praveen Hansana</title>
    <ns>3</ns>
    <id>195887</id>
    <revision>
      <id>795336</id>
      <timestamp>2026-07-03T15:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Velorak</username>
        <id>78704</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආයුබෝවන්! */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>795336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="227" sha1="h9c2whm3c6apdycdmpbbe6rrim0qd36" xml:space="preserve">{{welcome}} [[User:SonalDahanayaka|&lt;span style=&quot;color:#800000&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;Sonal&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User talk:SonalDahanayaka|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Green&quot;&gt;&lt;i&gt;(Talk)&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 15:07, 3 ජූලි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>h9c2whm3c6apdycdmpbbe6rrim0qd36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:Pramu 029</title>
    <ns>3</ns>
    <id>195888</id>
    <revision>
      <id>795337</id>
      <timestamp>2026-07-03T15:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Velorak</username>
        <id>78704</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආයුබෝවන්! */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>795337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="227" sha1="1y39jfo9k4i4q0k2iz32xjw62r6tws4" xml:space="preserve">{{welcome}}
[[User:SonalDahanayaka|&lt;span style=&quot;color:#800000&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;Sonal&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User talk:SonalDahanayaka|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Green&quot;&gt;&lt;i&gt;(Talk)&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 15:15, 3 ජූලි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>1y39jfo9k4i4q0k2iz32xjw62r6tws4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795338</id>
      <parentid>795337</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T15:18:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pramu 029</username>
        <id>79806</id>
      </contributor>
      <comment>/* Translation studies */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>795338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="485" sha1="fjienjakt8m6ovolpykiowgc09v3zog" xml:space="preserve">{{welcome}}
[[User:SonalDahanayaka|&lt;span style=&quot;color:#800000&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;Sonal&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User talk:SonalDahanayaka|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Green&quot;&gt;&lt;i&gt;(Talk)&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] 15:15, 3 ජූලි 2026 (යූටීසී)

== Translation studies  ==

bhashawak yanu samaja kandayamak sahayogi wa katayuthu kirima sadaha yodaganna arpitharthaka waak sanketha paddhathiyaki [[User:Pramu 029|Pramu 029]] ([[User talk:Pramu 029|talk]]) 15:18, 3 ජූලි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>fjienjakt8m6ovolpykiowgc09v3zog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sonal Dahanayaka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195889</id>
    <redirect title="සොනාල් දහනායක" />
    <revision>
      <id>795339</id>
      <timestamp>2026-07-03T16:03:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37901-03</username>
        <id>79808</id>
      </contributor>
      <comment> [[සොනාල් දහනායක]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>795339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="4pcx2pyxgu2v93ahnty15ai7oxarb0a" xml:space="preserve">#REDIRECT [[සොනාල් දහනායක]]</text>
      <sha1>4pcx2pyxgu2v93ahnty15ai7oxarb0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හැඩ ඔය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195890</id>
    <revision>
      <id>795356</id>
      <timestamp>2026-07-03T17:23:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38055-28</username>
        <id>79809</id>
      </contributor>
      <comment>'ඔයකි' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>795356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="5356ref68q096t9d0i8xzddrmgn7ova" xml:space="preserve">ඔයකි</text>
      <sha1>5356ref68q096t9d0i8xzddrmgn7ova</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795357</id>
      <parentid>795356</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>51945</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting deletion</comment>
      <origin>795357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="il6zs19gri3ncbtf4sowkoxzp7tne5o" xml:space="preserve">{{delete|Test page}}ඔයකි</text>
      <sha1>il6zs19gri3ncbtf4sowkoxzp7tne5o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795361</id>
      <parentid>795357</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:31:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38055-28</username>
        <id>79809</id>
      </contributor>
      <origin>795361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="h55rmqjzm2dwv7flgze75nzfb9sgc0b" xml:space="preserve">{{delete|Test page}}ඔයකි &lt;ref&gt;https://www.vikalpa.org/article/27826&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>h55rmqjzm2dwv7flgze75nzfb9sgc0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මරගල කඳුවැටිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195891</id>
    <revision>
      <id>795358</id>
      <timestamp>2026-07-03T17:26:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38055-28</username>
        <id>79809</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="lncbu2h4wu48m93dh3j6tkz8sy24o0j" xml:space="preserve">මොනරාගල කදු වැටියකි</text>
      <sha1>lncbu2h4wu48m93dh3j6tkz8sy24o0j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795359</id>
      <parentid>795358</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>51945</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting deletion</comment>
      <origin>795359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="8ky31wj35cd7h19qvieglj8j0oq7w1b" xml:space="preserve">{{delete|Test page}}මොනරාගල කදු වැටියකි</text>
      <sha1>8ky31wj35cd7h19qvieglj8j0oq7w1b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795360</id>
      <parentid>795359</parentid>
      <timestamp>2026-07-03T17:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38055-28</username>
        <id>79809</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="g0zwkd4knv16i2oxx983cl39sarmstv" xml:space="preserve">{{delete|Test page}}මොනරාගල කදු වැටියකි. මෙය දිස්ත්‍රික්කයේ උසම කදු පන්තිය වේ.</text>
      <sha1>g0zwkd4knv16i2oxx983cl39sarmstv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පට්ටි ගෙදර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195892</id>
    <revision>
      <id>795364</id>
      <timestamp>2026-07-04T01:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1360535846|Patti Gedara]]&quot;</comment>
      <origin>795364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8964" sha1="6fbdr4dvv8e3zqm3f0w5zn7cnh1z3xb" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Infobox television/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = Teledrama&lt;br&gt;Drama
| director             = අනුෂ්ක රසාංජනද සිල්වා
| starring             = දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් 
ධම්මික බණ්ඩාර&lt;br&gt;ජැනට් ඇන්තනී&lt;br&gt;රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි&lt;br&gt;තරිඳු කාවින්ද ගමගේ&lt;br&gt;Dulanj Dilshan&lt;br&gt;Chinthaka Waas&lt;br&gt;Nilanthi Gunawardena&lt;br&gt;Lochana Isurundi&lt;br&gt;Shawinda Lakshan&lt;br&gt;Kasun Tharaka&lt;br&gt;Chaminda Batakotuwa&lt;br&gt;Samantha Paranaliyanage
| theme_music_composer = 
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 72
| producer             = සුදේශ් මුතු
| location             = ශ්‍රී ලංකාව
| runtime              = විනාඩි 20
| network              = ස්වාධීන රෑපවාහිනි අයි ටී එන්
| first_aired          = {{Start date|2025|10|18}}
| last_aired           = {{End date|2026|06|21}}
}}

'''''පැටී ගෙදර''''' යනු ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික පවුල් නාට්‍ය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Patti Gedara - ITN |url=https://itn.lk/videos/teledramas/patti-gedara/ |access-date=2026-06-15 |website=itn.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=5A9NygyAxQk |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-06-09) {{!}} ITN |date=2026-06-09 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=O4sdUdJtFLs |title=Pini Viyana - (2025-10-21) {{!}} ITN |date=2025-10-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpj36JQuscA |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-04-21) {{!}} ITN |date=2026-04-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; අනුෂ්කා රසංජන ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-12-14 |title=කලාකරුවකුට නිදහස තියෙන්න ඕනෑ... – පට්ටිගෙදර පට්ට වැඩක් කරන්නයි ට්‍රයි එක |url=https://www.divaina.lk/extras/48007 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සහ සුදේශ් මුතු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=yKtjum1LvV0 |title=&quot;පට්ටි ගෙදර ටෙලිනාට්‍ය කතිකාව&quot; 🔴 |language=en |access-date=2026-06-15 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; එය සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනකම රාත්‍රී 9:00 ට (SLST) විකාශය වේ. මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින ආරම්භ වී 2026 ජුනි 21 වන දින අවසන් වූ අතර එය කථාංග 72 ක් පුරා විහිදී ගියේය.

== කුමන්ත්‍රණය ==
පැටී ගෙදර යනු ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික පරිසරයක සැකසූ ටෙලි නාට්‍යයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායික පවුල් සබඳතා, ආදරය සහ වර්තමාන සමාජ අර්බුද හාස්‍යය හා සංවේදීතාව මිශ්‍ර කර ඉදිරිපත් කරයි. කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ගමක ජීවත් වන පවුලක් සහ ඔවුන් වටා සිටින ගම්වැසියන් මුහුණ දෙන දෛනික සිදුවීම් වටා ගෙතී ඇත. කතාවේ ප්‍රධාන ගැටුම නිර්මාණය වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් අතර ඇති ගැඹුරු බැඳීම්, දේපළ ගැටළු සහ අතීතයේ සැඟවුණු රහස් කිහිපයක් හෙළිදරව් කිරීමෙනි. තරුණයින්ගේ ආදර සබඳතා, සාම්ප්‍රදායික වැඩිහිටි මතවාද සහ නව පරම්පරාවේ චින්තනය අතර ගැටුම මෙහි හොඳින් නිරූපණය කෙරේ. මෙම නිෂ්පාදනයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පවුල් ඒකකය තුළ අභියෝග හමුවේ චරිත හැසිරෙන ආකාරය සහ අවසානයේ ඔවුන් සාමූහිකව ගැටළු විසඳන ආකාරය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට වැදගත් සමාජ පණිවිඩයක් ලබා දීම සහ ගමේ ජීවිතයේ අව්‍යාජභාවය සහ සුන්දරත්වය ඉස්මතු කිරීමයි.

== නළු නිළියන් සහ චරිත ==
'''ප්‍රධාන චරිත'''

* දම්මික බණ්ඩාර සදෙව් (සුදු මල්ලි) ලෙස
* දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් සුදු නෝනා (ලොකු) ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=කවුරුත් ආදරේ කරන පට්ටි ගෙදර නෝනගේ ලස්සන |url=https://gagana.lk/article/stunning-photoshoot-of-dinakshi-1778069548 |access-date=2026-06-15 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-11-30 |title=ඇත්තටම පාලමෙන් පැන්නා... – දිනක්‍ෂි ප්‍රියසාද් |url=https://www.divaina.lk/meevitha/45026 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ජැනට් ඇන්තනි, උපාලි ලෙස
* රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි නන්දනී ලෙස &lt;ref name=&quot;divaina&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.divaina.lk/meevitha/62702|title=An interview with Rebecca Dilrukshi of Patti Gedara|work=Divaina|access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-06-22 |title=කලාවෙන් මිනිස්සු වෙනස් කරන්න පුළුවන්... – රෙබෙකා දිල්රුක්‍ෂි |url=https://www.divaina.lk/extras/10910 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

'''සහාය නළු නිළියන්'''

* ගාමිණී (උපාලිගේ සහෝදරයා) ලෙස තරිඳු කාවින්ද ගමගේ
* දුලාන්ජ් ඩිල්ෂාන් අරවින්ද (උක්කුවා) ලෙස
* චින්තක වාස් නිව්ටන් ලෙස (පට්ටි ගෙදර පියා)
* නිලන්ති ගුණවර්ධන ගයානි ලෙස
* ලෝචනා ඉසුරුන්දි බබා ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-09-14 |title=හැමෝම කතාවෙන ලෝචනා ටීචර්... |url=https://www.divaina.lk/extras/28714 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ෂවින්ඩා ලක්ෂාන්, හිච්චි ලෙස
* කසුන් තාරකා, සුද්දා ලෙස
* චමින්ද බටකොටුව සේදිරිස් ලෙස
* ජයතිස්ස ලෙස සමන්ත පරණලියනගේ

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>6fbdr4dvv8e3zqm3f0w5zn7cnh1z3xb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795365</id>
      <parentid>795364</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T01:31:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8895" sha1="g4eyeqgl8ksdpfagrw3hjlirxw8b5rr" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = Teledrama&lt;br&gt;Drama
| director             = අනුෂ්ක රසාංජනද සිල්වා
| starring             = දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් 
ධම්මික බණ්ඩාර&lt;br&gt;ජැනට් ඇන්තනී&lt;br&gt;රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි&lt;br&gt;තරිඳු කාවින්ද ගමගේ&lt;br&gt;Dulanj Dilshan&lt;br&gt;Chinthaka Waas&lt;br&gt;Nilanthi Gunawardena&lt;br&gt;Lochana Isurundi&lt;br&gt;Shawinda Lakshan&lt;br&gt;Kasun Tharaka&lt;br&gt;Chaminda Batakotuwa&lt;br&gt;Samantha Paranaliyanage
| theme_music_composer = 
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 72
| producer             = සුදේශ් මුතු
| location             = ශ්‍රී ලංකාව
| runtime              = විනාඩි 20
| network              = ස්වාධීන රෑපවාහිනි අයි ටී එන්
| first_aired          = {{Start date|2025|10|18}}
| last_aired           = {{End date|2026|06|21}}
}}

'''''පැටී ගෙදර''''' යනු ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික පවුල් නාට්‍ය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Patti Gedara - ITN |url=https://itn.lk/videos/teledramas/patti-gedara/ |access-date=2026-06-15 |website=itn.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=5A9NygyAxQk |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-06-09) {{!}} ITN |date=2026-06-09 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=O4sdUdJtFLs |title=Pini Viyana - (2025-10-21) {{!}} ITN |date=2025-10-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpj36JQuscA |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-04-21) {{!}} ITN |date=2026-04-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; අනුෂ්කා රසංජන ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-12-14 |title=කලාකරුවකුට නිදහස තියෙන්න ඕනෑ... – පට්ටිගෙදර පට්ට වැඩක් කරන්නයි ට්‍රයි එක |url=https://www.divaina.lk/extras/48007 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සහ සුදේශ් මුතු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=yKtjum1LvV0 |title=&quot;පට්ටි ගෙදර ටෙලිනාට්‍ය කතිකාව&quot; 🔴 |language=en |access-date=2026-06-15 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; එය සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනකම රාත්‍රී 9:00 ට (SLST) විකාශය වේ. මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින ආරම්භ වී 2026 ජුනි 21 වන දින අවසන් වූ අතර එය කථාංග 72 ක් පුරා විහිදී ගියේය.

== කුමන්ත්‍රණය ==
පැටී ගෙදර යනු ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික පරිසරයක සැකසූ ටෙලි නාට්‍යයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායික පවුල් සබඳතා, ආදරය සහ වර්තමාන සමාජ අර්බුද හාස්‍යය හා සංවේදීතාව මිශ්‍ර කර ඉදිරිපත් කරයි. කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ගමක ජීවත් වන පවුලක් සහ ඔවුන් වටා සිටින ගම්වැසියන් මුහුණ දෙන දෛනික සිදුවීම් වටා ගෙතී ඇත. කතාවේ ප්‍රධාන ගැටුම නිර්මාණය වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් අතර ඇති ගැඹුරු බැඳීම්, දේපළ ගැටළු සහ අතීතයේ සැඟවුණු රහස් කිහිපයක් හෙළිදරව් කිරීමෙනි. තරුණයින්ගේ ආදර සබඳතා, සාම්ප්‍රදායික වැඩිහිටි මතවාද සහ නව පරම්පරාවේ චින්තනය අතර ගැටුම මෙහි හොඳින් නිරූපණය කෙරේ. මෙම නිෂ්පාදනයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පවුල් ඒකකය තුළ අභියෝග හමුවේ චරිත හැසිරෙන ආකාරය සහ අවසානයේ ඔවුන් සාමූහිකව ගැටළු විසඳන ආකාරය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට වැදගත් සමාජ පණිවිඩයක් ලබා දීම සහ ගමේ ජීවිතයේ අව්‍යාජභාවය සහ සුන්දරත්වය ඉස්මතු කිරීමයි.

== නළු නිළියන් සහ චරිත ==
'''ප්‍රධාන චරිත'''

* දම්මික බණ්ඩාර සදෙව් (සුදු මල්ලි) ලෙස
* දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් සුදු නෝනා (ලොකු) ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=කවුරුත් ආදරේ කරන පට්ටි ගෙදර නෝනගේ ලස්සන |url=https://gagana.lk/article/stunning-photoshoot-of-dinakshi-1778069548 |access-date=2026-06-15 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-11-30 |title=ඇත්තටම පාලමෙන් පැන්නා... – දිනක්‍ෂි ප්‍රියසාද් |url=https://www.divaina.lk/meevitha/45026 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ජැනට් ඇන්තනි, උපාලි ලෙස
* රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි නන්දනී ලෙස &lt;ref name=&quot;divaina&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.divaina.lk/meevitha/62702|title=An interview with Rebecca Dilrukshi of Patti Gedara|work=Divaina|access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-06-22 |title=කලාවෙන් මිනිස්සු වෙනස් කරන්න පුළුවන්... – රෙබෙකා දිල්රුක්‍ෂි |url=https://www.divaina.lk/extras/10910 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

'''සහාය නළු නිළියන්'''

* ගාමිණී (උපාලිගේ සහෝදරයා) ලෙස තරිඳු කාවින්ද ගමගේ
* දුලාන්ජ් ඩිල්ෂාන් අරවින්ද (උක්කුවා) ලෙස
* චින්තක වාස් නිව්ටන් ලෙස (පට්ටි ගෙදර පියා)
* නිලන්ති ගුණවර්ධන ගයානි ලෙස
* ලෝචනා ඉසුරුන්දි බබා ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-09-14 |title=හැමෝම කතාවෙන ලෝචනා ටීචර්... |url=https://www.divaina.lk/extras/28714 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ෂවින්ඩා ලක්ෂාන්, හිච්චි ලෙස
* කසුන් තාරකා, සුද්දා ලෙස
* චමින්ද බටකොටුව සේදිරිස් ලෙස
* ජයතිස්ස ලෙස සමන්ත පරණලියනගේ

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>g4eyeqgl8ksdpfagrw3hjlirxw8b5rr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795366</id>
      <parentid>795365</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T01:34:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9086" sha1="q6ecspltesqc0qgyzq6iouw70wdpwqy" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = ටෙලිඩ්‍රාමා
| director             = අනුෂ්ක රසාංජනද සිල්වා
| starring             = දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් 
ධම්මික බණ්ඩාර&lt;br&gt;ජැනට් ඇන්තනී&lt;br&gt;රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි&lt;br&gt;තරිඳු කාවින්ද ගමගේ&lt;br&gt;දුලංජ දිල්ශාන්&lt;br&gt;චින්තක වාස්&lt;br&gt;නිලන්ති ගුණවර්ධන&lt;br&gt;ලෝචනා ඉසුරුන්දි&lt;br&gt;ශවින්ද ලක්ෂාන්&lt;br&gt;කසුන් තාරක&lt;br&gt;චමින්ද බටකොටුව&lt;br&gt;සමන්ත පරණලියනගේ
| theme_music_composer = 
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 72
| producer             = සුදේශ් මුතු
| location             = ශ්‍රී ලංකාව
| runtime              = විනාඩි 20
| network              = ස්වාධීන රෑපවාහිනි අයි ටී එන්
| first_aired          = {{Start date|2025|10|18}}
| last_aired           = {{End date|2026|06|21}}
}}

'''''පැටී ගෙදර''''' යනු ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික පවුල් නාට්‍ය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Patti Gedara - ITN |url=https://itn.lk/videos/teledramas/patti-gedara/ |access-date=2026-06-15 |website=itn.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=5A9NygyAxQk |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-06-09) {{!}} ITN |date=2026-06-09 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=O4sdUdJtFLs |title=Pini Viyana - (2025-10-21) {{!}} ITN |date=2025-10-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpj36JQuscA |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-04-21) {{!}} ITN |date=2026-04-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; අනුෂ්කා රසංජන ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-12-14 |title=කලාකරුවකුට නිදහස තියෙන්න ඕනෑ... – පට්ටිගෙදර පට්ට වැඩක් කරන්නයි ට්‍රයි එක |url=https://www.divaina.lk/extras/48007 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සහ සුදේශ් මුතු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=yKtjum1LvV0 |title=&quot;පට්ටි ගෙදර ටෙලිනාට්‍ය කතිකාව&quot; 🔴 |language=en |access-date=2026-06-15 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; එය සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනකම රාත්‍රී 9:00 ට (SLST) විකාශය වේ. මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින ආරම්භ වී 2026 ජුනි 21 වන දින අවසන් වූ අතර එය කථාංග 72 ක් පුරා විහිදී ගියේය.

== කුමන්ත්‍රණය ==
පැටී ගෙදර යනු ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික පරිසරයක සැකසූ ටෙලි නාට්‍යයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායික පවුල් සබඳතා, ආදරය සහ වර්තමාන සමාජ අර්බුද හාස්‍යය හා සංවේදීතාව මිශ්‍ර කර ඉදිරිපත් කරයි. කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ගමක ජීවත් වන පවුලක් සහ ඔවුන් වටා සිටින ගම්වැසියන් මුහුණ දෙන දෛනික සිදුවීම් වටා ගෙතී ඇත. කතාවේ ප්‍රධාන ගැටුම නිර්මාණය වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් අතර ඇති ගැඹුරු බැඳීම්, දේපළ ගැටළු සහ අතීතයේ සැඟවුණු රහස් කිහිපයක් හෙළිදරව් කිරීමෙනි. තරුණයින්ගේ ආදර සබඳතා, සාම්ප්‍රදායික වැඩිහිටි මතවාද සහ නව පරම්පරාවේ චින්තනය අතර ගැටුම මෙහි හොඳින් නිරූපණය කෙරේ. මෙම නිෂ්පාදනයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පවුල් ඒකකය තුළ අභියෝග හමුවේ චරිත හැසිරෙන ආකාරය සහ අවසානයේ ඔවුන් සාමූහිකව ගැටළු විසඳන ආකාරය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට වැදගත් සමාජ පණිවිඩයක් ලබා දීම සහ ගමේ ජීවිතයේ අව්‍යාජභාවය සහ සුන්දරත්වය ඉස්මතු කිරීමයි.

== නළු නිළියන් සහ චරිත ==
'''ප්‍රධාන චරිත'''

* දම්මික බණ්ඩාර සදෙව් (සුදු මල්ලි) ලෙස
* දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් සුදු නෝනා (ලොකු) ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=කවුරුත් ආදරේ කරන පට්ටි ගෙදර නෝනගේ ලස්සන |url=https://gagana.lk/article/stunning-photoshoot-of-dinakshi-1778069548 |access-date=2026-06-15 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-11-30 |title=ඇත්තටම පාලමෙන් පැන්නා... – දිනක්‍ෂි ප්‍රියසාද් |url=https://www.divaina.lk/meevitha/45026 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ජැනට් ඇන්තනි, උපාලි ලෙස
* රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි නන්දනී ලෙස &lt;ref name=&quot;divaina&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.divaina.lk/meevitha/62702|title=An interview with Rebecca Dilrukshi of Patti Gedara|work=Divaina|access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-06-22 |title=කලාවෙන් මිනිස්සු වෙනස් කරන්න පුළුවන්... – රෙබෙකා දිල්රුක්‍ෂි |url=https://www.divaina.lk/extras/10910 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

'''සහාය නළු නිළියන්'''

* ගාමිණී (උපාලිගේ සහෝදරයා) ලෙස තරිඳු කාවින්ද ගමගේ
* දුලාන්ජ් ඩිල්ෂාන් අරවින්ද (උක්කුවා) ලෙස
* චින්තක වාස් නිව්ටන් ලෙස (පට්ටි ගෙදර පියා)
* නිලන්ති ගුණවර්ධන ගයානි ලෙස
* ලෝචනා ඉසුරුන්දි බබා ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-09-14 |title=හැමෝම කතාවෙන ලෝචනා ටීචර්... |url=https://www.divaina.lk/extras/28714 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ෂවින්ඩා ලක්ෂාන්, හිච්චි ලෙස
* කසුන් තාරකා, සුද්දා ලෙස
* චමින්ද බටකොටුව සේදිරිස් ලෙස
* ජයතිස්ස ලෙස සමන්ත පරණලියනගේ

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>q6ecspltesqc0qgyzq6iouw70wdpwqy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795367</id>
      <parentid>795366</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T01:35:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9088" sha1="ig79jvirievxxz0zn66h66oo5phciy7" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = ටෙලිඩ්‍රාමා
| director             = අනුෂ්ක රසාංජනද සිල්වා
| starring             = දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්&lt;br&gt;ධම්මික බණ්ඩාර&lt;br&gt;ජැනට් ඇන්තනී&lt;br&gt;රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි&lt;br&gt;තරිඳු කාවින්ද ගමගේ&lt;br&gt;දුලංජ දිල්ශාන්&lt;br&gt;චින්තක වාස්&lt;br&gt;නිලන්ති ගුණවර්ධන&lt;br&gt;ලෝචනා ඉසුරුන්දි&lt;br&gt;ශවින්ද ලක්ෂාන්&lt;br&gt;කසුන් තාරක&lt;br&gt;චමින්ද බටකොටුව&lt;br&gt;සමන්ත පරණලියනගේ
| theme_music_composer = 
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 72
| producer             = සුදේශ් මුතු
| location             = ශ්‍රී ලංකාව
| runtime              = විනාඩි 20
| network              = ස්වාධීන රෑපවාහිනි අයි ටී එන්
| first_aired          = {{Start date|2025|10|18}}
| last_aired           = {{End date|2026|06|21}}
}}

'''''පැටී ගෙදර''''' යනු ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික පවුල් නාට්‍ය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Patti Gedara - ITN |url=https://itn.lk/videos/teledramas/patti-gedara/ |access-date=2026-06-15 |website=itn.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=5A9NygyAxQk |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-06-09) {{!}} ITN |date=2026-06-09 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=O4sdUdJtFLs |title=Pini Viyana - (2025-10-21) {{!}} ITN |date=2025-10-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpj36JQuscA |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-04-21) {{!}} ITN |date=2026-04-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; අනුෂ්කා රසංජන ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-12-14 |title=කලාකරුවකුට නිදහස තියෙන්න ඕනෑ... – පට්ටිගෙදර පට්ට වැඩක් කරන්නයි ට්‍රයි එක |url=https://www.divaina.lk/extras/48007 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සහ සුදේශ් මුතු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=yKtjum1LvV0 |title=&quot;පට්ටි ගෙදර ටෙලිනාට්‍ය කතිකාව&quot; 🔴 |language=en |access-date=2026-06-15 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; එය සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනකම රාත්‍රී 9:00 ට (SLST) විකාශය වේ. මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින ආරම්භ වී 2026 ජුනි 21 වන දින අවසන් වූ අතර එය කථාංග 72 ක් පුරා විහිදී ගියේය.

== කුමන්ත්‍රණය ==
පැටී ගෙදර යනු ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික පරිසරයක සැකසූ ටෙලි නාට්‍යයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායික පවුල් සබඳතා, ආදරය සහ වර්තමාන සමාජ අර්බුද හාස්‍යය හා සංවේදීතාව මිශ්‍ර කර ඉදිරිපත් කරයි. කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ගමක ජීවත් වන පවුලක් සහ ඔවුන් වටා සිටින ගම්වැසියන් මුහුණ දෙන දෛනික සිදුවීම් වටා ගෙතී ඇත. කතාවේ ප්‍රධාන ගැටුම නිර්මාණය වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් අතර ඇති ගැඹුරු බැඳීම්, දේපළ ගැටළු සහ අතීතයේ සැඟවුණු රහස් කිහිපයක් හෙළිදරව් කිරීමෙනි. තරුණයින්ගේ ආදර සබඳතා, සාම්ප්‍රදායික වැඩිහිටි මතවාද සහ නව පරම්පරාවේ චින්තනය අතර ගැටුම මෙහි හොඳින් නිරූපණය කෙරේ. මෙම නිෂ්පාදනයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පවුල් ඒකකය තුළ අභියෝග හමුවේ චරිත හැසිරෙන ආකාරය සහ අවසානයේ ඔවුන් සාමූහිකව ගැටළු විසඳන ආකාරය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට වැදගත් සමාජ පණිවිඩයක් ලබා දීම සහ ගමේ ජීවිතයේ අව්‍යාජභාවය සහ සුන්දරත්වය ඉස්මතු කිරීමයි.

== නළු නිළියන් සහ චරිත ==
'''ප්‍රධාන චරිත'''

* දම්මික බණ්ඩාර සදෙව් (සුදු මල්ලි) ලෙස
* දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් සුදු නෝනා (ලොකු) ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=කවුරුත් ආදරේ කරන පට්ටි ගෙදර නෝනගේ ලස්සන |url=https://gagana.lk/article/stunning-photoshoot-of-dinakshi-1778069548 |access-date=2026-06-15 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-11-30 |title=ඇත්තටම පාලමෙන් පැන්නා... – දිනක්‍ෂි ප්‍රියසාද් |url=https://www.divaina.lk/meevitha/45026 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ජැනට් ඇන්තනි, උපාලි ලෙස
* රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි නන්දනී ලෙස &lt;ref name=&quot;divaina&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.divaina.lk/meevitha/62702|title=An interview with Rebecca Dilrukshi of Patti Gedara|work=Divaina|access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-06-22 |title=කලාවෙන් මිනිස්සු වෙනස් කරන්න පුළුවන්... – රෙබෙකා දිල්රුක්‍ෂි |url=https://www.divaina.lk/extras/10910 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

'''සහාය නළු නිළියන්'''

* ගාමිණී (උපාලිගේ සහෝදරයා) ලෙස තරිඳු කාවින්ද ගමගේ
* දුලාන්ජ් ඩිල්ෂාන් අරවින්ද (උක්කුවා) ලෙස
* චින්තක වාස් නිව්ටන් ලෙස (පට්ටි ගෙදර පියා)
* නිලන්ති ගුණවර්ධන ගයානි ලෙස
* ලෝචනා ඉසුරුන්දි බබා ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-09-14 |title=හැමෝම කතාවෙන ලෝචනා ටීචර්... |url=https://www.divaina.lk/extras/28714 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ෂවින්ඩා ලක්ෂාන්, හිච්චි ලෙස
* කසුන් තාරකා, සුද්දා ලෙස
* චමින්ද බටකොටුව සේදිරිස් ලෙස
* ජයතිස්ස ලෙස සමන්ත පරණලියනගේ

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>ig79jvirievxxz0zn66h66oo5phciy7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795368</id>
      <parentid>795367</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T01:36:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* කුමන්ත්‍රණය */</comment>
      <origin>795368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9091" sha1="9k123swezoyxn2t6rpe41g2sylr4xp0" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = ටෙලිඩ්‍රාමා
| director             = අනුෂ්ක රසාංජනද සිල්වා
| starring             = දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්&lt;br&gt;ධම්මික බණ්ඩාර&lt;br&gt;ජැනට් ඇන්තනී&lt;br&gt;රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි&lt;br&gt;තරිඳු කාවින්ද ගමගේ&lt;br&gt;දුලංජ දිල්ශාන්&lt;br&gt;චින්තක වාස්&lt;br&gt;නිලන්ති ගුණවර්ධන&lt;br&gt;ලෝචනා ඉසුරුන්දි&lt;br&gt;ශවින්ද ලක්ෂාන්&lt;br&gt;කසුන් තාරක&lt;br&gt;චමින්ද බටකොටුව&lt;br&gt;සමන්ත පරණලියනගේ
| theme_music_composer = 
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 72
| producer             = සුදේශ් මුතු
| location             = ශ්‍රී ලංකාව
| runtime              = විනාඩි 20
| network              = ස්වාධීන රෑපවාහිනි අයි ටී එන්
| first_aired          = {{Start date|2025|10|18}}
| last_aired           = {{End date|2026|06|21}}
}}

'''''පැටී ගෙදර''''' යනු ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික පවුල් නාට්‍ය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Patti Gedara - ITN |url=https://itn.lk/videos/teledramas/patti-gedara/ |access-date=2026-06-15 |website=itn.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=5A9NygyAxQk |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-06-09) {{!}} ITN |date=2026-06-09 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=O4sdUdJtFLs |title=Pini Viyana - (2025-10-21) {{!}} ITN |date=2025-10-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpj36JQuscA |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-04-21) {{!}} ITN |date=2026-04-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; අනුෂ්කා රසංජන ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-12-14 |title=කලාකරුවකුට නිදහස තියෙන්න ඕනෑ... – පට්ටිගෙදර පට්ට වැඩක් කරන්නයි ට්‍රයි එක |url=https://www.divaina.lk/extras/48007 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සහ සුදේශ් මුතු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=yKtjum1LvV0 |title=&quot;පට්ටි ගෙදර ටෙලිනාට්‍ය කතිකාව&quot; 🔴 |language=en |access-date=2026-06-15 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; එය සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනකම රාත්‍රී 9:00 ට (SLST) විකාශය වේ. මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින ආරම්භ වී 2026 ජුනි 21 වන දින අවසන් වූ අතර එය කථාංග 72 ක් පුරා විහිදී ගියේය.

== කුමන්ත්‍රණය ==
පට්ටි ගෙදර යනු ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික පරිසරයක සැකසූ ටෙලි නාට්‍යයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායික පවුල් සබඳතා, ආදරය සහ වර්තමාන සමාජ අර්බුද හාස්‍යය හා සංවේදීතාව මිශ්‍ර කර ඉදිරිපත් කරයි. කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ගමක ජීවත් වන පවුලක් සහ ඔවුන් වටා සිටින ගම්වැසියන් මුහුණ දෙන දෛනික සිදුවීම් වටා ගෙතී ඇත. කතාවේ ප්‍රධාන ගැටුම නිර්මාණය වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් අතර ඇති ගැඹුරු බැඳීම්, දේපළ ගැටළු සහ අතීතයේ සැඟවුණු රහස් කිහිපයක් හෙළිදරව් කිරීමෙනි. තරුණයින්ගේ ආදර සබඳතා, සාම්ප්‍රදායික වැඩිහිටි මතවාද සහ නව පරම්පරාවේ චින්තනය අතර ගැටුම මෙහි හොඳින් නිරූපණය කෙරේ. මෙම නිෂ්පාදනයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පවුල් ඒකකය තුළ අභියෝග හමුවේ චරිත හැසිරෙන ආකාරය සහ අවසානයේ ඔවුන් සාමූහිකව ගැටළු විසඳන ආකාරය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට වැදගත් සමාජ පණිවිඩයක් ලබා දීම සහ ගමේ ජීවිතයේ අව්‍යාජභාවය සහ සුන්දරත්වය ඉස්මතු කිරීමයි.

== නළු නිළියන් සහ චරිත ==
'''ප්‍රධාන චරිත'''

* දම්මික බණ්ඩාර සදෙව් (සුදු මල්ලි) ලෙස
* දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් සුදු නෝනා (ලොකු) ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=කවුරුත් ආදරේ කරන පට්ටි ගෙදර නෝනගේ ලස්සන |url=https://gagana.lk/article/stunning-photoshoot-of-dinakshi-1778069548 |access-date=2026-06-15 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-11-30 |title=ඇත්තටම පාලමෙන් පැන්නා... – දිනක්‍ෂි ප්‍රියසාද් |url=https://www.divaina.lk/meevitha/45026 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ජැනට් ඇන්තනි, උපාලි ලෙස
* රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි නන්දනී ලෙස &lt;ref name=&quot;divaina&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.divaina.lk/meevitha/62702|title=An interview with Rebecca Dilrukshi of Patti Gedara|work=Divaina|access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-06-22 |title=කලාවෙන් මිනිස්සු වෙනස් කරන්න පුළුවන්... – රෙබෙකා දිල්රුක්‍ෂි |url=https://www.divaina.lk/extras/10910 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

'''සහාය නළු නිළියන්'''

* ගාමිණී (උපාලිගේ සහෝදරයා) ලෙස තරිඳු කාවින්ද ගමගේ
* දුලාන්ජ් ඩිල්ෂාන් අරවින්ද (උක්කුවා) ලෙස
* චින්තක වාස් නිව්ටන් ලෙස (පට්ටි ගෙදර පියා)
* නිලන්ති ගුණවර්ධන ගයානි ලෙස
* ලෝචනා ඉසුරුන්දි බබා ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-09-14 |title=හැමෝම කතාවෙන ලෝචනා ටීචර්... |url=https://www.divaina.lk/extras/28714 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ෂවින්ඩා ලක්ෂාන්, හිච්චි ලෙස
* කසුන් තාරකා, සුද්දා ලෙස
* චමින්ද බටකොටුව සේදිරිස් ලෙස
* ජයතිස්ස ලෙස සමන්ත පරණලියනගේ

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>9k123swezoyxn2t6rpe41g2sylr4xp0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795369</id>
      <parentid>795368</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T01:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>/* නළු නිළියන් සහ චරිත */</comment>
      <origin>795369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9085" sha1="katdwpzfo5cie2axgogc3b0gsiears1" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = ටෙලිඩ්‍රාමා
| director             = අනුෂ්ක රසාංජනද සිල්වා
| starring             = දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්&lt;br&gt;ධම්මික බණ්ඩාර&lt;br&gt;ජැනට් ඇන්තනී&lt;br&gt;රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි&lt;br&gt;තරිඳු කාවින්ද ගමගේ&lt;br&gt;දුලංජ දිල්ශාන්&lt;br&gt;චින්තක වාස්&lt;br&gt;නිලන්ති ගුණවර්ධන&lt;br&gt;ලෝචනා ඉසුරුන්දි&lt;br&gt;ශවින්ද ලක්ෂාන්&lt;br&gt;කසුන් තාරක&lt;br&gt;චමින්ද බටකොටුව&lt;br&gt;සමන්ත පරණලියනගේ
| theme_music_composer = 
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 72
| producer             = සුදේශ් මුතු
| location             = ශ්‍රී ලංකාව
| runtime              = විනාඩි 20
| network              = ස්වාධීන රෑපවාහිනි අයි ටී එන්
| first_aired          = {{Start date|2025|10|18}}
| last_aired           = {{End date|2026|06|21}}
}}

'''''පැටී ගෙදර''''' යනු ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික පවුල් නාට්‍ය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Patti Gedara - ITN |url=https://itn.lk/videos/teledramas/patti-gedara/ |access-date=2026-06-15 |website=itn.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=5A9NygyAxQk |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-06-09) {{!}} ITN |date=2026-06-09 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=O4sdUdJtFLs |title=Pini Viyana - (2025-10-21) {{!}} ITN |date=2025-10-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpj36JQuscA |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-04-21) {{!}} ITN |date=2026-04-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; අනුෂ්කා රසංජන ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-12-14 |title=කලාකරුවකුට නිදහස තියෙන්න ඕනෑ... – පට්ටිගෙදර පට්ට වැඩක් කරන්නයි ට්‍රයි එක |url=https://www.divaina.lk/extras/48007 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සහ සුදේශ් මුතු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=yKtjum1LvV0 |title=&quot;පට්ටි ගෙදර ටෙලිනාට්‍ය කතිකාව&quot; 🔴 |language=en |access-date=2026-06-15 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; එය සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනකම රාත්‍රී 9:00 ට (SLST) විකාශය වේ. මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින ආරම්භ වී 2026 ජුනි 21 වන දින අවසන් වූ අතර එය කථාංග 72 ක් පුරා විහිදී ගියේය.

== කුමන්ත්‍රණය ==
පට්ටි ගෙදර යනු ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික පරිසරයක සැකසූ ටෙලි නාට්‍යයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායික පවුල් සබඳතා, ආදරය සහ වර්තමාන සමාජ අර්බුද හාස්‍යය හා සංවේදීතාව මිශ්‍ර කර ඉදිරිපත් කරයි. කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ගමක ජීවත් වන පවුලක් සහ ඔවුන් වටා සිටින ගම්වැසියන් මුහුණ දෙන දෛනික සිදුවීම් වටා ගෙතී ඇත. කතාවේ ප්‍රධාන ගැටුම නිර්මාණය වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් අතර ඇති ගැඹුරු බැඳීම්, දේපළ ගැටළු සහ අතීතයේ සැඟවුණු රහස් කිහිපයක් හෙළිදරව් කිරීමෙනි. තරුණයින්ගේ ආදර සබඳතා, සාම්ප්‍රදායික වැඩිහිටි මතවාද සහ නව පරම්පරාවේ චින්තනය අතර ගැටුම මෙහි හොඳින් නිරූපණය කෙරේ. මෙම නිෂ්පාදනයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පවුල් ඒකකය තුළ අභියෝග හමුවේ චරිත හැසිරෙන ආකාරය සහ අවසානයේ ඔවුන් සාමූහිකව ගැටළු විසඳන ආකාරය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට වැදගත් සමාජ පණිවිඩයක් ලබා දීම සහ ගමේ ජීවිතයේ අව්‍යාජභාවය සහ සුන්දරත්වය ඉස්මතු කිරීමයි.

== නළු නිළියන් සහ චරිත ==
'''ප්‍රධාන චරිත'''

* ධම්මික බණ්ඩාර සදෙව් (සුදු මල්ලි) ලෙස
* දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් සුදු නෝනා (ලොකු) ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=කවුරුත් ආදරේ කරන පට්ටි ගෙදර නෝනගේ ලස්සන |url=https://gagana.lk/article/stunning-photoshoot-of-dinakshi-1778069548 |access-date=2026-06-15 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-11-30 |title=ඇත්තටම පාලමෙන් පැන්නා... – දිනක්‍ෂි ප්‍රියසාද් |url=https://www.divaina.lk/meevitha/45026 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ජැනට් ඇන්තනි, උපාලි ලෙස
* රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි නන්දනී ලෙස &lt;ref name=&quot;divaina&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.divaina.lk/meevitha/62702|title=An interview with Rebecca Dilrukshi of Patti Gedara|work=Divaina|access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-06-22 |title=කලාවෙන් මිනිස්සු වෙනස් කරන්න පුළුවන්... – රෙබෙකා දිල්රුක්‍ෂි |url=https://www.divaina.lk/extras/10910 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

'''සහාය නළු නිළියන්'''

* ගාමිණී (උපාලිගේ සහෝදරයා) ලෙස තරිඳු කාවින්ද ගමගේ
* දුලාන්ජ් ඩිල්ෂාන් අරවින්ද (උක්කුවා) ලෙස
* චින්තක වාස් නිව්ටන් ලෙස (පට්ටි ගෙදර පියා)
* නිලන්ති ගුණවර්ධන ගයානි ලෙස
* ලෝචනා ඉසුරුන්දි බබා ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-09-14 |title=හැමෝම කතාවෙන ලෝචනා ටීචර්... |url=https://www.divaina.lk/extras/28714 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ශවින්ද ලක්ෂාන්, හිච්චි ලෙස
* කසුන් තාරක, සුද්දා ලෙස
* චමින්ද බටකොටුව සේදිරිස් ලෙස
* ජයතිස්ස ලෙස සමන්ත පරණලියනගේ

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>katdwpzfo5cie2axgogc3b0gsiears1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795370</id>
      <parentid>795369</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T03:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38244-27</username>
        <id>79812</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>795370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9088" sha1="h1jzccq0htc8j5zq5v7hzjppvt2uwfj" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = ටෙලිඩ්‍රාමා
| director             = අනුෂ්ක රසාංජනද සිල්වා
| starring             = දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්&lt;br&gt;ධම්මික බණ්ඩාර&lt;br&gt;ජැනට් ඇන්තනී&lt;br&gt;රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි&lt;br&gt;තරිඳු කාවින්ද ගමගේ&lt;br&gt;දුලංජ දිල්ශාන්&lt;br&gt;චින්තක වාස්&lt;br&gt;නිලන්ති ගුණවර්ධන&lt;br&gt;ලෝචනා ඉසුරුන්දි&lt;br&gt;ශවින්ද ලක්ෂාන්&lt;br&gt;කසුන් තාරක&lt;br&gt;චමින්ද බටකොටුව&lt;br&gt;සමන්ත පරණලියනගේ
| theme_music_composer = 
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 72
| producer             = සුදේශ් මුතු
| location             = ශ්‍රී ලංකාව
| runtime              = විනාඩි 20
| network              = ස්වාධීන රෑපවාහිනි අයි ටී එන්
| first_aired          = {{Start date|2025|10|18}}
| last_aired           = {{End date|2026|06|21}}
}}

'''''පට්ටි ගෙදර''''' යනු ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික පවුල් නාට්‍ය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Patti Gedara - ITN |url=https://itn.lk/videos/teledramas/patti-gedara/ |access-date=2026-06-15 |website=itn.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=5A9NygyAxQk |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-06-09) {{!}} ITN |date=2026-06-09 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=O4sdUdJtFLs |title=Pini Viyana - (2025-10-21) {{!}} ITN |date=2025-10-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpj36JQuscA |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-04-21) {{!}} ITN |date=2026-04-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; අනුෂ්ක රසාංජන ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-12-14 |title=කලාකරුවකුට නිදහස තියෙන්න ඕනෑ... – පට්ටිගෙදර පට්ට වැඩක් කරන්නයි ට්‍රයි එක |url=https://www.divaina.lk/extras/48007 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සහ සුදේශ් මුතු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=yKtjum1LvV0 |title=&quot;පට්ටි ගෙදර ටෙලිනාට්‍ය කතිකාව&quot; 🔴 |language=en |access-date=2026-06-15 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; එය සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනකම රාත්‍රී 9:00 ට (SLST) විකාශය වේ. මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින ආරම්භ වී 2026 ජුනි 21 වන දින අවසන් වූ අතර එය කථාංග 72 ක් පුරා විහිදී ගියේය.

== කුමන්ත්‍රණය ==
පට්ටි ගෙදර යනු ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික පරිසරයක සැකසූ ටෙලි නාට්‍යයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායික පවුල් සබඳතා, ආදරය සහ වර්තමාන සමාජ අර්බුද හාස්‍යය හා සංවේදීතාව මිශ්‍ර කර ඉදිරිපත් කරයි. කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ගමක ජීවත් වන පවුලක් සහ ඔවුන් වටා සිටින ගම්වැසියන් මුහුණ දෙන දෛනික සිදුවීම් වටා ගෙතී ඇත. කතාවේ ප්‍රධාන ගැටුම නිර්මාණය වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් අතර ඇති ගැඹුරු බැඳීම්, දේපළ ගැටළු සහ අතීතයේ සැඟවුණු රහස් කිහිපයක් හෙළිදරව් කිරීමෙනි. තරුණයින්ගේ ආදර සබඳතා, සාම්ප්‍රදායික වැඩිහිටි මතවාද සහ නව පරම්පරාවේ චින්තනය අතර ගැටුම මෙහි හොඳින් නිරූපණය කෙරේ. මෙම නිෂ්පාදනයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පවුල් ඒකකය තුළ අභියෝග හමුවේ චරිත හැසිරෙන ආකාරය සහ අවසානයේ ඔවුන් සාමූහිකව ගැටළු විසඳන ආකාරය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට වැදගත් සමාජ පණිවිඩයක් ලබා දීම සහ ගමේ ජීවිතයේ අව්‍යාජභාවය සහ සුන්දරත්වය ඉස්මතු කිරීමයි.

== නළු නිළියන් සහ චරිත ==
'''ප්‍රධාන චරිත'''

* ධම්මික බණ්ඩාර සදෙව් (සුදු මල්ලි) ලෙස
* දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් සුදු නෝනා (ලොකු) ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=කවුරුත් ආදරේ කරන පට්ටි ගෙදර නෝනගේ ලස්සන |url=https://gagana.lk/article/stunning-photoshoot-of-dinakshi-1778069548 |access-date=2026-06-15 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-11-30 |title=ඇත්තටම පාලමෙන් පැන්නා... – දිනක්‍ෂි ප්‍රියසාද් |url=https://www.divaina.lk/meevitha/45026 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ජැනට් ඇන්තනි, උපාලි ලෙස
* රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි නන්දනී ලෙස &lt;ref name=&quot;divaina&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.divaina.lk/meevitha/62702|title=An interview with Rebecca Dilrukshi of Patti Gedara|work=Divaina|access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-06-22 |title=කලාවෙන් මිනිස්සු වෙනස් කරන්න පුළුවන්... – රෙබෙකා දිල්රුක්‍ෂි |url=https://www.divaina.lk/extras/10910 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

'''සහාය නළු නිළියන්'''

* ගාමිණී (උපාලිගේ සහෝදරයා) ලෙස තරිඳු කාවින්ද ගමගේ
* දුලාන්ජ් ඩිල්ෂාන් අරවින්ද (උක්කුවා) ලෙස
* චින්තක වාස් නිව්ටන් ලෙස (පට්ටි ගෙදර පියා)
* නිලන්ති ගුණවර්ධන ගයානි ලෙස
* ලෝචනා ඉසුරුන්දි බබා ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-09-14 |title=හැමෝම කතාවෙන ලෝචනා ටීචර්... |url=https://www.divaina.lk/extras/28714 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ශවින්ද ලක්ෂාන්, හිච්චි ලෙස
* කසුන් තාරක, සුද්දා ලෙස
* චමින්ද බටකොටුව සේදිරිස් ලෙස
* ජයතිස්ස ලෙස සමන්ත පරණලියනගේ

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>h1jzccq0htc8j5zq5v7hzjppvt2uwfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>795404</id>
      <parentid>795370</parentid>
      <timestamp>2026-07-04T10:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* කුමන්ත්‍රණය */ Tagged</comment>
      <origin>795404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9166" sha1="ee132sw2fpxtgsbu3c2pni7pj8oqz9m" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = 
| caption              = 
| genre                = ටෙලිඩ්‍රාමා
| director             = අනුෂ්ක රසාංජනද සිල්වා
| starring             = දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්&lt;br&gt;ධම්මික බණ්ඩාර&lt;br&gt;ජැනට් ඇන්තනී&lt;br&gt;රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි&lt;br&gt;තරිඳු කාවින්ද ගමගේ&lt;br&gt;දුලංජ දිල්ශාන්&lt;br&gt;චින්තක වාස්&lt;br&gt;නිලන්ති ගුණවර්ධන&lt;br&gt;ලෝචනා ඉසුරුන්දි&lt;br&gt;ශවින්ද ලක්ෂාන්&lt;br&gt;කසුන් තාරක&lt;br&gt;චමින්ද බටකොටුව&lt;br&gt;සමන්ත පරණලියනගේ
| theme_music_composer = 
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 72
| producer             = සුදේශ් මුතු
| location             = ශ්‍රී ලංකාව
| runtime              = විනාඩි 20
| network              = ස්වාධීන රෑපවාහිනි අයි ටී එන්
| first_aired          = {{Start date|2025|10|18}}
| last_aired           = {{End date|2026|06|21}}
}}

'''''පට්ටි ගෙදර''''' යනු ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික පවුල් නාට්‍ය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Patti Gedara - ITN |url=https://itn.lk/videos/teledramas/patti-gedara/ |access-date=2026-06-15 |website=itn.lk}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=5A9NygyAxQk |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-06-09) {{!}} ITN |date=2026-06-09 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=O4sdUdJtFLs |title=Pini Viyana - (2025-10-21) {{!}} ITN |date=2025-10-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpj36JQuscA |title=Pini Viyana - Patti Gedara - (2026-04-21) {{!}} ITN |date=2026-04-21 |last=ITN Lifestyle |access-date=2026-06-15 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; අනුෂ්ක රසාංජන ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-12-14 |title=කලාකරුවකුට නිදහස තියෙන්න ඕනෑ... – පට්ටිගෙදර පට්ට වැඩක් කරන්නයි ට්‍රයි එක |url=https://www.divaina.lk/extras/48007 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සහ සුදේශ් මුතු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=yKtjum1LvV0 |title=&quot;පට්ටි ගෙදර ටෙලිනාට්‍ය කතිකාව&quot; 🔴 |language=en |access-date=2026-06-15 |via=www.youtube.com}}&lt;/ref&gt; එය සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනකම රාත්‍රී 9:00 ට (SLST) විකාශය වේ. මෙම කතා මාලාව 2025 ඔක්තෝබර් 18 වන දින ආරම්භ වී 2026 ජුනි 21 වන දින අවසන් වූ අතර එය කථාංග 72 ක් පුරා විහිදී ගියේය.

== කුමන්ත්‍රණය ==
{{මූලාශ්‍ර රහිත ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
පට්ටි ගෙදර යනු ග්‍රාමීය ශ්‍රී ලාංකික පරිසරයක සැකසූ ටෙලි නාට්‍යයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායික පවුල් සබඳතා, ආදරය සහ වර්තමාන සමාජ අර්බුද හාස්‍යය හා සංවේදීතාව මිශ්‍ර කර ඉදිරිපත් කරයි. කතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ගමක ජීවත් වන පවුලක් සහ ඔවුන් වටා සිටින ගම්වැසියන් මුහුණ දෙන දෛනික සිදුවීම් වටා ගෙතී ඇත. කතාවේ ප්‍රධාන ගැටුම නිර්මාණය වන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් අතර ඇති ගැඹුරු බැඳීම්, දේපළ ගැටළු සහ අතීතයේ සැඟවුණු රහස් කිහිපයක් හෙළිදරව් කිරීමෙනි. තරුණයින්ගේ ආදර සබඳතා, සාම්ප්‍රදායික වැඩිහිටි මතවාද සහ නව පරම්පරාවේ චින්තනය අතර ගැටුම මෙහි හොඳින් නිරූපණය කෙරේ. මෙම නිෂ්පාදනයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පවුල් ඒකකය තුළ අභියෝග හමුවේ චරිත හැසිරෙන ආකාරය සහ අවසානයේ ඔවුන් සාමූහිකව ගැටළු විසඳන ආකාරය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයින්ට වැදගත් සමාජ පණිවිඩයක් ලබා දීම සහ ගමේ ජීවිතයේ අව්‍යාජභාවය සහ සුන්දරත්වය ඉස්මතු කිරීමයි.

== නළු නිළියන් සහ චරිත ==
'''ප්‍රධාන චරිත'''

* ධම්මික බණ්ඩාර සදෙව් (සුදු මල්ලි) ලෙස
* දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් සුදු නෝනා (ලොකු) ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=කවුරුත් ආදරේ කරන පට්ටි ගෙදර නෝනගේ ලස්සන |url=https://gagana.lk/article/stunning-photoshoot-of-dinakshi-1778069548 |access-date=2026-06-15 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-11-30 |title=ඇත්තටම පාලමෙන් පැන්නා... – දිනක්‍ෂි ප්‍රියසාද් |url=https://www.divaina.lk/meevitha/45026 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ජැනට් ඇන්තනි, උපාලි ලෙස
* රෙබෙකා දිල්රුක්ෂි නන්දනී ලෙස &lt;ref name=&quot;divaina&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.divaina.lk/meevitha/62702|title=An interview with Rebecca Dilrukshi of Patti Gedara|work=Divaina|access-date=15 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-06-22 |title=කලාවෙන් මිනිස්සු වෙනස් කරන්න පුළුවන්... – රෙබෙකා දිල්රුක්‍ෂි |url=https://www.divaina.lk/extras/10910 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

'''සහාය නළු නිළියන්'''

* ගාමිණී (උපාලිගේ සහෝදරයා) ලෙස තරිඳු කාවින්ද ගමගේ
* දුලාන්ජ් ඩිල්ෂාන් අරවින්ද (උක්කුවා) ලෙස
* චින්තක වාස් නිව්ටන් ලෙස (පට්ටි ගෙදර පියා)
* නිලන්ති ගුණවර්ධන ගයානි ලෙස
* ලෝචනා ඉසුරුන්දි බබා ලෙස &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=chinthaka |date=2025-09-14 |title=හැමෝම කතාවෙන ලෝචනා ටීචර්... |url=https://www.divaina.lk/extras/28714 |access-date=2026-06-15 |website=Divaina {{!}} Breaking Sri Lanka News &amp; Top Stories in Sinhala |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* ශවින්ද ලක්ෂාන්, හිච්චි ලෙස
* කසුන් තාරක, සුද්දා ලෙස
* චමින්ද බටකොටුව සේදිරිස් ලෙස
* ජයතිස්ස ලෙස සමන්ත පරණලියනගේ

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී කතාමාලා]]</text>
      <sha1>ee132sw2fpxtgsbu3c2pni7pj8oqz9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හැන්ටා වයිරස් ආසාදනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195893</id>
    <redirect title="හැන්ටා වෛරස් ආසාදනය" />
    <revision>
      <id>795373</id>
      <timestamp>2026-07-04T04:30:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>Botempa විසින් [[හැන්ටා වයිරස් ආසාදනය]] සිට [[හැන්ටා වෛරස් ආසාදනය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="qnladbb5fx6wydkbsqa1b1y28xl85nf" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[හැන්ටා වෛරස් ආසාදනය]]</text>
      <sha1>qnladbb5fx6wydkbsqa1b1y28xl85nf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නොරො වයිරස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195894</id>
    <redirect title="නොරො වෛරස්" />
    <revision>
      <id>795379</id>
      <timestamp>2026-07-04T04:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>Botempa විසින් [[නොරො වයිරස්]] සිට [[නොරො වෛරස්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: අක්ෂර වින්‍යාසය නිවැරදි කිරීම</comment>
      <origin>795379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="09rrokoztl1hwkk09ojbjiyvv24wzbl" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[නොරො වෛරස්]]</text>
      <sha1>09rrokoztl1hwkk09ojbjiyvv24wzbl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:SonalDahanayaka</title>
    <ns>3</ns>
    <id>195895</id>
    <redirect title="පරිශීලක සාකච්ඡාව:Velorak" />
    <revision>
      <id>795397</id>
      <timestamp>2026-07-04T07:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aelxen</username>
        <id>68504</id>
      </contributor>
      <comment>Aelxen විසින් [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:SonalDahanayaka]] සිට [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Velorak]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/SonalDahanayaka|SonalDahanayaka]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Velorak|Velorak]]&quot;</comment>
      <origin>795397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="1sb8v7kqy39vdtnjvymvq23pbxva61q" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Velorak]]</text>
      <sha1>1sb8v7kqy39vdtnjvymvq23pbxva61q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:2026 ජූලි සිට ගැනෙන මූලාශ්‍ර රහිත ලිපි</title>
    <ns>14</ns>
    <id>195896</id>
    <revision>
      <id>795406</id>
      <timestamp>2026-07-04T10:11:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>'{{monthly clean-up category}}' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>795406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo" xml:space="preserve">{{monthly clean-up category}}</text>
      <sha1>pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>