විකිපීඩියා
siwiki
https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
මාධ්යය
විශේෂ
සාකච්ඡාව
පරිශීලක
පරිශීලක සාකච්ඡාව
විකිපීඩියා
විකිපීඩියා සාකච්ඡාව
ගොනුව
ගොනුව සාකච්ඡාව
මාධ්යවිකි
මාධ්යවිකි සාකච්ඡාව
සැකිල්ල
සැකිලි සාකච්ඡාව
උදවු
උදවු සාකච්ඡාව
ප්රවර්ගය
ප්රවර්ග සාකච්ඡාව
ද්වාරය
ද්වාරය සාකච්ඡාව
MOS
MOS talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
මාතලේ
0
3794
795467
592887
2026-07-05T09:51:54Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795467
wikitext
text/x-wiki
{{About|මාතලේ නගරය|දිස්ත්රික්කය|මාතලේ දිස්ත්රික්කය}}
{{Infobox settlement
|official_name = මාතලේ
|image_skyline =
|image_flag =
|image_seal =
|image_map =
|map_caption =
|pushpin_map = Sri Lanka
|coordinates_region = LK
|coordinates_type =
|settlement_type = [[නගරය]]
|subdivision_type = [[රට]]
|subdivision_name = {{ධජය|ශ්රී ලංකාව}}
|subdivision_type1 = [[ශ්රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]]
|subdivision_name1 = [[මධ්යම පළාත,ශ්රී ලංකාව|මධ්යම පළාත]]
|subdivision_type2 = [[ශ්රී ලංකාවේ දිස්ත්රික්ක|පරිපාලන දිස්ත්රික්කය]]
|subdivision_name2 = [[මාතලේ දිස්ත්රික්කය]]
|government_type = [[මාතලේ මහනගර සභාව]]
|leader_title = [[නගරාධිපති]]
|leader_name = අතිගරු. සන්ධනම් ප්රකාශ්
|leader_title1 =
|leader_name1 =
|area_magnitude =
|area_total_km2 = 9
|area_total_sq_mi =
|area_land_km2 =
|area_land_sq_mi =
|area_water_km2 =
|area_water_sq_mi =
|population_as_of = 2012 ඇස්තු:
|population_total = 40,860
|population_metro =
|population_density_km2 = 4200
|timezone = [[Time in Sri Lanka]]
|utc_offset = +5:30
|timezone_DST = ''not observed''
|utc_offset_DST = +5:30
|latd=7 |latm=28 |lats=0 |latNS=N |longd=80 |longm=37 |longs=0 |longEW=E
|website =
|footnotes =
}}
'''මාතලේ''' ( ඉංග්රීසි: Matale/''Māttaḷai'' ) යනු [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලංකාවේ]] මධ්යම පළාතේ පිහිටා ඇති [[මාතලේ දිස්ත්රික්කය|මාතලේ දිස්ත්රික්කයේ]] අගනගරය වු නගරයයි. මාතලේ මහනගර සභාව මගින් පාලනය කරනු ලබයි. A9 මාර්ගය ආශ්රිතව ඓතිහාසික මාතලේ නගරය පිහිටා ඇත. එක් පුරාව්රතයකට අනුව මනරම් කදුවැටි වලින් වටවී ඇති මහා තැනිතලාව "මහා තලය" නම් වු බවත් පසුව "මාතලේ" බවට පත්වූ බවත් කියවේ. මාතලේ නගරයේ මුලු භුමි ප්රමානය 9 කිමී² කි.
නගරයේ සම්පූර්ණ ජනගහනය ( 2012 ඇස්තු: ) 40,860 ක් විය. මාතලේ නගරය කොළඹින් කිලෝමීටර 142ක් පමණ ( සෑතපුම් 90ක් ) රට අභ්යන්තරව පිහිටා ඇත. මහනුවර සිට කිලෝමීටර 26ක් පමණ ( සෑතපුම් 16 ) දුරින් උතුරු දෙසින් පිහිටා ඇති.
== ආකර්ෂණීය ස්ථාන ==
ලෝක ප්රසිද්ධ ස්ථාන වන ශ්රී මුතුමාරම්මන් කෝවිල (මාතලේ පළමු හා පැරණිතම ආගමික ස්ථානය), රිවර්ස්ටන්, සෙම්ඹුවත්ත වැනි සුන්දර පාරසරික ස්ථානද පිහිටා ඇත්තේ මාතලේ දිස්ත්රික්කය තුලය එයින් අළුවිහාර රජමහා විහාරය මාතලේ නගර සිමාව ආසන්නයේ පිහිටා ඇත. මාතලේ නගරය, ඊට බටහිරින් පිහිටා ඇති විල්ෂයර් කඳු පන්තියෙන් මායිම් වී ඇති තැනිතලා ප්රදේශයකි. මාතලේ නගරය අවට කෘෂිකාර්මික භූමි ප්රදේශයන්හි ප්රධාන වශයෙන් වගා කරනුයේ ගම්මිරිස්, කරාඹු, සාදික්කා, තේ,පොල්, රබර්, කුළුබඩු වර්ග සහ එළවලු සහ පළතුරු වර්ග ය. අළුහුණු, මැණික්, බතික්, අත්කම් කර්මාන්තද දැකිය හැක.
==== මහනගර සභා බල ප්රදේශය තුල පිහිටි ආකර්ෂණීය ස්ථාන ====
*ශ්රී මුත්තුමාරි අම්මාන් හින්දු දේවස්ථානය (මාතලේ පළමු හා පැරණිතම ආගමික ස්ථානය) ( දේවස්ථානය විසින් වාර්ෂිකව පවත්නා තේරු උත්සවය සදහා ශ්රී ලංකාවේ නන්දෙසින් ලක්ෂ සංඛ්යාත පිරිසක් පැමිණේ )
*ජුම්මා මස්ජිඩ් ( කෙලින් විදිය )
*මැක්ඩොවෙල් බලකොටුව
*නානායක්කාර උද්යානය සහ රජයේ නවාතැන
*වීර පුරන්අප්පු ස්මාරකය
*අනගාරික ධර්මපාල ස්මාරකය
*පරණ ඔරලෝසු කණුව
*පරණ දුම්රිය ස්ථානය ( වර්ෂ 1880 දි නිම කරන ලදි )
*බෞද්ධ මන්දිරය
*[[ශාන්ත අන්තෝනි දේවස්ථානය, වහකෝට්ටේ]]
*නන්දිමිත්ර එකනායක ජාත්යන්තර හොකි ක්රිඩාංගණය
*එඩ්වඩ් හොකි ක්රිඩාංගණය
*බර්නාඩ් අළුවිහාරේ ක්රිඩාංගණය
*මහජන පුස්තකාලය
*ළමා ක්රිඩාංගණය
==== මහනගර සභා බල ප්රදේශය ආසන්නයේ පිහිටි ආකර්ෂණීය ස්ථාන ====
*ශ්රී මුත්තුමාරි අම්මාන් හින්දු දේවස්ථානය
*ජුම්මා මස්ජිඩ් ( කෙලින් විදිය )
== ආගමික ස්ථාන ==
==== මහනගර සභා බල ප්රදේශය තුල පිහිටි ආගමික ස්ථාන ====
*ශ්රී මුත්තුමාරි අම්මාන් හින්දු දේවස්ථානය
*ජුම්මා මස්ජිඩ් ( කෙලින් විදිය )
*ක්රිස්තු දේවස්ථානය
*බෞද්ධ මන්දිරය
*බෝගහකොටුව විහාරස්ථානය
==== මහනගර සභා බල ප්රදේශය ආසන්නයේ පිහිටි ආගමික ස්ථාන ====
*ශ්රී මුත්තුමාරි අම්මාන් හින්දු දේවස්ථානය
*ජුම්මා මස්ජිඩ් ( කෙලින් විදිය )
*ක්රිස්තු දේවස්ථානය
*අළුවිහාර රජමහා විහාරය
== අධ්යාපනය ==
=== මහනගර සභා බල ප්රදේශය තුල පිහිටි පාසල් ===
*ක්රිස්තුදේව මහා විද්යාලය, මාතලේ
*රජයේ විද්යා විද්යාලය, මාතලේ
*ශ්රී සංඝමිත්ත බාලිකා ජාතික පාසල, මාතලේ
*ශාන්ත තෝමස් විද්යාලය, මාතලේ
*ශාන්ත තෝමස් බාලිකා විද්යාලය, මාතලේ
*සිංහල බෞද්ධ විද්යාලය, මාතලේ
*විජය විද්යාලය, මාතලේ
*විජයපාල විද්යාලය, මාතලේ
*සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක විද්යාලය, මාතලේ
*සහිරා විද්යාලය, මාතලේ
*හින්දු විද්යාලය, මාතලේ
*පාක්යම් විද්යාලය, මාතලේ
*ආමිනා විද්යාලය, මාතලේ
*ඉස්මාලියා විද්යාලය, මාතලේ
==== ජාත්යන්තර පාසල් ====
*මාතලේ අන්තර්ජාතික පාසල, මාතලේ
*ග්රින්වුඩ් අන්තර්ජාතික පාසල, මාතලේ
*රෝයල් ඉංග්රීසි පාසල, මාතලේ
== මාතලේ නගරය අවට පිහිටි වෙනත් නගර ==
*[[උකුවෙල]]
*[[රත්තොට]]
*[[ගලේවෙල]]
*[[යටවත්ත]]
*[[නාඋල]]
*[[පල්ලේපොල]]
*[[දඹුල්ල]]
*[[සීගිරිය]]
*[[අළුවිහාරය]]
<gallery>
Image:90px-Templematale0737.jpg|මාතලේ හින්දු කෝවිල
Image:180px-Matale0750.jpg|මාතලේ ඔරලෝසු කණුව
Image:90px-Matale1848-0746.jpg|1818 නිදහස් සටනින් දිවි පිදූ විරුවන් සිහි වීම පිණිස සාදා ඇති ස්මාරකය
File:Matale_aluviharaya.jpg|[[අළුවිහාරය රජමහ විහාරය]]
[[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]]විල්ෂයර් කඳු
</gallery>
== මේවාද බලන්න ==
* [[ශ්රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව]]
* [[මාතලේ කැරැල්ල]]
== බාහිර සබැදි ==
* [http://www.matalesriamman.org/ The Official websit of Sri Muthumariamman Thevasthanam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208043859/http://www.matalesriamman.org/ |date=2014-02-08 }}
* [http://www.knucklesrange.org/ Knuckles range nature preservation centre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190103164727/http://knucklesrange.org/ |date=2019-01-03 }}
* [http://discover.lankanest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=94&Itemid=77.html/ Discover Sri Lanka - More information & images about Matale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713184027/http://discover.lankanest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=94&Itemid=77.html%2F |date=2011-07-13 }}
* [http://www.aluvihara.virusinc.org/ The official web site of Aluvihara rock cave temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201031221906/http://www.aluvihara.virusinc.org/ |date=2020-10-31 }}
* [http://www.divaina.com/2011/05/28/provin02.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130625235301/http://www.divaina.com/2011/05/28/provin02.html |date=2013-06-25 }}
{{ශ්රී ලංකාවේ නගර}}
<!--Categories-->
[[Category:ශ්රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන]]
<!--Interwiki-->
{{මාතලේදිස්ත්රික්කය-භූ-කොටලිපිය}}
0cyfpt1iksuspqqt593845xjfuymaxr
රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය
0
4196
795419
795069
2026-07-04T14:10:35Z
KSLwiki24
70498
KSLwiki24 විසින් [[රිටිගල ස්වාභාවික දැඩි රක්ෂිතය]] සිට [[රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
795069
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Ritigala.jpg|thumb|රිටිගල නටඹුන්]]
මහ වැව් දාගැබ් සිය ගණනක් ඉදිවු රජ රටේ වන වදුලින් ආවරණය වු රක්ෂිත වනාන්තර වලින් මුල් තැනක් රිටිගලවන පියසට හිමිවෙයි. වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ දැඩි රක්ෂිතයක්ව ඇති මෙම කඳු ශිඛරයේ ඇති රූස්ස ගස් වලින්ද මෙහි ඉතිහාසය පිළිබිඹු වේ.
==පිහිටීම==
[[Image:Ritigala_map.gif|thumb|පිහිටීම දැක්වෙන සිතියම]]
උතුරු මැද පළාතේ,අනුරාධපුරයට නුදුරින් රිටිගල කන්ද පිහිටා ඇත. පලුගස් වැව ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයටත් කැකිරාව ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයටත් මායිම්ව රිටිගල පිහිටා ඇත. හබරණ අනුරාධපුර මාර්ගයේ ගලපිටිගල හා ගනේවල්පොල අතර දකුණු පසින් අක්කර 7200ක පමණ රමණීය භූමි භාගයක් මෙම වනපියසින් වැසී ඇත්තේය.
විදේශීකයන්ගේ පවා අවධානයට ලක්ව ඇත. රිටිගල කඳුකරය කඳු මුදුන් හතකින් සමන්විත වේ.ඒවා නම්, ආසියා කන්ද, බට කන්ද, කොඩිගල, උණ කන්ද, අඹරාපති කන්ද, පටලීය හින්න, කිරිවැල් හින්න ආදිය වේ. 600mක් (අඩි 2000ක්) පමණ උසින් යුත් රිටිගල වියළි කලාපයේ ඉහළම ස්ථානය ද වේ. කිරිය ගස් වැව, කළුඑබේ, මොරගොඩ, මූරියා, කඩවල, බමුණුගම, උල්පත, හීනුක්කිරියාව, ගලපිටිගල ආදි ගම්මාන 14කින් වටව මෙම වන පියස පිහිටා ඇත.
රිටිගල කන්දට පිවිසෙන්නට මුලින්ම ඇත්තේ කුඩා ගල් කුළු කිහිපයක් උඩිනි. ඒ සමඟම හමු වන්නේ තරමක දිග පළලකින් යුතු ගැඹුර අඩි 30ක් තරම් වූ ගරා වැටුණු "බන්දා පොකුණ" නම් වූ සුවිශාල පොකුණයි. ඉන් පසුව තැනින් තැන විසිරී පැතිරී ඇති ගල් පාලම්, පියගැට පේළි, කවාකාර වූ ශෛලමය වේදිකා, ඔපමට්ටම් කරන ලදවිශාල ගල් පුවරු, සෙල්මුවා පහන්, තටාක, බෙහෙත් ඔරු, සල පතල මළු, සක්මන් මළු, කටාරන් කෙටූ ගල් ලෙන්, පධානගර හා ගල් කුළුණුය.
වසර 1500ක පමණ කාලයක් අද්විතීය වටිනාකමකින් යුක්ත ආරාමික සංකීර්ණයක් වශයෙන් පැවති රිටිගල 11 සියවසේදීචෝළ ආක්රමණයත් සමඟ ක්රමයෙන් නටඹුන් වන්නට විය. වනගත වීම නිසා වන සතුන්ගේ වාසස්ථානයක් බවට පත් වූ රිටිගල කන්දවර්තමානයේදී වනාන්තරයෙන් වැසී පවතී. මහාවංශයේ "[[අරිට්ඨ පබ්බත]]" යනුවෙන් දැක්වෙන්නේ රිටිගල බව ඉතිහාසඥයන්ගේ මතයයි.
භාවනානුයෝගි භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා යෝග්ය වූ නිසසල වනගත පෙදෙසක් වශයෙන් රිටිගල වැදගත්කම එහි දක්නට ලැබෙන නටඹුන් වලින්ද හෙළි වේ.
==රිටිගල ලෙස හැඳින්වීම==
*මෙය රිටිගල ලෙස හැඳින්වීමට හේතු ගණනාවක් බලපා ඇත.</br>
පාලි 'අරිට්ඨ පබ්බත' සංස්කෘත 'අරිෂ්ට පර්වත' යන්නෙන් සිංහලයට බිඳී එන්නට අතැයි සාමාන්යයෙන් සැලකේ. 'රිටි' යනු පාලි 'අරිට්ඨ' යන්නෙන් බිදී ආ 'ආරක්ෂාව' යන අරුත් ඇති පදයකි. ඒ අනුව රිටිගල ආරක්ෂක පර්වතයකි. මහාවංශයේ 'අරිට්ඨ පබ්බත' ලෙස සඳහන් වන්නේ මෙම ස්ථානයයි.
*රිටිගල දක්නට ඇති 'රිටි' නැමති ගස් වර්ගය නිසා මෙම පර්වතය රිටිගල නමින් හඳුන්වන්නට ඇත යන්න තවත් මතයකි.
*රිටිගල අඩතැන්නේ පිහිටි රිටක් මෙන් ඉහළට එසවී ඇති පර්වතයක් නිසා මේ නම ලැබෙන්නට ඇතැයි ද විශ්වාස කෙරේ.
*රිටිගල යන නමේ 'රිටි' යන්නෙහි ගැබ්ව පවත්නා සැබෑ අරුත කුමක් වුව ද, එම වදන සිංහල භාෂාවේ පුරාතන වචනයක් බවවාග් විද්යාත්මක හා ඓතිහාසික සාධක ආශ්රයෙන් පැහැදිලි වේ.j
==ගවේෂණය කිරීම==
ශ්රී ලංකාවේ පුරා විද්යාත්මක ගවේෂණ වල පුරෝගාමියෙක් වශයෙන් සැලකන එච්.සී.පී.බෙල් රිටිගල පිළිබඳ අවධානය යොමුකළ ප්රථම පුරා විද්යාඥයා වෙයි. රිටිගල කන්ද මුළුමනින්ම ගවේෂණය කොට එහි පැවති ලෙන් හා ශිලා ලිපි හඳුනා ගැනීමත්, නටඹුන් සොයා ගැනීමත් ඔහුගෙන් සිදු වුණු කාර්යන්ය. එම සියලු පුරා විද්යාත්මක තොරතුරු ඇතුලත් කොට සැලසුම් හා රූ සටහන් සහිතව බෙල්මහතා විසින් 1893 දී පළ කරන දී.</br>
#"Ritigala kanda", sessional paper xxx viii Annual report -1893
#Archaeological survey of ceylon &plans and platesfor Annual Report-1893,
#Ancient Ruins of Ritigala යන වාර්තා, රිටිගල පිළිබඳ අධ්යයනයකදී ඉතා ප්රයෝජනවත් වන මූලාශ්ර වේ.</br>
එච්.සී.පී.බෙල් මහතා සොයා ගත් සෙල් ලිපියකට අනුව ක්රි.පූ. 119-109 සද්ධාතිස්ස රජුගේ දෙටු පුත් ලජ්ජිතිස්ස රිටිගල විහාරයක් සාදා ඇති බව සඳහන්ව ඇති අතර තවත් සෙල් ලිපියක වළගම්බා රජු විසින් රිටිගල අසල කුඹුරු යායක් කරවා භික්ෂු ශාසනයට පූජා කළ බව සඳහන් වේ.
දැනට අවුරුදු 2434ක් පමණ (ක්රි.පූ.437) දක්වා පැහැදිලි අතීතයක් කරා දිවෙන රිටිගල මෙරට ඉතිහාසයේ මුල්ම රාජධානිය වන අනුරාධපුරයටත් පෙර පණ්ඩුකාභය කුමරුගේ සටන් මධ්යස්ථානයක්ව පැවතුණි. ඔහු සිය මාමාවරුන් සමඟ කළ සටනට මධ්යස්ථානය කර ගත්තේ මෙම කඳවුරයි. එමෙන්ම මීටත් පෙර විජය කුමරු තම්මැන්නාවේ සිට ආ ගමනේදී ඒ ගමන් මඟ රිටිගල අසලින් වැටී තිබුණුබව ද කියවේ.
මහා වංශයේ සඳහන් වන පරිදි ක්රි.පූ.833-835 පළමු වන සේන රජු පාංශුකූලික භික්ෂූන්ට මෙහි ආරමයක් කරවා දී ඇති බව ද සඳහන් වේ.
==රක්ෂිත වනයක් වීම==
1942 දී රිටිගල දැඩි රක්ෂිතයක් ලෙස නම් කෙරුණු අතර, එහි ශාක හා සත්ව විශේෂ රැක ගැනීම කෙරෙහි විශේෂ අවධානය යොමු වන්නට විය. පුරාවිද්යාත්මක කටයුතු සඳහා රිටිගල සංරක්ෂණය කිරීම නැවත වරක් ආරම්භ වූයේ 1960දී පමණ ආචාර්ය රාජා ද සිල්වා මහතාගේ මූලිකත්වය යටතේය.
==වැදගත්කම==
*තෙත් කලාපීය දේශගුණ රටාවට සමීප දේශගුණික තත්වයක් ඇත. අවුරුද්ද පුරාම නොසිඳී ගලා එන සියුම් ජල උල්පත් ඇත.
*ඓතිහාසික නටඹුන් නගරයක් ලෙස වැදගත් වේ.
*උද්හිද විද්යාත්මකව වැදගත් වේ.
ශාක විශේෂ රාශියක් මෙම වනයේ ඇත. පළු, වීර, මොර, අන්නාසි, දෙහි, දොඩම් වැනි නොයෙකුත් පළතුරු හා ඉතාම දුර්ලභ වර්ගයේ අශෝක වැනි මල් වලින් සැදුම් ලත් මේ වන රොදෙහි තිත් කොහා, කහ කුරුල්ලා, වලි කුකුළා, ගිරවා, මයිනා, නීල බෙයියා, බට ගොයා, දෙමලිච්චා වැනි පක්ෂීහු ද විවිධ සමනල් වර්ග මෙන්ම අලි, කොටි, වලස්, මුව, ගෝන ආදි සිවුපාවෝ ද පිඹුරා, නයා, පොළඟා හා උරඟ සත්ව විශේෂයෝ ද එමට වෙති.
නූතන යුගයේ රිටිගල වැදගත්කම වඩාත් ඉස්මතු වූයේ එහි ඇති බ්රාහ්මි ශිලා ලිපි හේතු කොට ගෙනය. [[මිහින්තලේ]], වෙස්සගිරිය, යන ස්ථානවල දක්නට ලැබෙන ලෙන් ලිපිවලට නොදෙවෙනි වැදගත්කමක් රිටිගල සෙල්ලිපිවලටද හිමි වේ. මෙරට සෙල් ලිපි අධ්යයනයේ ප්රමුඛයකු වූ සෙනරත් පරණවිතාන වැනි විද්වතුන්ගේ අවධානය ද රිටිගල කෙරෙහි යොමු වීමත්සමඟ මෙම ස්ථානයේ වටිනාකම තවත් වැදගත් වන්නට විය. වර්ෂ 1980 සංස්කෘතික ත්රිකෝණයේ කටයුතු ආරම්භ වීමත් සමඟ,ඊට අයත් පෞරාණික ස්ථානයක් වශයෙන් රිටිගල වැදගත්කම යළිත් වරක් ඉස්මතු වූ අතර, පුරා විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ කැණීම් හා සංරක්ෂණ කටයුතු දැනට සිදු කරගෙන යනු ලැබේ.
==ගැලරිය==
<gallery>
Image:Ritigala_1.jpg
Image:Ritigala_2.jpg
Image:Ritigala_4.jpg
Image:Ritigala_5.jpg
Image:Ritigala_6.jpg
Image:Ritigala_7.jpg
</gallery>
==මූලාශ්ර==
*සිළුමිණ 1998 අගෝස්තු 16
==අමතර ලිපි==
*[[රිටිගල පුරාවිද්යා රක්ෂිතය]]
==අඩවියෙන් බැහැර පිටු==
*[http://wanni.org/ritigala.htm Ritigala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080126215243/http://wanni.org/ritigala.htm |date=2008-01-26 }}
[[ප්රවර්ගය:ස්වාභාවික දැඩි රක්ෂිත - ශ්රී ලංකා]]
[[ප්රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්රික්කයේ පුරාවිද්යා ආරක්ෂිත ස්මාරක]]
2ag7pu2a7vc71qli1q7mj3ae9h3f3sh
නාසා
0
19500
795455
772683
2026-07-05T07:39:28Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795455
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|38|52|59|N|77|0|59|W |type:landmark_region:US-DC |display=title}}
{{Infobox Government agency
|agency_name = ජාතික ගගන විද්යාව සහ අභ්යවකාශ පරිපාලනය
|abbreviation = නාසා
|logo = NASA logo.svg
|logo_width = 220px
|logo_caption = නාසා ආයතනයේ ලාංඡනය<br />ආදර්ශ පාඨය: ''සියල්ලෙහිම යහපත උදෙසා''
|seal = NASA seal.svg
|seal_width = 160px
|seal_caption = නාසා නාසා ආයතනයේ මුද්රාව
|picture = Flag of the National Aeronautics and Space Administration.svg
|picture_width = 160px
|picture_caption = නාසා නාසා ආයතනයේ කොඩිය
|formed ={{Start date and years ago|mf=no|1958|7|29}}
|preceding1 = [[National Advisory Committee for Aeronautics|NACA]]
|jurisdiction = [[එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුව]]
|headquarters = [[වොෂින්ටන්, ඩී.සී]]
|latd=38 |latm=52 |lats=59 |latNS=N
|longd=77 |longm= 0 |longs=59 |longEW=W
|region_code=US-DC
|employees = 18,800+
|budget = US$ බිලියන 17.6 (FY 2009)
|chief1_name = [[චාර්ලස් බෝල්ඩන්]]
|chief1_position = [[Administrator of NASA|පරිපාලක]]
|chief2_name = [[ලෝරි ගාර්වර්]]
|chief2_position = [[Deputy Administrator of NASA|උප ප්රධාන පරිපාලක]]
|website = [http://www.nasa.gov/home/index.html NASA.gov]
}}
'''නාසා''' ලෙස කෙටියෙන් හැඳින්වෙන '''ජාතික ගගන විද්යාව සහ අභ්යවකාශ පරිපාලනය''' යනු [[ඇමරිකාව|එක්සත් ජනපද]] ආණ්ඩුවෙහි ජාතික පොදු අභ්යාවකාශ වැඩසටහන් සඳහා වගකිව යුතු ඒජන්සියයි. ජාතික ගගන යාත්රා හා අභ්යාවකාශ පනත මඟින් 1958 ජූලි 29 වනදා නාසා ආරම්භ කරන ලදී.
අභ්යාවකාශ වැඩසටහන්වලට අමතරව එය දීර්ඝ කාලීන සාමාජීය හා යුධමය අභ්යාවකාශ පර්යේෂණ සඳහා ද වගකීම් දරයි. 2006 පෙබරවාරි මස සිට නාසාහි තමන් හඳුන්වා ගන්නා මෙහෙයුම් වාක්ය වන්නේ අභ්යාවකාශ ගවේෂණය, විද්යාත්මක සොයා ගැනීම්වලින් හා ගගන යාත්රා පිළිබඳ පර්යේෂණවලින් අනාගත පුරෝගාමීන් වීම යන්නයි.
නාසාහි ආදර්ශ පාඨය වන්නේ “සියල්ලෙහිම යහපත උදෙසා” යන්නයි.
නාසාහි අධ්යාපනය පිළිබඳ කාර්යාලයේ ආදර්ශ පාඨය වන්නේ ''Shaping the Future: Launching new endeavors to inspire the next generation of explorers.''
National Aeronautics and Space Administration යනු නාසා යන්නෙහි දීර්ඝ නාමයයි. මෙයින් NASA යන නාමය සැකසී ඇත්තේ National යන කොටසින් “N” අකුරද, Aeronautics යන කොටසින් “A” අකුරද, Space යන කොටසින් “S” අකුරද, Administration යන කොටසින් “A” යන අකුරද එකතු වීමෙනි.
== කාර්යභාරය ==
මිනිසා විසින් කිසියම් සංවිධානයක් හෝ ආයතනයක් පිහිටුවා ගනු ලබන්නේ කිසියම් අරමුණක් හා කාර්යභාරයක් සිදු කිරීමට ඇප කැප වීමෙනි. නාසා ආයතනයද එවැනි විශාල කාර්ය භාරයක් සිදු කිරීමට ඇප කැප වී සිටී. එම ආයතනයේ ප්රධානම කාර්යභාරය ලෙස නම් කොට ඇත්තේ ඇමරිකානු රජය විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලබන අභ්යවකාශය පිළිබඳ ගවේෂණවලට සහයදීම සහ ඔවුන්ගේ සන්නිවේදන කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ක්රියාත්මක කරනු ලබන ව්යාපෘතිවලට සහය දීමත්ය.
== පාලනය ==
කිසියම් ආයතනයක් හෝ සංවිධානයක් පාලනය කරනු ලබන්නේ කිසියම් පුද්ගලයෙකු හෝ තවත් එවැනිම මව් ආයතනයක් මගිනි. නාසා ආයතනයෙහි ප්රධානතම පාලකයා ලෙසට කටයුතු කරනු ලබන්නේ ඇමෙරිකානු ජනාධිපති- වරයාය. මෙම ආයතනය මගින් ක්රියාත්මක කරන සියලුම අභ්යවකාශ ව්යාපෘතිවලට අවශ්ය මිල මුදල් හා උපකරණ සපයා දෙමින් ජනාධිපතිවරයා නාසාහි පාලන කටයුතුවලට සෘජුවම මැදිහත් වේ.
නාසා ආයතනයට අයත් විවිධ අංශ
ගුවන් හා අභ්යවකාශ තාක්ෂණය පිළිබඳ කාර්යාලය, [[ජීව විද්යාව]] හා ඒ පිළිබඳ අධ්යයන කටයුතු පිළිබඳ කාර්යාලය, පෘථිවි කටයුතු සොයා බැලීමේ කාර්යාලය, අභ්යවකාශ විද්යාව පිළිබඳ කාර්යාලය, අභ්යවකාශ යානා පිළිබඳ කාර්යාලය, ජෝන්. එෆ්. කෙනඩි මධ්යස්ථානය, ගොඩාර්ඩ් මධ්යස්ථානය, හුස්ටන්හි ලින්ඩන් බි. ජොන්සන් මධ්යස්ථානය සහ ජෝර්ජ් ඩී. මාෂල් මධ්යස්ථානය යනු නාසා ආයතනයට අයත් විවිධ අංශ වේ.
== ඉතිහාසය ==
නාසා ආයතනය උපත ලැබුවේ 1958 දී ඇමෙරිකාවේදීය. එම ආයතනය උපත ලැබිමට තුඩු දුන් ප්රධානතම හේතුව වූයේ එකල [[සෝවියට් දේශය]]ත් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයත් අතර පැවති අභ්යවකාශ තරගයයි. නාසා ආයතනය ඇරඹී මුල් අවධියේදී එයට රාජ්ය අනුග්රහය නොලැබිණි. පසුව එවකට ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයාව සිටි ජෝන්. එෆ්. කෙනඩි නාසා ආයතනය වෙනුවෙන් විශාල වශයෙන් මුදල් වැය කළේය. ඔහුගෙන් පසුව ඇමෙරිකාවේ ජනාධිපති ධුරයට පත්වූ සියලුම පුද්ගලයින් නාසා ආයතනය සඳහා මුදල් ප්රතිපාදන ලබාදුන්නේය. මේ මගින් නාසා ආයතනයේ කටයුතු දියුණු කිරීමට ඔවුන් කටයුතු කරන ලදී.
== වෙනත් විස්තර ==
කිසියම් අභ්යවකාශ යානයක් ගුවන් ගතවීමත් සමගම ජනමාධ්ය තුළින් වැඩි වශයෙන්ම ප්රචාරය වන්නේ නාසා නමැති නාමයයි. දැනට අභ්යවකාශය පිළිබඳ මිනිසා දැනසිටින තොරතුරු සංඛ්යාවන් වැඩිම ප්රමාණයක් සොයාගෙන ඇත්තේ නාසා ආයතනය විසිනි. වර්තමාන ලෝකය තුළ නාසා ආයතනය වැනි තවත් ආයතන විශාල සංඛ්යාවක් පිහිටා තිබුණද ඒවා අතරින් වැඩිම ධනස්කන්දයක් හිමි ආයතනය ලෙස වරම් ලබා ඇත්තේද නාසා ආයතනයයි.
* [[සරත් ගුණපාල]] - ජ්යෙෂ්ඨ ප්රධාන විද්යාඥ ආචාර්ය <ref>{{Citation |title=අඟහරුගේ ජීවය ගැන සොයන්න මිනිස්සු තුන්දෙනෙක් අඟහරුට |url=http://www.silumina.lk/2016/01/10/_art.asp?fn=af1601101 |access-date=2016-01-19 |archive-date=2016-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160112213810/http://www.silumina.lk/2016/01/10/_art.asp?fn=af1601101 }}</ref>
== මූලාශ්ර ==
{{reflist}}
==බාහිර සබැඳි==
{{commons category|NASA}}
* {{Official website|nasa.gov}}
** [http://www.nasa.gov/offices/nesc/home/index.html NASA Engineering and Safety Center]
** [http://nix.nasa.gov/ NASA Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101112212813/http://nix.nasa.gov/ |date=2010-11-12 }} and [http://www.nasaimages.org/ NASA Images]
** [http://www.nasa.gov/missions/highlights/schedule.html NASA Launch Schedule]
** [http://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/ NASA Television] and [http://www.nasa.gov/multimedia/podcasting/ NASA podcasts]
** {{Google+|+NASA}}
** {{Youtube|user=NASAtelevision}}
** {{Twitter|NASA|@NASA}}
* [https://www.federalregister.gov/agencies/national-aeronautics-and-space-administration NASA] in the Federal Register
* [http://www.nasawatch.com/ NASA Watch, an agency watchdog site]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://eol.jsc.nasa.gov/sseop/clickmap/ The Gateway to Astronaut Photography of Earth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141209144739/http://eol.jsc.nasa.gov/sseop/clickmap/ |date=2014-12-09 }}
* [http://eisenhower.archives.gov/Research/Finding_Aids/N.html NASA Documents relating to the Space Program, 1953–62, Dwight D. Eisenhower Presidential Library]
* [http://eisenhower.archives.gov/research/online_documents/nasa.html Online documents pertaining to the early history and development of NASA, Dwight D. Eisenhower Presidential Library]
* [http://www.ourarchives.wikispaces.net/National+Aeronautics+and+Space+Administration+Records+Available+at+the+National+Archives+at+Atlanta NASA records available for research at the National Archives at Atlanta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121224041121/http://www.ourarchives.wikispaces.net/National+Aeronautics+and+Space+Administration+Records+Available+at+the+National+Archives+at+Atlanta |date=2012-12-24 }}
* [http://www.technicalreports.org/ Technical Report Archive and Image Library (TRAIL)] – historic technical reports from NASA and other federal agencies
* [http://www.nalhq.com NASA Alumni League] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801224509/http://nalhq.com/ |date=2015-08-01 }}, [http://www.nalfl.com NAL Florida Chapter], [http://www.nal-jsc.org NAL JSC Chapter]
{{NASA space program|state=collapsed}}
{{NASA centers}}
{{Navboxes
|title = Major NASA space missions and programs
|state = collapsed
|list1 =
{{Project Mercury}}
{{Gemini program}}
{{Project Apollo}}
{{Skylab}}
{{Space Shuttle}}
{{Artemis program}}
{{Hubble Space Telescope}}
{{James Webb Space Telescope}}
{{Planetary Missions Program Office}}
}}
{{US research agencies}}
{{Public sector space agencies}}
{{Dwight D. Eisenhower}}
{{Authority control}}
[[ප්රවර්ගය:නාසා| ]]
[[Category:1958 establishments in Washington, D.C.]]
[[Category:Collier Trophy recipients]]
[[Category:Government agencies established in 1958]]
[[Category:Independent agencies of the United States government]]
[[Category:Organizations based in Washington, D.C.]]
[[ප්රවර්ගය:තාරකා විද්යාව]]
[[ප්රවර්ගය:අභ්යාවකාශ විද්යාව]]
gc7vfk6rpwtff83qypqxg7vhhzb2f5l
කෘත්රිම චන්ද්රිකා
0
19502
795458
564792
2026-07-05T08:22:58Z
Tharindu2010
79832
/* කෘතීම චන්ද්රිකා සංකල්පය හා චන්ද්රිකාවේ ආරම්භය */ Fixed grammar
795458
wikitext
text/x-wiki
{{Spaceflight sidebar}}
'''කෘතීම චන්ද්රිකාවක්''' යනු මිනිසා විසින් [[කක්ෂය|කක්ෂ]] ගතකරන ලද යම් වස්තුවකි. මේවා “කෘතීම” යන විශේෂන පදයෙන් වෙන් කර දැක්වීමට හේතුව [[ස්වභාවික චන්ද්රිකා|කෘතීම නොවන චන්ද්රිකා]] ද පැවතීමයි. [[මහ පොළොව|පෘථිවිය]] වටා කක්ෂ ගතව ඇති [[චන්ද්රයා]] නැතිනම් හඳ මීට හොඳ උදාහරණයකි.
== කෘතීම චන්ද්රිකා සංකල්පය හා චන්ද්රිකාවේ ආරම්භය ==
=== සංකල්පයේ ඉතිහාසය ===
කෘතීම චන්ද්රිකා පිලිබඳ සෛද්ධාන්තික මුල්ම ඉදිරිපත් කිරීම ලෙස දැක්වෙන්නේ Treatise of the System of the World ග්රන්ථයෙ “Newton's cannonball” ලෙස හැඳින්වෙන [[අයිසැක් නිව්ටන්|අයිසැක් නිවුටන්]] සිය න්යාය මගින් ග්රහලෝක වල චලිතය පැහැදිලි කිරීමට දැක්වූ ඉදිරිපත් කිරීමයි. සරලව මෙම සිද්ධාන්තය මෙසේ දැක්විය හැක.<blockquote>වායු ප්රතිරෝධය ආදී බාහිර බලපෑම් නැතිව පෘථිවි ගුරුත්වය පමනක් හමුවේ යම් නිශ්චිත උසකදී නිශ්චිත ප්රවේගයකින් පිටකරන කාලතුවක්කු උන්ඩයක් පෘථිවිය මතට නොවැටී ඒ වටා වෘත්තාකාර පථයක ගමන් කල හැකිය.</blockquote>රොකට් භාවිතය, අභ්යාවකාශ ගමන් පිලිබඳ විවිධ මත විවිධාකාරයෙන් ඉදිරිපත් වුවත් 1945 වසරේ දී ගත්කතු [[ආතර් සී. ක්ලාක්|ආතර් සී ක්ලාක්]] විසින් “Wireless World” සඟරාවට පලකල ලිපිය මගින් කෘතීම චන්ද්රිකා තාක්ෂණය හා එහි ඇති වැදගත් කම ලොව පුරා රැගෙන යාමට සමත් විය.
=== අභ්යාවකාශ තරගය ===
1957 වසරේ ඔක්තෝබර් 4 වැනි දින [[අභ්යවකාශ තරඟය|අභ්යාවකාශ තරඟය]] ආරම්භ කරමින් [[සෝවියට් සංගමය]] විසින් [[ස්පුට්නික්-1|ස්පුට්නික් 1]] යානය සාර්ථකව ගුවන් ගත කළ අතර එය පෘථිවිය වටා කක්ෂ ගත වූ ප්රථම චන්ද්රිකාව බවට පත් විය. මෙම යානයත් සමඟ ඇති වූ යුදමය සහ ආර්ථිකමය වාතාවරණය හේතුවෙන් [[එක්සත් ජනපදය|ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය]] තුළ බියක් හටගත් අතර දේශපාලනික මත ගැටුම් ද ආරම්භ විය. මේ හේතුවෙන් එවකට පාලනයේ යෙදුණු [[ඩ්වයිට් ඩී. අයිසන්හවර්|අයිසන් හවර්]] පාලන යාන්ත්රණයට [[නාසා|නාසා ආයතනය]] ආරම්භ කිරීම ඇතුළු පියවර කිහිපයක් ක්රියාවේ යෙදවීමට සිදු විය. ඒත් සමඟම සිය විද්යාත්මක සහ ඉංජිනේරුමය හැකියාවන්ගේ සලකුණක් ලෙස සෝවියට් සංගමය විසින් ස්පුට්නික් යානයේ ගුවන්ගත කිරීම සලකන ලදී.
එවකට යුද්ධය නිසා දැඩි හානිවලට ලක්ව සිටි සෝවියට් සංගමය ස්පුට්නික් යානය ගුවන්ගත කිරීම සහ එතැන් සිට ආරම්භ කළ [[අභ්යවකාශ ගවේෂණය|අභ්යාවකාශ ගවේෂණ]] වැඩසටහන හේතුවෙන් එහි ජනතාව ප්රමෝදයට පත් විය. තවද මෙම වැඩ සටහන නව යුගයක තාක්ෂණික හැකියාවන් සෝවියට් සංගමයේ රටවැසියන්ට ඔප්පු කෙරෙන සාධකයක් වූ අතර එය ඉතා වැදගත් මෙන්ම ධෛර්ය නංවන ක්රියාවලියක් ද විය.
ස්පුට්නික් 1 යානය ගුවන්ගත කිරීමට පළමුව සාමාන්ය ඇමරිකානුවන්ගේ අදහස වූයේ සියළු තාක්ෂණික ක්ෂේත්ර තුළ එක්සත් ජනපදය ඉදිරියෙන්ම සිටින බවයි. ස්පුට්නික් වැඩසටහනට ප්රතිචාරයක් ලෙස පාසල් විෂය නිර්දේශය පවා වෙනස් කරමින් තාක්ෂණයෙහි පෙර ගමන්කරුවා වීමේ දැවැන්ත වැඩ සටහනක් එක්සත් ජනපදය විසින් ආරම්භ කරන ලදී. මින් වසරක් ගතවීමට ද ප්රථම එක්සත් ජනපද කොංග්රස් මණ්ඩලය විසින් ජාතික ආරක්ෂක අධ්යාපන පනත නීතිගත කළ අතර එය එක්සත් ජනපද ඉතිහාසය තුළ ඉදිරිපත් වූ ෆෙඩරල් අනුග්රහය සහිත වඩාත් විශාලතම අධ්යාපනික වැඩසටහන විය. මෙම පනත මඟින් විශාල පරාසයක ක්රියාවලීන් සමූහයක් සඳහා ඩොලර් බිලියන 1කට වැඩි මුදලක් වෙන් කරන ලදී. මේ අතරට නව පාසල් ඉදි කිරීම, දක්ෂ සිසුන්ට උසස් අධ්යාපනය ලැබීම සඳහා ණය ආධාර ලබා දීම සහ අධි ශිෂ්යත්ව සැපයීම, ආරක්ෂක කර්මාන්ත තුළ පැවති මිනිස් බල හිඟය පියවීම සඳහා නව වෘත්තීය පුහුණ වැඩසටහන් ආරම්භ කිරීම ඇතුළු වැඩසටහන් විශාල සංඛ්යාවක් අයත් විය. මෙම ප්රතිචාරය වර්තමානයේ දී [[ස්පුට්නික් අර්බුදය]] ලෙස හැඳින්වේ.
සෝවියට් සංගමයේ වැසියන් මෙන්ම එක්සත් ජනපදවාසීන් ද ගුවන් ගත කිරීම් සමූහය පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටි අතර රොකට්වල අනුරූ තැනීම ප්රචලිත විනෝදාංශයක් බවට පත් විය.
ස්පුට්නික් 1 යානය ගුවන් ගත කිරීමෙන් මාස 4ක් ගෙවීමට ආසන්න වත්ම එක්සත් ජනපදය විසින් සිය ප්රථම චන්ද්රිකාව වූ [[එක්ස්ප්ලෝරර් 1 චන්ද්රිකාව|එක්ස්ප්ලෝරර් 1]] යානය ගුවන්ගත කරන ලදී. කෙසේ නමුත් මේ අතරතුර [[කැනවරල් තුඩුව|කේප් කැනවරල්]] හි දී ලැජ්ජා සහගත අසාර්ථක ගුවන් ගත කිරීමේ උත්සාහයන් කිහිපයක් ද සිදු විය.
ආරම්භක චන්ද්රිකා පවා විද්යාත්මක අරමුණු සඳහා භාවිතා විය. ස්පුට්නික් යානය ඉහල [[පෘථිවි වායුගෝලය|වායු ගෝලයේ]] ඝනත්වය නිර්ණය කර ගැනීම සඳහා ආධාර විය. එසේම Explorer 1 යානයේ ගුවන්ගත කිරීම් දත්ත [[ජේම්ස් වෑන් ඇලන්]] හට [[වෑන් ඇලන් විකිරණශීලී පටිය]] සොයා ගැනීමට ආධාර විය.
=== චන්ද්රිකා සන්නිවේදනය ===
පළමු ඇමරිකානු සන්නිවේදන චන්ද්රිකාව වූ [[SCORE|Project SCORE]] යානය 1958 වසරේ දෙසැම්බර් 18 වැනි දින ගුවන්ගත කරන ලදී. එමගින් ජනාධිපති ඩිවයිට් ඩී. අයිස්න්හවර්ගේ නත්තල් පණිවුඩයක් ලොව පුරා විකාශය කරන ලදී. චන්ද්රිකා සන්නිවේදන තාක්ෂණයට සම්බන්ධ අභ්යාවකාශ තරඟය හේතුවෙන් හටගත්, නැතහොත් ඒ කාලය තුළ ළඟා කර ගන්නා ලද අනෙකුත් විශේෂිත ඉලක්කයන් පහත දැක්වේ.
*1962 – Telstar - ප්රථම සක්රිය සන්නිවේදන චන්ද්රිකාව වේ. (පර්යේෂණ මට්ටමේ සාගර හරහා සන්නිවේදක චන්ද්රිකාවක් ද විය.)
*1972 – Anik 1 - ප්රථම දේශීය සන්නිවේදන චන්ද්රිකාව (කැනඩාව)
*1974 – Westar - ප්රථම ඇමරිකා එක්සත් ජනපද දේශීය සන්නිවේදන චන්ද්රිකාව
*1976 – Marisat - ප්රථම ජංගම සන්නිවේදන චන්ද්රිකාව
එක්සත් ජනපදය විසින් ලොව ප්රථම [[භූසමවේගී කක්ෂය|භූ සමමුහුර්ත]] චන්ද්රිකාව වූ Syncom 2 යානය 1963 වසරේ ජුලි 26 වන දින අභ්යාවකාශ ගත කරන ලදී. මෙම චන්ද්රිකාවෙහි සාර්ථකත්වය හේතුවෙන් තවදුරටත් චන්ද්රිකා ප්රතිග්රාහක තැටි චන්ද්රිකාවක ගමන්මගට අනුරූපව චලනය වීමේ අවශ්යතාවක් නොවීය. ඊට හේතුව වූයේ මෙම චන්ද්රිකා [[භූස්ථාවර කක්ෂය|භූ ස්ථායී කක්ෂයක]] පිහිටීමයි. මෙතැන් පටන් සාමාන්ය ජනතාවට එක්වරක් සකස් කිරීමකින් අනතුරුව මෙම තාක්ෂණය ඔස්සේ රූපවාහිනී සඳහා චන්ද්රිකාවලින් විකාශය කෙරෙන සන්නිවේදන තොරතුරු භාවිතා කිරීමේ හැකියාව හිමි විය.
== ආශ්රිත ලිපි ==
* [[ස්වභාවික චන්ද්රිකා]]
{{Authority control}}
[[ප්රවර්ගය:විද්යාව]]
of85qz5o7xewjduuvg6mwmj5uf4qyqq
කුමාර් සංගක්කාර
0
24091
795440
795198
2026-07-05T03:24:40Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795440
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව ක්රිකට්ක්රීඩකයා චරිතාපදානය
| playername = කුමාර් සංගක්කාර
| country = ශ්රී ලංකාව
| country_adj = ශ්රී ලංකා
| fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
| image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
| caption =
| nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්රේෂ්ඨ)
| living = true
| dayofbirth = 27
| monthofbirth = 10
| yearofbirth = 1977
| placeofbirth = [[මාතලේ]]
| countryofbirth = [[ශ්රී ලංකාව]]
| height= මීටර් 1.78
| batting = වමත්
| bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
| role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
| international = true
| testdebutdate =ජූලි 20
| testdebutyear = 2000
| testdebutagainst = දකුණු අප්රිකාව
| testcap = 84
| lasttestdate = ජනවාරි 3-7
| lasttestyear = 2015
| lasttestagainst = නවසීලන්තය
| odidebutdate = ජූලි 5
| odidebutyear = 2000
| odidebutagainst = පකිස්ථානය
| odicap = 93
| lastodidate = මාර්තු 18
| lastodiyear = 2015
| lastodiagainst = දකුණු අප්රිකාව
| odishirt = 11
| club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්රිප්ට්ස් ක්රිකට් ක්රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
| year1 = 1997–වර්තමානය
| club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
| year2 = 2008–2010
| club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්රාන්ත ක්රිකට් ක්රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
| year3 = 2007
| club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
| year4 = 2011
| club5 = [[සරේ ප්රාන්ත පිළ]]
| year5 = 2015–වර්තමානය
| columns = 4
| column1 = [[ටෙස්ට් ක්රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
| matches1 = 130
| runs1 = 12,203
| bat avg1 = 58.66
| 100s/50s1 = 38/51
| top score1 = 319
| deliveries1 = 84
| wickets1 = 0
| bowl avg1 = –
| fivefor1 = –
| tenfor1 = –
| best bowling1 = –
| catches/stumpings1 = 178/20
| column2 = [[එක් දින ජාත්යන්තරය|එදිජා]]
| matches2 = 404
| runs2 = 14,234
| bat avg2 = 41.98
| 100s/50s2 = 25/93
| top score2 = 169
| deliveries2 = –
| wickets2 = –
| bowl avg2 = –
| fivefor2 = –
| tenfor2 = –
| best bowling2 = –
| catches/stumpings2 = 402/99
| column3 = [[පළමු-පෙල ක්රිකට්|පපෙ]]
| matches3 = 230
| runs3 = 17,829
| bat avg3 = 51.07
| 100s/50s3 = 52/76
| top score3 = 319
| deliveries3 = 246
| wickets3 = 1
| bowl avg3 = 150.00
| fivefor3 = 0
| tenfor3 = 0
| best bowling3 = 1/13
| catches/stumpings3 = 347/33
| column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්රිකට්|ලැඒ]]
| matches4 = 504
| runs4 = 18,141
| bat avg4 = 42.68
| 100s/50s4 = 34/114
| top score4 = 169
| deliveries4 = –
| wickets4 = –
| bowl avg4 = –
| fivefor4 = –
| tenfor4 = –
| best bowling4 = –
| catches/stumpings4 = 506/124
| date = 11 ජුනි
| year = 2015
| source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී වසරේ ක්රිකට් ක්රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්රිකට් ක්රීඩකයා සහ ලොව ජනප්රියම ක්රිකට් ක්රීඩකයා යන සම්මාන ත්රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}
'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්රී ලංකාව) යනු [[ශ්රී ලංකා ජාතික ක්රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.<ref>http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html</ref> ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්රැඩ්මන් ට(12) පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි 4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.<ref>http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html</ref>
==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්යන්තර ක්රිකට් ක්රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්රිත්ව විද්යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.<ref name=teacher/> 1996 වසරේ පාසලේ ප්රධාන ශිෂ්ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්රිකට් හා ටෙනිස් ක්රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්රිකට් ක්රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.<ref name=teacher>[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} <!-- Bot retrieved archive --> | date=20071202092104}</ref> මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්රිකට් වාර්තා පොත මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්රිත==
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්රිකට් වාර්තා පොත මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
9ntr8g8p5wi3lzxyqglpbkl8nn4x762
මලීෂ වගන්තිය
0
32262
795466
795202
2026-07-05T09:45:52Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795466
wikitext
text/x-wiki
{{autobiography|date=සැප්තැම්බර් 2011}}
<!-- Please do not remove or change this AfD message until the issue is settled -->
<!-- The nomination page for this article already existed when this tag was added. If this was because the article had been nominated for deletion before, and you wish to renominate it, please replace "page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්රී Maleesha Weeramanthri" with "page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්රී Maleesha Weeramanthri (2nd nomination)" below before proceeding with the nomination.
-->{{AfDM|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්රී Maleesha Weeramanthri|year=2011|month=සැප්තැම්බර්|day=1|substed=yes|help=off}}
<!-- For administrator use only: {{Old AfD multi|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්රී Maleesha Weeramanthri|date=1 සැප්තැම්බර් 2011|result='''keep'''}} -->
<!-- End of AfD message, feel free to edit beyond this point -->
'''තද පැහැති අකුරු පෙළ'''==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්රී Revo Pathum Weeramanthri==
[[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]]
'''කෙට් චිත්රපට නිර්මාණකරැවෙක්'''<nowiki> වශයෙන් ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් විකල්ප සිනමා මාධ්ය තුළින් කේෂ්ත්රයට පිවිසුනු අයෙකි. 2008 වසරේ ශ්රී ලංකාවේ පැවැත් වූ Digital Stories - 2008 තරගයේ අවසන් වටයේ හොදම නිර්මාණ අතරට නිර්මාණ දෙකක් ජයහණය කරන අතර {{</nowiki>http://www.adicsrilanka.org/Digital_stories_2011_Home.html}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<nowiki/>} 2009 වසරේ ජාත්යන්තර බෞද්ධ කෙටි චිත්රපට උළලේ දෙවන ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මාන {{http://www.lightofasiafoundation.com/index.php/light-of-asia-projects/buddhist-film-festival}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<nowiki/>}හිමිකර ගනියි. 2011 වසරේද පළමු ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මානයක් දිනාගැනීමට හැකිවිය[Light of Asia foundation |http://ylanka.com/lightofasia/wesak.php]ආසියාලෝකය{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පදනම- ජාතික චිත්රරපට සංස්ථාව හා බීඑම්අයිසීඑච් යන ආයතන තරග සංවිධානය කෙරින. 2013 වසරේද ජාතික චිත්රපට සංස්ථාවේ වාර්ෂික කෙටි චිත්රපට තරගයේද ඔහුගේ ‘‘කවුද?“ කෙටි චිත්රපටයට ජයග්රහණයක් හිමි විය.
79clngp9pchc3awq19vpubro2evk2ps
පත්මජීව ගනේපොල
0
38303
795456
601540
2026-07-05T07:54:53Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795456
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = පත්මජීව ගනේපොල <br> Pathmajeewa Ganepola
| image = Pathmajeewa Ganepola.jpg
| image_size =
| caption =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place = [[ශ්රී ලංකාව]]
| death_date =
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| residence = [[ඇමරිකාව]]
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} ශ්රී ලාංකික
| other_names =
| known_for = මහාචාර්ය ස්නායු ශල්යකර්ම වෛද්ය
| education = [[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ]]
| employer =
| occupation = ස්නායු ශල්යකර්ම වෛද්ය
| title =
| networth =
| height =
| weight =
| term =
| predecessor =
| successor =
| party =
| boards =
| religion = බෞද්ධ
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| relatives =
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
[[මහාචාර්ය]] '''පත්මජීව ගනේපොල''' ([[ඉංග්රීසි භාෂාව|ඉංග්රීසි]]: '''Pathmajeewa Ganepola''') [[රෝයල් කොලේජ් ඔෆ් ෆිෂිෂන්ස් හී සාමාජිකත්වය | MRCP]], [[ඩොක්ට ඔෆ් මෙඩිසින්|MD]] යනු ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයෙහි නිව්යෝර්ක් නගරයෙහි [[කොලොම්බියා විශ්වවිද්යාලය|කොලොම්බියා විශ්වවිද්යාලයට]] සම්බන්ධිතව කටයුතු කරන ශ්රී ලංකාවේ උපත ලද මහාචාර්යයවරයෙකි.
ඔහු ජපානයේ කියෝතෝ විශ්ව විද්යාලයයෙන් උපාධිය ලද ප්රථම විදේශික ශිෂ්යයා වෙයි. තවද ඔහු ඇමරිකාවේ ශල්ය වෛද්ය විද්යාලයයේ පිළිගැනීමට හා ගෞරවයට පාත්ර වූ ප්රථම ශ්රී ලංකික වෛද්යවරයායි.
පත්මජීව ගනේපොල [[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්යාලයයේ]] ආදි සිසුවෙකි. වසර 2010 දී ඔහු ඉගෙන ගත් [[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ|නාලන්දා විද්යාලය]] ඔහුට නාලන්දාවේ වැදගත්ම ආදි සිසුවාට පිරිනමන [[නාලන්දා කීර්තී ශී්ර ගෞරව සම්මානය|නාලන්දා කීර්ති ශ්රී සම්මානය]] පිරිනැමුවේය.
==ආශ්රිත==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Pathmajeewa_Ganepola පත්මජීව ගනේපොලයන්ගේ ඉංග්රීසි විකිපීඩියා පිටුව]
* [https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B7%85%E0%B6%B9_%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B7%84%E0%B6%BD%E0%B7%9A_%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7_%E0%B6%86%E0%B6%AF%E0%B7%92_%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%94_%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80#%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%8A%E0%B7%80_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%BD_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%A0%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BA%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%9A%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%A0%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BA%E0%B6%BA_%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A කොළඹ නාලන්දා විද්යාලයයේ ආදි සිසු මහාචාර්ය වරුන්]
* [[නාලන්දා කීර්තී ශී්ර ගෞරව සම්මානය|'''නාලන්දියයන්ගේ ආඩම්බරය - නාලන්දා කීර්තී ශී්ර ගෞරව සම්මානය''']]
* [http://onba.nalanda.sch.lk/news-details නාලන්දා බෝදුහඞ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120731145452/http://onba.nalanda.sch.lk/news-details |date=2012-07-31 }}
* [https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B7%85%E0%B6%B9_%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B7%84%E0%B6%BD%E0%B7%9A_%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7_%E0%B6%86%E0%B6%AF%E0%B7%92_%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%94_%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80#%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%9B%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A කොළඹ නාලන්දා විද්යාලයයේ ආදි සිසු ව්යෛද්යවරුන්]
* [https://nalandiandocs.com/ ආදි නාලන්දයීය ව්යෛද්යවරුන්ගේ සංගමය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200723160934/https://nalandiandocs.com/ |date=2020-07-23 }}
* [https://earlyisgood.com/about/ Dr. Padmajeeva Ganepola | CO-PI & CLINICAL ADVISOR]
* [https://www.astronomerswithoutborders.org/docs/NCAS_doc.pdf Nalanda College Astronomical Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231051654/http://www.astronomerswithoutborders.org/docs/NCAS_doc.pdf |date=2017-12-31 }}
{{DEFAULTSORT:ගනේපොල, පත්මජීව }}
[[ප්රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්රී ලංකා]]
9p3glomy8dkc68t49r74i6uz9fi352b
ඇමෙරිකානු චිත්රපට වර්ගීකරණය
0
39354
795437
740466
2026-07-05T01:26:31Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795437
wikitext
text/x-wiki
'''[[ඇමරිකානු සලරූ සංගමය|ඇමෙරිකානු සලරූ සංගමයේ]] චිත්රපට වර්ගීකරණ පද්ධතිය''' භාවිතයට ගැනෙන්නේ [[ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය|ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපදයේ]] සහ ඊට අයත්වන අනෙකුත් භූමි ප්රදේශවල තිරගත වනු ලබන චිත්රපට වල තේමාව හා අන්තර්ගතය නිශ්චිත වයස් කණ්ඩායම් හට යෝග්ය බව දැනුම් දීම සඳහාය. [[MPAA]] වර්ගීකරණය ලෙස හඳුන්වනු ලබන මෙය අදාල වන්නේ වර්ගීකරණය කිරීමට යොමු කරනු ලබන චිත්රපට සඳහා පමණි. MPAA වර්ගීකරණය නීතියෙන් අනිවාර්යය කර නොතිබුනත්; වර්ගීකරණය නොකර ප්රදර්ශණය කල හැකි වූවත්, බොහෝ සිනමා ශාලා වර්ගීකරණය නොකල හෝ X-වර්ගීකරණය ලැබූ චිත්රපට ප්රතික්ෂේප කරනු ලබයි. MPAA හි සාමාජිකයින් නොවූවත් වර්ගීකරණය සඳහා චිත්රපට යොමුකල හැක.<ref name=Maljack>[http://www.ll.georgetown.edu/federal/judicial/dc/opinions/93opinions/93-7244a.html Maljack Prouctions v MPAA, US Dist. Court, DC Circuit]</ref> තම දරුවන් හට සුදුසු චිත්රපට තේරීමේදී දෙමාපියන් හට උදව් වන [[චිත්රපට වර්ගීකරණ|විවිධ චිත්රපට වර්ගීකරණ]] අතරට MPAA වර්ගීකරණයත් අයත් වේ.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වඩා දෙමාපියන් අතර වඩා ජනප්රියත්වයට පත්ව ඇති MPAA වර්ගීකරණ සැකැස්ම හට ප්රකාශන හිමිකම ලබා තිබීම නිසා අනෙකුත් සංවිධාන වලට එම සලකුණු භාවිත කල නොහැක. MPAA වර්ගීකරණය එහි තීරණ වල රහස්ය භාවය ගැන සහ නොගැලපීම් ගැනද විවේචනයට බඳුන්ව ඇත.<ref>{{Cite news|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2007-04-09-movie-ratings-main_N.htm|title=Debating the MPAA's mission|first=Scott|last=Bowles|newspaper=[http://en.wikipedia.org/wiki/USA_Today USA Today]|date=2007-04-10}}</ref>
MPAA හි වර්ගීකරණ සැකසුම පාලනය කරනු ලබන්නේ රාජ්ය ආයතනයක් නොවන Classification & Ratings Administration මඟිනි. මුල් කාලීනව සංස්ථාපිත විශ්ලේෂකයින් කණ්ඩායමක් විසින් චිත්රපටය ප්රදර්ශණය වූවාට පසුව පාරිභෝගික යෝජනාවක් ලෙස නිකුත් වූ අතර සිනමා ශාලා අයිතිකරුවන් ස්වෙච්චාවෙන්ම MPAA මඟින් දෙනු ලබන වර්ගීකරණයකට එකඟ වීමත් සමඟ ඔවුන්ගේ කාර්යය නව නිකුත් වීම සඳහාද බලපැවැත්විය.
චිත්රපට බොහෝ විට විවිධ ප්රභේද හා විවිධ වර්ගීකරණ යටතේ නිකුත් වේ. සමහර ප්රභේද සිනමා ශාලා වල පාඩු ලැබූවද සමහර විටෙක ගෘහස්ථ පාවිච්චියේදී සාර්ථකත්වයක් ලැබෙනු ඇත. (පහල දක්වා ඇති [[#NC-17 වර්ගීකරණයේ ආර්ථිකමය හැකියාව|"NC-17 වර්ගීකරණයේ ආර්ථිකමය හැකියාව"]] ජේදය බලන්න).
==වර්ගීකරණය==
1990 සිට MPAA චිත්රපට වර්ගීකරණය පහත පරිදි වේ:
{| align=center class=toccolors cellpadding="4"
!style="background:#ccf; align: left;"| වර්ගීකරණ සලකුණ !! style="background:#ccf;"| අදහස<ref>http://www.mpaa.org/ratings/what-each-rating-means</ref>
|-
|[[File:RATED G.svg|center|30px|G වර්ගීකරණ සලකුණ]] ||
; '''G- General Audiences (සාමාන්ය ප්රේක්ෂකයින්)'''
: සියළුම වයස් කාණ්ඩ (All ages admitted)
: (1968–වර්තමානය)
|-
|[[File:RATED PG.svg|center|54px|PG වර්ගීකරණ සලකුණ]] ||
; '''PG- Parental Guidance Suggested (දෙමාපිය මඟපෙන්වීම යෝජිතයි)'''
: සමහර කොටස් ළමුන් හට නුසුදුසු විය හැක (material may not be suitable for children)
: (1978–වර්තමානය; 1972 සහ 1977 අතර "children" වචනය වෙනුවට "pre-teenagers." යෙදින)
|-
|[[File:RATED PG-13.svg|center|95px|PG-13 වර්ගීකරණ සලකුණ]] ||
; '''PG-13- Parents Strongly Cautioned (දෙමාපියන්ට දැඩිව දැනුම් දේ )'''
: සමහර කොටස් අවුරුදු 13 ට අඩු ළමුන්ට නුසුදුසු විය හැක (Some material may be inappropriate for children under 13)
: (1984–present)
|-
|[[File:RATED R.svg|center|40px|R වර්ගීකරණ සලකුණ]] ||
; '''R- Restricted (සීමාන්විතයි)'''
: අවුරුදු 17 ට අඩු අය දෙමාපියන් හෝ වැඩිහිටියෙක් සමඟ සිටිය යුතුයි. (requires an accompanying parent or adult guardian.)
: (1970–වර්තමානය; 1968 සිට 1969 දක්වා නියමිත වයස 16 ලෙස සැලකින)
|-
|[[File:MPA NC-17 rating.svg|center|85px|NC-17 වර්ගීකරණ සලකුණ]] ||
; '''NC-17- No One 17 and Under Admitted (17න් පහල අයට අවසර නැත)'''
: (1996–වර්තමානය; 1990 සිට 1996 දක්වා "No Children Under 17 Admitted" ලෙස දැක්වින)
|
|}
චිත්රපටයක් වර්ගීකරණය වෙත යොමු නොකෙරෙනු ලැබුවොත් ලේබලය ලෙස සාමාන්යයෙන් '''NR''' ('''Not Rated''') හෝ '''UR''' ('''Unrated''') ලෙස යෙදේ. පැරණි චිත්රපට NR හෝ UR ලෙස පැවතේ. එහෙත් NR හෝ UR මඟින් හැමවිටම චිත්රපටියක් ළමුන්ට සුදුසු නැති බව නොහැඟවේ.
== අතීතය ==
===Hays කේතයේ භාවිතයේ නිමාව===
1930 දී හඳුන්වා දී 1934 ජූලි 01 දා සිට අනිවාර්යය කරනු ලැබූ Hays කේතය, 1966 දී MPAA හි සභාපති වූ [[Jack Valenti]], විසින් එවකට පැවති චිත්රපට හා සංස්කෘතික පරිසරයට තවදුරටත් නොගැලපෙන බව තීරණය කරන ලදී. ඔහුව එසේ කිරීමට බලපෑ මූලික හේතුව වූයේ ප්රධාන චිත්රාගාර තුලින් බිහිවූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Pawnbroker_(film) The Pawnbroker]]'' (1965), ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Blow-Up Blow-Up]'' (1966), හා ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Who%27s_Afraid_of_Virginia_Woolf%3F_(film) Who's Afraid of Virginia Woolf?]'' (1966), වැනි පලමුවෙන්ම නිරුවත් දර්ශන රැගත් චිත්රපට හේතුවෙනි<ref name="valenti"/>
Valenti පිළිගත් චිත්රාගාර වලින් එම චිත්රපට සංස්කරණය කරන ලෙස ඉල්ලුවද එක් එක් චිත්රපටයට එය අදාල කරවීම කාර්යක්ෂම නොවන තත්වයට පත්විය.<ref name="valenti"/> කේතය නැවත වරක් සංශෝධනයට ලක් කර "SMA" (Suggested for Mature Audiences-පරිණත ප්රේක්ෂකයින්ට නිර්දේශිත) උපදේශණය තාවකාලිකව හඳුන්වා දෙන ලදී. කෙසේ වුවද "සිනමා නිර්මාපකයා තම නිර්මාණය කිරීමට දරනා නොවැලැක්විය හැකි ශක්තියට" මෙන්ම "සිනමා ක්ෂේත්රයට සිදුවිය හැකි රජයේ මැදිහත්වීමකට" ප්රතිචාර වශයෙන් නව වර්ගීකරණයක අවශ්ය තාව Valenti හට පසක් විය..<ref name="valenti"/>
1968 නොවැම්බර් 01 වැනිදා, ස්වෙච්ඡා MPAA චිත්රපට වර්ගීකරණය හඳුන්වා දීම සිදුවිය. එහි නිරීක්ෂක හා මඟපෙන්වීමේ කටයුතු MPAA, National Association of Theater Owners (NATO-ජාතික සිනමාශාලා හිමියන්ගේ සංගමය), හා International Film Importers & Distributors of America (IFIDA-ඇමෙරිකානු ජාත්යන්තර සිනමා ආනයන හා බෙදාහැරීම්).<ref name="valenti">{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.skepticfiles.org/en001/mpaarate.htm |access-date=2012-04-06 |archive-date=2017-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818092954/http://www.skepticfiles.org/en001/mpaarate.htm }}</ref> යන ආයතන මඟින් සිදුකරන ලදී.
පළමු චිත්රපට වර්ගීකරණයන් නම්<ref name="valenti"/>:
*'''G''': General Audiences – සාමාන්ය ප්රේක්ෂකයින් (සියළු වයස්)
*'''M''': Mature Audiences – පරිණත ප්රේක්ෂකයින් - දෙමාපිය මනාපය අවවාදාත්මකයි
*'''R''': Restricted – වයස 16 අඩු අයවලුන් වැඩිහිටියෙක් සමඟ පැමිණිය යුතුයි.
*'''X''': Adults Only - අවුරුදු 18 වැඩි අයට පමණයි (එම අවුරුද්දේ අවසානයේ 17 දක්වා වෙනස් කරනු ලැබීය)
පලමුවෙන්ම මෙහි අඩංගු වීමට නියමිතව තිබුනේ දෙමාපියන් හට තමන් කැමති චිත්රපටයකට තම ළමුන්ව රැගෙන යා හැකි පරිද්දෙන් වර්ගගත කිරීම් තුනක් පමණක් වන අතර ජාතික සිනමාශාලා හිමියන්ගේ සංගමය උදක්ම කියා සිටියේ ප්රාන්ත නීතිමය තත්වයන් මත වැඩිහිටියන්ට පමණයි වශයෙන්ද ප්රභේදයක් හඳුන්වා දෙන ලෙසය. "X" වර්ගීකරණය MPAA හි ප්රකාශන හිමිකමක් නොවන අතර MPAA හට යොමු නොකරන ඕනෑම චිත්රපටයකට තම කැමැත්තෙන් "X" හෝ වෙනත් ඕනෑම MPAA ප්රකාශන හිමිකම් නැති වර්ගීකරණයක් කරගත හැක.<ref name="valenti"/>
මෙම MPAA හී හඳුන්වා දීමත් සමඟම ඇමරිකාවද චිත්රපට වර්ගීකරණයට එකතු විය. [[ඕස්ට්රේලියාව]] හා [[එක්සත් රාජධානිය]] මෙම ක්රියාදාමය 20 වන සියවසේ මුල්භාගයේ පමණ හඳුන්වා දී තිබිණ.<ref name=seating>{{Cite book|last=Austin|first=Bruce A.|title=Immediate Seating: A Look at Movie Audiences|chapter=The Movie Rating System|page=110|isbn=0-534-09366-3|year=1989|accessdate=October 11, 2010|publisher=Wadsworth Publishing}}</ref>
===M සිට GP දක්වා හා එහි සිට PG දක්වා===
M වර්ගීකරණයද නැතිනම් R වර්ගීකරණයද අන්තර්ගතයේ තීව්ර බැවින් වැඩි යන්න දෙමාපියන් හට පැටලිලි සහගත වූ බැවින් 1970 ජනවාරි මාසයේ "GP" වර්ගීකරණය හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="ReferenceA">http://www.mpaa.org/Ratings_hstry_Rvsns.asp</ref>
1970 සිට 1972 දක්වා භාවිතා කළ වර්ගීකරණය:
* '''Rated G''': General Audiences සාමාන්ය ප්රේක්ෂකයින් (සියළු වයස්)
* '''Rated GP''': All ages Admitted. Parental Guidance Suggested. සියළු වයස්. දෙමාපිය මනාපය අවවාදාත්මකයි
* '''Rated R''': Restricted. වයස 17 අඩු අයවලුන් වැඩිහිටියෙක් සමඟ පැමිණිය යුතුයි.
* '''Rated X''': අවුරුදු 17 වැඩි අයට පමණයි.
1970 දී R- හා X- වර්ගීකරණය ලැබූ කාණ්ඩ වලට වයස් සීමාව 16 සිට 17 දක්වා වැඩිවුනු අතර ඊට පසුව X සඳහා 18 දක්වා වැඩිකර ළමුන් කාමෝද්දීපණ දර්ශන නැරඹිම වැලැක්වීමට තීරණය විය.<ref name="siskel">{{Cite news |first=Gene |last=Siskel |authorlink=Gene Siskel |title=The Movies |work=[http://en.wikipedia.org/wiki/Chicago_Tribune Chicago Tribune] |page=B5 |date=1970-01-28}}</ref><ref name="beck">{{Cite news |first=Joan |last=Beck |title=Children's Film Fare Skimpy |work=[http://en.wikipedia.org/wiki/Chicago_Tribune Chicago Tribune] |page=B3 |date= 1970-02-24}}</ref> කෙසේ වුවද X වර්ගීකරණයේ වයස් සීමාව ප්රාන්තයට අනුව වෙනස් විය.
1972 දෙමාපියන් විසින් පෙන්වා දෙන ලද්දේ "GP" වර්ගීකරණය මඟින් චිත්රපටයේ සැබෑ අන්තර්ගතය හෙළි නොකරන බවයි. 1971 දි MPAA අන්තර්ගතයේ උපදේශ වැකියක් එකතු කරන ලදී. ''Contains material not generally suitable for pre-teenagers''(යෞව්වන වියේ මුල් අවධියේ සිටින්නන්ට අන්තර්ගතය සුදුසු නොවේ). 1972 පෙබරවාරි මාසයේදී MPAA විසින් GP වර්ගීකරණය නව PG වර්ගීකරණය ලෙස වෙනස් කරන ලදී.<ref>{{Cite news |author=United Press International |title=New 'PG' Film Rating Clarifies Picture Type |work=Chicago Tribune |page=W14 |date= 1972-02-03}}</ref>
1972 සිට 1984 දක්වා භාවිතා කල වර්ගීකරණය:
* '''Rated G''': General Audiences — සාමාන්ය ප්රේක්ෂකයින් (සියළු වයස්)
* '''Rated PG''': Parental Guidance Suggested — යෞව්වන වියේ මුල් අවධියේ සිටින්නන්ට අන්තර්ගතය සුදුසු නොවිය හැක.
* '''Rated R''': Restricted — වයස 17 අඩු අයවලුන් වැඩිහිටියෙක් සමඟ පැමිණිය යුතුයි.
* '''Rated X''': අවුරුදු 17 වැඩි අයට පමණයි.
1978 අග භාගයේ PG වර්ගීකරණයේ "යෞව්වන විය" යන්න "ළමුන්" ලෙස වෙනස් විය.<ref>"The Influence of the MPAA'S Film-Rating System on Motion Picture Attendance: a Pilot Study" in ''Journal of Psychology'', Vol. 106, 1980, by Bruce A. Austin</ref><ref>{{youtube|Yccbhnpug5k|MPAA rating at end of movie clip}}</ref>
===PG-13 වර්ගීකරණය එකතු කිරීම===
1984 දී ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Indiana_Jones_and_the_Temple_of_Doom Indiana Jones and the Temple of Doom]'' හා ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Gremlins Gremlins]'' චිත්රපට වල විවෘත ප්රචණ්ඩත්වය හා රුධිර දර්ශණ නිසා දෙමාපියන් අතර PG වර්ගීකරණය ගැන ගැටළුකාරී තත්වයක් ඇතිවන ලදී.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,926639,00.html "Gremlins in the Rating System"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101029133825/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,926639,00.html |date=2010-10-29 }} from ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Time_(magazine) TIME]''</ref><ref>[http://www.spike.com/blog/top-10-most/96357 The Top 10 Most Inappropriate PG Movies] from [http://en.wikipedia.org/wiki/Spike_(TV_channel) Spike]</ref> ඔවුන්ගේ පැමිණිලි හේතුවෙන් ''Temple of Doom'' හී අධ්යක්ෂක හා ''Gremlins'' හී නිෂ්පාදක වන [[ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්]] විසින් R වර්ගීකරණයට තරම් නොවන හා PG වර්ගීකරණය ඉක්මවා යන අන්තර්ගතය සඳහා නව වර්ගීකරණයක් MPAA සභාපති වූ [[Jack Valenti]] වෙත යෝජනා කරන ලදී. ස්පිල්බර්ග් ගේ යෝජනාව වූයේ PG-13 හෝ PG-14 වැනි අතරමැදි වර්ගීකරණයකි.<ref>[http://www.vanityfair.com/culture/features/2008/02/spielberg_qanda200802 Q&A: Steven Spielberg on Indiana Jones] from ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Vanity_Fair_(magazine) Vanity Fair]''</ref>සිනමාශාලා හිමියන් හා Valenti අතර එකඟතාවයෙන් MPAA විසින් නව PG-13 වර්ගීකරණයක් 1984 ජූලි පලමුවැනිදා හඳුන්වා දෙන ලදී. එහි අදහස වුයේ සමහර දර්ශණ 13 පහල ළමුන්ට නුසුදුසු විය හැකි බවයි. ස්පිල්බර්ග් ගේ එම චිත්රපට ප්රති-වර්ගීකරණය නොවීය.
PG-13 වර්ගීකරණය යටතේ බෙදාහැරි පළමු චිත්රපටි වන්නේ ඊට පසු සතියේ එකම දිනක නිකුත් වූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Red_Dawn Red Dawn'' (1984). ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Dreamscape_(film) Dreamscape]'' හා ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Woman_in_Red_(1984_film) The Woman in Red]'' චිත්රපට වේ. ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Flamingo_Kid The Flamingo Kid]'' (1984) මෙම වර්ගීකරණය ලැබූ පලමු චිත්රපටය වූවද 1984 දෙසැම්බර් දක්වා එය තිරගත නොවීය. <ref>{{cite web |url=http://articles.latimes.com/2000/sep/29/business/fi-30703 |title=FTC Playing Parent or Big Brother? |last=Eller |first=Claudia |date=2000-09-29 |work=Los Angeles Times |quote=The Motion Picture Assn. of America ... gave the first PG-13 rating that same year to Garry Marshall's "The Flamingo Kid" ...}}</ref>
1984 සිට 1986 දක්වා භාවිතා වූ වර්ගීකරණය:
*'''Rated G''': General Audiences – සාමාන්ය ප්රේක්ෂකයින් (සියළු වයස්)
*'''Rated PG''': Parental Guidance Suggested – සමහට දර්ශණ ළමුන් සඳහා සුදුසු නොවිය හැක.
*'''Rated PG-13''': Parents Are Strongly Cautioned to Give Special Guidance for Attendance of Children Under 13 – සමහර දර්ශණ 13 පහල ළමුන් සඳහා සුදුසු නොවිය හැක.
*'''Rated R''': Restricted – වයස 17 අඩු අයවලුන් වැඩිහිටියෙක් සමඟ පැමිණිය යුතුයි.
*'''Rated X''': අවුරුදු 17 වැඩි අයට පමණයි.
1986, දී PG-13 වර්ගීකරණයේ වචන ''Parents Strongly Cautioned – Some Material May be Inappropriate for Children Under 13'' ලෙසට වෙනස් විය.
===X වෙනුවට NC-17 ආදේශ වීම===
වර්ගීකරණයේ මුල් කාලයේ, X වර්ගීකරණය ලැබූ, ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Midnight_Cowboy Midnight Cowboy]]'' (1969), ''[http://en.wikipedia.org/wiki/A_Clockwork_Orange_(film) A Clockwork Orange]'' (1971), ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Fritz_the_Cat_(film) Fritz the Cat]'' (1972), සහ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Last_Tango_in_Paris Last Tango in Paris]'' (1973) චිත්රපට නිරුවත් දර්ශණ අඩංගු නොවන එහෙත් අන්තර්ගතය වැඩිහිටියන්ට පමණක් සීමා වූ එවා ලෙස සැලකේ. කෙසේ වුවද එසේ දර්ශණ අඩංගු චිත්රපටද ප්රකාශන හිමිකමක් නොවූ X වර්ගීකරණය ස්වකැමැත්තෙන් යොදා ගන්නා ලදී. එසේම ඇමරිකානු සංස්කෘතිය තුල X වර්ගීකරණය (නිල් චිත්රපට සඳහා යෙදෙන XXX ද සමඟ) කාමෝද්දීපන චිත්රපට සඳහා තුල්යාර්ථයක් දෙන්නක් බවට පත්විය.<ref>{{Citation |title=The MPAA Rating Systems<!-- Bot generated title --> |url=http://lasr.cs.ucla.edu/lasr-members/reiher/film_miscellany/ratings.html |access-date=2012-04-06 |archive-date=2012-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306205920/http://lasr.cs.ucla.edu/lasr-members/reiher/film_miscellany/ratings.html }}</ref>
1989 දී කලාත්මක චිත්රපට ලෙස විචාර ලැබූ, ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Cook,_the_Thief,_His_Wife_%26_Her_Lover The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover]'' හා ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Henry:_Portrait_of_a_Serial_Killer Henry: Portrait of a Serial Killer]'', තීව්ර ලෙස වැඩිහිටින්ට පමණක් වූ අන්තර්ගතය සහිතව නිපදවිය. එම දෙකම R වර්ගීකරණයට ලක් නොවූ නිසා වානිජ්ය බෙදාහැරීම සීමාසහිත විය.<ref name=Maljack />
1990 සැප්තැම්බර් 27 MPAA විසින් NC-17 ("No Children Under 17 Admitted") වර්ගීකරණය වැඩිහිටියන් සඳහා වන තම නිල සළකුණ ලෙස MPAA මුද්රාව සමඟ හඳුන්වා දෙනු ලැබීය.<ref name="articles.latimes.com">[http://articles.latimes.com/1990-09-27/news/mn-1406_1_r-rated-films "X-Film Rating Dropped and Replaced with NC-17"]</ref> NC-17 වර්ගීකරණය ලැබූ පළමු චිත්රපටය ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Henry_%26_June Henry & June]'' වේ.<ref name="articles.latimes.com"/><ref>[http://articles.latimes.com/1990-08-27/entertainment/ca-117_1_henry-miller "Henry Miller Meets the MPAA"]</ref>
1990 සිට 1990 හි අගභාගය දක්වා භාවිතා වූ වර්ගීකර්ණය:
*'''Rated G''': General Audiences – All Ages Admitted. සාමාන්ය ප්රේක්ෂකයින් (සියළු වයස්)
*'''Rated PG''': Parental Guidance Suggested – Some Material May Not be Suitable for Children. සමහර දර්ශණ ළමුන් සඳහා සුදුසු නොවිය හැක.
*'''Rated PG-13''': Parents Strongly Cautioned – Some Material May be Inappropriate for Children Under 13. සමහර දර්ශණ 13 පහල ළමුන් සඳහා සුදුසු නොවිය හැක.
*'''Rated R''': Restricted – Under 17 Requires Accompanying Parent or Adult Guardian. වයස 17 අඩු අයවලුන් වැඩිහිටියෙක් සමඟ පැමිණිය යුතුයි.
*'''Rated NC-17''': No Children Under 17 Admitted. අවුරුදු 17 අඩු ලමුන්ට අවසර නැත.
1990 අග භාගයේ NC-17 වර්ගීකරණයේ "No Children Under 17 Admitted" කොටස "No One 17 And Under Admitted" ලෙස වෙනස් කරන ලදී. සාමාන්ය භාවිතයේදී X වර්ගීකරණය ලැබූ චිත්රපට දැන්වීම් බාරනොගත් මාධ්ය ආයතන NC-17 චිත්රපටද ප්රතික්ෂේප විය. ඊට අමතරව මහාපරිමාණ චිත්රපට ව්යාපාර ද උදා [http://en.wikipedia.org/wiki/Blockbuster_Video Blockbuster Video] හා [http://en.wikipedia.org/wiki/Movie_Gallery Hollywood Video] NC-17 තබා ගැනීම ප්රතික්ෂේප කරන ලදී.<ref>[http://www.nytimes.com/1995/07/21/movies/first-major-film-with-an-nc-17-rating-is-embraced-by-the-studio.html First Major Film With an NC-17 Rating Is Embraced by the Studio] from ''[http://en.wikipedia.org/wiki/New_York_Times New York Times]''</ref>
===ප්රති-වර්ගීකරණය වූ චිත්රපට===
''[http://en.wikipedia.org/wiki/Midnight_Cowboy Midnight Cowboy]'' චිත්රපටය 1969 දී X වර්ගීකරණය ලැබූවද 1971 දී R ලෙස ප්රති-වර්ගීකරණය විය.<ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0064665/parentalguide|title=Parents Guide for Midnight Cowboy (1969)|last=IMDB contributors|coauthors=Rick1990, coasterman16, construct, BagsBeast, mickib4206 and others|accessdate=31 January 2012}}</ref>
===දෙමාපියන් හට වැඩිදුර තොරතුරු===
1990 සැප්තැම්බර් සිට MPAA විසින් R වර්ගීකරණය ලැබූ චිත්රපට වෙත එම වර්ගීකරණය ලැබීමට හේතුවූ කාරණාව කෙටියෙන් දක්වනු ලැබේ. එමඟින් දෙමාපියන් හට එහි අන්තර්ගතය පිළිබඳ යම් හැඳින්වීමක් ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙසට, Martin Scorcese විසින් 2006 එලි දක්වනු ලැබූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Departed The Departed]'' ච්ත්රපටයට R ලැබීමට හේතුවූ කාරණා ලෙස "Strong Brutal Violence, Pervasive Language, Some Strong Sexual Content, and Drug Material" (දරුණු ප්රචණ්ඩත්වය, භාෂාව, ලිංගික දර්ශණ හා මත්ද්රව්ය) යන කාරණා දක්වා තිබේ. ටික කලකට පසු MPAA විසින් PG, PG-13 සහ NC-17 සඳහාද කරුණු පැහැදිළි කිරීම් දක්වන්නට යෙදිණි.<ref>{{Citation |title=Changes in the Rating System |url=http://www.mpaa.org/Ratings_hstry_Rvsns.asp |access-date=2006-04-07 |archive-date=2006-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060407022221/http://www.mpaa.org/Ratings_hstry_Rvsns.asp }}</ref>
2011 ඔක්තෝබර් වන විට බොහෝ චිත්රපට සඳහා නිල හේතු පැහැදිළි කිරීම් දක්වනු ලබයි. සමහර 1990 මුල් කාලයේ චිත්රපට නැවත ගෘහ භාවිතය සඳහා නිකුත් කරන විටද හේතු දක්වනු ලැබේ.
==ප්රචාරණ මාධ්ය==
MPAA විසින් චිත්රපට පෙර හඳුන්වා දීම් පට(film trailer), මුද්රිත ප්රචාරණ, පෝස්ටර් හා අනෙකුත් චිත්රපට ප්රචාරණ මාධ්ය සඳහාද වර්ගීකරණය සිදු කරනු ලබයි. චිත්රපට පෙර හඳුන්වාදීම් පට ඒවාට ලැබෙන වර්ගීකරණය අනුව කොළ තීරුව "green band", කහ තීරුව "yellow band", හෝ රතු තීරුව "red band" ලෙස හැඳින්වේ. කොළ, කහ හෝ රතු කාඩ් පතක් මඟින් පෙර හඳුන්වා දීම් දර්ශණය පටන් ගැනීමට පෙර නියමිත වර්ගීකරණය පෙන්වනු ලැබේ.
*'''Green band''': සියළුම හෝ අදාල ප්රේක්ෂකයින්ට අනුමත වී ඇත; ඔනෑම වර්ගීකරණයක චිත්රපටයක් ඉදිරියෙන් පෙන්විය හැක
*'''Yellow band''': වයසට අදාල පේක්ෂකයින් හට අනුමත වී ඇත; අන්තර්ජාල පෙර හඳුන්වාදීම් පමණි.<ref>{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2007/06/13/movies/13yell.html?ex=1348459200&en=42bf69fab0a0c9cc&ei=5124&partner=permalink&exprod=permalink|title=Attention, Web Surfers: The Following Film Trailer May Be Racy or Graphic|last=Halbfinger|first=David|date=2007-06-13|work=The New York Times}}</ref>
*'''Red band''': සීමිත ප්රේක්ෂකයින් හට අනුමත වී ඇත; R, NC-17 හෝ වර්ගීකරණය නොකල චිත්රපට ඉදිරියෙන් ප්රදර්ශණය කල හැක.<ref>http://www.mpaa.org/FlmRat_Advertising.asp</ref>
==වර්ගීකරණ ක්රියාවලිය==
===භාෂාව===
* චිත්රපටයේ දෙබස් වල ලිංගිකත්වය පදනම් කර ගත් පරුෂ වචන (උදා [http://en.wikipedia.org/wiki/Fuck fuck]) එකේ සිට හතර දක්වා භාවිතා වේ නම් එය R ලැබීමට හේතුවක් වුවත් එය ලිංගිකත්වය පදනම් නොවූ [http://en.wikipedia.org/wiki/Profanity expletive] පදයක් ලෙස යෙදේ නම් එයට PG-13 වර්ගීකරණය වර්තමානයෙ දෙනු ලැබේ. (මෙය Chili Palmer විසින් චිත්රපට කර්මාන්තය පිළිබද කල [http://en.wikipedia.org/wiki/Be_Cool චෝදනාවේ] දක්වා ඇත.) මේ දක්වා එයට පරිබාහිරව ගොස් ඇත්තේ චිත්රපට දෙකක් පමණි. දෙවන ගල්ෆ් යුද්ධයේ සොල්දාදුවෙන් වෙනුවෙන් තැනූ වාර්තාමය චිත්රපටයක් වූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Gunner_Palace Gunner Palace]'' චිත්රපයටේ එම වචනය 42 වතාවක්ද, දෙවතාවක් ලිංගිකත්වය මත පදනම්ව ද<ref>{{Cite web|url=http://www.screenit.com/movies/2005/gunner_palace.html|publisher=screenit.com|title=SCREEN IT! PARENTAL REVIEW: GUNNER PALACE|accessdate=2007-07-26|date=2005-03-11}}</ref>, සහ ''The Hip Hop Project'' හී 17 වතාවක් යෙදී ඇත.<ref>{{Cite web|url=http://blog.moviefone.com/2007/04/27/the-hip-hop-project-rated-pg-13-despite-17-f-words/|title='The Hip Hop Project' Rated PG-13, Despite 17 F-Words - The Moviefone Blog|accessdate=2012-3-31|date=2007-04-27}}</ref>. එම චිත්රපට දෙකම MPAA වෙත ප්රති-වර්ගීකරණය සදහා යොමු කර ඇත.
===මත්ද්රව්ය===
* මත්ද්රව්ය වලට අදාලවෙන සඳහනක් [http://en.wikipedia.org/wiki/Cannabis_(drug) marijuana] යෙදීම චිත්රපටයට අවම PG-13 වර්ගීකරණයක් ලැබීමට හේතුවක් වේ. PG වර්ගීකරණයක් ලැබිය යුතුවූවත් මත්ද්රව්යට අදාලව (කෙටි කාලයක් දර්ශණය වූ හා කෙටි වදන් සහිතව) PG-13 ලැබූ චිත්රපටයකට ප්රචලිත උදාහරණයක් නම් ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Whale_Rider Whale Rider]'' චිත්රපටයයි. චිත්රපටයේ අඩංගු වන්නේ කෙටි දර්ශණයක් වූවත් අදාල වර්ගීකරණයට හේතු වූයේ මත්ද්රව්ය භාවිත උපකරණ වල කෙටි දර්ශණයක් නිසාවෙනි. විවේචක Roger Ebert එම MPAA තීරණය විවේචනය කලේ "a wild overreaction." ලෙසිනි.<ref>{{Cite news|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20031116/ANSWERMAN/311160302|title=Movie Answer Man|date=2003-11-16|accessdate=2007-07-26|first=Roger|last=Ebert|publisher=[http://en.wikipedia.org/wiki/Chicago_Sun-Times Chicago Sun-Times]|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012002627/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20031116%2FANSWERMAN%2F311160302|url-status=dead}}</ref>
* 2007 මැයි මාසයේ දුම්බීම පිළිබඳ වචනයෙන් විස්තර කිරීමද චිත්රපට වර්ගීකරණයට බලපාන බව MPAA නිවේදනය කරන ලදී.<ref>{{Cite web|url=http://www.mpaa.org/press_releases/mpaa%20statement%20smoking%20as%20a%20rating%20factor%20_2_.pdf|format=PDF|title=FILM RATING BOARD TO CONSIDER SMOKING AS A FACTOR|date=2007-05-10|accessdate=2007-07-26|publisher=MPAA |archiveurl=http://web.archive.org/web/20070612173748/http://mpaa.org/press_releases/mpaa+statement+smoking+as+a+rating+factor+_2_.pdf <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate=2007-06-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.universalpictures.com/legal/tobacco/index.html|title=Universal Pictures Policy Regarding Tobacco Depictions in Films|date=2007-04-16|accessdate=2008-08-05|publisher=[http://en.wikipedia.org/wiki/Universal_Studios Universal Studios]]}}</ref>
[වෝල්ට් ඩිස්නි සමාගම] දුම්බීම තවදුරටත් තම චිත්රපටවල ප්රදර්ශණය නොකරනු ලබයි. එම තහනමෙන් පසුවද ''[http://en.wikipedia.org/wiki/101_Dalmatians_(1996_film) 101 Dalmatians]]'', චිත්රපටය සංස්කරණයෙන් තොරව එහි [http://en.wikipedia.org/wiki/Cruella_de_Vil Cruella de Vil] ව උමතු දුම්බොන්නෙක් ලෙස පෙන්වීම කරණු ලැබුවත් DVD ලෙස එළිදක්වනු ලැබීය. 2011 [http://en.wikipedia.org/wiki/Nickelodeon_(TV_channel) Nickelodeon] සජීවීකරණය කළ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Rango_(2011_film) Rango]'' චිත්රපටයට ලැබූ PG වර්ගීකරණය නිසා මතභේදයකට තුඩු දෙනු ලැබීය. චිත්රපටයේ දුම්බීම විස්තර කරන අවස්ථා හැටකට වඩා ඇති බැවින් ළමුන්ට සුදුසු PG වර්ගීකරණය නුසුදුසු බව තර්ක කරණු ලැබීය.<ref>{{Cite news| url=http://www.usatoday.com/yourlife/health/2011-03-08-rango08_ST_N.htm|work=USA Today|first=Rita|last=Rubin|title=PG-rated 'Rango' has anti-smoking advocates fuming|date=2011-03-08}}</ref>
===ලිංගික දර්ශණ අන්තර්ගතය===
2010 වන විට MPAA විසින් පිරිමි නග්නත්වය පිළිබද වචන හාවිතයද සූචකයට ඇතුලත් කරන ලදී.<ref>{{Cite web|url=http://www.spanglemagazine.com/index.php?option=com_content&view=article&id=551|title=Spangle Magazine|date=2010-10-11|accessdate=2011-02-01|first=Brian|last=Thompson|publisher=Spangle Magazine}}</ref>
===MPAA වර්ගීකරණ මණ්ඩලය===
''[http://en.wikipedia.org/wiki/This_Film_Is_Not_Yet_Rated This Film Is Not Yet Rated]''චිත්රපටයට අනුව 2005 දෙසැම්බර් මාසයේ එහි සාමාජිකයින් වූයේ: <ref name="This Film is not Yet Rated">{{Cite video|title=[http://en.wikipedia.org/wiki/This_Film_Is_Not_Yet_Rated This Film is not Yet Rated]|people=[http://en.wikipedia.org/wiki/Kirby_Dick Kirby Dick]|date=2006-01-25|medium=Film}}</ref>
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Joan_Graves Joan Graves], මුලසුන
* Anthony "Tony" Hey, ජේෂ්ඨ වර්ගීකරු, 61,
* Scott Young, ජේෂ්ඨ වර්ගීකරු, 51,
* Joann Yatabe, ජේෂ්ඨ වර්ගීකරු, 61,
* Matt Ioakimedes, 46,
* Barry Freeman, 45,
* Arleen Bates, 44,
* Joan Worden, 56,
* Howard Fridkin, 47,
* Kori Jones, මියගොස් ඇත.
සහ MPAA ඇපෑල මණ්ඩල සභිකයින්:
* Matt Brandt, සභාපති, [http://en.wikipedia.org/wiki/Trans-Lux Trans-Lux Theatres]
* Pete Cole, Film Buyer, [http://en.wikipedia.org/wiki/The_Movie_Experience The Movie Experience]
* Bruce Corwin, සභාපති හා CEO, Metropolitan Theatres
* Alan Davy, Film Buyer, [http://en.wikipedia.org/wiki/Regal_Entertainment_Group Regal Entertainment Group]
* Mike Doban, සභාපති, Archangelo Entertainment
* Steve Gilula, CEO [http://en.wikipedia.org/wiki/20th_Century_Fox 20th Century Fox]
* Frank Haffar, COO, Maya Cinemas
* John Lodigian, Vice President of Sales, [http://en.wikipedia.org/wiki/AMC_Theatres AMC Theatres]
* Michael McClellan, Vice President & Film Buyer, [http://en.wikipedia.org/wiki/Landmark_Theatres Landmark Theatres]
* Milton Moritz, CA/NV Chapter President, [http://en.wikipedia.org/wiki/National_Association_of_Theatre_Owners National Association of Theatre Owners] (NATO)
* Lew Westenberg, VP of Operations West Coast Division, [http://en.wikipedia.org/wiki/Loews_Cineplex_Theatres Loews Cineplex Theatres]
* Jonathan Wolf, Director, [http://en.wikipedia.org/wiki/American_Film_Market American Film Market]
* Reverend James Wall, [http://en.wikipedia.org/wiki/United_Methodist United Methodist] [http://en.wikipedia.org/wiki/Minister_(Christianity) Minister], [http://en.wikipedia.org/wiki/National_Council_of_Churches National Council of Churches]
* Harry Forbes, Representative, [http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Conference_of_Catholic_Bishops United States Conference of Catholic Bishops]
''This Film is Not Yet Rated'' වාර්තා චිත්රපටයට අනුව වර්ගීකරණ ක්රියාත්මක වන රටවල් 30 ක් අතරින් සංවිධානයේ සාමාජිකයින් හෙළිනොකරන එකම රට ඇමරිකාවයි. MPAA තොරතුරු පිටතට අනාවරණය නොකරන බවට සාමාජිකයින් ගිවිසුම් අත්සන් කල යුතු වේ.<ref name="This Film is not Yet Rated" />
==වර්ගීකරණයේ බලපෑම්==
අවසන් දශකයේ සිට PG වර්ගීකරණය ළමා චිත්රපට වලට බහුලව ලැබෙන නිසා යෞවනයන් හා වැඩිහිටියන් ඉලක්ක කර තනන චිත්රපට වලට මෙම වර්ගීකරණයෙන් වානිජව අසතුටුඩායක බලපෑම් එල්ල වේ. උදාහරණයක් ලෙස 2004 නිකුත් වූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Sky_Captain_and_the_World_of_Tomorrow Sky Captain and the World of Tomorrow]'', චිත්රපටය ළමුන් ඉලක්ක කර නොනිපදවූ අතර PG වර්ගීකරණය ලැබුණු අතර එය ආදායම් වාර්තා අතින් අසාර්ථක වීමට යෞවනයින් විසින් එක බොළඳ ළමා කතාවක් ලෙස සැලකීම හේතුවක් විය හැක.<ref>{{Cite web|url=http://www.eonline.com/News/Items/0,1,14962,00.html|archiveurl=http://web.archive.org/web/20040922020013/http://www.eonline.com/News/Items/0,1,14962,00.html|title="Sky Captain" Takes Flight|first=Bridget|last=Byrne|date=2004-09-20|archivedate=2004-09-22|accessdate=2007-07-26|publisher=[http://en.wikipedia.org/wiki/E!_Online E! Online]]}}</ref>
===NC-17 වර්ගීකරණයේ ආර්ථිකමය හැකියාව===
NC-17 වර්ගීකරණය භාවිතයේ මුල් අවධියේදී එම වර්ගීකරණය ලැබූ චිත්රපට කිහිපයක් පමණක් සාර්ථක විය. වර්ථමානයේ NC-17 චිත්රපට මූලිකව දර්ශණය වන්නේ වර්ගීකරණ ගැන වැඩි අවධානයක් යොමු නොකරණ [http://en.wikipedia.org/wiki/Art_film art house] චිත්රපට ශාලාවල පමණි. ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Blue_Valentine_(film) Blue Valentine]'' චිත්රපටයට NC-17 ලබාදීමට MPAA ගත් තීරණය මතභේදයට තුඩු දුන් අවස්ථාවේදී (මෙම තීරණය Weinstein සමාගම අභියෝගයට ලක් කල අතර අවසානයේ සංස්කරණයකින් තොරවම එයට R වර්ගීකරණය ලබාදීමට සිදුවිය), ජනප්රිය [http://en.wikipedia.org/wiki/Ryan_Gosling Ryan Gosling] පෙන්වා දෙනු ලැබුවේ NC-17 චිත්රපට පුළුල් ප්රචාරණයකට ඉඩකඩ නැති බව, AMC හා Regal වැනි ප්රධාන සිනමා ශාලා වලින් ප්රතික්ෂේප කිරීම හා art house සිනමා ශාලා නොමැති ප්රදේශ වල ජනතාවට මේවා නැරඹීමට නොහැකි බවයි.
1995 දී [http://en.wikipedia.org/wiki/United_Artists United Artists] සමාගම විසින් විශාල වියදමක් දරා ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Showgirls Showgirls]'' (1995) චිත්රපටය නිකුත් කරන ලදි. එය වඩාත්ම පුළුල් බෙදාහැරීමකට ලක්වූ NC-17 චිත්රපටය විය. (එකවර සිනමා ශාලා 1,388 ක ප්රදර්ශනය විය), නමුත් එහි වානිජව අසාර්ථක වූ එහි අයවැය වූ ඩොලර්මිලියන 45 න් ලබාගත හැකිවූයේ 45% ක් පමණි.<ref>http://www.filmsite.org/greatestflops16.html</ref> මෙයද NC-17 වර්ගීකරණය වානිජව අසාර්ථක වියහැකි බවට හේතුවක් ජනිත කිරීමට උදව්වක් විය.
''[http://en.wikipedia.org/wiki/Scream_(film) Scream]'' චිත්රපටයට එහි රූපමය ප්රචණ්ඩතාවය නිසා NC-17 වර්ගීකරණය ලැබුණු අතර එයට ආයෝජනය කල [http://en.wikipedia.org/wiki/Miramax_Films Miramax Films] සමාගම එම වර්ගීකරණය යටතේ බෙදාහැරීම ප්රතික්ෂේප කරන ලදී. අධ්යක්ෂක [http://en.wikipedia.org/wiki/Wes_Craven Wes Craven] විශාල උත්සහයක් දරා සංස්කරණය කිරීම ගණනාවකින් පසුව R වර්ගීකරණයක් සඳහා නැවත යොමුකරන ලදී. මෙම අවස්ථාවේදි සාමාජිකයින් විවෘත මනසකින් මෙම හාස්යජනක කාරණාව දෙස බලා අවශ්ය වර්ගීකරණය ලබාදෙන ලදී. මෙම චිත්රපටය වෙනත් දෘෂ්ය මාධ්ය සඳහා නිකුත් කිරීමේදි සංස්කරණය නොකල් මුල් පිටපත නිකුත් වුනු අතර පසුව එය නිවැරදි කරගන්නා ලදී.
''[http://en.wikipedia.org/wiki/Requiem_for_a_Dream Requiem for a Dream]'' (2000) චිත්රපටයට NC-17 වර්ගීකරණය ලැබුණු ඇතර එයට R ලබාගැනීමට සංස්කරණය කිරීම Darren Aronofsky ප්රතික්ෂේප කරන ලදී. ඔහුගේ තීරණයට ගරුකල Artisan Entertainment ආයතනය වර්ගීකරණය නොකල පිටපතක් ලෙස එය නිකුත් කරනු ලැබීය. R වර්ගීකරණ පිටපතක් පසුව නිකුත් කරන ලදී.
සමහර NC-17 සිනමා නිකුතු වල වර්තමාන සාර්ථකත්වයක් දැකිය හැකි අවස්ථා ඇත. කෙසේවුවද [http://en.wikipedia.org/wiki/Fox_Searchlight_Pictures Fox Searchlight Pictures] විසින් යූරෝපියානු චිත්රපටයක් වූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Dreamers_(film) The Dreamers]'' (2003) හි ඇමරිකානු සංස්කරණය NC-17 යටතේ ඇමරිකාවේ සිනමාශාලා වලට නිකුත් කරන ලදී. පසුව DVD ලෙස මුල් NC-17 පිටපත හා සංස්කරණය කල R පිටපත නිකුත් කරන ලදී. A Fox Searchlight සමාගමේ ප්රකාශකයෙකුට අනුව NC-17 වර්ගීකරණය ඔවුන්ට කරදරයක් නොදුන් බව ප්රකාශ කරයි. (ඔවුන්ට වෙන් කිරීමේදි කිසි ප්රශ්නයක් ඇති නොවූ අතර [http://en.wikipedia.org/wiki/Mormon Mormon] ට අයත් [http://en.wikipedia.org/wiki/Deseret_News Deseret News] පමණක් දැන්වීම් බාරගැනීම ප්රතික්ෂේප කර ඇත) එසේම Fox Searchlight චිත්රපටයේ ආදායම් වාර්තා ගැන සෑහීමකට පත්වේ.<ref name="lahiding">[http://articles.latimes.com/2004/apr/20/entertainment/et-dutka20 NC-17 comes out from hiding] from ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Los_Angeles_Times Los Angeles Times]''</ref> තවත් සැලකිය හැකි කරුණක් නම් NC-17 ලැබූ විදේශීය චිත්රපටයක් වූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Bad_Education Bad Education]'' ඇමරිකාවේ සිනමා ශාලාවලින් පමණක් ඩොලර් මිලියන 5.2 ක ආදායමක් ලැබීය.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=badeducation.htm ''Bad Education'' performance] from [http://en.wikipedia.org/wiki/Box_Office_Mojo Box Office Mojo]</ref> (විදේශීය චිත්රපටයකට සාමාන්ය සාර්ථකත්වයකි).<ref>[https://web.archive.org/web/20090703133158/http://www.hollywoodreporter.com/hr/search/article_display.jsp?vnu_content_id=1000724461 Foreign affairs] from ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Hollywood_Reporter The Hollywood Reporter]''</ref>).
1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට වර්ධනය වූ ගෘහස්ථ වෙළඳ පොල NC-17 චිත්රපට සඳහා හිතකර මාධ්යක් විය. R වර්ගීකරණය සිනමාශාලා සඳහා හිතකර බැවින් බොහෝවිට චිත්රපට නිෂ්පාදකයින් සංස්කරණය කල පිටපත් ඒ සඳහා ලබා දී සංස්කරණය නොකල "(uncut)", (වර්ගීකරණය නොකල හෝ NC-17) පිටපත් සීමිත දර්ශණ වාර සඳහා, වෙනත් මාධ්ය ලෙස (DVD හෝ Blu-Ray) සහ විදේශීය වෙළඳ පොලට නිකුත් කරනු ලැබීය. මෙම ක්රියාදාමය ගෘහස්ථ භාවිතයට චිත්රපට විකිණිමට අත්වැලක් සපයන ලදී.
[http://en.wikipedia.org/wiki/Variety_(magazine) Variety] සඟරාවට අනුව 2007 මාර්තු වන විට MPAA සභාපති Dan Glickman විසින් නව වර්ගීකරණයක් හඳුන්වා දීමට හෝ NC-17 අපකීර්තිය අඩුකිරීමට ක්රියාමාර්ග ගැනීමට සිටි බව දැක්වේ. චිත්රපටියේ ආදායම් වාර්තාවලට වන හානිය නිසා චිත්රාගාර විසින් MPAA හට NC-17 ඉවත් කරන ලෙස පවසා ඇත.<ref>[http://www.bloody-disgusting.com/news/8386 BD Horror News – MPAA Creating 'Heavy-R', A More PC Version of NC-17] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121010230811/http://bloody-disgusting.com/news/8386/ |date=2012-10-10 }} from bloody-disgusting.com</ref><ref>[http://www.cinematical.com/2007/03/10/mpaa-wants-new-rating-for-heavy-r/ MPAA Wants New Rating For 'Heavy R' – Cinematical<!-- Bot generated title -->]</ref>
විද්වත් නීතීඥයෙකු වූ [http://en.wikipedia.org/wiki/Julie_Hilden Julie Hilden] ට අනුව MPAA හට "masterpiece exception" (ශ්රේෂ්ඨ කලාකෘති වලට සහනයක්) තිබිය යුතුබව පවසයි. සාමාන්යයෙන් NC-17 ලැබෙන චිත්රපටයක් වූවත් චිත්රපටයේ පණිවුඩය ලබා දීමට ප්රචණ්ඩත්වය අවැසිනම් එය ලබාදීම එහි අරමුණයි. ඒ සඳහා උදාහරණයක් ලෙස ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Saving_Private_Ryan Saving Private Ryan]'' චිත්රපටයේ විස්තර කෙරෙන බිහිසුනු [http://en.wikipedia.org/wiki/Normandy_landings D-Day ගොඩබැසීම් දර්ශණය] සඳහන් කරයි. ඇය තවදුරටත් පවසන්නේ එමඟින් අනෙකුත් චිත්රපට ඇගයීමේදි සිද්ධි යෙදුම හා පෙනෙනා දර්ශණය නොසලකා හැරීම හා ප්රචණ්ඩත්වය ගැන නවමු විධිවලින් පෙන්නුම් කරන වඩා තියුණු චිත්රපටවලට වඩා සාම්ප්රදායික චිත්රපටවලට වාසියක් අත්විය හැකි බවයි.<ref>{{Cite news|last=Hilden|first=Julie|authorlink=http://www.juliehilden.com|title=Free Speech and the Concept of "Torture Porn": Why are Critics So Hostile to "Hostel II"?|url=http://writ.news.findlaw.com/hilden/20070716.html|accessdate=22 March 2011|agency=[http://en.wikipedia.org/wiki/FindLaw FindLaw]'s Writ|date=July 16, 2007}}</ref>
==="R කාඩ්පත්" නිකුත් කිරීම===
2004 වර්ෂයේ ආරම්භයේ සිට GKC Theatres (වර්තමානයේ Carmike Cinemas) විසින් යෞවනයන් හට වැඩිහිටියෙක් නොමැතිව R වර්ගීකරණය ලද චිත්රපට බැලීමට 'R-කාඩ්පත්' නම් ක්රමයක් හඳුන්වා දෙන ලදී. මෙම කාඩ්පත් මහත් මතභේදයක් ඇතිකරන ලද අතර MPAA හී Jack Valenti අදහස් දක්වමින්, එමඟින් ස්වෙච්ඡා චිත්රපට වර්ගීකරණය විකෘත කරන බව හා සියළුව R චිත්රපට එක සමාන නොවන බවද පවසන ලදී.<ref>{{Cite web|url=http://aolsvc.news.aol.com/news/article.adp?id=20040601213009990001|title='R-Cards' Let Teens See Racy Movies: Some in Industry Say Cards Defeat Purpose of Ratings|date=2004-06-01|publisher=[http://en.wikipedia.org/wiki/ABC_News ABC News]|accessdate=2007-07-26|first=Barbara|last=Pinto}}</ref> සිනමාශාලා හිමියන්ගේ සංගමයේ John Fithian ද කාඩ්පත් ක්රමය අනතුරුදායක බව පවසන ලදී. ඔහු තවාදුරටත් ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Christian_Science_Monitor Christian Science Monitor]'' සඟරාව වෙත අදහස් දක්වමින් R වර්ගීකරණය පවුලේ එකට නැරඹිය හැකි තත්වයේ ඇති ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Billy_Elliot Billy Elliot] සහ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Erin_Brockovich_(film) Erin Brockovich]'' (චිත්රපට දෙකම භාෂාව නිසා R ලැබීය) සමඟම ප්රචණ්ඩත්වය උපරිමයෙන් විදහා දැක්වෙන ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Pulp_Fiction_(film) Pulp Fiction]'' සහ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Kill_Bill Kill Bill]'' එක මට්ටමේ සලකා ඇති බවටද පවසා සිටී.<ref>{{Cite news|url=http://www.csmonitor.com/2004/0524/p12s02-lifp.html|title=Under 17 not admitted without R-card|publisher=[http://en.wikipedia.org/wiki/Christian_Science_Monitor Christian Science Monitor]|first=Amanda|last=Paulson|date=2004-05-24|accessdate=2007-07-26}}</ref> මෙම ප්රකාශය නිවැරදි වූවත් Billy Elliot ගෘහස්ත භාවිතය සඳහා නිකුත් කිරීමේදී PG-13 ලබාගන්නා ලදී.
==විවේචන==
===ලිංගික හා භාෂා ප්රචණ්ඩත්වය ගැන ප්රමුඛත්වයෙන් සැලකීම===
චිත්රපට වර්ගීකරණය හට ප්රබල විවේචන එල්ල වී ඇත. චිත්රපට විචාරක [http://en.wikipedia.org/wiki/Roger_Ebert Roger Ebert] ට අනුව බිහිසුණු දර්ශණ මත වර්ගීකරණයට ලක් කිරීමට වඩා ලිංගිකත්වය මත වර්ගීකරණය කරනු ලබයි. ලිංගිකත්වය හා බිහිසුණු කම අතර අසමාන වර්ගීකරණය ගැන [http://en.wikipedia.org/wiki/David_Ansen David Ansen] ඇතුළු තවත් චිත්රපට විවේචකයින්ද බොහෝ චිත්රපට නිපදවන්නන්ද අදහස් දක්වා ඇත. තවදුරටත් අදහස් දක්වන Ebert, වර්ගීකරණය චිත්රපටයේ සුළු ලක්ෂණය දෙස හඹා යෑම මිස (පරුෂ වචනය භාවිත කල අවස්ථා ගණන වැනි) චිත්රපටයේ ප්රධාන අර්ථය ගැන උනන්දුවක් නොදක්වන (උදාහරණයක් ලෙස ලිංගිකත්වයේ හා ප්රචණ්ඩත්වයේ විපාක තේමාකර ගත් චිත්රපට) බව පවසයි. ඔහු යෝජනා කරන්නේ A (adults only වැඩිහිටියන්ට පමණයි) වර්ගීකරණයක් මඟින් NC-17 තරමට ලිංගිකත්වය නොමැති හා බාලවයස් කරුවන්ට නොගැලපෙන ප්රචණ්ඩත්වය හෝ ලිංගිකත්වය ඇති චිත්රපට වෙන් කරන ලෙසයි. තවදුරටත් ඔහු බොහෝ දෙනෙකුට නොතේරෙන NC-17 වෙනුවට වැඩිදෙනෙකුට තේරෙන X නැවත ආදේශ කරන ලෙස ඔහු යෝජනා කරන අතර හා A හා X මඟින් වැඩිහිටියන්ට පමණක් වන්නේ ලිංගික දර්ශන මතද නැද්ද යන්න පැහැදිලි වන බව ඔහුගේ මතයයි.
මෙයට අදහස් දක්වන MPAA සභාපති [http://en.wikipedia.org/wiki/Dan_Glickman Dan Glickman] පවසන්නේ බොහෝ චිත්රපට පළමුව ලිංගිකත්වයට වඩා ප්රචණ්ඩත්වය වෙනුවෙන් NC-17 ලබන නමුත් ඔවුන් පසුව R ලබාගැනීම සඳහා ඒවා සංස්කරණය කරනු ලබන බවයි.<ref>{{Cite news |first=Gilbert |last=Cruz |date=October 30, 2008 |url=http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,1854732,00.html |title=Happy 40th Birthday, Movie Ratings |work=Time |access-date=April 6, 2012 |archive-date=November 6, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081106140121/http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,1854732,00.html |url-status=dead }}</ref>
1969 සිට 1970 දක්වා කාලය තුල CARA අභ්යන්තර විවේචකයෙක් ලෙස වර්ගීකරණය සිදුකල ආයතනයේ සේවය කොට වර්තමානයේ චිත්රපට විචාරයේ හා රචනයේ යෙදෙන Stephen Farber මීට ප්රතිවිරුද්ධ අදහස දරමින්, ''The Movie Ratings Game'' ට<ref name="Farber1972">Stephen Farber. ''[http://books.google.com/books?id=UhIaAAAAMAAJ The Movie Rating Game]''. Paperback ed. Public Affairs Press; 1972 [cited October 3, 2011]. ISBN 978-0-8183-0181-0.</ref> වාර්තාවක් කරමින් පවසා සිටින්නේ ප්රචණ්ඩත්වයට වඩා ලිංගිකත්වයට ප්රමුඛස්ථානයක් දෙනු ලබන බවයි. [http://en.wikipedia.org/wiki/This_Film_Is_Not_Yet_Rated This Film Is Not Yet Rated] චිත්රපටයද මෙයට සමානම අදහසක් දරමින් MPAA වෙබ් අඩවිය උපුටාගනිමින් පවසා සිටින්නේ ප්රචණ්ඩත්වයට වඩා හතරගුණයක් වැඩියෙන් ලිංගිකත්වය නිසා NC-17 ලබාගන්න බවය.
''[http://en.wikipedia.org/wiki/South_Park South Park]'' සමාගමේ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/South_Park:_Bigger,_Longer_%26_Uncut Bigger, Longer & Uncut]'' වාරණය ගැන අදහස් දැක්වූ චිත්රපටයකි. එහි මුල් නාමය වූයේ South Park: All Hell Breaks Loose, වූ අතර MPAA විසින් නමේ "Hell" (අපාය) ලෙස තිබූ නිසා අවසර නොදෙන ලදී. කෙසේ වුවද MPAA නව නාමයට අවසර ලබාදුන් අතර එහි අඩංගු වෙන නාම විශේෂණ මඟින් චිත්රපටිය ගැන මෙන්ම පුරුෂ ලිංගය ගැනද විස්තර කල හැක. සමාගම පවසන්නේ නාමය පැහැදිළිවම විහිළුවක් බව හා MPAA එය හරිහැටි වටහා නොගත් බවය.<ref name=HistorySP>{{cite news|url=http://www.spscriptorium.com/SPinfo/SPBLU.htm| title = The History of South Park}}</ref> චිත්රපටයේ අවසන් පද කිහිපය නම් "Just remember what the MPAA says: Horrific, deplorable violence is okay, as long as people don't say any naughty words!" "(MPAA කියපු දේ මතකෙට ගන්න: මිනිස්සු නරක වචන කියන් නැති තාක් භයංකර, නින්දිත ප්රචණ්ඩත්වය තිබ්බට කමක් නෑ")
2011 ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Bully_(2011_film) Bully]'' වාර්තාමය චිත්රපටියට එහි භාෂාව නිසා R වර්ගීකරණය ලැබුණු අතර එමඟින් එහි පරමාර්ථ ප්රේක්ෂකයින් වූ මැද හා උසස් අධ්යාපන වයසේ ළමුන්ට එය නැරඹීම වැලකී යන බවට<ref>{{cite web|url=http://www.change.org/petitions/mpaa-dont-let-the-bullies-win-give-bully-a-pg-13-instead-of-an-r-rating |title=MPAA: Don't Let the Bullies Win!| accessdate=18 March 2012}} </ref> මහත් විවාදයක් මතුවුණි. [http://en.wikipedia.org/wiki/Common_Sense_Media Common Sense Media] එයට එකඟ නොවූ අතර දහතුනට වැඩි ළමුන්ට නිර්දේශ කරන ලදී.<ref>{{cite web|first=Betsy|last=Bozdech|url=http://www.commonsensemedia.org/movie-reviews/bully|title=Bully|publisher=[http://en.wikipedia.org/wiki/Common_Sense_Media Common Sense Media]| accessdate=18 March 2012 }}</ref> චිත්රපටයේ අධ්යක්ෂක Lee Hirsch "එය ඔවුන් කලින් අසා නැති දෙයක්" යැයි පවසන ලදී. වර්ගීකරණය වෙනස් කර ගැනීමට පවසා අත්සන් 300,000 කට වැඩි පෙත්සමක් අත්සන් කරවන ලදී.<ref>http://www.dailycomet.com/article/20120307/APE/1203070943{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
===ස්වාධීන චිත්රාගාර වෙත දැඩි ප්රමිති දැක්වීම===
බොහෝ විවේචකයින් මෙන්ම [http://en.wikipedia.org/wiki/Independent_film ස්වාධීන] බෙදාහරින්නන්ද නඟන චෝදනාවක් නම් ස්වාධීන චිත්රාගාර වෙතට වඩා ප්රධාන චිත්රාගාර වෙත බොහෝවිට මෘදු පිළිගැනීමක් ලැබෙන බවය. ඒ සඳහා ඔවුන් සංසන්දනය කරන ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Saving_Private_Ryan Saving Private Ryan]'' චිත්රපටය [http://en.wikipedia.org/wiki/Steven_Spielberg ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්] ගේ නොවුනානම් බොහෝවිට එහි ඇති [http://en.wikipedia.org/wiki/Normandy නෝමැන්ඩිය] වෙත ගොඩ බසින [http://en.wikipedia.org/wiki/Normandy_Landings D-Day] දර්ශණයේ ඇති තීව්ර තාව මත එය NC-17 ලෙස වර්ගීකරණය වනු ඇති බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි. ස්වාධීන බෙදාහැරීමක් වූ නිරුවත් දර්ශණ නොමැති (එක් දර්ශණයක ජර්මන් සෙබලෙක් ප්රංශ කාන්තාවක් දූෂණය කිරීමට සැරසීමක් හැර), පරුෂ වචන අඩු හා අවම ප්රචණ්ඩත්වයක් ඇති ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Saints_and_Soldiers Saints and Soldiers]'' චිත්රපටයට R ලැබීමට හේතුවූයේ ප්රධාන නළුවා වෙඩි වැදී මිය යන දර්ශණය නිසා බව කියැවුනු අතර එම එක් සංස්කරණය මඟින් PG-13 වර්ගීකරණය ගතහැකිව තිබුණි.<ref>{{Cite web|title=R rating stuns 'Saints' makers|publisher=Deseret News|url=http://deseretnews.com/dn/view/0,1249,590041363,00.html|accessdate=2008-03-15}}</ref><ref>{{Cite web|title=LDS Cinema Gets Better and Gets a Bum Rating |first=Thomas |last=Baggaley |url=http://www.meridianmagazine.com/arts/040220mpaa.html |accessdate=2008-03-15 |work=meridianmagazine.com}}</ref>
හාස්යෝත්පාදක චිත්රපටයක් වූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Scary_Movie Scary Movie]'' නිකුත් වූයේ [http://en.wikipedia.org/wiki/The_Walt_Disney_Company වෝල්ට් ඩිස්නි සමාගමේ] කොටසක් වූ [http://en.wikipedia.org/wiki/Dimension_Films Dimension Films] මඟිනි. එහි අශෝභන ලිංගිකත්වය පදනම් කරගත් විහිළු, භාෂාව, මත්ද්රව්ය පාවිච්චිය හා ප්රචණ්ඩත්වය සමඟ සෘජු පුරුෂ ලිංගයක දර්ශණ අඩංගු වූවා වුවත් එයට ලැබුනු R වර්ගීකරණය බොහෝ විවේචනයට බඳුන් විය. එය හා සැසඳීමේදී ස්වාධීන බෙදාහැරීමක් වූ [ South Park] සමාගමේ සාපේක්ෂව අඩු ලිංගිකත්වය මත පදනම් වූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/Orgazmo Orgazmo]'' චිත්රපටය හට එහි "පැහැදිලි ලිංගික අන්තර්ගතය හා දෙබස්" හේතුවෙන් NC-17 ලැබිණි. (එහි පෙන්වූ එකම පුරුෂ ලිංගය කෘතිම එකකි). එම කාලයේ සමාගම හට එය සංස්කරණය කිරීමට මුදල් නොතිබූ නිසා එය NC-17 වර්ගීකරනයේම රැඳිණි. Adam Carolla ගේ ''The Hammer'' චිත්රපටය PG-13 ලැබීමට සුදුසු තත්වයේ අවම පරුෂ වචන භාවිතයේ තිබුණු චිත්රපටයක් වුවද එයට ලැබී තිබුනේ R වර්ගීකරණයකි. එසේම ඔස්කාර් සම්මාන ලැබූ ස්වාධීන බෙදාහැරීමක් වූ ''[http://en.wikipedia.org/wiki/The_King%27s_Speech The King's Speech]'', චිත්රපටයේ "fuck" වචනය අවස්ථා දෙකකදී 17 වතාවක් යෙදී තිබුනද ඉතිරි කොටසේ ඇති දැමුණු අන්තර්ගතය මත හා එම ශාපකිරීම කතාවට විශාල වශයෙන් වැදගත් වීම නිසා එයට ලැබුනු R වර්ගකිරීම විවේචනයට ලක්විය. පසුව සංස්කරණය කොට PG-13 නිකුත් වුවද එය DVD ලෙස නිකුත් නොවීය. මෙම අසමතුලිත තාවය පාලනය කිරීමට සමහර චිත්රාගාර විධායික නිලධාරීන් හා MPAA හා එකව වැඩකල සාර්ථක නිෂ්පාදකයින් එක්ව චිත්රපට නිපදවන්නන් හට තම චිත්රපට යොමුකිරීමට නව සමාගම් ඇතිකරගෙන ඇත. උදාහරණ ලෙස Dunn Films හා Motion Picture Consulting LLC හැඳින්විය හැක.
===නිර්ණායක ප්රසිද්ධ කරන ලෙස ඉල්ලීම===
මධ්යස්ථ හා නිදහස් බොහෝ විවේචකයින්ගේ ඉල්ලීමක් නම් MPAA වර්ගීකරණ ප්රමිති එළිදරව් කරන ලෙසයි. MPAA නිතරම පෙන්වාදෙනු ලබන්නේ ජාතික මට්ටමේ විද්යාත්මක ඡන්ද විමසුම් මඟින් (සෑම වසරකම නිව් ජර්සි ප්රාන්තයේ ප්රින්ස්ටන් හී Opinion Research Corporation ආයතනය මඟින් පවත්වනු ලබයි) වර්ගීකරණය උපකාරීදායක බවට දෙමාපියන් තහවුරු කරන බවයි. Kirby Dick වැනි විවේචකයින් පවසන්නේ කිසිවක් නැතිවාට වඩා වර්ගීකරණයක් තිබීම උපකාරී වන බව එමඟින් ඔප්පු වන බවයි. <ref name="This Film is not Yet Rated"/> තවත් මතුකරන කාරණාවක් නම් MPAA සමහර තීරණ ගැනීමට හේතුවූ කාරණා ගැන කිසිවක් සඳහන් නොකිරීමයි. අවම වශයෙන් චිත්රපට නිෂ්පාදකයා හට වත් වෙනත් වර්ගීකරණයක් ගැනීමට සංස්කරණය කලයුතු දර්ශණය පෙන්වීම සිදු නොකරයි.
===වර්ගීකරණය ලිහිල් වීමේ චෝදනාව===
චිත්රපටයේ අන්තර්ගතය පිළිබඳව සෑම විටම සැලකුවද,<ref>{{Cite journal|last=Tobias|first=Patricia Eliot|year=1999|month=November|title=Who Put the Sin in Cinema?|journal=Written By|url=http://www.wga.org/WrittenBy/1199/sinema.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030416145339/http://www.wga.org/WrittenBy/1199/sinema.html|archivedate=April 16, 2003|accessdate=September 6, 2010|url-status=live}}</ref> මෑත කාලයේ MPAA මුහුණ දීමට සිදූවූ චෝදනාවක් නම් වර්ගීකරණය ලිහිල් වීමේ චෝදනාවයි. වර්තමනයේ වර්ගීකරණ ප්රභේදවලට අයත්වන චිත්රපට වල දශක දෙකකට පෙර එම ප්රභේදයේ තිබූ චිත්රපටවලට වඩා ප්රතිරෝධ කරුණු බහුල වී ඇත.<ref>{{Cite web|url=http://www.ncregister.com/site/article/ratings_creep_or_a_case_of_once_bitten_twice_shy/|title=‘Ratings Creep’ – or a Case of ‘Once Bitten, Twice Shy’?|first=Steven D.|last=Greydanus|date=October 24, 2004|publisher=''[http://en.wikipedia.org/wiki/National_Catholic_Register National Catholic Register]''|accessdate=September 6, 2010}}</ref> 2004 දී [http://en.wikipedia.org/wiki/Harvard_School_of_Public_Health Harvard School of Public Health] හී අධ්යන ප්රධානී Kimberly Thompson ට අනුව පරුෂ වචන, ලිංගික දර්ශණ හා ප්රචණ්ඩත්වයේ පැහැදිළි වැඩිවීමක් 1992 හා 2003 අතර ඇතිවී තිබෙන බව නිගමනය කර ඇත.<ref name=pmid15520625>{{Cite journal |last1=Thompson |first1=Kimberly M. |last2=Yokota |first2=Fumie |title=Violence, sex and profanity in films: correlation of movie ratings with content |journal=MedGenMed |volume=6 |issue=3 |pages=3 |year=2004 |pmid=15520625 |pmc=1435631 |url=http://www.medscape.com/viewarticle/480900 |laysummary=http://www.hsph.harvard.edu/news/press-releases/archives/2004-releases/press07132004.html |laysource=[http://en.wikipedia.org/wiki/Harvard_School_of_Public_Health Harvard School of Public Health] |laydate=July 13, 2004}}</ref>
විව්ධ ස්වාධීන සේවා මෙන්ම 2000 සැප්තැම්බර් හිදේ [http://en.wikipedia.org/wiki/ChildCare_Action_Project ChildCare Action Project] විසින්ද ප්රකාශ කරනු ලැබූ වාර්තාවකට අනුවද Harvard School of Public Health හි නිගමන වලට සමානව වර්ගීකරණයේ ලිහිල් වීමක් පෙන්වනු බවට ඉඟිකරනු ලබයි.<ref>{{Cite web|url=http://www.capalert.com/r-13.htm|title=R-13|last=Carder|first=Thomas A.|month=September|year=2000|publisher=[http://en.wikipedia.org/wiki/ChildCare_Action_Project ChildCare Action Project]|location=Texas|accessdate=September 6, 2010}}</ref>
===අදාලතාවය ප්රශ්න කිරීම===
[http://en.wikipedia.org/wiki/Slashfilm.com Slashfilm.com] හී කතෲ David Chen තම වෙබ් අඩවියේ මෙසේ සඳහන් කොට ඇත. "MPAA හා ඔවුන්ගේ දරුණු යල්පැන ගිය අදහස් හෙලා දැකිමට කාලය එලඹ ඇත. අපි ගමන් කරමින් සිටින්නේ අපේ සියුම් සංවේදනයට දැකිය හැකි හා නොහැකි දෙවල් තීරණය කිරීමට මවක් වැනි සංවිධාන අවශ්ය නොවන යුගයකට වේ. මම බලාපොරොත්තු වෙනවා MPAA හි අහෝසි වීම අනිවාර්යය බව."<ref name="Chen2010">{{cite web |url= http://www.slashfilm.com/mpaa-rating-nc-17-blue-valentine-tillman-story-kings-speech/ |title=Why the MPAA Should Be Ashamed of Itself |last=Chen |first=David |work=slashfilm.com |accessdate=October 3, 2011 |date=November 8, 2010}}</ref>
''[http://en.wikipedia.org/wiki/Chicago_Tribune Chicago Tribune]'' හී චිත්රපට විවේචක Michael Phillips ට අනුව MPAA වර්ගීකරණ කණ්ඩායම අදාල නොවන හා මෝඩ තත්වයට පත්ව ඇත. එහි සාමාජිකයින් තවදුරටත් ඔබේවත් මගෙවත් කැමැත්තන් හදවතේ රඳවාගෙන නොමැත. ඔවුන් ප්රචණ්ඩත්වයට සැහැල්ලුවෙන් සලකන නමුත් නිරුවතට හා භාෂාවට පුදුමාකාර ලෙස ප්රතිචාර දක්වනු ලබයි"<ref>{{Cite web|url=http://articles.chicagotribune.com/2010-11-04/entertainment/chi-talking-pictures-1105_1_joan-graves-r-rating-mpaas|title=There's a word for the MPAA...|last=Phillips|first=Michael|date=November 4, 2010|work=Chicago Tribune|accessdate=February 8, 2012}}</ref>
== විකල්ප වර්ගීකරණ ==
===ස්වාධීන චිත්රපට නිෂ්පාදකයින් වෙත===
MPAA වර්ගීකරණය ප්රධාන චිත්රාගාරවලින් පරිභාහිරව නොසලකා සිටිය හැක. MPAA ක්රමය නිෂ්ඵල යැයි සැලකූ එහෙත් තම චිත්රපටය වර්ගීකරණය නොකරන ලද ගණයට වැටීමට අකමැති චිත්රපටකරුවන් විසින් 2010 දී '''Voluntary Media Rating''' (VoMeR) පද්ධතිය පිහිටුවා ගන්නා ලදී.<ref name="VoMeR"/> Voluntary Media වර්ගීකරණය තමා විසින්ම පණවා ගනු ලබන වර්ගීකරණයකි. වර්ගීකරණයේ ප්රධාන වර්ග දෙකක දෙමාපියන්ට කරන අවවාද දක්නට ලැබේ; එනම් '''දෙමාපියන් සමඟ''' වයසින් පහල [ '''wA <''' (වයස) ] හා '''සීමාසහිත අන්තර්ගතය''' වයසින් පහල [ '''Rc <''' (වයස) ] වේ. අවවාදයේ පරිමාණය වයස අනුව වෙනස් වේ. මෙම ක්රමයේ තොරතුරු දෙන ආකාර දෙකක් පවතී. එනම් අකුර+වයස කේතය හා එළිදරව් කරන විස්තරයයි.<ref name="VoMeR">{{Cite web|title=VoMeR|url=http://www.vomer.info/}}</ref>
ඇමරිකානු වෘතාන්ත චිත්රපටයක් වූ ''Spectrauma'' මෙම ක්රමයට අනුගත වූ පළමු චිත්රපටයයි. එයට අදාල වූයේ '''wA < 14''' වර්ගීකරණයයි.<ref name="VoMeR"/><ref>{{IMDB title|id=1529570|title=Spectrauma}}</ref>
== වැඩිදුර තොරතුරු ==
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Production_Code Production Code]
* ''[http://en.wikipedia.org/wiki/This_Film_Is_Not_Yet_Rated This Film Is Not Yet Rated]'', 2006 නිකුත් වූ MPAA වර්ගීකරණය පිළිබඳ ගවේෂණාත්මක චිත්රපටියකි.
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Heffner Richard Heffner] වැඩිම කලක් MPAA වර්ගීකරණ මණ්ඩලයේ මුලසන දැරූ පුද්ගලයා
*'''විදෙස් සමාන ආයතන'''
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Irish_Film_Classification_Office Irish Film Classification Office] අයර්ලන්තය.
** [http://en.wikipedia.org/wiki/British_Board_of_Film_Classification British Board of Film Classification], බ්රිතාන්ය.
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Central_Board_of_Film_Certification Central Board of Film Certification], ඉන්දියාව.
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Australian_Classification_Board Australian Classification Board], ඕස්ට්රේලියාව.
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Office_of_Film_and_Literature_Classification_(New_Zealand) New Zealand Office of Film and Literature Classification], නවසීලන්තය.
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Freiwillige_Selbstkontrolle_der_Filmwirtschaft Freiwillige Selbstkontrolle der Filmwirtschaft], ජර්මනිය.
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Canadian_motion_picture_rating_system Canadian motion picture rating system] (ප්රාන්ත අනුව වර්ගීකරණය වෙනස් විය හැක), කැනඩාව.
*'''වෙනත් මාධ්ය සඳහා උදාහරණ'''
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Entertainment_Software_Rating_Board Entertainment Software Rating Board]
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Marvel_Rating_System Marvel Rating System], MPAA සමඟ කුඩා මතභෙදයක් පවතී.
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Television_rating_system Television rating system]
*'''සමාන සංකල්ප'''
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Censorship වාරණය]
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Parental_guidance දෙමාපිය මඟපෙන්වීම්]
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Strong_language Strong language]
** [http://en.wikipedia.org/wiki/Edited_movie සංස්කරණය කල චිත්රපට]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_NC-17_rated_films NC-17 චිත්රපට ලයිස්තුව]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Film_Advisory_Board Film Advisory Board], MPAA වර්ගීකරණය වෙනුවට විකල්පයක් ලබා දේ
* [http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Conference_of_Catholic_Bishops%27_Office_for_Film_and_Broadcasting United States Conference of Catholic Bishops' Office for Film and Broadcasting]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/ChildCare_Action_Project ChildCare Action Project] MPAA වර්ගීකරණයට විකල්පයක් ලෙස පවතින ක්රිස්තියානි චිත්රපට වර්ගීකරණය.
* [http://www.kids-in-mind.com Kids In Mind] චිත්රපටය පිළිබඳ සම්පූර්ණ විචාරයක් ලබා දේ. දරුණු විවේචන වීමටද ඉඩ ඇත.
==මූලාශ්ර==
{{Reflist|2}}
==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.filmratings.com Classification and Ratings Administration] Official Website with ratings database
*[http://www.mpaa.org/ratings MPAA Film Ratings website]
*[http://vomer.info/ VoMeR (Voluntary Media Rating)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317085510/http://www.vomer.info/ |date=2012-03-17 }}
{{DEFAULTSORT:Motion Picture Association Of America Film Rating System}}
[[Category:ප්රකාශන හිමිකම]]
[[Category:ඇමරිකානු චිත්රපට වර්ගීකරණය]]
3ve8g4emw0h08gepklxxdlouifegx69
ස්වයං වින්දනය
0
45162
795444
788539
2026-07-05T05:56:11Z
Tharindu2010
79832
Fixed typo
795444
wikitext
text/x-wiki
{{pp-semi-protected|small=yes}}
[[ගොනුව:Caucasian man masturbating.jpg|thumb|ස්වයං වින්දනය - පිරිමි]]
ලිංගික ආශ්වාදයක් ලැබීමට, තමා විසින්ම ලිංගේන්ද්රිය හෝ උපකරණ භාවිතයෙන් (බොහෝ අවස්ථාවලදී [[සුරාන්තය]] දක්වා) උත්තේජනය කිරීම '''ස්වයං වින්දනය''' යනුවෙන් හැඳින් වේ. ස්වයං වින්දනයේ යෙදීම හේතුවෙන් කායික හෝ මානසික හෝ ගැටලු ඇතිවන බවට සාධක නොපවතින අතර නවීන වෛද්ය විද්යාවට අනුව ස්වයං වින්දනයේ යෙදීම යහපත් බව පිළිගනී.
සාමාන්ය අයෙකු ලිංගික උත්තේජනයට සංවේදී පෙදෙස් උත්තේජනය කරමින් තෘප්තියක් ලැබීම අරඹන්නේ වයස අවුරුදු 2 - 4 පමණ කාලයේ පටන් ය. නමුත් දෙමාපිය විරෝධය වැනි හේතු සාධක නිසා යටපත්ව යන එම ක්රියාකාරකම් වැඩිවිය පැමිණීමත් සමඟ ම නැවත ඉස්මතු වේ.
පිරිමි ස්වයං වින්දනය= "අතේ ගැසීම "
නමද භාවිතා කරයි
කාන්තා ස්වයං වින්දනය = "ඇගිල්ල ගැසීම "
නමද භාවිතා කරයි.
== හැඳින්වීමට භාවිත යෙදුම් ==
[[ගොනුව:Masturbation1.jpg|thumb|ඇඟිලි වලින් පිරිමදිමින් ස්ත්රීන් ස්වයං වින්දනයේ යෙදීම.]]
ස්වයං වින්දනය යන්න ''Masturbation'' යන ඉංගිරිසි වදනේ සිංහලයට අනුරූප වචනය යයි සාමාන්යයෙන් භාවිතා වේ. ඉංගිරිසි ''Masturbation'' යන වචනයට ''ලිංගික එක් වීමකින් තොරව ලිංගේන්ද්රිය උත්තේජනය කිරීම (Non-penetrative sex)'' යන අරුත ද පවතී.
== භාවිත වන ක්රම ==
කිසියම් තැනැත්තෙකු සිය ලිංගික ප්රදේශය ස්පර්ශ කිරීම, මිරිකීම, ඇතිල්ලීම හෝ සම්බාහනය කිරීම හෝ කොට්ටයක් වැනි යම්කිසි වස්තුවක් මත තෙරපීමෙන් ඒ සිදු කිරීමත් ගුදය තුළට හෝ යෝනිය තුළට ඇඟිළි හෝ යම්කිසි වස්තුවක් ඇතුළු කිරීම සහ ශිෂ්ණය හෝ භගය හෙවත් යෝනි මුව (vulva) විද්යුත් ස්ථන්දකයක් (electric vibrator) ආධාරයෙන් උද්දීපනය කිරීමත් (මෙය යෝනිය තුළට හෝ ගුදය තුළටද ඇතුල් කළ හැකිය.) ස්වයං වින්දනය සඳහා භාවිත වන ක්රමවේද ලෙස හඳුනාගත හැකිය. එමෙන් ම ස්වයං වින්දනය අතරතුර තනපුඩු හෝ වෙනත් ශෘංගාරෝද්දීපක කලාපයන් ස්පර්ශ කිරීම, ඇතිල්ලීම හෝ කෙනිත්තීම ද සිදු විය හැකි ය. ගැහැනු පිරිමි දෙපිරිස ම සංවේදනය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ලිහිසි ද්රව්යයන් ද භාවිතා කරති.
කාමෝද්දීපක ප්රකාශන නැරඹීමේ දී හෝ කියවීමේ දීත්, ලිංගිකමය මෙනෙහි කිරීම් හෝ පරිකල්පනයන් නිසාත්, වෙන යම් ශෘංගාරාත්මක උත්තේජනයනුත් විසින් ඇතිකරන ලිංගික ආවේගයන් මුදාහැරීම පිණිස ස්වයං වින්දනයට යොමු විය හැකි ය.
සමහරු මූත්ර මාර්ගයට [[Urethral sounding|urethral sounds]] වැනි උපකරණ ඇතුළු කර ගැනීමෙන් ද ලිංගික වින්දනය අත් කරගනිති. අනතුරුදායක ක්රියාවක් වුවත් ඇතැම් විට බෝල් පොයින්ට් පෑන් සහ උණකටු ද භාවිත කළ හැකි ය. ලිංගික සංසර්ගය සමරූපණය කරන (ව්යාජ/මනහ්කල්පිත සංසර්ගයකට ඉඩ සලසන) යාන්ත්රික මෙවලම් ද ඇතැම් අය විසින් භාවිතා කරති.
=== '''පුරුෂයන්''' ===
ශිෂ්ණය ලිහිල් ව මිටින් ගෙන අත ඉහළ පහළ යැවීම පිරිමින් අතර වඩාත් ම ප්රචලිත ස්වයං වින්දන උපක්රමයයි. මෙයාකාරයෙන් උත්තේජනය කිරීමෙන් බොහෝවිට සුරතාන්තයත් ශුක්ර මෝචනයත් ළඟාකරගත හැකි ය. ශුක්ර මෝචනයට ආසන්න වත් ම හස්ත චලනයේ වේගය වැඩිවීම සහ ශුක්ර මෝචනයේ දී මෝචනය හේතුවෙන් ම වේගය බාල වීම සාමාන්යයෙන් සිදුවුවත් හස්ත චලනයේ වේගය විවිධ විය හැකි ය.
[[ගොනුව:Masturbating man2.JPG|thumb| [[ශිෂ්නය]] අතින් ඉහළ පහළ පිරිමදිමින් පිරිමින් ස්වයං වින්දනයේ යෙදීම.]]
චර්මඡේදනය කර තිබීම හෝ නොතිබීම මත පිරිමින්ගේ ස්වයං වින්දන උපක්රම එකිනෙකාගෙන් වෙනස් විය හැකි ය. එකකුගේ උපක්රමයේ යෙදීම තවකකුට දුෂ්කර වීමට හෝ සුවපහසුවෙන් තොර වූවක් වීමටත් පුළුවන. චර්මඡේදනයට ලක් නොවූ පිරිමින්ගේ ශිෂ්ණය බොහෝවිට උත්තේජනය වන්නේ පෙරසම ''දිවවීමෙනි'' (pumping). එනම් ශිෂ්ණ මුණ්ඩය ක්ෂණික ව පෙරසමින් වැසීයාම සහ යළි නිරාවරණය වීම සිදුවන පරිදි පෙරසම ශිෂ්ණ මුණ්ඩය දිගේ අතින් ඉහළ පහළ යැවීම ය. පෙරසමේ දිග ප්රමාණය මත ශිෂ්ණ මුණ්ඩය මුළුමනින් ම හෝ අඩ වශයෙන් වැසී යාම සිදු විය හැකි ය.
=== '''ස්ත්රීන්''' ===
දබරැඟිල්ල සහ මැදැඟිල්ල හෝ ඉන් එක් ඇඟිල්ලක් යොදාගනිමින් ගැහැනියක විසින් සිය බාහිර ලිංගික ප්රදේශය (විශේෂයෙන් ම ඇයගේ භගමණිය) සෙමෙන් පිරිමැදීම හෝ දැඩි ව ඇතිල්ලීම ස්ත්රී ස්වයං වින්දනයට අයත් වේ. ජී-ලපය පිහිටා තිබෙන යෝනියේ ඉදිරිපස බිත්තිය පිරිමැදීම පිණිස ඇඟිල්ලක් හෝ කිහිපයක් යෝනියට ඇතුල් කිරීම ද ඇතැම්විට දැකිය හැකි ය. ස්ඵන්දකයන්, ඩිල්ඩෝවන් හෝ [[Ben Wa balls]] වැනි ස්වයං වින්දන මෙවලම් ද යෝනිය සහ භගමණිය උත්තේජනය කිරීමට දායක කර ගත හැකි ය. බොහෝ ස්ත්රීන් ස්වයං වින්දනය අතරතුර සිය නිදහස් අතින් පියයුරු සුරතල් කිරීම හෝ තනපුඩුවක් උත්තේජනය කරගැනීම සේ ම සමහරු ගුදීය උත්තේජනය තුළින් ආස්වාදනයට පත්වීම ද දැකිය හැකි ය.
ඇතැම්විට ස්වයං වින්දනයේ දී (වෙසෙසින් ම අන්තර්ග්රාහනයක් සිදුවන විට) ලිහිසි ද්රව්යයන්/ස්නේහකයන් භාවිත වේ. නමුත් මෙය සැමට පොදු නොවන අතර බොහෝ ස්ත්රීන්ට සිය ස්වාභාවික ස්රාවයන් ප්රමාණවත් වෙයි.
උඩුකුරු ව හෝ යටිකුරු ව දිගාවීම, හිඳගැනීම, උක්කුටික ව සිටීම, දනින් වැටී සිටීම හෝ සිටගෙන සිටීම සාමාන්යයෙන් දැකිය හැකි ඉරියව් වෙයි. ස්නානය කිරීමේ දී ගැහැනුන් කරාමයෙන් හෝ ෂවරයෙන් නික්මෙන දියපහර සිය භගමණිය සහ බාහිර ලිංගික ප්රදේශය වෙතට විද ගනිති. යටිකුරු ව දිගා වී හිඳිමින් ස්වයං වින්දනයේ යෙදීමේ දී ඇතැම් අය කලවා අතර දෑත් ඔබා ගැනීම, කොට්ටයක් සිරකර ගැනීම, ඇඳෙහි මිට්ටමකට තදකිරීම, සහකරුවකුගේ පයක් හෝ ගුලිකරගත් රෙදි පොට්ටනියක් ඔබාගැනීමත් බාහිර ලිංගික ප්රදේශය සහ භගමණිය ඒ මත තෙරපීමෙන් සහ ඇතිල්ලීමෙන් ලිංගික වින්දනය ලබාගැනීමත් (Dry humping) සිදුකරති.
සිටගෙන සිටින අතරතුර ස්වයං වින්දනයේ යෙදීමේ දී පුටුවක්, ගෘහ භාණ්ඩයක කෙළවරක්, හෝ රෙදි සෝදන යන්ත්රයක් පවා භගමණිය උත්තේජනය කිරීමට යොදාගත හැකිය. සමහරු භගමණිය එක එල්ලේ ම ස්පර්ශ කිරීමෙන් වැළකී ඒ මතට පීඩනයක් යෙදීමෙන් ද ස්වයං වින්දනයේ යෙදෙති. නිදසුනක් ලෙස යටඇඳුම මත අත්ල තෙරපීම දැක්විය හැකි ය.
එවක මැහුම්කාරියන් පයින් පාගන මහන මැෂින් ක්රියාකරවන අතරතුර මහන යන්ත්රයට ආසන්න වන පරිදි සිය පුටුවල අද්දරින් අසුන්ගනිමින් සුරතාන්තය ළඟාකරගත් බව හැව්ලොක් එලිස් 1920දී සඳහන් කළේය.
සිය දෙපා එකිනෙක තදින් පටලවා ගැනීමත් ලිංගික ප්රදේශයන් පීඩනයට ලක් වන පරිදි දෙපාවල මාංශ පේශී මිරිකීමට ලක්කිරීමත් තුළින් ගැහැනුන්ට ඒ සඳහා විශේෂයෙන් යොමුවීමකින් තොර ව ලිංගික ව උත්තේජනය විය හැකි ය. මෙමගින් අවට සිටින අයට නොපෙනෙන පරිදි ප්රසිද්ධ ස්ථානක දී වුව ද ඔවුනට ස්වයං වින්දනය ලැබිය හැකිය.
සිතුවිලි, විචිත්ර චින්තාවන් සහ පසුගිය අත්දැකීම් පිළිබඳ මතකයන් විසින් ලිංගික උද්දීපනයන් ඇතිවිය හැකි ය. සමහරු සිය අභිමතයකින් තොර ව හිටිවන ම සුරතාන්තයට පත්වුවත් ශාරීරික වශයෙන් උත්තේජනය කරගැනීමක් සිදු නොවන බැවින් මෙය ස්වයං වින්දනයක් ලෙස සැලකීම යුතු නැත.
== අනෝන්ය ස්වං වින්දනය ==
[[ගොනුව:A handjob.jpg|thumb|අනෝන්ය ස්වං වින්දනය.ස්ත්රියක් විසින් පුරුෂයෙකුගේ ශිශ්නය පිරිමැදීමෙන් උත්තේජනය ලබාදීම.]]
අනෝන්ය ස්වං වින්දනය යනු පුද්ගලයින් දෙදෙනකු හෝ ඊට වැඩි පිරිසක් එක්වී තම අත්වලින් අනෙකාගේ ලිංගික අවයව උත්තේජනය කිරීමයි.මෙය විරුද්ධ ලිංගිකයන් දෙදෙනකු අතර හෝ විරුද්ධ ලිංගිකයන් පිරිසක් අතර මෙන්ම සමලිංගික දෙදෙනකු හෝ පිරිසක් අතර වුවද සිදුවිය හැක.ඇතැම්විට එකිනෙකා සම්මුඛයේ එහෙත් එකිනෙකා ස්පර්ශ කිරීමකින් තොරව ස්වං විදනය කිරීම ද මෙයට අයත්ය.ස්ත්රියක හා පුරුෂයෙකු එකිනෙකාට සම්මුඛව හිදිමින් ස්වං වින්දනය සිදුකල හැකිය.කන්යාභාවය ආරක්ෂා කරගැනීම,ගැබ්ගැනීම් වළක්වා ගැනීම හා ලිංගිකව සම්ප්රේෂණය වන රෝග වලින් වැළකී සිටීමේ අරමුණින් බොහෝ විට මෙසේ එකිනෙකා ස්පර්ශයෙන් තොරව අනොන්ය ස්වං වින්දනයේ යෙදෙයි.කෙසේ වෙතත් එකිනෙකා ස්පර්ශ කරගනිමින් සිදුකරන ස්වං වින්දනයෙන් පවා කන්යාභාවයට ගර්භනීවීමකට හෝ ලිංගික රෝග ව්යාප්තියකට ඍජුව බලපාන්නේ නැත.මෙය ආරක්ෂාකාරී ලිංගික චර්යාවකි.
== ආගමික පසුබිම ==
=== '''බුදුදහම''' ===
ස්වයං වින්දනය පවක් ලෙස නොසැලකේ.<ref>[http://www.buddhanet.net/winton_s.htm බෞද්ධාගමික ලිංගික ආචාර ධර්ම] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070121042026/http://www.buddhanet.net/winton_s.htm |date=2007-01-21 }}, වින්ටන් හිගින්ස්</ref> නමුත් උපසම්පදා භික්ෂූන්ට එය ඇවතක් වශයෙන් දක්වා ඇත.
=== ක්රිස්තියානි ආගම ===
ස්වයං වින්දනය පවක් වශයෙන් හැදින්වේ.{{තහවුරු කරන්න}}
=== මුස්ලිම් ආගම් ===
ෂියා ඉස්ලාම් නිකායට අනුව ස්වයං වින්දනය හරාම් (අකැප) ය.<ref>{{cite book|url=http://www.al-islam.org/marriage-and-morals-islam-sayyid-muhammad-rizvi/chapter-three-islamic-sexual-morality-2-its#b-masturbation|chapter=3. The Islamic Sexual Morality (2) Its Structure|title=Marriage and Morals in Islam|first=Muhammad|last=Rizvi|date=1994|place=Scarborough, ON, Canada|publisher=Islamic Education and Information Center}}</ref> සුන්නි ඉස්ලාම් දහමේ, මේ පිළිබඳව නොයෙක් මත පවතී. ඉමාම් මලික්ට අනුව එය සුන්නි දහමේ ද හරාම් ය.<ref>The Lawful And The Prohibited In Islam, Yusuf Al-Qardawi - 1997</ref><ref>The New Arab Man: Emergent Masculinities, Technologies, and Islam in the Middle East, p 168, Marcia C. Inhorn - 2012</ref> නමුත් අනෙක් ඉමාම්වරු තිදෙනාට අනුව ස්වයං වින්දනය, කාම මිථ්යාචාරයෙන් වැළකීමේ උපක්රමයක් ලෙස භාවිතා කරන්නේ නම් කැප ය. කවරාකාරී හෝ ශුක්ර විමෝචනයකින් පසු ස්නානය අනිවාර් ය වේ.
=== හින්දු ආගම ===
හින්දු දහමට අනුව ගිහි සැප සෙවීම, මනුෂ්ය ජිවීතයේ ප්රධාන අරමුණු සතරෙන් එකකි.
කාම සූත්රය කිසි සේත්ම ස්වයං වින්දනය හෙළා දැක නොමැති අතර එය ස්වයං වින්දනයේ යෙදිය හැකි උපක්රම විස්තර කරයි.<ref>[http://books.google.co.in/books?id=cTx11dAXV3AC&pg=PA125 How to Raise Kids Who Won't Hate You] ඇලන් තික් විසිනි.; පි.125</ref>
== {{anchor|Health and psychological effects}}සෞඛ්යමය බලපෑම ==
වෙෙද්යමය පොදු එකඟතාව නම් ස්වයං වින්දනය යනු වෙෙද්ය විද්යාත්මකව සෞඛ්යමත් සහ මනෝවිද්යාත්මකව සාමාන්ය හැසිරීම් රටාවක් වේ.<ref name="Merck">{{cite book|year=2011|chapter=165 පරිච්චේදය. සෙක්ෂුවලිටි අැන්ඩ් සෙක්ෂුවල් ඩිසෝඩර්ස්
|chapterurl=http://www.merckmanuals.com/home/mental_health_disorders/sexuality/overview_of_sexuality.html|editor1-last=Porter|editor1-first=රොබට් එස්.|editor2-last=කැප්ලන්|editor2-first=ජස්ටින් එල්.|title=ද මර්ක් මැනුවල් ඔෆ් ඩයග්නොසිස් ඇන්ඩ් තෙරපි|edition=19th|location=වයිට්හවුස් සටේෂන්, NJ|publisher=මර්ක් ෂාර්ප් ඇන්ඩ් ඩොමී කොර්ප්., අ සබිසිඩයරි ඔෆ් මර්ක් ඇන්ඩ් ක., ඉන්කෝ.|isbn=978-0-911910-19-3}}</ref><ref name="Shpancer2010">{{cite web|last=Shpancer|first=Noah|date=29 සැප්තැම්බර් 2010|title=දා මස්ටබේෂන් ගැප්. ද පේයින්ඩ් හිස්ට්රි ඔෆ් සෙල්ෆ් ප්ලෙෂර් |journal=සයිකොලොජි ටුඩේ|location=නිව්යොර්ක් සිටි|publisher=සසෙක්ස් පබිලිෂර්ස්|accessdate=27 ජූනි 2013|url=http://www.psychologytoday.com/blog/insight-therapy/201009/the-masturbation-gap|quote=කින්සී'ස් ඇන්ඩ් මාස්ටර්ස්ගේ ප්රකාශනය සහ ජොන්සන්ගේ සමීක්ෂණය, ස්වයං වින්දනය පොදු හා හානි රහිත බැව් හොළිදරව් කොට තිබේ. මෙම ප්රාථමික සත්යය බොහොමයක් අධ්යයන තුලින් තහවුරු කොට තිබෙන අතර තවදුරටත් ඒවායින් හෙළිදරව් කොට ඇත්තේ ස්වයං වින්දනය "සැබෑ" සම්බෝගය කෙරේ ආදේශකයක් නොවන බව හා අවධානම් සම්බෝගය පහසු නොකරවන්නක් බවයි.}}</ref><ref name="Coon2010">{{cite book|last1=කූන්|first1=ඩෙනිස්|authorlink1=|last2=මිටටර්|first2=ජෝන් O.|authorlink2=|title=ඉන්ට්රොඩක්ෂන් ටු සයිකොලොජි: ගේටවෙයිස් ටු මයින්ඩ් ඇන්ඩ් බිහේවියර්|edition=14|chapter=11. ජෙන්ඩර් ඇන්ඩ් සෙක්ෂුවලිටි|chapterurl=https://books.google.com/books?id=-4jCBAAAQBAJ&pg=PA363|date=1 ජනවාරි 2015|publisher=සෙන්ගේජ් ලර්නිං|isbn=978-1-305-54500-7|page=363|quote=ස්වයං වින්දනය, හානිදායක හේතුකාරකයක් විය හැකි කුමන හෝ මාර්ගයක් තිබේද? වසර හැත්තෑවකට පෙර, ස්වයං වින්දනය සිහිවිකල්වීමට, වඳ භාවයට හෝ වෙනයම් එවැනි විකාර සහිත තත්වයන්ට ලක්වීමට හේතුකාරක විය හැකි බවට දරුවෙකුට පවසා තිබිය හැක. "ස්වයං-දූෂණය," ලෙස එකල හඳුනාගත් එය, දීර්ඝ සහ අවාසනාවන්ත ආගමික හා වෙෙද්යමය අනනුමතියට ලක්වූ ඉතිහාසයක් සමග වැජඹී තිබිණි (කැරොල්, 2013). ස්වයං වින්දනය යනු සාමාන්ය ලිංගික හැසිරීම් රටාවක් බැව් නූතන අදහස වේ (Hogarth & Ingham, 2009). අවබෝධාත්මක දෙමාපියන් මේ කරුණ සම්බන්ධව හොඳින් දැනුවත්ය. සිය රහස් අවයව ස්පර්ෂය, තවමත් බොහෝ දරුවන් දඬුවමට හෝ තමන් සිදුකලේ වැරැද්දක් යන්න සංවේදනයට ලක්කිරීම සිදුකෙරේ. මෙය අවාසනාවක් වන්නේ ස්වයං වින්දනය හානිකර නොවන දෙයක් නිසාවෙනි. මූලික ලෙසම මෙහි වූ එකම ඍණාත්මක බලපෑම් වන්නේ බිය ඇතිවීම, වැරදිකාරී බව, හෝ ස්වයං වින්දනය යනු "නරක" හෝ "වැරදි" දෙයක් ලෙස සිතීමට ඉගෙනගැනීම නිසා ඇතිවන වියවුල් සහිත බව වැනි දේ වේ. ජනයා "ආරක්ෂිත සංසර්ග ක්රම" අනුගමනය කෙරේ දිරිමත් කරනු ලබන අදාල වයස්හීදී, ස්වයං වින්දනය සියල්ලටම වඩා ආරක්ෂාකාරීම ආකාරය ලෙස ඉතිරිව පවතී.}}</ref><ref name="Sigel2004">{{cite journal|last=Sigel|first=Lisa Z.|date=සමර් 2004|title=මස්ටර්බේෂන්: ද හිස්ට්ර ඔෆ් ද ග්රේට් ටෙරර් බයි ජීන් ස්ටෙන්ර්ස්ජ; Ann Van Neck; Kathryn Hoffmann|journal=ජර්නල් ඔෆ් සෝෂල් හිස්ට්රි|volume=37|series= |issue=4|pages=1065–1066|location=Oxford|publisher=ඔක්ස්ෆර්ඩ් යුනිවර්සිටි ප්රෙස්|issn=0022-4529|accessdate=|quote=|jstor=3790078|doi=10.1353/jsh.2004.0065}}</ref><ref name="Wood2005">{{cite journal|last=Wood|first=Kate|date=මාර්තු 2005|title=මස්ටර්බේෂන් ඈස් අ මීන්ස් ඔෆ් ඇචීවින් සෙක්ෂුවල් හෙල්ත් බයි වොල්ටර් බොක්ටිං; ඇලී කොල්මන්|journal=කල්චර්, හෙල්ත් ඇන්ඩ් සෙක්ෂුවලිටි|volume=7|series= |issue=2|pages=182–184|location=ලන්ඩන්|publisher=ටේලර් ඇන්ඩ් ෆ්රැන්සිස්, ලිමිටඩ්.|jstor=4005453|issn=1369-1058|accessdate=|quote=}}</ref> මර්ක් මැනුවල් ඔෆ් ඩයනොසිස් ඇන්ඩ් තෙරපි (Merck Manual of Diagnosis and Therapy) වෙෙද්ය ග්රන්ථයට අනූව, "partner-oriented හැසිරීම නිෂේදනය කිරීම, ප්රසිද්ධියේ සිදුකිරීම, හෝ පීඩාවට හේතුවන තරම් අත්හල නොහැකි භාවය, ස්වයං වින්දනයේ අසාමාන්ය තත්වයන් ලෙස සැලකේ."<ref>{{cite web|url=http://www.merckmanuals.com/home/mental-health-disorders/sexuality/overview-of-sexuality|title=ඕවර්වීව් ඔෆ් සෙක්ෂුවලිටි|author=George R. Brown, MD|work=මර්ක් මැනුවල්ස් ප්රොෆෙෂන්ල් වර්ෂන්|accessdate=16 නොවැම්බර් 2015}}</ref>
ස්වයං වින්දනය මගින් [[නොමේරූ ශුක්රාණු]] නිපදවීම සිදු නොකරයි.<ref name="Strassberg2015">{{cite book|last1=Strassberg|first1=Donald S.|last3=පෙරල්මන්|first3=මයිකල් ඒ.|last2=මැකරෝනිස්|first2=ජූලියා ඊ.|year=2015|chapter=සෙක්ෂුවල් ඩිස්ෆන්ක්ෂන්ස්|chapterurl=https://books.google.nl/books?id=VoEZBAAAQBAJ&pg=PA442&lpg=PA442&focus=viewport&dq=editions:n7U-Dq0ClTsC&hl=nl|editor1-last=බ්ලේනි|editor1-first=පෝල් එච්.|editor3-last=මිලන්|editor3-first=Theodore|editor2-last=Krueger|editor2-first=රොබට් එෆ්.|edition=තුන්වන|title=ඔක්ස්ෆෝඩ් ටෙක්ස් බුක් ඔෆ් සයිකොපැතොලොජි |location=NY|publisher=ඔක්ස්ෆොර්ඩ් යුනිවසිටි ප්රෙස්|pages=441–442|isbn=978-0-19-981177-9|oclc=879552995|accessdate=21 ඔක්තෝම්බර් 2015}}</ref>
එක්සත් ජනපද, අමෙරිකානු මනෝ චිකිත්සක සංගමයේ ඩයනොස්ටික් ඇන්ඩ් ස්ටැටිස්ටිකල් මැනුවල් ඔෆ් මෙන්ටල් ඩිසෝඩර්ස් (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM)) II (1968) යන ප්රකාශනය තෙක්, ස්වයං වින්දනය චිකිත්සාවට ලක් කල හැකි මානසික තත්වයක් විය.<ref name="Ley2014">{{cite book|author=David J. Ley|title=ද මිත් ඔෆ් සෙක්ස් ඇඩික්ෂන් |url=https://books.google.com/books?id=YlBQ8G56X7YC&pg=PA12|date=10 ජූලි 2014|publisher=රෝමාන් ඇන්ඩ් ලිටිල්ෆීල්ඩ්|isbn=978-1-4422-1305-0|page=12}}</ref> 1972 වර්ෂයේදී [[අමෙරිකානු වෙෙද්ය සංගමය]] විසින් ස්වයං වින්දනය කිරීම සාමාන්ය කරුණක් ලෙස ඒකමතිකව ප්රකාශයට පත්කරන ලදී.<ref>{{cite journal|last1=ප්ලෑන්ඩ් පෙරන්ට්හුඩ් ෆෙඩරේෂන් ඔෆ් අමෙරිකා|first1=|author-link1=ප්ලෑන්ඩ් පෙරන්ට්හුඩ්|date=මාර්තු 2003|title=මස්ටර්බේෂන්: ෆ්රොම් මිත් ටු සෙක්ෂ්වල් හෙල්ත්|journal=කන්ටෙම්පරරි සෙක්ෂුවලිටි|location=මවුන්ට වර්නන්, IA|publisher=අමෙරිකන් ඇසෝසියේෂන් ඔෆ් සෙක්ස් එඩියුකේටර්ස්, කවුන්සිලර්ස්, ඇන්ඩ් තෙරපිස්ට්ස්|volume=37|issue=3|page=v|issn=1094-5725|oclc=37229308|quote=අවසානයේ අමෙරිකානු වෙෙද්ය ප්රජාව, ස්වයං වින්දනය සාමාන්ය කරුණකි යන්න 1972 අමෙරිකානු වෙෙද්ය සංගම ''හියුමන් සෙක්ෂුවලිටි'' ප්රකාශනයෙහි නිශ්චිතකොට ඇත, (රෝවන්, 2000).}}</ref>
==මේවාද බලන්න ==
{{commons|Masturbation|ස්වයං වින්දනය}}
* [[ස්වප්න මෝචනය]]
* [[මුල් ළමාවියේ වින්දන හැසිරීම්]]
* [[ස්ත්රී ස්වයං වින්දනය]]
* [[ශුක්රාණු දන්දීම]]
== මූලාශ්ර ==
=== සටහන් ===
{{reflist|2}}
=== වැඩිදුර පරිශීලනය ===
<!-- Eventually make all these into refs -->== අඩවියෙන් බැහැර පිටු ==
* [http://www.newscientist.com/news/news.jsp?id=ns99993942 Masturbating may protect against prostate cancer], ''New Scientist'', July 16, 2003.
* [http://www.aboutmasturbation.com/ Masturbation Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228000100/http://www.aboutmasturbation.com/ |date=2008-02-28 }} Masturbation articles by sexologists
* [http://sexuality.about.com/od/masturbation/p/masturbation_fx.htm Health benefits of masturbation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090527142713/http://sexuality.about.com/od/masturbation/p/masturbation_fx.htm |date=2009-05-27 }}
* [http://www.afraidtoask.com/masturbate/History.htm History of Masturbation]
* [http://www.clitical.com/ Clitical.com] An educational site devoted to female masturbation
* [http://www.jackinworld.com JackinWorld]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An educational site devoted to male masturbation
* [http://advancedmasturbation.com Male Masturbation Techniques] Illustrations and written descriptions.
*[https://www.youtube.com/watch?v=zOB4xTkSEpI ස්වයන්වින්දන්ය]
{{Template group
|list =
{{Sex}}
}}
<!--Categories-->
<!--Interwikis-->
[[ප්රවර්ගය:ස්වයං වින්දනය| ]]
[[ප්රවර්ගය:පුරුදු]]
[[ප්රවර්ගය:ලිංගිකත්වය]]
[[ප්රවර්ගය:මනෝ වෛද්යවේදය]]
[[ප්රවර්ගය:මනෝවේදය]]
f77oxgx3ej2hzrviqlbpfryqvhwofpa
ඉන්දු-ශ්රී ලංකා සබඳතා
0
51081
795438
676002
2026-07-05T01:44:18Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795438
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව ද්වීපාර්ශ්වික සබඳතා|ඉන්දියානු - ශ්රී ලාංකික|ඉන්දියාව|ශ්රී ලංකාව|100px|map=India Sri Lanka Locator.svg}}
[[ශ්රී ලංකාව]] සහ [[ඉන්දියාව]] අතර දිගු කාලයක පටන් පවතින්නේ මිත්රශීලී සම්බන්ධතාවයකි. නමුත් ශ්රී ලංකාවේ ඇති වූ සිවිල් යුද්ධයේ සමහර කාරණා පිළිබඳ දෙරට අතර මතභේද පවතියි. ශ්රී ලංකාවේ ආසන්නතම අසල්වැසියා ඉන්දියාව වන අතර දෙරට එකිනෙක වෙන්වන්නේ පෝක් සමුද්ර සන්ධිය හරහායි. දෙරටම භූ ගෝලීයව [[දකුණු ආසියාව]] තුල උපක්රමශීලීව වැදගත් ස්ථාන වල පිහිටා තිබීම නිසා, ඉන්දියන් සාගරයේ පොදු ආරක්ෂක ඡත්රයක් (common security umbrella) නිර්මාණය කිරීමට දෙරටේම අවධානය යොමුව තිබෙයි.<ref name="SRI">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/735963.stm India's Sri Lankan scars]</ref> ඉතිහාසමය සහ සංස්කෘතිකමය වශයෙන්, ඉන්දියාව හා ශ්රී ලංකාව අතර වැදගත් සම්බන්ධතා පවතී. වර්ථමාන ශ්රී ලාංකිකයින්ගේන් 70% පමණ දෙනා ථේරවාදී බෞද්ධයෝ වෙති.
==මුල් යුගය==
[[File:British Museum Asia 45 (cropped).jpg|thumb|upright|left|අනුරාධපුර සමයට අයත් [[තාරා දේවි පිළිමය|තාරා බෝධිසත්වයන්ගේ ප්රතිමාව]].]]
ශ්රී ලංකාවේ පැරණි මූලාශ්ර වලට අනූව (දීපවංශය වැනි), ක්රිස්තු පූර්ව 4 වන සියවසේ දේවානම්පිය තිස්ස රජු සමයේදී ශ්රී ලංකාවට, ඉන්දියානු අශෝක අධිරාජයාගේ ගිහි කල පුත්රයෙකු වූ මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ විසින් බුදු ධහම රැගෙන ආ බව පැවසෙයි. මේ කාලයේදීම, සංඝමිත්තා මහ රහත් තෙරණිය විසින් ඉන්දියාවේ ශ්රී මහා බෝධියේ අංකුරයක් ශ්රී ලංකාවට වැඩම කරවීමත්, ලංකා රාජ්යය තුල බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ඉදිකිරීම ආරම්භ වූ බවත් සඳහන් වෙයි. ඒවා අතරින්, ඉසුරුමුණි විහාරය සහ වෙස්සගිරිය විහාරය අදටත් වැදගත් වන්දනාමාන ස්ථාන වෙයි.
ලෝකයේ අනෙකුත් සියළුම බෞද්ධ ජාතීන්ට වඩා, සංඝයා වහන්සේලා විසින් අඛණ්ඩව පවත්වා ගෙන ආ දීර්ඝ බෞද්ධ ඉතිහාසයක්, ශ්රී ලංකාව සතුව පවතියි. ලංකා රාජ්යය තුල බුදු ධහම දුර්වල වූ අවස්ථාවේදී, සංඝයා වහන්සේලා [[මියන්මාරය]] සහ [[තායිලන්තය]] යන රටවල සහයෙන් නැවතත් ථේරවාද බුදු ධහම ගොඩනංවා ගත් බව ඉතිහාසයේ දැක්වෙයි. ශ්රී ලංකාව තුල ථේරවාදී බුදු ධහම පිරිහීමට ලක්වූ අවස්ථා ලෙස, ශ්රී ලංකාව බටහිර ජාතීන්ගේ යටත් විජිතයක්ව පැවති යුගය සහ ශ්රී ලංකාවට මහායාන බලපෑම් එල්ල වූ යුගයන් හැඳින්විය හැක. 19 වන සියවසෙන් අනතුරුව ශ්රී ලංකාව තුල නැවතත් ථේරවාද බුදු දහම තහවුරු වීම සිදුවූ අතර, වර්ථමානය වන විටත්, එනම් වසර 2,600 කට වඩා වැඩි කාලයක් ථේරවාද බුදු දහම ශ්රී ලංකාව තුල අඛණ්ඩව සහ ජීවමානව පවතියි.
==ශ්රී ලංකා සිවිල් යුද්ධයේ අසාර්ථක ඉන්දියානු මැදිහත් වීම==
1970-1980 දශක කාලය තුලදී, ඉන්දියානු [[තමිල්නාඩුව|තමිල්නාඩුවේ]] වූ සමහර දේශීය සංවිධානයන්, ශ්රී ලංකාවේ දෙමළ කොටි ත්රස්ථවාදී සංවිධානය වෙත ආධාර සිදු කරන බවට විවිධ මූලාශ්ර ඔස්සේ තොරතුරු හෙලිවිය.<ref name="VG">[http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+in0174) India - Sri Lanka]</ref><ref>[http://www.cfr.org/publication/17707/raw.html#p4 RAW: India's External Intelligence Agency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100721020826/http://www.cfr.org/publication/17707/raw.html#p4 |date=2010-07-21 }} [[Council on Foreign Relations]] - November 7, 2008</ref> 1987 කාලය තුලදී, වඩමාරච්චි ප්රහාර නිසා ශ්රී ලංකාවේ යුද්ධයට මැදි වූ දෙමළ වැසියන් හා කොටි ත්රස්ථ සාමාජිකයින් විශාල වශයෙන් ඉන්දියාවට පලා යාමත් සහ,<ref name='cs-tmg'>{{cite journal|title=Tamil Militant Groups|journal=Sri Lanka: A Country Study|year=1988|first= |last= |coauthors=Russell R. Ross and Andrea Matles Savada|volume= |issue= |pages= |id= |url=http://countrystudies.us/sri-lanka/72.htm|accessdate=2007-05-02}}</ref> ශ්රී ලංකා හමුදාව උතුරේ [[යාපනය]] හි බලය අත්පත් කර ගැනීමත් සමග, ඉන්දියාවද මෙම ගැටළුව කෙරේ සිය අවධානය සෘජුවම යොමු කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී. මේ වන විට ශ්රී ලංකා හමුදාව යාපනයේ බලය තහවුරු කොට ගෙන තුබූ නිසා ඉන්දියාව විසින් එවන ලද සහනාධාර යාත්රාවක් ප්රතික්ෂේප කොට ආපසු හරවා යවන ලදී. මීට ප්රතිචාර දක්වමින් ඉන්දියානු රජය, ස්වෛරී රාජ්යයක් වූ ශ්රී ලංකාවේ ගුවන් සීමාව අනවසර ලෙස උල්ලංඝණය කරමින් ආහාර මළු ගුවනින් හෙළූ අතර එවැනි ක්රියාවක් සිදු කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව, ජාත්යන්තරය තුලදී දැඩි අප්රසාදයට පත්විය. පසුව 1987 දී ශ්රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර සිදුවූ සාකච්ඡා වලින් අනතුරුව, සිවිල් ගැටුම් නිමා කරනු වස් පලාත් සභා වලට බලය බෙදන ඉන්දු ලංකා ගිවිසුමේ 13වන සංශෝධනය ක්රියාත්මක කිරීමට දෙරට අවධානය යොමු කල අතර, එයට එකඟ වී අවි බිම හෙළන ලෙස දෙමළ කොටි සංවිධානයටද දැනුම් දුනි. 1987 ජුලි 27 [[ඉන්දු - ශ්රී ලංකා ගිවිසුම|ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුම]] ක්රියාත්මක කල අතර 1988 නොවැම්බර් 17දී උතුරු නැගෙනහිර පලාත් සභාව පිහිටුවුණි. තවදුරටත් ක්රියාත්මක වෙමින් ඉන්දියානු රජය, ත්රස්ථවාදීන් නිරායුධ කිරීමට සහ ගිවිසුම් කටයුතු නිරික්ෂණය කිරීමට [[ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව]] ශ්රී ලංකාවට එවන ලදී.<ref name="VG"/><ref>The Peace Accord and the Tamils in Sri Lanka. Hennayake S.K. Asian Survey, Vol. 29, No. 4. (April 1989), pp. 401-415.</ref><ref name=Stokke2000a>{{cite journal
|author=Stokke, K.
|coauthors=Ryntveit, A.K.
|year=2000
|title=The Struggle for Tamil Eelam in Sri Lanka
|journal=A Journal of Urban and Regional Policy
|volume=31
|issue=2
|pages=285–304
|doi=10.1111/0017-4815.00129
}}</ref><ref>{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?sec=health&res=9B0DE0D8173FF936A35755C0A961948260&n=Top%2fNews%2fWorld%2fCountries%20and%20Territories%2fIndia|title=INDIA AIRLIFTS AID TO TAMIL REBELS|work=STEVEN R. WEISMAN|publisher=[[New York Times]]|date=5 June 1987 | first=Steven R. | last=Weisman | accessdate=2010-05-05}}</ref>
අළුතින් බිහි කල උතුරු නැගෙනහිර පලාත් සභාව වෙත Eelam Peoples Revolutionary Liberation Front විසින් ඉදිරිපත් කල අපේක්ෂකයාව ප්රතික්ෂේප කරමින්, දෙමළ එල්ටීටීඊ සංවිධානය,<ref name=Stokke2000a/> එම තනතුර වෙනුවෙන් වෙනත් තිදෙනෙකුගේ නම් යෝජනා කරන ලදී. නමුත් එල්ටීටීඊ සංවිධානය විසින් ඉදිරිපත් කල එම නාමයෝජනා ඉන්දියාව විසින් ප්රතික්ෂේප කරන ලදී.<ref>''O'Ballance'', p.94</ref> මේ නිසා ගිවිසුම නොසළකා හරිමින් එල්ටීටීඊ සංවිධානය සිය ආයුධ ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදා වෙත භාරදීම ප්රතික්ෂේප කරන ලදී.
මෙහි ප්රතිපලයක් ලෙස දෙමළ කොටි සංවිධානය, ඉන්දියානු හමුදාව සමග ගැටුමක් නිර්මාණය කර ගනිමින්, ඔක්තෝම්බර් 8 වන දින ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව වෙත මාරාන්තික ප්රහාරයක් එල්ල කරන ලදී.<ref name="O'Ballance, p.100">''O'Ballance'', p.100</ref> මේ මාරාන්තික ප්රහාරයෙන් පසුව ඉන්දියානු රජය එල්ටීටීඊ සංවිධානය නිරායුධ කරනු වස්,<ref name="O'Ballance, p.100"/> ඔවුන් වෙත දිගින් දිගටම දරුණු ප්රහාර එල්ල කරන ලදී. මෙම ඉන්දියානු මෙහෙයුම ''ඔපරේෂන් පවන්'' ලෙස හඳුන්වන ලදී.
[[ජේ. ආර්. ජයවර්ධන ]] මහතාගෙන් පසුව ජනපතිධූරයට පැමිණි [[රණසිංහ ප්රේමදාස]] මහතාගේ රජය, එල්ටීටීඊ සංවිධානය සමග රහස් සාකච්ඡා සිදුකර, ඉන්දියානු හමුදාව පලවා හරිනු වස් කොටි සංවිධානයට ආයුධ සහ මුදල් ආධාර දෙන ලදී.<ref name=Stokke2000a/>
===යුධ අපරාද චෝදනා එල්ල වීම===
එල්ටීටීඊ සංවිධානය වෙත ප්රහාර දියත් කල ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාවන්ට, අහිංසක සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් යුධ අපරාධ චෝදනා එලල විය. වෛද්යවරු, හෙදියන් සහ රෝගීන් ඇතුළුව අහිංසක සිවිල් වැසියන් 70 කට වඩා පිරිසක් මරුමුවට පත් කල ''[[යාපනය ශික්ෂණ රෝහලේ සමූලඝාතනය]]'' ඉන් ප්රධාන තැනක් ගනියි.<ref name=Somasundaram1997>{{cite journal
|author=Somasundaram, D.
|year=1997
|title=අබැන්ඩනින් ජැෆ්නා හොස්පිට්ල්: එතිකල් ඇන්ඩ් මොරල් ඩයිලෙමාස්
|journal=Medicine, Conflict and Survival
|volume=13
|issue=4
|pages=333–347
|doi=10.1080/13623699708409357
}}</ref>
====එල්ල වූ යුධ අපරාධ චෝදනා<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.asiantribune.com/news/2012/05/21/sri-lanka-demands-war-crimes-against-ltte-terrorists-and-india%E2%80%99s-ipkf |access-date=2014-02-21 |archive-date=2012-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524045747/http://www.asiantribune.com/news/2012/05/21/sri-lanka-demands-war-crimes-against-ltte-terrorists-and-india%E2%80%99s-ipkf }}</ref>====
* 1987 ඔක්තෝම්බර් 12 – යාපනය විශ්ව විද්යාල ප්රහාරයෙන් සිය හමුදා භටයින් 29 දෙනෙකු ඝාතනය වීමේ සිදුවීමට පලිගැනීමක් වශයෙන්, කොකුවිල් (Kokuvil) ගම්මානයේ අහිංසක සිවිල් වැසියන් 40 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීම.
* 1987 ඔක්තෝම්බර් 21 – දීපාවලී සමයේ, වෛද්යවරුන්, හෙදියන්, රෝගීන් ඇතුළු දෙමළ ජාතික කාර්ය මණ්ඩලයේ 68 දෙනෙකු [[යාපනය ශික්ෂණ රෝහල|යාපනය රෝහල]] තුලදී ඝාතනය කිරීම. පසු දිනයේ රෝහලට ඇතුළු වූ වෛද්ය සිවපදසුන්දරම් (Dr. Sivapathasuntharan) මහතාව ඝාතනය කිරීම.
* 1987 නොවැම්බර් 21 – ත්රිකුණාමලයේදී, සිවිල් වැසියන් 7 දෙනෙකු ඝාතනය සහ 4 දෙනෙකුට තුවාල සිදුකිරීම.
* 1989 අගෝස්තු – වැල්වටිතුරේදී (Velvettiturai), ශ්රී ලාංකික දෙමළ වැසියන් 64 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීම.
* 100 කට වැඩි දෙමළ සිවිල් වැසියන්ගේ මළ සිරුරු ප්රමාණයක් චුන්නාකම් (Chunnakam), මලකම් (Mallakam), උදුවිල් (Uduvil), මනිපෙයි (Manipay), මරුදන්මඩම් (Maruthanamadam) සහ ඉනුවිල් (Inuvil) ප්රදේශවලදී සොයා ගැනීම.– එම ඝාතන ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදා (IPKF) විසින් සිදු කල බව කියැවෙයි.
*1988 ජාත්යන්තර ක්ෂමා සංවිධානයේ වාර්ථාවක(1987 ජනවාරි-දෙසැම්බර් කාලය), ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදා (IPKF) විසින් සිදුකල දූෂණ අපචාර සිදුවීම් 7 ක් ගෙනහැර දක්වා තිබෙයි.<ref>http://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA37/030/1990/en/1520f8d1-17d4-4b3b-b4d1-f948631bb10b/asa370301990en.pdf</ref>
* යුධ අපරාධ චෝදනා සම්බන්ධ වාර්තාවන්
**Memorial for IPKF - Innocent People Killing Force By Dr. T. Somasekaram Retd. Surveyor General <ref>http://www.tchr.net/reports_commission_IPKF.htm</ref>
**Those Who Cannot Remember the Past are Condemned to Repeat It <ref>http://www.sangam.org/2011/08/IPKF_Repeat.php?uid=4436</ref>
ඉන්දියානු හමුදාවේ මෙම කුරීරු ඝාතන රැල්ලත් සමග, ශ්රී ලංකා දෙමළ ජනයා අතර ඔවුහූ දැඩි පිළිකුලට ලක් වූහ.<ref>{{cite web |url=http://nesohr.org/human-rights-reports/StatisticsOnCiviliansAffectedByWar.pdf?PHPSESSID=8204ff9bfa58e205f71a95c3899f8835|title=Statistics on civilians affected by war from 1974 - 2004|accessdate=2007-01-30 |format= |work=NESOHR }} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref><ref name=UTHRJ>{{cite web|url=http://www.uthr.org/history.htm|work=University Teachers for Human Rights|title=History of the Organisation}}</ref> එල්ටීටීඊ සංවිධානය සමග සිදුවූ මෙම ගැටුම් වලින් ඉන්දියානු හමුදාවට 1,000 කට වැඩි ජීවිත හානි ප්රමාණයක් සිදුවිය.<ref name="SRI"/><ref name="VG"/>
===ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව ශ්රී ලංකාවෙන් ඉවත් වීම===
ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුම, ශ්රී ලාංකිකයින් අතර දැඩි දෝෂ දර්ෂණයට ලක්වීම නිසා, අලුතින් පත්වූ ශ්රී ලංකා ජනපති [[රණසිංහ ප්රේමදාස]] මහතා, ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදා 1990 මාර්තු වන විට ශ්රී ලංකාවෙන් ඉවත් කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී.<ref name="VG"/> 1991 මැයි 21 වන දින, එල්ටීටීඊ සංවිධානය, ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩුවේදී එරට අගමැතිවරයා වූ [[රජිව් ගාන්ධි]] මහතාව මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්රහාරයකින් ඝාතනය කරන ලදී. එහි ප්රතිපලයක් ලෙස ඉන්දියාව 1992 දී එල්ටීටීඊ සංවිධානය, ත්රස්ථ සංවිධානයක් ලෙස ප්රකාශයට පත්කරන ලදී. ශ්රී ලංකා සිවිල් යුද්ධයේදී [[පාකිස්ථානය]] ශ්රී ලංකා රජයට සහය පල කරමින් අවි ආයුධ ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් නොසතුටට පත් ඉන්දියාව කියා සිටියේ, මෙලෙස මිලිටරි ආධාර ලබා දීම ශ්රී ලංකාවේ සාම වැඩපිලිවෙලට බාධාවක් විය හැකි බවයි.<ref name="ATO">{{Citation |title=The Pakistani muscle behind Colombo |url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/HI22Df01.html |access-date=2014-02-04 |archive-date=2011-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725112954/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/HI22Df01.html }}</ref>
==වාණිජ සබඳතා==
ශ්රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව [[දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය|සාර්ක්]] සංවිධානය, දකුණු ආසියා පාරිසරික සහයෝගීතා වැඩසටහන, දකුණු ආසියා වාණිජ එකමුතුව සහ බිම්ස්ටෙක් (BIMSTEC) යන සංවිධාන වල සාමාජිකයෝ වෙති. 2000 වසරේදී දෙරට නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුමකට එළඹි අතර, එනිසා 2004 වන විට ඉන්දු-ලංකා වෙළඳ ගණුදෙණු ප්රමාණය 128% කින් වර්ධනය විය. 2006 වන විට එය සිව් ගුණයකින් වැඩිවූ අතර, දෙරට වෙළඳ ගණුදෙණු අගය අමෙරිකා ඩොලර් බිලියන 2.6 ක් පමණ විය.<ref name="BI">{{Citation |title=FTA pushes up India, Lanka Trade by 128% |url=http://www.bilaterals.org/article.php3?id_article=770 |access-date=2014-02-04 |archive-date=2012-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120212183552/http://www.bilaterals.org/article.php3?id_article=770 }}</ref><ref name="B">[http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601091&sid=aNJrUZR8ElJw&refer=india India, Sri Lanka aim to Broaden Free-Trade Agreement]</ref> වර්ෂ 2000-2004 කාලය තුලදී, ඉන්දියාව ශ්රී ලංකාව වෙත සිදු කල අපනයන ප්රමාණය අමෙරිකා ඩොලර් මිලියන 618 සිට අමෙරිකා ඩොලර් බිලියන 1.319 දක්වා 113% ක ප්රමාණයකින් වැඩිවූ අතර, ශ්රී ලංකාව ඉන්දියාව වෙත සිදු කල අපනයන ප්රමාණය අමෙරිකා ඩොලර් මිලියන 44 සිට අමෙරිකා ඩොලර් මිලියන 194ක් දක්වා 342% පමණ ප්රමාණයකින් වැඩිවිය.<ref name="BI"/> ශ්රී ලංකාවේ ආනයන වලින් 14% ප්රමාණයක් ඉන්දියාවෙන් සිදුවන අතර ශ්රී ලංකාවේ අපනයන වලින් 3.6% ක් ඉන්දියාවට සිදු කෙරේ.<ref name="BI"/> රටවල් ද්විත්වයම දකුණු ආසියානු නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුමේ (SAFTA) හවුල්කාරයෝද වෙති.
ඉන්දියාවේ ජාතික තාප බලශක්ති සංස්ථාව (NTPC), ශ්රී ලංකාවේ [[සාම්පූර්]] හි මෙගාවොට් 500 ක ධාරිතාවයක් සහිත තාප විදුලි බලාගාරයක් ඉදිකිරීමට නියමිතය.<ref name=IANS>[http://in.news.yahoo.com/indiaabroad/20080510/r_t_ians_bs_india/tbs-india-s-sri-lanka-power-project-runs-46e8b08.html India's Sri Lanka power project runs into Tamil storm]</ref>
==ධීවර ගැටළුව==
ශ්රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව නාවික සැතපුම් 12 ක පමණ දුරකින් පෝක් සමුද්ර සංධිය හරහා වෙන්වී තිබෙයි. ශ්රී ලංකා හමුදාව විසින්, ශ්රී ලංකා මුහුදු තීරයේ නීති විරෝධීව මසුන් අල්ලමින් සිටි ඉන්දීය ධීවරයින් රාශියක් දිගින් දිගටම පසුගිය සමය තුලදී අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර, ඉන්දියානු නාවික හමුදාවද ශ්රී ලංකා ධීවරයින් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබෙයි.<ref>Rumley et. al 2009:166</ref> මෙම කරුණ වර්ථමානය වන විට දෙරට අතර රාජ්ය තාන්ත්රික මට්ටමේ ගැටළුවක් නිරිමාණය කිරීමට තරම් සමත්ව තිබෙන අතර ඉන්දියානු ධීවරයින්ට වෙඩි ප්රහාර එල්ල කරන බවට ඉන්දියානු පිරිස් ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව වෙත චෝදනා එල්ල කරයි.<ref name="India News">{{cite web|url=http://news.indiavoice.info/politics/indian-fisherman-killed-in-lankan-firing-2011011318368/ |title= Indian fisherman killed in Lankan firing |publisher=IndiaVoice |date=2011-01-13 |accessdate=2011-01-13}}</ref><ref name="2nd Fisherman killed">{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-24/india/28376055_1_sri-lankan-navy-naval-personnel-state-fisheries-department-officials |title= Second TN fisherman killed by Lankan Navy |publisher=Times Of India |date=2011-01-22 |accessdate=2011-01-24}}</ref><ref name="Truth Dive">{{cite web|url=http://truthdive.com/2011/01/24/fishermen-killings-may-17-seeks-pranab-sm-krishna-resignation.html/ |title=Fishermen killings: May 17 seeks Pranab, SM Krishna resignation |publisher=TruthDive |date=2011-01-24 |accessdate=2011-01-24}}</ref>
මෙම ගැටළුව විසඳීම පිණිස දෙරට අතර සාකච්චා වටයක් 2014 ජනවාරි 27 වන දින [[තමිල්නාඩුව|තමිල්නාඩුවේ]] පැවැති අතර<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.defence.lk/new.asp?fname=SriLanka_India_discussions_on_fisheries_issues_to_begin_today_20140127_06 |access-date=2014-03-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011805/http://www.defence.lk/new.asp?fname=SriLanka_India_discussions_on_fisheries_issues_to_begin_today_20140127_06 }}</ref>, ඊළඟ සාකච්චා වටය එම වසරේ මාර්තු 3 වනදා ශ්රී ලංකාවේ පැවැත්වීමට<ref>http://www.firstpost.com/india/second-round-of-india-sri-lanka-fishermen-talks-on-13-march-1416555.html</ref> එහිදී තීරණය විණි. නමුත් ශ්රී ලංකා මුහුදු සීමාව උල්ලංගනය කල ඉන්දීය ධීවරයන්, ශ්රී ලංකාව විසින් නැවතත් අත්අඩංගුවට ගැනීමට විරෝධය පළකරමින් ඉන්දීය නියෝජිතයෝ මාර්තු 3 දින සාකච්චාවට සහ පසුව තීරණය කරගත් මාර්තු 25 දින සාකච්චා වටයටද නොපැමිණෙන ලදී.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://dailynation.lk/sri-lanka-india-fishermen-talks-stalled-time/ |access-date=2014-03-29 |archive-date=2014-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404193803/http://dailynation.lk/sri-lanka-india-fishermen-talks-stalled-time/ }}</ref>
==මේවාද බලන්න==
*[[ශ්රී ලංකාවේ විදේශ සබඳතා]]
==කරුණු==
*{{cite book |last=O'Ballance |first=Edgar |authorlink= |title=The cyanide war: Tamil insurrection in Sri Lanka, 1973-88 |url= |accessdate= |year=1989 |publisher=Brassey's |location=[[Dulles, Virginia]] |isbn=9780080366951 |page=}}
*{{cite book |last=Rumley |first=Dennis |authorlink= |title=Fisheries Exploitation in the Indian Ocean: Threats and Opportunities |url= |accessdate=11 July 2013 |year=2009 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |location=[[Singapore]] |isbn= |page=166}}
==මූලාශ්ර==
{{Reflist|2}}
==භාහිර සබැදි==
*[http://overseasindian.in/2007/aug/news/20072208-165357.shtml Common gods, shared values thread India, Sri Lanka together] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160124021151/http://overseasindian.in/2007/aug/news/20072208-165357.shtml |date=2016-01-24 }}
{{සැකිල්ල:ශ්රී ලංකාවේ විදේශ සබඳතා}}
{{DEFAULTSORT:ඉන්දු-ශ්රී ලංකා සබඳතා}}
[[ප්රවර්ගය:ඉන්දියාව]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාව]]
5xr1fl1rokrnden3v0sdn809wzugtqz
රිටිගල රක්ෂිත වනාන්තරය
0
57625
795422
326075
2026-07-04T15:07:44Z
EmausBot
5927
Fixing double redirect from [[රිටිගල ස්වාභාවික දැඩි රක්ෂිතය]] to [[රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය]]
795422
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය]]
9wgjuc6oy8ctzjbsclr90g02d29uig9
රෝසි සේනානායක
0
60675
795475
782857
2026-07-05T11:24:39Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795475
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates|date=September 2014}}
{{Infobox officeholder
| name = රෝසි සේනානායක
| honorific-prefix = [[ගරු]]
| honorific-suffix =
| image = File:Rosy Senanayake.jpeg
| office3 = ළමා කටයුතු රාජ්ය අමාත්ය
| party = [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]]
| office1 = [[කොළඹ නගරාධිපති]]
| office2 = අග්රාමාත්ය ප්රකාශක සහ අග්රාමාත්ය කාර්යාලයේ නියෝජ්ය ප්රධානී
| primeminister2 = [[රනිල් වික්රමසිංහ]]
<!-- -->
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1958|01|05}}
| birth_place = [[කොළඹ]], [[ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්යය]]<br/>([[ශ්රී ලංකාව]])
| death_date =
| death_place =
| nationality =ශ්රී ලාංකික
| otherparty =
| spouse = අතුල සේනානායක
| partner =
| relations =
| children =කනිෂ්ක <br> තිසාක්ය <br> රාධ්යා
| residence =
| alma_mater =
| occupation = දේශපාලනය
| profession = ක්රියාකාරිනිය
| religion =
| term_start1 = මාර්තු 19 2018
| term_end1 =
| term_start2 = සැප්තැම්බර් 15 2015
| term_end2 = මාර්තු 19 2018
| term_start3 = ජනවාරි 12 2015
| term_end3 = අගෝස්තු 17 2015
<!-- -->
| constituency_MP4 = [[කොළඹ දිස්ත්රික්කය]]
| majority4 = 66,357 වරණීය ඡන්ද
| parliament4 = Sri Lanka
| term_start4 = අප්රේල් 22 2010
| term_end4 = ජූනි 26 2015
<!-- -->
| office5 = [[බස්නාහිර පළාත, ශ්රී ලංකාව|බස්නාහිර පළාත් සභාවේ විපක්ෂ නායක]]
| term_start5 = 2009
| term_end5 = 2010
<!-- -->
| office6 = [[මලයාසියාව|මලයාසියාවේ]] [[මලයාසියා-ශ්රී ලංකා සබඳතා|ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස්]]
| term_start6 = 2001
| term_end6 = 2004
<!-- -->
| period =
}}
{{Infobox person
| name = රෝසි සේනානායක
| title = [[විවාහක ලෝක රූ රැජින|විවාහක ලෝක රූ රැජින 1985]], <br> Miss Asia Pacific International 1981, <br> [[ශ්රී ලංකා ලෝක රූ රැජින|ශ්රී ලංකා රූ රැජින 1980]]
}}
'''බර්නඩින් රෝස් සේනානායක''' (1958 ජනවාරි 5<ref>[http://www.parliament.lk/directory_of_members/ViewMember.do?memID=3130 PP රෝසි සේනානායක]</ref>) හෙවත් රෝසි සේනානායක යනු [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලංකාවේ]] දේශපාලඥවරියක<ref>[http://www.parliament.lk/directory_of_members/ViewMember.do?memID=3130 පාර්ලිමන්ට් ප්රොෆයිල්]</ref> හා ජනපති [[මෛත්රීපාල සිරිසේන]] රජයේ හිටපු ළමා කටයුතු පිළිබද රාජ්ය අමාත්යවරිය වේ. ඇය [[මලයාසියාව]] වෙනුවෙන් ශ්රී ලංකා හිටපු [[මහ කොමසාරිස්]]වරිය ලෙසද සේවය කොට තිබේ.<ref name=":2">{{cite news| url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-12754655_ITM | title=රෝසි සෙන්ඩ්-ඕෆ් ෆෝර් සේනානායක.(July, 2004)}}</ref>
ඇය 2018 සිට 2023 දක්වා කොළඹ නගරාධිපතිනිය ලෙස සේවය කළ අතර එම තනතුරට පත්වූ කොළඹ නගරයේ ප්රථම කාන්තාව ලෙස සැලකේ.<ref name=":0">{{cite news|url=https://colombogazette.com/2018/03/22/rosy-assumes-duties-as-first-female-mayor-of-colombo/|title=Rosy assumes duties as first female mayor of Colombo|date=22 March 2018|work=Colombo Gazette|access-date=10 March 2026}}</ref>
ඇය 2010 සිට 2015 දක්වා [[ශ්රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු]]වේ මන්ත්රීවරියක් ලෙස සේවය කළාය.<ref name=":1">{{cite news|url=https://www.dailymirror.lk/print/she_can_by_rishini_weeraratne/ROSY-SENANAYAKE/427-211503|title=Rosy Senanayake – She Can|date=8 May 2021|work=Daily Mirror|access-date=10 March 2026}}</ref>2015 දී ඇය ළමා කටයුතු පිළිබඳ රාජ්ය අමාත්යවරිය ලෙස පත් විය.<ref name=":0" />
== මුල් ජීවිතය ==
රෝසි සේනානායක 1958 ජනවාරි 5 දින [[කොළඹ]] නගරයේ උපත ලැබීය.<ref>{{cite news|url=https://www.lw.lk/113-15635/special-features/rosy-senanayake|title=Rosy Senanayake|work=Lanka Woman|access-date=10 March 2026}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== රූ රැජින ජීවිතය ==
1980 දී ඇය Miss Sri Lanka කිරුළ දිනාගත්තාය.<ref name=":1" /> 1981 දී ඇය Miss Asia Pacific තරඟයේ ජයග්රහණයක් ලබාගත්තේය.<ref name=":1" />
1984 දී පැවති මිසිස් වර්ල්ඩ් (Mrs. World) තරඟයේ ජයග්රාහිකාව ලෙස ඇය පත්වූ අතර එය එම තරඟයේ ප්රථම ජයග්රාහිකාව ලෙස සැලකේ.<ref name=":1" />
== රාජ්ය තාන්ත්රික සේවය ==
2001 සිට 2004 දක්වා ඇය '''මැලේසියාවේ ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස්වරිය''' ලෙස සේවය කළාය.<ref name=":2" />
== දේශපාලන ජීවිතය ==
රෝසි සේනානායක ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලනයට සක්රීයව පිවිසියේ [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය|එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] (UNP) සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් පසුවය.<ref name=":1" />
2009 දී පැවති පළාත් සභා මැතිවරණයෙන් ඇය [[බස්නාහිර පළාත් සභාව|බස්නාහිර පළාත් සභාවට]] තේරී පත් විය. පසුව ඇය එම සභාවේ විපක්ෂ නායකවරිය ලෙසද කටයුතු කළාය.<ref name=":1" />
2010 මහ මැතිවරණයෙන් කොළඹ දිස්ත්රික්කය නියෝජනය කරමින් ඇය ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය.
2015 දී බලයට පැමිණි රජයේදී ඇය '''ළමා කටයුතු පිළිබඳ රාජ්ය අමාත්යවරිය''' ලෙස පත් කරන ලදී.<ref name=":1" />
ඇය දේශපාලනය තුළ කාන්තා අයිතිවාසිකම්, ළමා සංවර්ධනය සහ සමාජ සුභසාධන කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ක්රියාකරීව කටයුතු කළාය.
2018 දී පැවති පළාත් පාලන මැතිවරණයෙන් අනතුරුව ඇය [[කොළඹ මහනගර සභාව|කොළඹ නගර සභාවේ]] නගරාධිපතිනිය ලෙස තේරී පත් විය.<ref>{{cite news|url=https://colombogazette.com/2018/02/11/unp-gets-colombo-rosy-to-be-first-cmc-female-mayor/|title=UNP gets Colombo, Rosy to be first CMC female Mayor|date=11 February 2018|work=Colombo Gazette|access-date=10 March 2026}}</ref> ඇය 2018 මාර්තු 22 දින නිල වශයෙන් එම තනතුරේ කටයුතු භාර ගත්තාය.<ref name=":2" />
කොළඹ නගරාධිපතිනිය ලෙස ඇය නගර පරිපාලනය, නගර පිරිසිදුකරන වැඩසටහන් සහ සමාජ සංවර්ධන ව්යාපෘති කිහිපයක් ක්රියාත්මක කිරීමට කටයුතු කළාය.<ref>{{cite news|url=https://www.adaderana.lk/news/46523/colombos-first-female-mayor-rosy-senanayake-assumes-duties|title=Colombo’s first female Mayor Rosy Senanayake assumes duties|date=22 March 2018|work=Ada Derana|access-date=10 March 2026}}</ref>
==මූලාශ්ර==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
[[ප්රවර්ගය:1958 උපත්]]
sz12mu6h55so00zh5oejoyce0cj87a6
අර්ජුන කමලනාත්
0
67051
795436
759880
2026-07-05T00:57:22Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795436
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ශ්රී ලාංකික නළුවෙක්, චිත්රපට නිෂ්පාදකයෙක් සහ නිරූපණ ශිල්පියෙක්}}
{{Infobox person
|name = අර්ජුන කමලනාත් <br> Arjuna Kamalanath
|other_names =
|image =
|image_size =
|alt =
|caption =
|birth_date = {{Birth date and age|1975|9|10|mf=yes}}
|birth_name = අර්ජුන කමලනාත් කරුණාරත්න
|birth_place = [[මොරටුව]], [[ශ්රී ලංකාව]]
|death_date =
|death_place =
|death_cause =
|resting_place =
|resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
|nationality = ශ්රී ලාංකික
|education = [[මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්යාලය]]
|years_active = 1998–වර්තමාන
|party =
|spouse = අමීෂා කාවින්දි (m.2014)
|children =
|father = තිලක් කරුණාරත්න
|mother = කුමුදු බුද්ධදාස
|awards =
|signature =
|website =
|occupation = නළුවා, අධ්යක්ෂක, නිෂ්පාදක
}}
'''අර්ජුන කමලනාත් කරුණාරත්න''' (උපත 1975 සැප්තැම්බර් 10), ශ්රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.<ref>{{cite web | url=https://www.imdb.com/name/nm5454914/ | title=Arjuna Kamalanath | publisher=IMDb | access-date=9 August 2016}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.nfc.gov.lk/artist/arjuna-kamalanath-185/ | title=Actors in Sri Lankan cinema - Arjuna Kamalanath | publisher=National Film Corporation of Sri Lanka| access-date=9 August 2018}}</ref> ඔහු සිනමාවේ නළුවෙකු ලෙස ජනප්රිය වුවද, කමලනාත් අධ්යක්ෂකවරයෙකු, නිෂ්පාදකවරයෙකු සහ තිර රචකයෙකු ලෙස ද කටයුතු කරයි.<ref>{{cite web | url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-arjuna-kamalanath-62.html | title=Arjuna Kamalanath filmography | publisher=Sinhala Cinema Database| access-date=9 August 2018}}</ref>
==පෞද්ගලික ජීවිතය==
අර්ජුන කමලනාත් 1975 සැප්තැම්බර් 10 වන දින පවුලේ එකම දරුවා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා තිලක් කරුණාරත්න වන අතර මව කුමුදු බුද්ධදාසය.<ref>{{cite web | url=http://archives.dailynews.lk/2010/02/15/fea10.asp | title=The Arjuna-Ameesha combination | work=Daily News | access-date=25 April 2019}}</ref> ඔහු [[මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්යාලය]] අධ්යාපනය සම්පූර්ණ කළේය. ඔහු විවාහ වී සිටින්නේ සෙසු නිළි අමීෂා කාවින්දි සමඟයි.
==වෘත්තීය ජීවිතය==
1998 අගෝස්තු 16 වෙනිදා කමලනාත් ඔහුගේ ප්රථම සිනමා නිර්මාණය වන [[සුනිල් සෝම පීරිස්]] විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද ''මොහොතින් මොහොත'' චිත්රපටයෙහි රඟපෑවේය. ඉන්පසු ධර්මශ්රී වික්රමසිංහ අධ්යක්ෂණය කළ ‘‘සීතා රෑ’’ චිත්රපටයේ රඟපෑවේය. ඔහු වැඩිපුරම මුල් කාලයේ රඟපෑවේ වැඩිහිටි පමණක් සීමා වූ වාණිජ අඩු අයවැය චිත්රපට වලය.<ref>{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2019/08/22/8574/හැමෝම-bat-කරද්දි-මං-pitch-එකක්-හැදුවා-අර්ජුන්-කමලනාත් |title=When everyone said don't, I did it - Arjuna |publisher=Sarasaviya |access-date=23 December 2017}}</ref> ඔහුගේ පළමු ප්රධාන සිනමා රංගනය 2000 වසරේ තිරගත වූ "තිසරවී" චිත්රපටය හරහා සමලිංගිකයෙකු ලෙස රඟපෑවේය. සිනමා රංගනයට අමතරව ඔහු "සුපිරි තරුව", "සංසාර ප්රාර්ථනා", "නිලංජනා" සහ "වසුදා" වැනි රූපවාහිනී කතාමාලා කිහිපයකම ද රඟපෑවේය.<ref>{{cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/08/cineart02.html |title="Sudu Hansi" is a society that runs throughout touched characters |publisher=Divaina |access-date=23 December 2017}}</ref>
==අනෙක් ක්ෂේත්රයන්==
ඔහු හෙළ බල කලා සංසදය සංවිධානයේ සභාපතිවරයාය. 2014 ජනාධිපතිවරණ සමයේදී ඔහුගේ සංවිධානය [[අතුල ජයසිංහ]]ගේ දේශපාලන ව්යාපාරයට ප්රසිද්ධියේ සහාය දැක්වීය.<ref>{{cite web | url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=116617 | title=Artistes organisation led by Arjun Kamalanath pledges support to President | publisher=The Island | access-date=9 August 2018}}</ref>
2018 මැයි 28 දින, කමලනාත් MPI සිනමා ශාලා හි සම කළමනාකාර අධ්යක්ෂ ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web | url=http://www.dailynews.lk/2018/05/28/business/152167/arjuna-kamalanath-ameesha-kavindhi-appointed-mpi-board | title=Arjuna Kamalanath, Ameesha Kavindhi appointed to MPI board | work=Daily News| access-date=9 August 2018}}</ref>
==චිත්රපටකරණය==
===නළුවෙක් ලෙස===
{| class="wikitable"
|-
! වසර !! චිත්රපටය !!
|-
| 2000 || තිසාරවි ||
|-
| 2000 || ඇගේ වෛරය 4 ||
|-
| 2001 || සුන්දර වරද ||
|-
| 2001 || කන්යාවියකගේ රාත්රිය ||
|-
| 2001 || ජැක් ඇන් ජිල් ||
|-
| 2001 || සෙල්ලම් කුක්කා ||
|-
| 2001 || ජොලි හලෝ ||
|-
| 2002 || ජොලි හලෝ 2 ||
|-
| 2002 || පතිනියකගේ හෝරාව ||
|-
| 2003 || හිත හොඳ පිස්සෝ ||
|-
| 2004 || හාදූ වැස්සක් ||
|-
| 2004 || ගිනිගත් හෝරාව ||
|-
| 2004 || අන්ඩ වල්ඩ් ||
|-
| 2004 || උකුසු ඇස් ||
|-
| 2004 || ජොලි බෝයිස් ||
|-
| 2004 || ඔහොම හරිද ||
|-
| 2004 || ලෙෆ්ට් රයිට් සර් ||
|-
| 2005 || සඳුනි ||
|-
| 2006 || ඩබල් ගේම් ||
|-
| 2006 || නාග කන්යා ||
|-
| 2006 || සොඳුරු වසන්තය ||
|-
| 2009 || සර් ලාස්ට් චාන්ස් || නළුවා
|-
| 2010 || ජය පිට ජය ||
|-
| 2010 || සුදු හංසී ||
|-
| 2011 || ආලෝකෝ උදපාදි || රොනී
|-
| 2012 || සක්විති දඩයම || ජැක්සන්
|-
| 2013 || [[පරපුර]] || සිරිමල්
|-
| 2015 || [[රජ හොරු]] || සුරනිමල යෝධයා
|-
| 2016 || පුතණ්ඩියා|පුතන්ඩියා|| අජිත්
|}
===අධ්යක්ෂක ලෙස===
{| class="wikitable"
|-
! වර්ෂය !! චිත්රපටය !! Ref.
|-
| 2009 || ''ඉඟිල්ලෙන්න ඇයි දඟලන්නේ'' ||
|-
| 2009 || ''කුසල්'' ||
|-
| TBD || ''ආශාවේ මායා'' || <ref>{{cite web | url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20130422/282514361021445 | title=Arjuna completes... | publisher=Daily Mirror | access-date=25 April 2019}}</ref>
|}
===නිෂ්පාදක ලෙස===
{| class="wikitable"
|-
! වර්ෂය !! චිත්රපටය !! Ref.
|-
| 2009 || ''[[ඝරසරප]]'' || <ref>{{cite web |url=http://www.sundayobserver.lk/2018/07/08/art/gharasarapa-lurking-serpent-series-acting-gems |title=Director Jayantha Chandrasiri's demonic cinema jamboree - Gharasarapa review |publisher=Sunday Observer|access-date=8 July 2018}}</ref>
|}
===තිර රචකයෙක් ලෙස===
{| class="wikitable"
|-
! වර්ෂය !! චිත්රපටය
|-
| 2009 || ''ඉඟිල්ලෙන්න ඇයි දඟලන්නේ''
|-
| 2009 || ''කුසල්''
|}
==References==
{{reflist}}
==External links==
* [http://sinhala.lankahitgossip.com/2017/12/09/arjuna-kamalanath-fb-post/ හමුදා සේවයේ සිටියායැයි එල්ල වන චෝදනාවට අර්ජුන කමලනාත්ගෙන් සැර පිළිතුරක්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201109180009/http://sinhala.lankahitgossip.com/2017/12/09/arjuna-kamalanath-fb-post/ |date=2020-11-09 }}
* [http://gossip.hirufm.lk/1761/2014/08/chat-arjun-kamalanath-hiru-gossip.html චිත්රපට සංස්ථාවට කොන්දක් නැ]
* [http://archives.sarasaviya.lk/2018/03/22/?fn=sa18032215 මං සිනමාවට ආදරෙයි කලකිරීම් මැද චිත්රපට හදන්නේ ඒ නිසයි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211231140923/https://archives.sarasaviya.lk/2018/03/22/?fn=sa18032215 |date=2021-12-31 }}
{{DEFAULTSORT:කමලනාත්, අර්ජුන}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[Category:සිනමාවේ හාස්ය නළුවෝ]]
[[Category:ශ්රී ලාංකික හාස්ය නළුවෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික අධ්යක්ෂවරු]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
a3eees5kf4ijun6crqx57ch6ykvte60
ජී. ආර්. පෙරේරා
0
72954
795442
764638
2026-07-05T05:20:54Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795442
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ජී.ආර්. පෙරේරා
| other_names =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_date = {{Birth date and age|1939|11|13}}
| birth_name = ගල්හේනගේ රත්නපාල පෙරේරා
| birth_place = [[කිරුළපන]], [[බ්රිතාන්ය ලංකාව]]
| death_date = 1 මැයි 2023 (වයස 83)
| death_place = [[කොළඹ]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
| nationality = ශ්රී ලාංකික
| education = කොටහේන කුමර විද්යාලය, කොළඹ 13
| years_active = 1961–2023
| party =
| spouse =
| children = 3
| awards =
| website =
| footnotes =
| occupation = නළුවා
}}
'''ගල්හේනගේ රත්නපාල පෙරේරා''' (උපත 1939 නොවැම්බර් 13 - 2023 මැයි 01), හෙවත් '''ජී. ආර්. පෙරේරා''' යනු ශ්රී ලංකා සිංහල සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. ඔහු දශක පහකට අධික කාලයක් වෘත්තීය ජීවිතයක් ගත කරමින් රූපවාහිනී කතාමාලා 600 කට අධික සංඛ්යාවක රඟපා ඇත.<ref>{{cite web | url=https://rateyourmusic.com/films/g-r-perera/ | title=G. R. Perera filmography | publisher=Rate Your Music | access-date=26 September 2019}}</ref>
==පෞද්ගලික ජීවිතය==
රත්නපාල පෙරේරා 1939 නොවැම්බර් 13 වැනිදා කිරුළපනේදී පවුලේ වැඩිමලා ලෙස උපත ලැබීය. පවුල ඉක්මනින්ම බොරලැස්ගමුව එගොඩවත්තට පදිංචියට ගියා. ඔහුට බාල සහෝදරයන් දෙදෙනෙක් සහ එක් බාල සහෝදරියක් සිටී. ඔහුගේ පියා ව්යාපාරිකයෙක් සහ සූදුවට ඇබ්බැහි වූවෙකි.<ref name= pererabio>{{cite web |url=http://gossip.hirufm.lk/22701/2018/04/g-r-perera.html |title=ප්රවීණ නළු ජී.ආර් පෙරේරා - GR Perera |publisher=Hiru FM |access-date=26 September 2019}}</ref> ඔහුගේ මව ගුරුවරියක් විය. ඔහු අධ්යාපනය ලැබුවේ රත්තනපිටිය ආනන්ද විද්යාලයෙන් සහ කොළඹ 13, කොටහේන කුමර විද්යාලයෙනි.<ref name= grperera>{{cite web |url=https://fragmenteyes.blogspot.com/2016/12/g-r-perera-man-of-many-faces.html |title=G. R. Perera: Man of many faces |publisher=Fragment Eye |access-date=26 September 2019}}</ref>
ඔහුගේ බිරිඳ ටෙලිනාට්ය නිෂ්පාදකවරියකි.<ref name= pererabio /> මෙම යුවළට දියණියන් දෙදෙනෙකු සහ එක් පුතෙකු සිටී. ඔහුගේ බාල දියණිය වන යමුනා එරන්දතී ටෙලිනාට්ය නිළියක් වන අතර තොරතුරු තාක්ෂණය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිධාරිනියකි.<ref name= grbio>{{cite web |url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-grperera-126.html |title=Actors of Sinhala cinema - G.R.Perera - ජි.ආර්. පෙරේරා |publisher=Sinhala Cinema Database |access-date=26 September 2019}}</ref>
==වෘත්තීය ජීවිතය==
ඔහුව රංගනයට හඳුන්වා දුන්නේ ඔහුගේ සමීප මිතුරෙකු මෙන්ම කීර්තිමත් නාට්යකරුවෙකු වූ [[තිස්ස අබේසේකර]] විසිනි.<ref name= grperera /> අබේසේකර පෙරේරා සහ ප්රේම රංජිත් තිලකරත්න, ධර්මසිරි වික්රමරත්න, වික්රම බෝගොඩ සමඟ එක්ව නාට්යවේදී [[සුගතපාල ද සිල්වා]] ප්රමුඛ “අපේ කට්ටිය” නමින් නාට්ය කණ්ඩායමක් පිහිටුවන ලදී. ඔවුන් එකතු වී ‘‘බෝඩිං කරයෝ’’ වේදිකා නාට්යයේ රඟපෑවේය.<ref name= grbio /> එම නාට්යය 1961 රාජ්ය නාට්ය උළෙලේ හොඳම නාට්යය ලෙස සම්මානයට පාත්ර විය. 1962 දී ධර්මසිරි වික්රමරත්න අධ්යක්ෂණය කළ ‘‘රන්තෝඩු’’ වේදිකා නාට්යයේ සුළු චරිතයක් රඟපෑවේය. 1963 දී ඔහු ප්රේමරංජිත් තිලකරත්නගේ කුළුඳුල් නාට්ය වන ‘‘වගුරු බිම’’ හි රඟපෑවේය.<ref name= grperera /> ඔහු වේදිකා නාට්ය හතක රඟපා ඇත.<ref name= pererabio />
ඔහු සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1971 දී [[ඩී.බී. නිහාල්සිංහ]] අධ්යක්ෂණය කරන ලද ''වැලිකතර'' චිත්රපටයෙන් සුළු භූමිකාවක් සමඟය.<ref name= grperera /> ඔහුගේ පළමු ප්රධාන චරිතය පැමිණියේ ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ දෙවන චිත්රපටය වන මැණික් සඳරසාගර විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද ''කළු දිය දහර'' චිත්රපටියෙනි. ඔහුගේ මංගල රූපවාහිනී රංගනය පැමිණියේ තිස්ස අබේසේකර අධ්යක්ෂණය කළ ‘‘තුන්කල් සිහිනය’’ කතාමාලාවෙන්. "දූ දරුවෝ" කතා මාලාවේ "මලකඩ බාස්" චරිතය ඔහුගේ ටෙලිනාට්ය ජීවිතයේ හැරවුම් ලක්ෂ්යය විය.<ref name= grbio /> ඔහු ඉන්දියානු, ඇමරිකානු සහ ජර්මානු චිත්රපට තුනක් ඇතුළත් විදේශීය චිත්රපට හයකට රංගනයෙන් දායක වී ඇත.<ref name= grperera />
==ටෙලිනාට්යය==
* ''අලුත් ගෙදර''
* ''අහිමි''
* ''අඹු දරුවෝ''
* ''ඉතින් ඊට පස්සේ''
* ''ඉසුරුගිරි තරණය''
* ''උරුමක්කාරයෝ''
* ''උරුමයක අරගලය''
* ''කටු ඉඹුල''
* ''කලුවර ගෙදර''
* ''ගඟ අද්දර කැලේ''
* ''ගිරිකුල''
* ''දොලොස්මහේ ගංඟාව''
* ''දිය සුළිය''
* ''[[දූ දරුවෝ]]''
* ''නුවන්ගනා''
* ''පිටගම්කාරයෝ''
* ''පිනි''
* ''පැහැසරා''
* ''[[බොඳ මීදුම්]]''
* ''බෝගල සවුන්දිරිස්''
* ''මානික්කාවත''
* ''රන්බැදි මිනිස්සු''
* ''ස්වයංජාත''
* ''සත්රල පෙළ''
* ''සඳ පිනි බිඳක''
* ''සිහින ගෙනෙන කුමාරියේ''
* ''සුදු සමනලියක්''
==වේදිකා නාට්යය==
*බෝඩින්කාරයෝ
*රන් තෝඩූ
==සම්මාන==
1980 දී ඔහු "කරුමක්කාරයෝ" චිත්රපටයේ චරිතය වෙනුවෙන් විචාරක සම්මානයක් දිනා ගත්තේය.<ref name="grbio" /> 2007 දී ඔහු "චක්රායුදය" ටෙලි නාට්යයේ චරිතය වෙනුවෙන් හොඳම සහය නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය. රයිගම් ටෙලීස් හි වැඩිම ටෙලිනාට්ය සංඛ්යාවක රඟපෑම සඳහා ඔහු සම්මානයට පාත්ර විය.<ref>{{cite web | url=http://mediahumanrights.lk/news/වැලිකතරේ-ටාසන්-කුමාර්-කු/ | title=Tarzan Kumar in Welikathara | publisher=MEDIA HUMAN RIGHTS | access-date=26 September 2019}}</ref>
==References==
{{reflist}}
==External links==
* [http://www.sarasaviya.lk/news/2019/06/13/5997/කෝ-මගේ-මිතුරා කෝ මගේ මිතුරා]
* [http://archives.sarasaviya.lk/2012/11/29/?fn=sa1211293 ඇඳුම් බෑගය අමතක වී ජී. ආර්. ට අකරතැබ්බයක්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220115064330/https://archives.sarasaviya.lk/2012/11/29/?fn=sa1211293 |date=2022-01-15 }}
* [http://www.sarasaviya.lk/news/2020/10/15/19222/ජී-ආර්-ආයෙත් ජී. ආර්. ආයෙත්]
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Perera, G. R.}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
2b1zoa6gsetsj04imwpxzv73voqrl9j
ලිංගික අප්රාණිකත්වය
0
75480
795459
487744
2026-07-05T08:35:08Z
Tharindu2010
79832
/* වෛද්ය විද්යාව */ Fixed grammar
795459
wikitext
text/x-wiki
[[ගොනුව:ලිංගික අප්රාණිකත්වය.jpg|thumb|දුම්පානය නිසා ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවීම පිළිබිඹු කරන රුපයක්.]]
'''ලිංගික අප්රාණිකත්වය '''('''Erectile Dysfunction, ED'''), යනු ලිංගික ක්රියාව සදහා ශිශ්නය ප්රාණවත් නොවීමේ රෝගයයි. ශිශ්නය ප්රාණවත්වීම සිදුවන්නේ ඒ තුලට රුධිරය පොම්ප කිරීමේ අචිච්ඡානුග ක්රියාවලිය නිසාය.පුරුෂයෙකුට ලිංගික ආශාවක් ඇතිවූවිට මෙම පණිවුඩය ඔහුගේ මොළය හරහා ස්නායු පද්ධතියට පණිවිඩය ලැබේ.එමගින් ශිශ්නයට රුධිරය සපයන ධමනි ප්රසාරණය වන අතර ශිරාවන් සංකෝචනයවෙයි.එමගින් ශිශ්නය තුලට රුධිරය වැඩි වශයෙන් ඇතුළුවී ශිශ්නය ප්රාණවත්වෙයි.ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවීම කෙරෙහි හෘදයාබාධ, දියවැඩියාව, ඇතැම් ස්නායු ආබාධ, පුරස්ථි ග්රන්තියේ ආබාධ, හෝමොන වෙනස්කම්, දුම්පානය, මත්පැන් මත් ද්රව්ය හා ඇතැම් ඖෂධ වර්ගද හේතුවේ.
කායික විද්යාත්මක කාරණා හැරුනුවිම ඇතැම් මානසික සංකූලතා නිසාද ලිංගික අප්රෘණිකත්වය ඇතිවේ.
මේ සදහා ප්රතිකාර ලෙස විවිධ ඖෂධ වර්ග භාවිතවේ.ඇතැම් ඖෂධ ශිශ්නයට එන්නත් ලෙස ලබාදෙයි.ශිශ්න පොම්පය භාවිතය හා ශල්යකර්මද මේ අතරවේ..<ref name="pmid15947645">{{Cite journal|date=July 2005|title=Chapter 1: The management of erectile dysfunction: an AUA update|journal=J. Urol.|volume=174|issue=1|pages=230–39|pmid=15947645|PMID=15947645|doi=10.1097/01.ju.0000164463.19239.19|DOI=10.1097/01.ju.0000164463.19239.19}}</ref>
== රෝග විනිශ්චය ==
ලිංගික අප්රාණිකත්වයේදී ශිශ්නය නිසි පරිදි ප්රාණවත් නොවේ.ඇතැම් විට දිගින් දිගටම මෙය සිදුවන අතර ඇතැම් විට විටින් විට මෙය සිදුවේ.ඇතැම් විට කිසිදු අයුරකින් ලිංගය ප්රාණවත් කිරීම සිදුනොවේ.ලිංගික අප්රාණිකත්වය පුද්ගලයෙකුට පවතිනවාද යන්න පර්ක්ෂා කළහැකි ක්රම වෛද්ය විද්යාව තුල පවතී.
* පුද්ගලයෙකු නින්දේ පවතින විටද ශීශ්නය ප්රාණවත්වීම සිදුවේ.එම නිසා යම් පුද්ගලයෙකු තමාට ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතැයි පැවසූවිට එය නිවැරදිව හදුනා ගැනීමට ඔහු නින්දේ පසුවන අවස්ථාවේදී ශිශ්නය ප්රාණවත් වන්නේද යන්න සොයා බලයි.නින්දේ පසුවනවිට නිසියාකාරව ශීශ්නය ප්රාණවත් වන්නේ නම් ඔහුට කායික ආබාධයක් නැති බවත් ඔහුට ඇත්තේ මානසික හේතුවක් මත ඇතිවූ ලිංගික අප්රාණිකත්වයක් බව වටහා ගත හැක.නිද්දේදීද ශිශ්නය ප්රාණවත් නොවන්නේ නම් ඔහුට ඇත්තේ කායික ආබාධයක් බව හඳුනාගත හැක..<ref name="pmid7483128">{{Cite journal|year=1995|title=Use of nocturnal penile tumescence and rigidity in the evaluation of male erectile dysfunction|journal=Urol. Clin. North Am.|volume=22|issue=4|pages=775–88|pmid=7483128|PMID=7483128}}</ref><ref name="WebMD">{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref>
== හේතුව ==
* ඇතැම් රසායනික ද්රව්ය SSRI,<ref>{{Cite journal|year=2005|title=Sexual functioning assessed in 4 double-blind placebo- and paroxetine-controlled trials of duloxetine for major depressive disorder|journal=The Journal of Clinical Psychiatry|volume=66|issue=6|pages=686–92|pmid=15960560|PMID=15960560|doi=10.4088/JCP.v66n0603|DOI=10.4088/JCP.v66n0603}}</ref> සහ [[නිකොටින්]]
* ස්නායු ආබාධ<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}{{Dead link|date=December 2016}}</ref>
* ඇතැම් මානසික සංකූලතා (කාංසාව,ආතතිය හා [[මානසික අක්රමතා|මානසික ආබාධ]]<ref name="health.am">{{cite web|author=Tom F. Lue, MD|title=Causes of Erectile Dysfunction|publisher=Armenian Health Network, Health.am|work=Erectile dysfunction|url=http://www.health.am/sex/more/causes_of_erectile_dysfunction/|year=2006|accessdate=2007-10-07}}</ref>
* ශල්යකර්ම<ref name="healthcommunities">{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref>
* ඇතැම් විට වයස අවුරුදු 60 වඩා වැඩි පිරිමින්ට මෙම තත්වය ඇතිවේ.එය සාමාන්ය තත්වයකි.<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref>
* වකුගඩු ආබාධ
* දියවැඩියාව හෘදයාබාධ වැඩි රුධිර ගමනාගමනයට බාධා ඇතිකරන රෝග.
* දුම්පානය ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවීම කෙරෙහි ඍජුවම බලපායි.<ref>{{Cite journal|last=Peate I|author=Peate I|year=2005|title=The effects of smoking on the reproductive health of men|journal=Br J Nurs|volume=14|issue=7|pages=362–66|pmid=15924009|PMID=15924009|doi=10.12968/bjon.2005.14.7.17939|DOI=10.12968/bjon.2005.14.7.17939}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Korenman SG|author=Korenman SG|year=2004|title=Epidemiology of erectile dysfunction|journal=Endocrine|volume=23|issue=2–3|pages=87–91|pmid=15146084|PMID=15146084|doi=10.1385/ENDO:23:2-3:087|DOI=10.1385/ENDO:23:2-3:087}}</ref> සක්රිය මෙන්ම අක්රීය දුම්පානයද මෙයට හේතුවිය හැක.දුම්පානය නිසා ශිශ්නයට රුධිරය සපයන ධමනි හැකිළීම සිදුවේ.<ref>{{Cite journal|year=2005|title=The impact of vascular risk factors on erectile function|journal=Drugs Today (Barc)|volume=41|issue=1|pages=65–74|pmid=15753970|PMID=15753970|doi=10.1358/dot.2005.41.1.875779|DOI=10.1358/dot.2005.41.1.875779}}</ref>
කායික විද්යාත්මකව ලිංගික අප්රාණිකත්වය කෙරේ ස්නායු ආබාධ,රුධිර ගමනාගමනයට බාධා ඇතිකරන රෝග,පුරස්ථි ග්රන්තියේ අබාධ හා අණ්ඩාත රෝගයද බලපායි .<ref name="groin-cause">{{Cite journal|year=2005|title=Sexual function before and after mesh repair of inguinal hernia|journal=Journal of pharmaceutical and biomedical analysis|volume=12|issue=1|pages=35–38|pmid=15661052|PMID=15661052|doi=10.1111/j.1442-2042.2004.00983.x|DOI=10.1111/j.1442-2042.2004.00983.x}}</ref> ප්රධාන වශයෙන් ධමනි හා ශිරා වල අැතිවන ආබාධ නිසා රුධිර ගමනාගමනයේ දී රුධිර පීඩනය කෙරේ බලාන රෝග තත්වයන් හේතුවෙන් ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවේ.<ref>{{Cite journal|date=July 2010|title=Bicycle riding and erectile dysfunction: a review.|journal=The journal of sexual medicine|volume=7|issue=7|pages=2346–58|pmid=20102446|PMID=20102446|doi=10.1111/j.1743-6109.2009.01664.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2009.01664.x}}</ref> <ref>{{Cite journal|date=September 2005|title=Bicycle riding and erectile dysfunction: an increase in interest (and concern).|journal=The journal of sexual medicine|volume=2|issue=5|pages=596–604|pmid=16422816|PMID=16422816|doi=10.1111/j.1743-6109.2005.00099.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2005.00099.x}}</ref>
== වෛද්ය විද්යාව ==
[[ගොනුව:ලිංගික අප්රාණිකත්ව පියවරෙන් පියවර.jpg|thumb|ලිංගික අප්රාණිකත්වය එකවර නොව ක්රම ක්රමයෙන් ඇතිවේ.]]
ශිශ්නය ප්රාණවත් වියහැකි ප්රධාන ක්රම දෙකක් පවතී.එක් ක්රමයක් වන්නේ ශීශ්නය පිරිමැදීම මහින් ප්රාණවත් කිරීම.අනෙක් ක්රමය ලිංගික අසාවක් ඇතිවූවිට ඇතිවන ප්රාණවත් වීමයි.මීට අමතරව නින්දේ පසුවන විටද ශීශ්නය ප්රාණවත්විය හැක.ශීශ්නය ප්රාණවත් වීම ප්රධාන වශයෙන් පාලනය කරන්නේ මොළයේ ලිම්බික් නමින් හදුන්වන කලාපය තුලය.ලිංගික උත්තේජනයත් සමග ස්නායු පද්ධතිය මගින් දෙන පණිවුඩ මගින් ශීශ්නය අභ්යන්තරය තුල නයිට්රික් ඔක්සයිඩ් ස්රාවය වෙයි.එමගින් ශිශ්නයේ පේශීන් ලිහිල් බවට පත්වේ.මීට අමතරව වෘෂණ මගින් ටෙස්ටෙස්ටරෝන හෝමෝනය නිපදවීම සිදුවේ.මෙමගින් පියුරීන් ග්රන්ථියේ ක්රියාකාරීත්වය වෙගවත් කරයි.පුරස්ථි ග්රන්ථිය මගින් ශිශ්නය වෙත රුධිරය ගෙන යන නාල විස්තාරනය කරන අතර ශීශ්නයෙන් පිටතට රුධිරය සපයන ශිරා සංකෝචනය කරයි.එමගින් ශිශ්නය තුලට රුධිරය පිරී ශිශ්නය ප්රාණවත්වීමේ ක්රියාවලිය සිදුවේ.ලිංගික අප්රාණිකත්වය සදහා මොළයේ ලිම්බික් පෙදෙසේ ඇතිවන ආබාධ උදාහරණ ලෙස එම පෙදෙසට නිසියාකාර රුධිර සැපයුමක් නැතිවිය.එසෙත් නැතිනම් ඇල්කොහොල් හෝ මත්ද්රව්ය නිසා මොළයේ සෛලවලට වන හානි,මධ්යම ස්නායු පද්ධතිය ආශ්රිතව ඇතිවන ආබාධ,සෙරටීන් වැනි ස්නායු සම්ප්රේෂකයන්ගේ බලපෑම,පුරස්ථි ග්රන්තියේ ආබාධ, පුරස්ථි ග්රන්තියේ පිළිකා,මධ්යසාර නිසා පුරස්ථි ග්රන්තිය අකර්මන්යවීම,ධමනි හා ශිරා වල ඇතිවන ආබාධ,ශීශ්නයේ පේශිවල ඇතිවිය හැකි ආබාධ ආදිය නිසා ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවිය හැක.මීට අමතරව මානසික සංකූලතා නිසාද ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවේ. <ref>{{Cite book|last=Rany Shamloul|author1=Rany Shamloul|last2=Anthony J Bella|author2=Anthony J Bella|date=2014-03-01|title=Erectile Dysfunction|url=https://books.google.com/books?id=elg-AwAAQBAJ&pg=PR6|pages=6–|publisher=Biota Publishing|isbn=978-1-61504-653-9|ISBN=978-1-61504-653-9}}</ref>
== මනෝ විද්යාව ==
මනෝ විද්යාත්මකව ලිංගික අප්රාණිකත්වය කෙරේ විවිධ මානසික සංකූලතා බලපාන බව මනෝ විද්යාඥයන් පෙන්වා දෙයි.මනෝවිලේෂණවාදී න්යායන්ට අනුව නොවිසඳුන ඊඩිපස් ගැටුම්,කප්පාදු කාසාව,ව්යාභිචාර කාසාව හා විඝටන ආබාධ මෙන්ම ඇතැම් මායාරෝගී බලපෑම්ද හේතුවෙන්ද ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවේ.මනෝවිෂලේෂණවාදී න්යායන්ට අනුව පුද්ගලයෙකු ගේ පෞරුෂය වර්ධනය කෙරෙහි බලපාන අවධි පහක් දක්වයි.මුඛ,ගුද,ලිඟු,නිලීන හා වෘද්ධ කාම අවධි වශයෙනි ලිඟු හෙවත් ලිංගරූප අවධියේදී පිරිමි දරුවා තම ලිංගික අවයව කෙරේ උනන්දුවක් දක්වයි.ඒය ස්පර්ශය කිරීම ආදිය මගින් ලිංගික තෘප්තිය ලැබීමට උනන්දුව ඇතිවේ.ගැහැණු දරුවාට මෙන් නොව පිරිමි දරුවාට ශරීරයෙන් පිටතට නෙරාගිය ලිංගික අවයවයක් ඇතිබවත් එමගින් තමා පරීපූර්ණ බවත් ඔහු සිතයි.පිරිමි දරුවා වැඩි වශයෙන් තම මවට සමීපවන අතර මව හා පියා අතර අති සම්භන්ධතාවය දකින ඔහු පියාට ඊර්ෂ්යා කරන අතර පියා විසින් තම ලිංගය කපා දමනු ඇතැයි සිතයි.පිරිමි දරුවා මවට වඩාත් සමීපවීම ඊඩිපස් සංකීර්ණය ලෙසත් ලිංගය කපාදැමීම කෙරෙහි ඇතිවන බිය කප්පාදු කාංසාව ලෙසත් මනෝවිශ්ලේෂණවාදයේදී පෙන්වා දෙයි.මෙසේ පිරිමි දරුවන් ඇතැම් විට අසාමාන්ය ලෙස තම මවට සමීපවීම සිදුවේ.විශේෂයෙන් පියා අහිමිවීම පියාගේ අකාරුණිකත්වය වැනි සාධක නිසා මෙසේ සිදුවේ.මෙවැනි සංසිදධින් නිසා අවිඥානිකව තම මව හැර වෙනත් ස්ත්රීන් කෙරේ සමීපවීමට අවිඥානිකව බාධා ඇතිවේ.මෙවැනි ඊඩිපස් ගැටුම් නිසා තම ලිංගික සහකාරිය තුලින් තම මවගේ ප්රථිරූපය අවිඥානිකව දැකීම නිසා මානසික වශයෙන් පීඩනයකට පත්වේ.අවිඥානිකව තම සහකාරිය මව ලෙස පෙනීම නිසා ඇතිවන ස්වං වරදකාරී හැඟීම නිසා ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවේ.ලිංගරූප අවදියේදී පිරිමි දරුවා තම ලිංගය අතපතගාමින් කරන දේ දැක වැඩිහිටියන් එම දරුවාගේ ලිංගය කපා දමන්නේය යනුවෙන් තර්ජනය කර බියවද්දවයි.මෙසේ ඇතිවන බිය හේතුවෙන්ද ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවිය හැක.ව්යාභිචාරී කාංසාව යනු තමාට සමීප ලේ ඥාතීන් අතර ලිංගික ඇසුරක් පවැත්වීම හෝ එවන් දෙයකට උස්සාහ කිරීම මත පසුව ඒ පිළිබඳ ඇතිවන ස්වං වරදකාරී හැඟීම් නිසා ඇතිවන ලිංගික අප්රාණිකත්වයයි.මෙවැනි මානසික හේතු මත ඇතිවන ලිංගික අප්රාණිකත්වය මනෝවිශලේෂණවාදී මනෝ ප්රතිකාර මගින් සුවකළ හැකිය.
== රෝග නිර්නය ==
ලිංගික අප්රාණිකත්වය සඳහා නිශ්චිත රෝග නිර්ණය ක්රමයක් නැත.රෝග නිර්ණය සඳහා එකිනෙකට වෙනස් විවිධ වෛද්ය විද්යාත්මක උපක්රම භාවිත කරයි.ඇතැම් රුධිර පරීක්ෂණද මේ සඳහා යොදාගනී.ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවීමට දුර්වල සෞඛ්ය තත්වයන්,වැරදි ආහාර පුරුදු,ස්ථූලභාවය,හෘදයාබාද,ධමනි හා ශීරා ආශ්රිත ආබාධ,දුම්පානය හා මධ්යසාර භාවිතය හේතුවේ.මෙසේ ලිංගික අප්රාණිකත්වයට බලපාන නිශ්චිත සාධකයක් නැති බැවින් රෝග නිර්ණය සඳහාද නිශ්චිත ක්රමවේදයක් නැත.
ලිංගික අප්රාණිකත්වයට හේතුව කුමක්ද යන්න පැහැදිලිව සොයා ගැනීමෙන් පසුව ඒයට ප්රතිකාර නියමකරගත යුතුය.මුලින්ම ලිංගික අප්රාණිකත්වයට හේතුව ශාරීරික හේතුවක්ද මානසික හේතුවක්ද යන්න නිර්ණය කලයුතුය.
නෛතික පසුබිම තුල, විශේෂයෙන්ම දික්කසාද නඩුවලදී, මිනිසෙකු ලිංගිකව අප්රාණික බව නිර්ණය කිරීමට, උදෑසන අවදි වූ විට සිදුවන සාමාන්ය ලිංගය ප්රාණවත්වීම (Morning Wood) ප්රමාණවත් වේ.
; Duplex ultrasound
: Duplex ultrasound ක්රමයේදී රුධිරය ගලායාමේ වේගය පරීක්ෂා කරයි.ධමනි හා ශිරාවල තත්වය හා රුධිර නාල සිහින්වීමේ රෝගය පරික්ෂා කරයි. පුරස්ථි ග්රන්ථියේ තත්වයට විමසා බැලිය හැකිය.අලිට්රා සංවුන්ඩ් පරීක්ෂනය මගින් විශේෂයෙන් ශීශ්නයට නිසි ආකාරයෙන් රුධිරය ගලා එන්නේද පර්ක්ෂා කරයි.
; Penile nerves function
: Tests such as the bulbocavernosus reflex test are used to determine if there is sufficient nerve sensation in the penis. The physician squeezes the glans (head) of the penis, which immediately causes the anus to contract if nerve function is normal. A physician measures the latency between squeeze and contraction by observing the anal sphincter or by feeling it with a gloved finger inserted past the anus.
; Nocturnal penile tumescence (NPT)
: සාමාන්යයෙන් පුරුෂයෙකු නිදාගෙන සිටින විට පස් හය වතාවක් පමණ ප්රාණවත්වීමකට ලක්වේ.මෙය සිදුවන්නේ අවිච්ඡාණුගවය.මෙම ප්රාණවත්වීම වෙගවත් අක්ෂි චලන අවස්ථාවේදී සිදුවේ.මෙය තද නින්දේ එක් අවස්ථාවකි.මෙසේ තද නින්දේ පසුවන අවස්ථාවේදී ශිශ්නය ප්රාණවත් වන්නේනම් ඔහුට කායික වශයෙන් ආබාධයක් නැතිබව අධ්යනය කළ හැකිය.එවිට ලිංගික අප්රාණිකත්වයට හේතුව මානසික හේතුවක් බව සොයාගත හැක.තද නින්දේ පසුවන අවස්ථා වලදීද ලිංගය ප්රාණවත් නොවන්නේනම් එයට හේතුව කායික ආබාධයක් නිසා බව හදුනාගත හැකිය..
; Penile biothesiometry
: මෙම පරීක්ෂණයේදී විද්යුත් චුම්භක කම්පන මගින් ස්නායු උත්තේජනය කිරීම මගින් ලිංගයේ ප්රාණවත්බව පරික්ෂා කරයි.
; Dynamic infusion cavernosometry (DICC)
: technique in which fluid is pumped into the penis at a known rate and pressure. It gives a measurement of the vascular pressure in the corpus cavernosum during an erection.
== Corpus cavernosometry ==
:[[Erectile dysfunction#Corpus Cavernosometry|Cavernosography]] measurement of the vascular pressure in the corpus cavernosum. Saline is infused under pressure into the corpus cavernosum with a butterfly needle, and the flow rate needed to maintain an erection indicates the degree of venous leakage. The leaking veins responsible may be visualized by infusing a mixture of saline and x-ray contrast medium and performing a cavernosogram.<ref>{{Cite journal|date=April 1996|title=ABC of urology. Subfertility and male sexual dysfunction|url=http://www.bmj.com/cgi/content/full/312/7035/902|journal=BMJ|volume=312|issue=7035|pages=902–05|pmid=8611887|PMID=8611887|pmc=2350600|PMC=2350600|doi=10.1136/bmj.312.7035.902|DOI=10.1136/bmj.312.7035.902}}</ref> In Digital Subtraction Angiography (DSA), the images are acquired digitally.
; Magnetic resonance angiography (MRA)
: This is similar to [[චුම්භක අනුනාද ප්රතිරූපණය|magnetic resonance imaging]]. Magnetic resonance angiography uses magnetic fields and radio waves to provide detailed images of the blood vessels. Doctors may inject a "contrast agent" into the patient's bloodstream that causes vascular tissues to stand out against other tissues. The contrast agent provides for enhanced information regarding blood supply and vascular anomalies.
== ප්රතිකාර ==
Treatment depends on the cause.
[[ශාරීරික ව්යායාම|Exercise]], particularly aerobic exercise during midlife is effective for preventing ED; exercise as a treatment is under investigation.<ref name="EuroGuideline">Wespes E (chair), et al.
Guidelines on Male Sexual Dysfunction: Erectile dysfunction and premature ejaculation. European Association of Urology 2013</ref>{{Rp|6, 18–19}} For tobacco smokers, cessation results in a significant improvement.<ref>{{Cite journal|year=2004|title=Do cigarette smokers with erectile dysfunction benefit from stopping?: a prospective study|journal=BJU Int.|volume=94|issue=9|pages=1310–13|pmid=15610111|PMID=15610111|doi=10.1111/j.1464-410X.2004.05162.x|DOI=10.1111/j.1464-410X.2004.05162.x}}</ref>
Oral pharmacotherapy and vacuum erection devices are first-line treatments,{{Rp|20, 24}} followed by injections of drugs into the penis, and penile implants.{{Rp|25–26}}
=== මුඛ ප්රතිකාර ===
The cyclic nucleotide phosphodiesterases constitute a group of enzymes that destroy the cyclic nucleotides cyclic adenosine monophosphate (cAMP) and cyclic guanosine monophosphate (cGMP). Phosphodiesterases exist in different molecular forms and are unevenly distributed throughout the body. One of the forms of phosphodiesterase is termed PDE5, and inhibiting PDE5 increases the amount of cGMP available in the blood supply to the penis, thus increasing blood flow. The PDE5 inhibitors sildenafil (Viagra), vardenafil (Levitra) and tadalafil (Cialis) are prescription drugs which are taken orally.{{Rp|20–21}}
=== කාලීන ප්රථිකාර ===
A topical cream combining alprostadil with the permeation enhancer DDAIP has been approved in Canada under the brand name Vitaros as a first line treatment for erectile dysfunction.<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref>
=== එන්නත් කිරීම ===
Another treatment regimen is injection therapy. One of the following drugs is injected into the penis: papaverine, phentolamine, and prostaglandin E1.{{Rp|25}}
=== Extracorporeal shockwave therapy ===
Extracorporeal shockwave therapy is a relatively new treatment for erectile dysfunction that is non-drug, non-surgical and without adverse side effects. It is the same therapy as used in orthopedics, urology, and cardiology and which at higher energies is used to break up kidney stones, known as lithotripsy. The indication for erectile dysfunction has been approved for use in Europe, most countries in the Middle East and South America as well as in Canada. At this point it has not been approved by the FDA (U.S. Food and Drug Administration).
=== පොම්ප ===
A vacuum erection device helps draw blood into the penis by applying negative pressure. This type of device is sometimes referred to as penis pump and may be used just prior to [[ලිංගික සංසර්ගය|sexual intercourse]]. Several types of FDA approved vacuum therapy devices are available with a doctor's prescription. When pharmacological methods fail, a purpose-designed external vacuum pump can be used to attain erection, with a separate compression ring fitted to the penis to maintain it. These pumps should be distinguished from other penis pumps (supplied without compression rings) which, rather than being used for temporary treatment of impotence, are claimed to increase penis length if used frequently, or vibrate as an aid to [[ස්වයං වින්දනය|masturbation]]. More drastically, inflatable or rigid penile implants may be fitted surgically.
=== ශල්යකර්ම ===
In a German study with 224 groin hernia patients, 23.2% of them mentioned preoperative sexual dysfunction related to the groin hernia. Postoperatively, the surgical repair had a positive influence on the sexual function in these patients.
Often, as a last resort if other treatments have failed, the most common procedure is prosthetic implants which involves the insertion of artificial rods into the penis.{{Rp|26}}
=== විවිධ ප්රථිකර්ම ===
The FDA does not recommend alternative therapies (i.e. those that have not received FDA approval) to treat sexual dysfunction.<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref> Many products are advertised as "herbal viagra" or "natural" sexual enhancement products, but no clinical trials or scientific studies support the effectiveness of these products for the treatment of erectile dysfunction, and synthetic chemical compounds similar to sildenafil have been found as adulterants in many of these products.<ref>{{Cite journal|year=2009|title=Detection of undeclared erectile dysfunction drugs and analogues in dietary supplements by ion mobility spectrometry|journal=Journal of pharmaceutical and biomedical analysis|volume=49|issue=3|pages=601–06|pmid=19150190|PMID=19150190|doi=10.1016/j.jpba.2008.12.002|DOI=10.1016/j.jpba.2008.12.002}}</ref><ref>{{Cite journal|year=2008|title=Determination of analogs of sildenafil and vardenafil in foods by column liquid chromatography with a photodiode array detector, mass spectrometry, and nuclear magnetic resonance spectrometry|journal=Journal of AOAC International|volume=91|issue=3|pages=580–88|pmid=18567304|PMID=18567304}}</ref><ref>{{Cite journal|year=2007|title=Use of liquid chromatography-mass spectrometry and a chemical cleavage reaction for the structure elucidation of a new sildenafil analogue detected as an adulterant in an herbal dietary supplement|journal=Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis|volume=44|issue=4|pages=887–93|pmid=17532168|PMID=17532168|doi=10.1016/j.jpba.2007.04.011|DOI=10.1016/j.jpba.2007.04.011}}</ref><ref>{{Cite journal|year=2007|title=Structure elucidation of a novel analogue of sildenafil detected as an adulterant in an herbal dietary supplement|journal=Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis|volume=43|issue=5|pages=1615–21|pmid=17207601|PMID=17207601|doi=10.1016/j.jpba.2006.11.037|DOI=10.1016/j.jpba.2006.11.037}}</ref><ref>[http://www.fda.gov/Safety/Recalls/EnforcementReports/ucm217780.htm Enforcement Report for June 30, 2010], [//en.wikipedia.org/wiki/United_States_Food_and_Drug_Administration United States Food and Drug Administration]</ref> The United States Food and Drug Administration has warned consumers that any sexual enhancement product that claims to work as well as prescription products is likely to contain such a contaminant.<ref>[http://www.fda.gov/ForConsumers/ConsumerUpdates/ucm048386.htm Hidden Risks of Erectile Dysfunction "Treatments" Sold Online], [//en.wikipedia.org/wiki/United_States_Food_and_Drug_Administration United States Food and Drug Administration], February 21, 2009</ref>
== ඉතිහාසය ==
[[ගොනුව:Zibik.jpg|thumb|306x306පික්|තම සැමියාගේ ලිංගික අප්රාණිකත්වය නිසා පීඩාවට පත් බිරිඳක් ඒබව අධිකරණයට දැනුම් දීම.]]
16 හා 17 වන සියවස්වල පවා ප්රංශයේ පැවති නීතිරීති වලට අනුව යම් විවාහක පුරුෂයෙකු ලිංගික අප්රාණිකත්වයෙන පෙලෙන්නේ නම් ඔහුගෙන් දික්කසාදවීමට එම බිරිඳට අයිතිය ඇත.මෙම නීතිය බොහෝ යුරෝපා රටවල පැවතින.<ref>{{Cite book|last=Roach|first=Mary|year=2009|title=[[Bonk: The Curious Coupling of Science and Sex]]|pages=149–52|location=New York|publisher=W.W. Norton & Co|isbn=9780393334791|ISBN=9780393334791}}</ref>
.<ref>{{Cite journal|last=Brindley GS|author=Brindley GS|date=October 1983|title=Cavernosal alpha-blockade: a new technique for investigating and treating erectile impotence|journal=Br J Psychiatry|volume=143|issue=4|pages=332–37|pmid=6626852|PMID=6626852|doi=10.1192/bjp.143.4.332|DOI=10.1192/bjp.143.4.332}}</ref><ref>{{Cite journal|year=1996|title=Sexual desire, erection, orgasm and ejaculatory functions and their importance to elderly Swedish men: a population-based study|journal=Age Ageing|volume=25|issue=4|pages=285–91|pmid=8831873|PMID=8831873|doi=10.1093/ageing/25.4.285|DOI=10.1093/ageing/25.4.285}}</ref>
== මූලාශ්ර ==
{{Reflist|30em}}
== සිංහල මූලාශ්ර ==
ජයතුංග රුවන් (2012) මනෝවිශ්ලේෂණ ප්රතිකාරය සරසවි ප්රකාශකයෝ නුගේගොඩ
t8r8zuln5122ghlxwock8wq7clwix4c
795461
795459
2026-07-05T08:40:43Z
Tharindu2010
79832
/* රෝග නිර්නය */ Translated an English section into Sinhala
795461
wikitext
text/x-wiki
[[ගොනුව:ලිංගික අප්රාණිකත්වය.jpg|thumb|දුම්පානය නිසා ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවීම පිළිබිඹු කරන රුපයක්.]]
'''ලිංගික අප්රාණිකත්වය '''('''Erectile Dysfunction, ED'''), යනු ලිංගික ක්රියාව සදහා ශිශ්නය ප්රාණවත් නොවීමේ රෝගයයි. ශිශ්නය ප්රාණවත්වීම සිදුවන්නේ ඒ තුලට රුධිරය පොම්ප කිරීමේ අචිච්ඡානුග ක්රියාවලිය නිසාය.පුරුෂයෙකුට ලිංගික ආශාවක් ඇතිවූවිට මෙම පණිවුඩය ඔහුගේ මොළය හරහා ස්නායු පද්ධතියට පණිවිඩය ලැබේ.එමගින් ශිශ්නයට රුධිරය සපයන ධමනි ප්රසාරණය වන අතර ශිරාවන් සංකෝචනයවෙයි.එමගින් ශිශ්නය තුලට රුධිරය වැඩි වශයෙන් ඇතුළුවී ශිශ්නය ප්රාණවත්වෙයි.ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවීම කෙරෙහි හෘදයාබාධ, දියවැඩියාව, ඇතැම් ස්නායු ආබාධ, පුරස්ථි ග්රන්තියේ ආබාධ, හෝමොන වෙනස්කම්, දුම්පානය, මත්පැන් මත් ද්රව්ය හා ඇතැම් ඖෂධ වර්ගද හේතුවේ.
කායික විද්යාත්මක කාරණා හැරුනුවිම ඇතැම් මානසික සංකූලතා නිසාද ලිංගික අප්රෘණිකත්වය ඇතිවේ.
මේ සදහා ප්රතිකාර ලෙස විවිධ ඖෂධ වර්ග භාවිතවේ.ඇතැම් ඖෂධ ශිශ්නයට එන්නත් ලෙස ලබාදෙයි.ශිශ්න පොම්පය භාවිතය හා ශල්යකර්මද මේ අතරවේ..<ref name="pmid15947645">{{Cite journal|date=July 2005|title=Chapter 1: The management of erectile dysfunction: an AUA update|journal=J. Urol.|volume=174|issue=1|pages=230–39|pmid=15947645|PMID=15947645|doi=10.1097/01.ju.0000164463.19239.19|DOI=10.1097/01.ju.0000164463.19239.19}}</ref>
== රෝග විනිශ්චය ==
ලිංගික අප්රාණිකත්වයේදී ශිශ්නය නිසි පරිදි ප්රාණවත් නොවේ.ඇතැම් විට දිගින් දිගටම මෙය සිදුවන අතර ඇතැම් විට විටින් විට මෙය සිදුවේ.ඇතැම් විට කිසිදු අයුරකින් ලිංගය ප්රාණවත් කිරීම සිදුනොවේ.ලිංගික අප්රාණිකත්වය පුද්ගලයෙකුට පවතිනවාද යන්න පර්ක්ෂා කළහැකි ක්රම වෛද්ය විද්යාව තුල පවතී.
* පුද්ගලයෙකු නින්දේ පවතින විටද ශීශ්නය ප්රාණවත්වීම සිදුවේ.එම නිසා යම් පුද්ගලයෙකු තමාට ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතැයි පැවසූවිට එය නිවැරදිව හදුනා ගැනීමට ඔහු නින්දේ පසුවන අවස්ථාවේදී ශිශ්නය ප්රාණවත් වන්නේද යන්න සොයා බලයි.නින්දේ පසුවනවිට නිසියාකාරව ශීශ්නය ප්රාණවත් වන්නේ නම් ඔහුට කායික ආබාධයක් නැති බවත් ඔහුට ඇත්තේ මානසික හේතුවක් මත ඇතිවූ ලිංගික අප්රාණිකත්වයක් බව වටහා ගත හැක.නිද්දේදීද ශිශ්නය ප්රාණවත් නොවන්නේ නම් ඔහුට ඇත්තේ කායික ආබාධයක් බව හඳුනාගත හැක..<ref name="pmid7483128">{{Cite journal|year=1995|title=Use of nocturnal penile tumescence and rigidity in the evaluation of male erectile dysfunction|journal=Urol. Clin. North Am.|volume=22|issue=4|pages=775–88|pmid=7483128|PMID=7483128}}</ref><ref name="WebMD">{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref>
== හේතුව ==
* ඇතැම් රසායනික ද්රව්ය SSRI,<ref>{{Cite journal|year=2005|title=Sexual functioning assessed in 4 double-blind placebo- and paroxetine-controlled trials of duloxetine for major depressive disorder|journal=The Journal of Clinical Psychiatry|volume=66|issue=6|pages=686–92|pmid=15960560|PMID=15960560|doi=10.4088/JCP.v66n0603|DOI=10.4088/JCP.v66n0603}}</ref> සහ [[නිකොටින්]]
* ස්නායු ආබාධ<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}{{Dead link|date=December 2016}}</ref>
* ඇතැම් මානසික සංකූලතා (කාංසාව,ආතතිය හා [[මානසික අක්රමතා|මානසික ආබාධ]]<ref name="health.am">{{cite web|author=Tom F. Lue, MD|title=Causes of Erectile Dysfunction|publisher=Armenian Health Network, Health.am|work=Erectile dysfunction|url=http://www.health.am/sex/more/causes_of_erectile_dysfunction/|year=2006|accessdate=2007-10-07}}</ref>
* ශල්යකර්ම<ref name="healthcommunities">{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref>
* ඇතැම් විට වයස අවුරුදු 60 වඩා වැඩි පිරිමින්ට මෙම තත්වය ඇතිවේ.එය සාමාන්ය තත්වයකි.<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref>
* වකුගඩු ආබාධ
* දියවැඩියාව හෘදයාබාධ වැඩි රුධිර ගමනාගමනයට බාධා ඇතිකරන රෝග.
* දුම්පානය ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවීම කෙරෙහි ඍජුවම බලපායි.<ref>{{Cite journal|last=Peate I|author=Peate I|year=2005|title=The effects of smoking on the reproductive health of men|journal=Br J Nurs|volume=14|issue=7|pages=362–66|pmid=15924009|PMID=15924009|doi=10.12968/bjon.2005.14.7.17939|DOI=10.12968/bjon.2005.14.7.17939}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Korenman SG|author=Korenman SG|year=2004|title=Epidemiology of erectile dysfunction|journal=Endocrine|volume=23|issue=2–3|pages=87–91|pmid=15146084|PMID=15146084|doi=10.1385/ENDO:23:2-3:087|DOI=10.1385/ENDO:23:2-3:087}}</ref> සක්රිය මෙන්ම අක්රීය දුම්පානයද මෙයට හේතුවිය හැක.දුම්පානය නිසා ශිශ්නයට රුධිරය සපයන ධමනි හැකිළීම සිදුවේ.<ref>{{Cite journal|year=2005|title=The impact of vascular risk factors on erectile function|journal=Drugs Today (Barc)|volume=41|issue=1|pages=65–74|pmid=15753970|PMID=15753970|doi=10.1358/dot.2005.41.1.875779|DOI=10.1358/dot.2005.41.1.875779}}</ref>
කායික විද්යාත්මකව ලිංගික අප්රාණිකත්වය කෙරේ ස්නායු ආබාධ,රුධිර ගමනාගමනයට බාධා ඇතිකරන රෝග,පුරස්ථි ග්රන්තියේ අබාධ හා අණ්ඩාත රෝගයද බලපායි .<ref name="groin-cause">{{Cite journal|year=2005|title=Sexual function before and after mesh repair of inguinal hernia|journal=Journal of pharmaceutical and biomedical analysis|volume=12|issue=1|pages=35–38|pmid=15661052|PMID=15661052|doi=10.1111/j.1442-2042.2004.00983.x|DOI=10.1111/j.1442-2042.2004.00983.x}}</ref> ප්රධාන වශයෙන් ධමනි හා ශිරා වල අැතිවන ආබාධ නිසා රුධිර ගමනාගමනයේ දී රුධිර පීඩනය කෙරේ බලාන රෝග තත්වයන් හේතුවෙන් ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවේ.<ref>{{Cite journal|date=July 2010|title=Bicycle riding and erectile dysfunction: a review.|journal=The journal of sexual medicine|volume=7|issue=7|pages=2346–58|pmid=20102446|PMID=20102446|doi=10.1111/j.1743-6109.2009.01664.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2009.01664.x}}</ref> <ref>{{Cite journal|date=September 2005|title=Bicycle riding and erectile dysfunction: an increase in interest (and concern).|journal=The journal of sexual medicine|volume=2|issue=5|pages=596–604|pmid=16422816|PMID=16422816|doi=10.1111/j.1743-6109.2005.00099.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2005.00099.x}}</ref>
== වෛද්ය විද්යාව ==
[[ගොනුව:ලිංගික අප්රාණිකත්ව පියවරෙන් පියවර.jpg|thumb|ලිංගික අප්රාණිකත්වය එකවර නොව ක්රම ක්රමයෙන් ඇතිවේ.]]
ශිශ්නය ප්රාණවත් වියහැකි ප්රධාන ක්රම දෙකක් පවතී.එක් ක්රමයක් වන්නේ ශීශ්නය පිරිමැදීම මහින් ප්රාණවත් කිරීම.අනෙක් ක්රමය ලිංගික අසාවක් ඇතිවූවිට ඇතිවන ප්රාණවත් වීමයි.මීට අමතරව නින්දේ පසුවන විටද ශීශ්නය ප්රාණවත්විය හැක.ශීශ්නය ප්රාණවත් වීම ප්රධාන වශයෙන් පාලනය කරන්නේ මොළයේ ලිම්බික් නමින් හදුන්වන කලාපය තුලය.ලිංගික උත්තේජනයත් සමග ස්නායු පද්ධතිය මගින් දෙන පණිවුඩ මගින් ශීශ්නය අභ්යන්තරය තුල නයිට්රික් ඔක්සයිඩ් ස්රාවය වෙයි.එමගින් ශිශ්නයේ පේශීන් ලිහිල් බවට පත්වේ.මීට අමතරව වෘෂණ මගින් ටෙස්ටෙස්ටරෝන හෝමෝනය නිපදවීම සිදුවේ.මෙමගින් පියුරීන් ග්රන්ථියේ ක්රියාකාරීත්වය වෙගවත් කරයි.පුරස්ථි ග්රන්ථිය මගින් ශිශ්නය වෙත රුධිරය ගෙන යන නාල විස්තාරනය කරන අතර ශීශ්නයෙන් පිටතට රුධිරය සපයන ශිරා සංකෝචනය කරයි.එමගින් ශිශ්නය තුලට රුධිරය පිරී ශිශ්නය ප්රාණවත්වීමේ ක්රියාවලිය සිදුවේ.ලිංගික අප්රාණිකත්වය සදහා මොළයේ ලිම්බික් පෙදෙසේ ඇතිවන ආබාධ උදාහරණ ලෙස එම පෙදෙසට නිසියාකාර රුධිර සැපයුමක් නැතිවිය.එසෙත් නැතිනම් ඇල්කොහොල් හෝ මත්ද්රව්ය නිසා මොළයේ සෛලවලට වන හානි,මධ්යම ස්නායු පද්ධතිය ආශ්රිතව ඇතිවන ආබාධ,සෙරටීන් වැනි ස්නායු සම්ප්රේෂකයන්ගේ බලපෑම,පුරස්ථි ග්රන්තියේ ආබාධ, පුරස්ථි ග්රන්තියේ පිළිකා,මධ්යසාර නිසා පුරස්ථි ග්රන්තිය අකර්මන්යවීම,ධමනි හා ශිරා වල ඇතිවන ආබාධ,ශීශ්නයේ පේශිවල ඇතිවිය හැකි ආබාධ ආදිය නිසා ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවිය හැක.මීට අමතරව මානසික සංකූලතා නිසාද ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවේ. <ref>{{Cite book|last=Rany Shamloul|author1=Rany Shamloul|last2=Anthony J Bella|author2=Anthony J Bella|date=2014-03-01|title=Erectile Dysfunction|url=https://books.google.com/books?id=elg-AwAAQBAJ&pg=PR6|pages=6–|publisher=Biota Publishing|isbn=978-1-61504-653-9|ISBN=978-1-61504-653-9}}</ref>
== මනෝ විද්යාව ==
මනෝ විද්යාත්මකව ලිංගික අප්රාණිකත්වය කෙරේ විවිධ මානසික සංකූලතා බලපාන බව මනෝ විද්යාඥයන් පෙන්වා දෙයි.මනෝවිලේෂණවාදී න්යායන්ට අනුව නොවිසඳුන ඊඩිපස් ගැටුම්,කප්පාදු කාසාව,ව්යාභිචාර කාසාව හා විඝටන ආබාධ මෙන්ම ඇතැම් මායාරෝගී බලපෑම්ද හේතුවෙන්ද ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවේ.මනෝවිෂලේෂණවාදී න්යායන්ට අනුව පුද්ගලයෙකු ගේ පෞරුෂය වර්ධනය කෙරෙහි බලපාන අවධි පහක් දක්වයි.මුඛ,ගුද,ලිඟු,නිලීන හා වෘද්ධ කාම අවධි වශයෙනි ලිඟු හෙවත් ලිංගරූප අවධියේදී පිරිමි දරුවා තම ලිංගික අවයව කෙරේ උනන්දුවක් දක්වයි.ඒය ස්පර්ශය කිරීම ආදිය මගින් ලිංගික තෘප්තිය ලැබීමට උනන්දුව ඇතිවේ.ගැහැණු දරුවාට මෙන් නොව පිරිමි දරුවාට ශරීරයෙන් පිටතට නෙරාගිය ලිංගික අවයවයක් ඇතිබවත් එමගින් තමා පරීපූර්ණ බවත් ඔහු සිතයි.පිරිමි දරුවා වැඩි වශයෙන් තම මවට සමීපවන අතර මව හා පියා අතර අති සම්භන්ධතාවය දකින ඔහු පියාට ඊර්ෂ්යා කරන අතර පියා විසින් තම ලිංගය කපා දමනු ඇතැයි සිතයි.පිරිමි දරුවා මවට වඩාත් සමීපවීම ඊඩිපස් සංකීර්ණය ලෙසත් ලිංගය කපාදැමීම කෙරෙහි ඇතිවන බිය කප්පාදු කාංසාව ලෙසත් මනෝවිශ්ලේෂණවාදයේදී පෙන්වා දෙයි.මෙසේ පිරිමි දරුවන් ඇතැම් විට අසාමාන්ය ලෙස තම මවට සමීපවීම සිදුවේ.විශේෂයෙන් පියා අහිමිවීම පියාගේ අකාරුණිකත්වය වැනි සාධක නිසා මෙසේ සිදුවේ.මෙවැනි සංසිදධින් නිසා අවිඥානිකව තම මව හැර වෙනත් ස්ත්රීන් කෙරේ සමීපවීමට අවිඥානිකව බාධා ඇතිවේ.මෙවැනි ඊඩිපස් ගැටුම් නිසා තම ලිංගික සහකාරිය තුලින් තම මවගේ ප්රථිරූපය අවිඥානිකව දැකීම නිසා මානසික වශයෙන් පීඩනයකට පත්වේ.අවිඥානිකව තම සහකාරිය මව ලෙස පෙනීම නිසා ඇතිවන ස්වං වරදකාරී හැඟීම නිසා ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවේ.ලිංගරූප අවදියේදී පිරිමි දරුවා තම ලිංගය අතපතගාමින් කරන දේ දැක වැඩිහිටියන් එම දරුවාගේ ලිංගය කපා දමන්නේය යනුවෙන් තර්ජනය කර බියවද්දවයි.මෙසේ ඇතිවන බිය හේතුවෙන්ද ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවිය හැක.ව්යාභිචාරී කාංසාව යනු තමාට සමීප ලේ ඥාතීන් අතර ලිංගික ඇසුරක් පවැත්වීම හෝ එවන් දෙයකට උස්සාහ කිරීම මත පසුව ඒ පිළිබඳ ඇතිවන ස්වං වරදකාරී හැඟීම් නිසා ඇතිවන ලිංගික අප්රාණිකත්වයයි.මෙවැනි මානසික හේතු මත ඇතිවන ලිංගික අප්රාණිකත්වය මනෝවිශලේෂණවාදී මනෝ ප්රතිකාර මගින් සුවකළ හැකිය.
== රෝග නිර්නය ==
ලිංගික අප්රාණිකත්වය සඳහා නිශ්චිත රෝග නිර්ණය ක්රමයක් නැත.රෝග නිර්ණය සඳහා එකිනෙකට වෙනස් විවිධ වෛද්ය විද්යාත්මක උපක්රම භාවිත කරයි.ඇතැම් රුධිර පරීක්ෂණද මේ සඳහා යොදාගනී.ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිවීමට දුර්වල සෞඛ්ය තත්වයන්,වැරදි ආහාර පුරුදු,ස්ථූලභාවය,හෘදයාබාද,ධමනි හා ශීරා ආශ්රිත ආබාධ,දුම්පානය හා මධ්යසාර භාවිතය හේතුවේ.මෙසේ ලිංගික අප්රාණිකත්වයට බලපාන නිශ්චිත සාධකයක් නැති බැවින් රෝග නිර්ණය සඳහාද නිශ්චිත ක්රමවේදයක් නැත.
ලිංගික අප්රාණිකත්වයට හේතුව කුමක්ද යන්න පැහැදිලිව සොයා ගැනීමෙන් පසුව ඒයට ප්රතිකාර නියමකරගත යුතුය.මුලින්ම ලිංගික අප්රාණිකත්වයට හේතුව ශාරීරික හේතුවක්ද මානසික හේතුවක්ද යන්න නිර්ණය කලයුතුය.
නෛතික පසුබිම තුල, විශේෂයෙන්ම දික්කසාද නඩුවලදී, මිනිසෙකු ලිංගිකව අප්රාණික බව නිර්ණය කිරීමට, උදෑසන අවදි වූ විට සිදුවන සාමාන්ය ලිංගය ප්රාණවත්වීම (Morning Wood) ප්රමාණවත් වේ.
; Duplex ultrasound
: Duplex ultrasound ක්රමයේදී රුධිරය ගලායාමේ වේගය පරීක්ෂා කරයි.ධමනි හා ශිරාවල තත්වය හා රුධිර නාල සිහින්වීමේ රෝගය පරික්ෂා කරයි. පුරස්ථි ග්රන්ථියේ තත්වයට විමසා බැලිය හැකිය.අලිට්රා සංවුන්ඩ් පරීක්ෂනය මගින් විශේෂයෙන් ශීශ්නයට නිසි ආකාරයෙන් රුධිරය ගලා එන්නේද පර්ක්ෂා කරයි.
;ශිෂ්ණය ආශ්රිත ස්නායු වල ක්රියාකාරිත්වය
ශිෂ්ණයේ ස්නායු සංවේදනය නිසි පරිදි පවතින්නේදැයි පරීක්ෂා කිරීම සඳහා Bulbocavernosus reflex (BCR) පරීක්ෂණය වැනි පරීක්ෂණ භාවිතා කරනු ලැබේ. මෙහිදී වෛද්යවරයා විසින් ශිෂ්ණයේ පෙරසම (හිස කොටස) මිරිකනු ලබන අතර, ස්නායු ක්රියාකාරිත්වය සාමාන්ය පරිදි සිදුවේ නම් එමඟින් වහාම ගුද මාර්ගය සංකෝචනය වීම (හැකිලීම) සිදු වේ. වෛද්යවරයා විසින් ශිෂ්ණය මිරිකීම සහ ගුද මාර්ගය හැකිලීම අතර ගතවන කාලය (ප්රතිචාර කාලය), ගුද සංකෝචක පටකය (anal sphincter) දෙස බැලීමෙන් හෝ ගුද මාර්ගයට ඇතුළු කරන ලද අත්වැසුම් පැළඳි ඇඟිල්ලකින් එය දැනීමෙන් මැන බලනු ලබයි.
; Nocturnal penile tumescence (NPT)
: සාමාන්යයෙන් පුරුෂයෙකු නිදාගෙන සිටින විට පස් හය වතාවක් පමණ ප්රාණවත්වීමකට ලක්වේ.මෙය සිදුවන්නේ අවිච්ඡාණුගවය.මෙම ප්රාණවත්වීම වෙගවත් අක්ෂි චලන අවස්ථාවේදී සිදුවේ.මෙය තද නින්දේ එක් අවස්ථාවකි.මෙසේ තද නින්දේ පසුවන අවස්ථාවේදී ශිශ්නය ප්රාණවත් වන්නේනම් ඔහුට කායික වශයෙන් ආබාධයක් නැතිබව අධ්යනය කළ හැකිය.එවිට ලිංගික අප්රාණිකත්වයට හේතුව මානසික හේතුවක් බව සොයාගත හැක.තද නින්දේ පසුවන අවස්ථා වලදීද ලිංගය ප්රාණවත් නොවන්නේනම් එයට හේතුව කායික ආබාධයක් නිසා බව හදුනාගත හැකිය..
; Penile biothesiometry
: මෙම පරීක්ෂණයේදී විද්යුත් චුම්භක කම්පන මගින් ස්නායු උත්තේජනය කිරීම මගින් ලිංගයේ ප්රාණවත්බව පරික්ෂා කරයි.
; Dynamic infusion cavernosometry (DICC)
: technique in which fluid is pumped into the penis at a known rate and pressure. It gives a measurement of the vascular pressure in the corpus cavernosum during an erection.
== Corpus cavernosometry ==
:[[Erectile dysfunction#Corpus Cavernosometry|Cavernosography]] measurement of the vascular pressure in the corpus cavernosum. Saline is infused under pressure into the corpus cavernosum with a butterfly needle, and the flow rate needed to maintain an erection indicates the degree of venous leakage. The leaking veins responsible may be visualized by infusing a mixture of saline and x-ray contrast medium and performing a cavernosogram.<ref>{{Cite journal|date=April 1996|title=ABC of urology. Subfertility and male sexual dysfunction|url=http://www.bmj.com/cgi/content/full/312/7035/902|journal=BMJ|volume=312|issue=7035|pages=902–05|pmid=8611887|PMID=8611887|pmc=2350600|PMC=2350600|doi=10.1136/bmj.312.7035.902|DOI=10.1136/bmj.312.7035.902}}</ref> In Digital Subtraction Angiography (DSA), the images are acquired digitally.
; Magnetic resonance angiography (MRA)
: This is similar to [[චුම්භක අනුනාද ප්රතිරූපණය|magnetic resonance imaging]]. Magnetic resonance angiography uses magnetic fields and radio waves to provide detailed images of the blood vessels. Doctors may inject a "contrast agent" into the patient's bloodstream that causes vascular tissues to stand out against other tissues. The contrast agent provides for enhanced information regarding blood supply and vascular anomalies.
== ප්රතිකාර ==
Treatment depends on the cause.
[[ශාරීරික ව්යායාම|Exercise]], particularly aerobic exercise during midlife is effective for preventing ED; exercise as a treatment is under investigation.<ref name="EuroGuideline">Wespes E (chair), et al.
Guidelines on Male Sexual Dysfunction: Erectile dysfunction and premature ejaculation. European Association of Urology 2013</ref>{{Rp|6, 18–19}} For tobacco smokers, cessation results in a significant improvement.<ref>{{Cite journal|year=2004|title=Do cigarette smokers with erectile dysfunction benefit from stopping?: a prospective study|journal=BJU Int.|volume=94|issue=9|pages=1310–13|pmid=15610111|PMID=15610111|doi=10.1111/j.1464-410X.2004.05162.x|DOI=10.1111/j.1464-410X.2004.05162.x}}</ref>
Oral pharmacotherapy and vacuum erection devices are first-line treatments,{{Rp|20, 24}} followed by injections of drugs into the penis, and penile implants.{{Rp|25–26}}
=== මුඛ ප්රතිකාර ===
The cyclic nucleotide phosphodiesterases constitute a group of enzymes that destroy the cyclic nucleotides cyclic adenosine monophosphate (cAMP) and cyclic guanosine monophosphate (cGMP). Phosphodiesterases exist in different molecular forms and are unevenly distributed throughout the body. One of the forms of phosphodiesterase is termed PDE5, and inhibiting PDE5 increases the amount of cGMP available in the blood supply to the penis, thus increasing blood flow. The PDE5 inhibitors sildenafil (Viagra), vardenafil (Levitra) and tadalafil (Cialis) are prescription drugs which are taken orally.{{Rp|20–21}}
=== කාලීන ප්රථිකාර ===
A topical cream combining alprostadil with the permeation enhancer DDAIP has been approved in Canada under the brand name Vitaros as a first line treatment for erectile dysfunction.<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref>
=== එන්නත් කිරීම ===
Another treatment regimen is injection therapy. One of the following drugs is injected into the penis: papaverine, phentolamine, and prostaglandin E1.{{Rp|25}}
=== Extracorporeal shockwave therapy ===
Extracorporeal shockwave therapy is a relatively new treatment for erectile dysfunction that is non-drug, non-surgical and without adverse side effects. It is the same therapy as used in orthopedics, urology, and cardiology and which at higher energies is used to break up kidney stones, known as lithotripsy. The indication for erectile dysfunction has been approved for use in Europe, most countries in the Middle East and South America as well as in Canada. At this point it has not been approved by the FDA (U.S. Food and Drug Administration).
=== පොම්ප ===
A vacuum erection device helps draw blood into the penis by applying negative pressure. This type of device is sometimes referred to as penis pump and may be used just prior to [[ලිංගික සංසර්ගය|sexual intercourse]]. Several types of FDA approved vacuum therapy devices are available with a doctor's prescription. When pharmacological methods fail, a purpose-designed external vacuum pump can be used to attain erection, with a separate compression ring fitted to the penis to maintain it. These pumps should be distinguished from other penis pumps (supplied without compression rings) which, rather than being used for temporary treatment of impotence, are claimed to increase penis length if used frequently, or vibrate as an aid to [[ස්වයං වින්දනය|masturbation]]. More drastically, inflatable or rigid penile implants may be fitted surgically.
=== ශල්යකර්ම ===
In a German study with 224 groin hernia patients, 23.2% of them mentioned preoperative sexual dysfunction related to the groin hernia. Postoperatively, the surgical repair had a positive influence on the sexual function in these patients.
Often, as a last resort if other treatments have failed, the most common procedure is prosthetic implants which involves the insertion of artificial rods into the penis.{{Rp|26}}
=== විවිධ ප්රථිකර්ම ===
The FDA does not recommend alternative therapies (i.e. those that have not received FDA approval) to treat sexual dysfunction.<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref> Many products are advertised as "herbal viagra" or "natural" sexual enhancement products, but no clinical trials or scientific studies support the effectiveness of these products for the treatment of erectile dysfunction, and synthetic chemical compounds similar to sildenafil have been found as adulterants in many of these products.<ref>{{Cite journal|year=2009|title=Detection of undeclared erectile dysfunction drugs and analogues in dietary supplements by ion mobility spectrometry|journal=Journal of pharmaceutical and biomedical analysis|volume=49|issue=3|pages=601–06|pmid=19150190|PMID=19150190|doi=10.1016/j.jpba.2008.12.002|DOI=10.1016/j.jpba.2008.12.002}}</ref><ref>{{Cite journal|year=2008|title=Determination of analogs of sildenafil and vardenafil in foods by column liquid chromatography with a photodiode array detector, mass spectrometry, and nuclear magnetic resonance spectrometry|journal=Journal of AOAC International|volume=91|issue=3|pages=580–88|pmid=18567304|PMID=18567304}}</ref><ref>{{Cite journal|year=2007|title=Use of liquid chromatography-mass spectrometry and a chemical cleavage reaction for the structure elucidation of a new sildenafil analogue detected as an adulterant in an herbal dietary supplement|journal=Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis|volume=44|issue=4|pages=887–93|pmid=17532168|PMID=17532168|doi=10.1016/j.jpba.2007.04.011|DOI=10.1016/j.jpba.2007.04.011}}</ref><ref>{{Cite journal|year=2007|title=Structure elucidation of a novel analogue of sildenafil detected as an adulterant in an herbal dietary supplement|journal=Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis|volume=43|issue=5|pages=1615–21|pmid=17207601|PMID=17207601|doi=10.1016/j.jpba.2006.11.037|DOI=10.1016/j.jpba.2006.11.037}}</ref><ref>[http://www.fda.gov/Safety/Recalls/EnforcementReports/ucm217780.htm Enforcement Report for June 30, 2010], [//en.wikipedia.org/wiki/United_States_Food_and_Drug_Administration United States Food and Drug Administration]</ref> The United States Food and Drug Administration has warned consumers that any sexual enhancement product that claims to work as well as prescription products is likely to contain such a contaminant.<ref>[http://www.fda.gov/ForConsumers/ConsumerUpdates/ucm048386.htm Hidden Risks of Erectile Dysfunction "Treatments" Sold Online], [//en.wikipedia.org/wiki/United_States_Food_and_Drug_Administration United States Food and Drug Administration], February 21, 2009</ref>
== ඉතිහාසය ==
[[ගොනුව:Zibik.jpg|thumb|306x306පික්|තම සැමියාගේ ලිංගික අප්රාණිකත්වය නිසා පීඩාවට පත් බිරිඳක් ඒබව අධිකරණයට දැනුම් දීම.]]
16 හා 17 වන සියවස්වල පවා ප්රංශයේ පැවති නීතිරීති වලට අනුව යම් විවාහක පුරුෂයෙකු ලිංගික අප්රාණිකත්වයෙන පෙලෙන්නේ නම් ඔහුගෙන් දික්කසාදවීමට එම බිරිඳට අයිතිය ඇත.මෙම නීතිය බොහෝ යුරෝපා රටවල පැවතින.<ref>{{Cite book|last=Roach|first=Mary|year=2009|title=[[Bonk: The Curious Coupling of Science and Sex]]|pages=149–52|location=New York|publisher=W.W. Norton & Co|isbn=9780393334791|ISBN=9780393334791}}</ref>
.<ref>{{Cite journal|last=Brindley GS|author=Brindley GS|date=October 1983|title=Cavernosal alpha-blockade: a new technique for investigating and treating erectile impotence|journal=Br J Psychiatry|volume=143|issue=4|pages=332–37|pmid=6626852|PMID=6626852|doi=10.1192/bjp.143.4.332|DOI=10.1192/bjp.143.4.332}}</ref><ref>{{Cite journal|year=1996|title=Sexual desire, erection, orgasm and ejaculatory functions and their importance to elderly Swedish men: a population-based study|journal=Age Ageing|volume=25|issue=4|pages=285–91|pmid=8831873|PMID=8831873|doi=10.1093/ageing/25.4.285|DOI=10.1093/ageing/25.4.285}}</ref>
== මූලාශ්ර ==
{{Reflist|30em}}
== සිංහල මූලාශ්ර ==
ජයතුංග රුවන් (2012) මනෝවිශ්ලේෂණ ප්රතිකාරය සරසවි ප්රකාශකයෝ නුගේගොඩ
hmw0pz23pjr0gwuwksovs7z5ssqxnpz
ක්ෂණික මෝචනය
0
75697
795462
499766
2026-07-05T08:43:58Z
Tharindu2010
79832
/* ප්රථිකාර */ Fixed grammar
795462
wikitext
text/x-wiki
'''ලිංගික සංසර්ගය අතරතුර ඉතා අඩු කාලයකින් ශ්රක්ර මෝචනයවීම ක්ෂණික මෝචනය ලෙස හදුන්වයි.එමගින් නිසියාකාරයෙන් ලිංගික තෘප්තියක් ලැබීමට අපහසුවේ.සාමාන්යයෙන් සංසර්ගය ආරම්භවී විනාඩියක් ඇතුලත ශ්රක්ර මෝචනයක් සිදුවන්නේනම් එය ක්ෂණික මෝචනයක් ලෙස හදුන්වයි.<ref>Sharlip, I. D., Hellstrom, W. J., & Broderick, G. A. (2008). The ISSM definition of premature ejaculation: A contemporary, evidence-based definition. ''Journal of Urology, 179''(suppl), 340, abstract 988.</ref> ජාත්යන්තර රෝග වර්ගීකරණය (ICD-10) යටතේ තප්පර 15 අතුලත ශුක්ර මෝචනයක් වන්නේනම් එය ක්ෂණික මෝචනයක් ලෙස සළකයි.<ref name="Althof2007">Althof, S. E. (2007). Treatment of rapid ejaculation: Psychotherapy, pharmacotherapy, and combined therapy (pp. 212–240). In S. R. Leiblum (Ed.), ''Principles and practice of sex therapy'' (4th ed.). NY: Guilford.</ref> එහෙත් මේ පිළිබදව විවිධ මත පවතී.<ref name="Hong2010">{{Cite journal|last=Hong|last1=Hong|first1=Lawrence K.|first=Lawrence K.|year=2010|title=Survival of the fastest: On the origin of premature ejaculation|journal=The Journal of Sex Research|volume=20|issue=2|pages=යවව109–122|issn=0022-4499|ISSN=0022-4499|doi=10.1080/00224498409551212|DOI=10.1080/00224498409551212}}</ref>
බොහෝ පුරුෂයන් ශුක්ර මෝචනය හැකිතරම් පමාවනවාට කැමැත්තක් දක්වයි.සාමාන්යයෙන් පුරුෂයෙකු ගේ ශුක්ර මෝචනය විනාඩි 4-8 අතර කාලය තුල සිදුවේ. ශුක්ර මෝචනය ප්රමාදවීමේ රෝගයක්ද ඇත.<ref>{{Cite journal|last=Jern Patrick ''et al.''|author=Jern Patrick ''et al.''|year=2007|title=Premature and delayed ejaculation: Genetic and environmental effects in a population‐based sample of Finnish twins|journal=The journal of sexual medicine|volume=4|issue=6|pages=1739–1749|doi=10.1111/j.1743-6109.2007.00599.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2007.00599.x}}</ref>
ක්ෂණික මෝචනය කෙරෙහි ශාරීරික හේතු හැරුනු විට මානසික හේතුද බලපායි.ඇතැම් විට ස්ත්රීන් ගේ මානසික පීඩනයන්ද මෙයට බලපෑහැකි බව පැවසේ.<ref>{{Cite journal|last=Limoncin, E.|author=Limoncin, E.|year=2013|title=Premature Ejaculation Results in Female Sexual Distress: Standardization and Validation of a New Diagnostic Tool for Sexual Distress|journal=Journal of Urology|volume=189|issue=5|pages=1830–5|pmid=23142691|PMID=23142691|doi=10.1016/j.juro.2012.11.007|DOI=10.1016/j.juro.2012.11.007|display-authors=etal}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Graziottin, A.|author1=Graziottin, A.|last2=S. Althof|author2=S. Althof|year=2011|title=What Does Premature Ejaculation Mean to the Man, the Woman, and the Couple?|journal=Journal of Sexual Medicine|volume=8|pages=304–9|pmid=21967392|PMID=21967392|doi=10.1111/j.1743-6109.2011.02426.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2011.02426.x}}</ref>
== හේතුව ==
ක්ෂණික මෝචනයට හේතුව අවිනිශ්චිතය.බොහෝ න්යායන්ට අනුව නව යොවුන් වියේදී ස්වං වින්දනයට හුරුවන පිරිමි දරුවන් ඉතා වේගයෙන් ස්වං විදනය කිරීමට හුරුවීම නිසා පසුව ඉක්මනින් ශුක්ර මෝචනය වීම සිදුවන බවයි.ඉතා ඉක්මනින් ස්වං විදනය කිරීමට හුරුවීම වෙනුවට සෙමෙන් ක්රම ක්රමයෙන් ස්වං විදනය කිරීම සුදුසුය.එසේ නොවුන හොත් එය ක්ෂණික මෝචනය ඇතිවීමට හේතුවක්වනු ඇතිබව පර්යේෂකයන් පෙන්වාදෙයි.මීට අමතරව ඇතැම් මානසික සංකූලතාද මෙයට හේතුවේ.ආතතිය,කාංසාව හා නොවිසඳුන ඊඩිපස් සංකීර්ණ ගැටළුද මෙයට හේතුවේ.<ref name="Oxford2009">Strassberg, D. S., & Perelman, M. A. (2009). Sexual dysfunctions. In P. H. Blaney & T. Millon (Eds.), ''Oxford textbook of psychopathology'' (2nd ed.), (pp. 399–430). NY: Oxford University Press.</ref>
ඇතැම් කායික වෛද්ය පර්යේෂකයින් පවසන්නේ ක්ෂණික මෝචනය හෙරෙහි සෙරටීන් නම් ස්නායු සම්ප්රේෂකයේ බලපෑම ඍජුව බලපාන බවයි.එසේම ස්නායු පද්ධතියේ දෝෂ හා ශිශ්නයේ සංවේදී බවද මෙයට හේතුවේ.
ශුක්ර මෝචනය පාලනය කරන්නේ මොළයේ විශේෂිත කලාපයක් තුලිනි.ස්නායු පද්ධතිය හරහා මොළය වෙත ලැබෙන පණිවුණ මත එය තීරණයවේ.<ref>{{Cite journal|year=1997|title=Demonstration of ejaculation-induced neural activity in the male rat brain using 5-HT1A agonist 8-OH-DPAT|journal=Physiol. Behav.|volume=62|issue=4|pages=881–91|pmid=9284512|PMID=9284512|doi=10.1016/S0031-9384(97)00258-8|DOI=10.1016/S0031-9384(97)00258-8}}</ref> ශිශ්නය හා මොළය වෙත පණිවුඩ ගෙනයන ස්නායු වල පවතින දෝෂ නිසා ද ක්ෂණික මොචනය ඇතිවේ.මීට අමතරව පුරස්ථි ග්රන්තියේ ඇතිවන රෝග තත්වයන් නිසාද ක්ෂණික මෝචනය ඇතිවේ.
== ක්රියාවලිය ==
ශුක්ර මෝචනයේදී මුලින්ම ශුක්ර තරලය වෘෂණ කෝෂවල සිට ශුක්ර නාල හරහා පුරස්ථි ග්රන්තිය වෙත ලගා වෙයි.<ref>{{Cite journal|year=2000|title=Five meters of H(2)O: the pressure at the urinary bladder neck during human ejaculation|journal=Prostate|volume=44|issue=4|pages=339–41|pmid=10951500|PMID=10951500|doi=10.1002/1097-0045(20000901)44:4<339::AID-PROS12>3.0.CO;2-Z|DOI=10.1002/1097-0045(20000901)44:4<339::AID-PROS12>3.0.CO;2-Z}}</ref> දෙවනුව මුත්ර නාල වෙතට වේගයෙන් විදීම සිදුවේ.එක්තරා රිද්මයකට අනුව මංශ පේෂී චලනය වීමෙන් මෙසේ සිදුවේ.මුත්ර නාල ඔස්සේ ගමන් කරන ශුක්ර තරලය ශිශ්නයේ අගින් පිටතට විහිදේ .<ref>{{Cite journal|year=2001|title=Ejaculatory physiology and dysfunction|journal=Urol. Clin. North Am.|volume=28|issue=2|pages=363–75, x|pmid=11402588|PMID=11402588|doi=10.1016/S0094-0143(05)70145-2|DOI=10.1016/S0094-0143(05)70145-2}}</ref>
ස්වං සාධක ස්නායු මගින් අවිච්ඡානුගව මෙම ශුක්ර මෝචනය පාලනය කරයි.මෙම ස්නායු [[සුෂුම්නාව|සුසුම්නාව]] මගින් මොළයට සම්භන්දවේ.<ref>{{Cite journal|year=1980|title=Physiology of male sexual function|journal=Ann. Intern. Med.|volume=92|issue=2 Pt 2|pages=329–31|pmid=7356224|PMID=7356224|doi=10.7326/0003-4819-92-2-329|DOI=10.7326/0003-4819-92-2-329}}</ref><ref>{{Cite journal|year=2002|title=Identification of a potential ejaculation generator in the spinal cord|journal=Science|volume=297|issue=5586|pages=1566–9|pmid=12202834|PMID=12202834|doi=10.1126/science.1073885|DOI=10.1126/science.1073885}}</ref>
=== කාලය ===
1948 දී කින්සි නම් පර්යේෂකයා චාර්ථා කර ඇත්තේ පුරුෂයන්ගෙන් හතරෙන් තුනක් (3/4) ම පවසා ඇත්තේ ඔව්න් ලිංගික සංසර්ගය ආරම්භකර විනාඩි දෙකක් ඇතුලත ශුක්ර මෝචනය සිදුවූ බවයි.<ref>{{Citation|title=Sexual Behavior in the Human Male|year=1948|author=Kinsey, Alfred|location=[[Philadelphia]]|publisher=W. B. Saunders Co}}</ref>
වර්ථමාන පර්යේෂකයන්ට අනුව වයස අවුරුදු 18 ත් 30 අතර වයසේ පසුවන පුරුෂයන්ගේ ශුක්ර මෝචනය සදහා ගතවන කාලය මිනිත්තු හයක් බව පැවසේ.<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref><ref>{{Cite journal|year=2005|title=A multinational population survey of intravaginal ejaculation latency time|journal=The journal of sexual medicine|volume=2|issue=4|pages=492–7|pmid=16422843|PMID=16422843|doi=10.1111/j.1743-6109.2005.00070.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2005.00070.x}}</ref> එබැවින් සංසර්ගය ආරම්භවී මිනිත්තු දෙකකට වඩා අඩු කාලයකින් ශුක්ර මෝචනය වන්නේනම් එය ක්ෂණික මෝචන තත්වයක් ලෙස පෙන්වාදිය හැක.<ref>{{Cite journal|year=2005|title=Proposal for a definition of lifelong premature ejaculation based on epidemiological stopwatch data|journal=The journal of sexual medicine|volume=2|issue=4|pages=498–507|pmid=16422844|PMID=16422844|doi=10.1111/j.1743-6109.2005.00069.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2005.00069.x}}</ref> ඇතැම් විට පුරුෂයන් ඉතා දීර්ඝ කාලයක් සංසර්ගයේ යෙදීමට දක්වන කැමැත්ත නිසා ශුක්ර මෝචනය සාමාන්ය තත්වයක තිබුනද මානසිකව ඔහු එයින් සෑහීමනට පත් නොවන නිසා අනියත බියක් ඇතිකරගනී.
== රෝග විනිශ්චය ==
ක්ෂණික මෝචනය සදහා වෛද්ය විද්යාත්මක ප්රතිකාර ඇත.<ref name="ReferenceA">{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref> මීට වසර 20 කට පෙර ක්ෂණික මෝචනය වර්ග දෙකකට බෙදා දක්වනු ලැබීය.එනම් ජීවිත කාලය පුරා පවතින ක්ෂණික මෝචනය හා තාවකාලික ක්ෂණික මෝචනය වශයෙනි.<ref>{{Cite journal|last=Godpodinoff|first=ML|year=1989|title=Premature ejaculation: clinical subgroups and etiology|journal=J Sex Marital Ther.|volume=15|issue=2|pages=130–4|pmid=2769774|PMID=2769774|doi=10.1080/00926238908403817|DOI=10.1080/00926238908403817}}</ref> වර්ථමානයේ දී මෙම ක්ෂණික මෝචනය සම්පූර්ණයෙන්ම වෛද්ය විද්යානුකූල ප්රතිකාර මගින් පාලනය කරහැකි බව පෙන්වාදෙයි.එමෙන්ම මානසික හේතු මත ඇතිවන ක්ෂණික මෝචනය මනෝ විද්යාත්මක ප්රතිකාර මගින් යථාතත්වයට පත්කළහැක.<ref>{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Serefoglu|last2=Yaman O|author2=Yaman O|last3=Cayan S|author3=Cayan S|first=EC|year=2011|title=Prevalence of the complaint of ejaculating prematurely and the four premature ejaculation syndromes|journal=J Sex Med|volume=8|issue=2|pages=540–8|pmid=21054799|PMID=21054799|doi=10.1111/j.1743-6109.2010.02095.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2010.02095.x|display-authors=etal}}</ref>
කායික හේතූන්ට අමතරව ලිංගික සංසර්ගය සිදු කරන අවස්ථාවේ පවතින මානසික තත්වය,පාරිසරික බලපෑම් ආදී බාහිර බලපෑම් මෙන්ම ලිංගික සහකාරිගේ ස්වභාවය ක්රියාකාරීත්වයද බලපායි.<ref>Godpodinoff M.L. ''Pjk
remature Ejaculation: Clinical Subgroups and Etiology'' Journal of Sex and Marital Therapy 1989; 15(2):130-134</ref>
== ප්රථිකාර ==
ක්ෂණික මෝචනය සදහා සායනික මෙන්ම වෙනත් බාහිර ප්රථිකාර පවතී.<ref name="LeVay">LeVay, S., & Baldwin, J. (2009). ''Human sexuality'' (3rd. ed.) (pp. 532–534). Sunderland, MA: Sinauer.</ref>
=== ස්වයන් ප්රථිකාර ===
ඇතැම් පුරුෂයන් විවිධ ස්වයන් ප්රතිකාර ක්රම අනුගමනය කරති.ඇතැම් ඒවා විද්යාත්මක වන අතර ඇතැම් ඒවා මිත්යාවන්ය.ඇතමුන් ලිංගික සංසර්ගයේදී ශුක්ර මෝචනය පමාකරගැනීම සදහා ලිංගික කාර්යයට ඇති අවධානය අඩුකර ගනී.මීට අමතරව ලිංගික ක්රියාව සෙමෙන් කිරීම,නැවතී නැවතී කිරීම,මොචනය සිදුවීමට ආසන්නවූවිට වහා ශිශ්නය පිටතට ගෙන ටික වේලාවක් සිටීම,උපත් පාලන කොපු භාවිතය,සහකාරිය උඩ සිටින ඉරියවුවෙන් සංසර්ගයේ යෙදීම ආදී සිදු කරයි.ලිංගික සංසර්ගයේදී කය වෙහෙසීමකට ලක්වන නිසා හෘදය ස්පන්දනය,හුස්ම ගැනීමේ වේගය වැඩිවීම ආදී ශාරීරික ක්රියාකාරීත්වය ඉහලයාමත් සමග ශ්රක්ර මෝචනයට ඇති කාලයද ඉක්මන්වේ.එම නිසා පුරුෂයා ලිංගික ක්රියාවේදී තරමක් අක්රීයව සිටිම්න් ස්ත්රිය ඔහු මත සිට සක්රීයව සංසර්ගයේ යෙදීම මගින් ද ක්ෂණික මෝචනය පාලනය කළහැක.මෙම ක්රියාවන් මගින් යම් ප්රගතියක් අත්වන බව බොහෝ පුරුෂයන් පවසා ඇත.
මිත්යා විශ්වාස ලෙස ඇතැම් ආලේපන කෙම් ක්රම ඇතමුන් භාවිතා කරයි මේවා විද්යාත්මක නොවන දේ නිසා බැහැර කිරීම වඩා සුදුසුය.මත්පැන් ආදී භාවිතය මගින් ක්ෂණික මෝචනය පාලනය කිරීමට ඇතමුන් උස්සාහ ගත්තද එය ඉතා අවධානම් සහගතය.මත්පැන් දුම්වැටි මත්ද්රව්ය [[ලිංගික අප්රාණිකත්වය]] ඇති කරයි.එහෙත් අයුර්වේද වෛද්ය ක්රම වැනි පිළිගත් වෛද්යක්රම භාවිතය ප්රතික්ෂේප කළ නොහැකිය.
=== මනෝවිශ්ලෙෂණවාදය ===
මනෝවිශ්ෂෙණවාදීන්ට අනුව ක්ෂණික මෝචනය යනු නියුරෝසීය ආබාධයකි.පුරුෂයා තුල පවතිව අවිඥානික ස්ත්රී විරෝධී හැඟීම්වල පිළිඹිබුවන් ලෙස ක්ෂණික මෝචනය දැක්වියහැකි බවයි.මෙමගින් පුරුෂයා ඉක්මනින් සුරාන්තයට පත්වන අතර ස්ත්රියට සුරාන්තයට පත්වීමට නොහැකිවේ.මෙය නොවිඳුන ඊඩිපස් සංකීර්ණ ගැටළුවක් ලෙස මනෝවිශ්ලේෂකයන් දකී.මෙම තත්වය මනෝවිශ්ලේෂණවාදී ප්රතිකාර මගින් සුවකල හැකිය.<ref name="Kaplan">{{Citation|title=PE: How to Overcome Premature Ejaculation|year=1989|author=Kaplan, Helen S.|page=28|publisher=Brunner Mazel/New York Times}}</ref>
ස්ත්රීන් කෙරෙහි විශ්වාසය තබන පුද්ගලයන් තුල මෙම මනෝ මූලික ක්ෂණික මෝචනය ඇති නොවේ.<ref>{{Citation|title=The New Sex Therapy|year=1974|author=Kaplan, Helen S.|page=295|publisher=Brunner Mazel/New York Times}}</ref>
=== ලිංගික ප්රථිකාර ===
ක්ෂණික මෝචනයට ඉතා නිවැරදි ප්රතිකර්මයක් ලෙස ලිංගික ක්රියාව එක දිගට සිදුකරනවා වෙනුවට විටින් විට නවත්වමින් සිදු කිරීම දැකිවිය හැක.තවද ශුක්ර මොචනයට පෙර ශිශ්නය ඉවතට ගැනීමද සිදුකලහැක. <ref>{{Citation|title=The New Sex Therapy|year=1974|author=Kaplan, Helen S.|pages=298-299|publisher=Brunner Mazel}}</ref> පුරුෂයා විසින් තමාගේ ලිංගික උත්තේජන ක්රියාවලියේ රටාව හඳුනාගෙන එය තම සහකාරියට දැනුම් දියයුතුය.මෝචනය සිදුවීමට ආසන්න බව දැනෙනවිට ලිංගික කාර්ය තාවකාලිකව නවතා තම සහකාරියට පුරුෂයාගේ ශිශ්නයේ අග කොටස ඇගේ මහපට අැඟිල්ලෙන් හා දබරැගින්ලෙන් තදකොට අල්ලා ගෙන ටික වේලාවක් සිටිය යුතුය.පසුව නැවත සංසර්ගයේ යෙදිය හැක.මෙම ක්රියාව නැවත නැවත සිදුකර හැක එමගින් ශුක්ර මෝචනය පමාකරගත හැක.<ref>{{Citation|title=Great Sex|year=2004|author=Castleman, M.|pages=137–138|publisher=[[Rodale, Inc.]]}}</ref><ref>{{Citation|title=Human Sexual Inadequacy|year=1970|author1=Masters, W.|author2=V. Johnson|publisher=[[Little Brown & Company]]}}</ref><ref>{{Citation|title=Understanding Human Sexual Inadequacy|year=1970|author1=Belliveau, F.|author2=L. Richter|publisher=[[Hodder and Stoughton]]}}</ref> මෙම ශිශ්වය මිරිකීමේ ක්රමය ඇතැම් යුවලවල් වලට සාර්ථක ප්රථිපල අත්කරදී නැති බව පසුව ඇතමුන් පැමිනිළිකර ඇත..එබැවින් ලිංගික විද්යාඥයන් තවත් ක්රමයක් ලෙස ලිංගික කියාව නැති නැවතී සිදු කිරීමේ ක්රමය දියුණු කළේය.ඒ අනුව පුරුෂයා සුරාන්තයට ආසන්න වනවිට එය තම සහකාරියට දැනුම්දී දෙදෙනාම තාවකාලිකව නිශ්වලව ටික වේලාවක් සිටිය යුතුය.පසුව නැවත සංසර්ගය ඇරඹිය හැක.<ref>{{Citation|title=Great Sex|year=2004|author=Castleman, M.|pages=136–137|publisher=[[Rodale, Inc.]]}}</ref><ref>{{Citation|title=PE: How to Overcome Premature Ejaculation|year=1989|author=Kaplan, Helen S.|pages=48–58|publisher=Brunner Mazel/New York Times}}</ref><ref>{{Citation|title=Coping With Premature Ejaculation|year=2003|author1=Metz, M.|author2=B. McCarthy|pages=123–128|publisher=New Harbinger Publications}}</ref><ref>{{Citation|title=Lasting Longer: The Treatment Program for Premature Ejaculation|year=2010|author=Silverberg, S.|origyear=1978|pages=44–57|publisher=Physicians Medical Press}}</ref><ref>{{Citation|title=A Short Book About Lasting Longer|year=2007|author=Birch. R.W.|pages=27–38|publisher=PEC Publishing}}</ref>
මෙම ප්රථිකාරයන්ට අමතරව ශුක්ර මෝචන පාලන අභ්යාස,විත්ත එකාග්රතා ක්රියාකාරකම්,ස්වං වින්දන අභ්යාස,හුස්ම ගැනීමේ අභ්යාස,සම්භාහනය ආදී අභාස සිදු කෙරේ.
=== ඖෂධ ===
ඖෂධ මගින් සෙරටීන් නම් ස්නායු සංප්රේශකය උත්තේජනය කිරීම මගින් මොළය වෙත ශ්රක්ර මෝචනය පමාකිරීමට පණිවිඩ යවයි.සෙරටීන් හෝමෝනය වර්ධන කිරීම සදහා පැරසෙක්ටයින්(paroxetine) හෝ ඩැපොසෙක්ටයින්(dapoxetine) නම් ෂෙධ භාවිත කරයි.මෙම ඖෂධ මගින් ක්ෂණික මෝචනය පාලනය කළ හැකිය.එහෙත් මෙම ඖෂධ වෛද්ය උපදෙස් මත ලබා ගත යුතුය.මෙම ඖෂද විවිධ වෙළඳ නාම යටතේ වෙළඳපොලෙන් මිලදීගත හැකිය.මීට අමතරව ක්ලොමිප්රමයින්(clomipramine) ඖෂදයද ක්ෂණික මෝචනයට ප්රතිකාර ලෙස යොදාගනී.මෙම ඖෂධයද නිසි වෛද්ය උපදෙස් මත පමණක් ලබාගත යුතුය. මෙම ඖෂධ මගින් ශුක්ර මෝචනය වමිනිත්තු හය සිට විස්ස දක්වා කාලයකට ප්රමාදකලහැක.මෙම ඖෂධ දිගටම ගැනීම නිසා [[ලිංගික අප්රාණිකත්වය]], හා නෂ්කාමය ඇතිවිය හැකිය.
== පර්යේෂණ ==
ක්ෂණික මෝචනය යනු පුරුෂයන් අතර සුලභව දක්නට ලැබෙන රෝගයකි.<ref name="premature ejaculation">{{උපන්යාස වෙබ්}}</ref> 1999 හා 2008 අතර කාලයතුල අමරිකාවේ සිදුකළ සමීක්ෂණයකට අනුව අවම වශයෙන් 30% පමණ පුරුෂයින් සංඛාවක් තමාට ක්ෂණික මෝචනය ඇතිබව පවසා ඇත.මේ අතර ඇතැම් පුරුෂයන් 10% පමණ තමාට ලිංගික අප්රාණිකත්වය ඇතිපව පවසා ඇත.<ref name="Laumann">{{Cite journal|last=Laumann, E.O.|author=Laumann, E.O.|year=1999|title=Sexual Dysfunction in the United States: Prevalence and Predictors|journal=Journal of the American Medical Association|volume=281|issue=6|pages=537–44|pmid=10022110|PMID=10022110|doi=10.1001/jama.281.6.537|DOI=10.1001/jama.281.6.537|display-authors=etal}}</ref> ලිංගික අප්රාණිකත්වයද වයස අවුරුදු 60 වැඩි පුරුෂයන් අතර බහුලව දක්නට ඇති රෝගී තත්වයකි.නිකොටින් අඩංගු මත්ද්රව්ය දුම්වැටි භාවිත කරන පුදුගලයන් ඉක්මනින් ලිංගික අප්රාණිකත්වයට ගොදුරුවේ.ලොව පුරාම බහුලවම දක්නට ලැබෙන රෝගය වන්නේ ක්ෂණික මෝචනයයි.<ref name="Althof2010">{{Cite journal|last=Althof, S.E.|author=Althof, S.E.|year=2010|title=International Society for Sexual Medicine's Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Premature Ejaculation|journal=Journal of Sexual Medicine|volume=7|issue=9|pages=2947–69|pmid=21050394|PMID=21050394|doi=10.1111/j.1743-6109.2010.01975.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2010.01975.x|display-authors=etal}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Mathers, M.J.|author=Mathers, M.J.|year=2013|title=Premature Ejaculation in Urological Routine Practice|journal=Aktuelle Urology (German)|volume=44|issue=1|pages=33–9|pmid=23381878|PMID=23381878|doi=10.1055/s-0032-1331727|DOI=10.1055/s-0032-1331727|display-authors=etal}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Serefoglu E.C.|author1=Serefoglu E.C.|last2=T.R. Saitz|author2=T.R. Saitz|year=2012|title=New Insights on Premature Ejaculation: A Review of Definition, Classification Prevalence, and Treatment|journal=Asian Journal of Andrology|volume=14|issue=6|pages=822–9|pmid=23064688|PMID=23064688|pmc=3720102|PMC=3720102|doi=10.1038/aja.2012.108|DOI=10.1038/aja.2012.108}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Tang, W.S.|author1=Tang, W.S.|last2=E.M. Khoo|author2=E.M. Khoo|year=2011|title=Prevalence and Correlates of Premature Ejaculation in a Primary Care Setting: A Preliminary Cross-Sectional Study|journal=Journal of Sexual Medicine|volume=8|issue=7|pages=2071–8|pmid=21492404|PMID=21492404|doi=10.1111/j.1743-6109.2011.02280.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2011.02280.x}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Porst, H.|author=Porst, H.|year=2007|title=The Premature Ejaculation Prevalence and Attitudes (PEPA) Survey: Prevalence, Co-morbidities, and Professional Help-Seeking|journal=European Urology|volume=51|issue=3|pages=816–824|pmid=16934919|PMID=16934919|doi=10.1016/j.eururo.2006.07.004|DOI=10.1016/j.eururo.2006.07.004|display-authors=etal}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Rowland, D.|author=Rowland, D.|year=204|title=Self-Reported Premature Ejaculation and Aspects of Sexual Functioning and Satisfaction|journal=Journal of Sexual Medicine|volume=1|issue=2|pages=225–32|pmid=16429622|PMID=16429622|doi=10.1111/j.1743-6109.2004.04033.x|DOI=10.1111/j.1743-6109.2004.04033.x|display-authors=etal}}</ref>තරුණයන් අතර පවා බහුලවම දක්නට ලැබෙන රෝගයක් ලෙස ක්ෂණික මෝචනය දැක්විය හැක.
== ඉතිහාසය ==
සත්ව ලෝකය තුල බොහෝ ක්ෂීරපායී පිරිමි සතුන් තුල ශුක්ර මෝචනය ඉතා ඉක්මනින් සිදුවේ.එයට හේතුව ලෙස සත්ව විද්යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ සංසර්ගය බොහෝ වේලාවක් පැවතුනහොත් පහසුවෙන් විලෝපිකයන්ගේ ගොදුරක් බවට ඔවුන් පත්වීමේ අවදානමයි.
ක්ෂණික මෝචනය පිළිබද ලියැවී ඇති පැරණිතම ග්රන්තය ලෙස කාම සූත්ර ග්රන්තය දැක්විය හැක.මේ සම්බන්දව ලියැවුන පැරණිතම ලේඛන වසර 1,500 දත්වා ඈතට දිවයයි.අතීතයේදී ස්ත්රීන් වැඩි කාලයක් පුරා සංසර්ගයේ යෙදියහැති පුරුෂයන්ට කැමැත්ත දැක්වූබව ලියැවී ඇත.ස්ත්රිය සුරාන්තයට පත්වීමට පෙර පුරුෂයා ගේ ශුක්ර මෝචනය සිදුවුව හොත් ඔහු දුර්වල අයකු ලෙ සැලකීය<ref>{{Citation|title=Kamasutra|year=2009|author=Vatsyayana, M. (translators) Doniger, W. and Kakar, S.|publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref>
== මේවාත් බලන්න ==
* ශීශ්නය
* ලිංගික අප්රාණිකත්වය
== යොමුව ==
{{reflist|30em}}
== වැඩිදුර කියවීම් ==
* {{cite magazine|last=Hamblin|first=James|date=2012|title=When Is Ejaculation 'Premature,' and When Should a Penis Be Made Numb?|url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2012/11/when-is-ejaculation-premature-and-when-should-a-penis-be-made-numb/265071/|magazine=The Atlantic|location=|publisher=|access-date=6 March 2017|quote=According to [Dr. John Mulhall], when we talk casually about premature ejaculation ... we're usually talking about what the medical community would consider 'premature-ejaculatory-like syndrome,' or simply 'rapid ejaculation.' ... Mulhall says it comes down to whether the guy lasts long ''enough''. If his partner is made wholly replete in 90 seconds, then a man who lasts 95 seconds can be fine. But if another guy lasts 15 minutes, and that's not cutting it, then it's a problem and can be considered rapid.}} [[File:Lock-green.svg|link=Open_access#Gratis_and_libre_open_access|14x14පික්|Free to read]]
== බාහිර යොමු ==
* {{Commons category-inline|premature ejaculation}}
coyftpi14bxc6qn1fmnttjfgohzq2gv
නයිට්රේට පරීක්ෂාව
0
78047
795454
525007
2026-07-05T07:22:54Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795454
wikitext
text/x-wiki
'''නයිට්රේට පරීක්ෂාවක්''' යනු ද්රාවණයක නයිට්රේට අයන වල ඇති නැතියාව සොයන රසායනික පිරික්සුමකි. සියලු නයිට්රේටයන් ම පාහේ ජලද්රාව්ය නිසා, තෙත් රසායනය හරහා නයිට්රේට ඇත් දැයි පිරික්සීම සාමාන්යයෙන් අනෙක් අයන සඳහා පිරික්සුමට වඩා අසීරු වෙයි. මීට හාත්පසින් වෙනස් ලෙස බොහෝ සුලබ අයන අද්රාව්ය ලවණ දෙයි.
උදා.- හේලයිඩ රිදී සමඟ අවක්ෂේප වන අතර, සල්ෆේට බේරියම් සමඟ අවක්ෂේප සාදයි.
නයිට්රේට අයනය ඔක්සිකාරකයක් වන අතර, නයිට්රේට අයනය සඳහා පිරික්සුම් බොහොමයක් මෙම ලක්ෂණය පාදක කර ගනියි. නමුදු විශ්ලේෂ්යයේ තවත් ඔක්සිකාරක තිබුණු විට ඒවා මඟින් බාධා පැමිණ ප්රතිඵල දොස් සහිත විය හැක.
HNO3 මෙන්ම නයිට්රේට් මුක්ත ඛණ්ඩය ද තහවුරු කෙරුම් පිරික්සුමක් ලෙස දුඹුරු වලයේ පරීක්ෂාව දැක්විය හැක.
== දුඹුරු වලයේ පරීක්ෂාව ==
[[ගොනුව:Brown_Ring_Test_in_Sam_Tet.jpg|thumb|දුඹුරු වලයේ පරීක්ෂාව මඟින් නයිට්රේට පිරික්සුම]]
සුලබ නයිට්රේට පිරික්සුමක් වන '''දුඹුරු වලය පරීක්ෂාව'''<ref name="Wiberg&Holleman">Egon Wiberg, Arnold Frederick Holleman (2001) ''Inorganic Chemistry'', Elsevier {{ISBN|0-12-352651-5}}</ref> සිදු කරනුයේ නයිට්රේටයක ද්රාවණයකට iron(II) sulfate යොදා, ඉන්පසු අම්ලය විසින් ජලීය ද්රාවණය යටින් ස්තරයක් සාදන සේ සාන්ද්ර [[සල්ෆියුරික් අම්ලය|සල්ෆ්යුරික් අම්ලය]] ඉතා සෙමෙන් එක් කිරීමෙනි. සෑදෙන ස්තර දෙක අතරමැද දුඹුරු පැහැ වළල්ලක් දිස් වීමෙන් නයිට්රේට අයනය තහවුරු වේ.<ref>Mascetta, Joseph A. Barron's ''How to Prepare for the SAT II: Chemistry'', 7th edition. Barron's Educational Series, Inc., 2002. p208.</ref> නයිට්රයිට අයනයන් තිබීම මඟින් මෙම පිරික්සුමට අකුල් හෙලෙන බව සැළකිය යුුතු ය.<ref>Holltzclaw, H; Robinson, W. ''College Chemistry with qualitative analysis'', 8th edition, D. C. Heath and Company:Lexington, MA, 1988, p. 1007.</ref>
සමස්ත ප්රතික්රියාව වන්නේ නයිට්රේට අයනය ඔක්සිහරණය කිරීමට iron(II), iron(III) වෙත ඔක්සිකරණය වීමත් නයිට්රික් ඔක්සයිඩ්, NO<sup>−</sup><ref>{{Cite journal|last=Alicja Wanat, Thorsten Schneppensieper, Grażyna Stochel, Rudi van Eldik, Eckhard Bill, and Karl Wieghardt|year=2002|title=Kinetics, Mechanism, and Spectroscopy of the Reversible Binding of Nitric Oxide to Aquated Iron(II). An Undergraduate Text Book Reaction Revisited|url=http://pubs.acs.org/doi/pdf/10.1021/ic010628q|journal=Inorganic Chemistry|volume=41|issue=1|pages=4–10|doi=10.1021/ic010628q}}CS1 maint: Multiple names: authors list ([[:ප්රවර්ගය:CS1 maint: Multiple names: authors list|link]])
[[ප්රවර්ගය:CS1 maint: multiple names: authors list]]
Formerly it was thought that the complex contains Fe(I) and NO<sup>+</sup>.</ref> බවට ඔක්සිහරණයෙන් නයිට්රොසෝනියම් සංකීර්ණයක් තැනීමත් ය.
: 2HNO<sub>3</sub>+ 3H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub> + 6FeSO<sub>4</sub> --->> 3Fe<sub>2</sub>(SO<sub>4</sub>)<sub>3</sub> + 2NO + 4H<sub>2</sub>O
: [Fe(H<sub>2</sub>O)<sub>6</sub>]SO<sub>4</sub> + NO = [Fe(H<sub>2</sub>O)<sub>5</sub>(NO)]SO<sub>4</sub>+ H<sub>2</sub>O
මයික්රොග්රෑම 2.5ක් හා කොටස් 25,000 න් 1ක සාන්ද්රණයක් වන තුරු මෙම පිරික්සුම සංවේදී වෙයි.<ref>https://chemistry.stackexchange.com/questions/67354/how-to-test-for-lead-and-nitrates-in-water; Nilay Ghosh </ref>
== ඩෙවාර්ඩා ගේ පරීක්ෂණය ==
ඩෙවාර්ඩා මිශ්රලෝහය (තඹ/ඇලුමිනියම්/සින්ක්) යනු ඔක්සිහාරකයකි. සෝඩියම් හයිඩ්රොක්සයිඩ් ද්රාවණයක නයිට්රේට හා ප්රතික්රියා කළ විට, ඇමෝනියා නිදහස් වේ. සෑදෙන ඇමෝනියා එහි වෙසෙසි දුගඳ හා තෙත් රතු ලිට්මස් නිල් කිරීම මඟින් හඳුනාගත හැක. තෙත් රසායනයෙන් පරිණාමනය වන වායූන් අතර ක්ෂාරමය වන වායූන් අතලොස්ස තුළ ඇමෝනියා දැක්විය හැක.
: 3 {{රසායන|NO|3|-}} + 8 Al + 5 {{රසායන|OH|-}} + 18 {{රසායන|H|2|O}} → 3 {{රසායන|NH|3}} + 8 {{රසායන|[Al(OH)|4|]|-}}
ඉහත ප්රතික්රියාවේ ඔක්සිහාරකය ඇලුමිනියම් වෙයි.
== ඩයිෆෙනිල්ඇමීන් පරීක්ෂාව ==
ඩයිෆෙනිල්ඇමීන් ද නයිට්රේට පිරික්සුමට තෙත් රසායනික පරීක්ෂණයක් ලෙස යොදා ගත හැක. මෙම පිරික්සුමේ දී, [[සල්ෆියුරික් අම්ලය|සල්ෆ්යුරික් අම්ලයේ]] යෙදූ ඩයිෆෙනිල්ඇමීන් හා ඇමෝනියම් ක්ලෝරයිඩ් ද්රාවණයක් යොදා ගනී. නයිට්රේට ඇති විට ඩයිෆෙනිල්ඇමීන් ඔක්සිකරණය වී, නිල් වර්ණ ගැන්වීමක් ලබා දෙයි. මෙම ප්රතික්රියාව කාබනික නයිට්රේට පිරික්සුමේ දී ද පිළිසරන අතර,<ref>http://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/jres/049/jresv49n3p163_A1b.pdf</ref> වෙඩිතැබුම් අවසෙස් කට්ටලවල නයිට්රොග්ලිසරීන් හා නයිට්රොසෙලියුලෝස් හඳුනාගැනීම සඳහා භාවිතා කෙරේ.<ref>{{Cite journal|last=Pamela K. Walker and Philip J. Rodacy|year=2002|title=Field Test Kit for Gunshot Residue Detection|url=http://prod.sandia.gov/techlib/access-control.cgi/2001/013942.pdf|publisher=[[Sandia National Laboratories]]|access-date=2018-03-20|archive-date=2017-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170127003120/http://prod.sandia.gov/techlib/access-control.cgi/2001/013942.pdf|url-status=dead}}</ref>
== තඹ සුරුණ්ඩු පරීක්ෂාව ==
සාන්ද්ර සල්ෆ්යුරික් අම්ලය සමඟ තඹ සුරුණ්ඩු රත් කෙරුම මඟින් නයිට්රේට අයන පහසුවෙන් ම හඳුනාගත හැක. නිල් ලිට්මස් රතු කරනා දුඹුරු, කටුක බුබුළු නැග්මක් නිරික්සීමට හැකි වේ.
මෙහි දී සල්ෆ්යූරික් අම්ලය නයිට්රේට අයන සමඟ ප්රතික්රියා කර නයිට්රික් අම්ලය සෑදෙයි. ඉන්පසු නයිට්රික් අම්ලය තඹ සුරුණ්ඩු සමඟ ප්රතික්රියා කර නයිට්රික් ඔක්සයිඩ් සෑදෙයි. අවසන නයිට්රික් ඔක්සයිඩ් නයිට්රජන් ඩයොක්සයිඩ් බවට ඔක්සිහරණය කෙරේ. (අවැසි නම්)
: {{රසායන|Cu}} + 4 {{රසායන|H|N|O|3}} → {{රසායන|Cu|(N|O|3|)|2}} + 2 {{රසායන|N|O|2}} +2{{රසායන|H|2|O}}
== මේවාත් බලන්න ==
* [[නයිට්රයිට පිරික්සුම|නයිට්රයිට පරීක්ෂාව]]
== යොමු ==
{{reflist}}
3pgi8e1hfgbnvgnediprpi9kg1q5nqy
ඕස්ට්රේලියානු ක්රිකට් කණ්ඩායමේ දකුණු අප්රිකා සංචාරය 2018
0
78301
795439
421302
2026-07-05T02:51:35Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795439
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව ක්රිකට් සංචාරය
| series_name = ඕස්ට්රේලියානු ක්රිකට් කණ්ඩායමේ දකුණු අප්රිකා 2018
| team1_image = Flag of South Africa.svg
| team1_name = දකුණු අප්රිකාව
| team2_image = Flag of Australia.svg
| team2_name = ඕස්ට්රේලියාව
| from_date = 22 පෙබරවාරි
| to_date = 3 අප්රේල් 2018
| team1_captain = [[ෆෆ් දු ප්ලෙසිස්]]
| team2_captain = [[ස්ටීව් ස්මිත්]]<ref name="Smith" group="n">තුන්වන ටෙස්ට් තරගයේ හතරවන දිනයේදී ස්ටීව් ස්මිත්ගේ නායකත්වය අත්හිටුවන ලදී.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cricket.com.au/video/cameron-bancroft-ball-tampering-charge-yellow-tape-steve-smith-senior-players-australia-cape-town/2018-03-25|title=Bancroft charged, Smith admits ball tampering ploy|publisher=Cricket.com.au|access-date=25 March 2018}}</ref><br/>[[ටිම් පේන්]]<ref name="Paine" group="n">තුන්වන ටෙස්ට් තරගයේ හතරවන දිනයේ සිට ටිම් පේන් ඕස්ට්රේලියානු නායකත්වයට පත්විය.</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12021470|title=Australian cricket ball tampering scandal: Steve Smith, David Warner and Cameron Bancroft only players involved, leave for Australia|date=27 March 2018|work=NZ Herald|access-date=27 March 2018|language=en-NZ|issn=1170-0777|archive-date=28 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180328094627/http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12021470|url-status=dead}}</ref>
| no_of_tests = 4
| team1_tests_won = 3
| team2_tests_won = 1
| team1_tests_most_runs = [[ඒඩන් මාර්ක්රම්]] (480)
| team2_tests_most_runs = [[කැමරන් බැන්ක්රොෆ්ට්]] (223)
| team1_tests_most_wickets = [[කගිසෝ රබාඩා]] (23)
| team2_tests_most_wickets = [[පැට් කමින්ස්]] (22)
| player_of_test_series = [[කගිසෝ රබාඩා]]
}}
[[ඕස්ට්රේලියා ජාතික ක්රිකට් කණ්ඩායම|ඕස්ට්රේලියා ක්රිකට් කණ්ඩායම]] 2018 පෙබරවාරි මාසයේ සිට අප්රේල් මාසය දක්වා දකුණු අප්රිකාවේ සංචාරය කිරීමට නියමිතය. ඒ [[ටෙස්ට්]] තරග හතරක් ක්රීඩා කිරීමටය.<ref name="Fixtures">{{cite web |url=http://icc-live.s3.amazonaws.com/cms/media/about_docs/547c2a4d42a86-Copy%20of%20Copy%20of%20FTP%202015%20to%202019%20as%20at%20Nov%202014.pdf |title=Future Tours Programme |accessdate=16 January 2016 |work=International Cricket Council}}</ref><ref name="CSA-dates">{{cite web |url=http://cricket.co.za/news/21171/CSA-announces-Zimbabwe-and-India-tour-itineraries |title=CSA announces Zimbabwe and India tour itineraries |accessdate=27 September 2017 |work=Cricket South Africa}}</ref><ref name="dates">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/southafrica/content/story/1075520.html |title=Australia to tour SA for four Tests in 2018 |accessdate=4 January 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> මෙම සංචාරයේ ආරම්භයට පෙර දකුණු අප්රිකානු වේග පන්දු යවන ක්රීඩක [[මෝර්නි මෝකල්]] මෙම තරගාවලිය අවසානයේ ජාත්යන්තර ක්රිකට් පිටියෙන් සමුගන්නා බව නිවේදනය කළේය.<ref name="Morkel">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/southafrica/content/story/1138001.html |title=Morkel to retire from international cricket after Australia series |accessdate=26 February 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> During the third Test, Morkel became the fifth bowler for South Africa to take 300 Test wickets.<ref name="Morkel2">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22882784/morne-morkel-becomes-fifth-south-african-300-test-wickets |title=Morkel becomes fifth South African to 300 Test wickets |accessdate=23 March 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref>
තුන්වන ටෙස්ට් තරගය අතරතුර ඕස්ට්රේලියානු ආරම්භක පිතිකරු [[කැමරන් බැන්ක්රොෆ්ට්]] [[පන්දුව පළුදු කිරීම (ක්රිකට්)|පන්දුව පළුදු කිරීමේ වරදට]] අසුවිය. පන්දුව පළුදු කළ බව පිළිගැනීමෙන් අනතුරුව එල්ල වූ දැඩි පීඩනය හමුවේ ඔස්ට්රේලියානු කණ්ඩායමේ නායක [[ස්ටීව් ස්මිත්]] සහ උප නායක [[ඩේවිඩ් වෝනර්]] නායකත්වයෙන් සහ උප නායකත්වයෙන් ඉවත්විය. ඉන්පසුව කඩුලු රකින ක්රීඩක [[ටිම් පේන්]] ඕස්ට්රේලියානු නායකත්වයට පත්විය.<ref name="ballt2">{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/43526870 |title=Cameron Bancroft: Australia player admits to ball-tampering, Steve Smith knew in advance |accessdate=24 March 2018 |work=BBC Sport}}</ref><ref name="Paine">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1141563.html |title=Steven Smith and Warner stood down as captain and vice-captain |accessdate=25 March 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref><ref name="Trio">{{Cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/steve-smith-cameron-bancroft-david-warner-charged-cricket-australia-tampering-renshaw-burns-maxwell/2018-03-28 |title=Trio suspended by Cricket Australia |accessdate=27 March 2018 |work=Cricket Australia}}</ref><ref name="PaineCapt2">{{Cite web|url=https://www.cricket.com.au/news/tim-paine-appointed-cricket-australia-46th-test-captain-board-steve-smith-sacked-tampering-scandal/2018-03-28 |title=Paine named Australia's 46th Test captain |accessdate=27 March 2018 |work=Cricket Australia}}</ref>එමෙන්ම [[ස්ටීව් ස්මිත්]]ට වසරක තරග තහනමකුත්, බෑන්ක්රොෆ්ට් හට මාස 9ක තහනමකුත් හිමි විය. ඊට අනුබල දුන් ඕස්ට්රේලියානු ජ්යෙෂ්ඨ ක්රීඩක [[ඩේවිඩ් වෝනර්]] හට ද වසරක තරග තහනමක් හිමි විය.<ref name="12months">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1141869.html |title=Smith, Warner banned for 12 months by Cricket Australia |accessdate=28 March 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref><ref name="12monthsICC">{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/651272 |title=Smith, Warner given 12-month bans – official |accessdate=28 March 2018 |work=International Cricket Council}}</ref>ඉන්පසුව ඕස්ට්රේලියානු ප්රධාන පුහුණුකරු [[ඩැරන් ලේමන්]] සිය තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වන බව නිවේදනය කලේය.<ref name="Lehmann">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22952859/darren-lehmann-steps-australia-coach |title=Smith's tears force Lehmann to step down as Australia coach |accessdate=29 March 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref>
දකුණු අප්රිකාව ටෙස්ට් තරගමාලාව 3–1 ක් ලෙස ජයග්රහණය කළේය. මෙය [[ඕස්ට්රේලියානු ක්රිකට් කණ්ඩායමේ දකුණු අප්රිකා සංචාරය 1969–70|1970]] It was the first time that South Africa had beaten Australia at home.<ref name="ResultBBC">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/43625866 |title=South Africa beat Australia in fourth Test to win series 3-1 |accessdate=3 April 2018 |work=BBC Sport}}</ref>
s1ol149cwz5g6891oge1u8n7krusi2h
කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා අතර වෙනස සහ එම ශාඛ ගැන සිංහල සාහිත්යයේ සඳහන් වෙන අවස්ථා
0
82373
795441
742241
2026-07-05T03:39:37Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795441
wikitext
text/x-wiki
== '''කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා අයත් ශාඛ පවුල:''' ==
'''කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා යන ශාඛ වර්ග තුනම පැන්ඩනේසියා (Pandanaceae) පවුලට අයත් ශාඛ 1000කට පමණ ප්රමාණය අතුරෙන් තුනක් (16). මෙම ශාඛවලට ඉංග්රීසි බසින් “Screw pine” කියන පොදු නම සහ සිංහලෙන් “කේ” " කෙයියා " කියන නාම භාවිතා වෙනවා. අහාර රසවත් කිරීමට ගන්නා රම්පෙත් (Pandanus amaryllifolius) මෙම ශාඛ පවුලට අයත් අපි හොඳින් දන්නා තවත් ශාඛයක් (50). කේතකී, වැටකෙයියා වගේම දුනුකෙයියා මල් සහ ගස් සුළු සුළු වෙනස් කම් සහිත වුනත් බොහෝ දුරට සමානයි.'''
<br />
== '''සංස්කෘත සාහිත්යයේ එන කේතක / කේතකී මල:''' ==
'''මේ මලේ කේතුවක ආකාර හැඩය නිසා සංස්කෘත බසින් කේතක හෝ කේතකී කියලා නම් කළා කියලා හිතන්න පුළුවන් (1). සංස්කෘත සාහිත්යයේ කේතකී ශාඛය (Pandanus odoratissimus - kētakī, Ketaki, Kevada, Keya) ගැන සඳහන් වෙන තැනක් තමයි ශ්රී ජයදේව ගෝස්වාමි ලියූ “ගීත ගෝවින්දයේ” “විගලිත ලජ්ජිත ජගදවලෝකන තරුණ කරුණ ක්රිත හාසේ - විරහි නික්රතන කුන්ත මුඛාක්රිති [කේතක දන්තුරිතාසේ]” කියන තැන (2). මේ කියන කොටසේ අර්ථය වෙන්නේ “විරහිනියන් කාමාසක්ත බවින් උමතුවී, ලැජ්ජාශීලී කම පසක තබා කරනා කාම රංගනයන්, සුපිපුණු ළපටි කරුණා මල් දුර සිට අවලෝකනය කර ඔවුන්ට සිනාසෙනවා වැනිය. [දිගු කුන්තායුධ මුහුණත් ස්වරූප දරන කේතක මල්] සෑම දිශාවකින් ම සුපිපී බලා සිටිනුයේ විරහිනියන්ගේ හදවත් ආදරයෙන් පසාරු කිරීමට මානන අනංගයාගේ අවි පරිද්දෙනි” කියන එක. කේතකී මල්වල සුවඳ ඉස්මතු කරමින් “ඉහ හි දාහති කේතවූ කේතකි ගන්ධ බන්ධූ” කියලා ගීත ගොවින්දයේ තවත් තැනෙක සටහන් වෙන්නේ “කේතකී මල් වල සුවඳින් බර වුනු වසන්ත මන්ද මාරුතය එම සුවඳ වනය හාත්පස පතුරුවයි” කියන තේරුම ඇතිව (2). රාධා රන්වන් කේතකී මල් මාලයක් පැළඳ සිටින බවත් සංස්කෘත සාහිත්යයේ පෙන්වනවා. මෙවන් එක උදාහරණයක් තමයි ශ්රී රඝුනාත් දාස ගෝස්වාමිගේ මාන ශික්ෂා ග්රන්ථයේ සඳහන් “[කණක කේතකේ] රායි - ෂ්යාම මරකත කායි - දරප දරප කොරු චූරා [Sri Rädhikä’s complexion resembles a golden Ketaké-flower and Syämasundara’s complexion crushes the pride of an emerald gem] කියන ශ්ලෝකය. ඒ වගේම රාධාගේ බාල සොයුරිය අනංග මංජරීගේ සමේ පැහැය වසන්ත සමයේ පිපෙන රන්වන් පැහැ වසන්ත කේතකී පැහැයට සමාන බව ශ්රී භක්ති විනෝද් ඨකූර් ලියූ “ජයිව ධර්ම” නම් පොතේ සඳහන් වෙනවා (21).'''
== '''කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා ගස් වර්ග තුනේ සමානතා:''' ==
=== '''වැවෙන පරිසරය අනුව (කඩොලාන ශාඛ ප්රජාවක් ලෙස දිය සීරා අසළ):''' ===
'''කේතකී ශාඛය වගේම වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ශාඛත් යම් ප්රදේශයක් වසා පැතිරෙන (sprawling plant) කැළෑ ආශ්රිත මිරිදිය ආසන්නයේ හෝ මුහුදු ආශ්රිත කරදිය කිට්ටුව වැඩෙන කඩොලාන (Mangrove) ශාඛ.'''
=== '''ගැහැණු මල, පිරිමි මල, සහ පලය''' ===
'''කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා මල් සහ පලය ගැන එම පවුලේ ඊට සමාන ශාඛයක් ගැන ලියැවුණු පහළ විස්තරය ප්රයෝජනවත් (18). මෙම ගස් වර්ග තුනේම පිරිමි සහ ගැහැණු පුෂ්ප වෙන වෙන ගස් වල හටගන්නා නිසාත්, ඒවා එකිනෙකට ඉතා වෙනස් නිසාත් ඒකලිංගික පුෂ්ප (uni-sexual) හෝ ද්විගෘහී (dioecious) කියලා වර්ග කෙරෙන්නේ (23). ඒ වගේම මේ වර්ග තුනේම පිරිමි මලේ අලංකාරවත් පුෂ්ප මංජරිය ඉතා සුවඳවත් වෙන අතරම කේතු ආකාර හැඩයක් ගන්නවා. පිරිමි පුෂ්පය ඒකාක්ෂ හෙවත් raceme ලෙස හඳුන්වන්නේ එක වෘන්තයකට නැටිවලින් සම්බන්ධ වූ මල් රැසක් කියන අදහසින් (51). මෙම මල් කුඩා මල් තුන බැගින් එකතු වී ලොකු පොකුරක් ලෙස එක්වෙලා විශාල ඇත් දළ පැහැති උප මනිපත්ර (bracts) වලින් වට වෙලා තමයි අඩියක් පමණ දිග සමස්ත පුෂ්පය හැදෙන්නේ. පිරිමි මල් සාපේක්ෂව දවසක් වැනි අඩු කාලයක් තමයි ජීවත් වෙන්නේ.'''
'''ගැහැණු පුෂ්පය අන්නාසි ගෙඩියක හැඩය ඇති පලයක් වගේ එකක්. ගැහැණු මල මුල දී කොළ පැහැති වුවත් එය පරාගණය වී ඵලයක් ලෙස ඉදුණු විට තැඹිලි පැහැයක් ගන්නවා (4). ගැහැණු ශාඛයේ හටගන්නා සෙන්ටි මීටර් 4 සිට 20ක පමණ විෂ්කම්භයක් සහ සෙන්ටි මීටර් 8-30 දක්වා දිගකින් යුතු බිත්තරයක්, ඉලිප්සයක්, ගෝලාකාර, හෝ අර්ධ ගෝලාකාර හැඩයක් ගන්නා මෙම පලය මදුළු වශයෙන් බෙදුණු එකක්. එක එක ශාඛ වර්ගය අනුව එක පලයක මදුළු 40ක සිට 80ක් විතර ප්රමානයක් තියෙන්න පුළුවන්. පලයේ පාට කහ, තැඹිලි, හෝ රතු වෙන්න පුළුවන්. දළ වශයෙන් එක මදුලක බීජ දෙකක් විතර තියෙනවා. මේවා වතුරේ ඉපිලෙන හෝ පාවෙන සව්රූපයෙන් (buoyant) හැදිලා තියෙන්නේ ඒවායේ අන්තරගත බීජ මුහුදු රැළි හෝ ගඟක් ඔස්සේ පාවෙලා ගොස් මාස කීපයකට පස්සේ වුනත් පැල විය හැකි පුළුවන් වෙන විදියට.'''
== '''වැටකෙයියා (Pandanus kaida) සහ දුනුකෙයියා (Pandanus thwaitesii) අතර වෙනස්කම්:''' ==
'''වැටකෙයියා (Pandanus kaida - පැන්ඩේනස් කයිඩා) සහ දුනුකෙයියා (Pandanus thwaitesii පැන්ඩේනස් ත්වෙයිටේසි) ශාඛ වර්ග දෙකක් වුනත් ඒවා අතර ඇත්තේ සුළු වෙනස් කම් කීපයක්.'''
=== '''වැවෙන පරිසරය අනුව වෙනස්කම්:''' ===
'''රුහුණු විශ්වවිද්යාලය සහ බාර්බේරියන් ආයුර්වේදික් රිසෝට් එක පවත්වා ගෙන යන ලංකාවේ ඖෂධ ශාඛ වෙබ් අඩවිය අනුව වැටකෙයියා ලංකාවට ආවේණික දේශීය ශාඛයක් (23). දුනුකෙයියා ඉන්දියාවේ සහ ලංකාවේ පහත රට තෙතමනය සහිත පරිසරයක වැවෙන ශාඛයක් වෙන අතර කුඹුරුවල වැටවල් ලෙස වගා කරන ශාඛයක් (3). වැටකෙයියා මුහුදුබඩ ලවණ සහිත පරිසරයක වැඩෙන ආධාරක මුල් සහිත කඩොලාන ශාඛ ප්රභේදයක් කියලා කිව්වොත් දුනුකෙයියා මිරිදිය ආශ්රිතව වෙල් හෝ ඇළවල් ළඟ දියසීරාව සහිත පහත් බිම්වල වැඩෙන එවැනිම ශාඛයක් කියලා කියන්න පුළුවන් (7).'''
=== '''උසේ සහ මුල් පද්ධතියේ ප්රමාණාත්මක වෙනස්කම්:''' ===
'''මේ දෙකේ මූලිකම වෙනස් කම ඇත්තේ ප්රමාණයේ. වැටකෙයියා මීටර 2 සිට 4ක් දක්වා උසකට වැඩෙන අතර (23) දුනුකෙයියා ශාඛය මීටර් 1 සිට 1.8ක් නොහොත් මීටර් 1.5ක් පමණ උසට වැඩෙනවා (10). වැටකෙයියාවල, ඝනව පැතිර නැති, කඳෙන් පහලට ඇදෙන ආධාරක මුල් හෙවත් කරු මුල් (Prop-Roots), දුනුකේ ශාඛයට සාපේක්ෂව කෙටියි. ඒ වගේම වැටකෙයියා මුල් සාපේක්ෂව අඩු සංඛ්යාවකින් සැදුනු පාදස්තයක් (basal) සහිතව පොළවට සම්බන්ධ වී තිබෙන ශාඛයක් (23).'''
=== '''පත්රයේ දිග, පළල අනුව වෙනස් කම්:''' ===
'''වැටකෙයියා කොළේ මීටර් 3-4ක් අතර දිගක් ඇති, සෙන්ටි මීටර් 9ක් විතර පළල් පත්රයක් වුනත්, දුනුකෙයියා පත්රය මීටර් 2.2 සිට 2.8ක් දක්වා දිගකින් යුතු, සෙන්ටි මීටර් 3.2 ක් සහ 4.2ක් අතර පළල, වැටකෙයියාවලට සාපේක්ෂව කුඩා පත්රයක් (23), (3).'''
=== '''පත්ර දාරවල කටු සහ පැහැය අනුව වෙනස් කම්:''' ===
'''වැටකෙයියා මෙන්ම දුනුකෙයියා පත්රයේ අයින් දාර දෙකේ සහ යට මැද දාරයේ කටු තිබුනත් තහවුරු කර ගත නොහැකි වූ මූලාශ්ර අනුව මිරිදිය ආශ්රිතව වැඩෙන දුනුකෙයියා ශාඛයේ කටු වැඩියි (7). විද්යාචක්රවර්තී ලියූ බුත්සරණ පොතේ “කටු ඇතිවද ඇතුන්ට මිහිරි වූ වැටකෙහෙ කොළක් සේ” කියලා උපමා දෙමින් සඳහන් කරන්නේ කටු සහිත වැටකෙයියා පත්රය ගැන (8). වැටකෙයියා මුළු කොළයම තද කොළ පාට බවකුත් දුනුකේ කොළය ඊට වඩා ළා පැහැයක් ගන්නා බවත් තහවුරු කළ නොහැකි මූලාශ්ර වලින් දැන ගන්න ලැබුනා (7). වැටකේ, දුනුකේ කොළවල පැහැය පිළිබඳව “සිංහල බෝධි වංසයේ” අර්ථ විවරණයේ යම් දුර්මතයක් ඇති බව පේනවා. එහි “කහ වන් කොළයෙහි නිල් වන් ඉරි ඇති කේ ගස් ජාතිය දුනුකේ නමින් හැඳින්වේ” සහ “මුළු කොළය මැ තද කොළ පාට වර්ගය වැටකේ නමි” කියලා කිව්වත් දුනුකේ ශාඛයේ ඉරි ඇති බවක් සඳහන් වෙන්නේ නැහැ (9).'''
=== '''මල් අතර වෙනස:''' ===
'''දුනුකෙයියා පිරිමි මලට සාපේක්ෂව ප්රමාණයෙන් විශාල වැටකෙයියා පිරිමි මල සෙන්ටි මීටර් 40-50ත් අතර දිගකින් යුක්ත වෙන නමුත් දුනුකෙයියා පිරිමි මලේ කුන්ත වැනි මනිපත්ර වල දිග සෙන්ටි මීටර් 35-40ත් අතර විතරයි (3), (23).'''
=== '''ජන කවියා පෙන්වා දුන් ප්රමාණාත්මක වෙනස් කම:''' ===
'''මේ ප්රමාණාත්මක වෙනස් කම නිසා තමයි ගස් දන්නා අයට කොළ කඩා පාන්න අනවශ්ය බව පෙන්නුම් කරමින් අපේ පැරණි ජනකවියා “දුර එන කොට දුනුකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ” කියලා කීවේ. ඒ කිව්වේ එකම රන්වන් පැහැ දීප ශිඛාවක් බඳු සුන්දර පෙනුම වුනත් ඈත එන කොට දුනුකෙයියා මලක් වගේ තරමක් කුඩාවටත් ළංවෙන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ සාපේක්ෂව විශාලවත් පේනවා කියන එක (7). අතුරු සටහනක් හැටියට මේ ජන කවිය සමහරු අනික් පැත්ත හරවලා “දුර එන විටදි වැටකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන විටදි දුනුකෙයියා මලක් වගේ” කියලා කියන බවත්, එහෙමත් නැත්නම් මේ මල් දෙකේ සමානත්වය වැඩි නිසා “දුර එන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන කොට රිදියෙන් කළ වැඩක් වගේ” කියලා වෙනස් කරලා කියන බවත් මතක තියා ගන්න ඕන. ඒ වගේම තුන්වන පදය “ගෙට එන කොට ගෙයි ඇවිලෙන පාන වගේ” කියලා, අන්තිම පදේ තම පෙම්වතියට, බිරිඳට, හෝ නෑනාට “මගෙ මැණිකේ / මගෙ නෑනා, මට මානෙල් මලක් වගේ” කියලත්, තවත් තැන් වල අම්මා ගැන සඳහන් කරමින් “මගෙ අම්මා මට මහනෙල් මලක් වගේ” කියලත් වෙනස්ව භාවිතයේ ඇති බවත් මතක තබා ගන්න ඕන.'''
== '''ප්රයෝජන''' ==
'''මේ ශාඛ දෙකම ලංකාවේත් ඊටත් වඩා ඉන්දියාවේත් ප්රයෝජන රැසකට භාවිතා වෙනවා.'''
=== '''ලිවීමට පත්රයක් ලෙස:''' ===
'''ක්රිස්තු පූර්ව පළමුවන සියවසේදී වළගම්බා රජු තම හිතවත් භික්ෂුන් වහන්සේ නමකට කේතකී පත්රයක ලියා ගම්වරයක් ප්රදානය කිරීමේ පුවත අනුව මේ පත්ර අතීතයේ දී තල් කොළ වගේම ලියන්න පාවිච්චි කරලා තියෙන බව පේනවා. සෙංකඩගල නුවර මල්වතු විහාරයෙහි ස්ථවීරයන් වහන්සේනමක් 1834 දී රචනා කළ “නරෙන්ද්ර චරිතාවලොකන ප්රදීපිකාවේ” සඳහන් වෙන විදියට “සඟනට බත් ගම් කොට වටනා පසට දුනුකේ පතෙහි සන්හස ලියා දී” කියලා කියන්නෙත් දුනුකේ පත්ර සන්නස් ලියන්න රජවරු භාවිතා කළ බවට සාක්ෂියක් දෙමින් (24).'''
=== '''බුදුන් පුදට:''' ===
'''වැටකෙයියා මල් බුදුන්ට පූජා කිරීම වැඩි ආනිශංශ සහිතයි කියලා මතයක් ජනතාව අතර තියෙන්නේ කටු පඳුරක පිපෙන අමාරුවෙන් නෙළා ගත යුතු සුවඳවත් මලක් වීම නිසා වෙන්න පුළුවන්.'''
=== '''කුඹුරුවල වැටක් ලෙස''' ===
'''ඉන්දියාවේ වගේම ලංකාවෙත් දුනුකෙයියා ශාඛය කුඹුරු වල මායිම් ළකුණු කෙරෙන වැටවල් හැටියට වවනවා (10)'''
'''මෙතැන් සිට එන යොදා ගැනීම් ඉන්දියාව හෝ රටකට හෝ මෙම වර්ගයේ වෙනත් ශාඛයක ප්රයෝජන වෙන්නත්, ඒවා ලංකාවට එතරම් අදාළ නැති වෙන්නත් පුළුවන්.'''
=== '''ඖශධයක් ලෙස''' ===
'''අපේ ඔසු පැල අඩවිය අනුව වැටකේ ශාකයේ මුල්, මල්, දඬු, ගෙඩි, ඇට ආදිය “උණ, අපස්මාරය, ශ්රවණ ආබාධ, අක්ෂි රෝග, අජීර්ණය, කුසගිනි මදිකම, ඉරුවාරදය, දියවැඩියාව, මානසික රෝග, අර්ශස්, කුෂ්ඨ රෝග, වණ, ආමවාතය, මුත්ර අඩස්සිය, කැඩුම් බිඳුම්” ආදී රෝග තත්වයන් සඳහා ප්රතිකාර කිරීමට ආයුර්වේදය ක්රමයේ දී යොදා ගන්න බවක් සඳහන් වෙනවා. ඒ වගේම වැටකෙයියා මොලයට හිතකර බවත්, රුධිරය පිරිසිදු කරන බවත්, වාජීකරණය සහ ස්වේද ජනක බවත්, වේදනා සමනය කරන බවත් එහි සඳහන්.'''
=== '''ආහාරයට''' ===
'''ඉන්දියාවේ දුනුකෙයියා පලයේ මදුළු තුළ ඇති සුවඳවත් තැඹිලි පැහැති පල්පයක් බඳු මාංසල කොටස උයා ආහාරයට ගන්නා බවක් වාර්තා වෙනවා. The distillate (kewra water, pandanus flower water) is quite diluted- it can be used by the teaspoon, often even by the tablespoon (11).'''
=== '''සුවඳවත් කිරීමට''' ===
'''මෙම වර්ගයේ පිරිමි මල් වලින් ඉන්දියානුවන් සුවඳ තෙල් වර්ගයක් හිඳින බව පේනවා (kevda oil / otto / kewra water) (11), (16).'''
=== '''පාපිසි, පන් මලු පෙට්ටි ආදිය විවීමට''' ===
'''දුනුකේ ශාඛයේ කොළ පාපිසි, බුරුසු ආදිය තැනීමට අවශ්ය කෙඳි ලබා ගැනීමට ඉන්දියාවේ භාවිතා වෙන බව සඳහන් වෙනවා (10). ඒ වගේම මෙහි පත්රවලින් ලණු වියන බවත් සඳහන් වෙනවා (11).'''
== '''සිංහල සාහිත්යයේ කේතකී, වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා මල් ගැන සටහන්''' ==
'''කේතකී, වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා මල් තුනම එකම අර්ථයකින් සිංහල සාහිත්යයේ යෙදිලා තියෙන බව පෙනුනත් වැඩි සඳහන් ඇත්තේ දුනුකෙයියා මල ගැන.'''
=== '''දුනුකේ මල කාන්තා තුනු සපුවට උපමාවක් ලෙස:''' ===
'''අපි ඉහතින් සඳහන් කරපු ““දුර එන කොට දුනුකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ” කවිය හැරුණු කොට ඔළිඳ කෙළි කවියක “දහසක් දීලා වලලු තනාලා දැතේ අතලා බලයි කලූ - [දුනුකේ මල] සේ උළු ගෙයි ඇඳ පිට ඔලිඳ කෙළින සැටි බලන් කලූ” කියන කොට අපිට මේ තරුණිය දුනුකේ මලට සමාන කරලා ලස්සන මානසික සිත්තමක් ඇඳගන්න පුළුවන්.'''
=== '''දුනුකේ මල් කෙණ්ඩා වලට උපමා කිරීම:''' ===
'''වෙස්සන්තර ජාතක කාව්යයේ දුනුකේ මල උපමා කරන්නේ ශක්රයාගේ කෙණ්ඩාවලට. ඒ “වන්ට දෙබැම බිගු වැලසේ මනනඳ - කෙන්ඩද දුනුකේ කැකුළු සේම සොඳ - තුන්ඩ පතුල් රන් පියුමෙස මනනඳ - වන්ට මෙසේ සමුදෙන් සක්දෙව් රඳ” කියලා (36). කෙණ්ඩා දුනුකෙයියා මලට සමාන කරන තවත් කවියෙක් තමයි ගලගම දෙවමිත්ත හිමි සිසුවර දික්වැල්ලේ සාමණෙරයන් ලියූ කහකුරුළු සන්දේශයේ දී. ඒ කතරගම මහසෙන් දෙවියන් ගේ “පරසිදු දියත මහසෙන් සුර රජුගෙ තොස - පැහැබඳු රුවන් යුග දඟ වැනියැකි කෙලස - සිකිනිඳු කර තැඹිලි දුනුකේ කැකුළු ලෙස - කොයිබඳු වීද උවමට ඒ කියන බස” කියන කවියෙන් මොනර කරක්, නොපිබිදුනු තැඹිලි මල් දෙකක් සහ දුනුකේ මලක් වැනි දෙවියන්ගේ කෙණ්ඩා යුවල, ඔහුගේ රන්වන් ශරීරයේ සහ ඔහු පැළඳ සිටින ස්වර්ණාභරණ වල රන්පැහැය නිසා ඇතිවිය හැකි වස් දොස් හැර පිරිසිදු කිරීමට තබපු උඩු යටිකුරු කර තැබූ කෝව දෙකක් වගේ කියලා (37). දුනුකේ මලක ඇත් දත් කේතු හැඩය මටසිලිටි කෙණ්ඩා යුවලකට හොඳින් ගැළපෙන නිසා වෙන්නැති පියදාස සිරිසේනත් “කෙණඩා දුනුකේ කැකුළු සිරින් දිලුනේ” කියලා ලියන්නේ (38). තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හාමුදුරුවෝ පරෙවි සන්දේශයේ දුනුකේ මල් කෙණ්ඩා වලට සම කරන්නේ “මුල් මේ ලොවට ඔහු දඟ යුවලට බැබළු - පුල් නූ තැඹිලි මල් හිසවුරු වැටුපුසිළු - නිල් ගෙළෙ ගෙළේ ලෙහෙළුන් දුනුකේ කැකුළු - තුල් කළ කල උවම් කිරි සයුරට හොවැළු” කියලා (25). ‘සිංහල විමානවස්තු ප්රකරණයේ’ත් මුගලන් මහ තෙරුන්වහන්සේ විසින් දෙව් දුවක ගේ රූප ශ්රියාව කුමන පිනකින් ලැබුනේ දැයි විචාරණ පාඨයක් වෙන “රඹකඳක් සේ දික්ව වට වූ මහත් ඌරු යුගලයෙන් ද, [දුනුකේ කැකුළු] වැනි කෙණ්ඩා සඟලින් ද, රන් මිරිවැඩි සඟලක් වැනි වූ පතුල් යුගලයෙන්දැ යි මෙසේ බබලන්නා වූ රූප ශ්රීයකින්” යන්නෙහිත් කෙණ්ඩා දුනුකේ මල්වලට සමාන කරනවා (39).'''
=== '''දුනුකේ මල බඹරුන් ඇදෙන සුවඳක් සහ රොන් සහිත මලක් ලෙස:''' ===
'''ඒ වගේම තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමියන් පරෙවි සන්දේශය “පෙත් මග දකුණු දිග - රන්තැඹිලි රන් නරඹා - දුනුකේ කුසුම් රොණ තුළ - එතරව යා මොලපුවෙන්” කියලා පරෙවියාට උපදෙසක් දෙන්නේත් (25), රාජාධිරාජසිංහ ලියූ අසදෘශ ජාතක කාව්යයේ “නිබඳ බිඟු රදනා - දුනුකේ කැකුළු සොබනා - සැදි නිවෙස එ වනා - දිලෙයි සහඳුන් වැටුප් ලෙසිනා” කියලා කියන්නෙත් දුනුකේ මලේ රොන් රස සහ ඊට මීමැස්සන් ඇදෙන බවට සාහිත්යමය සාක්ෂි සපයමින් (26). මේ වගේම තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමියන්ගේ සැළලිහිණි සන්දේශයේ කවි දෙකක වන වර්ණනා කිරීමේ දී දුනුකේ ගැන සඳහන් කරන්නේ “වනසිරි පියුම්රා බඳ රනබරණ යුරු - වටසිරි සුපුල් ‘දුනුකේ මල්’ මුරුත තුරු - බිඟු පිරිවැරූ ඔලුපුලැඹුලවල තඹුරු - හිම සරි සිහිල් දිය හෙබ දැක යන් මිතුරු” කියලාත් “අවට සුපිපි සපු දුනුකේ සලළාන - හඬන තැනින් තැන විලිකුළු කිරළාන - පැසී නැමි කරල් රත් හැල් සහළාන - වඩින මැනවි මහ වෙල මැද වෙරළාන” කියලත් (27). මලේ සුවඳ සහ ලාලිත්ය ගැන කියවෙන තවත් අවස්තාවක් තමයි පණ්ඩිත පැරකුම්බා රජු ජාතකය මුල් කරගෙන ලියූ කව්සිළුමිණේ “මී කපුරු ගරු දුමින් සපු දුනුකේ ලඹ දුන් - මලිගිය මල්දම්ලැල් නරඟ රඟ බිම් වූ හල්” කියන කවිය. මේ කියන්නේ “මී, කපුරු, අගිල් ආදියෙහි දුමින් සුවඳවත් වුනු, එල්වන ලද සපු, වැටකේ මල්වලින් හා මාලතී මල් වැල්වලින් ද හෙබි ආපානශාලාව අනංගයාගේ නැටුම්හලක් මෙන් විය” කියන එක (28). තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හාමුදුරුවෝ පරෙවි සන්දේශයේ “පෙත් මග දකුණු දිග - රන්තැඹිලි රන් නරඹා - දුනුකේ කුසුම් රොණ තුළ - එතරව යා මොලපුවෙන්” කියලා කළරැව්වා ට කියන්නේ දුනුකේ මලේ සුවඳ වඩවමින් (25).'''
=== '''කාන්තා වරලස සැරසීමට:''' ===
'''කෝට්ටේ විහාරයක හිමිනමක් ලියූ ගිරා සන්දේශයට අනුව එකල කාන්තාවන් කොණ්ඩය සැරසීමට සුනුකේ මලේ පෙති යොදා ගෙන තියෙනවා. ගිරාව ඒ බව අපට කියන්නේ “දුනුකේ පෙති ගොතා වරල ඉතායා - පිපි මල් රොන් ගතා තවර ගතායා - වියොවග යුද පතා එවන පෙතායා - එන වනසර කතා නොකර කතායා” කියලා (29).'''
=== '''වනාන්තර වල වැවෙන ශාඛයක් බව:''' ===
'''දුනුකේ කැළෑ වල වැවෙන බවට ඉඟියක් සඳහන් වෙන්නේ තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමියන් සේනක පඬිතුමා වටා ඇති සක්තුභස්ත්ර ජාතකය ඇසුරෙන් ලියූ කාව්යශේඛරයේ. ඒ “දුනුකේ තැඹිලි තුරු - වට කළ මුහුළු සහයුරු - නාලිය රැඳි මහරු - පුවක් ළැහැබින් සැදුණු විසිතුරු” සහ “තරු බරිනි දෙරණට - බට නුබිනඩක් විලසට - මල්පුල් එක ලෙසට සුනිල් කැලයක් අතර මඟැ දිට” කියලා (30). දුනුකේ වෙනුවට වැටකෙයියා මලක් ගැන සඳහන් වෙන උපමාවක් දෙන්නේ ගුරුළුගෝමී ගේ මුණුපුරු කවීශ්වර ලියූ මයුර සන්දේශයේ “ගුවන් මණිහු කර නොපැවියැ දුන් බිමට - නුවන් පිනන පුල් වැටකේ පහන් වැට - ගෙවන් සුනිල වන සැප වන පැමිණි හට - ගෙවන් සෙමෙන් සිටැ මා වතැ යටත් යට” කියන කවියේ (31). මේ කවියේ තේරුම තමයි “ගගන මිණේ හෙවත් සූර්යයාගේ රශ්මිය බිමට වැටෙන්න නුදුන්නා වු, පිපී ඇති වැටකේ මල් සහිත වැටකේ ගස් දුටු විට පහන් වැටක් දුටු කලක මෙන් ඇස් පිනා යන, ආව අයට සැප දෙන ඉතා නිල් ගෙයක් වැනි වූ, වනයේ ගස් යට නතර වී විවේක ගනිමින් හදිස්සි නොවී වනය පසු කර යන්න කියලා (31). මේ අනුව වැටකෙයි ගස් ඝනව පඳුරු ලා වැඩෙන බව විතරක් නෙවෙයි ඒවා යට සෙවණ සුවදායක බවත් පෙන්නුම් කරනවා. කෝකිල සන්දේශය - දෙවිනුවර ඉරුගල් කුලයට අයත් තිලක පිරුවන් හිමි “නද දුනුකේ මල් රොන් ඉවුරතේ - සෙද සැලුණෙන් නිලුපුල් සියපතේ - සොඳ විලඹුව දුන් තම නෙත වතේ - සඳ සුනු සඳ සුනු එක සිරි සුතේ” කියලත් “පැසුණු රස දොළුඹාන මහදඹාන - හැසුණු කනකරඹාන බඹරඹාන - දුනුකේ සලළ ලෙළාන මල් සළාන - වැනුකේ යුවළ කොළාන තල් තළාන” කියලත් දුනුකේ මල් ගැන සටහන් කරනවා (32), (33).'''
=== '''ජලාශ්රිත ශාඛයක් බව:''' ===
'''කුඩලිගම රචනා කර අයිවෝ ඩෙනිස් ගයන “කේතකි පාටලි ගස් නටවා පිපි මල් බරවී” ගීතයේ ත් ලුහුඬින් කේතකී මල් ගැන කියවෙන්නේ එය ජලාශ්රිත ශාඛයක් බව දක්වමින්. අජන්තා රණසිංහ ලියලා සරත් දසනායක තනුවෙන් වික්ටර් රත්නායක ගයන චූඩා මාණික්යය චිත්රපටයේ “මල් ලියකම් රැඳි” ගීතයේ “රත්තරනින් සැදි කේතකි මං පෙත - අත්වැල් බැඳ යමු රත්තරනේ” යනුවෙනුත් සටහනක් එනවා.'''
=== '''වර්ශාන ඍතුවේ හෙවත් මේඝ කාලයේ දුනුකේ මල් පූදින බව:''' ===
'''ලීලාවතී රැජින දවස ලියැවුණු සසදාවේ වැසි සමය හෙවත් මේ උතු වැනුම් කවියක “දුනුකේ ලියන් මේ – හිමි දසන යැදැ දෙවියන් - රඳනා කැකුළු දෙ අත් – සිරි දින් දුන් මුදුන්හි” කියලා “දුනුකේ නමැති කාන්තාවන් මේඝ නමැති ස්වාමියා ගේ දර්ශනය පිණිසැ - දෙවතාවන් ආරාධනය කොටැ - මස්තකයෙහි දුන්නා වූ අඤ්ජලියෙහි ආකාරය, රඤ්ජමාන වූ කුඞ්මලය තෙමේ දුන්නේයැ” කියලා කියන්නේ දුනුකේ මලේ කේතු ආකාර හැඩය වඳින්නට එක් කළ දෑතක හැඩයට සමාන කරමින්. ඒ කවිය අනුව “ග්රීෂ්ම ඍතුයේ අවසාන භාගයෙහි දී දුනුකේ මල් කැකුළු ඇති වෙන බවත්. දුනුකේ ගස මුදුනෙහි කැකුළු ඇති වූ විට ඒවා වඳින්න දොහොත් මුදුන් දී බැන්දා වගේ බවත්. ඒ නිසා දුනුකේ නමැති කාන්තාවන් මේඝ නමැති ස්වාමියා ගේ දැක්ම පතා දෙවියන් යැදැ දොහොත් මුදුන් බැන්දා වගේ” කියලත් චිත්රයක් මවා ගන්න පුළුවන් (34). සස දා කවේ තවත් කවියක “ගෙනැ විදු කග පතෙ ‘ව් – ගන රජ ‘රකට මුනි හට - සිදී දුනුකේ කැකුළු – කිරුළු බලා වැළහරින්” කියලා කියන්නේ “මේඝ ඍතුව රජෙකි. දුනුකේ කැකුළ ඔහු ගේ කිරුළ යැ. කොක් පෙළ ඔහු ගේ මුතු හර යැ. විදු ලිය ඔහු ගේ කඩුව යැ. එ බඳු හේ බුදුනට රැකවල් පිණිසැ පැමිණියකු වැන්නේයැ” කියලා අර්ථ ගන්වලා. ඒ අනුවත් වැසි කාලයේ මුල දුනුකේ කැකුළු ඇති වෙන බවත් කොක්කු ද කළඑළි බසින බවත්, ග්රීෂ්මාවසානය ද වර්ෂා කාලයේ ආරම්භය ද ඇති වෙන බවත් පවසනවා (34). මාතර යුගයේ පත්තායමේ ලේකම්ට සමකාලීන කවියකු වන කටුවාණේ දිසානායක මුහන්දිරම් ක්රිව 1773 දී සෝණක ජාතකය මුල් කර ගෙන ලියූ කව්මිණි මල්දමේ කවියකත් දුනුකේ මල් වැසි කාලය හා සම්බන්ධ කෙරෙන්නේ “පිපි මල් වෙලෙප් බැඳ - දුනුකේ කැකුළු පැහැනද - ලිය යහන වනගෙද - සුසැදියෙව් දසඹ මෙහිමිට සෙද” කියලා. පිපුණා වූ දුනුකේ මල් නමැති වියන් බැඳ, වනය නමැති නිවස තුල, මේඝ නමැති ස්වාමියා වෙනුවෙන් ලතා මඩුල්ලක් නමැති යහන සාදා, දිශා නමැති අඹුව බලා සිටිනවා වගේ කියලයි මේ කියන්නේ (35). කටුවානේ කව්මිණි මල්දමේ තවත් කවියක වනය නැමති කාන්තාව වැස්ස නමැති ස්වාමියාට දල්වන ලද සුවඳ පහන් පෙළක් වගේ නිතර බිඟු රඳන සුවඳවත් දුනුකේ කැකුළු පෙනෙනවා කියලා කියන්නේ “බිඟු කැල නිති රඳන - දුනුකේ කැකුළු හොබවන - මෙ හිමිහට වන’ඟන - දිලෙව් සහදුම් වැටුප් පෙළ මෙන” කියලා (35).'''
=== '''ගසේ සහ මලේ පාට ගැන:''' ===
'''දුනුකෙයියා මලේ වගේම ගසේත් පාට ගැන සඳහන් වෙන සස ජාතක කාව්යයේ තවත් කවියක් තමයි “සුනිල් වුව සිකි පිල් – ගල රන් වනෙ ‘පැහැ සිරින් - බිඡී කැකුළු දුනුකේ – ගන නිල් පත ‘තුරින් පත්” කියන එක. මොනරාගේ පිල්වල තද නිල් පැහැය ද, මොනර කර හෙවත් බෙල්ලේ රන් පැහැය ද නිසා පත්ර තද කොළ (නිල්) පැහැති, රන්වන් පාට මල් කැකුළක් ඇති දුනුකේ ශාඛයේ “නිල් වන් කොළ සහ නිල් පත් අතුරින් ඇදුණු රන්වන් දුනුකේ කැකුල” මොනරෙකුට සමාන කරනවා (34).'''
=== '''බඹරුන්ට රිද්දන මලක්''' ===
'''කේතකී මල් ගැන සංස්කෘත සටහනකින් කියන්නේ කේතකී මල “ඉතා මිහිරි සුගන්ධයක් ඇති රෝස පඳුරක කටු වගේ, කටු මල් පෙත්ත මත ඇති” බවත්, රොන් ගන්න බඹරුන් ගිය විට උන්ගේ තටු ඒ කටුවලට ඉරෙන බවත්. සිංහල ගීත සාහිත්යයේ කේතක කටු සහිත බව අඟවමින් මීට සමානව සඳහන් වන එක තැනක් තමයි වසන්ත බණ්ඩාර දිසානායක ලියලා ගුණදාස කපුගේ තනු යොදලා ගයන “දොඹ මල් කැලෑවේ” ගීතයේ “රෑ පිණි පොදේ සීත මිටියාවතේ මේ [කේතකී මල් වනේ] - සඳ සේ උදාවූ සෙනෙහේ නිමාවේ ද” කියන කොටසත්, “කඩු තුඩු මතින් එන්න කුර ගාව ගාවා - හිනැහී දෙතොල් ඉරි තලා”කියන කොටසත් (5). ඒ වගේම ධර්මසිරි ගමගේ ලියා ප්රේමසිරි කේමදාස තනු රචනා කර නිරංජලා සරෝජිනී සහ අබේවර්ධන බාලසූරිය ගයන “බඹරෙකු හැඬුවා” ගීතයේ “ලන්ද එහා ඇති ඕවිට පාමුල, කේතකි මල මට බහ දුන්නා” කොටසෙත් කියැවෙන්නේත් රූමත් වුවත් රිදවන මලක් ගැන (6). ප්රත්යය ශතකය "සුගන්ධං කේතකී පුෂ්පං කණ්ටකෛඃ පරිවේෂ්ඨිතම් - දුෂ්ටාමාත්යා යථා රාජා කණ්ටකෛඃ පරිවේෂ්ඨිතං" ලෙස කියන්නේ "මිහිරි සුවඳ වහනය කරන්නා වූ කේතකී පුෂ්පයෝ කටු සමූහයෙන් ගැවසීමෙන් නෙළා ගත නොහැකිව නිෂ්ප්රයෝජන වේ ද, එමෙන්ම දුෂ්ට අමාත්යයන් විසින් පිරිවරන ලද රජු ද, ලෝකයාට නිෂ්ප්රයෝජන වන්නේ ය" කියලා (53).'''
=== '''උල් සහිත බව:''' ===
'''ගීත ගොවින්දයේ ජයදේව ගෝස්වාමි කේතකී මල් දුටුවේ විරහිනියන් ගේ හදවත පසාරු කරන්න බලා සිටින අනංග කුන්තායුධ වගේ කියලා (2). සස දා කාව්යයේත් දුනුකේ මල විරහිනියන්ට සම්බන්ධ කරනවා. ඒ “ගෙනැ සුපුල් දුනුකේ – පෙති රන් ඔඩම් සුවහස් - ගල ලේ බොන්නට වනන් – දැවැ වන් මේ මහ රකුස්” කියලා (35). මේ කියන්නේ එකිනෙකා හමු විය නොහැකි නිසා විරහි විරහිනියන්ට මේඝ හෙවත් වැසි කාලය එතරම් හොඳ නැති බවත්, ඒ නිසා පිපුණු දුනුකේ මලේ මනිපත්ර මේඝ නමැති රකුසා විරහීන් ගේ ගෙළ රුධිරය බොන්න දික් කරපු දිවක් වගේ කියලා.'''
=== '''දුනුකේ වතු වංශය:''' ===
'''එළු අත්තනගලු වංශය “දුනුකේ වතු වංශයෙහි උපන්නා වූ” දේව ප්රතිරාජයන ගැන සඳහන් කිරීමෙන් මෙනමින් වංශයක් තිබුණු බවත් පේනවා (40).'''
=== '''“මී හං” වලින් (?) “මී ගඟෙහි” දුනුකේ මල් හට ගන්නා බව:''' ===
'''ධර්මසේන හිමියන් ලියූ “සද්ධර්ම රත්නාවලියේ”, “මට්ටකුණ්ඩලී වස්තුවේ” වෙන සඳහන අනුව පේන්නේ “මී හං” (?) වලින් දුනුකේ හටගන්නා බවට විශ්වාසයක් පැවති බව. අදාළ කොටස තමයි “මුන්දෑ මහණ වෙලා මෙසේ නුවණ නැතිවන්ට කාරණ කවරේ ද යත්: මේ චුල්ලපන්ථක සාමණේරයන් දෑ කසුප් බුදුන් සමයෙහි මහණ ව මහා නුවණැති ව නුවණ මඳ නමෙක් පාළි උගන්නා නියාව අසා, සමහර නුවණැති කෙණෙකුන්ට ඇති නුවණ නිසා [මී හං වලින් දුනුකේ ගස් නැගෙන්නා සේ], දි ලාපු තැන් හී තණ නැගෙන්නා සේ, තල මුරුවට ල තැනින් හත් තන ගස් නැගෙන්නා සේ, එබඳු උද්දාම ගුණයක් ඇතිවන හෙයින් අන්ධ ගතික සම් රජ්ජා වන තරම් ව සිනාසී වේසා ලූ දෑය” කියන එක (41). මෙවැනිම අදහසක් විද්යාචක්රවර්තී ලියූ “බුත්සරණ” ග්රන්ථයේ සඳහන් වෙන්නේ “මීගඟෙහි නැඟ ද [දුනුකේ මල්] රජදරුවන් හිසින් පලඳනා සේ, මිනිස් ලොවැ මිනිස් කුසින් උපන ද තමන්ගේ ශ්රී පාදය දෙවි බඹුන් මුදුනෙහි පලඳවන ගුණ සුවඳින් සියලු ලොව එක සුවඳ කළ බුදුන්” කියලා (42). මෙම “මී හං” සහ “මී ගඟ” කියන්නේ මොනවා ද කියා අවබෝධයක් නැතත් “මහනෙල් නෙලුම් මඩෙන් ඉපදුනත් හිසේ පළඳිනවා” වගේ අර්ථයක් දෙන බව පේනවා.'''
== '''සිංහල බසේ කේතකී කියන සංස්කෘත වචනයේ පරිවර්තනයක් හැටියට වැටකෙයියා යෙදෙන තැන් සහ වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ශාඛ දෙකක් ලෙස හඟවමින් යෙදෙන අවස්ථා:''' ==
'''සිංහල''' '''සාහිත්යකරුවන් සමහර විට කේතකී මල් වල සිංහල වචනය ලෙස වැටකෙයියා භාවිතා කරලා තියෙනවා වගේම , කේතකී සහ දුනුකෙයියා ගස් ජාති දෙකක් ලෙසත් සඳහන් කරලා තියෙනවා.'''
=== '''කේතකී යන්න වැටකෙයියා ලෙස පරිවර්තනය කළ හෝ ඊට සමානව යොදපු අවස්ථා:''' ===
'''කේතකී යන්න සිංහලෙන් වැටකෙයියා ලෙස පරිවර්තනය කරපු එක අවස්ථාවක් තමයි ජානකීහරණයේ සිංහල පරිවර්ථනයේත් එහි 76 වන කවියේ එන “නවවිබෙොධමනොහර [කේතකී කුසුම] ගර්හගතඃ සහ කාන්තයා - අවිදිතානිලවෘෂ්ටිභයාගමඃ සුඛමශෙත චිරාය ශිලී මුඛඃ” සංස්කෘත පාඨය සිංහලට නගන්නේ “නව [වැටකේ කුසුම] - තුළැ වන් පියඹ හා තම සපදි නොම දත් වැසි බිය - හොත්තේ සුව සෙ බෝ කල්” කියලා (22).'''
=== '''කේතක සහ දුනුකෙයියා දෙවර්ගයක් හැටියට යොදපු උදාහරණ:''' ===
'''කේතක සහ දුනුකෙයියා දෙවර්ගයක් හැටියට යොදපු උදාහරණයක් “මහාබෝධිවංශ ග්රන්ථ පදයේ” “කෙතක, දුනුකේ; අසොක, හෝපලු” සහ “කෙතකි ධූලි, දුනුකේ භළුයෙන්” ලෙස සටහන් කිරීමෙන් පේනවා (43). ඩී.ඊ. හෙට්ටිආරච්චි වෙසතුරු දා සන්නෙ ලියමින් “පිපී සිටි කෙතකා” සහ “දුනුකේ ගස් ද” කියලා සටහන් කිරීමත් ඒ වගේ උදාහරණයක් (44). රාජාවලිය, පූජාවලිය, ථූපවංසය වගේ ග්රන්ථ “දුනුකේ , වැටකේ” දෙකම ගැන එක තැන සඳහන් කිරීමෙන් මේ දෙක වර්ග දෙකක් බව පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරනවා.'''
== '''සිංහල සහ පාලි ශබ්දකෝෂ කේතක, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා ගැන දරන ස්ථාවරය:''' ==
=== '''කේතකී පිළිබඳව:''' ===
'''සිංහල සහ පාලි ශබ්දකෝෂත් මේ විදියටම කේතකී සහ වැටකෙයියා දුනුකෙයියා එකම වර්ගයක් ද නැද්ද යන්න ගැන එක මතයක ඉන්න බවක් පේන්නේ නැහැ. උදාහරණ විදියට ඩේවිස්-ස්ටීඩි පාලි-ඉංග්රීසි, ශබ්දකෝෂයේ කේතක යන්න මල් වර්ගයක ලෙස පමණක් හඳුන්වනවා (54). කාටර් ශබ්දකෝෂයේ “කේ, කේතක, කේතකී”, කියන නම් දීලා “මූදුකෙයියා” කියන වදන බලන්න කිව්වත් ඒ ගැන වෙනම සටහනක් නැහැ (45). Sinhala Explanatory ශබ්දකෝෂයේ “කේතකී" යනු - වැටකේ දුනුකේ ඇතුළත් උද්භිද ගණය ලෙස හඳුන්වනවා” (47).'''
=== '''වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ගැන:''' ===
'''කාටර් ශබ්දකෝෂය දුනුකෙයියා, දුනුකේ, screw-pine, හෙවත් Pandanus fœtidus (Pandan) යන විද්යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන බව කියනවා (45). [[මධුර ඉංග්රීසි–සිංහල ශබ්දකෝෂය]] වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා යන ශාඛ වර්ග දෙකම හඳුන්වන්නේ ඉංග්රීසි පොදු නාමය වෙන screw pine කියලා (46). ක්ලවුග් ශබ්දකෝෂයේත් දුනුකේ සහ දුනුකෙයියා යන්න screw-pine වර්ගයේ ප්රභේදයක් ලෙසත් එහි විද්යාත්මක නාමය Pandanaceae පවුලට අයත් Pandanus fœtidus හෝ Pandanus Humilis ලෙසත් කියනවා (48). ගුණසේන මහා ශබ්ද කෝෂය අනුව වැටකෙයියා / වටකෙහෙ / වැටකේ යනු "කටු සහිත සිහින් දිග කොළ ද, ආධාරක මුල් ද ඇති දිය සීරා තැන්වල වැවෙන ගසක්" ලෙසත් "කේතකී" ලෙසත් එහි විද්යාත්මක නාමය pandanus tectorius ලෙසත් හඳුන්වනවා. මේ හැරුණු විට වැටකෙයියා ගෙඩියේ හැඩය ඇති මාලුවෙකුටත් මේ නම භාවිතා කරන බව එහි සඳහන් වෙනවා. එහි වැටකේ ගහින් බිමට ඇදෙන ආධාරක මුල් වැටකේ අරළු හෝ වැටකේරළු නමින් හැඳින්වෙන බවත් සඳහන්. දුනුකෙයියා / දුනුකේ යනු "දිග කොළ සහිත සුවඳති මල් සහිත මුහුදු බඩ ප්රදේශවල සහ ගඟ බඩ ප්රදේශ වල වැවෙන වැටකේ වැනි ගස් වර්ගයක්" කියලා එහි උද්භිද විද්යා නම ලෙස pandanus foetidus යන්න දෙනවා. එහි කේතක / කේතකී යනු "ශාක වර්ගයක්" ලෙසත් වැටකේ, දුනුකේ, කේ වර්ග ලෙසත් සඳහන් කරනවා (49).'''
== '''වැටකෙයියා දුනුකෙයියා ගැන වැරදි මත:''' ==
'''වැරදි මත:'''
'''වැටකේ සහ දුනුකේ ගස් වර්ග දෙක ගැන යම් යම් වැරදි මතත් ප්රකාශ වෙන බව පේනවා. උදාහරණ හැටියට “සිංහල බෝධි වංසයේ” අර්ථ විවරණයේ “කහ වන් කොළයෙහි නිල් වන් ඉරි ඇති කේ ගස් ජාතිය දුනුකේ නමින් හැඳින්වේ” කියලත් “මුළු කොළය මැ තද කොළ පාට වර්ගය වැටකේ නමි” කියලා කිව්වත් දුනුකේ ශාඛයේ කොළයෙහි ඉරි ඇති බවක් පේන්න නැහැ. අපේ ඔසු පැල වෙබ් අඩවිය කියන්නේ (4) Pandanaceae පවුලට අයත් Pandanus kaida නමින් හැඳින්වෙන ලංකාවට සහ ඉන්දියාවට ආවේණික ශාඛයේ, පිරිමි ශාඛය දුනුකෙයියා ලෙසත්, ස්ත්රී ශාඛය වැටකෙයියා ලෙසත් හඳුන්වන බව. මෙයත් වැරදි මතයක් බව පේනවා.'''
== '''මීට සමාන ලංකාවේ ඇති වෙනත් ශාඛ වර්ග:''' ==
'''මේ හැරුණු කොට කෙයියා (Pandanus ceylanicus Solms aka Pandanus porrittianus Martelli) නමින් ලංකාවට පමණක් ආවේණික (Endemic to Sri Lanka) වැල්ලවාය සහ මොණරාගල දිස්ත්රික්කවලින් හඳුනා ගත්, කිරිඳි ඔයේ ගඟ බඩ හැදෙන, පත්ර මළානික අළු පැහැති කොළ පැහැයක් ගන්නා ශාඛයක් ගැන සඳහන් වෙනවා (12), (13), (14), (15). මෙහි වැඩිපුර විස්තර ලෙස - “Erect or ascending or partly prostrate shrubs, stems emitting slender prop-roots up to 40 x 1.5 cm. Stems pale-greyish-tan, annulate by leafscars about 1-1.5 cm apart, main trunk reaching 2-3 m in length, up to about 6 cm in width. Leafy branches 1.5-4 cm diameter, leafscars 1.5-4 mm apart. Leaves generally curved, mostly 60-120 cm long, 2-3.5 cm wide; prickles at the base of the leaf 3-5 mm long; greenish-white” - ලෙස සඳහන් වෙනවා. තවත් කේ වර්ගයක් හැටියට හීන් කෙයියා (Scirpodendron ghaeri) සඳහන් වුනත් ඒ ගැන වැඩි තොරතුරක් සඳහන් වෙන්නේ නැහැ (17). මූදුකෙයියා (Pandanus odoratissimus or Pandanas tectorius) යනුවෙන් සඳහන් වෙතත් මේ කියන්නේ මුහුද අද්දර වැවෙන වැටකෙයියා ගස ගැනමයි කියලා අනුමාන කරන්න පුළුවන්. ඊට එක හේතුවක් තමයි (Pandanus tectorius) ශාඛය වගේම Pandanus odoratissimu හෙවත් Pandanus odorifer කියන ශාඛ වර්ග දෙකම වැවෙන්නේ ඔස්ට්රේලියාව මැලේෂියාව සහ පැසිෆික් දූපත් වල වීම (18), (19). ඒ වගේම "වැටකෙයියා ගෙඩිය උඩ තිබුනත් බිම තිබුනත් දෙකම එකයි” කියලා ප්රස්තාපිරුළකුත් තියෙනවා. මේ ප්රස්තාපිරුළ ගැන ජෝන් සෙනෙවිරත්න (1936 - 52) සඳහන් කරන්නේ “වැටකෙයියා (Pandanus fascicularis or Pandanus odoratissimus) මූදුකෙයියා නමිනුත් හඳුන්වන බව” කීමෙනුත් පේන්නේ වැටකෙයියාම මූදු කෙයියා නමින් හැඳින්වෙන බවක්.'''
== '''නිගමනය:''' ==
'''මේ අනුව නිගමනය කරන්න පුළුවන් සංස්කෘත සහ පාලි සාහිත්යයේ හැඳින්වෙන කේතකී හෝ කේතක ශාඛය ලංකාවේ වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ලෙස හඳුන්වන ශාඛයම නොවුනත් ඒ සියල්ලම Pandanaceae පවුලේම එකිනෙකට ගොඩක් සමාන ලක්ෂණ ඇති, නමුත් සුළු වෙනස් කම් ඇති ශාඛ තුනක් බව.'''
ලිපිය සැකසුම: චිරාන් වින්ඩ්සර්
== '''යොමු මූලාශ්ර:''' ==
'''1. [http://gardentia.net/2013/11/06/screw-pine-ketaki-kevada-keya/ Gardentia net - Ketaki, Kevada, Keya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702141536/http://gardentia.net/2013/11/06/screw-pine-ketaki-kevada-keya/ |date=2019-07-02 }}'''
'''2. [http://www.krishnapath.org/Library/Gita_Govinda.pdf Gita Govinda of Jayadeva Goswami] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160317085156/http://www.krishnapath.org/Library/Gita_Govinda.pdf |date=2016-03-17 }}'''
'''3. [http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=971&s=Local_name Ayurvedic Plants of Sri Lanka - Dunukeiya]'''
'''4. [https://apeosupela.blogspot.com/2015/10/pandanus-kaida.html අපේ ඔසු පැල - වැටකේ]'''
'''5. [http://geepadura.blogspot.com/2013/11/domba-mal-kalawe-gunadasa-kapuge.html ගී පැදුර - දොඹ මල්කැලෑවේ]'''
'''6. [http://geepadura.blogspot.com/2012/05/bambareku-anduwa-niranjala-aberwardana.html ගී පැදුර - බඹරෙකු ඇඬුවා]'''
'''7. සාකච්චා: දිනාලි පෙරේරා, ජයනාත් පෙරේරා, අරුණ රණවක, රත්න ශ්රී විජේසිංහ'''
'''8. [[b:බුත්සරණ|බුත්සරණ- විද්යාචක්රවර්තී]]'''
'''9. [[b:සිංහල_බෝධි_වංසය-විවරණය|සිංහල බෝධි වංසය - විවරණය]]'''
'''10. [http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Pandanus+thwaitesii Useful Tropical PlantsPandanus thwaitesii]'''
'''11. [[:en:Pandanus_odorifer|Pandanus odorifer]]'''
'''12. [https://www.gbif.org/species/5327823/metrics Pandanus ceylanicus Solms]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'''
'''13. [https://www.gbif.org/occurrence/1257801830 Pandanus ceylanicus Solms]'''
'''14. [https://ipfs.io/ipfs/QmXoypizjW3WknFiJnKLwHCnL72vedxjQkDDP1mXWo6uco/wiki/Pandanus_ceylanicus.html Pandanus ceylanicus Solms]'''
'''15. [http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=968&s=Local_name Pandanus ceylanicus Solms]'''
'''16. [https://ipfs.io/ipfs/QmXoypizjW3WknFiJnKLwHCnL72vedxjQkDDP1mXWo6uco/wiki/Pandanus.html Pandanus]'''
'''17. [https://biodiversityofsrilanka.blogspot.com/p/scientific-name-common-names-ncs_2.html Biodiversity of Sri Lanka]'''
'''18. [[:en:Pandanus_tectorius|Pandanus tectorius]]'''
'''19. [[:en:Pandanus_odorifer|Pandanus odorifer]]'''
'''20. [https://flowingnectarstream.files.wordpress.com/2015/01/mana-siksha.pdf Manaù shiksha - Teachings for the mind - Raghunätha däsa Gosvämé]'''
'''21. [http://www.krishnapath.org/library/goswami-and-acharya-free-download-books/bhaktivinoda-thakura/ for a sanskrit original see  https://archive.org/details/SriJaivaDharma/page/n6 Sri Bhaktivinod Thakur - Jaiva Dharma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190717123639/http://www.krishnapath.org/library/goswami-and-acharya-free-download-books/bhaktivinoda-thakura/ |date=2019-07-17 }}'''
'''22. [[b:ජානකීහරණය|ජානකීහරණය සිංහල පරිවර්තනය]]'''
'''23. [http://www.instituteofayurveda.org/plants/plants_detail.php?i=969&s=Family_name Ayurvedic Plants of Sri Lanka wetakeiya]'''
'''24. [[b:නරෙන්ද්ර_චරිතාවලොකන_ප්රදීපිකාව|නරෙන්ද්ර චරිතාවලොකන ප්රදීපිකාව]]'''
'''25. [[b:පරෙවි_සන්දෙශ_කාව්ය_වර්ණනාව|පරෙවි සන්දෙශ කාව්ය වර්ණනාව]]'''
'''26. [[b:අසදෘශ_ජාතක_කාව්ය|අසදෘශ ජාතක කාව්]]ය'''
'''27. [[b:සැළලිහිණි_සන්දේශය|සැළලිහිණි සන්දේශය]]'''
'''28. [[b:කව්සිළුමිණ|කව්සිළුමිණ]]'''
'''29. [[b:ගිරා_සන්දේශය|ගිරා සන්දේශය]]'''
'''30. [[b:කාව්යශේඛර_මහාකාව්ය|කාව්යශේඛර මහා කාව්ය]]'''
'''31. [[b:මයුර_සන්දේශය|මයුර සන්දේශය]]'''
'''32. [[b:කෝකිල_සන්දේශ_කාව්ය|කෝකිල සන්දේශ කාව්ය]]'''
'''33. [[b:කෝකිල_සඳෙස|කෝකිල සඳෙස]]'''
'''34. [[b:සස_දා_විවරණය|සස දා විවරණය]]'''
'''35. [[b:කව්මිණි_මල්දම|කව්මිණි මල්දම]]'''
'''36. [[b:වෙස්සන්තර_ජාතක_කාව්ය|වෙස්සන්තර ජාතක කාව්ය]]'''
'''37. [[b:කහකුරුළු_සන්දේශය|කහකුරුළු සන්දේශය]]'''
'''38. [[b:පියදාස_සිරිසේන_නවකථා_එකතුව-_02-පියදාස_සිරිසේන_නැවත_කියවීම|පියදාස සිරිසේන නවකථා එකතුව- 02]]-පියදාස සිරිසේන නැවත කියවීම'''
'''39. [[b:සිංහල_විමානවස්තු_ප්රකරණය|සිංහල විමානවස්තු ප්රකරණය]]'''
'''40. [[b:එළු_අත්තනගලු_වංශ_විවරණය|එළු අත්තනගලු වංශ විවරණය]]'''
'''41. [[b:සද්ධර්ම_රත්නාවලිය|සද්ධර්ම රත්නාවලිය]]'''
'''42. [[b:බුත්සරණ|බුත්සරණ]]'''
'''43. [[b:මහාබෝධිවංශ_ග්රන්ථ_පදය|මහාබෝධිවංශ ග්රන්ථ පදය]]'''
'''44. [[b:වෙසතුරු_දා_සන්නෙ|වෙසතුරු දා සන්නෙ]]'''
'''45. [https://dsalsrv04.uchicago.edu/dictionaries/carter/ චාර්ල්ස් කාටර් සිංහල-ඉංග්රීසි ශබ්දකෝෂය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190702141539/https://dsalsrv04.uchicago.edu/dictionaries/carter/ |date=2019-07-02 }} Carter, Charles. A (1924) Sinhalese-English dictionary, The Ceylon Observer Printing Works London, Probsthain & Co.Colombo'''
'''46. [[මධුර කුලතුංග]] (2002) [[මධුර ඉංග්රීසි–සිංහල ශබ්දකෝෂය]], [https://www.maduraonline.com Madura English-Sinhala Dictionary – Online]'''
'''47. [http://www.sinhaladictionary.org/ Sinhala Dictionary Resources] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012190522/http://www.sinhaladictionary.org/ |date=2020-10-12 }}'''
'''48. [[iarchive:sinhaleseenglish00clourich|ක්ලවුග් ශබ්දකෝෂය]] - Clough, B (1892) Sinhalese English Dictionary, Wesleyan Mission press, Kollupitiya'''
'''<nowiki>https://archive.org/details/sinhaleseenglish00clourich</nowiki>'''
'''49. විජේතුංග, හර්ශ්චන්ද්ර (2017) ගුණසේන මහා සිංහල ශබ්ද කෝෂය, ඇම්. ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම, කොළඹ 11'''
'''50. [[:en:Pandanus_amaryllifolius|Pandanus amaryllifolius]]'''
'''51. මළලසේකර ශබ්දකෝෂය'''
'''52. සෙනෙවිරත්න, ජෝන් (1936) Dictionary of the Proverbs of Sinhalese - Asian Educational Services. p. 168. <nowiki>ISBN 9788120619791</nowiki> - Free PDF [https://ia801505.us.archive.org/35/items/dictionaryofprov00john/dictionaryofprov00john.pdf Available online]'''
53. '''[https://www.scribd.com/document/202203746/%E0%B6%B4-%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%BA-%E0%B7%81%E0%B6%AD%E0%B6%9A%E0%B6%BA-PRATHYA-SATHAKAYA ප්රත්යය ශතකය]'''
54. [http://lirs.ru/lib/dict/Pali-English_Dictionary,1921-25,v1.pdf Davids T. W. Rhys and Stede William (1921) The Pali Text Society's Pali-English Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304123400/http://lirs.ru/lib/dict/Pali-English_Dictionary,1921-25,v1.pdf |date=2016-03-04 }}
mmshebhmx50d9ypddz6pyuhfvje4krx
මාලක දේවප්රිය
0
82698
795468
592917
2026-07-05T09:58:23Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795468
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
|name = මාලක දේවප්රිය
|image =Malaka Dewapriya prof.jpg
|background =
|image_size =
|alt =
|caption =
|birth_date =
|birth_place = කොළඹ
|death_date =
|death_place =
|death_cause =
|resting_place =
|resting_place_coordinates = <!--{{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
|nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලාංකික]]
| other_names =
| known_for =
| education = BA (2005) [[master of fine Arts|MFA]] (2009)[[master of Arts|MA]] (2019)
| alma_mater = ඇකඩමි ෂ්ලොෂ් සොලිටියුඩ්,[[කැළණිය විශ්වවිද්යාලය]] [[කොළඹ විශ්වවිද්යාලය]], [[ආනන්ද විද්යාලය]],
| occupation = සිනමා අධ්යක්ෂණය
|years_active =
|party =
|religion =
|spouse =
|children =
|awards =
|signature =
|website =
|footnotes =
|box_width =
| footnotes =
|box_width =
}}
''''''මාලක දේවප්රිය'''''' ''({{lang-en|[[:en:Malaka Dewapriya|Malaka Dewapriya]]}})''යනු ශ්රී ලාංකීය සම්මානනීය තරුණ [[චිත්රපට]] තිර රචකයෙකු හා [[සිනමාව]] අධ්යක්ෂවරයෙකි, [[ගුවන් විදුලි නාට්ය]] රචකයෙකි, දෘශ්ය කලාකරුවෙකි, කෙටි චිත්රපට සහ වීඩියෝ නිර්මාණකරුවෙකි.
== අධ්යාපනය==
2005 කොළඹ විශ්ව විද්යාලයේ ශාස්ත්රවේදී විශේෂ උපාධිධාරියෙකු වන ඔහුට 2007 දී ෆිල්ම් වීඩියෝ සහ නිව්මීඩ්යා සඳහා ජර්මනියේ බාර්ඩන් වෲටන්බර්ග් ශිෂ්යත්වයක් හිමිවිය. ඉන් අනතුරුව 2009දී ඔහු කොරියාවේ නැෂනල් මියුසියම් ඔෆ් කන්ටෙම්පරි ආර්ට් හි දකුණු ආසියානු ෆෙලෝ ශිෂ්යත්වයක් දිනා ගත්තේය.
<ref name= silumina1 >{{cite web|url=http://www.silumina.lk/2017/10/14/%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B1/%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%AD%E0%B7%9C%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94|title=හෙට දවසේ සිනමාවේ හොඳම චිත්රපටයන්|format=[[World Wide Web|Web]]|publisher= රසඳුන |date=20 June 2017|accessdate=10 February 2019}} .</ref>
==වෘතාන්ත චිත්රපට==
පාසල් සමයේදී "සම්මාන රූ" කෙටි චිත්රපටයෙන් ඇරඹී සිය සිනමාකරණය තුළ කෙටි චිත්රපට දහයක් නිර්මාණය කරලීය. ඔහුගේ පළමු<ref name= silumina >{{cite web|url=http://www.silumina.lk/2018/05/05/%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B1/%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%AD%E0%B7%99%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94|title=බහුචිතවාදියා මොස්කව් ගිහින්|quote= 40 වන මොස්කව් ජාත්යන්තර සිනමා සම්මාන උළෙල 2018 අප්රේල් 19 සිට 27 දක්වා පැවති අතර බහුචිතවාදියා ,(THE UNDEСIDED)සිනමා කෘතිය (NETPAC)අංශයේ (in-competition)තරගකාරී ඉසව්ව ඔස්සේ ප්රදර්ශනය වුණා. මේ සඳහා තවත් රටවල් දහයක සිනමා කෘති ප්රදර්ශනය කළා. THE UNDEСIDED/sri Lanka,SOLDIER’S MEMENTOS /Korea,SEASON OF THE DEVIL /Philippine,CHINA’S VAN GOGHS/ China &Netherland, FORTITUDE/Uzbekistan,NU/Russia,THE LORDEAGLE/Russia.|format=[[World Wide Web|Web]]|}}</ref>වෘතාන්ත චිත්රපටය<ref name=silumina3>{{cite web|url=http://www.silumina.lk/2017/12/02/විවර/අග-නාගරික-සමාජ-සැකැස්ම-දැකීමට-කවුළුවක්|title= අගනාගරික සමාජ සැකැස්ම දැකීමට කවුළුවක්|quote= බහුචිතවාදියා එක් අතකින් ඔහුට පෙර පරම්පරාවට අයත් සිනමාකරුවන් වූ අශෝක හඳගම, විමුක්ති ජයසුන්දර වැන්නන්ගේ සිනමා කෘතිවලින් රැඩිකල් ලෙස වෙන් වීමක් පෙන්නුම් කරන බව පෙනී යයි. එක් අතකින් එය ධර්මසේන පතිරාජ වැන්නෙකුගේ සිනමා කතිකාව කරා අපසු යෑමක් වැන්නක් ලෙස නම් කිරීමටද පුළුවන.බහුචිතවාදියා චිත්රපටයේ මට දැකගත හැකි එක් විශිෂ්ට ලක්ෂණයක් වන්නේ ඒ මගින් සමකාලීන අග නාගරික භූමි දර්ශනය අප වෙත පමුණවන ආකාරයයි. චිත්රපටයේ ආරම්භයේ දී දිස්වන සසිත සිය භාණ්ඩ බෙදා හැරීමේ චාරිකාවන්හි නිරතවන දර්ශනයේ පටන්ම බොහොවිට කැමරාව දිශාගත වී ඇත්තේ වීදි දිගේ ඇති ගොඩනැඟිලිවල උඩුමහල් වෙතටයි. චිත්රපටයේ අපට මුණ ගැසෙන සිදුවීම් බහුල සංඛ්යාවක් සිදු වන්නේ ද මේ උඩු මහල්වල දී වීම විශේෂත්වයකි. මේ උඩුමහල් අපට සිහි ගන්වන්නේ ඇමෙරිකාවේ මෑන්හැටන් හෝ හොංකොං වැනි අග නාගරික භූමි දර්ශනයක් නොව ඊට වඩා බෙහෙවින් අවිධිමත් නාගරීකරණයක් පිළිබද හැඟීම් ඇති කරන භූමි දර්ශනයකි.මගේ යෝජනාව වන්නේ බහුචිතවාදියා හරහා අපවෙත සමප්රේ්ෂණය වන මේ තොරතුරු ලංකාවේ ආර්ථිකය ගෝලීය වශයෙන් ස්ථානගතවී ඇති ආකාරයේ ජනිතවී ඇති ව්යුහාත්මක යථාර්ථයේ ඇතැම් සංයුක්ත ප්රකාශමාන වීම් බවයි.}}</ref>වන්නේ බහුචිතවාදියාය.[[https://en.wikipedia.org/wiki/Bahuchithawadiya ''Bahuchithawadiya'']]<ref name=jdslanka>{{cite web|url=http://www.jdslanka.org/s/index.php/2014-12-20-03-13-45/2014-12-20-03-17-05/652-ii|title=ලාංකික සිනමාවේ දේශපාලනික විකාශනය II: මෙතැන සිට කොතැනටද?|accessdate=10 February 2017|quote=හඳගමගෙන් පසු, පශ්චාත් - හඳගම සිනමාව යනුම පසු-නූතන සංකල්පීය ප්රතිනිෂ්පාදන වීමකි. සිනමාවට සමකාලීන යථ විවර වූ පසුත් නැවත නැවත ඒ තාප්පයේම හැප්පෙන සිනමාවක් ගොඩනගනා සිනමාවන් රොත්තක් හැදෙමින් තිබේ. ඊනියා මැද මාවතක සිටිනා සිනමාවද නව සිනමා සිදුවීමක් ඇතිකිරීමට තවමත් අසමත් වී ඇත. නමුත් අනාගත දේශපාලන සිනමාව ගැන ඉඟියක් රැගත් එක් චිත්රපටියක් පමණක් මේ ලියන මොහොත වන විට නරඹන්නට ලැබී ඇත. තිරගත වීමට නියමිත බොහෝ චිත්රපටි නරම්බා ඇති මට මාලක දේවප්රිය අධ්යක්ෂණය කළ 'බහුචිතවාදියා'චිත්රපටිය අනාගත දේශපාලන සිනමාවක ඉඟි සලකුනු කිරීමක් සේ හැඟී යයි. සිනමා සෞන්දර්ය ද ආත්මීය හා වාස්තවික ප්රතිවිරෝධතා ග්රහනයෙන් ද මාලකගේ චිත්රපටිය නැවුම් ආරක් ගෙන ඇති බව මගේ අදහසයි.}}</ref>(''බොහෝ අදහස් ඇත්තා/එක් අදහසක් නැත්තා''<ref name= රසඳුන>{{cite web|url=http://www.silumina.lk/2018/06/16/රසඳුන/බහුචිතවාදියා-අපභ්රංශයක්-නොවේ|title=බහුචිතවාදියා අපභ්රංශයක්නොවේ|quote=බහුචිතවාදියා කියන්නේ සංකීර්ණ,ගැඹුරු,අපභ්රංශ පදයක් නොවේ. බහු කියන්නේ “බොහෝ” චිත කියන්නේ “සිතිවිලි” කියන එක බහුචිතවාදය යනු බොහෝ අදහස් ඇති තැනැත්තා නැත්නම් එක අදහසක් නොමැත්තා හෙවත් අතීරක පුද්ගලයා යන අදහසයි.බහුචිතවාදියා යන පදය නිර්මාණය කළේ සමකාලීන සමාජයේ තාරුණ්යයේ ස්වරූපය නම් කරන්න. බහුචිතවාදියා චිත්රපටය නිර්මාණය කළේ එම ස්වරූපය ප්රකාශකරන්න.1960/70 දශකවල ලංකාව ආවෘත ආර්ථිකයක බහුතර තරුණ ජීවන දෘෂ්ටිය තුළ වාමාංශික දෘෂ්ටිවාදයේ හික්මීමක් තිබුණා. එකල බිහිවූ කලාකෘති වලින්ද එම ස්වරූපයන් ප්රකාශ වෙනවා. නමුත් සමකාලීන ලාංකීය සමාජය තුළ තාක්ෂණික ගෝලීයකරණය හරහා සංස්කෘතික ධනවාදය ඔස්සේ අත්පත් කර දී තිබෙන ස්මාර්ට් ෆෝන්, ලැප්ටොප් සුඛෝපභෝගී වාහන, නිවාස සමග තාරුණ්යයේ ජීවන දෘෂ්ටිය බහුචිතවාදී ස්වරූපයක් අරගෙන තිබෙනවා.|work=සිළුමිණ|format=[[World Wide Web|Web]]| |date=18 June 2018}}</ref>).<ref name=lankasara>{{cite web|url= https://lankasara.com/%e0%b6%9a%e0%b6%bd%e0%b7%8f/%e0%b6%b6%e0%b7%84%e0%b7%94%e0%b6%a0%e0%b7%92%e0%b6%ad%e0%b7%80%e0%b7%8f%e0%b6%af%e0%b7%92%e0%b6%ba%e0%b7%8f-%e0%b7%84%e0%b7%90%e0%b6%af%e0%b7%94%e0%b7%80%e0%b7%99-%e0%b6%b8%e0%b7%9a-%e0%b6%bb/?fbclid=IwAR3FYSbBoumd5Ym2epy-wKZv-Fe_pPRcNtzddo4yBjGjuT7GC-e9wZnZw9s| title= බහුචිතවාදියා හැදුවේ දෙදරා යන තරුණ ජීවිත ගැන කියන්න|quote=මේ චිත්රපටිය සංකල්පය ආවේ සමාජ මාධ්ය ජාල ආරම්භ වූ ගිය දශකයේ මුල් කාර්තුව තුළ. මෙහි ප්රබන්ධ වන්නේ බහු චිත හෙවත් එක් අදහසක් නැති නැතිනම් බොහෝ අදහස් ඇති සමකාලීන ලාංකීය තාරුණ්යය හා සමාජ ජීවිතයේ එක්තරා ස්වරූපයක පිළිඹිඹුවක්. විධිමත් අධ්යාපනයක් නොලැබීම නිසා රැකියා සුරක්ෂිත භාවයක් නොමැතිකමින් මුදල් සෙවීමේ පහසු මාර්ග සොයා විදේශ ගතවීමේ උන්මාදයෙන් පෙළෙන තරුණයෙකුගේ ජීවිතය හා ඊට ඈඳුණු ලබන සෙසු චරිත හරහා කතාව ගොඩ නැගෙනවා. අපේ සමාජය බිහිසුණු දෙදරීමකට ලක්ව ඇති ආකාරය තේමාකරගෙන කෘතිය ගොඩ නැගෙනවා.එතකොට ඔබ අහනවා නම් මේ කෘතිය දැන් පරණ වැඩියි, එය කෘතියට බලපෑමක් එල්ල කරනවා නේද කියලා මට කියන්න තියෙන්නෙ මෙහෙම දෙයක්. කලා කෘතියක් කියන්නේ වයින් බෝතලයක් වගේ. ඒක කවදාවත් පිළුණු වෙන්නෑ කිරි හොද්දක් වගේ. හොඳ වයින් එකක් ඕන වෙලාවක ඕන කාලයක බොන්න පුළුවන්. කලා කෘතියක් සර්වකාලීනයි.|work= lankasara |format=[[World Wide Web|Web]]| |date=18 June 2020}}</ref>
එය 2017 5වන දෙරණ සිනමා උළෙලේ හෙට දවසේ සිනමා අංශයෙන් හොඳම චිත්රපටයට හිමි සම්මානය දිනාගනිමින් මිලියන 5ක ප්රචාරක අනුග්රහය ලබාගන්නා ලදී. <ref name=divaina2>{{cite web|url=http://divaina.com/daily/index.php/wata/40-atambula-16/1436-110-22|title=මෘදුකාංග මැද අයාලේ යමින් සහනය හොයන බහුචිතවාදියා|quote=චිත්රපටයේ එන සසිත නම් තරුණයා අනෙකුත් චරිතයන් සමග යෙදෙන අන්තර් ක්රියාව පදනම් කොට අධ්යක්ෂවරයා එම සමාජ චිත්රය අප ඉදිරියේ තබයි. එම චිත්රය යථාර්ථවත් සිතුවමකි. ඒ තුළ නිරූපණය වන්නේ පසුගිය දශක කිහිපයේ ඇති වූ සමාජ ආර්ථික හා දේශපාලන පරිණාමයේ වර්තමාන ඵලයයි. වඩාත් මෑත දශකයේ අන්තර්ජාලය ඇතැම් සන්නිවේදන ක්ෂේත්රයේ ඇති වූ වර්ධනය හා පැතිරීම මත ජනිත වූ පුද්ගල සම්බන්ධතා කරණකොටගෙන බිහි වූ සමාජ ජාලයේ සංකීර්ණතා සියුම්ව ලිහාගෙන ඒවායේ යථාර්ථය පිරික්සා බලන ලෙස මෙම කෘතිය අපට සන් කරයි.චිත්රපටයේ එන නාගරික තරුණයා අධ්යාපනය සාර්ථක ලෙස නිමාකරගන්නට නොහැකිවුණු බහුතරය නියෝජනය කරන්නෙකි. ඔහු බොත්තම් ඔබන ජංගම දුරකථනයේ සිට ස්මාර්ට් දුරකථනය දක්වා දුරකථන සුහුරු වත්මන් පරපුරේ අයෙකි. පරිගණකයේ තමන් රිසි අංග මැනවින් හුරු අයෙකි. මුහුණු පොතෙන් තමන්ට ඕනෑ සම්බන්ධතා ගොඩනඟා ගන්නට රුසියෙකි. ඔහු ජීවත්වන සමාජය ද විශේෂයෙන් පසුගිය දශකය තුළ අන්තර් ජාලයේ පැටලුණු සමාජයකි. ඔහු 'අහස්ගව්ව' චිත්රපටයේ හෝ 'වල්මත් වූවෝ' චිත්රපටයේ එන තරුණයා මෙන් සරල දිවිපෙවෙතක් ඇත්තෙකු නොවේ. එම චරිතය එක් අතෙකින් පාර දිගේ චිත්රපටයේ එන තරුණ චරිතයේ සමීප විකාශනයකි. මෙම තරුණයාට කිනම් විදිහකින් හෝ වාහනයක් (මෝටර් සයිකලයක් හෝ) අවශ්ය ය. ජංගම දුරකථනයක් අවශ්ය ය. ලැප්ටොප් යන්ත්රයක් අත්යවශ්යය.|work=දිවයින|format=[[World Wide Web|Web]]|date=12 June 2018|accessdate=10 July 2019}}</ref>.ඉන් අනතුරුව 2018 අට වන සාක් සම්මාන උළෙලේදී හොඳම අධ්යක්ෂණය සඳහා ජූරි සම්මානය දිනා ගත්තේය. <ref name= boondi>{{cite web|url=http://www.boondi.lk/article.php?ArtID=5102|title= විපරීත යුගයක තරුණ සිනමාව|quote= කෙතරම් පින්කෙතක් වුවද තවමත් මෙහි සිට දියුණුයයි සම්මමත රටවලට මිස ඒ කිසිම රටක සිට මේ කරා සරණාගතයන් රැගත් වල්ලම් නොඑන වර්තමානයක මාලක බිඳ වැටුන ක්රමයක විවෘත ගොදුරක්ව උපතේ සිටම සිහින පසුපස ලුහුබඳින ඉරණම කර පටවා ගත් තරුණ ජීවිත කිහිපයක් හරහා සමාජය කියවීමට රූපරාමු අමුණයි. ආගම, නක්ෂත්රය, ඇතුළු සියළු අගතීන්හී ගිලුණ ජීවිත, මිත්රත්වය පවා නොතකන ස්වාර්ථකාමී තාරුණ්යයක චලිතය, හුදු ගණුදෙනුවක් බවට පත් ආදරය යයි කියනා විකාර සහගත සබඳතාවන්, වාමාංශික කඳවුරෙහි වත්මන් රූපාන්තරණය, නූතන තාක්ෂණ මෙවලම් තුළ හරසුන්ව යන මානව බැඳීම් මේ විවිධ තේමාවන් මාලක ඉතා කෙටි දෙබස් ඛණ්ඩයන් හා රූප රාමු මගින් දක්ෂ ලෙස සිනමා පටයකට සංස්කරණය කරයි…මාලක තම සිනමා පටය තුළින් පරිභෝජනවාදී සමාජයක විකාරයක් බවට පත්වන මිනිස් සබඳතා එකිනෙක මුණගස්වන්නේ වැරදිකරුවන් නිවැරදිකරුවන් සෙවීමට ඉතා උනන්දුසහගත සමාජයක් අන්දමන්ද කරවන අයුරිනි. ඔහුගේ සිනමාපටය තුළ චූදිතයන් සහ අහිංසකයන් වෙනුවට අපට හමුවන්නේ අපේම සමකාලීන ජීවිතයෙහි දෝංකාරයන්ය|work= boondi|format=[[World Wide Web|Web]]|date=12 June 2018|accessdate=27 February 2019}}</ref>.එය 40 මොස්කව් අන්තර් ජාතික සිනමා උළෙලේ නෙට්පැක් තරගකාරී අංශය නියෝජනය කරමින් තිරගත විය. <ref name= ravaya4>{{cite web|url= http://ravaya.lk/?p=172095|title= "බහුචිතවාදියා” ආදරය යනු මෝටර් සයිකලයකින් ඩිලිවර් කළහැකි තෑගි පාර්සලයක්ද |quote= අලූත් පරම්පරාවක පැවැත්ම පිළිබඳ මේ අර්බුදය, එනම් මනුෂ්යයන් එකිනෙකාගෙන් වෙන් කර හුදෙකලා කරනු ලැබීම පිළිබඳ අර්බුදය, සිනමා කෘතියට හසුවෙන්නේ පශ්චාත්-නූතන ගෝලීයකරණය පිළිබඳ ඇතැම් යථාර්ථයද හසුවන ලෙසය. ආර්ථික ගෝලීයකරණය ප්රාග්ධනයට දේශසීමා පනින්නට ලබා දෙන ඉඩ ශ්රමිකයාට ලබා දෙන්නේ නැත. ශ්රමිකයාට දේශසීමා ඉක්මවා යන්නට ලැබුණද ඔහුට හෝ ඇයට ඒ ගමන යාමට ලැබෙන්නේ ශ්රමිකයකු ලෙසම පමණි. ආදරවන්තයකු ලෙස සිය ආදරවන්තියද රැගෙන, සැමියකු ලෙස සිය බිරිඳද රැගෙන, පියකු ලෙස සිය දරුවන්ද රැගෙන දේශසීමාව පනින්නට ලැබෙන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි.. ආදරය යනු මෝටර් සයිකලයකින් ගොස් ඩිලිවර් කළ හැකි තෑගි පාර්සලයක්ද? වේගයෙන් වර්ධනය වන අගනගරය තුළ අපේක්ෂා භංගයට පත්වන මේ තරුණයාත්, න්යෂ්ටික පවුල් තුළට ආදරය සහ රැකවරණය සොයා එළැඹුණු ස්ත්රීන්ගේ අතෘප්තියෙන් බරවුණු හුදෙකලාවත් ගැන මේ චිත්රපටය කියන කතාව වර්තමානය ගැන චිත්රණයක්ද? අනාගතය ගැන අනතුරු ඇඟවීමක්ද? න්යෂ්ටික පවුල තවදුරටත් නොබෙදිය හැකි පරමාණුවක් සේ සැලකුණු යුගයක් තිබිණි. අද එය තවදුරටත් පරමාණුවක් නොවේ. එයද කැඩී තවත් කුඩා කෑලිවලට කැඬේ. එසේ කැඩී විසිවුණු මනුෂ්ය දූවිලිවල කතාව සිනමාත්මකව කීම අපේ සිනමාව බාරගත යුතු අභියෝගයකි. එය රජකතාකාර සිනමාකරුවන්ට බැරිවැඩකි.|work= ravaya|format=[[World Wide Web|Web]]|date=10 June 2018|accessdate=15 February 2019}}</ref>.එමෙන්ම 35වන සරසවි සම්මාන උළෙලේදී තිරගතවීමට ඇති චිත්රපට අතුරින් 2016 වර්ෂය සඳහා ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් ජූරි සම්මානය දිනා ගන්නා ලදී.<ref name=saaravita1>{{cite web|url=http://www.saaravita.lk/new_pic/584933/%E0%B6%B6%E0%B7%84%E0%B7%94%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F-%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%A7|title=බහුචිතවාදියා වෙනුවෙන් ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් ුර සම්මානය දිනූ මාලක දේවප්රිය|work= සාරවිට|format=[[World Wide Web|Web]]|date=12 June 2018|accessdate=10 February 2019}}</ref> එමෙන්ම 2018 ජර්මනියේ කාල්ස්රුහි පැවති බෙස්ටලර් ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් චිත්රපට උළෙලේදී හොඳම ස්වාධීන චිත්රපට සඳහා හිමි සම්මානය දිනා ගන්නා ලදී. බහුචිතවාදියා තවත් අන්තර්ජාතික සිනමා උළෙලවල් කිහිපයකම ප්රදර්ශනය විය.<ref name= theindependent >{{cite web|url= https://theindependent.lk/?p=1368|title= ගොදුරු පසුපස පියාසරකරන බහුචිතවාදියා|accessdate=10 February 2017|quote= මෙහි කැමරාව තුන්වන චරිතයක් බවට පත්වෙමින් නිර්මාණ දේහයට වේගවත් හුස්මක් එකතු කරමින් කුමක්දෝ නිර්මාණශීලී භාෂාවකින් අපව ආමන්ත්රණය කරයි. මෙහි සිනමා ආඛ්යානයත් සමඟ ඒකාත්මික වෙයි. සංස්කරණය ද එසේමය. සියළු කැමරා කෝණ ඉතා හොඳින් ස්පර්ශ කරමින් ඡේදන ගැටිම තුළින් නව අර්ථ කතනයකින් කතා විලාශය ඉදිරියට අරගෙන යයි.මෙහි සංගීතය ඇසෙන නොඇසෙන තැනක සිට සිනමා රූපය ධ්වනිත කරයි. සිනමා කරුවා සංගීතය ඉතා මසුරු කමින් උච්ඡතම අවස්ථාවන්වල හැඟීම් ජනනය වන්නට පමණක් ඉඩ දෙමින් සිනමා භාෂාවේ තොල අගට මී පැණි එකතු කර ඇත.}}</ref><ref name= sarasaviya >{{cite web|url= http://www.sarasaviya.lk/features/2020/07/30/18098/%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%A7-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%9A-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1-%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B6%B1%E0%B7%9C%E0%B7%80%E0%B7%9A?fbclid=IwAR0kUpXihGqUlHhR-zBfsFJZQg3q84t9Du4mllRM4pOLxvKEH_5ubC-6s7k|title= තරුණයන් චිත්රපට කරන්නේ සම්මාන ගන්න නොවේ|quote= 1962 ජාතික නාට්ය උළෙලේ හොඳම නාට්ය විදිහට සුගතපාල ද සිල්වාගේ බෝඩිංකාරයෝ සම්මාන ලැබීමෙන් පස්සේ නාට්යකරුවෙකු ලෙස සුගත්ට විශාල කීර්තියක් ලැබුනා. මේ ජනප්රියතාවය කොතරම්ද කිව්වොත් සමස්ත ලංකා මැජික් සංගමය මැජික් තරගයක් විනිශ්චය කිරීම සඳහා සුගතපාල ද සිල්වාට ආරාධනා කරලා තියෙනවා. සුගතපාල ද සිල්වා එකහෙළාම ආරාධනය ප්රතික්ෂේප කරලා තියෙන්නේ තමාට මැජික් ගැන කිසිම දැනුමක් නැති නිසා එම විනිශ්චය සඳහා නුසුදුසු බව දක්වමින්. එතකොට මැජික් තරගයේ සංවිධායකයෝ කියලා තියෙනවා මැජික් ගැන කිසිම දෙයක් නොදැනීම තමයි මැජික් කරඟක් විනිශ්චය කරන්න තිබිය යුතු හොඳම සුදුසුකම කියලා. මොකද මැජික් දැනගත්තොත් ඒකෙ තියෙන විජ්ජාවල බොරුව පේන නිසා නිවැරදි විනිශ්චය දීගන්න බැරි වෙන බව.නමුත් සුගතපාල ද සිල්වා කියනවා මැජික් විනිශ්චය කරන්න මැජික් ගැන නොදැනීම සුදුසුකම වුණාට කලාව විනිශ්චය කිරීම සඳහා කලාව සම්බන්ධව දැනුම අවශ්ය බව. කලාව ගැන විධිමත් දැනුමකින් තොරව දෙන විනිශ්චයන් අර මැජික් තරගයක් විනිශ්චය කරල දෙන විනිශ්චයන් වගේ කියලා තමයි සුගතපාල ද සිල්වා කියන්නේ..|work= sarasaviya |format=[[World Wide Web|Web]]| |date=18 June 2020}}</ref>
== කෙටි චිත්රපට==
ඔහු කොළඹ විශ්ව විද්යාලයේ ශිෂ්යයෙකු ලෙස සිටියදී ඊශ්රායලයේ ටෙල්-අවිව් හි10 වන ජාත්යන්තර ශිෂ්ය සිනමා උළෙලේ දී “ලයිෆ් සර්කල්” නම් කෙටි චිත්රපටය ප්රදර්ශනය කළේය.එය ශ්රී ලාංකීය සිසුවෙකුගේ චිත්රපටයක් ජාත්යන්තර චිත්රපට උළෙලකට සහභාගී වූ පළමු අවස්ථාවයි. නෙදර්ලන්තය-සිනේ ස්ටුඩ්,ඉන්දියාව-ඕෂියන් සිනේ ෆෑන්, ඇමරිකාව- නිව්යෝර්ක් චිමෙරා ආදි තවත් සිනමා උළෙලවල් කිහිපයක්ම එය නියෝජනය කරලිය. ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද “එක්ස්චේන්ජ්” නම් කෙටි චිත්රපටය ටෝකියෝ සිනමා උළෙලට සමගාමීව පැවැත්වෙන ශෝට්ස් ෂෝ්ට්ස් චිත්රපට උළෙලේ පළමු ශ්රී ලාංකික ප්රවේශයද විය. සිය "ට්රාන්ස්ෆරන්ස් "<ref name=dinam>{{cite web|url=http://archives.dinamina.lk/2012/05/11/_art.asp?fn=f1205112&p=1|title=තනි රටක කලාවක් ගැන මගේ විශ්වාසයක් නෑ|quote= ට්රාන්ස්පරන්ස් මගින් අර්ථ විවරණයක් සිදු කරනවා. විශ්වවිද්යාලයේ ප්රේමය, ලිංගිකත්වය ආදිය. සමාජයේ පවතින කිසියම් ගැටලුවක් තමයි ඕනෑම නිර්මාණයකට පදනම වෙන්නේ. |work=dinamina|format=[[World Wide Web|Web]]|date=18 June 2018}}</ref> කෙටි චිත්රපටය මුම්බායි ජාත්යන්තර ෆිලික්ස්ට් චිත්රපට උළෙලේදී හොඳම “රිදී ටෙන් සම්මානය” දිනා ගත් අතර පාකිස්ථානයේ කරා සිනමා උළෙල නියෝජනය ලැබීය. ඔහු ජර්මනියේ ඇකඩමි ෂ්ලෝස් සොලිටියුඩ්හි දී සාදන ලද "ටුඩේ" කෙටි චිත්රපටය "ඉතාලියේ සිනමාදමාරේ සිනමා උළෙලේ අවසන් වටයට" තරග කිරීමට තෝරා ගන්නා ලදී.<ref name=ada>{{cite web|url=http://www.ada.lk/entertainment/%E0%B6%9A%E0%B7%99%E0%B6%A7%E0%B7%92-%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B4/8-215196|title=කෙටි චිත්රපට කියන්නේ O/L ඉවර වෙලා A/L කරනවා වගේ දෙයක් නෙමේ|quote=ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්, සුගතපාල සෙනරත් යාපා පවා කෙටි චිත්රපට වලින් තමයි සිනමාව පටන් ගත්තේ. ඒ වගේම ධර්මසේන පතිරාජ, වසන්ත ඔබේසේකර, ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායක ඔක්කෝම කෙටි චිත්රපට සිදුකළා. හැබැයි ඒ කාලෙ තියෙන ගැටලුව රීල් වලින් සිදුකළ නිසා බොහොම සීමිත පිරිසකට තමා මෙවැනි නිර්මාණ කරන්න පුළුවන් වුණේ. .|work=ada|format=[[World Wide Web|Web]]|date=18 June 2018}}</ref>
== රේඩියෝ නාට්යය==
පාසල් සමයේ සිට ශ්රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ නාට්ය රංග ශිල්පියෙකු, පිටපත් රචකයෙකු ලෙස සක්රීය වූ ඔහු විවිධ තේමාවන්හී නාට්ය රැසක් රචනා කර ඇත. සිය නාට්ය පිටපත් එකතුවක් ලෙස 2005දී "උගේ හිස ඉවරයි" ,2012දී "නිහොන් සැප ලැබේවා" <ref name=ravayay>{{cite web|url=http://ravaya.lk/?p=172945|title=තෙරුවන් හෝ නිවන මම විවේචනය කළේ නැහැ|quote=නිහොන් කියන්නෙ ජපානයට. නිහොන්ගු කියන්නෙ ජපන් භාෂාවට. නිහොන්ජින් කියන්නේ ජපන් ජාතිකයා. නිහොන් හෝෂු ක්වකායි කියන්නේ එන් එච් කේවලට. නිහොන් හා නිවන් අතර සම්බන්ධයක් නැහැ. නිහොන් සැප ලැබේවා කියන්නේ ජපාන සුඛෝපභෝගී ජීවිතයක් අත්වේවා කියන අදහසයි. මෙම නාට්යජයේ අන්තර්ගත වෙන්නේ ඉස්මතු කරන්නේ ජපානය වැනි සංවර්ධිත රටකට ගොස් ජීවිකාව කරන තාරුණ්යත ගැන.|work=රාවය|format=[[World Wide Web|Web]]|date=18 June 2018}}</ref>
<ref name=anidda>{{cite web|url=https://www.anidda.lk/2018/08/26/%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%98%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%9A-%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%AB%E0%B6%BA-%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%B4%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B7%82/|title=සංස්කෘතික වාරණය රාජපක්ෂවාදයේ අවතාරයක්ද|quote=ශරී ලංකාවේදී සංයුක්ත තැටි මඟින් එළිදැක්වෙන පරංස්ථම ගුවන් විදුලි නාට්ය ය වශයෙන් ඔහුගේ කෘති ඉතිහාස ගතවිය. ගුවන් විදුලි නාට්යඟ පිළිබඳ සමිම්භාව්ය යුගය වාණිජ ගුවන් විදුලියේ පැතිරීමත් සමඟ අවසන් වන විට, මාලක තම රේඩියෝ නාට්යන ජනතාව අතරට ගෙනයාමට එ්වා මුද්රවණය කිරීමටත්, සංයුක්ත තැටි හා අන්තර්ජාලයෙන් බාගත කරගත හැකි මාධ්යවයක් වශයෙන් නිෂ්පාදනය කිරීමටත් යෙදිණ. ඉතා ඉහළ නිර්මාණ කෞශල්යටයකින් ඉදිරිපත් කෙරෙන මෙම නිර්මාණ සමස්තයක් වශයෙන් ගතානුගතික අදහස් පද්ධතීන්, ස්තරියටි පුරුෂ සමාජභාවය, ජාතිවාදය හා පරිභෝජනවාදය තියුණු අන්දමින් විවේචනය කරන කෘති වශයෙන් හඳුනාගත හැක. ගැටලූව වන්නේ ඔහු මෙම නාට්යජ නම් කිරීමේදී කර ඇති නව්යන වචන හරඹයයි. උදාහරණයක් ලෙස ‘නිහොන් සැප ලැබේවා’ යනු නාට්යජයක නමකි. එමඟින් ඔහු ‘නිහොන්’ සහ ‘සැප ලැබේවා’ යන සංඥා දෙක ඈඳා තිබේ. මෙය නව්යරතම සංඥා සංකලනයකි. සමහරක් බෞද්ධ භික්ෂූන්ට හා ජාතිවාදීන්ට පර’ ටශ්නය වී ඇත්තේ ‘නිහොන් සැප ලැබේවා’ යන වැකියයි. ‘නිහොන්’ යනු ජපානය යන අරුත දෙන පදයකි. ශීඝරන් වශයෙන් මෙරට හැරදමා ජපානය ආදි රටවල් කරා ඇදීයන තරුණ පරපුරේ ඛේදවාචකය කියාපෑමට මාලක අතිශය උපහාසාත්මක ලෙස මෙම වැකිය නිර්මාණය කොට තිබේ. එය කුමන ආකාරයකින් හෝ බුද්ධාගමට සම්බන්ධ නොවන තේමාවක් පිළිබඳ කතාවකි. මාලක නිර්මාණය කළ තවත් කෘතියක් නම් ‘තරුවන් සරණයි’ යන ගුවන් විදුලි නාට්ය යයි. මාලක මෙහිදී ‘සරණයි’ යන පදය සමඟ ‘තරුවන්’ යන නවතම පදයක් සංයෝජනය කරයි. මෙහි ‘තරුවන්’ යනු මෙරට රූපවාහිනි මාධ්යබ මඟින් බිහිකළ තරු සංස්කෘතිය හඳුන්වන පදයකි. අතිශය නිර්මාණාත්මක හා පරමෙහහසනාත්මක අයුරින් මාලක 2012දී දුටු තරු සංස්කෘතිය අද යථාර්ථයක් බවට පත්වී තිබේ. ‘ඩිරශය ම් ස්ටාර්’, ‘සුපර් ස්ටාර්’, ‘මෙගා ස්ටාර්’, ‘චිල්ඩිරන්ඞ් ස්ටාර්’ ආදි වශයෙන් නම් කෙරී ඇති රියැලිටි වැඩසටහන්වලින් සිදුකෙරෙන සංස්කෘතික කරිා යාවලිය මාලකගේ තියුණු උපහාසයට හසු කෙරෙන අවස්ථාවකි, ‘තරුවන් සරණයි’ යන නාට්යනය. සමාජ උපහාසයට හා දේශපාලනික අවබෝධය පිණිස සිය නිර්මාණාත්මක හැකියාව භාවිත කරන කලාකරුවෙකු වශයෙන් මාලකගේ කෘතිවලට එල්ලවන වාරණයේ හා ජාතිවාදී දේශපාලනයේ මර්දනයට අප විරුද්ධය.|work=anidda|format=[[World Wide Web|Web]]|date=12 June 2018}}</ref>සහ 2023 දී "බැලන්ස් බාර්එකේ බුෂ්එක බුරුල්"
<ref name=ravayae>{{cite web|url=https://sinhala.lankanewsweb.net/08/31/68614/|title=මාලකගේ රේඩියෝ බුෂ්එක 4 දා සිට භාවිතාවට|quote=කලාව ඇතුළෙ මේ භාවිතයන් හරියටම කරන්න වෙහෛසෙන කලාකරුවෙක් හැටියට තමන්ගේ හඬ ප්රaකාශන ඔස්සේ මෙන්ම රූප ප්රවකාශන ඔස්සේත් උත්සාහ කරන්නෙක් හැටියට මාලක දේවප්රිෛය හඳුන්වන්න පුළුවන්.ඔහු ඉතාම කුඩා අවදියේ ප්රපසන්න ජයකොඩිගේ සෙවනැලි සහ මිනිස්සු තුළින් රංගන ශිල්පියෙක් විදිහට හඳුනා ගත්තු දවසෙ ඉදලා අමුතුයි.ඒ අමුතුකම කලාවට මුතු සරියි.කාලයත් එක්ක ඇඟපතට වඩා දැනුමෙන් සහ නිර්මාණ කුසලතාවයෙන් වැඩුණු මාලකට බ්රුෂ්වල කෙදි කපන්න පාත් වෙච්චි දැවන්ත මුවහත් අසිපත්වලට සමහර වෙලාවට කෙදි නෙමෙයි බ්රුෂ් එකම කැපිලා ගියා.එහෙත් කඳ කෙළින් තියාගෙන ඉන්න තරමෙ හොඳ කොන්දක් එක්ක ඉස්සරහට ගමන් කරපු මාලක ගුවන් විදුලි නාට්ය නිෂ්පාදකයෙක්,රචකයෙක් හැටියට මෙන්ම බහුචිතවාදියා සිනමා පඨය හරහාත් තමන්ගේ අනන්යගතාවය විශිෂ්ඨත්වයට සමීප කරපු නිර්මාණකරුවෙක්.මාලකගේ රේඩියෝ නාට්යන ගැන ධර්මසේන පතිරාජයන් තබා ඇති මේ අදහස ඔහුගේ බ්රමෂ් එකේ සහ බුෂ් එකේ තියුණු සහ දියුණු භාවය ලාංකේය රේඩියෝ නාට්යම කලාවට එකතු කරන වටිනාකම තේරුම් ගැනීමට අතිශයින් වැදගත් වනු ඇත.“මේ නාට්යන එකින් එක ගත් විට සන්දර්භ හැටියට පඨිතමය අර්ථයෙන් නම් කරන්න පුළුවන්. එම සන්දර්භවල තියෙන පරස්පරතා එහිදී මතු වෙනවා. මේ නාට්ය් හරහා මට මතක් වෙන්නේ ඇරිස්ටොෆානිස්ගේ ‘ක්ලවුඩ්ස්’, ‘බර්ඩ්ස්’ වගේ නාට්ය . මාලකගේ රේඩියෝ නාට්යඅ එවැනි සම්ප්ර දායක් අරගන්නවා. ඔහු කිසියම් සන්දර්භයක් අරගෙන නිර්දය ලෙස උපහාසාත්මකව ඉදිරිපත් කරනවා. මෙම සංකල්ප සජීවීකරණයට හෝ රූපයට නැගිය නොහැකියි. මේ නාට්ය් සංකල්ප වඩාත් ගැළපෙන්නෙ රේඩියෝ මාධ්යකයට පමණයි. නාට්යනවල නම් පිහිටුවීම අතිනුත් සමාජයේ පවතින විපරිත භාවය ඔහු මතු කරනවා. විශිෂ්ට සන්දර්භයන් හසුකරගෙන රසවත් ශෛලියකින් ලියලා තියෙන මේ නාට්යා මාලාව අහන විට අපූර්වත්වයක් මට ඇති වුණා.”|work= sinhala.lankanewsweb |format=[[World Wide Web|Web]]|date=18 June 2018}}</ref>
<ref name=ravaya>{{cite web|url=https://www.dinamina.lk/2023/08/25/featured/16972/%E0%B7%84%E0%B6%AC-%E0%B6%BB%E0%B7%96%E0%B6%B4%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%B1%E0%B7%91/|title=හඬ රූපයට පැරදී නෑ |quote=‘බැලන්ස් බාර්එකේ බුෂ්එක බුරුල්’ කියන්නේත් එහෙම අර්ථ ගොඩක්. දෘශ්ය කලාවන් පරයා ගමන් කරන්න පුළුවන් ප්ර‘කාශන බලයක් අදෘශ්යපමාන කලාවක් වන රේඩියෝ නාට්යනකරණයේ ගැබ් වෙලා තියෙනවා. මෙම ‘ශ්රව්යමය රූප’ ‘දෘශ්ය්මය රූප’ පරයා යන තරමට ප්රඅබල බව මම තරයේ විශ්වාස කරනවා. වේදිකා නාට්යායක් හෝ සිනමා කෘතියක් නිෂ්පාදනය සඳහා යෙදවිය යුතු විශාල ප්රා ග්ධනයක් නැතුව මෙම කලාවේ සක්රි්ය වීමේ අවකාශ තියෙනවා. මේ හේතු නිසා මාගේ නිර්මාණ ආවේශය මුදාහරින එක් මාදිලියක් විදිහට රේඩියෝ නාට්යහ කලාව හා ඇබ්බැහි වෙලා මම ඉන්නවා. මේ ඩිජිටල් යුගයේ හිණිපෙත්ත. ඒත් මෙකලත් ඒ සමඟ රේඩියෝ කලාව කරට කර හැප්පෙන තැනක තියෙනවා. ඒ අනුව ඩිජිටල් තාක්ෂණය හමුවේත් මරා දමන්නට බැරි ප්රැබල තැනක ගුවන්විදුලිය වෙනවා. BBCය ගුවන්විදුලිය ගැන අන්තර්ජාතික මට්ටමෙන් පර්යේෂණ කරනවා. මෑතකදීම ගුවන්විදුලියට ශ්රා්වකයා මෙතරම් සමීප වන්නට හේතු ගණනාවක් හෙළි වුණා. දිගු සංචාරවලදී මගීන්ට රේඩියෝව ඉතා සමීප බවත්, වෛද්යෂවරු ආදීන් හමුවීමේ චැනල් වාරය එළැඹෙන තුරු කාලයේදී, ගුවන් ගමන් අතරතුරදී, ගෙදරදොර වැඩ අතරතුරදීත්, සජීවීව මෙන්ම, බාගත කරගෙනත් ගුවන්විදුලි වැඩසටහන්වලට සවන් දෙන බවත් හෙළි වී තියෙනවා. ලෝකයේ රේඩියෝ නාට්යද නැවත මුද්ර්ණය කිරීමේ ප්රවවණතාවක් වෙනවා.|work=රාවය|format=[[World Wide Web|Web]]|date=18 August 2023}}</ref>රේඩියෝ නාට්ය ග්රන්ථ මුද්රණය කර ඇත. රේඩියෝ නාට්ය විකල්ප ශ්රවන මාදිලියක් ලෙස සමාජගත කිරීම අරමුණු කරගනිමින් ඔහු විසින් 2016 දී "කණට පාරක්"" <ref name=Aniddas>{{cite web|url=https://www.anidda.lk/ඇණයක්-වෙලා-වදයක්-වෙලා-රේ/|title=ඇණයක් වෙලා වදයක් වෙලා රේඩියෝ නාට්යs ඇස්සුවා|quote=මම නාට්ය පිටපතක් අරගෙන ගිහින් සුගතපාල ද සිල්වාට පෙන්නුවා. ඔහු මට වැදගත් කතාවක් කිව්වා. ඉලන්දාරියා, කෙටිකතා හෝ උපමා කතා දෙබස් ආකාරයෙන් ලියලා වැඩක් නෑ. රේඩියෝ නාට්යා කියන්නේ මොකක් හරි කතාවක් දෙබස් ආකාරයෙන් ලියන එක නෙවෙයි. මේ මාධ්යියෙ පරිකල්පන ධාරිතාවක් තියෙනවා. මේක අඳුනගන්න වැඩකරන්න කිව්වා|work= අනිද්දා|format=[[World Wide Web|Web]]|date=26 August 2023}}</ref> ''(කනට නව මාර්ගයක් නැතහොත් අවකාශයක්, '''{{lang-en|earfull of visuals}}'''- )''<ref name=Divainas>{{cite web|url= http://www.divaina.com/2016/05/12/sarasavi%201.html|title=ගුවන් විදුලි නාට්ය. සමාජ විවේචන ගෙන යාහැකි මාධ්යnයක්|quote=එක් රූපයක් වචන දහසක් වටී යන සංකල්පයක් තිබෙනවා. එහෙත් එක් වචනයක් රූප දහසක් දක්වා බලාත්මක කිරීමට රේඩියෝ නාට්යසයට හැකියි. ශ්රාවකයන්ට සිතන්නට, තර්ක කරන්නට, බුද්ධිය මෙහෙයවීමට හෙවත් ශ්රාදවකයන්ගේ පරිකල්පන සහභාගිත්වය ඇති කිරීමට රේඩියෝව කදිම මාධ්යටයක් ලෙස බර්ටෝල් බ්රේෂ්ට් සිය 'රේඩියෝ ඈස් ඇන් ඇපරේටස් ඔෆ් කොමියුනිකේෂන්' රචනයේ දක්වනවා. අපේ සංස්කෘතියේදී මිනිස්සු පෙළඹිලා හිටියා අපි බහුශ්රැ ත වෙන්න ඕන කියලා. ඒ තත්ත්වය ඇති වුණේ ශ්රනවණය කිරීම තුළින්. පන්සලින් බණ කථා ජාතකකථා අහල පල්ලිවලින් බයිබල් කථා අහල, කමතෙන් නොයෙක් සාහිත්ය කථා අහලා මිනිස්සු බහුශ්රැාත වුණා. මෙන්න ඇසීමේ ශ්රනවණය කිරීමේ වුවමනාව ගුවන් විදුලිය ආවට පස්සෙ තවත් පුළුල් වුණා. මිනිස්සු ගුවන් විදුලිය වටේ රොක් වුණා. මේ තත්ත්වයේ අදටත් කිසිදු වෙනසක් වෙලා නැහැ. නමුත් සමහරු හිතනවා දෘශ්යහ කලා ආවට පස්සෙ මේක නැති වුණා කියලා. මේක අමූලික බොරුවක්|work=දිවයින|format=[[World Wide Web|Web]]|date=28 June 2018}}</ref> නමින් ප්රවීණ රංග ශිල්පින් අසූවක් යොදාගනිමින් රේඩියෝ නාට්ය 20ක් නිෂ්පාදනය කළේය<ref name=Ravaya1>{{cite web|url=http://ravaya.lk/?p=13056|title=අද රේඩියෝවල විකාශනය කරන නාට්ය රේඩියෝ නාට්ය> නෙවෙයි|quote= අද රේඩියෝ නාට්ය=ය කියන්නේ හුදු සංඛ්යාටත තරංග පද්ධතියක් මත විකාශන කටයුතු කරන ඒ ඔස්සේ අසන දෙයකට නෙවෙයි. ඒ නිසා අද මිනිස්සු රේඩියෝ නාට්ය රස විඳින්නේ හයිවේවල දීර්ඝ සංචාර කරනකොට. ඊළඟට ඩොක්ටර් චැනල් කරන්න වේටින් ලිස්ට් එකේ ඉන්න අතරතුර, ගුවන් ගමන්වල නිරත වෙනකොට. අනෙක් පැත්තෙන් බීබීසී ආයතනය ගනිමු. ඔවුන්ගේ රේඩියෝ නාට්ය,ය මහා කර්මාන්තයක්. නළු නිළියෝ විතරක් දාහතර දහසක් ඉන්නවා. රචකයෝ දහසක් ඉන්නවා. බීබීසී සේවයේ නාට්යර අංශයේ වාර්ෂික පිරිවැය ස්ටර්ලින් පවුම් මිලියන දහනවයක් වෙනවා. |work= රාවය |format=[[World Wide Web|Web]]|date=20 June 2016}}</ref>හොඳම රේඩියෝ නාට්ය පිටපත් සඳහා අන්තර් විශ්ව විද්යාල සම්මාන, යෞවන සම්මාන රැසක්දිනා ඇති ඔහු 2017 පළමු රාජ්ය ගුවන්විදුලි සම්මාන උළෙලේදී හොඳම රේඩියෝ නාට්ය රචකයාට හිමි සම්මානයත් නැවත 2019 දෙවන රාජ්ය ගුවන්විදුලි සම්මාන උළෙලේදී හොඳම රේඩියෝ නාට්ය රචකයාට හිමි සම්මානයත් දිනා ගත්තේය. <ref name="dinamina">{{cite web|url=http://www.dinamina.lk/2019/02/19/%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%9A/69125/%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B6%86%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%92|title=සම්මානය ආස්වාදනීයයි|quote= භාෂාව යනු සංකේත පද්ධතියක්. භාෂාවක සංකේත කිසිදු ආගමික සංස්ථාවකට හෝ පොලීසියට හෝ දේශපාලන කණ්ඩායමකට හෝ වෙනත් කිසිදු පාර්ෂවයකට අයිති දෙයක් නෙමෙයි. ලෝක ඉතිහාසයේ සිට මේ දක්වා කවීයො, කෙටි කතාකරුවෝ, නවකතාකරුවෝ, නාට්ය කරුවෝ ආදි මෙකී නොකී නිර්මාණකරුවො මේ භාෂාව විවිධාකාරයෙන් පාවිච්චි කරලා ව්යංදගාර්ථ උපමා ධ්වනිතාර්ථ උපහාස මතුකරනවා.භාෂාවක් සඳහා කිසිවකුට පේටන්ට් එකක් නෑ. භාෂාවක අර්ථයන් එය යොදාගන්නා සන්දර්භයට සාපේක්ෂව වෙනස් වෙනවා|work=දිනමිණ|format=[[World Wide Web|Web]]|date=20 June 2019}}</ref>
== වේදිකා නාට්ය ==
1989 කාලයේදි ළමා රංග ශිල්පියෙකු ලෙස වේදිකා නාට්ය ක්ෂේත්රයට සම්බන්ධ වූ ඔහු යෞවන සම්මාන හා රාජ්ය සම්මාන දිනූ 1991 "මහාමාරිය", 1992 "සෙවණැලි සහ මිනිස්සු" ,1993 "කස්පා" ,1994 "ඝාතක ස්වර " ආදී දිගු වේදිකා නාට්ය මෙන්ම කෙටි නාට්ය
රැසක රංගනයෙන් දායකවී ඇත. ශිෂ්යයකු ලෙස කෙටි නාට්ය ගණනාවක් රචනා කොට නිෂ්පාදනය කර ඇත.
1991 "ක්ෂමාව",1992 "ගිණිකන්ද",1993 "බන්ධන",1995 "දණ්ඩන" ආදී නාට්ය සඳහා පාසල්, අන්තර් පාඨශාලීය, සමස්ත ලංකා, හොඳම රචනය නිෂ්පාදනය රංගනය සඳහා සම්මාන ලබා ඇත. 2001 වසරේදී කොළඹ විශ්ව විද්යාලයේ ඉදිරිපත් කිරීමක් ලෙස හැරල්ඩ් පින්ටර්ගේ "වන් ෆෝද රෝඩ්" දිගු නාට්යය නිෂ්පාදනය කළ අතර එය යෞවන හා රාජ්ය නාට්ය උළෙල සඳහා තේරී පත්වී සම්මානයට පාත්ර විය. එමෙන්ම ධර්මසේන පතිරාජ රචනා කළ "කොරා සහ අන්දයා" නාට්යය 2017 නැවත නිෂ්පාදනය කරලීය.
==බාහිර සබැදි==
*[https://nowshowing.lk/galleries/1784-the-bitter-story-behind-the-sri-lankan-cinema/ ලංකාවේ චිත්රපට ප්රදර්ශනය පසුපස ඇති කටුක කතාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731164102/https://nowshowing.lk/galleries/1784-the-bitter-story-behind-the-sri-lankan-cinema/ |date=2019-07-31 }}
*[http://archives.sarasaviya.lk/2018/09/20/?fn=sa18092013 සම්මාන ලැබුණා ඒත් ඉතින්...]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[https://roar.media/sinhala/main/identities/life-and-works-of-dharmasena-pathiraja/ ආචාර්ය ධර්මසේන පතිරාජයන්ගේ දිවියෙන් බිඳක්]
*[https://www.sbs.com.au/language/sinhala/audio/nodutu-cinemawa-analysis-of-sri-lankan-movie-directed-by-malaka-dewapriya-the-udecided-bahuchithawadiya "නොදුටු සිනමාව" - "බහුචිතවාදියා" චිත්රපටය පිලිබදව විමසා බැලීමක්]
*[https://www.youtube.com/watch?v=rmZ68PGkC4k බහුචිතවාදියා සිංහල චිත්රපටිය]
*[https://www.youtube.com/watch?v=M8fHN4Bu5jQ හීන් සැරේ]
*[https://www.youtube.com/watch?v=W6beC3NIexM නුගසෙවන]
*[https://soundcloud.com/kanata-parak/durvadi-hurda-vidaranaya-slbc-1 දුර්වාදි හෘද විදාරනය]
*[https://soundcloud.com/kanata-parak/perawadana-slbc පෙරවදන]
*[https://soundcloud.com/kanata-parak/rajarata-sevaya-serisara සැරිසර]
== සටහන් ==
| [https://en.wikipedia.org/wiki/Malaka_Dewapriya Malaka Dewapriya]
|}
{{reflist|2}}
{|
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[Category:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
swcsktgxdgsa4lpv1ztpxsn5uk5rnue
බන්දු මුණසිංහ
0
86223
795463
760355
2026-07-05T08:45:11Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795463
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = බන්දු මුණසිංහ<br>Bandu Munasinghe
| image = Bandu Munasinghe.jpg
| image_size =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = 1936 මාර්තු 16
| birth_place = [[බොරැල්ල]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| death_date = {{Death date and age|df=y|2005|02|05|1936|03|16}}
| death_place = [[ඇඹිලිපිටිය]], ශ්රී ලංකාව
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| residence = ශ්රී ලාංකික
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} ශ්රී ලාංකික
| other_names =
| known_for = සිංහල සිනමාවේ ප්රථම සටන් අධ්යක්ෂවරයා, චිත්රපට සටන් නළු
| education = හේවාවිතාරණ විද්යාලය, රාජගිරිය <br> [[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ]]
| employer =
| occupation = සටන් අධ්යක්ෂ, චිත්රපට නළු
| title =
| networth =
| height =
| weight =
| term =
| predecessor =
| successor =
| party =
| boards =
| religion = බෞද්ධ
| spouse = ජයන්ති මුණසිංහ (මී. 1967)
| partner =
| children =
| parents =
| relatives =
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
'''මුණසිංහ ආරච්චිලාගේ දොන් බන්දු''' ([[ඉංග්රීසි භාෂාව|ඉංග්රීසි]]: '''Bandu Munasinghe''') හෙවත් '''බන්දු මුණසිංහ''', ශ්රී ලංකා සිනමා නළුවෙකි.<ref>{{cite web |url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-bandu-munasinghe-1529.html |title=Bandu Munasinghe filmography |publisher=Digital Identity of Sinhala Cinema |access-date=3 July 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm4732496/ |title=Bandu Munasinghe films |publisher=IMDb |access-date=3 July 2020}}</ref> විශේෂයෙන්ම සිනමාවේ දුෂ්ට චරිතවල රඟපෑ මුණසිංහ ශ්රී ලාංකේය රිදී තිරයේ ප්රථම සටන් අධ්යක්ෂවරයාද වේ.<ref name= bandu>{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/features-films-local/2020/07/02/17898/සිංහල-සිනමාවේ%C2%A0ප්%E2%80%8Dරථම-සටන්-අධ්%E2%80%8Dයක්ෂ|title=First Stunt Director of Sinhala Cinema |publisher=Sarasaviya |access-date=3 July 2020}}</ref>
==පෞද්ගලික ජීවිතය==
ඔහු 1936 මාර්තු 16 වැනිදා බොරැල්ලේ උපත ලැබීය. ඔහු මුලින්ම අධ්යාපනය ලැබුවේ රාජගිරිය හේවාවිතාරණ විද්යාලයෙන් සහ ද්විතීයික අධ්යාපනය [[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්යාලය]]ෙනි. ඔහු බොක්සිං ක්රීඩකයෙකු ලෙස දස්කම් දැක්වීය. මේ නිසා පාසලෙන් පසු ටික කලක් හමුදාවට බැඳුණු ඔහු බොක්සිං දස්කම් පෙන්වීය.<ref name= bandu />
ඔහු ජයන්ති මුණසිංහ සමඟ විවාහ වූ අතර එහිදී 1967 මාර්තු 16 වන දින විවාහ උත්සවය පවත්වන ලදී.<ref name= bandu />
වසර තිස්පහක් සිනමා තරුවක් වූ මුණසිංහ 1993 දී හදිසියේ රෝගාතුර විය. ඔහු රත්නපුරේ [[ඇඹිලිපිටිය]] ප්රදේශයට ගිය අතර එහිදී එක් කකුලක් කපා ඉවත් කරන ලදි. ඔහු 2005 පෙබරවාරි 5 වන දින වයස අවුරුදු 69 දී මිය ගියේය.<ref name= muna>{{cite web |url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20190204/282510069805398|title=Unforgettable |publisher=Daily Mirror |access-date=3 July 2020}}</ref>
==වෘත්තීය ජීවිතය==
1958 දී සටන් නළුවන් වූ එම්. ගිල්මන් සහ එම්.පී. ගැමුණු යන දෙදෙනා මුණසිංහට කිරිබත්ගොඩ [[සිරිසේන විමලවීර]]ගේ නවජීවන චිත්රාගාරයේ උදේ 10 ට පමණ සිටින ලෙස දැනුම් දුන්හ. නවජීවන චිත්රාගාරයේදී ඔහු සිය මංගල සිනමා රංගනය කළේ ''මා ආලේ කල තරුණිය'' චිත්රපටියෙනි.<ref name= muna /> මුණසිංහ සටන් නළුවකු ලෙස රඟපෑ දෙවන චිත්රපටය වූයේ 1961 වසරේ ගිල්මන්ගේ අධ්යක්ෂණයෙන් ජනප්රිය වූ ''වැඩබිම'' චිත්රපටියයි. ඉන්පසුව, ''දස්කොන්'', ''වෙන ස්වර්ගයක් කුමටද?'', ''දීපාශිකා'', ''ගැටවරයෝ'' යන චිත්රපටවල රඟපෑවා. 1965 දී ඔහු සිය වෘත්තීය ජීවිතයේ ප්රථම වරට දුෂ්ට චරිතයක් සඳහා තෝරාගනු ලැබුවේ ''සාරවිට'' චිත්රපටියෙනි. පසුව ''ධීවරයෝ'', ''සත පනහ'', ''ස්වීප් ටිකට්'', ''දරු දුක'' වැනි චිත්රපටවලද සටන් නළුවකු ලෙස රඟපෑමට අවකාශ ලැබුනි.<ref name= bandu />
ඔහු ප්රධාන දුෂ්ට චරිත සඳහා චිත්රපට කිහිපයකම සටන් ජවනිකාවල දිගටම කටයුතු කළේය, විශේෂයෙන් ''සූරයන්ගෙත් සූරයා'', ''එදත් සූරයා අදත් සූරයා'', ''හතර දෙනම සූරයෝ'', ''සිංගප්පූරු චාලි'', ''සුලි සුළඟ'' සහ ''හිත හොඳ මිනිහෙක්'' වැනි චිත්රපටවල ඔහුගේ සටන් කැපී පෙනුනි. සිනමාවේ ඔහුගේ ප්රධාන පෙරළිය සිදු වූයේ 1964 දී එම්. එස්. ආනන්දන් අධ්යක්ෂණය කරන ලද "සිතක මහිම" චිත්රපටයේ සටන් අධ්යක්ෂකවරයා ලෙසය. කෙසේ වෙතත් ඔහුගේ පළමු චරිතාංග රංගනය පැමිණියේ සේන දයානන්ද අධ්යක්ෂණය කළ තරංගා චිත්රපටය හරහාය. 1975 [[සතිශ්චන්ද්ර එදිරිසිංහ]] විසින් රචිත ''රජගෙදර පරවියෝ'' චිත්රපටයේ මුණසිංහ සහෘද සටන් නළු ඇලෙක්න්ඩර් ප්රනාන්දු සමඟ එක්ව යථාර්ථවාදී සටන් ජවනිකා නිර්මාණය කළේය.<ref name= bandu /><ref>{{cite web |url=http://www.lankadeepa.lk/rasawitha/සිංහල-සිනමාවේ-මාරක-පිමි/57-510776 |title=Fatal jumps in Sinhala cinema |publisher=Lankadeepa |access-date=3 July 2020}}</ref>
ඊට අමතරව ඔහු දක්ෂ කඩු සටන් විශේෂඥයෙකි. ඔහු කඩු සටන් ගැන ඉගෙන ගත්තේ ගාමිණී ෆොන්සේක සහ එච්.ඩී.කුලතුංගගෙනි. මුණසිංහ රඟ පෑ චරිත අතර ප්රධාන නිළියට වධ හිංසා පමුණුවන දර්ශන ඇතුළත් වූයේ ''ආවා සොයා ආදරේ'' චිත්රපටයේය. 1970 ගණන්වල ඔහු පිළිවෙළින් ''සුගන්ධි'' (1979) සහ ''තරංගා'' (1975) චිත්රපටවල අග්රා සජීවනී සහ [[මානෙල් වානගුරු]] සමඟ චරිතාංග නිරූපණය කළේය.<ref name= bandu />
==ආශ්රිත==
{{Reflist}}
==බාහිර සබැඳි==
* [http://archives.sarasaviya.lk/2014/06/12/?fn=sa14061249 රොබින් ප්රනාන්දු ඇලුම් කළ අපේ සිනමාවේ සටන් නළුවන් හත් දෙනෙක්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220101075732/https://archives.sarasaviya.lk/2014/06/12/?fn=sa14061249 |date=2022-01-01 }}
{{DEFAULTSORT:මුණසිංහ, බන්දු }}
[[ප්රවර්ගය:1936 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:2005 මරණ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්]]
[[ප්රවර්ගය:චිත්රපටි නළුවන්]]
[[ප්රවර්ගය:කලාකරුවෝ]]
[[ප්රවර්ගය:චරිත කතා]]
mjb9dzrbs6oiyy8bgke1515belzli8f
රිටිගල
0
87693
795421
465908
2026-07-04T15:07:33Z
EmausBot
5927
Fixing double redirect from [[රිටිගල ස්වාභාවික දැඩි රක්ෂිතය]] to [[රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය]]
795421
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය]]
9wgjuc6oy8ctzjbsclr90g02d29uig9
ධම්ම ජාගොඩ
0
91328
795453
736918
2026-07-05T07:12:27Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795453
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = ධම්ම ජාගොඩ
| image = Dhamma Jagoda.jpg
| image_size =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = 1941 ජනවාරි මස 28 වන දා
| birth_place = [[හික්කඩුව]] [[ලංකාව]]
| death_date = 1988 පෙබරවාරි 4
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| residence =
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} ශ්රී ලාංකික
| other_names =
| known_for =
| education = මහින්ද විද්යාලය ගාල්ල <br>[[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ]]
| employer =
| occupation =
| title =
| networth =
| height =
| weight =
| term =
| predecessor =
| successor =
| party =
| boards =
| religion = බෞද්ධ
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| relatives =
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
'''ධම්ම ජාගොඩ''' ([[ඉංග්රීසි භාෂාව|ඉංග්රීසි]]: '''Dhamma Jagoda''') යනු සිංහල වේදිකාවේ නළුවකු, නාට්ය නිෂ්පාදකවරයකු හා රංග ශිල්ප ශාලිකා ප්රධානියකු, ජන නාට්ය පර්යේෂකයකු, නාඩගම් ගී ගායකයකු වෙයි.
== ජීවන සටහන් ==
හික්කඩුවේ උපත ලද ඔහු මහින්ද විද්යාලය ගාල්ල සහ [[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්යාලයයේ]] ආදි සිසුවෙකි .
==ආශ්රිත==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Dhamma_Jagoda ධම්ම ජාගොඩගේ ඉංග්රීසි විකිපීඩියා පිටුව]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Nalanda_College_Colombo_alumni#Actors කොළඹ නාලන්දා විද්යාලයයේ ආදි සිසු කලා කරුවන්]
* [https://www.alochana.lk/featured-articles/reading-dhamma-jagoda/ ධම්ම ජාගොඩ යළි කියවීම]
* [http://archives.sarasaviya.lk/drama/?fn=sa16110330 වේදිකාවේ පෙළහර පෑ ධම්ම ජාගොඩ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709184444/http://archives.sarasaviya.lk/drama/?fn=sa16110330 |date=2021-07-09 }}
* [http://archives.dinamina.lk/2011/02/11/_art.asp?fn=f1102114 ධම්ම ජාගොඩ දේශපාලන ටෙලි නාට්යකරුවා]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{DEFAULTSORT:ජාගොඩ, ධම්ම }}
[[ප්රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]]
6h682m2epdo8djo4mps83wrwowkim05
තිලක් අබේසිංහ
0
91330
795450
592207
2026-07-05T06:20:55Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795450
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = තිලක් අබේසිංහ
| image =
| image_size =
| caption =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place = [[පානදුර]] [[ලංකාව]]
| death_date =
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| residence = කැනඩාව
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} ශ්රී ලාංකික
| other_names =
| known_for =
| education = [[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ]]
| employer =
| occupation =
| title =
| networth =
| height =
| weight =
| term =
| predecessor =
| successor =
| party =
| boards =
| religion = බෞද්ධ
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| relatives =
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
'''තිලක් අබේසිංහ''' ([[ඉංග්රීසි භාෂාව|ඉංග්රීසි]]: '''Thilak Abeysinghe''') යනු සිංහල වේදිකාවේ, සම්මානලාභී මූර්ති ශිල්පියෙකි. චිත්රපට අධ්යක්ෂක, ප්රවීණ චිත්රපට වර්ණ සංකලන ශිල්පිද විය.
== ජීවන සටහන් ==
පානදුර උපත ලද තිලක් අබේසිංහ [[නාලන්දා විද්යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්යාලයයේ]] ආදි සිසුවෙකි. තිලක් මිලාන් සරසවියේ උපාධිධරයකුද වෙයි.
==ආශ්රිත==
* [https://www.divaina.com/2014/03/28/cineart09.html සුද්දන් වගා කළ කලා කෙත] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804084954/http://www.divaina.com/2014/03/28/cineart09.html |date=2014-08-04 }}
* [http://archives.sarasaviya.lk/2018/03/29/?fn=sa18032912 සිංහල චිත්රපට නාමාවලිය ආදරෙයි මං] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108233916/http://archives.sarasaviya.lk/2018/03/29/?fn=sa18032912 |date=2021-01-08 }}
* [http://archives.sarasaviya.lk/2016/04/28/?fn=sa16042833 එදා මෙදා තිරගත වූ සිංහල චිත්රපට පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක තොරතුරු ඇතුළත් ලිපිපෙළ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Nalanda_College_Colombo_alumni#Actors කොළඹ නාලන්දා විද්යාලයයේ ආදි සිසු කලා කරුවන්]
{{DEFAULTSORT:අබේසිංහ, තිලක් }}
[[ප්රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]]
6nq1jk9eemkvrphbfyhapp6bioju3kz
පොදු වැරදි වැටහීම් ලැයිස්තුව
0
91952
795460
790747
2026-07-05T08:36:11Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795460
wikitext
text/x-wiki
{{ගතික ලැයිස්තුව}}
සමාජය තුල ඇති '''පොදු වැරදි වැටහීම් ලැයිස්තුව'''ක් මෙහි දැක්වේ. ලැයිස්තුවේ සෑම අයිතමයක්ම එම වැරදි වැටහීමට නිවැරදි කිරීමක් ලෙස දක්වා ඇත. එනම් එක් එක් අයිතමය මගින් ඒ ඒ දුර්මතය වැරදි ඇයිදැයි පැහැදිළි කර ඇත.
== කලාව සහ සංස්කෘතිය ==
== ඉතිහාසය ==
== විද්යාව, තාක්ෂණය සහ ගණිතය ==
[[ගොනුව:Great Wall of China, Satellite image.jpeg|thumb|[[චීන මහා ප්රාකාරය|චීන මහා ප්රාකාරයේ]] කොටසක [[චන්ද්රිකා ඡායාරෑප|චන්ද්රිකා ඡායාරූපයක්]]. වම් පස යට කෙළවරේ සිට දකුණු පස ඉහළට විහිදී ඇත්තේ චීන මහා ප්රාකාරය යි. (වම් පස ඉහළ සිට දකුණු පස පහළ දෙසට විහිදී ඇති ගඟ සමග වරදවා වටහා ගැනීමෙන් වළකින්න.) මෙම ඡායාරූපිත ප්රදේශය වර්ග කි.මී. 12 කි.]]
=== තාරකා විද්යාව සහ අභ්යාවකාශය ===
* [[චීන මහා ප්රාකාරය]] අභ්යාවකාශයට හෝ සඳ මතුපිටට පෙනෙන එකම කෘතිම වස්තුව නොවේ. [[ඇපලෝ වැඩසටහන|ඇපලෝ]] අභ්යාවකාශගාමීන් කිසිවෙක් සඳ මතදී චීන මහා ප්රාකාරය දුටු බවට පවසා නැත. [[පහළ පෘථිවි කක්ෂය|පහළ පෘථිවි කක්ෂයෙහි]] සිටින අභ්යාවකාශගාමීන්ට වුවද එය දැකගත හැක්කේ දුරේක්ෂයකින් පමණි. කෙසේ නමුත් රාත්රියේදී නගරවල ආලෝකය නම් පහළ පෘථිවි කක්ෂයට පැහැදිළිව දිස්වෙයි.<ref>https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2003/24mar_noseprints/</ref>
* [[කළු කුහරය|කලු කුහර]] වලටද ඇත්තේ අනෙක් අභ්යාවකාශ වස්තූන් වලට සමාන වූ ගුරුත්ව බලපෑම් ය. ඕනෑම ග්රහ වස්තුවක් මෙන් ඒවා ද ආසන්නයේ ඇති අනෙක් වස්තූන් ඒ වෙත ඇදගනියි (ඉතාම ආසන්නයේදී හැර). උදාහරණයක් ලෙස, [[හිරු|සූර්යයා]] වෙනුවට සූර්යයා තරම් ස්කන්ධයකින් යුත් කලු කුහරයක් එහි ප්රතිස්ථාපනය කළොත් ග්රහලෝක වල කක්ෂයන්ට එයින් කිසිම වෙනසක් සිදු නොවනු ඇත.<ref>http://oyc.yale.edu/astronomy/astr-160/lecture-9#transcript</ref>
* [[ඍතු]] ඇතිවන්නේ හිරු සහ පෘථිවිය අතර දුර වෙනස් වීමෙන් නොවේ. ඍතු විපර්යාසයට හේතුව පොළොවේ අංශක 23.4 ක අක්ෂීය ඇලවීම යි. එක් එක් අර්ධගෝලය එහි ගිම්හාන සමයේදී හිරු දෙසට නැඹුරුව ඇල වී පිහිටයි. මේ නිසා එයට වැඩි දවල් කාලයක් සහ කෙටි රාත්රී කාලයක් හිමි වෙයි. ශිශිර සමයේදී එම අර්ධගෝලය හිරුට විරුද්ධ පසට නැඹුරු වෙයි. එයින් කෙටි දවල් කාලයක් සහ දිගු රාත්රී කාලයක් ලැබෙයි.<ref>https://web.archive.org/web/20071216004548/http://www.adlerplanetarium.org/education/resources/sunearth/section06i.shtml</ref>
* [[උල්කාපාත|උල්කාවක්]] හෝ අභ්යාවකාශ යානයක් අභ්යාවකාශයේ සිට වායුගෝලය තුලට ඇතුල් වෙද්දී තාපය නිපදවෙන්නේ [[ඝර්ෂණය]] නිසාම නොවේ. එයට ප්රධානම හේතුව එම වස්තුව ඉදිරිපස ඇති වාතය ඇඩියබටික් සම්පීඩනයට ලක් වීමයි.<ref>https://web.archive.org/web/20090709055746/http://www.nasa.gov/centers/ames/research/2007/faq-shuttleglass_prt.htm</ref>
* සූර්යයාගේ වර්ණය ඇත්තෙන්ම [[කහ පාට|කහ]] නොවේ [[සුදු පාට|සුදු]] යි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html |access-date=2021-09-24 |archive-date=2017-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171030154449/http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html }}</ref> කහ, [[තැඹිලි පාට|තැඹිලි]] සහ [[රතු]] වැනි වර්ණයන්ගෙන් හිරු දිස්වීමට හේතුව [[වායුගෝලය]] මගින් ආලෝකය විසිරවීම යි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html |access-date=2021-09-24 |archive-date=2017-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171030154449/http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html }}</ref>
=== ජීව විද්යාව ===
[[ගොනුව:10 - Cristina Sánchez.jpg|thumb|රතු වර්ණය ගවයින් කෝප ගන්වන්නේ නැත]]
==== පෘෂ්ඨවංශීන් ====
* වයස්ගත [[අලි|අලින්]] මරණාසන්න වූ විට තම රැළ අතහැර 'අලි සොහොන' නම් ස්ථානයකට යන්නේ නැත.<ref>https://www.newscientist.com/article/mg14519625.100-not-many-people-know-that.html</ref>
* [[ගොනා|ගොනුන්]] රතු වර්ණය දුටු විට කෝප වන්නේ නැත. ගවයන් ද්වි-වර්ණ පෙනුම ඇති සත්ත්වයන් වන අතර ඔවුන්ට රතු වර්ණය අනෙක් වර්ණයන්ට වඩා කැපී පෙනෙන්නේ නැත. රතු පැහැති සළුවක් වනන විට ගවයන් එයට පහර දෙන්නේ ඒ සළුව වැනීමේ ක්රියාව ඔවුන්ට තර්ජනයක් හෝ අනතුරක් ලෙස දැනෙන නිසා ය.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.itla.net/index.cfm?sec=Longhorn_Information&con=handling |access-date=2021-09-25 |archive-date=2010-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100511090201/http://www.itla.net/index.cfm?sec=Longhorn_Information&con=handling }}</ref>
* [[බල්ලා|සුනඛයන්]] [[කෙළ|ඛේඨය]] මගින් [[දහඩිය]] පිට කරන්නේ නැත.<ref>http://www.pets.ca/dogs/tips/dog-noses-facts-and-myths-pet-tip-115/</ref> ඇත්තෙන්ම සුනඛයන්ට ද [[ස්වේද ග්රන්ථි]] පිහිටා ඇත. ඔවුන් ප්රධාන වශයෙන් දහඩිය පිට කරන්නේ යටි පතුල් තුළිනි. කේසේ වෙතත්, හති දැමීම මගින් සුනඛයන්ට ශරීර උෂ්නත්වය පාලනය කර ගැනීමට උදවු වේ.<ref>http://www.petplace.com/dogs/how-do-dogs-sweat/page1.aspx</ref>
* සුනඛයන් මිනිසුන් තරම් හත් ගුණයක් වේගයෙන් වයසට යන්නේ නැත. වයස් ගතවීමේ වේගය සුනඛ වර්ගයා අනුව වෙනස් වේ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7484147</ref>
*[[වවුලා|වවුලන්]] අන්ධ සත්වයන් නොවේ. 70% ක් පමණ වවුල් විශේෂයන් දෝංකාරය උපයෝගි කරගනිමින් ගමන් මග සොයාගන්නා නමුත්, සියලු වවුලන්ට පෙනීමේ හැකියාව ඇත.<ref>http://www.nwf.org/News-and-Magazines/National-Wildlife/Animals/Archives/2003/American-Heritage-Animal-Cliches.aspx</ref>
* [[පැස්බරා|පැස්බරුන්]] සතුරන්ගෙන් බේරිමට හෝ නිදා ගැනීම සඳහා වැල්ලේ හිස සඟවාගන්නේ නැත.<ref>http://www.timesunion.com/opinion/article/Maybe-ostriches-are-smarter-1370503.php</ref>
* [[ගෝල්ඩ්ෆිෂ්]] මත්සයෙකුගේ මතකය තත්පර කිහිපයක් නොවේ. ඔවුන්ට මාස ගණනක මතකයක් තිබිය හැකිය.<ref>http://www.abc.net.au/news/stories/2008/02/19/2166204.htm</ref>
* මෝරුන්ට පිළිකා වැළඳිය හැක. මෝරුන්ට පිළිකා නොවැළඳේ යන දුර්මතය ප්රසිද්ද වූයේ 1922 පළවූ ''Sharks Don't Get Cancer'' යන ග්රන්ථය නිසා ය. එය යොදාගැනුනේ මෝරුන්ගේ කාටිලේජ එකතු කර ඒවා පිළිකා වළක්වන ඖෂධ ලෙස විකිණිමේ ව්යාපාරයක් ප්රචාරය කිරීම සඳහා යි.<ref>https://doi.org/10.1158%2F0008-5472.CAN-04-2260</ref>
* [[මහා සුදු මෝරා]] මිනිස් කිමිදුම්කරුවන් [[සීල් සත්වයා|සීල් සත්වයන්]] යැයි වරදවා වටහාගන්නේ නැත. සීල් සතුන්ට පහර දීමේදී මෝරා ඉක්මනින් ජලය මතුපිටට පැමිණ ඉතා ප්රචණ්ඩ ලෙස පහරදෙයි. මනුෂ්යයන්ට පහරදෙන විට ඊට වඩා සෙමින් සහ අඩු ප්රචණ්ඩත්වයකින් යුතුව පහර දෙයි. මහා සුදු මෝරන්ට ඉතා තියුණු ඇස් පෙනීමක් ඇති අතර, ඔවුන් මිනිසුන් සපා කන්නේ විලෝපිකයෙකු ලෙසින් නොව හුරුපුරුදු නැති වස්තුවක් හඳුනා ගැනීම පිණිස ය.<ref>http://news.nationalgeographic.com/news/2004/01/0123_040123_tvgreatwhiteshark.html</ref>
* [[ඉත්තෑවා|ඉත්තෑවන්ට]] ඔවුන්ගේ කූරු විදිමේ හැකියාවක් නැත. කූරු ගැලවිය හැකි වුවත් ඒවා විදීමට නොහැකිය.<ref>https://books.google.com/books?id=Is0nAAAAMAAJ&pg=PA501</ref>
* [[මීයා|මීයන්]] හට [[කේජු]] (චීස්) වලට විශේෂ ප්රියතාවයක් නොමැත. ඔවුන් කේජු කන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති විටක දීය. මීයන් වඩා ප්රිය කරන්නේ පැණිරස, සීනි සහිත ආහාර යි. මෙම දුර්මතය හට ගත්තේ කුමක් නිසාදැයි පැහැදිළි නැත.<ref>https://animals.howstuffworks.com/animal-facts/do-mice-really-love-cheese.htm</ref>
* [[පිරානා මත්සයා|පිරානා]] මත්සයින් මාංශ භක්ෂකයින් නොවේ සර්ව භක්ෂකයන් ය. ඔවුන් රංචු වශයෙන් ගැවසෙන්නේ විලෝපිකයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට මිස ඔවුන් ආක්රමණශීලි නිසා නොවේ. අනතුරක් ගැන ඉව වැටුනහොත් ඉතාම කලාතුරකින් ඔවුන් මිනිසුන්ට පහර දෙයි. නමුත් සපාකෑම් බොහෝවිට සිදු වන්නේ අත්වල සහ පාදවලයි.<ref>https://explorersweb.com/2020/04/07/killer-piranhas-myth-or-fact/</ref>
==== අපෘෂ්ඨවංශීන් ====
* [[ගැඩවිලා|ගැඩවිලෙකු]] දෙකට වෙන් කළ පසු ගැඩවිලන් දෙදෙනෙක් වන්නේ නැත. පූර්ව ප්රතිජනනය සිදු කළ හැක්කේ ගැඩවිල් වර්ග කිහිපයකට පමණි.<ref>https://doi.org/10.1002%2Fjez.1401170102</ref> එවැනි ගැඩවිලෙකු දෙකඩ කළ පසු ජීවත් විය හැක්කේ මුඛය පිහිටා ඇති ශරීරයේ ඉදිරිපස කොටසට පමණක් වන අතර පිටුපස කොටස මියයයි.<ref>https://www.bbc.co.uk/gardening/gardening_with_children/didyouknow_worms.shtml</ref> කේසේ නමුත් සමහර [[ප්ලැනේරියානු පැතලි පනුවන්]] විශේෂ නම් දෙකඩ කළ පසු පණුවන් දෙදෙනෙක් බවට පත්වේ.<ref>https://doi.org/10.1146%2Fannurev.cellbio.20.010403.095114</ref>
* [[ගෙමැස්සා|ගෙමැස්සන්ගේ]] ආයු කාලය පැය විසි හතරකට පමණ සීමා නොවේ. ඔවුන්ට දින 20 ක 30 ක සාමාන්ය ආයු කාලයක් ඇත.<ref>http://www.newton.dep.anl.gov/natbltn/400-499/nb453.htm</ref>
[[ගොනුව:Helianthus annuus sunflower.jpg|thumb|සූරියකාන්ත මල් පැහැදිළිවම හිරුට පිටුපා ඇති අවස්ථාවක්]]
==== ශාක ====
* [[මාංශ භක්ෂක ශාක]] වලට ගොදුරු නොමැතිව ජීවත් විය හැක. නමුත් කෘමීන් අල්ලා ගැනීම ඒවාගේ වර්ධනයට උපකාරී වෙයි.<ref>https://www.encyclopedia.com/plants-and-animals/plants/plants/carnivorous-plants#:~:text=Carnivorous%20plants%20catch%20mostly%20insects,referred%20to%20as%20insectivorous%20plants.&text=However,%20only%20true%20carnivorous%20plants,can%20survive%20without%20catching%20prey.</ref>
* [[සූරියකාන්ත|සූරියකාන්ත මල්]] හිරු දෙසට හැරෙන්නේ නැත.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.botanicus.org/page/1956748 |access-date=2021-09-25 |archive-date=2014-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140427083100/http://www.botanicus.org/page/1956748 }}</ref> ඒවා දිනය පුරාම එක් දිශාවකට ස්ථිරව යොමු ව තිබේ (බොහෝවිට නැගෙනහිරට). කෙසේ නමුත් මුල් වර්ධන අවදියේදී නොමේරු පොහොට්ටුව හිරු දෙසට යොමු වෙයි. මේ හැසිරීම හඳුන්වන්නේ හීලියෝට්රොපවාදය ලෙසයි.<ref>http://www.sunflowernsa.com/all-about/faq/#11</ref>
==== පරිණාමය සහ පාෂාණීය ධාතු විද්යාව ====
* පරිණාමවාදයෙහි ඇති ''වාදය'' යන වචනයෙන් එහි විද්යාත්මක සත්යතාව පිළිබඳ සැකයක් ඉස්මතු නොකෙරෙයි. විද්යාත්මක වාදයක් (theory) හෝ සිද්ධාන්තයක් යනු "[[විද්යාත්මක ක්රමය|විද්යාත්මක ක්රමයට]] අනුකූලව නැවත නැවතත් පරීක්ෂා කර සත්යාපනය කර ඇති ස්වාභාවික ලෝකයේ සහ විශ්වයේ අංශයක් පැහැදිලි කිරීමක්"<ref>https://archive.org/details/sciencecreationi0000unse/page/2/mode/2up</ref> ය.
* පරිණාමවාදය [[ජීවයේ ආරම්භය]] පැහැදිළි කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ නැත.<ref>http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/misconceptions_faq.php#a1</ref> පරිණාමවාදය ප්රධාන වශයෙන් පැහැදිළි කරන්නේ ජීවය ආරම්භයට පසු ජීවින් පරම්පරා ගණනක් පුරා වෙනස්කම් වලට භාජනය වී ඇති බවයි.<ref>http://www.talkorigins.org/faqs/faq-misconceptions.html</ref> ජීවයේ ආරම්භය පැහැදිළි කිරීමට උත්සාහ කරන විද්යාත්මක න්යාය හැඳින්වෙන්නේ [[අජීවජ්නනය]] ලෙසය.
* පරිණාමය යනු හැම විටම පහළ දියුණු මට්ටමක සිට ඉහළ දියුණු මට්ටමකට වෙනස් වීම නොවේ. එමෙන්ම පරිණාමය යනු සැමවිටම සංකීර්ණත්වයෙන් ඉහළ යාමක්ද නොවේ. යම් ජීවියෙකු කාලයත් සමග වඩා සරල බවට පත් විය හැකිය.<ref>http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=is-the-human-race-evolvin</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2FS0092-8674%2802%2900665-7</ref>
* පරිණාමය සිදුවන්නේ ජීවියෙකුගේ පැවැත්ම සඳහා උදවු වීමට නොවේ.<ref>http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/misconceptions_faq.php#b1</ref>
* [[ක්රිටේෂීය-පැලියොජීන් වඳවීයාමේ සිදුවීම|ක්රිටේෂීය-පැලියොජීන් වඳවීයාමේ සිදුවීමේදී]] සියලුම [[ඩයිනසෝරයෝ]] වඳ වී ගියේ නැත. සමහරක් පියාපත් සහිත කුඩා ඩයිනසෝරයන් පක්ෂීන් බවට පරිණාමය විය.
* [[මිනිසා|මිනිසුන්]] සහ [[ඩයිනසෝරයෝ]] සමකාලයෙහි ජීවත් වූයේ නැත.<ref>https://www.sciencedaily.com/releases/2009/03/090312115133.htm</ref> අවසාන (පක්ෂී-නොවන) ඩයිනසෝරයා මියගොස් ඇත්තේ වසර මිලියන 66 කට පෙරය. මුල්ම හෝමෝ ගණයට අයත් සාමාජිකයින් (මිනිසුන්) ජීවත් වූයේ වසර මිලියන 2.3 - 2.4 කට පෙරය. ඩයිනසෝරයන් සහ මිනිසුන් ජීවත් වූ කාලය අතර වසර මිලියන 63 ක පරතරයක් ඇත. කෙසේ නමුත් [[වුලී මැමත්]] සහ වකුටු වූ දත් ඇති කොටියා මිනිසා සමග සමකාලීනව ජිවත්වූ සතුන් ය.
* [[ඛනිජ තෙල්|ඛණිජ තෙල්]] බවට පත්වී වී ඇත්තේ ඩයිනසෝරයන්ට වඩා [[බැක්ටීරියා]] සහ [[ඇල්ගී]] ය.<ref>https://www.thoughtco.com/does-oil-come-from-dinosaurs-1092003</ref>
* [[ක්ෂීරපායි සත්තු|ක්ෂීරපායීන්]] පරිණාමය වූයේ වර්තමානයේ සිටින [[උරගයන්|උරගයන්ගෙන්]] නොවේ. ක්ෂීරපායින් සහ උරගයන් දෙපිරිසම පරිණාමය වී ඇත්තේ එක් පොදු ආදිකල්පිකයෙක් ගෙනි.<ref>https://www.thoughtco.com/does-oil-come-from-dinosaurs-1092003</ref>
* මිනිසුන් පරිණාමය වී ඇත්තේ වර්තමානයේ සිටින [[චිම්පන්සී|චිම්පන්සීන්ගෙන්]] හෝ [[වඳුරා|වඳුරන්ගෙන්]] නොවේ.<ref>https://www.jstor.org/stable/3738744</ref> මිනිසුන් සහ වර්තමානයේ සිටින චිම්පන්සීන් ද එක් පොදු ආදිකල්පික වානරයෙකුගෙන් පරිණාමය වී ඇත.<ref>https://books.google.com/books?id=LavQGJVq5ScC&pg=PA124</ref> මිනිසාගේ සහ චිම්පන්සීන්ගේ අවසාන පොදු නෑදෑයා ජීවත් වූයේ වසර මිලියන 5කටත් 8කටත් පෙරය.<ref>https://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/faq/cat02.html#Q01</ref>
=== පරිගණක සහ අන්තර්ජාලය ===
* [[මැක් ඕඑස් එක්ස්|මැක්]] හෝ [[ලිනක්ස්]] [[පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධති]] සහිත පරිගණක වලට ද [[පරිගණක වෛරස|වයිරස]], [[ට්රෝජන් හෝස්]] වැනි [[අනිෂ්ට මෘදුකාංග]] වලින් බලපෑම් ඇති විය හැකිය.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://arstechnica.com/apple/news/2011/05/fake-mac-defender-antivirus-app-scams-users-for-money-cc-numbers.ars |access-date=2011-05-26 |archive-date=2011-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524151633/http://arstechnica.com/apple/news/2011/05/fake-mac-defender-antivirus-app-scams-users-for-money-cc-numbers.ars }}</ref> මැක් හා ලිනක්ස් සඳහා විශේෂයෙන්ම ඉලක්ක කර සෑදූ අනිෂ්ට මෘදුකාංග ඇත. කෙසේ නමුත්, පරිගණක වයිරස ඉතා විශාල ප්රමාණයක් නිර්මාණය කර ඇත්තේ [[මයික්රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] මෙහෙයුම් පද්ධතිය ඉලක්ක කරගෙන ය.<ref>https://books.google.com/books?id=-kD0sxQ0EkIC&pg=PA128</ref>
* [[ගැඹුරු ජාලය]] (deep web) යනු අසභ්ය දර්ශන, [[නීති විරෝධී මත් ද්රව්ය වෙළඳාම]] හෝ සොරකම් කරන ලද බැංකු විස්තර ආදීයෙන් පිරුණු ජාලයක් නොවේ. නීති විරෝධි කටයුතු සිදුවෙන්නේ [[අඳුරු ජාලය]] නමින් හඳුන්වන ගැඹුරු ජාලයෙහි ඉතා කුඩා කොටසක පමණි. ගැඹුරු ජාලය මූලිකවම සමන්විත වන්නේ ශාස්ත්රීය පුස්තකාල සහ දත්ත සමුදායන් වැනි [[වෙබ් සෙවුම් යන්ත්රය|පිරික්සුම් යන්ත්ර]] වලට හසු නොවෙන දෑ ගෙනි.<ref>https://www.pandasecurity.com/mediacenter/news/deep-web-myths-truths-need-know/</ref>
* [[වෙබ් බ්රව්සර]] වල ඇති Incognito mode වැනි පුද්ගලික සැරිසැරීමේ (Private browsing) ක්රමවේදයන්ගෙන් පරිශීලකයන්ව වෙබ් අඩවි වලින් හෝ [[අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නා|අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නාගෙන්]] සඟවන්නේ නැත. [[අයි.පී. ලිපිනය|IP ලිපින]] හා පරිශීලක ගිනුම් වැනි දෑ මගින් ඔවුන්ට පරිශීලකයින් පැහැදිළිව වෙන් වෙන්ව හඳුනාගත හැකිය.<ref>https://www.fastcompany.com/90311396/incognito-mode-wont-keep-you-private-try-browser-compartmentalization</ref>
=== පරිසර විද්යාව ===
* [[ගෝලීය තාපනය|ගෝලිය උණුසුම]] ඇතිවන්නේ [[ඕසෝන් වියන|ඕසෝන ස්ථරයේ]] ඇති සිදුරක් නිසා නොවේ. ඕසෝන ක්ෂය වීම යනු ක්ලෝරොෆ්ලෝරොකාබන් වායුගෝලයට නිකුත් වීම නිසා හටගන්නා වෙනම ගැටලුවකි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.ncdc.noaa.gov/monitoring-references/faq/greenhouse-gases.php?section=cfc |access-date=2021-09-25 |archive-date=2021-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515122629/https://www.ncdc.noaa.gov/monitoring-references/faq/greenhouse-gases.php?section=cfc }}</ref>
* "එකම තැනට දෙවරක් අකුණු වදින්නේ නැත" යන්න [[අකුණු]] පිළීබඳව ආදි කල්පිකව පැවතගෙන එන කිසිදු විද්යාත්මක පදනමක් නොමැති මිත්යා මතයකි. නිව් යෝක් හී [[එම්පයර් ස්ටේට් ගොඩනැගිල්ල|එම්පයර් ස්ටේට් ගොඩනැගිල්ලට]] වසරකට අකුණු සියයක් පමණ පතිත වේ.<ref>https://web.archive.org/web/20120325015918/http://www.sti.nasa.gov/tto/Spinoff2005/ps_3.html</ref><ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://weather.weatherbug.com/weather-news/weather-reports.html?story=6571 |access-date=2021-09-25 |archive-date=2014-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109065138/http://weather.weatherbug.com/weather-news/weather-reports.html?story=6571 }}</ref>
=== මනුෂ්ය ශරීරය සහ සෞඛ්යය ===
* [[නින්දෙන් ඇවිදීම|නින්දෙන් ඇවිදන]] අයෙක්ව අවදි කිරීම ඔවුන්ට හානිදායක නැත. අවදි වීමෙන් පසු ඔවුන් තාවකාලිකව ව්යාකූල තත්වයකට පත්විය හැකිය. නමුත් නින්දෙන් ඇවිදින අයට ඇතිවන සෞඛ්ය ගැටලු බොහෝවිට නින්ද මද වීම හා නින්දෙන් ඇවිදිද්දී සිදුවන අනතුරු නිසා වන ඒවා ය.<ref>http://www.medicinenet.com/sleepwalking/article.htm</ref>
* යම් පුද්ගලයෙකු ජලයේ ගිලෙන බව වටපිටාවේ සිටින අයෙකුට පැහැදිළිව නොතේරීමට ඉඩ ඇත.<ref name=":0">http://www.uscg.mil/hq/cg5/cg534/On%20Scene/OSFall06.pdf</ref> පුද්ගලයෙක් ජලයේ ගිලීමේදී දක්වන සහජ ප්රතිචාරය නිසා අත් වැනීම හෝ කෑ ගැසීම සිදු කිරීම අපහසු ය.<ref name=":0" />
* මනුෂ්ය [[ශිරා]] වල ඇති [[ලේ|රුධිරය]] [[නිල්|නිල් පාට]] නොවේ. [[හිමොග්ලොබින්|හිමෝග්ලොබින්]] නිසා රුධිරයට [[රතු]] පැහැය ලැබී ඇත. ඔක්සිජන් රහිත රුධිරයට (ශිරා වල ඇති) තද රතු වර්ණයක් ඇති අතර ඔක්සිජන් මිශ්ර රුධිරයට ([[ධමනි]] වල ඇති) ලා රතු වර්ණයක් ඇත. සම හරහා බලන විට ශිරා නිල් හෝ [[කොළ පාට|කොළ]] පැහැයෙන් පෙනීමට ඉඩ ඇත්තේ සම හරහා ආලෝකය විසරණය වීම සහ මිනිස් වර්ණ සංජානනයේ වෙනස්කම් නිසා ය. බොහොමයක් වෛද්ය රූප සටහන් වලද ශිරා නිල් පැහැයෙන් සහ ධමනි රතු පැහැයෙන් දැක්වීම මෙම දුර්මතය ව්යාප්ත වීමට හේතු වී ඇත.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.imt.liu.se/edu/courses/TBMT36/pdf/blue.pdf |access-date=2021-09-25 |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210145120/https://www.imt.liu.se/edu/courses/TBMT36/pdf/blue.pdf }}</ref>
* රික්තයකට නිරාවරණය වීම මගින් ශරීරය එක්වරම පුපුරා යන්නේ නැත (ඉතාම වේගවත් පාලනයකින් තොර අවපීඩනයකදී හැර).<ref>http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/970603.html</ref>
* පෙට්රල් පානය කළ පුද්ගලයෙක්ට විශේෂ හදිසි වෛද්යය ප්රතිකාර කිරීම අවශ්ය නැත. වමනය කිරීමට තැත් කිරීමෙන් තත්වය වඩාත් නරක බවට පත් විය හැක.<ref>https://healthcare.utah.edu/the-scope/shows.php?shows=0_g9tzppx4</ref>
== මූලාශ්ර ==
<references responsive="" />
aslowdl9i8lifvt6b2w6uqmc6wt0top
බර්ටි ගුණතිලක
0
92685
795464
765988
2026-07-05T08:48:35Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795464
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ශ්රී ලාංකේය විකට නළුවෙකි (1924-2022)}}
{{Infobox person
| name = බර්ටි ගුණතිලක <br> Berty Gunathilake
| other_names =
| image =
| background =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_date = {{Birth date|1924|8|2|df=y}}
| birth_name = බෙස්තියගේ දොන් බර්ටි සංඝතිස්ස ගුණතිලක
| birth_place = අම්පිටිය, මහනුවර, [[ශ්රී ලංකාව]]
| death_date = {{death date and age|2022|3|6|1924|8|2|df=y}}
| death_place = [[කහවත්ත]], ශ්රී ලංකාව
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
| nationality = ශ්රී ලාංකික
| education = සංඝරාජ පිරිවෙන, මහනුවර
| years_active = 1947 – 2003
| party =
| spouse = සෝමා ගුණතිලක
| children = 4
| awards = දේශ නේත්රු
| residence =
| website =
| footnotes =
| occupation = නළුවෙක්, විකට නළුවෙක්
}}
'''බෙස්තියගේ දොන් බර්ටි සංඝතිස්ස ගුණතිලක''' (උපත 1924 අගෝස්තු 2 - විපත 2022 මාර්තු 6), හෙවත් '''බර්ටි ගුණතිලක''', යනු ශ්රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.<ref>{{cite web |url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-berty-gunathilaka-80.html |title=Berty Gunathilaka - බර්ටි ගුණතිලක filmography |publisher=Sinhala Cinema Database |access-date=14 February 2020}}</ref> ඔහු වඩාත් ජනප්රිය වන්නේ "විනෝද සමය" රූපවාහිනී විකට කතාමාලාවේ "බබා" චරිතය සඳහා ය.
==පෞද්ගලික ජීවිතය==
බර්ටි ගුණතිලක 1924 අගෝස්තු 2 වන දින [[මහනුවර]] අම්පිටියේදී උපත ලැබීය. අම්පිටිය ප්රාථමික විද්යාලයෙන් මූලික අධ්යාපනය ලබා මහනුවර සංඝරාජ පිරිවෙනෙන් ද්විතීයික අධ්යාපනය ලබා ඇත.<ref name= bertygune>{{cite web |url=http://archives.sarasaviya.lk/2014/01/09/?fn=sa14010920 |title=I'm just another guy who laughs when I can't even cry |publisher=Sarasaviya |access-date=14 February 2020}}</ref> ඊට පසු ආයුර්වේද වෛද්ය විද්යාලයට බැඳුණු අතර පාසල් කාලයෙන් පසු ඔහු කුලියාපිටිය ගල්පොල විද්යාලයේ සහකාර ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවයට බැඳුණි.<ref name= guna>{{cite web |url=http://www.lankadeepa.lk/latest_news/ප්රවීණ-රංගන-ශිල්පී-බර්ටි-ගුණතිලක-පැරීසියේ-ප්රණාමයට/1-423169 |title=Veteran actor Berty Gunatilleke arrives in Paris |publisher=Lankadeepa |access-date=14 February 2020}}</ref> ඊට පසු තම රැකියාව එපා වනතුරු පොත් කඩයක් පටන් අරන් ''සිංහල බෞද්ධයා'' පත්තරේ සෝදුපත් කියවන්නෙක් විදියට වැඩ කළේය. ඔහු 1953 මහජන පුවත්පත ආරම්භ කරන විට බෙදාහැරීමේ අංශයේ සිටියේය.<ref name= berty>{{cite web |url=http://www.divaina.com/2013/07/14/feature01.html |title=I'm Bertie! He's old enough now |publisher=Divaina |access-date=14 February 2020}}</ref> 1953 දී ඔහු [[චන්ද්රරත්න මානවසිංහ]] සහ [[මීමන ප්රේමතිලක]] ගේ සහාය ඇතිව ලංකා සීමාසහිත එක්සත් ප්රවෘත්ති පත් සමාගම හෙවත් ලේක්හවුස් ප්රකාශකයන් හා සම්බන්ධ විය. ඔහු එහි කනිෂ්ඨ සෝදුපත් කියවන්නෙක් ලෙස වසර දොළහක් සේවය කළේය. ඒ කාලයේ ඔහු ලේක්හවුස් වෘත්තීය සමිතිය විසින් ගෙන ගිය අරගලවලට සම්බන්ධ වු නිසා ඔහුට රැකියාව අහිමි වෙන ලදි.<ref name= bertygune />
ඔහු විවාහ වී සිටියේ සෝමා ගුණතිලක නමැති ගුරුවරිය සමඟය. ගොඩකවෙල ඇමටියාගොඩ විද්යාලයේ පැවැති උත්සවයකට ආරාධිතයකු ලෙස ගුණතිලකට ආරාධනා කර තිබූ පාසලක උත්සවයකදී ඔහුට සෝමා හමුවිය. ඔහුගේ බිරිඳ 1993 දී මිය ගියාය.<ref name= bertygune /> මෙම යුවළට පුතුන් දෙදෙනෙක් - භාරත සහ හර්ෂ; සහ දියණියන් දෙදෙනෙක් - ජීවනී සහ කුමුදුනී - සිටී.<ref>{{cite web |url=http://www.saaravita.lk/latest_news/610759/විනෝද-සමයේ-තුන්-කට්ටුවේ-අ |title=The last of the trinity of Vinoda Samaya |publisher=saaravita |access-date=14 February 2020}}</ref> භාරත රූපවාහිනී කාර්මික ශිල්පියෙකි. හර්ෂ ව්යාපාරිකයෙකි. කුමුදුනී රූපවාහිනී සංස්ථාවේ සේවය කරයි.<ref name= bertygune />
ගුණතිලක 2022 මාර්තු 6 වන දින කහවත්ත කහවත්ත මූලික රෝහලේදී වයස අවුරුදු 97 දී මිය ගියේය.<ref>{{cite news |title=Veteran Actor Berty Gunathilake Passes Away |url=https://www.onlanka.com/news/veteran-actor-berty-goonetileke-passes-away.html |access-date=6 March 2022 |publisher=Onlanka |date=6 March 2022}}</ref>
==වෘත්තීය ජීවිතය==
ගුණතිලක 1947 දී "ළමා පිටිය" වැඩසටහනෙන් [[රේඩියෝ සිලෝන්]] වෙත සම්බන්ධ විය. ඉන්පසු ජෝසප් සෙනෙවිරත්න, වින්සන්ට් වීරසේකර, හැරියට් සුරවීර, පිටිපන සිල්වා, සිසිර කුමාර මානික්කආරච්චි සමඟින් 1948 “විනෝද සමය” ගුවන් විදුලි නාට්යයට සම්බන්ධ වෙන ලදි.<ref name= bertygune />
1954 දී ගුණතිලක ඔහුගේ සමීප මිතුරන් වූ ඇනස්ලි ඩයස් සහ සැමුවෙල් රොද්රිගු සමඟ එක්ව [[රේඩියෝ සිලෝන්]] සඳහා "විහිළු තහළු" විකට වැඩසටහන ඉදිරිපත් කළේ එච්.ඩී. විජේදාසගේ ආරාධනාවකට අනුවය.<ref name= bert>{{cite web |url=http://www.hirunews.lk/sinhala/entertainment/167432/බර්ටි-ගුණතිලක-93-වන-ජන්ම-දිනය-සමරයි |title=Berty Gunathilake celebrating 93rd birthday |publisher=Hiru News |access-date=14 February 2020}}</ref> එය අතිශයින් ජනප්රිය වූ අතර "ඩයස්-සැමුවෙල්-බර්ටි" ජනතාව හඳුන්වනු ලැබුවේ ‘‘රාජ තුන් කට්ටුව’’ යනුවෙනි.<ref name= trinity>{{cite web |url=http://gossip.hirufm.lk/35865/2019/08/barty-gunathilaka.html |title=Not happy being an actor |publisher=Hiru FM |access-date=14 February 2020}}</ref> පසු වසරවලදී, ගැමුණු විජේසූරිය, ජෝසප් සෙනෙවිරත්න, ඇල්ෆ්රඩ් පෙරේරා සහ [[මර්සි එදිරිසිංහ]] වැනි තවත් බොහෝ චරිත වැඩසටහනට ඇතුළත් විය.<ref name= guna />
1983 දී ශ්රී ලංකාවේ රූපවාහිනී වැඩසටහන් ආරම්භ විය.<ref name= bertygune /> රූපවාහිනියේ ආරම්භක වැඩසටහන "නන්දන වින්දන" සඳහා බර්ටි, ඇනස්ලි සහ සැමුවෙල් යන තිදෙනා ඇතුළත් විය.<ref name= berty /> 1960 සිට 1990 දක්වා ඔවුන් රූපවාහිනියේ සහ ගුවන් විදුලියේ සෑම විකට වැඩසටහනකම පාහේ පෙනී සිටියහ.<ref name= guna /> වරක් ගුණතිලක ජනප්රිය හාස්ය කතා නාට්යයක් වන ‘‘විනෝද සමය’’ හි කෙටි කලිසමක්, කටේ සූප්පුවක්, වතුර බෝතලයක්, පැන්සලක් සහ පොතක් පැළඳ පාසල් සිසුවකු ලෙස “ටූ ටෝන්” චරිතයක් මවා පෑවේය.<ref name= berty /> මෙම චරිතය අතිශයින්ම ජනප්රිය විය. ඔහු "විනෝද සමය" හි "අපුරු මළුව", "සන්තෝෂය", "අතේ අමරුව", "අපුරු ආදරය", "මාදුරු මැදිරි රෑ ගැනීම", "ඌ මට ගැහුව, මට ඌ ගැහුව" වැනි ජනප්රිය කථාංග බොහොමයක් ලියා ඇත..<ref name= trinity /> මෙම වාක්ය ඛණ්ඩය ශ්රී ලංකාව තුළ ඉතා ජනප්රිය විය.<ref name= berty /><ref name= bert />
ඔහුගේ මංගල සිනමා දර්ශනය 1951 දී රාජා වහබ් කාශ්මීර් විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද "බණ්ඩා නගරයට පැමිණීම" චිත්රපටය හරහා පැමිණියේය.<ref name= berty /> එය දේශීය චිත්රාගාරයක නිර්මාණය වූ පළමු චිත්රපටය ලෙසද ඉතිහාස ගතවේ.<ref name= bertygune /> ඉන්පසුව "පෙම් මල් මාලා", "පාලම යට", "දෙවියනි සත්ය සුරකින්න", "මන මෝහිනී" සහ "සෝමි බෝයිස්" වැනි ජනප්රිය වාණිජ චිත්රපටවල සහය ප්රහසන චරිත රැසක රඟපෑවේය.<ref name= guna />
2013 දී කිංස්ලි විජේසුන්දර විසින් රචිත ඔහුගේ චරිතාපදානය "සදාදරණීය බර්ටි" ගුණතිලක මහතාගේ 89 වැනි උපන්දින සාදයට සමගාමීව කොස්නාතොට ගොඩකවෙල පිහිටි ඔහුගේ නිවසේදී එළිදැක්විණි.<ref>{{cite web |url=http://www.lankadeepa.lk/latest_news/බර්ටි-ගුණතිලකට-89යි/1-158368 |title=Bertie Gunatilleke turns 89 |publisher=Lankadeepa |access-date=14 February 2020}}</ref>
2013 නොවැම්බර් මස 13 වන දින සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්යාංශය විසින් ජාතික සාහිත්ය කලා උළෙලේ දී "දේශ නේත්රු" සම්මානය පිරිනමන ලදී. 2014 ජනවාරි 12 වැනි දින රූපවාහිනී රාජ්ය සම්මාන උළෙලේදී රූපවාහිනී ක්ෂේත්රයට කළ සේවය වෙනුවෙන් ඔහුට ජීවිතයේ එක් වරක් පිදෙන් යාවජීව සම්මානයෙන් පිදුම් ලබා ඇත.<ref name= bertygune /> 2021 දී, සිංහල සිනමාවේ මුල් දශකවල සිංහල සිනමාවට අමිල මෙහෙවරක් කළ කලාකරුවන් 21 දෙනෙකු වෙනුවෙන් පවත්වන ලද උත්සවයේදී ඔහු සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය.<ref>{{cite web |url=https://www.sarasaviya.lk/news/2021/12/30/22112/සිනමාවේ-පුරෝගාමී-කලාකරුවන්ට-සම්මාන-පිදුමක් |title=An award for pioneering artists in cinema |publisher=Sarasaviya|accessdate=30 December 2019}}</ref>
==යොමු කිරීම්==
{{reflist}}
==බාහිර සබැඳි==
* [https://sinhala.news.lk/news/entertainment/item/15144-2015-12-09-03-58-23 ජනමාධ්ය ඇමති රංගන ශිල්පි බර්ටි ගුණතිලකගේ සැපදුක් විමසයි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211231124006/https://sinhala.news.lk/news/entertainment/item/15144-2015-12-09-03-58-23 |date=2021-12-31 }}
* [https://cinema.lk/paper-article-2/ මිය ගිය පසුව නොව ජීවත්ව සිටියදී අගය කළ යුතු චරිත – බර්ටි ගුණතිලක]
* [http://www.dinamina.lk/2019/02/27/පුවත්/69578/ප්රවීණ-කලාකරු-බර්ටි-ගැන-හුවමාරුවන-පුවත-ව්යාජයි ප්රවීණ කලාකරු බර්ටි ගැන හුවමාරුවන පුවත ව්යාජයි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211231124005/http://www.dinamina.lk/2019/02/27/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/69578/%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B7%93%E0%B6%AB-%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%B6%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%92-%E0%B6%9C%E0%B7%90%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B6%BA%E0%B7%92 |date=2021-12-31 }}
* [https://sinhala.news.lk/news/world-2/item/199-2014-03-28-03-05-35 රවීණ කලාකරු බර්ටි ගුණතිලක මහතාගේ ඉල්ලීමට ජනපතිගේ අවධානය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211231124000/https://sinhala.news.lk/news/world-2/item/199-2014-03-28-03-05-35 |date=2021-12-31 }}
* [https://www.mirrorarts.lk/ar/chat/255-birty-gunathilaka ඉස්සර කරපු දේවල් කරන්ඩ බැරිකම ගැන තමා දුක] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211231124008/https://www.mirrorarts.lk/ar/chat/255-birty-gunathilaka |date=2021-12-31 }}
* [http://dayawee2.blogspot.com/2018/08/blog-post.html විහිලු තහළු, උසුළු විසුළු, කවටකම් ආදිය දියුණු සමාජයක ලක්ෂණද?]
* [http://am.lk/local-news/item/5675-2014-09-25-11-22-21 බර්ටිට ඇමති විමල්ගෙන් නිවසක්]
* [http://archives.sarasaviya.lk/2014/01/30/?fn=sa14013046 ඌ මට ගැහුවා මට ඌ ගැහුවා] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211231124001/https://archives.sarasaviya.lk/2014/01/30/?fn=sa14013046 |date=2021-12-31 }}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:ගුණතිලක, බර්ටි}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[Category:සිනමාවේ හාස්ය නළුවෝ]]
[[Category:ශ්රී ලාංකික හාස්ය නළුවෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික අධ්යක්ෂවරු]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
nd8q1td89cpnez6o9oua2vz0819teg1
ඩග්ලස් රණසිංහ
0
92768
795448
751293
2026-07-05T06:01:45Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795448
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ශ්රී ලංකික නළුවෙක් සහ නාට්යකරුවෙක්}}
{{Infobox person
| name = ඩග්ලස් රණසිංහ <br> Douglas Ranasinghe
| birth_date = {{Birth date and age|1945|5|27|mf=yes}}
| birth_name = මොරතැන්නගේ ඩග්ලස් රණසිංහ
| birth_place = [[කුරුණෑගල]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| nationality = ශ්රී ලාංකික
| years_active = 1967–වර්තමාන
| known_for =
| education = [[කුරුණෑගල ශාන්ත ආනා විද්යාලය]]
| occupation = නළුවා, නාට්යකරුවෙක්, අධ්යක්ෂකවරයෙක්, ලේඛකයෙක්, විකාශකයෙක්
| spouse = සන්ධ්යා කුමාරි රණසිංහ
| children = ශ්රීබෝධි ඉන්ද්රකීල රණසිංහ
| relatives = තිලකා රණසිංහ (සහෝදරිය) <br> [[නාරද දිසාසේකර]] (මස්සිනා) <br> [[සාරංග දිසාසේකර]] (බෑනා)
}}
'''මොරතැන්නගේ ඩග්ලස් රණසිංහ''' (උපත 1945 මැයි 27), හෙවත් '''ඩග්ලස් රණසිංහ''', යනු ශ්රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.<ref>{{cite web | url=https://www.imdb.com/name/nm0709389/ | title=Douglas Ranasinghe films | publisher=IMDb| access-date=1 October 2019}}</ref><ref>{{cite web | url=https://rateyourmusic.com/artist/douglas_ranasinghe | title=Douglas Ranasinghe bio | publisher=Rate Your Music| access-date=1 October 2019}}</ref> ඔහු "අක්කර පහ", "යුගාන්තය", "විරාගය", "ශ්රී සිද්ධාර්ථ ගෞතම", "ධර්මයුද්ධය" ඇතුළු චිත්රපට රැසක සහායක චරිත නිරූපණය කළේය.<ref name= drana>{{cite web | url=http://www.amarasara.info/wp1/?page_id=4896 | title=ශ්රී මහා බෝධිය ළඟදි ඩග්ලස් රණසිංහ ලැබූ විශ්මය ජනක අත්දැකීමක් | publisher=Amarasara| access-date=1 October 2019}}</ref>
==පෞද්ගලික ජීවිතය==
ඩග්ලස් රණසිංහ 1945 මැයි 27 වැනිදා කුරුණෑගල තෝරවතුර ග්රාමයේදී පවුලේ සිව්වැනි දරුවා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා වන ජේම්ස් රණසිංහ ඉඩම් හිමියෙකු සහ වැවිලිකරුවෙකු වූ අතර එහිදී ඔහු ගම්මුලාදෑනියෙකු සහ ග්රාම පරිපාලන ලේකම්වරයෙකු ලෙසද සේවය කළේය. ඔහුගේ මව සීලවතී වලිමුණි, ගුරුවරියකි. ඩග්ලස් අධ්යාපනය ලැබුවේ කුරුණෑගල ශාන්ත ආනා විද්යාලයෙනි.<ref name= ranas>{{cite web | url=http://www.dailynews.lk/2015/12/09/features/douglas-ranasinghe-wielding-dignity-and-fame | title=Douglas Ranasinghe: Wielding dignity and fame | work=Daily News| access-date=1 October 2019}}</ref> ඔහු විද්යාලයේ සිංහල හා ඉංග්රීසි විවාද කණ්ඩායමේ චතුර කථිකයෙක්, බොක්සිං ක්රීඩකයෙක්, ශිෂ්යභට බලකායේ සාමාජිකයෙක් සහ මලල ක්රීඩකයෙක් ලෙස දස්කම් දැක්වීය. ඔහු ධාවන ශූරයකු ලෙස මීටර් 200 ඉසව්ව ජයගත් අතර කෙටිකතාකරුවෙක් ද විය.<ref name="story">{{Cite web |title=Douglas Ranasinghe in the story of Hunuwataye Kathawa |url=http://www.silumina.lk/2021/05/01/තරංග/හුණුවටයේ-කතාවේ-කෝප්%E2%80%8Dරල්-එදා-මෙදා-ආ-දුර-ඩග්ලස්-රණ%C2%ADසිංහ |archive-date=2021-06-04 |access-date=2021-06-04 |website=Silumina}}</ref>
රණසිංහ යුවළට දරුවන් හත් දෙනෙක් සිටියහ.<ref name= drana /> පවුලේ වැඩිමලා වූ මල්කාන්ති ගුණරත්න ලේඛිකාවක්ද වූ අතර විවාහ වූයේ මරදාන රත්න පොත් ප්රකාශන සමාගමේ හිමිකරු එල්.ඒ. ගුණරත්න සමඟය. දෙවැන්නා රූපා කේමරත්න ඉංග්රීසි ගුරුවරියකි. තුන්වැන්නා ප්රේමා ශ්රීමතී ඉහළගම ප්රදේශයේ ගුරු අභ්යාස නිවාස අධිකාරිවරියක් ලෙස සේවය කළාය. පස්වැන්නා වැවිලිකරුවෙකු වන ලයනල් ය. චන්ද්රාර සිරිවර්ධන වරාය අධිකාරියේ සේවය කළ හයවැනි දරුවාය.<ref name="story" /> ලාබාලම දරුවා වන තිලකා රණසිංහ නිළියක් සහ නිවේදිකාවක් තිලකා රණසිංහ [[ශ්රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ]] වැඩ කළේය.<ref>{{cite web | url=https://www.tilaksblog.com/reminiscencing-on-kusum-peiris/ | title=Reminiscencing on Kusum Peiris | publisher=Tilak's Blog| access-date=1 October 2019}}</ref> තිලක විවාහ වී සිටියේ ගායක [[නාරද දිසාසේකර]] සමඟයි.<ref>{{cite web | url=https://www.gossiplankanews.com/2017/11/tilaka-ranasinghe-speaks.html | title=I was separated from Saranga's father because of drunkenness and incompatibility - Thilaka Ranasinghe | publisher=Daily Mirror | access-date=1 October 2019}}</ref> මෙම යුවළට එක් පුතෙක් සිටී. [[සාරංග දිසාසේකර]] වන ඔහු සිංහල සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ ජනප්රිය නළුවෙක්, ගායකයෙක් හා නිවේදකයෙක් වේ.<ref>{{cite web | url=https://dirimaga.lk/විනෝදාස්වාද/කලාකරුවෙක්-වීම-ගැන-සතුටු/ | title=Happy to be an actor - Saranga | publisher=Dirimaga| access-date=1 October 2019}}</ref> සාරංග විවාහ වී සිටින්නේ ජනප්රිය නිළි [[දිනක්ෂි ප්රියසාද්]] සමඟයි.
පාසලෙන් පසු ඔහු නීතිඥයෙකු වීමට උනන්දු වූ අතර නීති විද්යාලයට අයදුම් කළේය.<ref name= ranas /> කෙසේ වෙතත්, පසුව ඔහු උප පොලිස් පරීක්ෂක තනතුරට අයදුම් කළේය.<ref name= drana /> ඔහු දෙවරක් අසාර්ථක වූ නමුත් තුන්වන උත්සාහයේදී සාර්ථක විය. පසුව ඔහු කළුතර පුහුණු පාඨමාලාවකට මාරු කරනු ලැබීය.<ref name= douglas>{{cite web | url=http://www.dailymirror.lk/article/Douglas-Ranasinghe-Second-to-none--143180.html | title=Douglas Ranasinghe: Second to none | publisher=Daily Mirror| access-date=1 October 2019}}</ref>
රණසිංහ විවාහ වී සිටින්නේ සන්ධ්යා කුමාරි සමඟ වන අතර, මෙම යුවළට ශ්රීබෝධි ඉන්ද්රකීල නම් එක් පුතෙකු සිටී.<ref>{{cite web | url=http://gossip.hirufm.lk/34289/2019/06/douglas-ranasinghe.html| title=Douglas Ranasinghe interview | publisher=Hiru FM| access-date=1 October 2019}}</ref>
==වෘත්තීය ජීවිතය==
ඩග්ලස් 1966 දී කුරුණෑගල සිට කොළඹට පැමිණියේ නාට්ය රචක සතිස්චන්ද්ර එදිරිසිංහ හමුවීමට ඔහුගේ සමීපතම ඥාතියෙකු වූ පීටර් අමරසිංහ ද සමඟය. ඊට පස්සේ පොලිස් සේවයේ සම්මුඛ පරීක්ෂණයකට එදිරිසිංහගෙන් චරිත සහතිකයක් ගත්තා. නමුත් එදිරිසිංහ ඩග්ලස්ව හෙන්රි ජයසේන ළඟට ගෙනාවේ ඔහුගේ නාට්යයට.<ref name="story" /> හෙන්රි ජයසේන විසින් රචිත ''හුණුවටයේ කතාව'' වේදිකා නාට්යයේ චරිතයට ඔහුව තෝරා ගන්නා ලදී.<ref name= douglas /> මෙය ඔහු නාට්ය ජීවිතයට යොමු කළේය. ඔහු හෙන්රි ජයසේනගේ ''අපට පුතේ මඟක් නැතේ''<ref>{{cite web | url=http://archives.dailynews.lk/2007/02/28/art05.asp | title=We come back to a storm | work=Daily News | access-date=1 October 2019}}</ref> සහ [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්ර]]ගේ ''හෝටබරි යුද්ධය'' ඇතුළු විචාරක පැසසුමට ලක් වූ වේදිකා නාට්ය රැසක රඟපෑවේය.<ref name= douglasran>{{cite web | url=http://www.pasanliya.co.uk/englishshow.php?id=5949#.XZLcQ-1R3IU | title=Douglas Ranasinghe: the actor of quiet dignity | publisher=Pasanliya| access-date=1 October 2019}}</ref> ඔහු ''දුන්දු බෙරේ'', ''ජනේලය'', ''කුවේණි'', ''විවාහය'', ''දුක හීලෑ කිරීම'' සහ ''අහස් මාලිගා'' වැනි නාට්යවල ද පෙනී සිටියේය. ඔහුගේ අවසන් වේදිකා නාට්ය රංගනය වූයේ ''කුස පබාවතී'' ය.<ref name="story" />
ඔහුගේ ප්රථම සිනමා රංගනය 1970 වසරේ තිරගත වූ "අක්කර පහ" චිත්රපටිය හරහා සිදු වූවත් ඔහුගේ දෙවන චිත්රපටය වන ජී. ඩී එල් පෙරේරා අධ්යක්ෂණය කළ ''රෝමියෝ ජුලියට් කතාවක්'' ''අක්කර පහ''ට පෙර නිකුත් විය.<ref>{{cite web | url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-douglas-ranasinghe-115.html | title=Douglas Ranasinghe filmography | publisher= Sinhala Cinema Database| access-date=1 October 2019}}</ref> ඔහු පෝල් සිල්ස් විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද "භාවනා" කෙටි චිත්රපටයේ රඟපෑවේය.<ref name= ranas /> එම චිත්රපටය සමඟින් ඔහුට 1970/1971 [[බර්ලින් චිත්රපට උළෙල]] ඇතුළු වීමට හැකි විය.<ref name= douglas /> ඉන්පසු ඔහු ලන්ඩනයේ ජාත්යන්තර චිත්රපට පාසලේ තුන් අවුරුදු පාඨමාලාවකට සහභාගී වූ අතර එහිදී ඔහු "ඩාන්සින් ඩෙවිල්ස්" චිත්රපටයේ තිර රචනය ලිවීය.<ref name="story" /><ref name= douglasran /> පාඨමාලාවෙන් පසු, ඔහුට නැවතී සිටින ලෙසත්, ෂේක්ස්පියර් නිෂ්පාදන සඳහා සහභාගී වන ලෙසත් ලන්ඩන් චිත්රපට නිර්මාණ පාසල ඉල්ලා සිටියේය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු එම යෝජනාව ප්රතික්ෂේප කර ලංකාවට පැමිණියේය.<ref name= drana />
1980 දශකයේ [[සුගතපාල ද සිල්වා]] නිෂ්පාදනය කළ “ගුවන් විදුලි රඟ මඩල” සහ “කෙටි කතා” වැඩසටහන්වල හඬ නළුවා විය. ගුවන්විදුලි ශබ්ද පරිපාලකයෙකු ලෙස ඔහු උසස් නාට්ය, විශේෂාංග සහ සංගීත වැඩසටහන් පටිගත කළේය. ඔහු පිළිවෙළින් ''රන්මසු උයන'' සහ ''සසර චක්ර'' ඇතුළු වේදිකා නාට්ය කිහිපයක් සහ රූපවාහිනී කතාමාලා කිහිපයක් අධ්යක්ෂණය කර ඇත.<ref name= drana /> රූපවාහිනී නළුවෙකු ලෙස ඔහු ''අවසඳ'', ''මාත මහළු වයස'', ''රන්මසු උයන'' සහ ''කලු හංසයෝ'' යන මාලා වල කැපී පෙනෙන චරිත නිරූපණය කළේය.
==ටෙලිනාට්ටය==
* ''[[අලු බදුන]]''
* ''අහිමි''
* ''ආදරය ගින්දරක්''
* ''ඉසිවර අසපුව''
* ''තව දුරයි ජීවිතේ''
* ''වැහි පබලු සේල''
== References ==
{{Reflist}}
==External links==
* [http://divaina.com/sunday/index.php/mee/33-atambula-9/10137-2019-05-24-09-23-117 සංගීතේ හින්දා මම හරි ජනප්රියයි - ඩග්ලස් රණසිංහ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190620040053/http://divaina.com/sunday/index.php/mee/33-atambula-9/10137-2019-05-24-09-23-117 |date=2019-06-20 }}
* [http://archives.sarasaviya.lk/2016/01/28/?fn=sa16012811 එකල මගේ හොඳම මිතුරා වූයේ ඩග්ලස් රණසිංහය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220108225828/https://archives.sarasaviya.lk/2016/01/28/?fn=sa16012811 |date=2022-01-08 }}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:රණසිංහ, ඩග්ලස්}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික අධ්යක්ෂවරු]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
gimx2xww0y3jo8x56cxqw9ls3axvffo
DVD-Audio
0
93326
795435
499684
2026-07-05T00:22:16Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795435
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox storage medium|name=DVD-Audio|logo=[[Image:DVD-Audio Logo.svg|200px]]|image=DVD-Audio front view (from Museum of Obsolete Media).jpg|caption=DVD-Audio release of [[Rumours (album)|Rumours]] by [[Fleetwood Mac]]|type=[[Optical disc]]|encoding=[[Meridian Lossless Packing]] or uncompressed [[LPCM]]<ref name="dvd-audio">{{cite web |url=http://dvddemystified.com/dvdfaq.html#3.6.1 |title=DVD Frequently Asked Questions (and Answers) - Details of DVD-Audio and SACD |author=Jim Taylor |access-date=2010-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709185732/http://dvddemystified.com/dvdfaq.html#3.6.1 |archive-date=9 July 2011 |url-status=dead }}</ref>|capacity=up to 8.5 GB|read=640 nm wavelength semiconductor laser|write=|standard=DVD Books, Part 4, DVD-Audio Book, DVD Audio Recording Book <ref name="dvd-book">DVD FLLC (2009–02) [http://www.dvdfllc.co.jp/format/f_bconst.html DVD Book Construction - list of all available DVD Books], Retrieved on 2009-07-24</ref><ref name="dvd-books">DVD FLLC [http://www.dvdfllc.co.jp/format/f_histry.html DVD Format Book - History of Supplements for DVD Books], Retrieved on 2009-07-24</ref><ref name="dvd-books-overview">MPEG.org, [http://www.mpeg.org/MPEG/DVD/General/Books.html DVD Books overview], Retrieved on 2009-07-24</ref>|owner=DVD Forum|use=Audio storage|extended from=[[DVD]]<br>[[Compact Disc Digital Audio]]|extended to=[[High Fidelity Pure Audio Blu-ray]]}}{{DVD-Audio|කේතනය කිරීම=Meridian Lossless Packing or uncompressed LPCM|මාධ්ය වර්ගය=Optical disc|ධාරිතාව=up to 8.5 GB|යාන්ත්රණය කියවන්න=640 nm wavelength semiconductor laser|සම්මත=DVD Books, Part 4, DVD-Audio Book, DVD Audio Recording Book|විසින් සංවර්ධනය කරන ලදී=DVD Forum|භාවිතය=Audio storage|සිට දීර්ඝ කර ඇත=DVD
Compact Disc Digital Audio|දක්වා දීර්ඝ කර ඇත=High Fidelity Pure Audio Blu-ray}}
'''DVD-Audio''' (සාමාන්යයෙන් '''DVD-A''' ලෙස කෙටියෙන් හඳුන්වනු ලැබේ) යනු DVD තැටියක ඉහළ විශ්වසනීය ශ්රව්ය අන්තර්ගතයක් ලබා දීම සඳහා වන ඩිජිටල් ආකෘතියකි . DVD-Audio උසස් තත්ත්වයේ ශ්රව්ය සඳහා තැටියේ ඇති ගබඩාවෙන් වැඩි ප්රමාණයක් භාවිතා කරන අතර වීඩියෝ බෙදා හැරීමේ ආකෘතියක් වීමට අදහස් නො කෙරේ.
පළමු තැටි 2000 දී වෙළඳපොළට ඇතුළු විය. DVD-Audio Super Audio CD (SACD) සමඟ ආකෘතිමය යුද්ධයක යෙදී සිටි අතර, බාගත කළ හැකි සංගීතය වෙත පාරිභෝගිකයන්ගේ රුචි අ රුචි කම් සමඟින්, මෙම සාධකවලින් අදහස් කළේ උසස් තත්ත්වයේ තැටියක් හෝ සැලකිය යුතු වෙළඳ පල විනිවිද යාමක් ලබා නො ගත් බවයි; DVD-Audio 2007 <ref>Jack Schofield: [https://www.theguardian.com/technology/2007/aug/02/guardianweeklytechnologysection.digitalmusic No taste for high-quality audio]. </ref> විට "වඳ වී ගිය" ලෙස විස්තර කර ඇත. 2019 ජූනි මස වන විට, Amazon ලැයිස්තු ගත කර ඇත්තේ "Audio DVD" හි ඇති ඇල්බම 155ක් පමණි. DVD-Audio නිශ්චල වෙළඳපොළක් ලෙස පවතින නමුත් සමහර ස්වාධීන සබැඳි ලේබල් <ref>like [[AIX Records]] or [https://m.facebook.com/SilverlineRecords/ Silverline Records]</ref> මාතෘකා සඳහා පුළුල් තේරීමක් ඉදිරිපත් කරයි.
== ශ්රව්ය පිරිවිතර ==
DVD-Audio මඟින් විවිධ නියැදි සංඛ්යාත සහ නියැදි මිල ගණන් යටතේ තනි නාලිකා [[මොනරාල්|මොනෝ]] සිට 5.1 නාලිකා [[අවට ශබ්දය|සවුන්ඩ්]] දක්වා [[ශ්රව්ය නාලිකාව|ශ්රව්ය නාලිකාවල]] හැකි වින්යාස කිරීම් රාශියක් ඉදිරිපත් කරයි. (".1" බාස් සහ/හෝ විශේෂ ශ්රව්ය ප්රයෝග සඳහා [[අඩු සංඛ්යාත බලපෑම්|අඩු සංඛ්යාත බලපෑම්]] නාලිකාවක් (LFE) දක්වයි. )
[[සංයුක්ත තැටිය]] හා සසඳන විට, වඩා වැඩි ධාරිතාවකින් යුත් DVD ආකෘතියෙන් එකක් ඇතුළත් කිරීමට හැකි වේ:
* සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි සංගීතය (සම්පූර්ණ ධාවන කාලය සහ ගීත ප්රමාණය සම්බන්ධයෙන්) හෝ
* ඉහළ රේඛීය [[නියැදි අනුපාතය|නියැදි අනුපාතයකින්]] කේතනය කිරීම සහ [[ශ්රව්ය බිටු ගැඹුර|නියැදියකට වැඩි බිටු]], සහ/හෝ
* [[අවට ශබ්දය|අවකාශීය ශබ්ද]] ප්රතිනිෂ්පාදනය සඳහා අතිරේක නාලිකා.
DVD-ශ්රව්ය තැටියක ශ්රව්ය විවිධ බිට් ගැඹුර/නියැදි අනුපාතය/නාලිකා සංයෝජන වලින් ගබඩා කළ හැක:
{| class="wikitable"
| rowspan="2" |
! colspan="6" |16, 20 or 24 bits per sample
|-
!44.1 kHz
!48 kHz
!88.2 kHz
!96 kHz
!176.4 kHz
!192 kHz
|-
|Mono (1.0)
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|-
|Stereo (2.0)
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|-
|Stereo (2.1)
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|No
|No
|-
|Stereo + mono surround (3.0 or 3.1)
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|No
|No
|-
|Quad (4.0 or 4.1)
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|No
|No
|-
|3-stereo (3.0 or 3.1)
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|No
|No
|-
|3-stereo + mono surround (4.0 or 4.1)
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|No
|No
|-
|Full surround (5.0 or 5.1)
|Yes
|Yes
|Yes
|Yes
|No
|No
|}
තනි තැටියක විවිධ බිට් ගැඹුර/නියැදි අනුපාතය/නාලිකා සංයෝජන භාවිතා කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස, DVD-Audio තැටියක 96 අඩංගු විය හැක kHz/24-bit 5.1-channel ශ්රව්ය පථය මෙන් ම 192 kHz/24-bit ස්ටීරියෝ ශ්රව්ය පථය. එසේම, ධාවන පථයක නාලිකා විවිධ විභේදනවලින් ගබඩා කර ඇති කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදිය හැකි ය. උදාහරණයක් ලෙස, ඉදිරිපස කථිකයන් 96/24 විය හැකි අතර අවට 48/20 වේ.
ශ්රව්ය තැටියේ ගබඩා කර ඇත්තේ [[LPCM|රේඛීය PCM]] ආකෘතියෙන් වන අතර එය [[ශ්රව්ය දත්ත සම්පීඩනය|සම්පීඩනය]] නො කළ හෝ [[Meridian Lossless ඇසුරුම්|MLP (Meridian Lossless Packing)]] සමඟ පාඩු රහිත ව සම්පීඩිත වේ. උපරිම අවසර ලත් සම්පූර්ණ [[බිට් අනුපාතය|බිටු අනුපාතය]] තත්පරයට මෙගාබිට් 9.6 කි. මෙය ඉක්මවන නාලිකා/විභේදන සංයෝජන සම්පීඩනය කළ යුතු ය. සම්පීඩනය නො කළ මාදිලියේ දී, 5.1 හි 96/16 හෝ 48/24 දක්වා සහ ස්ටීරියෝ හි 192/24 දක්වා ලබා ගත හැකි ය. පීලි 5.1 ගබඩා කිරීම සඳහා 88.2/20, 88.2/24, 96/20 හෝ 96/24 MLP කේතනය කිරීම අනිවාර්ය වේ.
තැටියේ ස්වදේශීය ස්ටීරියෝ ශ්රව්ය නොමැති නම්, සවන් දෙන්නා ට සරවුන්ඩ් සවුන්ඩ් සෙටප් එකක් නොමැති නම් (සංගුණක සකසන ලද්දේ නම්) 5.1 නාලිකා ශ්රව් යය නාලිකා දෙකේ ස්ටීරියෝ [[Downmixing|ශ්රව්යයට මිශ්ර]] කිරීමට DVD-Audio Player හට හැකි විය හැක. කතුකරණයේ දී ප්රවාහය). Downmixing කළ හැක්කේ 4.0 quad වැනි අනෙකුත් වින්යාසය න් සඳහා නොව, ද්වි-නාලිකා ස්ටීරියෝ වෙත පමණි. DVD-Audio හි මෙනු, පෙළ උප සිරැසි, නිශ්චල රූප සහ වීඩියෝ ද ඇතුළත් විය හැකි අතර, ඉහළ මට්ටමේ කර්තෘ පද්ධතිවල වීඩියෝ පට මෙන්ම PCM ස්ටීරියෝ සහ අනෙකුත් "ප්රසාද" විශේෂාංග අඩංගු විය හැකි Video_TS නාමාවලියකට සෘජුව ම සම්බන්ධ කිරීමට ද හැකි ය. .
== ක්රීඩකයාගේ අනුකූලතාව ==
DVD-Audio ආකෘතිය හඳුන්වා දීමත් සමඟ, අවශ්ය නො වූවත්, පවතින DVD-Video ප්ලේයර් සමඟ යම් ආකාරයක [[පසුගාමී අනුකූලතාව|පසුගාමී අනුකූලතාවයක්]] අපේක්ෂා කරන ලදී. මෙයට පිළියමක් ලෙස, බොහෝ DVD-Audio තැටි තැටියේ සම්මත DVD-Video [[ඩොල්බි ඩිජිටල්|Dolby Digital]] 5.1-channel ශ්රව්ය පථය වාදනය කිරීමට DVD-Video අනුකූල දත්ත ද අඩංගු වේ (එය සරවුන්ඩ් ශබ්දයක් නොමැති සවන් දෙන්නන් සඳහා නාලිකා දෙකකට මිශ්ර කළ හැක. සැලසුම). බොහෝ DVD-වීඩියෝ වාදකයින් Dolby Digital හෝ DTS විකේතනය නොමැති පැරණි සරවුන්ඩ් ශබ්ද පද්ධති සඳහා Dolby MP matrix-කේතනය කරන ලද ශබ්ද පථයක් නිර්මාණය කිරීමේ විකල්පය ද ලබා දේ. සමහර තැටිවල ස්වදේශීය ඩොල්බි ඩිජිටල් 2.0 ස්ටීරියෝ සහ [[ඩිජිටල් රඟහල පද්ධතිය|ඩීටීඑස්]] ද ඇතුළත් වේ 96/24 5.1-නාලිකාව, ශ්රව්ය පථය.
DVD-Audio ආකෘතිය DVD පවුලේ සාමාජිකයෙකු වන බැවින්, තනි තැටියකට බහු ස්ථිර තිබිය හැකි අතර ශ්රව්ය සහ දෘශ්ය ද්රව්ය අඩංගු පැති දෙකක් පවා තිබිය හැකි ය. පොදු වින්යාසයක් යනු DVD-Video (VIDEO_TS) සහ DVD-Audio (AUDIO_TS) නාමාවලි දෙකෙහි ම අන්තර්ගතය සහිත ඒක පාර්ශවී ය DVD එකකි. MLP භාවිතයෙන් කේතනය කරන ලද අධි-විභේදන, ඇසුරුම් කරන ලද PCM ශ්රව්ය වාදනය කළ හැක්කේ DVD-ශ්රව්ය විකේතන හැකියාව සහිත DVD ධාවක යන්ට පමණි. DVD-Video අන්තර්ගතය, LPCM, Dolby හෝ DTS ද්රව්ය, සහ වීඩියෝ පවා ඇතුළත් විය හැකි අතර, තැටිය සියලු ම DVD ධාවක යන් සමඟ අනුකූල වේ. අනෙකුත් තැටි සැකසුම් ද්විත්ව ස්ථිර DVD (DVD-9) හෝ ද්වි-පාර්ශ්වික තැටි (DVD-10, DVD-14 හෝ DVD-18) වලින් සමන්විත විය හැක. සමහර ලේබල් එක් පැත්තක DVD-Audio අන්තර්ගතය සහ අනෙක් පැත්තෙන් DVD-Video අන්තර්ගතය අඩංගු ද්වි-පාර්ශ්වික DVD මාතෘකා නිකුත් කර ඇත, Classic Records HDAD එවැනි උදාහරණයකි.
DVDAdecoder නම් [[විවෘත මූලාශ්ර බලපත්රය|විවෘත මූලාශ්ර]] ප්ලග්-ඉන් දිගුවක් භාවිතයෙන් [[මයික්රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|Windows]] සඳහා [[නිදහස් මෘදුකාංග|freeware]] [[ශ්රව්ය වාදකය (මෘදුකාංග)|audio player]] [[foobar2000]] හරහා පරිගණකයක DVD-Audio නිල නොවන නැවත ධාවනය කළ හැක. [[VLC මීඩියා ප්ලේය'|VLC මාධ්ය ධාවකය]] සතු ව DVD-Audio සහාය ඇත Cyberlink හි PowerDVD අනුවාදය 8 DVD-Audio තැටි වාදනය කිරීමේ නිල ක්රමයක් සපයයි. මෙම විශේෂාංගය 9 අනුවාදයේ සිට ඉවත් කරන ලදී. Creative එහි SoundBlaster Audigy සහ X-Fi කාඩ් පත් සමඟ කැප වූ DVD-Audio Player එකක් ද සපයයි.
== Preamplifier/surround-processor අතුරුමුහුණත ==
DVD-Audio වාදනය කිරීම සඳහා, ප්රති සම යෙදවුම් හයක් සහිත පෙර ඇම්ප්ලිෆයර් හෝ සරවුන්ඩ් පාලකයක් මුලින් අවශ්ය විය. Dolby Digital සහ DTS වැනි DVD-Video ශ්රව්ය ආකෘති ප්රති සම ආකෘතියට පරිවර්තනය කිරීම සහ ස්පීකර් වෙත බෙදා හැරීම සඳහා ක්රීඩකයාගේ ඩිජිටල් ප්රතිදානය හරහා ග්රාහකයකට යැවිය හැකි අතර, DVD-Audio නියැදි මිල ගණන් යටතේ සංකේතනය නො කළ ඩිජිටල් ශ්රව්ය සබැඳිය හරහා බෙදා හැරීමට ඉඩ නොදේ. 48 ට වඩා වැඩි kHz (එනම්, සාමාන්ය DVD-වීඩියෝ ගුණාත්මක භාවය) ඩිජිටල් පිටපත් කිරීම පිළිබඳ ගැටළු හේතුවෙන්. <ref name="timefordvd-tutorial" />
කෙසේ වෙතත්, සංකේතාත්මක ඩිජිටල් ආකෘති දැන් DVD සංසදය විසින් අනුමත කර ඇති අතර, ඉන් පළමුවැන්න Meridian Audio හි MHR (Meridian High Resolution) වේ. අධි විභේදන බහුමාධ්ය අතුරුමුහුණත ( HDMI 1.1) සංකේතාත්මක ඩිජිටල් ශ්රව්ය DVD-ශ්රව්ය පිරිවිතර (6 × 24-bit/96) දක්වා ගෙන යාමට ඉඩ සලසයි. kHz නාලිකා හෝ 2 × 24-bit/192 kHz නාලිකා). ශ්රව්ය තොරතුරු නාලිකා හයක් මෙලෙස විවිධ ක්රම කිහිපය කින් ඇම්ප්ලිෆයර් වෙත යැවිය හැක:
# ශ්රව්ය නාලිකා 6 ක් ප්ලේයරය තුළ විකේතනය කර උපුටා ගත හැකි අතර සම්මත ප්රතිසම කේබල් 6ක් ඔස්සේ ඇම්ප්ලිෆයර් වෙත යැවිය හැක.
# ශ්රව්ය නාලිකා 6 විකේතනය කර HDMI හෝ IEEE-1394 (FireWire) සංඥාවකට නැවත සංකේතනය කර ඇම්ප්ලිෆයර් වෙත යවනු ලැබේ, එය ඩිජිටල් සංඥාව විකේතනය කර ශ්රව්ය නාලිකා 6 උපුටා ගනී. HDMI සහ IEEE-1394 සංකේතනය DVD-A සංකේතනයට වඩා වෙනස් වන අතර උසස් තත්ත්වයේ ඩිජිටල් අතුරු මුහුණතක් සඳහා සාමාන්ය ප්රමිතියක් ලෙස නිර්මාණය කර ඇත. ඇම්ප්ලිෆයර් වලංගු විකේතන යතුරකින් සමන්විත විය යුතුය, නැතහොත් එය තැටිය වාදනය නොකරයි.
# තුන්වන විකල්පය S/PDIF (හෝ TOSLINK ) ඩිජිටල් අතුරුමුහුණත හරහා වේ. කෙසේ වෙතත්, අනවසරයෙන් පිටපත් කිරීම පිලිබඳ සැලකිල්ල හේතුවෙන්, DVD-A ප්ලේයර් මෙම ඩිජිටල් අතුරුමුහුණත පහත සඳහන් ක්රමවලින් එකකින් හැසිරවීමට අවශ්ය වේ:
#* එවැනි අතුරු මුහුණතක් සම්පූර්ණයෙන්ම අක්රිය කරන්න. මෙම විකල්පය සංගීත ප්රකාශකයින් විසින් වඩාත් කැමති වේ.
#* ශ්රව්යය 2-නාලිකා 16-bit/48 වෙත පරිවර්තනය කරන්න kHz PCM සංඥාව. DVD-A හැර ඔවුන් තවමත් විකිණීමට බලාපොරොත්තු වන CD-තත්ත්ව පිටපතක් නිෂ්පාදනය කිරීමට එය අවසර දෙන නිසා සංගීත ප්රකාශකයින් මේ ගැන උද්යෝගිමත් නොවේ.
#* ශ්රව්යය නාලිකා 2කට පරිවර්තනය කරන්න, නමුත් නිෂ්පාදකයා DVD-A තැටියේ ධජයක් සකසන්නේ නම්, මුල් සාම්පල ප්රමාණය සහ බිට් අනුපාතය තබා ගන්න.
# අවසාන විකල්පය වන්නේ ක්රීඩකයා වෙනස් කිරීම, අභ්යන්තර D/A පරිවර්තක වෙත ලබා දීමට පෙර ඉහළ විභේදන ඩිජිටල් සංඥා ග්රහණය කර එය S/PDIF බවට පරිවර්තනය කිරීම, සම්පූර්ණ පරාසයක ඩිජිටල් (නමුත් ස්ටීරියෝ) ශබ්දය ලබා දීමයි. සමහර ක්රීඩකයින් සඳහා දැනටමත් ඔබ විසින්ම කළ හැකි විසඳුම් තිබේ. සම්පූර්ණ විභේදන බහු චැනල් ඩිජිටල් ප්රතිදානය සඳහා බහු S/PDIF ප්රතිදානයන් සහිත DVD-A ප්ලේයරයක් සන්නද්ධ කිරීමට විකල්පයක් ද පවතී.
== ශබ්ද ගුණාත්මක භාවය ==
2004 දී පර්යේෂකයන් විසින් DVD-A සහ SACD <ref name="Blech">
Blech, Dominikp; Yang, Min-Chi. </ref> අතර ශ්රව්ය ගුණාත්මක භාවයේ හඳුනා ගත හැකි වෙනසක් සොයා ගැනීමට නො හැකි විය (සහ පසුකාලීන පර්යේෂණ SACD සහ CD අතර ශ්රව්ය ගුණාත්මක භාවයේ හඳුනා ගත හැකි වෙනසක් සොයා ගත්තේ නැත). <ref name="mixonline">Paul D. Lehrman: [http://www.mixonline.com/news/profiles/emperors-new-sampling-rate/365968 The Emperor's New Sampling Rate] ''[[Mix (magazine)|Mix]]'' online, April 2008.</ref>
== ආකෘති ප්රභේද ==
ප්රධාන [[සංගීතය|සංගීත ලේබල්]] හතරක්, [[විශ්ව සංගීතය|Universal Music]], [[EMI]], [[Warner Bros. වාර්තා|Warner Bros.]] [[Warner Bros. වාර්තා|Records]], [[නැක්සෝස් වාර්තා|Naxos Records]] සහ කුඩා ඕඩියෝෆයිල් ලේබල් කිහිපයක් ( [[AIX වාර්තා|AIX Records]], Claudio Records, DTS Entertainment, Silverline Records, OgreOgress productions, Tacet සහ [[ටෙලිඩෙක්|Teldec]] වැනි) DVD-Audio මත ඇල්බම නිකුත් කර ඇත, නමුත් සම්මත CD තැටිවලට සාපේක්ෂව සංඛ්යාව අවම වේ. නව අධි-විභේදන මාතෘකා සම්මත DVD-වීඩියෝ ආකෘතියෙන් නිකුත් කර ඇත (48 සිට නාලිකා දෙකක රේඛීය PCM ශ්රව්ය දත්ත අඩංගු විය හැක. kHz/16-bit සිට 96 දක්වා kHz/24-bit), "HDAD", <ref>[http://surroundablog.blogs.com/surroundablog/definition_dad_hdad/index.html "HDAD"]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at surroundablog.blogs.com</ref> එහි එක් පැත්තක DVD-වීඩියෝ ආකෘති පටි ගත කිරීමක් සහ අනෙක් පැත්තෙන් DVD-Audio, CD/DVD පැකේජ, CD සහ DVD-Audio යන දෙකෙහි ම ඇල්බමය ඇතුළත් කළ හැක., හෝ [[DualDisc]], DVD පැත්තේ DVD-Audio අන්තර්ගතය අඩංගු විය හැක. මීට අමතරව, ස්වාධීන DVD-Audio තැටියක් <ref>such as The [[Grateful Dead]]'s ''[[American Beauty (album)|American Beauty]]'' and [[R.E.M.]]'s ''[[Automatic for the People]]''</ref> ලෙස මුලින් නිකුත් කරන ලද සමහර මාතෘකා CD/DVD පැකේජයක් ලෙස හෝ DualDisc ලෙස නැවත නිකුත් කරන ලදී.
== පිටපත් ආරක්ෂාව ==
DVD-ශ්රව්ය තැටි විකල්ප [[පූර්ව පටිගත කළ මාධ්ය සඳහා අන්තර්ගත ආරක්ෂණය|වශයෙන් පූර්ව පටිගත කළ මාධ්ය සඳහා අන්තර්ගත ආරක්ෂණ]] (CPPM) නම් [[පිටපත් ආරක්ෂාව|පිටපත් ආරක්ෂණ]] යාන්ත්රණයක් භාවිතා කළ හැක. CPPM, 4C ආයතනය විසින් කළමනාකරණය කරනු ලබන අතර, පරිශීලකයන් පරිගණක සහ අතේ ගෙන යා හැකි මාධ්ය ධාවක වෙත ශ්රව්ය උකහා ගැනීම වැළැක්වීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇත.
DVD-Video හි [[අන්තර්ගත-ගැටුම් පද්ධතිය|අන්තර්ගත-scrambling පද්ධතිය]] (CSS) ඉක්මනින් බිඳී ගිය නිසා, DVD-Audio හි සංවර්ධකයි න් අනවසර අනුපිටපත් අවහිර කිරීමට වඩා හොඳ ක්රමයක් සොයන ලදී. DVD-Audio ධාවක යන් සත්යාපනය කිරීම සඳහා මාධ්ය යතුරු බ්ලොක් (MKB) භාවිතා කරන CPPM ඔවුන් විසින් සංවර්ධනය කරන ලදී. ශ්රව්ය විකේතනය කිරීම සඳහා, ක්රීඩකයින් MKB වෙතින් මාධ්ය යතුරක් ලබා ගත යුතු ය, එය සංකේතනය කර ඇත. MKB විකේතනය කිරීමට ක්රීඩකයා තමන්ගේ ම අද්විතීය යතුරක් භාවිතා කළ යුතු ය. DVD-Audio Player එකක විකේතන යතුර අවදානමකට ලක්වුව හොත්, එම යතුර අනාගත DVD-Audio තැටි විකේතනය කිරීම සඳහා නිෂ්ඵල විය හැක. DVD-Audio තැටිවලට Verance Corporation විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද [[ඩිජිටල් ජල සලකුණු කිරීම|ඩිජිටල් ජල සලකුණු]] තාක්ෂණය භාවිතා කළ හැක, සාමාන්යයෙන් සෑම තත්පර තිහකට වරක් ශ්රව්යයට ඇතුළත් වේ. DVD-Audio Player එකකට වලංගු MKB එකක් නොමැති තැටියක දිය සලකුණක් හමු වුවහොත්, එය නැවත ධාවනය නවත්වනු ඇත. 4C ආයතනය විසින් [[ආරක්ෂිත ඩිජිටල් කාඩ්පත|ආරක්ෂිත ඩිජිටල් කාඩ්පත්]] මත භාවිතා කරන පටි ගත කළ හැකි [[පටිගත කළ හැකි මාධ්ය සඳහා අන්තර්ගත ආරක්ෂණය|මාධ්ය සඳහා අන්තර්ගත ආරක්ෂණය]] (CPRM) සමාන පිරිවිතරයක් ද වර්ධනය කරන ලදී.
DVD-Audio හි පිටපත් ආරක්ෂණය 2005 දී ජය ගන්නා ලද්දේ දත්ත විකේතනය කිරීමට හෝ 6 නාලිකා බවට පරිවර්තනය කිරීමට ඉඩ සලසන මෙවලම් [[.ඩබ්ලිව්ඒවී|මගිනි.]] WAV ගොනු පාඩු [[ඩිජිටල් සිට ඇනලොග් පරිවර්තකය|සහිත ඩිජිටල්-ඇනලොග්]] පරිවර්තනයක් හරහා යන්නේ නැත. මින් පෙර එම පරිවර්තනයට ස්ටීරියෝ වලට මිශ්ර කිරීමට වඩා ශ්රව්ය නාලිකා [[5.1|හයම]] රඳවා ගැනීමට මිල අධික උපකරණ අවශ්ය විය. ඩිජිටල් ක්රමයේ දී, අනාරක්ෂිත ශ්රව්ය වෙත ප්රවේශය ලබා දීම සඳහා පැච් කර ඇති වාණිජ මෘදුකාංග වාදකය ක් මඟින් විකේතන ය සිදු කෙරේ.
2007 දී සංකේතාංකන යෝජනා ක්රමය ''dvdcpxm'' නම් මෙවලමක් සමඟින් ජය ගන්නා ලදී. 2008 පෙබරවාරි 12 වන දින DVD-Audio Explorer නමින් වැඩසටහනක් නිකුත් කරන ලද අතර, ඉහත සඳහන් කළ libdvdcpxm සහ විවෘත කේත MLP විකේතකයක් අඩංගු වේ.
DVD-Video decryption මෙන්, එවැනි මෙවලම් [[ඩිජිටල් මිලේනියම් ප්රකාශන හිමිකම් පනත|Digital Millennium Copyright Act]] යටතේ [[එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] භාවිතා කිරීම නීති විරෝධී විය හැකි ය. මෙම මෙවලම් වෙබ් අඩවිවලින් බැහැරව තබා ගැනීමට [[ඇමරිකාවේ පටිගත කිරීමේ කර්මාන්ත සංගමය]] සාර්ථක වී ඇති අතර, ඒවා තවමත් [[P2P ගොනු හුවමාරුව|P2P ගොනු හුවමාරු]] ජාල සහ ප්රවෘත්ති කණ්ඩායම් මත බෙදා හරිනු ලැබේ. මීට අමතරව, 2007 දී බහුලව භාවිතා වන වාණිජ මෘදුකාංග DVDFab Platinum DVD-Audio decryption එක් කළ අතර, පරිශීලකයින්ට සම්පූර්ණ DVD-A රූපයක් [[ISO රූපය|ISO රූප ගොනුවකට]] උපස්ථ කිරීමට ඉඩ සලසයි.
== කර්තෘ මෘදුකාංග ==
=== OS X ===
* Sonic Solutions DVD Creator AV – ලබා ගත හැකි පළමු DVD-Audio කර්තෘ විසඳුම. ජනප්රිය ඉහළ මට්ටමේ DVD වීඩියෝ කතුකරණ පැකේජයේ භ්රමණයක්. එය DVD-Audio කර්තෘත්ව ය විධාන රේඛා මට්ටමින් පමණක් ඉඩ දෙයි. Sonic Solutions මගින් තවදුරටත් විකුණනු නො ලැබේ හෝ සහාය නොදක්ව යි.
* Sonic Studio SonicStudio HD – ඉහළ ඝනත්ව ශ්රව්ය ප්රගුණ කිරීම සඳහා සහ DVD-A කතුකරණය සඳහා එක් ක්ලික් ඩීවීඩී එකකින් ශ්රව්ය සකස් කිරීම සඳහා Macintosh-පාදක මෙවලම භාවිතා කරයි.
* Sonic Studio OneClick DVD - කර්තෘ මෙවලමෙහි භාවිතා කිරීමට සූදානම් Sonic Studio EDL ද්විමය MLP ගොනු බවට පරිවර්තනය කරයි. DVD Creator AV ව්යාපෘති වෙත එක් කිරීමට scriptFile තොරතුරු ද උත්පාදනය කරයි. මෙම නිෂ්පාදනය තවදුරටත් ලබා ගත නො හැක.
* DVD ශ්රව්ය මෙවලම්: පහත Windows කොටස බලන්න.
* Apple Logic Pro 8 සහ පසුව - bouncing විට, ගමනාන්තය යටතේ "Burn to CD/DVD" තෝරන්න, ඉන්පසු ගමනාන්ත ආකෘතිය සඳහා DVD-A තෝරන්න.
* Minnetonka discWelder - මෙම නිෂ්පාදනය තවදුරටත් ලබා ගත නොහැක.
* Steinberg Wavelab Pro - මෙම නිෂ්පාදනය MLP කේතනය කිරීම හෝ MLP-කේතනය කළ ගොනු සඳහා සහය නොදක්වයි. එය විනිවිදක දර්ශන සහ DVD මෙනු සඳහා සහය දක්වයි.
* Burn - AUDIO_TS දත්ත ලිවිය හැකි පොදු කාර්ය CD සහ DVD දැවෙන උපයෝගි තා. පතන මෙනුවෙන් "ශ්රව්ය" ටැබය පසුව "DVD-Audio" තෝරන්න.
=== වින්ඩෝස් ===
* Minnetonka discWelder - මෙම නිෂ්පාදනය තවදුරටත් ලබා ගත නො හැක.
* Cirlinca HD-AUDIO Solo Ultra. මෙම නිෂ්පාදනය MLP කේතනය හෝ MLP-කේතනය කළ ගොනු සඳහා සහය නො දක්වයි. එය 2019 මුල් භාගය වන විට ස බැඳිව නො තිබුණි.
* DVD Audio Extractor - මෙම නිෂ්පාදනයට සහ අනෙකුත් අයට DVD-Audio තැටි වලින් ශ්රව්ය උකහා ගත හැකි නමුත් නව DVD-Audio තැටි කර්තෘ නො කරයි.
* [[ස්ටයින්බර්ග්|Steinberg]] WaveLab Pro - මෙම නිෂ්පාදනය MLP කේතනය කිරීම හෝ MLP-කේතනය කළ ගොනු සඳහා සහය නො දක්වයි. එය විනි විදක දර්ශන සහ DVD මෙනු සඳහා සහය දක්වයි.
* Gear Pro Mastering Edition - මෙම නිෂ්පාදනයට DVD-Audio පින්තූර පිළිස්සීමට හැකි නමුත් නව DVD-Audio තැටි කර්තෘ නො කෙරේ.
* DVD ශ්රව්ය මෙවලම් පැකේජය: [http://dvd-audio.sourceforge.net/ DVD ශ්රව්ය මෙවලම්] නම් ව්යාපෘතියක් [[නිදහස් මෘදුකාංග|නොමිලේ]] / [[විවෘත කේත මෘදුකාංග|විවෘත කේත]] කොන්සෝල යෙදුමක් සහ පරිශීලක අතුරුමුහුණතක් සපයයි. තැටි වලින් මෙනු සංස්කරණය සහ ශ්රව්ය නිස්සාරණය සඳහා සහය දක්වයි. MLP විකේතනය සඳහා පර්යේෂණාත්මක සහාය. DVD-Audio/Video discs (aka Hybrid හෝ Universal DVDs) කර්තෘ විය හැක.
* [[MAGIX සාම්පල|MAGIX Samplitude]] සීමා සහිත DVD-ශ්රව්ය සංස්කරණය (MLP නැත, මෙනු නැත, විනිවිදක දර්ශන නැත)
* MAGIX Sequoia
=== ලිනක්ස් ===
* [http://dvd-audio.sourceforge.net/ DVD ශ්රව්ය මෙවලම්] Linux සහ අනෙකුත් *nix වේදිකා සඳහා [[නිදහස් මෘදුකාංග|නොමිලේ]] / [[විවෘත කේත මෘදුකාංග|විවෘත කේත]] DVD-Audio කර්තෘ මෙවලම් සපයයි. (වින්ඩෝස් සඳහා ඉහත බලන්න). විශේෂඥ නොවන පරිශීලකයින් සඳහා debian හෝ rpm ද්විමය පැකේජ සපයනු ලැබේ.
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
== බාහිර සබැඳි ==
* [[iarchive:RobertNormandeauOnOutsightRadioHours|Robert]] Normandeau ''ප්රහේලිකා'' ( empreintes DIGITALes, IMED 0575, 2005) නිකුත් කිරීම සඳහා ආකෘතිය භාවිතා කිරීම පිළි බඳව Robert Normandeau On Outsight Radio Hours සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක්
* යල් පැන ගිය මාධ්ය කෞතුකාගාරයේ [https://obsoletemedia.org/dvd-audio/ DVD-ශ්රව්ය]
172vhxmc6uqqt7tbmtlvkyaxe3mx9yf
මුරුසියේ ඉතිහාසය
0
130063
795469
743581
2026-07-05T10:23:36Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795469
wikitext
text/x-wiki
=== මුල් ඉතිහාසය ===
[[File:D._Pedro_Mascarenhas.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:D._Pedro_Mascarenhas.jpg|thumb|පේද්රෝ මස්කරෙන්හාස්, පෘතුගීසි ඉන්දියාවේ වයිස්රෝයි සහ මස්කරීන් දූපත් වල නම.]]
10 වන ශතවර්ෂයේ අවසානයේ අරාබි නාවිකයින් විසින් එහි පළමු වාර්තාගත සංචාරයට පෙර මුරුසි දූපත ජනාවාස නොවීය. එහි නම ඩිනා අරෝබි, දිවයින මුලින්ම සොයාගත් අරාබි නැවියන් සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත.
ටෝර්ඩෙසිලාස් ගිවිසුම මගින් පෘතුගාල රාජධානියට ලෝකයේ මෙම කොටස යටත් විජිතයක් බවට පත් කිරීමේ අයිතිය ලබා දෙන ලදී. 1507 දී පෘතුගීසි නැවියන් ජනාවාස නොවූ දූපතට පැමිණ සංචාරක කඳවුරක් පිහිටුවා ගත්හ. පෘතුගීසි නාවිකයෙකු වූ ඩියෝගෝ ෆර්නැන්ඩස් පෙරෙයිරා මුරුසිය වෙත ගොඩ බැස්ස පළමු යුරෝපීයයා විය. ඔහු දිවයින "ඉල්හා දෝ සිස්නේ" ("හංසයාගේ දූපත") ලෙස නම් කළේය. පෘතුගීසීන් මෙම දූපත් කෙරෙහි උනන්දුවක් නොදැක්වූ බැවින් වැඩි කලක් රැඳී සිටියේ නැත.<ref name="govt">{{Cite web |title=History |url=http://www.govmu.org/English/ExploreMauritius/Pages/History.aspx#dutch |archive-url=https://web.archive.org/web/20161016015207/http://www.govmu.org/English/ExploreMauritius/Pages/History.aspx#dutch |archive-date=16 October 2016 |access-date=22 January 2015 |website=Government of Mauritius}}</ref> 1512 දී පෘතුගීසි ඉන්දියාවේ වයිස්රෝයි වූ පේද්රෝ මස්කරෙන්හාස් විසින් මෙම දූපත් වෙත ගිය පසු මස්කරීන් දූපත් නම් කරන ලදී. රොඩ්රිගස් දූපත නම් කරන ලද්දේ 1528 දී ප්රථම වරට දිවයිනට පැමිණි පෘතුගීසි ගවේෂක ඩියෝගෝ රොඩ්රිගුස්ගේ නමිනි.[[File:Het_Tweede_Boeck.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Het_Tweede_Boeck.jpg|වම|thumb|මොරිෂස් හි ලන්දේසි ක්රියාකාරකම් මෙන්ම ඩෝඩෝ කුරුල්ලෙකුගේ ප්රථම ප්රකාශනය (2), 1601]]
1598 දී, අද්මිරාල් වයිබ්රෑන්ඩ් වෑන් වෝර්වික් යටතේ ලන්දේසි බලඇණියක් ග්රෑන්ඩ් පෝට් වෙත ගොඩ බැස, ලන්දේසි ජනරජයේ මොරිට්ස් වැන් නසාවු කුමරුගේ නමින් දිවයින "මොරිෂස්" ලෙස නම් කරන ලදී. ලන්දේසීන් 1638 දී දිවයිනේ වාසය කළ අතර, ඔවුන් කළුවර ගස් සූරාගෙන උක්, ගෘහස්ථ සතුන් සහ මුවන් හඳුන්වා දුන්හ. ලන්දේසි නාවිකයෙකු වූ ආබෙල් ටස්මන් ටස්මේනියාව, නවසීලන්තය සහ නිව් ගිනියාව යන ප්රදේශ සිතියම් ගත කරමින් මහා දක්ෂිණ දේශය සෙවීමට පිටත් වූයේ මෙතැන් සිටය. පළමු ලන්දේසි ජනාවාස වසර 20 ක් පැවතුනි. 1639 දී, ලන්දේසි පෙරදිග ඉන්දීය සමාගම කළුවර ගස් කැපීමට සහ නව දුම්කොළ සහ උක් වතුවල වැඩ කිරීම සඳහා වහල්භාවයට පත් මලගසින් ගෙන එන ලදී.<ref name="The slave trade on Mauritius">{{Cite web |title=The slave trade on Mauritius |url=https://www.roughguides.com/destinations/africa/mauritius/west-coast/le-morne-peninsula/slave-trade-mauritius |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001233138/https://www.roughguides.com/destinations/africa/mauritius/west-coast/le-morne-peninsula/slave-trade-mauritius/ |archive-date=1 October 2020 |access-date=13 September 2020 |website=Rough Guides}}</ref> පසුව ස්ථීර ලෙස යටත් විජිතයක් පිහිටුවීමට උත්සාහයන් කිහිපයක්ම සිදු කරන ලද නමුත්, 1710 දී ලන්දේසීන් මුරුසිය අත්හැරීමට හේතු වූ ලාභාංශ නිපදවීමට තරම් ජනාවාස කිසි විටෙක දියුණු නොවීය.<ref name="govt" /><ref>{{Cite web |title=History of Mauritius |url=http://culture.govmu.org/English//DOCUMENTS/PAMPHLET%20STRIPPED.PDF |access-date=22 January 2015 |website=Government of Mauritius}}</ref> 1755 ඉංග්රීසි Leeds Intelligencer සඟරාවේ පළ වූ ලිපියකින් කියා සිටින්නේ දිගු වලිග සහිත මැකේක් වඳුරන් විශාල ප්රමාණයක් එහි ඇති සියල්ල විනාශ කළ නිසා දූපත අතහැර දැමූ බවත්, එකල එය වඳුරු දූපත ලෙසින් ද හඳුන්වනු ලැබූ බවත්ය.<ref>{{Cite news|url=https://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000236/17550722/006/0002|title=Sunday's POST|date=22 July 1755|work=[[Leeds Intelligencer]]|access-date=4 July 2021|quote=The Island of Mauritius, which is also named the Island of Monkeys, on account of the Multitude of those Animals which destroyed everything in it, was discovered in 1698 by the Dutch, who named it Mauritius, of Maurice, of Orange, and quitted it by reason of the great Number of Monkeys on it.}}</ref> පෘතුගීසි නැවියන් ලන්දේසි පාලනයට පෙර අග්නිදිග ආසියාවේ ඔවුන්ගේ උපන් වාසභූමියෙන් මෙම වඳුරන් දිවයිනට ගෙනවිත් ඇත.<ref>{{Cite web |date=11 October 2011 |title=Macaque monkeys on Mauritius, a sad monkey's tale |url=https://earthtimes.org/conservation/macaque-monkeys-mauritius-sad-monkey-tale/1501/ |access-date=12 March 2023 |website=earthtimes.org}}</ref>
=== ප්රංශ මුරුසිය (1715-1810) ===
අසල්වැසි අයිල් බර්බන් (දැන් [[රීයූනියන්|රීයුනියන්]]) දැනටමත් පාලනය කර ඇති ප්රංශය, 1715 දී මුරුසිය පාලනය ගෙන එය අයිල් ඩි ෆ්රාන්ස් ලෙස නම් කරන ලදී. 1723 දී, වහල්භාවය නියාමනය කිරීම සඳහා නොයර් කේතය ස්ථාපිත කරන ලදී; එක් මනුෂ්ය කණ්ඩායමක් "භාණ්ඩ" ලෙස වර්ග කරන්න, මෙම භාණ්ඩවල හිමිකරුට ඔහුගේ "භාණ්ඩ" අහිමි වුවහොත් රක්ෂණ මුදල් සහ වන්දි ලබා ගැනීමට හැකි වේ.<ref>{{Cite web |title=USIP |url=http://www.usip.org/sites/default/files/ROL/TJC_Vol1.pdf}}</ref> 1735 ප්රංශ ආණ්ඩුකාර බර්ට්රන්ඩ්-ෆ්රැන්කොයිස් මහේ ද ලා බෝර්ඩෝනයිස්ගේ පැමිණීම සීනි නිෂ්පාදනය මත පදනම් වූ සමෘද්ධිමත් ආර්ථිකයක් වර්ධනය වීමත් සමඟ සමපාත විය. මහේ ද ලා බෝර්ඩෝනයිස් විසින් පෝර්ට් ලුවී නාවික කඳවුරක් සහ නැව් තැනීමේ මධ්යස්ථානයක් ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී.<ref name="govt" /> ඔහුගේ ආණ්ඩුකාරවරයා යටතේ, ගොඩනැගිලි රාශියක් ඉදිකරන ලද අතර, ඒවායින් බොහොමයක් තවමත් පවතී. මේවාට රජයේ මන්දිරයේ කොටසක්, චැටෝ ඩි මොන් ප්ලේසර් සහ පොලිස් බලකා මූලස්ථානය වන ලයින් බැරැක්ක ඇතුළත් වේ. දිවයින ප්රංශ නැගෙනහිර ඉන්දියා සමාගමේ පරිපාලනය යටතේ පැවති අතර එය 1767 දක්වා එහි පැවැත්ම පවත්වාගෙන ගියේය.<ref name="govt" /> ප්රංශ පාලන සමයේදී, මොසැම්බික් සහ සැන්සිබාර් වැනි අප්රිකාවේ ප්රදේශවලින් වහලුන් ගෙන එන ලදී.<ref>{{Cite book|title=Creating the Creole Island: Slavery in Eighteenth-Century Mauritius|date=2005|publisher=Duke University Press|isbn=978-0-8223-3402-6|pages=277–304|chapter=Notes|doi=10.1215/9780822386919-011}}</ref> එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස වසර තිහක් ඇතුළත දිවයිනේ ජනගහනය 15,000 සිට 49,000 දක්වා විශාල ලෙස ඉහළ ගියේය. දහඅටවන සියවසේ අගභාගයේදී, අප්රිකානු වහලුන් දිවයිනේ ජනගහනයෙන් සියයට 80ක් පමණ වූ අතර, දහනවවන සියවසේ මුල් භාගය වන විට දිවයිනේ වහලුන් 60,000ක් සිටියහ.<ref name="The slave trade on Mauritius" /> 1729 මුල් භාගයේදී, ඉන්දියාවේ පොන්ඩිචෙරි සිට ඉන්දියානුවන් ලා සිරේන් නෞකාවෙන් මුරුසිය වෙත පැමිණියහ. මෙම ශිල්පීන් සඳහා රැකියා ගිවිසුම් අත්සන් කරන ලද්දේ 1734 දී ඔවුන් නිදහස ලබා ගන්නා අවස්ථාවේදීය.<ref>{{Cite web |date=5 February 2004 |title=Tamouls, les racines de l'histoire |url=https://www.lexpress.mu/article/tamouls-les-racines-de-lhistoire |access-date=5 February 2004 |website=L'Express}}</ref> [[File:Combat_de_Grand_Port_mg_9425.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Combat_de_Grand_Port_mg_9425.jpg|thumb|ප්රංශ සහ බ්රිතාන්ය නාවික හමුදා අතර ග්රෑන්ඩ් පෝට් සටන, 1810 අගෝස්තු 20-27]]
1767 සිට 1810 දක්වා, ප්රංශ විප්ලවයේ කෙටි කාල පරිච්ඡේදයක් හැර, වැසියන් ප්රංශයෙන් පාහේ ස්වාධීන රජයක් පිහිටුවන විට, දිවයින පාලනය කළේ ප්රංශ රජය විසින් පත් කරන ලද නිලධාරීන් විසිනි. ජැක්-හෙන්රි බර්නාඩින් ද සෙන්ට්-පියරේ 1768 සිට 1771 දක්වා දිවයිනේ ජීවත් වූ අතර, පසුව ඔහු නැවත ප්රංශයට ගියේය, එහිදී ඔහු පෝල් සහ වර්ජිනි ලිව්වේ, ප්රංශ භාෂාව කතා කරන සෑම තැනකම අයිල් ඩි ෆ්රාන්ස් ප්රසිද්ධියට පත් කළ ආදර කතාවකි. 1796 දී පැරිසියේ රජය වහල්භාවය අහෝසි කිරීමට උත්සාහ කළ විට පදිංචිකරුවන් ප්රංශ පාලනයෙන් ඉවත් විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-13882731|title=Mauritius profile – Timeline|date=25 February 2019|work=[[BBC News]]|access-date=25 February 2019}}</ref> ප්රසිද්ධ ප්රංශ ආණ්ඩුකාරවරුන් දෙදෙනෙක් වූයේ වයිකොම්ටේ ද සොයිලැක් (පෝර්ට් ලුයිස් හි චවුසී ඉදිකරන ලද<ref name="Toussaint2">Port Louis, A tropical City, Auguste Toussaint. {{ISBN|0 04 969001 9}}</ref> සහ සවාන් දිස්ත්රික්කයේ පදිංචි වීමට ගොවීන් දිරිමත් කළ) සහ ඇන්ටොයින් බෲනි ඩී'එන්ට්රෙකාස්ටියෝක්ස් (ඉන්දියානු සාගරයේ ප්රංශ ජාතිකයින් විසින් එය සිදු කළ යුතු බවට වග බලා ගත්හ. ඔවුන්ගේ මූලස්ථානය ඉන්දියාවේ පොන්ඩිචෙරි වෙනුවට මුරුසියේ ඇත).<ref name="Toussaint">''A short History of Mauritius'', P.J. Barnwell & A. Toussaint</ref> චාල්ස් මැතිව් ඉසිඩෝර් ඩෙකේන් ප්රංශ විප්ලවවාදී යුද්ධවල සාර්ථක ජෙනරාල්වරයෙකු වූ අතර, යම් ආකාරයකින් I වන නැපෝලියන් ගේ ප්රතිවාදියෙකු විය. ඔහු 1803 සිට 1810 දක්වා අයිල් ඩි ෆ්රාන්ස් සහ රීයුනියන් හි ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පාලනය කළේය. බ්රිතාන්ය නාවික සිතියම් විද්යාඥ සහ ගවේෂක මැතිව් ෆ්ලින්ඩර්ස් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත. නැපෝලියන්ගේ නියෝගයකට පටහැනිව 1803 සිට 1810 දක්වා,<ref>{{Cite web |date=18 December 2015 |title=From Terra Australis to Australia Matthew Flinders' journeys |url=https://www.sl.nsw.gov.au/stories/terra-australis-australia/matthew-flinders-journeys |access-date=14 September 2020 |publisher=State Library of NSW}}</ref><ref>{{Cite web |last=Moheeputh |first=Anand |date=24 October 2003 |title=Matthew Flinders, an illustrious prisoner |url=https://www.lexpress.mu/article/matthew-flinders-illustrious-prisoner |access-date=24 October 2003 |website=L'Express}}</ref> ජෙනරල් ඩෙකේන් විසින් දිවයිනේ රඳවා තබන ලදී. නැපෝලියන් යුද්ධ සමයේදී, ප්රංශ කෝර්සෙයාර්වරුන් බ්රිතාන්ය වාණිජ නැව් මත සාර්ථක වැටලීම් සංවිධානය කළ කඳවුරක් බවට මුරුසිය පත් විය. 1810 වන තෙක් වැටලීම් දිගටම පැවතුනි, කොමදෝරු ජොසියස් රොව්ලි විසින් මෙහෙයවන ලද රාජකීය නාවික හමුදාවේ ගවේෂණ කණ්ඩායමක්, ඇන්ග්ලෝ-අයර්ලන්ත වංශාධිපතියෙකු දිවයින අල්ලා ගැනීම සඳහා යවන ලදී. බ්රිතාන්යයන්ට එරෙහිව ග්රෑන්ඩ් පෝට් සටන ජයග්රහණය කළද, මාස තුනකට පසු බ්රිතාන්යයන් කැප් මැල්හෙයුරෙක්ස් වෙත ගොඩබෑම වළක්වා ගැනීමට ප්රංශයට නොහැකි විය. 1810 දෙසැම්බර් 3<ref name="Toussaint" /> ආක්රමණයේ පස්වන දින, පදිංචිකරුවන්ට ඔවුන්ගේ ඉඩම් සහ දේපළ තබා ගැනීමට සහ අපරාධ සහ සිවිල් කටයුතුවලදී ප්රංශ භාෂාව සහ ප්රංශ නීතිය භාවිතා කිරීමට ඉඩ සලසන කොන්දේසි මත ඔවුහු දිවයින විධිමත් ලෙස යටත් කළහ. බ්රිතාන්ය පාලනය යටතේ, දිවයිනේ නම මුරුසිය ලෙසට ආපසු හැරිණි.<ref name="govt" />
=== බ්රිතාන්ය මුරුසිය (1810–1968) ===
[[File:Isle_of_France,_2_December_1810.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Isle_of_France,_2_December_1810.jpg|thumb|බ්රිතාන්ය හමුදා 1810 දෙසැම්බර් 2 වන දින ප්රංශ දූපත අල්ලා ගත්හ]]
[[File:Visual_Art_of_the_first_indentured_Indian_labourers_arriving_in_Mauritius_(1834).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Visual_Art_of_the_first_indentured_Indian_labourers_arriving_in_Mauritius_(1834).jpg|alt=Mixed emotions and feelings are portrayed|thumb|පළමු ගිවිසුම්ගත ඉන්දියානු කම්කරුවන් (1834)]]ශ්රීමත් රොබට් ෆර්කුහාර් ප්රථම ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙසින් ආරම්භ වූ බ්රිතාන්ය පරිපාලනය වේගවත් සමාජ හා ආර්ථික වෙනස්කම් අධීක්ෂණය කළේය. කෙසේ වෙතත්, එය රත්සිටතානේ කථාංගයෙන් අපිරිසිදු විය. මැඩගස්කරයේ රදමා රජුගේ බෑණනුවන් වන රත්සිටතානේ දේශපාලන සිරකරුවෙකු ලෙස මුරුසිය වෙත ගෙන එන ලදී. ඔහු සිරගෙයින් පැන යාමට සමත් වූ අතර දිවයිනේ වහලුන් නිදහස් කරන කැරැල්ලක් සැලසුම් කළේය. ඔහුගේ සහචරයෙකු වූ ලයිසාෆ් විසින් ඔහුව පාවා දෙනු ලැබූ අතර මිලීෂියා කණ්ඩායමක් විසින් ඔහුව අල්ලාගෙන සාරාංශ වශයෙන් ඝාතනය කරන ලදී.<ref>{{Cite book|last=Carter|first=Marina|title=Murder and Mayhem in Mauritius: Historical Crime Stories|date=19 January 2015|publisher=Pink Pigeon Press}}</ref><ref name="Selvon">''A New Comprehensive History of Mauritius'', Sydney Selvon, 2012. {{ISBN|978-99949-34-91-1}}</ref>
1832 දී, ඩී'එපිනායි විසින් රජය විසින් පාලනය නොකළ පළමු මුරුසි පුවත්පත (Le Cernéen) දියත් කරන ලදී. එම වසරේම, වහල් හිමියන්ට වන්දි ගෙවීමකින් තොරව වහල්භාවය අහෝසි කිරීමට ප්රසම්පාදන ජනරාල් විසින් පියවරක් ගන්නා ලදී. මෙය අතෘප්තියට හේතු වූ අතර, අවසානයේදී කැරැල්ලක් මැඩපැවැත්වීම සඳහා, රජය සියළුම වැසියන්ට තම ආයුධ භාර දෙන ලෙස නියෝග කළේය. තවද, ඕනෑම කැරැල්ලක් මැඩපැවැත්වීම සඳහා පෝට් ලුයිස් මධ්යයේ පිහිටි කන්දක් මත (දැන් සිටාඩෙල් කන්ද ලෙස හැඳින්වේ) ඇඩිලේඩ් කොටුව, ගල් බලකොටුවක් ඉදිකරන ලදී.<ref name="Toussaint2" /> 1833 න් පසු වසර කිහිපයක් පුරා වහල්භාවය ක්රමයෙන් අහෝසි කරන ලද අතර, ප්රංශ ආක්රමණයේ දී අප්රිකාවෙන් සහ මැඩගස්කරයෙන් ආනයනය කරන ලද ඔවුන්ගේ වහලුන් අහිමි වීම වෙනුවෙන් අවසානයේ වැවිලිකරුවන්ට පවුම් මිලියන දෙකක් වන්දි වශයෙන් ලැබුණි.<ref>{{Cite web |title=Mauritius: Sugar, indentured labour and their consequences (1835–1910) |url=https://www.eisa.org/wep/mauoverview5.htm |access-date=20 September 2020 |publisher=EISA}}</ref><ref>{{Cite web |title=Legacies of British Slave-ownership project |url=https://www.ucl.ac.uk/lbs/search/ |access-date=7 July 2021 |publisher=University College London}}</ref> වහල්භාවය අහෝසි කිරීම මුරුසියේ සමාජය, ආර්ථිකය සහ ජනගහනය කෙරෙහි වැදගත් බලපෑමක් ඇති කළේය. වැවිලිකරුවෝ උක් වගාවේ වැඩ කිරීමට ගිවිසුම්ගත කම්කරුවන් විශාල ප්රමාණයක් ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වා ගත්හ. 1834 සිට 1921 දක්වා කාලය තුළ ගිවිසුම්ගත කම්කරුවන් මිලියන භාගයක් පමණ දිවයිනේ සිටියහ. ඔවුන් සීනි වතුවල, කර්මාන්තශාලාවල, ප්රවාහනයේ සහ ඉදිකිරීම් ස්ථානවල වැඩ කළා. මීට අමතරව, බ්රිතාන්යයන් ඉන්දියානු සොල්දාදුවන් 8,740 දෙනෙකු දිවයිනට ගෙන එන ලදී.<ref name="govt" /> පෝට් ලුයිස් හි බොක්කෙහි සහ දැන් යුනෙස්කෝ අඩවියක් වන ආප්වාසි ගාට්, ගිවිසුම්ගත සේවකයන් සඳහා ප්රධාන පිළිගැනීමේ මධ්යස්ථානයක් ලෙස සේවය කළ පළමු බ්රිතාන්ය යටත් විජිතය විය. ඉන්දියාවෙන් ගෙන එන ලද කම්කරුවන්ට සෑම විටම සාධාරණ ලෙස සලකනු නොලැබූ අතර ජර්මානු ජාතික ඇඩොල්ෆ් වොන් ප්ලෙවිට්ස් මෙම සංක්රමණිකයන්ගේ නිල නොවන ආරක්ෂකයා බවට පත් විය. 1871 දී ඔහු ආණ්ඩුකාර ගෝර්ඩන් වෙත යවන ලද පෙත්සමක් ලිවීමට ඔවුන්ට උදව් කළේය. කොමිසමක් පත් කර ඉදිරි වසර පනහ තුළ ඉන්දියානු කම්කරුවන්ගේ ජීවිතවලට බලපාන පියවර කිහිපයක් නිර්දේශ කරන ලදී.<ref name="Toussaint" />
1885 දී නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් හඳුන්වා දෙන ලදී. එය Cens Democratique ලෙස හැඳින්වූ අතර ක්රියෝල් නායකයෙකු වන ඔනෙසිෆෝ බියුගේර්ඩ් විසින් යෝජනා කරන ලද සමහර මූලධර්ම එයට ඇතුළත් විය. එය ව්යවස්ථාදායක කවුන්සිලයේ තේරී පත් වූ තනතුරු නිර්මාණය කළේය - ඡන්ද බලය ප්රධාන වශයෙන් සුදු ප්රංශ සහ නිශ්චල දේපල හිමි ඉන්දියානු ප්රභූ පැලැන්තියට සීමා විය. 1886 දී ආණ්ඩුකාර ජෝන් පාප් හෙනසි, ප්රතිවාදී ඉන්දු-මුරුසියානු එමිල් සන්දපාට සීනි කතිපයාධිකාරයේ මනාපය නොතකා, පාලක මණ්ඩලයේ පළමු ඉන්දු-මුරුසියානු සාමාජිකයා ලෙස ඥානදිකාරයන් අර්ලන්ඩා නම් කළේය. අර්ලන්ඩා 1891 දක්වා සේවය කළේය.<ref>{{Cite web |date=30 September 2012 |title=Nominated members pioneered by Pope Hennessy |url=https://www.lemauricien.com/actualites/politique/deputes-correctifs-nomines-gouverneur-john-pope-hennessy-en-fut-pionnier-avec-choix-conteste/114085/ |access-date=30 September 2012 |publisher=Le Mauricien}}</ref> 1903 දී මොරිෂස් හි මෝටර් රථ හඳුන්වා දුන් අතර 1910 දී පළමු කුලී රථ සේවයට පැමිණියේය. 1909 දී පෝට් ලුයිස්හි විද්යුත්කරණය සිදු වූ අතර එම දශකයේම ඇචියා බ්රදර්ස් හි මොරිෂස් හයිඩ්රො ඉලෙක්ට්රික් සමාගමට ඉහළ ප්ලේන්ස් විල්හෙම්ස් නගරවලට විදුලිය සැපයීමට බලය ලැබුණි.
1910 දශකය දේශපාලන උද්ඝෝෂණ කාලපරිච්ඡේදයක් විය. නැගී එන මධ්යම පන්තිය (වෛද්යවරුන්, නීතිඥයින් සහ ගුරුවරුන්ගෙන් සැදුම්ලත්) උක් ඉඩම් හිමියන්ගේ දේශපාලන බලයට අභියෝග කිරීමට පටන් ගත්හ. පෝට් ලුවී හි නගරාධිපති ඉයුජින් ලෝරන්ට් මෙම නව කණ්ඩායමේ නායකයා විය; ඔහුගේ පක්ෂය වන Action Liberale ඉල්ලා සිටියේ මැතිවරණයේදී වැඩි පිරිසකට ඡන්දය දීමට ඉඩ දිය යුතු බවයි. Action Libérale ට විරුද්ධ වූයේ සීනි ප්රධානීන්ගෙන් වඩාත්ම බලගතු හෙන්රි ලෙක්ලෙසියෝගේ නායකත්වයෙන් යුත් පාර්ටි ඩි එල් ඕර්ඩ්රේ විසිනි.<ref name="Toussaint" /> 1911 දී, Curepipe හි කතිපයාධිකාරීන් විසින් ලෝරන්ට් ඝාතනය කර ඇති බවට පැතිර ගිය අසත්ය කටකතාවක් හේතුවෙන් පෝට් ලුයිස් හි කෝලාහල ඇති විය. මෙය 1911 Curepipe කෝලාහල ලෙස හැඳින්වේ. අගනුවර වෙළඳසැල් සහ කාර්යාලවලට හානි සිදු වූ අතර එක් අයෙකු මිය ගියේය.<ref name="Dinan">''Mauritius in the making across the censuses 1846–2000'', Monique Dinan. {{ISBN|99903-904-6-0}}</ref> එම වසරේම, 1911 දී, ප්රථම මහජන සිනමා සංදර්ශන කුරේපයිප් හි සිදු වූ අතර, එම නගරයේම, රාජකීය විද්යාලය සඳහා ගල් ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකරන ලදී.<ref name="Dinan" /> 1912 දී රජය, ව්යාපාරික ආයතන සහ පෞද්ගලික කුටුම්භ කිහිපයක් විසින් භාවිතා කරන පුළුල් දුරකථන ජාලයක් සේවයට පැමිණියේය.
[[File:Numa_Desjardins_Champ_de_Mars_Port_Louis_1880.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Numa_Desjardins_Champ_de_Mars_Port_Louis_1880.jpg|thumb|චැම්ප් ද මාර්ස් තුරඟ තරඟ පිටි, පෝට් ලුවී, 1880]]
[[File:The_web_of_empire_-_a_diary_of_the_imperial_tour_of_their_Royal_Highnesses_the_Duke_and_Duchess_of_Cornwall_and_York_in_1901_(1902)_(14763807672).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_web_of_empire_-_a_diary_of_the_imperial_tour_of_their_Royal_Highnesses_the_Duke_and_Duchess_of_Cornwall_and_York_in_1901_(1902)_(14763807672).jpg|thumb|කෝන්වෝල් සහ යෝර්ක්හි ආදිපාදවරිය සහ ආදිපාදවරිය (පසුව පස්වන ජෝර්ජ් රජු සහ මේරි රැජින) මොරිෂස් වෙත පැමිණීම, 1901]]පළමු ලෝක යුද්ධය 1914 අගෝස්තු මාසයේදී ආරම්භ විය. බොහෝ මුරුසියානුවන් යුරෝපයේ ජර්මානුවන්ට එරෙහිව සහ මෙසපොතේමියාවේදී තුර්කි ජාතිකයින්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වූහ. නමුත් යුද්ධය මුරුසියට බලපෑවේ දහඅටවන සියවසේ යුද්ධවලට වඩා බෙහෙවින් අඩුවෙනි. ඇත්ත වශයෙන්ම, 1914-1918 යුද්ධය සීනි මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් විශාල සමෘද්ධිමත් කාල පරිච්ඡේදයක් විය. 1919 දී, මුරුසි සීනි සින්ඩිකේටය බිහි වූ අතර, එයට සියලුම සීනි නිෂ්පාදකයින්ගෙන් 70%ක් ඇතුළත් විය.<ref name="Republic of Mauritius- History">{{Cite web |title=Republic of Mauritius- History |url=http://www.govmu.org/English/ExploreMauritius/Pages/History.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20161016015207/http://www.govmu.org/English/ExploreMauritius/Pages/History.aspx |archive-date=16 October 2016 |access-date=29 May 2020 |website=govmu.org}}</ref> 1920 ගණන්වල "ප්රතිගාමීත්වය" ව්යාපාරයක නැගීම දුටු අතර, එය මුරුසිය ප්රංශය වෙත ආපසු හැරවීමට අනුග්රහය දැක්වීය. 1921 මැතිවරනයේදී මුරුසිය ප්රංශයට නැවත ලබා දීමට කැමති අපේක්ෂකයන් කිසිවකු තේරී පත් නොවූ නිසා ව්යාපාරය වේගයෙන් බිඳ වැටුනි. පශ්චාත් යුද අවපාතයේ දී සීනි මිලෙහි තියුණු පහත වැටීමක් සිදු විය. රටේ ආර්ථිකය පමණක් නොව දේශපාලන ජීවිතයද පාලනය කළ සීනි මහතුන්ගේ යුගයක නිමාව සනිටුහන් කරමින් බොහෝ සීනි වතු වැසී ගියේය. 1891 දී නම් කරන ලද ආර්ලන්ඩාගේ ධූර කාලය අවසානයේ සිට 1926 දක්වා ව්යවස්ථාදායක සභාව තුළ ඉන්දු-මුරුසියානු නියෝජනයක් නොතිබුණි. කෙසේ වෙතත්, 1926 මැතිවරණයේදී, දුන්පුත් ලල්ලා සහ රාජ්කුමර් ගුජදූර් ව්යවස්ථාදායක සභාවට තේරී පත් වූ පළමු ඉන්දු-මුරුසියානුවන් බවට පත්විය. ග්රෑන්ඩ් පෝට්හිදී, ලාල්ලා ප්රතිවාදී ෆර්නැන්ඩ් ලුවී මොරල් සහ ගැස්ටන් ගෙබර්ට් පරාජය කළේය. ෆ්ලැක්ක් හිදී ගුජදූර් විසින් පියරේ මොන්ටොචියෝ පරාජය කරන ලදී.<ref>{{Cite web |date=2 July 2005 |title=Gujadhur and Lallah: Shock waves (1926) |url=https://www.lexpress.mu/article/gujadhur-and-lallah-shock-waves-1926 |access-date=2 July 2005 |website=L'Express}}</ref> 1936 මොරිස් කියුරේ විසින් දියත් කරන ලද කම්කරු පක්ෂයේ උපත දුටුවේය. එමානුවෙල් ඇන්කේටිල් නාගරික කම්කරුවන් පෙළගැස්වූ අතර පණ්ඩිත් සහදියෝ ග්රාමීය කම්කරු පන්තිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය.<ref>{{Cite web |last=Peerthum |first=Satyendra |date=18 February 2004 |title=The birth of the Mauritian Labour Party |url=https://www.lexpress.mu/article/birth-mauritian-labour-party |access-date=18 February 2004 |website=L'Express}}</ref> 1937 උබා කෝලාහලයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස ප්රාදේශීය බ්රිතාන්ය රජය විසින් ප්රතිසංස්කරණ ඇති කරන ලද අතර එමඟින් කම්කරු තත්වයන් වැඩිදියුණු වූ අතර කම්කරු සංගම් තහනම් කිරීම ඉවත් කිරීමට හේතු විය.<ref name="js">{{Cite journal|last=Storey|first=William Kelleher|year=1995|title=Small-Scale Sugar Cane Farmers and Biotechnology in Mauritius: The "Uba" Riots of 1937|journal=Agricultural History|volume=69|issue=2|pages=163–176|jstor=3744263}}</ref><ref name="rg">{{Cite journal|last1=Croucher|first1=Richard|last2=Mcilroy|first2=John|date=1 July 2013|title=Mauritius 1937: The Origins of a Milestone in Colonial Trade Union Legislation|url=https://www.researchgate.net/publication/258935447|journal=Labor History|volume=54|issue=3|pages=223–239|doi=10.1080/0023656X.2013.804268|access-date=18 August 2018|s2cid=144176332}}</ref> කම්කරු දිනය ප්රථම වරට සමරනු ලැබුවේ 1938 දීය. කම්කරුවන් 30,000කට වැඩි පිරිසක් එක් දිනක වැටුප කැප කර චැම්ප් ද මාර්ස් හි යෝධ රැස්වීමකට සහභාගී වීමට දිවයිනේ නන් දෙසින් පැමිණියහ.<ref>''L'ile Maurice: Vingt-Cinq leçons d'Histoire (1598–1998)'', Benjamin Moutou. {{ISBN|99903-929-1-9}}</ref> ඩොකර්වරුන්ගේ වැඩ වර්ජන වලින් පසුව, වෘත්තීය සමිතිවාදි එම්මානුවෙල් ඇන්කේටිල් රොඩ්රිගස් වෙත පිටුවහල් කරන ලදී, මොරිස් කියුරේ සහ පණ්ඩිත් සහදියෝ නිවාස අඩස්සියේ තබන ලද අතර බොහෝ වර්ජකයින් සිරගත කරන ලදී. ආණ්ඩුකාර ශ්රීමත් බෙඩ් ක්ලිෆර්ඩ් මොරිෂස් සීනි සින්ඩිකේට් හි ජූල්ස් ලෙක්ලෙසියෝ මහතාට 'කළු කකුල්' ලෙස හැඳින්වෙන විකල්ප සේවකයින් යොදා ගනිමින් වර්ජනයේ ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට සහාය විය.<ref>{{Cite web |title=Report of Truth and Justice Commission |url=https://www.usip.org/sites/default/files/ROL/TJC_Vol1.pdf |access-date=25 October 2011 |publisher=Government of Mauritius |ref=ISBN 978-99903-1-025-2}}</ref> 1939 දී දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වූ විට, බොහෝ මුරුසියානුවන් ජර්මානු සහ ඉතාලි හමුදාවන්ට එරෙහිව සටන් කරමින් අප්රිකාවේ සහ ආසන්න පෙරදිග බ්රිතාන්ය ධජය යටතේ සේවය කිරීමට ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වූහ. මුරුසියට කිසිදාක තර්ජන එල්ල වූයේ නැත, නමුත් 1943 දී ජර්මානු සබ්මැරීන මගින් බ්රිතාන්ය නැව් කිහිපයක් පෝට් ලුවී නගරයෙන් පිටත ගිල්වන ලදී. යුද්ධයේ ආරම්භක අවධියේදී, බ්රිතාන්ය අධිරාජ්ය භටයින්ට රට හැර යාමට සිදුවුවහොත් රට ආරක්ෂා කිරීම සඳහා දේශීයව බඳවා ගන්නා ලද හමුදා ආකෘතීන් මතු කරන ලදී. 1943 මාර්තු 24 වන දින, මුරුසි රෙජිමේන්තුව, අධිරාජ්ය ඒකකයක් සහ නැගෙනහිර අප්රිකානු විධානයේ (ඊඒසී) නව අනුබද්ධිත ආයතනයක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලදී. 1943 අගභාගයේදී, මුරුසි රෙජිමේන්තුවේ (1MR) 1 වන බලඇණිය පුහුණුව සඳහා මැඩගස්කරයට යවන ලද අතර, ඔවුන් වෙනුවට කිංග්ස් අප්රිකානු රයිෆල්ස් (KAR) බළඇණියක් මුරුසි හි ස්ථානගත කරන ලදී. 1MR යැවීම දේශපාලනිකව අප්රසාදයට පත් වූ බව ඔප්පු වූයේ ඇතැම් හමුදා බලහත්කාරයෙන් බඳවා ගැනීම සහ රට තුළ වාර්ගික ආතතීන් උත්සන්න කරමින් තනිකරම සුදු ජාතිකයින් නොවන භටයන්ගෙන් පමණක් සමන්විත බලඇණිය එතෙර වීම යන පදනම මත ය. 1MR භට පිරිස් ඔවුන්ට යටත්ව සිටි වෙන් කිරීම, අසමාන වැටුප්, ශාරීරික වෙහෙසකාරී පුහුණුව සහ ජපන් සොල්දාදුවන්ට බිය වීම නිසා තවදුරටත් දුක් වූ අතර, මෙම සියලු සාධක 1MR කැරැල්ලෙන් අවසන් විය.<ref>{{Cite journal|last=Jackson|first=Ashley|date=2002|title=The Madagascar Mutiny of the First Battalion the Mauritius Regiment, December 1943|url=https://www.jstor.org/stable/44230830|journal=Journal of the Society for Army Historical Research|volume=80|issue=323|pages=232–250|issn=0037-9700|jstor=44230830}}</ref>
දෙවන ලෝක සංග්රාමයේදී, රටෙහි තත්වයන් දුෂ්කර විය; භාණ්ඩ මිල දෙගුණයක් වූ නමුත් කම්කරුවන්ගේ වැටුප් වැඩි වූයේ සියයට 10 ත් 20 ත් අතර ප්රමාණයකින් පමණි. සිවිල් නොසන්සුන්තාවක් ඇති වූ අතර යටත් විජිත රජය සියලු වෘත්තීය සමිති ක්රියාකාරකම් වාරණය කළේය. කෙසේ වෙතත්, බෙල් වී හැරෙල් සීනි වත්තේ කම්කරුවන් 1943 සැප්තැම්බර් 27 දින වැඩ වර්ජනයක නිරත විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.5plus.mu/node/14263|title=Mémoire vivante|last=Karghoo|first=Christophe|access-date=27 September 2003|publisher=5plus.mu|agency=5Plus Dimanche|archive-date=6 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606205902/https://www.5plus.mu/node/14263|url-status=dead}}</ref> අවසානයේ පොලිස් නිලධාරීන් පිරිස වෙත සෘජුවම වෙඩි තැබූ අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස කම්කරුවන් හතර දෙනෙකු මිය ගියහ.<ref>{{Cite news|url=https://www.lexpress.mu/article/tribute-martyrs-belle-vue-harel|title=Tribute to the Martyrs of Belle Vue Harel|last=Peerthum|first=Satteeanund|work=L'Express|access-date=3 September 2003|publisher=lexpress.mu}}</ref> මෙය 1943 බෙල් වී හරෙල් සමූලඝාතනය ලෙස ප්රකට විය.<ref>''Our Struggle, 20th Century Mauritius'', Seewoosagur Ramgoolam, Anand Mulloo</ref><ref>{{Cite web |date=October 2007 |title=The historical significance of Anjalay Coopen |url=http://www.lexpress.mu/node/203804/ |access-date=22 January 2015 |website=[[L'Express (Mauritius)|L'Express]]}}</ref> සමාජ සේවකයෙකු සහ ජන් අන්දෝලාන් ව්යාපාරයේ නායක බැස්ඩියෝ බයිසන්ඩෝයල් මිය ගිය කම්කරුවන් හතර දෙනාගේ අවමංගල්ය උත්සව සංවිධානය කළේය.<ref>{{Cite news|url=https://www.lexpress.mu/article/labour-day-remembering-martyrdom-anjalay|title=Labour Day: Remembering the Martyrdom of Anjalay|last1=Peerthum|first1=Satteeanund|work=L'Express|access-date=28 April 2005|publisher=lexpress.mu|last2=Peerthum|first2=Satyendra}}</ref> මාස තුනකට පසුව, 1943 දෙසැම්බර් 12 වන දින, පෝට් ලුයිස් හි "මාරි රෙයින් ඩි ලා පයික්ස්" හිදී, බිස්සූන්ඩෝයල් විසින් මහජන රැස්වීමක් සංවිධානය කරන ලද අතර, දිවයින පුරා විසිරී සිටි සැලකිය යුතු සේවක පිරිසක්, ජන් අන්දෝලාන් ව්යාපාරයේ ජනප්රියත්වය තහවුරු කළහ.<ref>{{Cite web |last=Soobarah |first=Paramanund |date=29 April 2019 |title=MBC defeats a government initiative |url=http://www.mauritiustimes.com/mt/the-mbc-defeats-a-government-initiative/ |access-date=29 April 2019 |website=Mauritius Times}}</ref>
1947 මුරුසි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසුව, 1948 අගෝස්තු 9 වන දින මහා මැතිවරණය පැවැත්විණි - සහ, ප්රථම වතාවට, යටත් විජිත රජය දිවයිනේ භාෂා 19 න් එකකින් තම නම ලිවිය හැකි සියලුම වැඩිහිටියන්ට ඡන්ද බලය පුළුල් කළේය. පෙර ස්ත්රී පුරුෂ භාවය සහ දේපල ඡන්දයට සුදුසුකම් විය.<ref name="CD">{{Cite web |title=Mauritius – Toward Independence |url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-8615.html |access-date=12 March 2023 |website=country-data.com}}</ref><ref>{{Cite encyclopedia |title=Mauritius: The road to independence (1945–1968) |encyclopedia=African Democracy Encyclopaedia Project |publisher=[[Electoral Institute for Sustainable Democracy in Africa]] |url=https://www.eisa.org/wep/mauoverview7.htm |access-date=1 July 2021 |date=September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508100629/https://www.eisa.org/wep/mauoverview7.htm |archive-date=8 May 2021 |url-status=live}}</ref> තේරී පත් වූ ආසන 19 න් 11 ක්ම හින්දු ජාතිකයින් විසින් දිනාගත් ගයි රොස්මොන්ට්ගේ කම්කරු පක්ෂය වැඩි ඡන්ද ලබා ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, ආණ්ඩුකාර-ජෙනරාල් ඩොනල්ඩ් මැකෙන්සි-කෙනඩි විසින් 1948 අගෝස්තු 23 වන දින ව්යවස්ථාදායක සභාවට කොන්සර්වේටිව්වරුන් 12 දෙනෙකු පත් කරන ලද්දේ සුදු ප්රැන්කෝ-මුරුසියානුවන්ගේ ප්රමුඛත්වය පවත්වාගෙන යාම සඳහාය.<ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/38395/page/4816/data.pdf Colonial Office, The Church House] ''The London Gazette'', 3 September 1948</ref><ref name="CD" /> 1948 දී, එමිලියන් රොචෙකෝස්ටේ ව්යවස්ථාදායක සභාවට තේරී පත් වූ පළමු කාන්තාව බවට පත් වූවාය.<ref name="RR">Ramola Ramtohul (2009) [https://www.researchgate.net/publication/283122722_Engendering_Mauritian_History_The_Hidden_Controversies_over_Female_Suffrage Engendering Mauritian History: The HiddenControversies over Female Suffrage] ''Afrika Zamani'', No. 17, pp63–80</ref> ගයි රොස්මොන්ට් ගේ පක්ෂය 1953 දී එහි තත්ත්වය වඩා හොඳ කරගත් අතර, මැතිවරණ ප්රතිඵලවල ශක්තිය මත සර්වජන ඡන්ද බලය ඉල්ලා සිටියේය. 1955 සහ 1957 දී ලන්ඩනයේ ව්යවස්ථා සම්මන්ත්රණ පැවැත් වූ අතර අමාත්ය ක්රමය හඳුන්වා දෙන ලදී. 1959 මාර්තු 9 වැනි දින සර්වජන වැඩිහිටි ඡන්ද අයිතිය පදනම් කරගනිමින් ප්රථම වරට ඡන්දය ප්රකාශ කරන ලදී. මහ මැතිවරණය නැවතත් ශ්රීමත් සීවුසගුර් රාම්ගූලම් විසින් නායකත්වය දුන් කම්කරු පක්ෂය විසින් ජයග්රහණය කරන ලදී.<ref name="ram">{{Cite news|url=http://www.lemauricien.com/article/histoire-mauritius-independence-1961-1968|title=Histoire: Mauritius Independence 1961–1968|work=Le Mauricien=9 March 2014|access-date=9 September 2014|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331062600/http://www.lemauricien.com/article/histoire-mauritius-independence-1961-1968/|url-status=dead}}</ref>
1961 දී ලන්ඩනයේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සමාලෝචන සමුළුවක් පවත්වන ලද අතර, තවදුරටත් ව්යවස්ථාමය ප්රගතිය පිළිබඳ වැඩසටහනක් ස්ථාපිත කරන ලදී. 1963 මැතිවරනය කම්කරු පක්ෂය සහ එහි සගයන් විසින් ජය ගන්නා ලදී. මුරුසි හි වාර්ගික ස්වභාවයේ දේශපාලනය ගොඩනැගෙමින් පවතින බවත් අපේක්ෂකයින් (පක්ෂ විසින්) සහ ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමේ හැසිරීම (ඡන්දදායකයින්ගේ) ජනවාර්ගික සහ කුල සලකා බැලීම් මගින් පාලනය වන බවත් යටත් විජිත කාර්යාලය සඳහන් කළේය.<ref name="ram" /> එම කාලය තුළ, සුප්රසිද්ධ බ්රිතාන්ය විද්වතුන් දෙදෙනෙකු වන රිචඩ් ටිට්මස් සහ ජේම්ස් මීඩ්, අධික ජනගහනය සහ උක් ඒකාකාර සංස්කෘතිය හේතුවෙන් දිවයිනේ සමාජ ගැටලු පිළිබඳ වාර්තාවක් ප්රකාශයට පත් කළහ. මෙය ජනගහන පිපිරීම නැවැත්වීමේ දැඩි ව්යාපාරයකට තුඩු දුන් අතර, දශකය තුළ ජනගහන වර්ධනයේ තියුනු පහත වැටීමක් වාර්තා විය.{{cn|date=November 2023}}
1965 මුල් භාගයේදී, ක්වාටර් බෝර්න්ස් නගරයේ බෙල්-රෝස් උපනගරයේ දේශපාලන ඝාතනයක් සිදු වූ අතර, එහිදී කම්කරු ක්රියාකාරිකයෙකු වූ රම්පර්සාද් සුරත්ට ප්රතිවාදී පක්ෂයක් වන "පාර්ටි මොරිසියන්" මැරයන් විසින් පහර දී මරා දමන ලදී.<ref>{{Cite news|url=https://www.lexpress.mu/article/350433/securite-gros-bras-indispensables-certains-politiciens|title=Sécurité: des gros bras indispensables à certains politiciens|work=L'Express|access-date=2 April 2019|publisher=lexpress.mu|archive-date=2 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402211514/https://www.lexpress.mu/article/350433/securite-gros-bras-indispensables-certains-politiciens|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.mauritiustimes.com/mt/belle-rose-quatre-bornes-ville-des-fleurs/|title=Belle Rose-Quatre Bornes, Ville des Fleurs|last=Li Ching Hum|first=Philip|work=Mauritius Times|access-date=22 December 2017}}</ref> 1965 මැයි 10 වන දින, සෝයිලැක් අසල ට්රොයිස් බුටික්ස් ගම්මානයේ වාර්ගික කෝලාහල ඇති වූ අතර එය ඓතිහාසික ගම්මානයක් වන මහේබර්ග් දක්වා වර්ධනය විය. මුළු බ්රිතාන්ය යටත් විජිතයටම රටපුරා හදිසි තත්වයක් ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. ක්රියෝල් කල්ලියක් විසින් පොලිස් කොස්තාපල් බීසූ ඔහුගේ වාහනය තුළදී ඝාතනය කිරීම මෙම කෝලාහලයට මුල් විය. ට්රොයිස් බුටික්ස්හිදී රොබට් බ්රවුස් නමැති සිවිල් වැසියා ඝාතනය කිරීමෙන් අනතුරුව සිදු විය.<ref>{{Cite news|url=https://defimedia.info/downside-freedom|title=The downside of freedom|last=Li Ching Hum|first=Philip|date=9 March 2018|access-date=9 March 2018|publisher=Defimedia|agency=Le Defi}}</ref> ඔඩියොන් සිනමා හි හින්දුස්ථානි චිත්රපටයක් නරඹමින් සිටි ඉන්දු-මුරුසියානු ප්රේක්ෂකයන්ට පහර දීමට ක්රියෝල් කල්ලිය පසුව වෙරළබඩ ඓතිහාසික ගම්මානයක් වන මහේබර්ග් වෙත ගියේය. මහේබර්ග් පොලිසිය ඉන්දු-මුරුසියානුවන්ට පහරදීමේ පැමිණිලි 100කට ආසන්න ප්රමාණයක් වාර්තා කර ඇත.<ref name="vm">{{Cite web |date=18 July 2014 |title=Port Louis – Rioting against Independence at the General Elections of 1967 – Vintage Mauritius |url=http://vintagemauritius.org/port-louis/port-louis-rioting-independence-general-elections-1967/ |access-date=15 August 2018 |website=Vintage Mauritius |language=en-US}}</ref>
=== ස්වාධීනත්වය (1968 සිට) ===
[[File:Seewoosagur_Ramgoolam.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seewoosagur_Ramgoolam.jpg|thumb|මුරුසියේ පළමු අගමැති සර් සීවුසගුර් රාම්ගූලම්, 1962 ඊශ්රායලයේ ලොඩ් ගුවන් තොටුපලේදී ]]
[[File:Stamp_Mauritius_1954_5c.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stamp_Mauritius_1954_5c.jpg|thumb|දෙවන එලිසබෙත් 1968 සිට 1992 දක්වා මුරුසි රැජින විය.]]
1965 ලැන්කැස්ටර් සමුළුවේදී බ්රිතාන්යයට අවශ්ය වූයේ මුරුසිය යටත් විජිතයෙන් නිදහස් වීමට බව පැහැදිලි විය. 1959 දී හැරල්ඩ් මැක්මිලන් ඔහුගේ සුප්රසිද්ධ "වින්ඩ් ඔෆ් චේන්ජ් ස්පීච්" නිර්මාණය කර ඇති අතර එහි බ්රිතාන්යයට ඇති හොඳම විකල්පය වන්නේ එහි යටත් විජිතවලට පූර්ණ නිදහස ලබා දීම බව ඔහු පිළිගත්තේය. මේ අනුව, පනස් ගණන්වල අග භාගයේ සිට, නිදහස සඳහා මාවත විවර විය.<ref>{{Cite news|url=http://www.lexpress.mu/node/243359/|title=Why independence was irresistible (by Anand Moheeputh)|date=12 March 2014|work=L'Express}}</ref>
පසුව 1965 දී, ලැන්කැස්ටර් සමුළුවෙන් පසුව, බ්රිතාන්ය ඉන්දියානු සාගර කලාපය (BIOT) පිහිටුවීම සඳහා චාගෝස් දූපත් සමූහය මුරුසි භූමියෙන් ඉවත් කරන ලදී. 1967 අගෝස්තු 7 වන දින මහ මැතිවරණයක් පැවැත්වූ අතර, නිදහස් පක්ෂය බහුතර ආසන සංඛ්යාවක් ලබා ගත්තේය. 1968 ජනවාරි මාසයේදී, නිදහස ප්රකාශයට පත් කිරීමට සති හයකට පෙර, 1968 මුරුසි කෝලාහල පෝට් ලුයිස් හි ඇති වූ අතර 25 දෙනෙකුගේ මරණයට හේතු විය.<ref name="mg">{{Cite web |date=6 October 2011 |title=An eye witness account of the 1968 riots |url=http://www.mauritiusmag.com/?p=598 |access-date=15 August 2018 |website=mauritiusmag.com |language=en-US}}</ref><ref name="eisa">{{Cite web |title=EISA Mauritius: The road to independence (1945–1968) |url=https://www.eisa.org.za/wep/mauoverview7.htm |access-date=15 August 2018 |website=eisa.org.za}}</ref>
මුරුසි නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් සම්මත කර ගත් අතර 1968 මාර්තු 12 දින නිදහස ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. ශ්රීමත් සීවුසගුර් රාම්ගූලම් ස්වාධීන මුරුසි රාජ්යයක ප්රථම අගමැති බවට පත් විය - දෙවන එලිසබෙත් රැජින මුරුසි රැජින ලෙස රාජ්ය නායකයා ලෙස රැඳී සිටියේය.
1969 දී, පෝල් බෙරෙන්ජර්ගේ නායකත්වයෙන් විරුද්ධ පක්ෂය වන මොරිෂියානු සටන්කාමී ව්යාපාරය (MMM) ආරම්භ කරන ලදී. පසුව, 1971 දී, MMM - වෘත්තීය සමිතිවල සහාය ඇතිව - වරායේ වැඩ වර්ජන මාලාවක් කැඳවූ අතර, එය රට තුළ හදිසි තත්වයක් ඇති කළේය.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13882731|title=Mauritius profile|work=BBC News|access-date=27 November 2012}}</ref>
කම්කරු පක්ෂයේ සහ PMSD (Parti Mauricien Social Démocrate) සභාග ආන්ඩුව සිවිල් නිදහස කප්පාදු කිරීම සහ මාධ්ය නිදහස සීමා කිරීම මගින් ප්රතිචාර දැක්වීය.<ref name="Dinan" /> 1971 දී පෝල් බෙරෙන්ජර් ට එරෙහිව අසාර්ථක ඝාතන උත්සාහයන් දෙකක් සිදු කරන ලද අතර, ඔහුගේ ආධාරකරු ෆරීඩ් මුතූර්<ref>{{Cite web |date=18 July 2017 |title=Déjeuner à Rose Hill: Fareed Muttur est mort à ma place |url=https://www.lemauricien.com/le-mauricien/dejeuner-rose-hill-fareed-muttur-mort-ma-place-declare-paul-berenger/151890/ |access-date=18 July 2017 |publisher=Le Mauricien}}</ref> සහ නැව් තටාක සේවකයෙකු සහ ක්රියාකාරිකයෙකු වන අසෝර් ඇඩිලේඩ් ඝාතනය කරන ලදී.<ref>{{Cite news|url=http://www.lemauricien.com/article/affaire-azor-adelaide-reedition-du-livre-d-eric-bahloo-fils-l-des-condamnes/|title=Affaire Azor Adélaïde|date=25 June 2015|work=Le Mauricien|access-date=13 February 2024|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331062558/http://www.lemauricien.com/article/affaire-azor-adelaide-reedition-du-livre-d-eric-bahloo-fils-l-des-condamnes/|url-status=dead}}</ref> මහ මැතිවරණ කල් දැම්මා, ප්රසිද්ධ රැස්වීම් තහනම් කළහ. පෝල් බෙරෙන්ජර් ඇතුළු MMM සාමාජිකයින් 1971 දෙසැම්බර් 23 දින සිරගත කරන ලදී. MMM නායකයා වසරකට පසුව නිදහස් කරන ලදී.<ref>{{Cite news|title=Why are we not taught our own history?|last=K.A. Cassimally|date=17–23 March 2016|work=Weekly Magazine}}</ref>
1975 මැයි මාසයේදී මුරුසි විශ්ව විද්යාලයේ ආරම්භ වූ ශිෂ්ය කැරැල්ලක් රට පුරා පැතිර ගියේය.<ref>{{Cite web |date=8 June 2015 |title=HISTOIRE: Un des hommes derrière le 20 mai 75 raconte |url=http://www.lemauricien.com/actualites/magazine/histoire-des-hommes-derriere-20-mai-75-raconte/31853/ |website=Le Mauricien}}</ref> තම අභිලාෂයන් සපුරා නොගත් සහ අනාගත රැකියා සඳහා සීමිත අපේක්ෂාවන් ලබා දෙන අධ්යාපන ක්රමයක් පිළිබඳව සිසුන් සෑහීමකට පත් නොවීය. මැයි 20 වැනි දින දහස් ගණන් සිසුන් ග්රෑන්ඩ් රිවර් වයඹ පාලම හරහා පෝට් ලුයිස් වෙත ඇතුළු වීමට උත්සාහ කළ අතර, පොලිසිය සමඟ ගැටුම් ඇති විය. 1975 දෙසැම්බර් 16 දින පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් සම්මත කරන ලද්දේ වයස අවුරුදු 18 ට වැඩි අයටද ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමේ අයිතිය දීර්ඝ කිරීමටය. මෙය තරුණ පරම්පරාවේ අපේක්ෂා භංගත්වය සමනය කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Selvon" />
මීළඟ මහ මැතිවරණය පැවැත්වුණේ 1976 දෙසැම්බර් 20 වැනිදාය. කම්කරු-CAM සභාගයට හිමිවූයේ ආසන 62න් ආසන 28ක් පමණි.<ref>''Untold Stories, A Collection of Socio-Political Essays, 1950–1995'', Sir Satcam Boolell, EOI. {{ISBN|99903-0-234-0}}</ref> MMM පක්ෂයට පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 34ක් හිමි වූ නමුත්, ඉවත්ව යන අගමැති ශ්රීමත් සීවුසගුර් රාම්ගූලම්, ගේටන් ඩුවාල්ගේ PMSD සමඟ සන්ධානයක් ඇතිකර ගැනීමෙන් පසු, ආසන දෙකක බහුතරයක් සහිතව, ධුරයේ රැඳී සිටීමට සමත් විය.
1982 දී MMM-PSM ආන්ඩුවක් (පී. එම්. ඇනෙරූඩ් ජග්නවුත්, නියෝජ්ය අගමැති හරීෂ් බූධූ සහ මුදල් ඇමති පෝල් බෙරෙන්ජර් විසින් නායකත්වය දෙන) තේරී පත් විය. කෙසේ වෙතත්, MMM සහ PSM නායකත්වය තුළ මතවාදී සහ පෞරුෂ වෙනස්කම් මතු විය. බෙරෙන්ජර් සහ ජුග්නාත් අතර බල අරගලය 1983 මාර්තු මාසයේදී උච්චතම අවස්ථාවට පත් විය. ජුග්නාත් නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුවකට සහභාගී වීමට නවදිල්ලියට ගියේය; ආපසු පැමිණීමේදී, බෙරෙන්ජර් අගමැතිගෙන් බලය උදුරා ගන්නා ව්යවස්ථාමය වෙනස්කම් යෝජනා කළේය. ජුග්නවුත්ගේ ඉල්ලීම පරිදි, ඉන්දියාවේ අගමැති ඉන්දිරා ගාන්ධි, ඔපරේෂන් ලාල් ඩෝරා යන කේත නාමය යටතේ කුමන්ත්රණයක් වැලැක්වීම සඳහා ඉන්දීය නාවික හමුදාව සහ ඉන්දීය හමුදාව සම්බන්ධ කර සන්නද්ධ මැදිහත්වීමක් සැලසුම් කළේය.<ref>{{Cite book|first=David|last=Brewster|url=https://www.academia.edu/7992843|title=India's Ocean: the Story of India's Bid for Regional Leadership}}. Retrieved 13 August 2014</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/when-india-drew-top-secret-red-line-in-mauritius/article4493495.ece|title=When India drew Top Secret 'red line' in Mauritius|date=10 March 2013|work=The Hindu|access-date=22 March 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://thediplomat.com/flashpoints-blog/2013/03/19/when-india-almost-invaded-mauritius/|title=When India (Almost) Invaded Mauritius|last=Medcalf|first=Rory|date=19 March 2013|work=The Diplomat|access-date=22 March 2013}}</ref>
1982 ජූනි මැතිවරණයෙන් මාස නවයකට පසු MMM-PSM ආන්ඩුව බෙදී ගියේය. තොරතුරු අමාත්යාංශයේ නිලධාරියෙකුට අනුව මාස නවය "සමාජවාදී අත්හදා බැලීමක්" විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/12/28/world/port-louis-journal-land-of-apartheid-befriends-an-indian-ocean-isle.html|title=Port Louis Journal; Land of Apartheid Befriends an Indian Ocean Isle|last=Battersby|first=John D.|date=28 December 1987|work=[[The New York Times]]|access-date=29 December 2016}}</ref> සියලුම PSM පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන්ට ජුග්නාත් ගේ නව පක්ෂය MSM හා සම්බන්ධ වීමට හැකිවන පරිදි හරීෂ් බූධූ ඔහුගේ PSM පක්ෂය විසුරුවා හැරියේය.<ref>{{Cite web |last1=Lodge |first1=Tom |last2=Kadima |first2=Denis |last3=Pottie |first3=David |title=Mauritius: General election of August 1983 |url=https://www.eisa.org/wep/mau1983background.htm |access-date=28 November 2020 |publisher=EISA}}</ref> MSM-ලේබර්-PMSD සභාගය 1983 අගෝස්තු මැතිවරණයෙන් ජයග්රහණය කළ අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස අනුරූඩ් ජුග්නාත් අගමැති ලෙසත් ගයිටන් දුවාල් නියෝජ්ය අගමැති ලෙසත් පත් විය.
එම කාල සීමාව EPZ (අපනයන සැකසුම් කලාපය) අංශයේ වර්ධනයක් දක්නට ලැබිණි. කර්මාන්තකරණය ගම්වලට ද ව්යාප්ත වීමට පටන් ගත් අතර, සියලු ජනවාර්ගික ප්රජාවන්ගෙන් තරුණ කම්කරුවන් ආකර්ෂණය විය. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස සීනි කර්මාන්තය ආර්ථිකයේ තිබූ ග්රහණය නැති වීමට පටන් ගත්තේය. විශාල සිල්ලර දාමයන් 1985 දී වෙළඳසැල් විවෘත කිරීම ආරම්භ කළ අතර අඩු ආදායම්ලාභීන්ට ණය පහසුකම් ලබා දුන් අතර එමඟින් මූලික ගෘහ උපකරණ මිලදී ගැනීමට ඔවුන්ට හැකි විය. සංචාරක කර්මාන්තයේ ද පිබිදීමක් ඇති වූ අතර, දිවයින පුරා නව හෝටල් බිහි විය. 1989 දී කොටස් හුවමාරුව එහි දොරටු විවෘත කළ අතර 1992 දී ෆ්රීපෝට් ක්රියාත්මක වීමට පටන් ගත්තේය.<ref name="Dinan" /> 1990 දී, බෙරෙන්ජර් ජනාධිපති ලෙස රට ජනරජයක් බවට පත් කිරීම සඳහා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව වෙනස් කිරීමේ ඡන්දයෙන් අගමැතිට අහිමි විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1990/08/27/world/mauritius-political-quarrel-saves-the-queen.html|title=Mauritius' Political Quarrel Saves the Queen|last=Perlez|first=Jane|date=27 August 1990|work=The New York Times|access-date=6 September 2016|location=Great Britain; Mauritius}}</ref>
=== ජනරජය (1992 සිට) ===
නිදහසින් වසර විසිහතරකට පසු 1992 මාර්තු 12 දින, මොරිෂස් පොදුරාජ්ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කරන ලද අතර බ්රිතාන්ය රාජාණ්ඩුව රාජ්ය නායකයා ලෙස ඉවත් කරන ලදී.<ref name="govt" /> මොරිෂස් හි අවසන් ආණ්ඩුකාරවරයා වූ ශ්රීමත් වීරසාමි රින්ගඩු ප්රථම ජනාධිපතිවරයා බවට පත් විය.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Bh7zAAAAMAAJ&q=The+last+Governor+General,+Sir+Veerasamy+Ringadoo+became+the+first+President|title=AAPS Newsletter|volume=1|issue=5–19|page=20|date=1992|publisher=African Association of Political Science|language=en}}</ref> මෙය සංක්රාන්ති විධිවිධානයක් යටතේ වූ අතර, එම වසරේ අගභාගයේදී ඔහු වෙනුවට කැසාම් උටීම් පත් කරන ලදී.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aM0bAQAAMAAJ&q=Cassam+Uteem|title=Country Profile: Mauritius, Seychelles|page=8|date=2001|publisher=The Unit|language=en}}</ref> දේශපාලන බලය අගමැතිතුමා ළඟ ඉතිරි විය.
පෙට්රල් මිල පහත වැටීම සහ ඩොලර් විනිමය සඳහා හිතකර විනිමය අනුපාතයක් සමඟ සමපාත වූ ආර්ථිකයේ දියුණුවක් තිබියදීත්, රජයට පූර්ණ ජනප්රියත්වයක් නොලැබුණි. 1984 තරම් මුල් කාලයේ අතෘප්තිය ඇති විය. පුවත්පත් සහ වාර සංශෝධන පනත හරහා රජය උත්සාහ කළේ සෑම පුවත්පතකටම රුපියල් මිලියන භාගයක බැංකු ඇපකරයක් ලබාදීමටය. මාධ්යවේදීන් 43 දෙනෙකු පාර්ලිමේන්තුව ඉදිරිපිට පෝට් ලුයිස් හි පැවති මහජන උද්ඝෝෂණයකට සහභාගී වෙමින් විරෝධතාවයක නිරත විය. ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇප මත මුදා හැරිණි. මෙය මහජන විරෝධයක් ඇති කළ අතර රජයට සිය ප්රතිපත්තිය සමාලෝචනය කිරීමට සිදු විය.<ref name="Dinan" />
අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේද නොසතුටක් ඇති විය. ඔවුන්ගේ CPE (ප්රාථමික අධ්යාපන සහතිකය) හරහා ලබාගත් ප්රාථමික පාසල් හැර යන අයගේ වැඩෙන ඉල්ලුමට පිළිතුරු දීමට ප්රමාණවත් උසස් තත්ත්වයේ ද්විතීයික විද්යාල තිබුණේ නැත. 1991 දී, අධ්යාපනය සඳහා වූ ප්රධාන සැලැස්මක් ජාතික සහයෝගය ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වූ අතර රජය බිඳ වැටීමට දායක විය.<ref name="Dinan" />
1995 දෙසැම්බරයේදී නවීන් රාම්ගූලම් කම්කරු-එම්එම්එම් සන්ධානයේ අගමැති ලෙස තේරී පත් විය. 1996 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, පෝට් ලුයිස් හි ගෝරා-අයිසැක් වීදියේදී දේශපාලන ක්රියාකාරීන් ත්රිත්ව ඝාතනය කිරීම, අත්අඩංගුවට ගැනීම් කිහිපයකට සහ දීර්ඝ විමර්ශනයකට තුඩු දුන්නේය.<ref>{{Cite web |title=Shooting death of 3 Hizbullah activists at Gorah-Issac Rd |url=https://www.refworld.org/docid/3df4be75c.html |access-date=28 November 2020 |publisher=United Nations High Commission for Refugees}}</ref>
1999 වර්ෂය පෙබරවාරි මාසයේ දී සහ පසුව මැයි මාසයේ දී සිවිල් නොසන්සුන්තා සහ කැරලි වලින් සලකුණු විය. කායා කෝලාහලයෙන් පසුව, ජනාධිපති කැසාම් උටීම් සහ කාර්දිනල් ජීන් මාර්ගෙට් රට පුරා සංචාරය කළ අතර දින හතරක කැලඹිලිවලින් පසුව සන්සුන් විය.<ref>L'Express, Vendredi 26 février 1999</ref> සමාජ කැළඹීමට මුල් වූ හේතු සොයා බැලීමට විමර්ශන කොමිසමක් පත් කරන ලදී. ප්රතිඵලය වූ වාර්තාව දරිද්රතාවයට හේතුව සොයා බැලූ අතර බොහෝ ස්ථීර විශ්වාසයන් සංජානන ලෙස සුදුසුකම් ලබා ඇත.<ref>Rapport du Juge Matadeen sur les émeutes de 1999, Imprimerie du Gouvernement, 2000</ref> 2000 ජනවාරි මාසයේදී දේශපාලන ක්රියාකාරිකයෙකු වූ රාජේන් සබාපති ලා බැස්ටිල් බන්ධනාගාරයෙන් පැන යාමෙන් පසු වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී.<ref>{{Cite web |title=La vérité sur la mort de mon père |url=https://www.5plus.mu/node/13712 |access-date=28 November 2020 |publisher=5 Plus}}</ref>
[[File:Mauriceybbrfrinwodas.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mauriceybbrfrinwodas.jpg|thumb|එම්වී වකාෂියෝ තෙල් කාන්දුවට කඩිනම් සහ ඵලදායි ලෙස ප්රතිචාර දැක්වීමට රජය අසමත් වීම රාජ්ය විරෝධී විරෝධතාවලට හේතු විය.]]
MSM හි ශ්රීමත් අනුරූඩ් ජුග්නාත් 2000 සැප්තැම්බර් මාසයේදී MMM සමඟ සන්ධානයක් ලබා ගැනීමෙන් පසු නැවත බලයට පත් විය. 2002 දී රොඩ්රිගුස් දූපත ජනරජය තුළ ස්වාධීන ආයතනයක් බවට පත් වූ අතර එමඟින් දිවයින පරිපාලනය සඳහා තමන්ගේම නියෝජිතයන් තෝරා ගැනීමට හැකි විය. 2003 දී, අගමැතිකම MMM හි පෝල් බෙරෙන්ජර් වෙත මාරු කරන ලද අතර, ශ්රීමත් අනුරූඩ් ජුග්නාත් ජනාධිපති විය. බෙරෙන්ජර් යනු නිදහසින් පසු රටේ ඉතිහාසයේ පළමු ෆ්රැන්කෝ-මුරුසි අගමැති විය.
2005 මැතිවරනයේදී නවීන් රාම්ගූලම් නව Labour-PMXD-VF-MR-MMSM සන්ධානය යටතේ අගමැති විය. 2010 මැතිවරනයේදී Labour-MSM-PMSD සන්ධානය බලය තහවුරු කරගත් අතර නවීන් රාම්ගූලම් 2014 දක්වා අගමැති විය.<ref>{{Cite web |title=afrol News – Mauritius PM starts third term |url=http://www.afrol.com/articles/36129 |access-date=24 July 2021 |website=afrol.com}}</ref>
අනුරූඩ් ජුග්නාත් ගේ නායකත්වය යටතේ 2014 මැතිවරනයේදී MSM-PMSD-ML සභාගය ජයග්රහණය කරන ලදී. PMSD ඉවත්වීමට තුඩු දුන් පාලක සන්ධානය තුළ මතභේද පැවතියද, MSM-ML ඔවුන්ගේ සම්පූර්ණ 5 වසර සඳහා බලයේ රැඳී සිටියේය.<ref>{{Cite web |date=12 December 2014 |title=Mauritius opposition wins surprise landslide victory |url=https://www.dw.com/en/mauritius-opposition-wins-surprise-landslide-victory/a-18125376 |access-date=24 July 2021 |publisher=Deutsche Welle |language=en-GB}}</ref>
2017 ජනවාරි 21 දින, ශ්රීමත් අනුරූඩ් ජුග්නාත් ඔහුගේ ඉල්ලා අස්වීම නිවේදනය කළ අතර ඔහුගේ පුත් සහ මුදල් අමාත්ය ප්රවින්ද් ජුග්නාත් අග්රාමාත්ය ධුරය භාර ගන්නා බව ප්රකාශ කළේය.<ref>{{Cite web |last=Minzesheimer |first=Bob |date=22 January 2017 |title=Mauritius: PM Anerood Jugnauth to hand over to son |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-38709203 |access-date=22 January 2017 |website=BBC News}}</ref> 2017 ජනවාරි 23 දින සැලසුම් කළ පරිදි සංක්රාන්තිය සිදු විය.<ref>{{Cite web |last=Arouff |first=Jean Paul |date=23 January 2017 |title=New Mauritius PM takes over from father, opponents cry foul |url=https://www.reuters.com/article/us-mauritius-politics-idUSKBN15715K |access-date=23 January 2017 |work=Reuters}}</ref>
2018 දී, මුරුසි ජනාධිපති අමීනා ගුරිබ්-ෆකිම් මූල්ය වංචාවක් හේතුවෙන් ඉල්ලා අස්විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-43343550|title=Africa's only female president to quit|date=13 March 2018|work=BBC News}}</ref> වත්මන් ජනාධිපතිවරයා වන්නේ 2019 දෙසැම්බර් මාසයේ සිට සේවය කළ ප්රිත්විරාජ්සිං රූපන් ය.<ref>{{Cite web |title=Office of the President – Home |url=http://president.govmu.org/English/Pages/default.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20150508045133/http://president.govmu.org/English/Pages/default.aspx |archive-date=8 May 2015 |access-date=22 February 2019 |website=Government of Mauritius}}</ref>
නොවැම්බර් 2019 මුරුසි මහ මැතිවරණයේදී, පාලක සටන්කාමී සමාජවාදී ව්යාපාරය (MSM) පාර්ලිමේන්තුවේ ආසනවලින් අඩකට වඩා දිනාගත් අතර, වත්මන් අගමැති ප්රවින්ද් කුමාර් ජුග්නවුත්ට නව වසර පහක ධුර කාලයක් හිමි විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-mauritius-election-idUSKBN1XI177|title=Mauritius elects incumbent PM for five-year term|date=8 November 2019|work=Reuters.com|agency=Reuters}}</ref>
2020 ජූලි 25 වන දින, ජපානයට අයත් තොග වාහකයක් වන එම්වී වකාෂියෝ මුරුසි වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ කොරල් පරයක් මත ගොඩබසින අතර, ටොන් 1,000 ක් පමණ බර තෙල් පෞරාණික කලපුවකට කාන්දු විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.france24.com/en/20200924-mauritius-takes-stock-of-oil-spill-two-months-later|title=Mauritius takes stock of oil spill two months later|date=24 September 2020|publisher=France 24}}</ref> ආරක්ෂිත බිඳෙනසුලු සමුද්ර පරිසර පද්ධති අද්දර එහි පිහිටීම සහ ජාත්යන්තර වැදගත්කමකින් යුත් තෙත් බිමක් නිසා එම්වී වකාෂියෝ තෙල් කාන්දුව බටහිර ඉන්දියන් සාගරයට මෙතෙක් සිදු වූ දරුණුතම පාරිසරික ව්යසනයන්ගෙන් එකක් විය.<ref>{{Cite web |date=28 August 2020 |title=Mauritius oil spill compensation could be limited by maritime law technicality |url=https://www.climatechangenews.com/2020/08/28/mauritius-oil-spill-compensation-limited-maritime-law-technicality/ |access-date=24 July 2021 |website=Climate Home News}}</ref>
== යොමු කිරීම් ==
[[ප්රවර්ගය:අප්රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු]]
bl2wcpx71gllyyznm2ug33f6tukvjy2
ඩැනි රොඩ්රික්
0
168032
795449
795200
2026-07-05T06:03:39Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795449
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox economist|name=ඩැනි රොඩ්රික්|school_tradition=<!--ආර්ථික චින්තන පාසල (විශ්වසනීය මූලාශ්ර මගින් සහාය දක්වන්නේ නම් පමණි)-->|image=Dani Rodrik AB 02.jpg|image_size=250px|caption=රොඩ්රික්|birth_date={{Birth date and age|1957|08|14}}|birth_place=[[ඉස්තාන්බුල්]], තුර්කිය|death_date=|death_place=|citizenship=තුර්කි ජාතික|institution=[[උසස් අධ්යයන ආයතනය]]|field=[[ජාත්යන්තර ආර්ථික විද්යාව]], [[ආර්ථික සංවර්ධනය]], [[දේශපාලන ආර්ථිකය]]|alma_mater=[[රොබට් විද්යාලය]]<br>[[ප්රින්ස්ටන් විශ්ව විද්යාලය]] ([[දර්ශන ආචාර්ය|PhD]], [[රාජ්ය පරිපාලන මාස්ටර්|MPA]])<br>[[හාවඩ් විශ්ව විද්යාලය]] ([[Bachelor) කලා|AB]])|doctoral_advisor=[[අවිනාෂ් ඩික්සිත්]]<ref>{{cite web|publisher=Medium.com|title=A Conversation with Dani Rodrik|url=https://medium.com/conversations-with-tyler/a-conversation-with-dani-rodrik-e02cf8784b9d|date=October 2015}}</ref>|academic_advisors=|doctoral_students=|notable_students=|contributions=|awards=[[ගෝලීය සංවර්ධන සහ පරිසර ආයතනය|ආර්ථික චින්තනයේ මායිම් ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා ලියොන්ටිෆ් ත්යාගය]] (2002)|signature=<!-- ගොනු නාමය පමණක් -->|repec_prefix=e|repec_id=pro60}}
'''ඩැනි රොඩ්රික්''' (උපත 1957 වර්ෂයේ අගෝස්තු මස 14) යනු තුර්කි [[ආර්ථික විද්යඥයා|ජාතික ආර්ථික විද්යාඥයෙක්]] සහ [[හාවඩ් විශ්වවිද්යාලය|හාවඩ් විශ්ව විද්යාලයේ]] ජෝන් එෆ්. කෙනඩි රජයේ පාසලේ ජාත්යන්තර දේශපාලන ආර්ථිකය පිළිබඳ ෆෝඩ් පදනමේ මහාචාර්යවරයෙකි. ඔහු කලින් නිව් ජර්සි හි ප්රින්ස්ටන් හි උසස් අධ්යයන ආයතනයේ සමාජ විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය ඇල්බට් ඕ හර්ෂ්මන් ය. ඔහු ජාත්යන්තර ආර්ථික විද්යාව, [[ආර්ථික සංවර්ධනය]] සහ [[දේශපාලනික ආර්ථිකය|දේශපාලන ආර්ථිකය]] යන ක්ෂේත්රවල පුළුල් ලෙස ප්රකාශයට පත් කර ඇත. හොඳ ආර්ථික ප්රතිපත්තියක් යනු කුමක්ද සහ සමහර රජයන් එය අනුගමනය කිරීමේදී අනෙක් ඒවාට වඩා සාර්ථක වන්නේ මන්ද යන ප්රශ්නය ඔහුගේ පර්යේෂණයේ කේන්ද්රස්ථානය යි. ඔහුගේ කෘතීන්ට ''ආර්ථික නීති රීති: අශෝභන විද්යාවේ අයිතිවාසිකම් සහ වැරදි'' සහ ''ගෝලීයකරණ විරුද්ධාභාසය: ප්රජාතන්ත්රවාදය සහ ලෝක ආර්ථිකයේ අනාගතය'' ඇතුළත් වේ. ඔහු ''Global Policy'' යන ශාස්ත්රීය සඟරාවේ ප්රධාන කර්තෘ ද වේ.
== ජීවිතය ==
රොඩ්රික් සෙෆාර්ඩික් යුදෙව් පවුලකින් පැවත එන්නෙකි.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/01/30/business/worldbusiness/30trade.html?ex=1327813200&en=b09c1256f811eb09&ei=5088|title=Economist Wants Business and Social Aims to Be in Sync (Published 2007)|last=Uchitelle|first=Louis|date=30 January 2007|work=The New York Times}}</ref>
[[ඉස්තාන්බුල්|ඉස්තාන්බුල්හි]] රොබට් විද්යාලයෙන් උපාධිය ලැබීමෙන් පසු, <ref name="EE">[http://www.cosgel.uconn.edu/Publications/Turkishtime(5MB).pdf Turkishtime Article (in Turkish)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070719235032/http://www.cosgel.uconn.edu/Publications/Turkishtime%285MB%29.pdf|date=2007-07-19}}</ref> ඔහු 1979 වර්ෂයේ දී හාවඩ් විද්යාලයෙන් රාජ්ය හා ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ AB උපාධියක් (''suma cum laude'') ලබා ගත්තේ ය. ඉන්පසු ඔහු 1981 වර්ෂයෙහි ප්රින්ස්ටන් මහජන හා ජාත්යන්තර කටයුතු පිළිබඳ පාසලෙන් MPA උපාධියක් ( විශිෂ්ඨත්වය සහිතව ) සහ [[දර්ශන ආචාර්ය|ආචාර්ය උපාධියක්]] ලබා ගත්තේය. 1985 වර්ෂයෙහි ප්රින්ස්ටන් විශ්ව විද්යාලයෙන් ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ උපාධිය, ''වෙළඳාම සහ විනිමය අනුපාත ප්රතිපත්ති පිළිබඳ සුබසාධන න්යාය පිළිබඳ අධ්යයනය'' යන නිබන්ධනය සමඟින්.<ref>[https://drodrik.scholar.harvard.edu/files/dani-rodrik/files/dani_rodrik_resume.pdf Curriculum Vitae Dani Rodrik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120045027/https://drodrik.scholar.harvard.edu/files/dani-rodrik/files/dani_rodrik_resume.pdf |date=2021-01-20 }} - website Hardard University</ref>
ඔහු දැනට අක්රිය වී ඇති තුර්කි දිනපතා ''Radikal'' 2009 වර්ෂයේ සිට 2016 වර්ෂය සඳහා ලියමින් සිටියේ ය.
රොඩ්රික් 2011 වර්ෂයේ දී විධායක කමිටු සාමාජිකයෙකු ලෙස අලුතින් නිර්මාණය කරන ලද ලෝක ආර්ථික සංගමයට සම්බන්ධ විය.
ඔහු හාවඩ් කෙනඩි පාසලේ රාජ්ය ප්රතිපත්ති පිළිබඳ කථිකාචාර්ය පිනාර් ඩොගන් සමඟ විවාහ වී ඇත.<ref>{{Cite web |title=Pinar Dogan |url=https://www.hks.harvard.edu/faculty/pinar-dogan}}</ref> ඇය තුර්කියේ විශ්රාමික ජෙනරාල් සෙටින් ඩොගන් ගේ දියණිය වන අතර ඇය ''Sledgehammer'' කුමන්ත්රණ සැලැස්මට සම්බන්ධ බවට චෝදනා කරමින් ජීවිතාන්තය දක්වා සිරදඬුවම් නියම කරන ලදී.
විශාරදයෙකු ලෙස, ඔහු ජාතික ආර්ථික පර්යේෂණ කාර්යාංශය, ආර්ථික ප්රතිපත්ති පර්යේෂණ මධ්යස්ථානය (ලන්ඩනය), ගෝලීය සංවර්ධන මධ්යස්ථානය, ජාත්යන්තර ආර්ථික විද්යා ආයතනය සහ විදේශ සබඳතා පිළිබඳ කවුන්සිලයට අනුබද්ධ වන අතර ''සමාලෝචනයේ'' සම කර්තෘ වේ. ''ආර්ථික විද්යාව සහ සංඛ්යාලේඛන'' . ඔහු කානගී සංස්ථාව, ෆෝඩ් පදනම සහ රොක්ෆෙලර් පදනම වෙතින් පර්යේෂණ ප්රදානයන් ලබා ඇත. අනෙකුත් ගෞරව අතර, ඔහුට 2002 වර්ෂයේ දී ගෝලීය සංවර්ධන හා පරිසර ආයතනයෙන් ආර්ථික චින්තනයේ මායිම් දියුණු කිරීම සඳහා ලියොන්ටිෆ් ත්යාගය පිරිනමන ලදී.
2019 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස 8 වන දින ඔහු ඉරැස්මස් විශ්ව විද්යාලය රොටර්ඩෑම් වෙතින් ගෞරව ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගත්තේ ය.<ref>[https://www.eur.nl/en/about-eur/organisation-administration/tradition-and-history/honorary-doctorates Honorary Doctorates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201023095201/https://www.eur.nl/en/about-eur/organisation-administration/tradition-and-history/honorary-doctorates |date=2020-10-23 }} - website of the Erasmus University Rotterdam</ref><ref>[https://drodrik.scholar.harvard.edu/links/professor-dani-rodrik-receive-honorary-doctorate-erasmus-university-rotterdam Professor Dani Rodrik to Receive Honorary Doctorate from Erasmus University Rotterdam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210418094113/https://drodrik.scholar.harvard.edu/links/professor-dani-rodrik-receive-honorary-doctorate-erasmus-university-rotterdam |date=2021-04-18 }} - website Hardard University</ref>
2020 වර්ෂයේ ජනවාරි මස 21 වන දින, [[ෆ්රැන්සිස් පාප්වහන්සේ|ෆ්රැන්සිස් පාප් වහන්සේ]] ඔහුව සමාජ විද්යා පාප්තුමාගේ ඇකඩමියේ සාමාජිකයෙකු ලෙස නම් කරන ලදී.<ref>{{Cite press release|access-date=January 21, 2020|date=January 21, 2020|url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2020/01/21/0042/00087.html|publisher=Holy See Press Office|title=Rinunce e nomine (continuazione), 21.01.2020}}</ref>
== කාර්ය්යන් ==
[[ගොනුව:Nov-colombia-bogota-noviembre-de-el-economista-dani-rodrik-en-entrevista-para.jpg|thumb|241x241පික්|ඩැනි රොඩ්රික්]]
ඔහුගේ 1997 වර්ෂයේ "''Has Globalization Gone Too Far?"'' පොත බ්ලූම්බර්ග් ව්යාපාරික සතියහි "දශකයේ වැදගත්ම ආර්ථික විද්යා පොත් වලින් එකක්" ලෙස නම් කරන ලදී.
ඔහුගේ ලිපියෙන් ඔහු ගෝලීය වෙළෙඳපොළ සහ සමාජ ස්ථාවරත්වය අතර ආතතීන් තුනක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේ ය. ඊනියා ගෝලීයකරණයට ජාත්යන්තර සමානාත්මතාවය ප්රවර්ධනය කිරීමේ උභතෝකෝටිකයක් ඇති බවත්, ගෝලීය වෙළෙඳපොළ තුළ සාර්ථක වීමට අවශ්ය කුසලතා සහ ප්රාග්ධන ඇති ජාතික රාජ්යයන් අතර වැරදි රේඛා හෙළිදරව් කරන බවත්, එම වාසිය නොමැති අය බවත් පෙන්වා දෙන ඔහු නිදහස් වෙළෙඳපොළ ක්රමය තර්ජනයක් ලෙස දකියි. සමාජ ස්ථාවරත්වය සහ ගැඹුරු දේශීය සම්මතයන් වෙත.<ref>{{උපන්යාස පොත|url=https://archive.org/details/isbn_9781565170278}}</ref>
ඩැනි රොඩ්රික් 1998 වර්ෂයේ සිට ව්යාපෘති සින්ඩිකේට් සඳහා නිත්ය දායකයෙකි. ඔහු 2019 වර්ෂයේ පෙබරවාරි මාසයේ දී සුරේෂ් නායිදු, ගේබ්රියෙල් සූක්මන් සහ අතිරේක ආරම්භක සාමාජිකයින් 11 දෙනෙකු සමඟ ඇතුළත් වූ සමෘද්ධිය සඳහා ආර්ථික විද්යාව (EfIP) ආරම්භ කළේ ය.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Home |url=https://econfip.org/#}}</ref>
== මූලාශ්ර ==
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:1957 උපත්]]
<references />
== බාහිර සබැඳි ==
* [http://drodrik.scholar.harvard.edu/ ඩැනි රොඩ්රික්ගේ මුල් පිටුව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170126150704/http://drodrik.scholar.harvard.edu/ |date=2017-01-26 }}
* [https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers ඩැනි රොඩ්රික්ගේ නවතම පර්යේෂණය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241110095049/https://drodrik.scholar.harvard.edu/research-papers |date=2024-11-10 }}
* [http://rodrik.typepad.com/ ඩැනි රොඩ්රික්ගේ වෙබ්ලොගය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219012516/https://rodrik.typepad.com/ |date=2019-12-19 }}
* [http://www.project-syndicate.org/series/roads_to_prosperity/description "සෞභාග්ය සඳහා මාර්ග"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011073613/http://www.project-syndicate.org/series/roads_to_prosperity/description |date=2011-10-11 }} ව්යාපෘති සින්ඩිකේට් සඳහා ඩැනි රොඩ්රික්ගේ op-ed තීරුව
obdt9cogho40dof487u6m36vf82q6fn
පරිශීලක සාකච්ඡාව:Botempa
3
175150
795434
795413
2026-07-05T00:21:41Z
Botempa
70735
/* පෙරදසුන පෙන්වන්න බොත්තම භාවිතා කිරීම පිළිබඳව */
795434
wikitext
text/x-wiki
l
== පෙරදසුන පෙන්වන්න බොත්තම භාවිතා කිරීම පිළිබඳව ==
[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Thank you for [[Special:Contributions/Botempa|your contributions]] to Wikipedia. In the future, please use the [[Help:Show preview|preview]] button before you save your edit; this helps you find any errors you have made and prevents clogging up [[Special:Recentchanges|recent changes]] and the [[Help:Page history|page history]], as well as helping prevent [[Help:Edit conflict|edit conflicts]]. Below the edit box is a '''Show preview''' button. Pressing this will show you what the article will look like without actually saving it.
[[File:Mediawiki-button-preview.png|thumb|center|760x760px|The ''Show preview'' button is right next to the ''Publish changes'' button and below the [[Help:Edit summary|edit summary]] field.]]
It is strongly recommended that you use this before saving. If you have any questions, contact the [[WP:HD|help desk]] for assistance.
Thank you. <!-- Template:uw-preview --> [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:41, 4 ජූලි 2026 (යූටීසී)
g9ep5cexdrf12267h77zovwtyeltm0u
ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ හි ඉතිහාසය
0
179508
795443
736410
2026-07-05T05:48:57Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795443
wikitext
text/x-wiki
=== භූ විද්යාත්මක ඉතිහාසය ===
නූතන ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ සෑදෙන දූපත් පිහිටා ඇත්තේ ලෙසර් ඇන්ටිලස් කණ්ඩායමේ දකුණු කෙළවරේ ය.
=== ආදිවාසී ජනතාව ===
ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ යන දෙකම මුලින් පදිංචි කරන ලද්දේ දකුණු ඇමරිකාව හරහා පැමිණි ආදිවාසීන් විසිනි. ට්රිනිඩෑඩ් ප්රථම වරට පදිංචි කරන ලද්දේ අවම වශයෙන් වසර 7,002 කට පෙර පූර්ව කෘෂිකාර්මික පුරාවිද්යා ජනතාව විසින් වන අතර එය කැරිබියානු දූපත්වල මුල්ම ජනාවාස කොටස බවට පත් විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}} නිරිතදිග ට්රිනිඩෑඩ් හි බන්වාරි හෝඩුවාව යනු ක්රි.පූ. 5000 පමණ කාලයකට අයත් කැරිබියන් දූපත් වල පැරණිතම සහතික කළ පුරාවිද්යාත්මක ස්ථානයයි. ඊළඟ සියවස් පුරා සංක්රමණ රැළි කිහිපයක් සිදු වූ අතර, ඒවා ඒවායේ පුරාවිද්යාත්මක නටබුන් වල වෙනස්කම් මගින් හඳුනාගත හැකිය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}} යුරෝපීය සම්බන්ධතා අවධියේදී, ට්රිනිඩෑඩ් නෙපෝයා සහ සුප්පෝයා ඇතුළු විවිධ අරවාකන් කතා කරන කණ්ඩායම් සහ යාඕ වැනි කැරිබන් කතා කරන කණ්ඩායම් විසින් අත්පත් කරගෙන සිටි අතර, ටොබැගෝ දූපත් කැරිබ්වරුන් සහ ගැලිබි විසින් අත්පත් කරගෙන සිටියේය.
=== යුරෝපීය යටත් විජිතකරණය ===
ක්රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් ට්රිනිඩෑඩ් නැරඹූ පළමු යුරෝපීයයා වූ අතර, 1498 දී ඇමරිකාවට ඔහුගේ තෙවැනි ගමනේදීය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}}{{sfnp|Williams|1964|pp=7–8}} ඔහු ටොබැගෝව ඈත ක්ෂිතිජයේ දුටු බව වාර්තා කර, එය බෙලාෆෝමා ලෙස නම් කළ නමුත්, දිවයිනට ගොඩ බැස නැත.{{sfnp|Carmichael|1961|p=14}}[[File:Raleigh_at_Trinidad.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Raleigh_at_Trinidad.jpg|වම|thumb|1595 දී ට්රිනිඩෑඩ් හි ස්පාඤ්ඤ ජනාවාසයක් වැටලූ ඉංග්රීසි මුහුදු කොල්ලකරු වෝල්ටර් රැලී]]
1530 ගණන්වල ඇන්ටෝනියෝ ද සෙඩෙනෝ, ට්රිනිඩෑඩ් දූපත යටත් කර ගැනීමේ අරමුණින් සිටි ස්පාඤ්ඤ සොල්දාදුවෙක්, දිවයිනේ ආදිවාසී ජනගහනය යටත් කර ගැනීමේ අරමුණින්, මිනිසුන්ගෙන් යුත් කුඩා හමුදාවක් සමඟ එහි නිරිතදිග වෙරළට ගොඩ බැස්සේය. සෙඩෙනෝ සහ ඔහුගේ මිනිසුන් බොහෝ අවස්ථාවලදී ස්වදේශික ජනතාව සමඟ සටන් කළ අතර, පසුව බලකොටුවක් ඉදි කළහ. ඊළඟ දශක කිහිපය සාමාන්යයෙන් ස්වදේශික ජනතාව සමඟ යුද්ධවල යෙදුණු අතර, 1592 දී "කැසික්" (ස්වදේශික ප්රධානියා) වන්නවනාරේ (ගුවානගුවානාරේ ලෙසද හැඳින්වේ) නූතන ශාන්ත ජෝසප් අවට ප්රදේශය ඩොමින්ගෝ ද වේරා ඊ ඉබාර්ගුවෙන්ට ලබා දී දිවයිනේ තවත් කොටසකට පසුබැස ගියේය.<ref name="Boomert">Boomert, Arie. ''Trinidad, Tobago and the Lower Orinoco Interaction Sphere: An archaeological/ethnohistorical study''. Universiteit Leiden, 2000, {{ISBN|90-90-13632-0}}</ref> පසුව සැන් ජෝස් ද ඔරුනා ජනාවාසය 1592 දී ඇන්ටෝනියෝ ද බෙරියෝ විසින් මෙම භූමියේ ස්ථාපිත කරන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}} ඉන් ටික කලකට පසු ඉංග්රීසි මුහුදු කොල්ලකරුවෙකු වන වෝල්ටර් රැලී 1595 මාර්තු 22 වන දින දකුණු ඇමරිකාවේ පිහිටා ඇති බවට දිගු කලක් තිස්සේ පැතිර ගිය "එල් ඩොරාඩෝ" ("රන් නගරය") සොයා ට්රිනිඩෑඩ් වෙත පැමිණියේය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}} ඔහු සැන් ජෝස් නගරයට පහර දී, ඇන්ටෝනියෝ ඩි බෙරියෝ අල්ලාගෙන ප්රශ්න කළ අතර, ඔහුගෙන් සහ කැසික් ටොපියාවාරිගෙන් බොහෝ තොරතුරු ලබා ගත්තේය; ඉන්පසු රැලී ඔහුගේ ගමන ගිය අතර, ස්පාඤ්ඤ අධිකාරිය යථා තත්ත්වයට පත් කරන ලදී.{{sfnp|Williams|1964|pp=11, 18}}
මේ අතර, 1620-40 ගණන් වලදී ටොබැගෝ ජනාවාස කිරීමට යුරෝපීය බලවතුන් විසින් බොහෝ උත්සාහයන් දැරූ අතර, ලන්දේසි, ඉංග්රීසි සහ කුරෝනියානුවන් (කෝර්ලන්ඩ් ආදිපාදවරයා සහ සෙමිගලියා, දැන් ලැට්වියාවේ කොටසක්) දිවයින යටත් විජිතකරණය කිරීමට උත්සාහ කළේ එතරම් සාර්ථක නොවූ බැවිනි.<ref name="dutch">{{cite web |last=Ramerini |first=Marco |title=Dutch and Courlanders on Tobago: A History of the First Settlements, 1628{{ndash}}1677 |url=http://www.colonialvoyage.com/eng/america/tobago/dutch.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110022814/http://www.colonialvoyage.com/eng/america/tobago/dutch.html |archive-date=10 November 2012 |access-date=23 November 2012 |work=Colonial Voyage}}</ref>{{sfnp|Rough Guides|2018|p=196}} 1654 සිට ලන්දේසි සහ කෝර්ලන්ඩර්වරු වඩාත් ආරක්ෂිත ස්ථානයක් ලබා ගැනීමට සමත් වූ අතර, පසුව ප්රංශ පදිංචිකරුවන් සිය ගණනක් එක් වූහ.<ref name="dutch" /> සීනි, ඉන්ඩිගෝ සහ රම් නිෂ්පාදනය මත පදනම් වූ වතු ආර්ථිකයක් වර්ධනය වූ අතර, ඔවුන් ඉක්මනින්ම යුරෝපීය යටත් විජිතවාදීන්ට වඩා විශාල සංඛ්යාවක් අභිබවා ගියහ.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=196}}<ref name="dutch" /> ටොබැගෝ ප්රංශය, නෙදර්ලන්තය සහ බ්රිතාන්යය අතර මතභේදයට තුඩු දෙන මූලාශ්රයක් බවට පත්වීමත් සමඟ විශාල බලකොටු සංඛ්යාවක් ඉදිකරන ලද අතර, 1814 ට පෙර දිවයින 31 වතාවක් පමණ අතට මාරු වූ අතර, එය පුළුල් මුහුදු කොල්ලකෑම් මගින් උග්ර විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=196}} 1762 සිට 1781 දක්වා ටොබැගෝ අල්ලා ගැනීමට බ්රිතාන්යයන් සමත් වූ අතර, පසුව එය ප්රංශ ජාතිකයන් විසින් අල්ලා ගන්නා ලද අතර, බ්රිතාන්යය දිවයින නැවත අත්පත් කර ගන්නා තෙක් 1793 දක්වා ඔවුන් පාලනය කළහ.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=196}}
ට්රිනිඩෑඩ් හි 17 වන සියවස ප්රධාන සිදුවීමකින් තොරව බොහෝ දුරට ගෙවී ගිය නමුත්, ස්වදේශික ජනගහනය පාලනය කිරීමට සහ පාලනය කිරීමට ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් දැරූ අඛණ්ඩ උත්සාහයන්ට බොහෝ විට දැඩි ලෙස විරුද්ධ විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}} 1687 දී ට්රිනිඩෑඩ් සහ ගයනාහි ආදිවාසී ජනතාවගේ පරිවර්තනයන් සඳහා කතෝලික කැටලන් කැපුචින් පූජකවරුන්ට වගකීම පැවරුණි.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}} ඔවුන් ට්රිනිඩෑඩ් හි දූත මණ්ඩල කිහිපයක් ආරම්භ කළ අතර, රාජ්යයෙන් සහාය සහ පොහොසත් ලෙස අරමුදල් සපයන ලද අතර, එමඟින් ස්වදේශික ජනයා කෙරෙහි ඔවුන්ට එන්කොමියෙන්ඩා අයිතිය ද ලබා දුන් අතර, එහිදී ස්වදේශික ජනයාට ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින්ට ශ්රමය සැපයීමට බල කෙරුනි.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}} එවැනි එක් මෙහෙයුමක් වූයේ 1689 දී පිහිටුවන ලද සැන්ටා රෝසා ද අරිමා ය. ටකරිගුවා සහ අරෞකා (අරූකා) හි පැරණි එන්කොමියෙන්ඩාස් හි ආදිවාසීන් තවදුරටත් බටහිරට ගෙන යන ලදී.{{citation needed|date=August 2019}} 1689 දී සැන් රෆායෙල් එන්කොමියෙන්ඩා හි ආදිවාසීන් කැරලි ගසා පූජකවරුන් කිහිප දෙනෙකු මරා, පල්ලියකට පහර දී, ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුකාර ජෝස් ද ලියොන් වයි එචල්ස් මරා දැමූ විට ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් සහ ආදිවාසීන් අතර උත්සන්න වූ ආතතීන් ප්රචණ්ඩත්වයෙන් අවසන් විය. ආණ්ඩුකාර පාර්ශවයේ ඝාතනයට ලක්වූවන් අතර, කෞරා, ටකරිගුවා සහ අරවුකා හි නෙපුයෝ ගම්මානවල මිෂනාරි පූජක ජුවාන් මැසියන් ද සොටෝමයර් ද විය. ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් දරුණු ලෙස ප්රතිප්රහාර එල්ල කළ අතර, ඇරීනා සංහාරය ලෙසින් ප්රකට වූ සිද්ධියකදී ස්වදේශික ජනයා සිය ගණනක් ඝාතනය කළහ.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}} එහි ප්රතිඵලයක් වශයෙන්, ස්පාඤ්ඤ වහල්-පහරදීම අඛණ්ඩව පැවතීම සහ ඔවුන්ට ප්රතිශක්තිකරණයක් නොමැති හඳුන්වා දුන් රෝගයේ විනාශකාරී බලපෑම, ඊළඟ සියවසේ අවසානය වන විට ස්වදේශික ජනගහනය මුළුමනින්ම පාහේ අතුගා දමන ලදී.<ref>{{cite journal|last1=Romero|first1=Aldemaro|date=2003|title=Death and Taxes: the Case of the Depletion of Pearl Oyster Beds in Sixteenth-Century Venezuela|url=https://spark.siue.edu/bio_fac/408|url-status=live|journal=Conservation Biology|volume=17|issue=4|page=1016|bibcode=2003ConBi..17.1013R|doi=10.1046/j.1523-1739.2003.01406.x|issn=0888-8892|archive-url=https://web.archive.org/web/20200312011430/https://spark.siue.edu/bio_fac/408/|archive-date=12 March 2020|access-date=3 September 2019|s2cid=86335309}}</ref>{{sfnp|Rough Guides|2018|p=249}}
මෙම කාල පරිච්ඡේදය තුළ ට්රිනිඩෑඩ් යනු මධ්යම ඇමරිකාව, වර්තමාන මෙක්සිකෝව සහ පසුව නිරිතදිග එක්සත් ජනපදය බවට පත් වූ ප්රදේශය සමඟ නව ස්පාඤ්ඤයේ උපරාජිකත්වයට අයත් දූපත් පළාතක් විය.<ref name="Besson, 2000">Besson, Gerard (27 August 2000). "Land of Beginnings – A historical digest", ''Newsday Newspaper''.</ref> මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ ප්රහාර කිහිපයකින් පසුව 1757 දී අගනුවර සැන් ජෝස් ද ඔරුනා සිට පුවර්ටෝ ද එස්පානා (නූතන ස්පාඤ්ඤ වරාය) වෙත ගෙන යන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=55}} කෙසේ වෙතත්, ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් කිසි විටෙකත් දූපත් යටත් විජිතකරණය කිරීමට කිසිදු සාමූහික උත්සාහයක් නොගත්තේය; මෙම යුගයේ ට්රිනිඩෑඩ් තවමත් බොහෝ දුරට වනාන්තරයක් වූ අතර, ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් කිහිප දෙනෙකුගෙන් සහ ස්වදේශික ජනතාව දහස් ගණනකින් සමන්විත විය.<ref name="Besson, 2000" /> ඇත්ත වශයෙන්ම, 1777 හි ජනගහනය 1,400 ක් පමණක් වූ අතර ට්රිනිඩෑඩ් හි ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතකරණය දුර්වල ලෙස පැවතුනි.{{citation needed|date=August 2019}}
==== ප්රංශ පදිංචිකරුවන්ගේ ගලා ඒම ====
1777 දී, ප්රංශ ක්රියෝල් ජාතිකයෙකු සමඟ විවාහ වූ කපිතාන් ජෙනරාල් ලුයිස් ද උන්සාගා 'ලෙ කොන්සිලියටූර්' ට්රිනිඩෑඩ් හි නිදහස් වෙළඳාමට ඉඩ දුන් අතර, ප්රංශ පදිංචිකරුවන් ආකර්ෂණය කර ගත් අතර එහි ආර්ථිකය කැපී පෙනෙන ලෙස දියුණු විය.<ref>Cazorla, Frank, Baena, Rose, Polo, David, Reder Gadow, Marion (2019). The Governor Louis de Unzaga (1717-1793) Pioneer in the birth of the United States and liberalism, Foundation, Malaga, pages: 21, 154–155, 163–165, 172, 188–191, 199.</ref> ට්රිනිඩෑඩ් ජනාකීර්ණ නොවූ බැවින්, ග්රෙනාඩාවේ ජීවත් වූ ප්රංශ ජාතික රූම් ද ශාන්ත ලෝරන්ට්, 1783 නොවැම්බර් 4 වන දින ස්පාඤ්ඤ රජු වන III වන චාල්ස්ගෙන් සෙඩුලා ද පොබ්ලාසියන් ලබා ගැනීමට සමත් විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=250}} 1776 දී රජු විසින් සෙඩුලා ද පොබ්ලාසියන් එකක් කලින් ප්රදානය කර තිබුණද, ප්රතිඵල නොපෙන්වූ අතර, එබැවින් නව සෙඩුලා වඩාත් ත්යාගශීලී විය. ස්පාඤ්ඤයේ රජුට පක්ෂපාතී බවට දිවුරුම් දීමට කැමති රෝමානු කතෝලික විදේශීය පදිංචිකරුවන්ට එය වසර 10 ක් සඳහා නොමිලේ ඉඩම් සහ බදු නිදහස් කිරීම් ප්රදානය කළේය. ඉඩම් ප්රදානය සෑම නිදහස් පුරුෂයෙකුටම, කාන්තාවකට සහ දරුවෙකුටම ෆැනෙගා 30 ක් (හෙක්ටයාර 13/අක්කර 32) වූ අතර ඔවුන් රැගෙන ආ සෑම වහලෙකුටම එයින් අඩක් විය. නව සෙඩුලාවේ නියමයන් ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් නව ආණ්ඩුකාර ජෝස් මාරියා චාකොන් යවන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=250}}
ප්රංශ විප්ලවයට වසර කිහිපයකට පෙර සෙඩුලා නිකුත් කරන ලදී. එම කැලඹිලි සහිත කාල පරිච්ඡේදය තුළ, ප්රංශ වැවිලිකරුවන් ඔවුන්ගේ වහලුන්, නිදහස් වර්ණ ගැන්වූවන් සහ මුලටෝවරුන් සමඟ අසල්වැසි මාර්ටිනික්, ශාන්ත ලුසියා, ග්රෙනාඩා, ග්වාඩලූප් සහ ඩොමිනිකා දූපත් වලින් ට්රිනිඩෑඩ් වෙත සංක්රමණය වූ අතර, එහිදී ඔවුන් කෘෂිකර්මාන්තය පදනම් කරගත් ආර්ථිකයක් (සීනි සහ කොකෝවා) ස්ථාපිත කළහ.<ref name="Besson, 2000" /> මෙම නව සංක්රමණිකයන් බ්ලැන්චිසූස්, චැම්ප්ස් ෆ්ලියර්ස්, පැරමින්,<ref>{{cite web |date=22 October 2013 |title=Paramin: a Forgotten World |url=http://www.discovertnt.com/articles/Trinidad/Paramin-a-Forgotten-World/169/3/23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205010830/http://www.discovertnt.com/articles/Trinidad/Paramin-a-Forgotten-World/169/3/23 |archive-date=5 December 2014 |access-date=28 November 2014 |website=Discover Trinidad & Tobago}}</ref> කැස්කැඩ්, කැරනේජ් සහ ලැවෙන්ටිල් යන ප්රදේශවල දේශීය ප්රජාවන් පිහිටුවා ගත්හ.
එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, 1789 අවසානය වන විට ට්රිනිඩෑඩ්හි ජනගහනය 15,000 ට වඩා වැඩි වූ අතර, 1797 වන විට පෝර්ට් ඔෆ් ස්පේන් හි ජනගහනය වසර පහක් තුළ 3,000 ට අඩු සිට 10,422 දක්වා වැඩි විය. මිශ්ර වාර්ගික පුද්ගලයින්, ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන්, අප්රිකානුවන්, ප්රංශ ජනරජ සොල්දාදුවන්, විශ්රාමික මුහුදු කොල්ලකරුවන් සහ ප්රංශ වංශවත් අයගෙන් සමන්විත විවිධ ජනගහනයක් සිටියහ.<ref name="Besson, 2000" /> ට්රිනිඩෑඩ්හි මුළු ජනගහනය 17,718 ක් වූ අතර, ඉන් 2,151 ක් යුරෝපීය සම්භවයක් ඇති අය වූ අතර, 4,476 ක් "නිදහස් කළු ජාතිකයින් සහ වර්ණවත් ජනතාව" වූ අතර, 10,009 ක් වහල්භාවයට පත් වූවන් වූ අතර 1,082 ක් ස්වදේශික ජනතාව වූහ.{{citation needed|date=August 2019}} ස්පාඤ්ඤ පාලන සමයේදී (සහ පසුව බ්රිතාන්ය පාලන සමයේදී පවා) ජනාවාසකරණයේ විරලත්වය සහ ජනගහන වර්ධනයේ මන්දගාමී අනුපාතය හේතුවෙන් ට්රිනිඩෑඩ් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි අඩුම ජනගහනයක් සහිත යටත් විජිතයක් බවට පත් වූ අතර, අවම වශයෙන් සංවර්ධනය වූ වතු යටිතල පහසුකම් ඇත.<ref name="Brereton">Brereton, Bridget (1981). ''A History of Modern Trinidad 1783–1962''. London: Heinemann Educational Books, {{ISBN|0-435-98116-1}}.</ref>
=== බ්රිතාන්ය පාලනය ===
[[File:Trinidad_Ralph_Abercromby_(cropped).JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Trinidad_Ralph_Abercromby_(cropped).JPG|වම|thumb|1797 දී බ්රිතාන්යයන් විසින් ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ අල්ලා ගැනීම පෙන්වන පදක්කමක්.]]
බ්රිතාන්යයන් ට්රිනිඩෑඩ් කෙරෙහි දැඩි උනන්දුවක් දැක්වීමට පටන් ගෙන තිබූ අතර, 1797 දී ජෙනරාල් ශ්රීමත් රැල්ෆ් ඇබර්ක්රොම්බිගේ නායකත්වයෙන් යුත් බ්රිතාන්ය හමුදාවක් ට්රිනිඩෑඩ් ආක්රමණයක් දියත් කළේය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=251}} ඔහුගේ බලඇණිය බොකාස් හරහා යාත්රා කර චගුවාරාමාස් වෙරළට ඔබ්බෙන් නැංගුරම් ලා තිබුණි. සංඛ්යාවෙන් බරපතල ලෙස වැඩි වූ චාකෝන් සටන් නොකර බ්රිතාන්යයන්ට යටත් වීමට තීරණය කළේය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=251}} මේ අනුව ට්රිනිඩෑඩ් බොහෝ දුරට ප්රංශ භාෂාව කතා කරන ජනගහනයක් සහ ස්පාඤ්ඤ නීති සහිත බ්රිතාන්ය කිරීටක යටත් විජිතයක් බවට පත් විය.<ref name="Besson, 2000" /> බ්රිතාන්ය පාලනය පසුව ඇමියන්ස් ගිවිසුම (1802) යටතේ විධිමත් කරන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=251}} යටත් විජිතයේ පළමු බ්රිතාන්ය ආණ්ඩුකාරයා වූයේ තෝමස් පික්ටන් ය, කෙසේ වෙතත් වධහිංසා පැමිණවීම සහ අත්තනෝමතික අත්අඩංගුවට ගැනීම ඇතුළුව බ්රිතාන්ය අධිකාරිය ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා ඔහු දැරූ දැඩි ප්රවේශය නිසා ඔහු නැවත කැඳවනු ලැබීය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=251}}[[File:Plan_of_the_Isle_of_Trinidad_from_actual_surveys_made_in_the_year_1797._RMG_K1077.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Plan_of_the_Isle_of_Trinidad_from_actual_surveys_made_in_the_year_1797._RMG_K1077.jpg|thumb|1797 දී ට්රිනිඩෑඩ්හි සමීක්ෂණ සිතියමක්]]
බ්රිතාන්ය පාලනය එක්සත් රාජධානියෙන් සහ නැගෙනහිර කැරිබියන් හි බ්රිතාන්ය යටත් විජිතවලින් පදිංචිකරුවන් ගලා ඒමට හේතු විය. ඉංග්රීසි, ස්කොට්ලන්ත, අයර්ලන්ත, ජර්මානු සහ ඉතාලි පවුල් මෙන්ම 1812 යුද්ධයේදී බ්රිතාන්යය වෙනුවෙන් සටන් කළ සහ දකුණු ට්රිනිඩෑඩ් හි ඉඩම් ලබා දුන් "මෙරිකින්ස්" ලෙස හැඳින්වෙන නිදහස් කළු ජාතිකයින් කිහිප දෙනෙකු ද පැමිණියහ.<ref>{{cite news|url=http://www.trinidadexpress.com/commentaries/The-Merikens-again-210343861.html|title=The Merikens again|last=Brereton|first=Bridget|date=5 June 2013|newspaper=Trinidad Express Newspapers|access-date=20 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220044722/http://www.trinidadexpress.com/commentaries/The-Merikens-again-210343861.html|archive-date=20 December 2014|author-link=Bridget Brereton|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|last1=McNish Weiss|first1=John|title=The Merikens: Free Black American settlers in Trinidad 1815-16|date=2002|publisher=McNish & Weiss|location=London|isbn=0-9526460-5-6|edition=2nd}}</ref>{{sfnp|Rough Guides|2018|p=252}} බ්රිතාන්ය පාලනය යටතේ, නව රාජ්යයන් නිර්මාණය කරන ලද අතර වහලුන් ආනයනය වැඩි විය, කෙසේ වෙතත් මේ කාලය වන විට අහෝසි කිරීමේවාදයට සහයෝගය විශාල ලෙස වැඩි වී තිබූ අතර එංගලන්තයේ වහල් වෙළඳාම ප්රහාරයට ලක් විය.<ref name="Brereton" />{{sfnp|Williams|1964}} 1833 දී වහල්භාවය අහෝසි කරන ලද අතර, ඉන් පසුව හිටපු වහලුන් "ආධුනිකත්ව" කාල පරිච්ඡේදයක් සඳහා සේවය කළහ. 1837 දී පෘතුගීසි වහලුන් විසින් අල්ලාගෙන පසුව බ්රිතාන්ය නාවික හමුදාව විසින් බේරා ගන්නා ලද බටහිර අප්රිකානු වහල් වෙළෙන්දෙකු වූ ඩාගා, දේශීය රෙජිමේන්තුවට බඳවා ගන්නා ලදී. ඩාගා සහ ඔහුගේ සගයන් පිරිසක් ශාන්ත ජෝසප් හි බැරැක්කවල කැරලි ගසා නැගෙනහිර දෙසට තම මව්බිමට ආපසු යාමට උත්සාහ කළහ. අරිමා නගරයෙන් පිටත මිලීෂියා ඒකකයක් විසින් කැරලිකරුවන්ට සැඟවී පහර දෙන ලදී. කැරැල්ල 40 දෙනෙකු පමණ මරණයට පත් කරමින් මර්දනය කරන ලද අතර, පසුව දාගා සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම ශාන්ත ජෝසප් හිදී ක්රියාත්මක කරන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=126}} 1838 අගෝස්තු 1 වන දින ආධුනිකත්ව ක්රමය සම්පූර්ණ විමුක්තියෙන් අවසන් විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=252}} කෙසේ වෙතත්, 1838 දී ජනගහන සංඛ්යාලේඛන පිළිබඳ දළ විශ්ලේෂණයක් ට්රිනිඩෑඩ් සහ එහි අසල්වැසි දූපත් අතර වෙනස පැහැදිලිව හෙළි කරයි: 1838 දී වහලුන් නිදහස් කිරීමෙන් පසු ට්රිනිඩෑඩ්හි සිටියේ වහලුන් 17,439 ක් පමණක් වන අතර, වහල් හිමියන්ගෙන් 80% ක් එක් අයෙකුට 10 කටත් වඩා අඩු සංඛ්යාවක් වහල්භාවයට පත් කර ඇත.{{sfnp|Williams|1964|pp=84–85}} ඊට වෙනස්ව, ට්රිනිඩෑඩ් මෙන් දෙගුණයක් විශාල ජැමෙයිකාවේ වහලුන් 360,000 ක් පමණ සිටියහ.<ref>{{cite journal|author=Meighoo, Kirk|year=2008|title=Ethnic Mobilisation vs. Ethnic Politics: Understanding Ethnicity in Trinidad and Tobago Politics|journal=Commonwealth & Comparative Politics|volume=46|issue=1|pages=101–127|doi=10.1080/14662040701838068|s2cid=153587532}}</ref>
==== ඉන්දියානු ගිවිසුම්ගත කම්කරුවන්ගේ පැමිණීම ====
[[File:Newly_arrived_coolies_in_Trinidad.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Newly_arrived_coolies_in_Trinidad.jpg|වම|thumb|ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ වෙත අලුතින් පැමිණි ගිවිසුම්ගත ඉන්දියානු කම්කරුවන්.]]
අප්රිකානු වහලුන් නිදහස් කිරීමෙන් පසු බොහෝ දෙනෙක් වතුකරයේ වැඩ කිරීම ප්රතික්ෂේප කළ අතර, බොහෝ විට ස්පාඤ්ඤ වරායට නැගෙනහිරින් පිහිටි ලැවෙන්ටිල් සහ බෙල්මොන්ට් වැනි නාගරික ප්රදේශවලට සංක්රමණය වූහ.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=252}} එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස උග්ර කෘෂිකාර්මික ශ්රමික හිඟයක් මතුවිය. බ්රිතාන්යයන් මෙම හිඩැස පිරවූයේ ගිවිසුම්ගත කිරීමේ ක්රමයක් ඇති කරමිනි. ඉන්දියානුවන්, චීන සහ පෘතුගීසි ඇතුළු විවිධ ජාතීන් මෙම ක්රමය යටතේ ගිවිසුම් ගත විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=253}} මෙයින් නැගෙනහිර ඉන්දියානුවන් විශාලතම සංඛ්යාවෙන් ආනයනය කරන ලදී, 1845 මැයි 1 වන දින සිට, මුස්ලිම්වරුන්ට අයත් නෞකාවක් වන ෆැටෙල් රසාක් හි ට්රිනිඩෑඩ් වෙත පළමු නෞකාවෙන් ඉන්දියානුවන් 225 දෙනෙකු ගෙන එන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=252}}<ref>{{cite web |date=8 August 1999 |title=1845: The East Indians and indentureship |url=http://www.trinicenter.com/indian/indentureship.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100117011017/http://trinicenter.com/indian/indentureship.htm |archive-date=17 January 2010 |access-date=2 May 2010 |publisher=Trinicenter.com}}</ref> ඉන්දියානුවන්ගේ ගිවිසුම්ගත කිරීම 1845 සිට 1917 දක්වා පැවති අතර, එම කාලය තුළ උක් වතුවල වැඩ කිරීමට ඉන්දියානුවන් 147,000 කට වැඩි පිරිසක් ට්රිනිඩෑඩ් වෙත පැමිණියහ.<ref>Deen, Shamshu (1994). ''Solving East Indian Roots in Trinidad''. Freeport Junction. H.E.M. Enterprise, {{ISBN|976-8136-25-1}}.</ref>
ගිවිසුම්ගත ගිවිසුම් සමහර විට සූරාකෑමට ලක් වූ අතර, හියු ටින්කර් වැනි ඉතිහාසඥයින් එය "නව වහල් ක්රමයක්" ලෙස හැඳින්වීමට තරම්. මෙම විස්තර තිබියදීත්, එය සැබවින්ම නව ආකාරයක වහල්භාවයක් නොවීය, මන්ද කම්කරුවන්ට ගෙවනු ලැබූ බැවින්, කොන්ත්රාත්තු සීමිත වූ අතර, වහල්භාවය අහෝසි කරන විට පුද්ගලයෙකු තවත් කෙනෙකුගේ දේපළක් බවට අදහස ඉවත් කර තිබුණි.<ref>{{Cite book|title=Indentured labor in the age of imperialism, 1834-1922|last=Northrup, David|date=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=0521480477|location=Cambridge|oclc=31290367}}</ref> ඊට අමතරව, ගිවිසුම්ගත ශ්රමයේ සේවා යෝජකයින්ට තම සේවකයින්ට කස පහර දීමට හෝ කස පහර දීමට නීතිමය අයිතියක් නොතිබුණි; ගිවිසුම්ගත නීති ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා ප්රධාන නීතිමය අවසරය වූයේ උසාවිවල නඩු පැවරීම, පසුව දඩ මුදල් හෝ (බොහෝ විට) සිර දඬුවම් නියම කිරීමයි.<ref>{{Cite journal|last=Brereton|first=Bridget|date=2010|title=The Historical Background to the Culture of Violence in Trinidad and Tobago|url=http://www2.sta.uwi.edu/crgs/february2010/journals/BridgetBrereton.pdf|url-status=live|journal=Caribbean Review of Gender Studies|issue=4|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109163824/http://www2.sta.uwi.edu/crgs/february2010/journals/BridgetBrereton.pdf|archive-date=9 November 2019|access-date=9 November 2019}}</ref> 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී පුද්ගලයින් වසර පහක කාලයක් සඳහා ගිවිසුම්ගත කරන ලද අතර, දෛනික වැටුප ශත 25 ක් වැනි අඩු මුදලකට ලබා දෙන ලද අතර, ඔවුන්ගේ කොන්ත්රාත් කාලය අවසානයේ ඉන්දියාවට ආපසු යාම සහතික කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, කම්කරුවන් රඳවා තබා ගැනීම සඳහා බොහෝ විට බලහත්කාර ක්රම භාවිතා කරන ලද අතර, වැවිලිකරුවන් තම ශ්රමය ඉතා ඉක්මනින් අහිමි වන බවට පැමිණිලි කිරීමෙන් පසු 1854 සිට ගිවිසුම්ගත ගිවිසුම් ඉක්මනින් වසර 10 දක්වා දීර්ඝ කරන ලදී.<ref name="Brereton" />{{sfnp|Rough Guides|2018|p=252}} ආපසු පැමිණීමේ ඡේදය වෙනුවට, බ්රිතාන්ය බලධාරීන් ඉක්මනින් පදිංචි වීමට දිරිගැන්වීම සඳහා ඉඩම් කොටස් ලබා දීමට පටන් ගත් අතර, 1902 වන විට, ට්රිනිඩෑඩ් හි උක් වගාකරුවන්ගෙන් අඩකට වඩා ස්වාධීන උක් ගොවීන් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලදී; ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක් ඉන්දියානුවන් විය.<ref>{{cite web |title=THE EXPERIENCE OF INDIAN INDENTURE IN TRINIDAD: ARRIVAL AND SETTLEMENT |url=http://www.caribbean-atlas.com/en/themes/waves-of-colonization-and-control-in-the-caribbean/waves-of-colonization/the-experience-of-indian-indenture-in-trinidad-arrival-and-settlement.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417023530/http://www.caribbean-atlas.com/en/themes/waves-of-colonization-and-control-in-the-caribbean/waves-of-colonization/the-experience-of-indian-indenture-in-trinidad-arrival-and-settlement.html |archive-date=17 April 2022 |access-date=9 November 2019 |website=www.caribbean-atlas.com}}</ref> ගිවිසුම්ගත ක්රමය යටතේ අත්විඳින ලද දුෂ්කර තත්වයන් තිබියදීත්, ඉන්දියානු සංක්රමණිකයින්ගෙන් 90% ක් පමණ ඔවුන්ගේ ගිවිසුම්ගත ගිවිසුම් කාලය අවසානයේ ට්රිනිඩෑඩ් ඔවුන්ගේ ස්ථිර නිවහන බවට පත් කිරීමට තෝරා ගත්හ.<ref name="auto">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=LDRjfwtJgBMC&q=hindi+in+trinidad&pg=PA155|title=The Indian Diaspora: Dynamics of Migration|isbn=9780761932185|last1=Jayaram|first1=N.|last2=Atal|first2=Yogesh|date=24 May 2004}}</ref> යටත් විජිතයට ඇතුළු වන ඉන්දියානුවන් ද ඇතැම් ඔටුන්න හිමි නීතිවලට යටත් වූ අතර එමඟින් ඔවුන් ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝහි සෙසු ජනගහනයෙන් වෙන් කරන ලදී. වතුකරයෙන් පිටව ගියහොත් ඔවුන් සමඟ අවසර පත්රයක් රැගෙන යාමේ අවශ්යතාවය සහ නිදහස් වුවහොත්, ඔවුන්ගේ "නිදහස් පත්රිකා" හෝ ගිවිසුම් කාලය සම්පූර්ණ කිරීම පෙන්නුම් කරන සහතිකය රැගෙන යාම වැනි නීති රීති තිබුණි.<ref>Mohammed, Patricia (2002). ''Gender Negotiations Among Indians in Trinidad 1917–1947''. Palgrave Macmillan. {{ISBN|0-333-96278-8}}.</ref>[[File:Flag_of_Trinidad_and_Tobago_(1889–1958).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Trinidad_and_Tobago_(1889%E2%80%931958).svg|thumb|ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝහි යටත් විජිත ධජය, 1889–1958]]
{{Infobox UK legislation|short_title={{visible anchor|1887 ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ පනත}}|type=Act|parliament=එක්සත් රාජධානියේ පාර්ලිමේන්තුව|long_title=ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ ජනපද එක් ජනපදයක් බවට පත් කිරීමට මහරජතුමියට කවුන්සිලයේ නියෝගයක් මගින් හැකි වන පරිදි පනතක්.|year=1887|citation=[[50 & 51 Vict.]] c. 44|introduced_commons=|introduced_lords=|territorial_extent=|royal_assent=1887 සැප්තැම්බර් 16|commencement=1887 සැප්තැම්බර් 16|expiry_date=|repeal_date=|amends=|replaces=|amendments=|repealing_legislation=බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පනත 1962|related_legislation=|status=අවලංගු කරන ලදී|legislation_history=|theyworkforyou=|millbankhansard=|original_text=https://archive.org/details/lrpgsv241887/page/n199/|revised_text=|use_new_UK-LEG=|UK-LEG_title=|collapsed=yes}}කෙසේ වෙතත්, ටොබැගෝහි පදිංචි වූයේ ඉන්දියානුවන් ස්වල්ප දෙනෙක් වන අතර, අප්රිකානු වහලුන්ගෙන් පැවත එන්නන් දිවයිනේ ජනගහනයෙන් බහුතරයක් බවට පත්විය. 19 වන සියවසේ මැද සිට අග දක්වා පැවති ආර්ථික පසුබෑමක් පුළුල් දරිද්රතාවයට හේතු විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=239}} 1876 දී රොක්ස්බරෝ වතුයායේ ඇති වූ අතෘප්තිය කෝලාහලයක් බවට පත් වූ අතර, පොලිස් නිලධාරියෙකු මිය යාමෙන් පසු බෙල්මානා නැගිටීම ලෙස හැඳින්වෙන සිදුවීමක් විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=239}} බ්රිතාන්යයන් අවසානයේ පාලනය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට සමත් විය; කෙසේ වෙතත්, කැළඹිලි හේතුවෙන් ටොබැගෝහි ව්යවස්ථාදායක සභාව විසුරුවා හැරීමට ඡන්දය දුන් අතර 1877 දී දූපත ඔටුන්න හිමි ජනපදයක් බවට පත්විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=239}} සීනි කර්මාන්තය බිඳවැටීමට ආසන්න තත්ත්වයක පැවති අතර දූපත තවදුරටත් ලාභදායී නොවූ හෙයින්, බ්රිතාන්යයන් 1889 දී ටොබැගෝව ඔවුන්ගේ ට්රිනිඩෑඩ් ජනපදයට අනුයුක්ත කළහ.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=255}}{{sfnp|Williams|1964|p=149}}
==== 20 වන සියවසේ මුල් භාගය ====
[[File:Stamps_of_Trinidad_and_Tobago.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stamps_of_Trinidad_and_Tobago.jpg|වම|thumb|1953 දී ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ මුද්දරවල රැජිනගේ රුව.]]
1903 දී, පෝර්ට් ඔෆ් ස්පේන් හි නව ජල අනුපාත හඳුන්වාදීමට එරෙහි විරෝධතාවක් කෝලාහලයක් දක්වා පුපුරා ගියේය; පුද්ගලයින් 18 දෙනෙකු වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලද අතර, රතු මන්දිරය (රජයේ මූලස්ථානය) ගින්නෙන් හානි විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=255}} 1913 දී සීමිත බලතල සහිත ප්රාදේශීය තේරී පත් වූ සභාවක් හඳුන්වා දෙන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=255}} ආර්ථික වශයෙන් ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ ප්රධාන වශයෙන් කෘෂිකාර්මික ජනපදයක් ලෙස පැවතුනි; උක් සමඟ, කොකෝවා (කොකෝවා) බෝගය ද 19 වන සියවසේ අගභාගයේ සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ ආර්ථික ඉපැයීම් සඳහා බෙහෙවින් දායක විය.
1919 නොවැම්බර් මාසයේදී, නැව් තටාක සේවකයින් නරක කළමනාකරණ පිළිවෙත්, ඉහළ ජීවන වියදමට සාපේක්ෂව අඩු වැටුප් සම්බන්ධයෙන් වැඩ වර්ජනයක නිරත විය.{{sfn|Kiely|1996|p=66}} වරාය හරහා භාණ්ඩ අවම වශයෙන් ගෙනයාම සඳහා වැඩ වර්ජන කඩන්නන් ගෙන එන ලදී. 1919 දෙසැම්බර් 1 වන දින, වැඩ වර්ජනයේ යෙදුණු නැව් තටාක සේවකයින් වරායට කඩා වැදී වැඩවර්ජන කඩන්නන් පලවා හැරියේය.{{sfn|Kiely|1996|p=66}} ඉන්පසු ඔවුන් පෝර්ට් ඔෆ් ස්පාඤ්ඤයේ රජයේ ගොඩනැගිලි වෙත පෙළපාළි යාමට පටන් ගත්හ. එකම දුක්ගැනවිලි ඇති අනෙකුත් වෘත්තීය සමිති සහ සේවකයින් බොහෝ දෙනෙක් නැව් තටාක සේවක වර්ජනයට එක් වූ අතර එය මහා වැඩ වර්ජනයක් බවට පත් කළහ.{{sfn|Kiely|1996|p=66}} ප්රචණ්ඩත්වය ඇති වූ අතර එය මර්දනය කරන ලද්දේ බ්රිතාන්ය නාවික නෞකාවක් වන HMS කල්කටාවේ නාවිකයින්ගේ සහාය ඇතිව පමණි. වර්ජනය මගින් ඇති කරන ලද එකමුතුකම එකල විවිධ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් අතර සහයෝගීතාවයේ පළමු අවස්ථාව විය.{{sfn|Kiely|1996|p=67}} ඉතිහාසඥ බ්රින්ස්ලි සමරූ පවසන්නේ 1919 වැඩවර්ජන "යුද්ධයෙන් පසු වැඩෙන පන්ති විඥානයක් පැවති බවත් එය ඇතැම් විට වාර්ගික හැඟීම් ඉක්මවා ගිය බවත්" පෙන්නුම් කරන බවයි.{{sfn|Kiely|1996|p=67}}
කෙසේ වෙතත්, 1920 ගණන්වලදී, කොකෝවා කර්මාන්තයේ අසාර්ථකත්වයට සමගාමීව උක් කර්මාන්තයේ බිඳවැටීම, ට්රිනිඩෑඩ්හි ග්රාමීය හා කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් අතර පුළුල් මානසික අවපීඩනයක් ඇති කළ අතර කම්කරු ව්යාපාරයක නැගීම දිරිමත් කළේය. 1930 ගණන්වල මහා අවපාතය ආරම්භ වීමත් සමඟ දූපත් වල තත්ත්වය නරක අතට හැරුණු අතර, 1937 දී කම්කරු කෝලාහල ඇති වූ අතර එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස මරණ කිහිපයක් සිදුවිය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=185}} කම්කරු ව්යාපාරය නාගරික කම්කරු පන්තිය සහ කෘෂිකාර්මික කම්කරු පන්තිය එක්සත් කිරීම අරමුණු කර ගෙන ඇත; ප්රධාන චරිත වූයේ ට්රිනිඩෑඩ් කම්කරු පක්ෂය (TLP) නායකත්වය දුන් ආතර් සිප්රියානි, බ්රිතාන්ය අධිරාජ්ය පුරවැසි සහ කම්කරු ස්වදේශීය නීති පක්ෂයේ ටුබල් උරියා "බස්" බට්ලර් සහ ට්රිනිඩෑඩ් පුරවැසි සංගමය (TCL), තෙල් බිම් කම්කරු වෘත්තීය සංගමය සහ සියලුම ට්රිනිඩෑඩ් සීනි වතු සහ කර්මාන්තශාලා කම්කරු සංගමයට නායකත්වය දුන් ඒඩ්රියන් කෝලා රියන්සි ය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=185}} ව්යාපාරය වර්ධනය වන විට බ්රිතාන්ය යටත් විජිත පාලනයෙන් වැඩි ස්වාධීනත්වයක් සඳහා වන ඉල්ලීම් පුළුල් විය; බ්රිතාන්ය ස්වදේශ කටයුතු කාර්යාලය සහ බ්රිතාන්ය අධ්යාපනය ලැබූ ට්රිනිඩෑඩියානු ප්රභූව විසින් මෙම උත්සාහය දැඩි ලෙස අඩපණ කරන ලදී, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ශාක ප්රභූ පන්තියෙන් පැවත එන්නන් වූහ.[[File:Waller_AFB_mess_hall_sign.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Waller_AFB_mess_hall_sign.jpg|දකුණ|thumb|1940 ගණන් වලදී බ්රිතාන්යය විසින් ඇමරිකාවට බදු දුන් වොලර් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ සොල්දාදුවෙක්.]]
1857 දී ඛනිජ තෙල් සොයා ගන්නා ලද නමුත් එය ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් වූයේ 1930 ගණන්වල සහ පසුව උක් සහ කොකෝවා බිඳවැටීම සහ කාර්මිකකරණය වැඩිවීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස පමණි.<ref>''The New Trinidad & Tobago'' – from the original by Jos. A. De Suze (1846–1941), Collins, 1965. Reprint 1972.</ref><ref>''Trinidad and Tobago's Oil: An Illustrated Survey of the Oil Industry in Trinidad and Tobago''. The Petroleum Association of Trinidad and Tobago, 1952.</ref><ref name="WDL">{{cite web |year=1925 |title=Railroad Map of Trinidad |url=http://www.wdl.org/en/item/11332/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311090845/https://www.wdl.org/en/item/11332/ |archive-date=11 March 2016 |access-date=25 October 2013 |website=[[World Digital Library]]}}</ref> 1950 ගණන් වන විට ඛනිජ තෙල් ට්රිනිඩෑඩ්හි අපනයන වෙළඳපොලේ ප්රධාන ආහාරයක් බවට පත් වූ අතර ට්රිනිඩෑඩ් ජනගහනයේ සියලුම කොටස් අතර වර්ධනය වන මධ්යම පන්තියකට හේතු විය. ට්රිනිඩෑඩ්හි ප්රධාන කෘෂිකාර්මික භාණ්ඩ බිඳවැටීම, පසුව අවපාතය සහ තෙල් ආර්ථිකයේ නැගීම, රටේ සමාජ ව්යුහයේ ප්රධාන වෙනස්කම් වලට තුඩු දුන්නේය.
දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී ට්රිනිඩෑඩ්හි චගුවාරාමාස් සහ කුමුටෝ හි ඇමරිකානු හමුදා කඳවුරු පැවතීම සමාජයට ගැඹුරු බලපෑමක් ඇති කළේය. ඇමරිකානුවන් ට්රිනිඩෑඩ්හි යටිතල පහසුකම් බෙහෙවින් වැඩිදියුණු කළ අතර බොහෝ ප්රදේශවාසීන්ට හොඳ වැටුප් සහිත රැකියා ලබා දුන්හ; කෙසේ වෙතත්, දිවයිනේ ස්ථානගත කර ඇති තරුණ සොල්දාදුවන් විශාල සංඛ්යාවක් සිටීමේ සමාජීය බලපෑම් මෙන්ම ඔවුන්ගේ බොහෝ විට සැඟවුණු වාර්ගික අගතිය අමනාපයට හේතු විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=255}} ඇමරිකානුවන් 1961 දී පිටව ගියහ.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=96}}
පශ්චාත් යුධ සමයේදී බ්රිතාන්යයන් බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යය පුරා යටත් විජිතකරණයෙන් නිදහස් කිරීමේ ක්රියාවලියක් ආරම්භ කළහ. 1945 දී ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ වෙත විශ්වීය ඡන්ද අයිතිය හඳුන්වා දෙන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=255}} දිවයිනේ දේශපාලන පක්ෂ මතු වූ නමුත්, ඒවා බොහෝ දුරට වාර්ගික රේඛා ඔස්සේ බෙදී ගියේය: අප්රිකානු-ට්රිනිඩෑඩියානුවන් සහ ටොබැගෝනියානුවන් ප්රධාන වශයෙන් සහාය දැක්වූයේ 1956 දී එරික් විලියම්ස් විසින් පිහිටුවන ලද මහජන ජාතික ව්යාපාරයට (PNM) වන අතර, ඉන්දු-ට්රිනිඩෑඩියානුවන් සහ ටොබැගෝනියානුවන් ප්රධාන වශයෙන් සහාය දැක්වූයේ 1953 දී භදාසේ සගන් මරාජ් විසින් පිහිටුවන ලද මහජන ප්රජාතන්ත්රවාදී පක්ෂයට (PDP) වන අතර,<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=LlpuDwAAQBAJ&q=bhadase+sagan+maraj+pdp&pg=PA207|title=Callaloo or Tossed Salad?: East Indians and the Cultural Politics of Identity in Trinidad|isbn=9781501729041|last1=Munasinghe|first1=Viranjini P.|date=5 September 2018|publisher=Cornell University Press|access-date=12 October 2020|archive-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415043232/https://books.google.com/books?id=LlpuDwAAQBAJ&q=bhadase+sagan+maraj+pdp&pg=PA207|url-status=live}}</ref> එය පසුව 1957 දී ප්රජාතන්ත්රවාදී කම්කරු පක්ෂයට (DLP) ඒකාබද්ධ විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=256}} බ්රිතාන්යයේ කැරිබියානු යටත් විජිත 1958 දී නිදහස සඳහා වූ වාහනයක් ලෙස බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනය පිහිටුවා ගත් නමුත්, 1961 දී සාමාජික ජනමත විචාරණයකින් පසු ජැමෙයිකාව ඉවත් වීමෙන් පසු සම්මේලනය විසුරුවා හරින ලදී. පසුව ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ රජය තනිවම එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ලබා ගැනීමට තෝරා ගත්තේය.<ref>{{cite book|last1=Brereton|first1=Bridget|title=An introduction to the history of Trinidad and Tobago|date=1996|publisher=Heinemann Educational Publishers|location=Oxford|isbn=978-0-435-98474-8|pages=103–105}}</ref>
=== සමකාලීන යුගය ===
{{multiple image
| total_width = 300
| title = නිදහසේ නායකයින්
| align = right
| caption_align = center
| image1 = Queen Elizabeth II official portrait for 1959 tour (retouched) (cropped) (3-to-4 aspect ratio).jpg
| caption1 = [[එලිසබෙත් II|II වන එලිසබෙත්]]<br /><small>රාජාණ්ඩුව</small>
| image2 = Eric Williams (cropped).jpg
| caption2 = එරික් විලියම්ස්<br /><small>අගමැති</small>
| image3 =
| caption3 = [[Solomon Hochoy]]<br /><small>[[Governor-General of Trinidad and Tobago|Governor-General]]</small>
}}
ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ 1962 අගෝස්තු 31 වන දින එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය.<ref name="WDL" /> කෙසේ වෙතත්, 1976 ජනරජ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව සම්මත වන තෙක් II වන එලිසබෙත් ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් සොලමන් හොචෝයි විසින් දේශීයව නියෝජනය කරන ලද රාජ්ය නායකයා ලෙස රැඳී සිටියේය.<ref>[https://rgd.legalaffairs.gov.tt/Laws2/Constitution.pdf 1976 Republican Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231221142521/https://rgd.legalaffairs.gov.tt/Laws2/Constitution.pdf|date=21 December 2023}}. (Official Copy). Republic of Trinidad and Tobago.</ref>
මහජන ජාතික ව්යාපාරයේ එරික් විලියම්ස් පළමු අගමැති බවට පත් වූ අතර 1981 දක්වා එම ධුරයේ අඛණ්ඩව සේවය කළේය. නිදහසේ මුල් වසරවල විපක්ෂයේ ප්රමුඛ චරිතය වූයේ ප්රජාතන්ත්රවාදී කම්කරු පක්ෂයේ විපක්ෂ නායක රුද්රනාත් කැපිල්ඩියෝ ය. නියෝජිත මන්ත්රී මණ්ඩලයේ පළමු කථානායකවරයා වූයේ ක්ලයිටස් ආර්නෝල්ඩ් තෝමසෝස් වන අතර සෙනෙට් සභාවේ පළමු සභාපතිවරයා වූයේ ජේ. හැමිල්ටන් මොරිස් ය. 1960 ගණන්වල කළු බල ව්යාපාරයක නැගීම දක්නට ලැබුණු අතර එය එක්සත් ජනපදයේ සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්යාපාරයෙන් අර්ධ වශයෙන් ආභාෂය ලැබීය. විරෝධතා සහ වැඩ වර්ජන සුලභ වූ අතර, 1970 අප්රේල් මාසයේදී පොලිසිය බැසිල් ඩේවිස් නම් විරෝධතාකරුවෙකු වෙඩි තබා ඝාතනය කළ විට සිදුවීම් ඉහළට පැමිණියේය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=256}} නීතිය හා සාමය බිඳ වැටෙනු ඇතැයි බියෙන් අගමැති විලියම්ස් හදිසි තත්වයක් ප්රකාශයට පත් කළ අතර කළු බල නායකයින් බොහෝ දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමට නියෝග කළේය. කළු බල ව්යාපාරයට අනුකම්පා කළ සමහර හමුදා නායකයින්, විශේෂයෙන් රෆික් ෂා සහ රෙක්ස් ලසාල්, කැරැල්ලට උත්සාහ කළහ; කෙසේ වෙතත්, මෙය ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ වෙරළාරක්ෂක බලකාය විසින් අවලංගු කරන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=256}} විලියම්ස් සහ පීඑන්එම් බලය රඳවා ගත් අතර, බොහෝ දුරට විපක්ෂයේ බෙදීම් හේතුවෙන්.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=256}}
1963 දී ටොබැගෝ සුළි කුණාටුවෙන් පහර දුන් අතර එය පුද්ගලයින් 30 දෙනෙකු මිය ගිය අතර දිවයින පුරා දැවැන්ත විනාශයක් ඇති කළේය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=236}} මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, පසු දශක කිහිපය තුළ දිවයිනේ ප්රධාන ආදායම් මාර්ගය ලෙස කෘෂිකර්මාන්තය වෙනුවට සංචාරක ව්යාපාරය ආදේශ විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=236}} 1968 මැයි 1 වන දින, ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ, බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනය අසාර්ථක වීමෙන් පසු, පැරණි බ්රිතාන්ය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ඉංග්රීසි කතා කරන රටවල් අතර දේශපාලනික නොව අඛණ්ඩ ආර්ථික සම්බන්ධතාවයක් ලබා දුන් කැරිබියානු නිදහස් වෙළඳ සංගමයට (CARIFTA) සම්බන්ධ විය. 1973 අගෝස්තු 1 වන දින, රට CARIFTA හි අනුප්රාප්තිකයා වන කැරිබියානු ප්රජාවේ (CARICOM) ආරම්භක සාමාජික රාජ්යයක් බවට පත් විය, එය කැරිබියානු රටවල් සහ ප්රදේශ කිහිපයක් අතර දේශපාලන හා ආර්ථික සංගමයකි.
1972 සහ 1983 වසර අතර, තෙල් මිල ඉහළ යාමෙන් සහ එහි භෞමික ජලයේ විශාල නව තෙල් නිධි සොයා ගැනීමෙන් රට විශාල ලාභයක් ලබා ගත් අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ජීවන තත්වයන් සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කළ ආර්ථික උත්පාතයක් ඇති විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=256}} 1976 දී රට පොදුරාජ්ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් බවට පත් වූ නමුත්, එය එහි අවසාන අභියාචනාධිකරණය ලෙස ප්රිවි කවුන්සිලයේ අධිකරණ කමිටුව රඳවා ගත්තේය. ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් තනතුර ජනාධිපතිවරයාගේ තනතුරෙන් ප්රතිස්ථාපනය විය; මෙම බොහෝ දුරට චාරිත්රානුකූල භූමිකාව දැරූ පළමු පුද්ගලයා එලිස් ක්ලාක් ය.<ref>[http://www.indcatholicnews.com/news.php?viewStory=17567 Paul Donovan, "Obituary: Sir Ellis Clarke"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181005112226/http://www.indcatholicnews.com/news.php?viewStory=17567|date=5 October 2018}}, ''Independent Catholic News'', 1 February 2011.</ref> 1980 දී ටොබැගෝ මන්ත්රී මණ්ඩලය නිර්මාණය කිරීමත් සමඟ ටොබැගෝට සීමිත ස්වයං පාලනයක් ලබා දෙන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=239}}[[File:Port_of_Spain_Trinidad.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Port_of_Spain_Trinidad.jpg|වම|thumb|2008 දී අගනුවර වන පෝර්ට් ඔෆ් ස්පේන්]]
1981 දී විලියම්ස් මිය ගිය අතර, ඔහු වෙනුවට 1986 දක්වා රට මෙහෙයවූ ජෝර්ජ් චේම්බර්ස් පත් කරන ලදී. මේ වන විට තෙල් මිල පහත වැටීම හේතුවෙන් අවපාතයක් ඇති වූ අතර එමඟින් උද්ධමනය සහ විරැකියාව ඉහළ ගියේය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=257}} ප්රධාන විපක්ෂ පක්ෂ ප්රතිසංස්කරණය සඳහා වූ ජාතික සන්ධානය (NAR) යටතේ එක්සත් වී 1986 ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ මහ මැතිවරණය ජයග්රහණය කළ අතර, NAR නායක A. N. R. රොබින්සන් නව අගමැති බවට පත්විය.<ref name="N1">[[Dieter Nohlen|Nohlen, D]] (2005) ''Elections in the Americas: A data handbook, Volume I'', p. 630, {{ISBN|978-0-19-928357-6}}.</ref>{{sfnp|Rough Guides|2018|p=256}} රොබින්සන්ට බිඳෙනසුලු NAR සන්ධානය එකට තබා ගැනීමට නොහැකි වූ අතර, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ ව්යුහාත්මක ගැලපුම් වැඩසටහනක් ක්රියාත්මක කිරීම සහ මුදල් අවප්රමාණය කිරීම වැනි ඔහුගේ ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ සමාජ නොසන්සුන්තාවයට හේතු විය. 1990 දී, යසින් අබු බකර් (කලින් ලෙනොක්ස් පිලිප් ලෙස හැඳින්විණි) විසින් මෙහෙයවන ලද ජමාත් අල් මුස්ලිමීන් සංවිධානයේ සාමාජිකයින් 114 දෙනෙකු රතු මන්දිරයට (පාර්ලිමේන්තු ආසනය) සහ එවකට රටේ එකම රූපවාහිනී මධ්යස්ථානය වූ ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ රූපවාහිනියට කඩා වැදුණු අතර, ඔවුන් යටත් වීමට පෙර රොබින්සන් සහ රටේ රජය දින හයක් ප්රාණ ඇපයට තබා ගත්හ.<ref>{{cite book|last1=Ryan|first1=Selwyn|title=The Muslimeen grab for power : race, religion, and revolution in Trinidad and Tobago|date=1991|publisher=Inprint Caribbean|location=Port of Spain, Trinidad, West Indies|isbn=9789766080310|page=82}}</ref> කුමන්ත්රණ නායකයින්ට සමාව ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වූ නමුත්, ඔවුන් යටත් වූ පසු ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද අතර, අවසානයේ දීර්ඝ නීතිමය ගැටුම්වලින් පසුව නිදහස් කරන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=253}}
[[File:Steelpan_Instruments_at_Trinidad_and_Tobago_Carnival.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Steelpan_Instruments_at_Trinidad_and_Tobago_Carnival.jpg|thumb|කානිවල් හිදී ස්ටීල්පන් සංගීත කණ්ඩායම]]
1991 ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ මහ මැතිවරණයෙන් පසු පැට්රික් මැනිං යටතේ පීඑන්එම් නැවත බලයට පත්විය. ආර්ථිකයේ දියුණුවක් ප්රයෝජනයට ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් මැනිං 1995 දී කලින් මැතිවරණයක් කැඳවූ නමුත්, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස එල්ලා තැබූ පාර්ලිමේන්තුවක් ඇති විය. 1989 දී එන්ඒආර් වෙතින් වෙන් වූ විපක්ෂයේ එක්සත් ජාතික කොංග්රසයට (යූඑන්සී) එන්ඒආර් නියෝජිතයින් දෙදෙනෙකු සහාය දුන් අතර, ඒ අනුව ඔවුන් රටේ පළමු ඉන්දු-ට්රිනිඩෑඩියානු අගමැති බවට පත් වූ බස්ඩියෝ පාණ්ඩේ යටතේ බලය ලබා ගත්හ.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=257}}<ref>{{Cite news|url=http://unctt.org/about-unc/unc-founder/|title=UNC Founder|date=26 February 2013|work=United National Congress|access-date=23 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190828231111/http://unctt.org/about-unc/unc-founder/|archive-date=28 August 2019|url-status=live}}</ref> අවිනිශ්චිත මැතිවරණ ප්රතිඵල මාලාවක් නිසා ඇති වූ දේශපාලන ව්යාකූලත්වයකින් පසු, පැට්රික් මැනිං 2001 දී නැවත බලයට පත් වූ අතර, 2010 දක්වා එම තනතුර රඳවා ගත්තේය.
2003 දී රට දෙවන තෙල් උත්පාතයකට අවතීර්ණ වූ අතර, ඛනිජ තෙල්, ඛනිජ රසායනික ද්රව්ය සහ ස්වාභාවික වායු ආර්ථිකයේ කොඳු නාරටිය ලෙස දිගටම පවතී. සංචාරක ව්යාපාරය සහ රාජ්ය සේවය ටොබැගෝහි ආර්ථිකයේ ප්රධානතම අංගය වන නමුත් බලධාරීන් දිවයිනේ ආර්ථිකය විවිධාංගීකරණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත.<ref>{{cite web |date=22 December 2009 |title=Business Branches Out |url=http://www.discovertnt.com/articles/Tobago/Tobago-Business-%2526-Economy/72/4/13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110710133052/http://www.discovertnt.com/articles/Tobago/Tobago-Business-%2526-Economy/72/4/13 |archive-date=10 July 2011 |access-date=13 September 2014 |website=Discover Trinidad & Tobago}}</ref> හවුල්කාරිත්වයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස 2010 දී අලුතින් පිහිටුවන ලද මහජන හවුල්කාරිත්ව සන්ධානය විසින් මැනිං පරාජය කරන ලද අතර, කම්ලා පර්සාඩ්-බිසෙසාර් රටේ පළමු කාන්තා අගමැතිනිය බවට පත්විය.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=258}}<ref>{{cite web |title=Archived copy |url=http://www.ttgapers.com/Article2073.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927150806/http://www.ttgapers.com/Article2073.html |archive-date=27 September 2013 |access-date=25 May 2010}} PNM lose to Peoples Partnership in Trinidad elections 2010. ''Ttgapers.com'' 24 May 2010.</ref><ref>Skard, Torild (2014) "Kamla Persad-Bissessar" in ''Women of power – half a century of female presidents and prime ministers worldwide'', Bristol: Policy Press {{ISBN|978-1-44731-578-0}}, pp. 271–13.</ref> කෙසේ වෙතත්, 2015 දී කීත් රෝව්ලි යටතේ පීඑන්එම් විසින් පීපී පරාජය කරන ලදී.{{sfnp|Rough Guides|2018|p=259}}<ref>[http://www.stabroeknews.com/2015/news/stories/09/09/rowley-sworn-in-as-tt-pm/ "Rowley sworn in as T&T PM"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160819061215/http://www.stabroeknews.com/2015/news/stories/09/09/rowley-sworn-in-as-tt-pm/ |date=19 August 2016 }}, ''Stabroek News'', 9 September 2015.</ref> 2020 අගෝස්තු මාසයේදී, පාලක මහජන ජාතික ව්යාපාරය මහ මැතිවරණය ජයග්රහණය කළ අතර, වත්මන් අගමැති කීත් රෝව්ලිට දෙවන වරටත් ධුරයේ රැඳී සිටීමට අවස්ථාව ලැබුණි.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-53735408|title=Trinidad and Tobago poll: Governing party claims victory|date=11 August 2020|work=BBC News|access-date=6 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415042656/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-53735408|archive-date=15 April 2021|url-status=live}}</ref> 2024 ජනවාරි 3 වන දින, අගමැති කීත් රෝව්ලි 2025 ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ මහ මැතිවරණයට පෙර අගමැති ධුරයෙන් ඉවත් වීමට අදහස් කරන බව නිවේදනය කළේය. 2025 පෙබරවාරි 26 වන දින අගමැති කීත් රෝලි නිවේදනය කළේ මාර්තු 16 වන දින නිල වශයෙන් ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වන බවයි.<ref name=":9">{{Cite web |title=PM announces resignation date as March 16 |url=https://www.guardian.co.tt/news/pm-announces-resignation-date-as-march-16-6.2.2242621.4d47dbb3b0 |access-date=2025-02-26 |website=www.guardian.co.tt |language=en}}</ref> 2025 ජනවාරි 6 වන දින අගමැති කීත් රෝලි නිවේදනය කළේ, රොලිගෙන් පසු මහජන ජාතික ව්යාපාරයේ පාර්ලිමේන්තු කොකස් විසින් අමාත්ය ස්ටුවර්ට් යන්ග් අගමැති ලෙස තේරී පත් වූ බවයි.<ref name=":7">{{Cite web |last=Reporter |first=Newsday |date=2025-01-06 |title=Stuart Young picked to be PM |url=https://newsday.co.tt/2025/01/06/stuart-young-picked-to-be-pm/ |access-date=2025-01-07 |website=Trinidad and Tobago Newsday |language=en-US}}</ref>
== යොමු කිරීම් ==
903pq1cugvfvpudfvubqh2dgad2jgkm
පරාගත විවේක සෙනසුන
0
179643
795457
737184
2026-07-05T07:56:13Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795457
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width: 22em; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaa; padding: 0.2em; text-align: left; line-height: 1.5em;"
! colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color: #cee0f2;" | පරාගත විවේක සෙනසුන
|-
| colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Placeholder image.svg|250px]]
|-
! style="vertical-align: top;" | වර්ගය
| ආධ්යාත්මික හා බෞද්ධ භාවනා මධ්යස්ථානය
|-
! style="vertical-align: top;" | පිහිටීම
| පඩිකාරමුල්ල, ගලෙන්බිඳුණුවැව, උතුරුමැද පළාත, ශ්රී ලංකාව
|-
! style="vertical-align: top;" | අනුශාසක
| පූජ්ය ගැටලාවේ විමලරත්න ස්ථවිර
|-
! style="vertical-align: top;" | වෙබ් අඩවිය
| [http://mettaday.lk mettaday.lk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250311161830/https://mettaday.lk/ |date=2025-03-11 }}
|-
! style="vertical-align: top;" | ප්රධාන වැඩසටහන
| ලෝක මෙත්තා දිනය (මාර්තු 22)
|-
! style="vertical-align: top;" | පරිපාලනය
| පරාගත මහා මෛත්රී ශ්රාවක සංසදය
|}
'''පරාගත විවේක සෙනසුන''' යනු ශ්රී ලංකාවේ උතුරුමැද පළාතේ ගලෙන්බිඳුණුවැව, පඩිකාරමුල්ල ප්රදේශයේ පිහිටි ආගමික හා ආධ්යාත්මික මධ්යස්ථානයකි. එය පරාගත මහා මෛත්රී ශ්රාවක සංසදය විසින් පරිපාලනය කරනු ලබන අතර, සාමය, සංහිඳියාව සහ මෙත්තා භාවනා ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා කැපවී සිටියි.
== හැඳින්වීම ==
පරාගත විවේක සෙනසුන යනු බෞද්ධ භාවනා, ධර්ම දේශනා සහ ආධ්යාත්මික වැඩසටහන් පවත්වන ප්රධාන මධ්යස්ථානයකි. පූජ්ය ගැටලාවේ විමලරත්න ස්ථවිර මෙම ආයතනයේ අනුශාසක ලෙස කටයුතු කරයි. මෙම මධ්යස්ථානය දිවයිනේ විවිධ ප්රදේශවලින් පැමිණෙන භාවනානුයෝගීන්ට සුදුසු පරිසරයක් සපයයි.
== ප්රධාන ක්රියාකාරකම් ==
=== ලෝක මෙත්තා දිනය ===
පරාගත විවේක සෙනසුන විසින් සංවිධානය කරනු ලබන ප්රධානතම වාර්ෂික වැඩසටහන වන්නේ '''ලෝක මෙත්තා දිනය''' සැමරීමයි. මෙය සෑම වසරකම '''මාර්තු 22''' වන දින පැවැත්වේ. මෙම දිනයේදී, දවස පුරා හා රාත්රිය පහන් වන තුරු මෙත් වැඩීමේ ප්රතිපත්ති පූජා වැඩසටහනක් පවත්වනු ලැබේ.
මෙම වැඩසටහන තුළදී:
* මෙත්තා භාවනා වැඩසටහන්
* ධර්ම දේශනා
* ප්රතිපත්ති පූජා
* රාත්රී පහන් පූජා
යන අංග ඇතුළත් වේ. මෙම වැඩසටහනට බෞද්ධයන් මෙන්ම අන්ය ආගමිකයන් ද සහභාගී වීමට ආරාධනා කෙරේ.
=== නිත්ය වැඩසටහන් ===
{| class="wikitable"
! වැඩසටහන !! කාලය !! විස්තරය
|-
| සතිපතා මෙත්තා භාවනාව || සෑම සෙනසුරාදා උදෑසන 9.00 සිට || සියලු භාවනානුයෝගීන්ට විවෘත වැඩසටහනකි
|-
| ත්රිමාසික භාවනා සම්මේලනය || මාර්තු, ජූනි, සැප්තැම්බර්, දෙසැම්බර් || දින 3ක වැඩමුළුවක් ලෙස පැවැත්වේ
|-
| පොහොය දින ධර්ම දේශනා || සෑම පොහොය දිනකම සවස 2.00 සිට || ආරාධිත ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් පවත්වනු ලැබේ
|}
== දර්ශනය හා අරමුණු ==
පරාගත විවේක සෙනසුන පහත සඳහන් අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ක්රියා කරයි:
* ලෝකයේ සියලුම ජීවීන් වෙත මෛත්රිය, කරුණාව සහ සහජීවනය ප්රවර්ධනය කිරීම
* මෙත්තා භාවනා ක්රමවේද පිළිබඳ දැනුම බෙදා හැරීම
* ආගමික සහජීවනය ප්රවර්ධනය කිරීම
* ලෝක මෙත්තා දිනය ගෝලීය වශයෙන් ප්රචලිත කිරීම
== පිහිටීම හා සම්බන්ධ විය හැකි ආකාරය ==
'''ලිපිනය:''' පරාගත විවේක සෙනසුන, පඩිකාරමුල්ල, ගලෙන්බිඳුණුවැව, ශ්රී ලංකාව<br />
'''වෙබ් අඩවිය:''' [http://mettaday.lk mettaday.lk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250311161830/https://mettaday.lk/ |date=2025-03-11 }}<br />
'''විද්යුත් තැපෑල:''' info@mettaday.lk
== තවත් කියවීමට ==
* බෞද්ධ භාවනා ක්රම
* මෙත්තා භාවනාව
* ශ්රී ලංකාවේ බෞද්ධ මධ්යස්ථාන
qbze89357j0kr53pmuwz13udydi0pyp
ලෝක මෙත්තා දිනය
0
179649
795476
737212
2026-07-05T11:48:16Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795476
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width: 22em; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaa; padding: 0.2em; text-align: left; line-height: 1.5em;"
! colspan="2" style="text-align: center; font-size: larger; background-color: #cee0f2;" | ලෝක මෙත්තා දිනය
|-
! style="vertical-align: top;" | දිනය
| මාර්තු 22
|-
! style="vertical-align: top;" | වර්ගය
| ජාත්යන්තර දිනය / ආගමික දිනය
|-
! style="vertical-align: top;" | සැමරුම් ආකාරය
| මෙත්තා භාවනාව, ධර්ම දේශනා, පහන් පූජා
|-
! style="vertical-align: top;" | සැමරුම් කාලය
| මධ්යාහ්න 12.00 සිට පස්වරු 2.00 දක්වා (දේශීය වේලාවෙන්)
|-
! style="vertical-align: top;" | ප්රධාන සංවිධායක
| පරාගත මහා මෛත්රී ශ්රාවක සංසදය
|-
! style="vertical-align: top;" | අනුශාසක
| පූජ්ය ගැටලාවේ විමලරත්න ස්ථවිර
|-
! style="vertical-align: top;" | වෙබ් අඩවිය
| [http://mettaday.lk mettaday.lk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250311161830/https://mettaday.lk/ |date=2025-03-11 }}
|}
'''ලෝක මෙත්තා දිනය''' (World Day of Metta) යනු සෑම වසරකම '''මාර්තු 22''' වන දින ලොව පුරා සමරනු ලබන ජාත්යන්තර දිනයකි. මෙම දිනය, මෙත්තාව හෙවත් කොන්දේසි විරහිත ආදරය, කරුණාව සහ යහපැවැත්ම පිළිබඳ බෞද්ධ ඉගැන්වීම් ලෝකයාට මතක් කර දීම සඳහා වෙන් කර ඇත.
== හැඳින්වීම ==
"මෙත්තා" යනු බුදුදහමේ මූලික ගුණාංගයක් වන අතර, එයින් අදහස් වන්නේ සියලු ජීවීන් වෙත කොන්දේසි විරහිත ආදරය, කරුණාව සහ යහපැවැත්ම පැතීමයි. ලෝක මෙත්තා දිනයේදී, ලෝකයේ විවිධ ප්රදේශවල ජනතාව තම තමන්ගේ දේශීය වේලාවෙන් මධ්යාහ්න 12 සිට දහවල් 2 දක්වා මෙත්තා භාවනාවේ යෙදීමට හෝ සියලු ජීවීන් වෙනුවෙන් ආදරය හා සුබ පැතුම් පිරිනැමීමට ආරාධනා කරනු ලැබේ.
== ඉතිහාසය ==
ලෝක මෙත්තා දිනයේ ආරම්භය පිළිබඳ නිශ්චිත ඓතිහාසික වාර්තා පැහැදිලි නැතත්, එය බුදුදහමේ මෙත්තා සංකල්පය මුල්කරගත් ගෝලීය ව්යාපාරයක් ලෙස පැවත එන්නකි. මෙත්තා භාවනාව බුදුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද ඉගැන්වීමක් වන අතර, එය "මෙත්තා සූත්රය" හරහා ලොවට හඳුන්වා දෙන ලදී. මෙම දිනය ලෝකයේ සාමය, සංහිඳියාව සහ ආදරය ප්රවර්ධනය කිරීමේ අරමුණින් සමරනු ලැබේ.
මෙම දිනය ආරම්භ වූයේ බුදුදහමේ ප්රධාන ගුණාංගයක් වන මෛත්රිය ගෝලීය වශයෙන් ව්යාප්ත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙසය. එය ක්රමයෙන් ජාත්යන්තර මට්ටමේ පිළිගැනීමකට ලක්ව ඇති අතර, ජාතිය, ආගම හෝ සංස්කෘතිය නොතකා සියලු දෙනාට සහභාගී විය හැකි දිනයක් ලෙස වර්ධනය වී ඇත.
== ජේතවනාරාමයේ පවත්වන විශේෂ පිංකම ==
=== පිංකමේ විස්තරය ===
ශ්රී ලංකාවේ ලෝක මෙත්තා දිනයේ ප්රධානතම සැමරුම '''ජේතවනාරාමය''' අභියස පැවැත්වේ. මෙම විශේෂ පිංකම දවස පුරා හා රාත්රිය පහන් වන තුරු පැවැත්වෙන '''මෙත් වැඩීමේ ප්රතිපත්ති පූජා වැඩසටහන'''කි. මෙම වැඩසටහන පවත්වනු ලබන්නේ '''පරාගත මහා මෛත්රී ශ්රාවක සංසදය''' විසිනි.
මෙම පිංකමේ ප්රධාන අංග:
{| class="wikitable"
! වේලාව !! ක්රියාකාරකම
|-
| උදෑසන 6.00 || ප්රාර්ථනා සහ මෙත්තා භාවනාව ඇරඹීම
|-
| උදෑසන 8.30 || ආහාරපාන පූජා
|-
| දහවල් 12.00 || සාමූහික මෙත්තා භාවනාව
|-
| සවස 3.00 || ධර්ම දේශනා
|-
| සවස 6.00 || පහන් පූජාව
|-
| රාත්රී 8.00 || මෙත්තා ප්රාර්ථනා
|}
=== සංවිධායක හා අනුශාසක ===
මෙම විශේෂ පිංකම සංවිධානය කරනු ලබන්නේ හා අනුශාසනය කරනු ලබන්නේ '''පූජ්ය ගැටලාවේ විමලරත්න ස්ථවිර''' විසිනි. උන්වහන්සේ ශ්රී ලංකාවේ මෙත්තා භාවනාව ප්රචලිත කිරීමේ පුරෝගාමියෙකු ලෙස සැලකේ. උන්වහන්සේගේ නායකත්වය යටතේ, පරාගත මහා මෛත්රී ශ්රාවක සංසදය විසින් මෙම වැඩසටහන සංවිධානය කරනු ලබයි.
පූජ්ය ගැටලාවේ විමලරත්න ස්ථවිරයන් වහන්සේ:
* මෙත්තා භාවනා ක්රම පිළිබඳ ධර්ම දේශනා පවත්වයි
* මෙත්තා භාවනාව පිළිබඳ පොත් රචනා කර ඇත
* ලෝක මෙත්තා දිනය ජාත්යන්තර මට්ටමින් ප්රචලිත කිරීමට දායක වී ඇත
== ගෝලීය සැමරුම් ==
ලෝක මෙත්තා දිනය ජාත්යන්තර වශයෙන් විවිධ ආකාරයෙන් සමරනු ලබයි. ලොව පුරා බෞද්ධ විහාරස්ථාන, භාවනා මධ්යස්ථාන සහ ආගමික සංවිධාන මෙම දිනයට විශේෂ වැඩසටහන් සංවිධානය කරයි. භාවනාවට මූලිකත්වය දෙන මෙම දිනයේදී බොහෝ භාවනානුයෝගීන් පස්වරු 6 සිට රැය පහන්වනතුරු මෙත්තා භාවනාවේ යෙදෙමින් ලෝකයේ සියලු ජීවීන් වෙත මෛත්රිය පතුරුවයි.
මෙම දිනය හුදෙක් බෞද්ධයින්ට පමණක් නොව, ආගමික හැඟීම් නොතකා සාමය, ආදරය සහ අවබෝධය අගය කරන සියලු දෙනාටම විවෘත දිනයකි.
== වැදගත්කම ==
ලෝක මෙත්තා දිනයේ වැදගත්කම පහත ආකාරයට දැක්විය හැකිය:
* ලෝකයේ වෛරය හා ප්රචණ්ඩත්වය අවම කිරීම
* ආගමික, ජාතික හා සංස්කෘතික සාමය ප්රවර්ධනය කිරීම
* පුද්ගලයන් අතර සහජීවනය වර්ධනය කිරීම
* මෙත්තා භාවනා ක්රමවේද ලොවට හඳුන්වා දීම
== තවත් කියවීමට ==
* මෙත්තා සූත්රය
* බුදුදහමේ භාවනා ක්රම
* [[ජේතවනාරාමය, අනුරාධපුර|ජේතවනාරාමය]]
* [[පරාගත විවේක සෙනසුන]]
== බාහිර සබැඳි ==
* [http://mettaday.lk ලෝක මෙත්තා දිනය - නිල වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250311161830/https://mettaday.lk/ |date=2025-03-11 }}
[[ප්රවර්ගය:බෞද්ධ උත්සව]]
[[ප්රවර්ගය:ජාත්යන්තර දින]]
9o95l2rxbjcatw65hb6strc7g10mq6q
දීපිකා ප්රියදර්ශනී
0
185559
795452
786302
2026-07-05T06:53:22Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795452
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ශ්රී ලාංකික ගායිකාවක්}}
{{Infobox person
| name = දීපිකා ප්රියදර්ශනී <br> Deepika Priyadarshani
| native_name =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_name =
| alias =
| birth_date =
| birth_place = [[කළුෙබා්විල]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| death_date =
| death_place =
| death_cause =
| spouse = Chamika Herath (m. 2018)
| children =
| education = [[අනුලා විද්යාලය]]
| alma_mater = [[Bhatkhande Music Institute Deemed University|Bhatkhande University]] <br> [[University of Kelaniya]]
| father = Sumanadasa Peiris
| mother = Karuna Peiris
| relatives = Priya Gunawardena (aunt)
| awards =
| occupation = [[songstress]], playback singer
| website =
| signature =
| module = {{Infobox musical artist
| embed = yes
| years_active = 1986–වර්තමානය
| associated_acts =
}}
}}
'''දීපිකා ප්රියදර්ශනී පිරීස්''' යනු ශ්රී ලාංකික ගායිකාවකි.<ref>{{cite web | url=http://www.dinamina.lk/2019/11/12/විශේෂාංග/84087/මා-දිනූ-ඉහළම-සම්මානය-ජනාදරයයි?page=14 | title=The highest award I have ever won is popularity | publisher=Dinamina | accessdate=16 August 2020}}</ref> ඉතා ජනප්රිය ගායිකාවක වන අැය, ගුසි පීස් සම්මානය දිනු ඒකම ගායිකාවද ෙව්. [[Gusi Peace Prize]].<ref>{{cite web | url=http://www.dailymirror.lk/23953/deepika-awarded-gusi-peace-prize | title=Deepika awarded Gusi Peace prize| publisher=Daily Mirror | accessdate=16 August 2020}}</ref>
== මූලාශ්ර ==
{{reflist|30em}}
== බාහිර සබැඳි ==
* [https://www.thetruth.lk/archives/34853 ජනප්රිය ගායිකාවක් වන දීපිකා ප්රියදර්ශනී විවාහ ගිවිස ගනී]{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://archives.sarasaviya.lk/2012/09/27/?fn=sa12092710 දීපිකාට ජාත්යන්තර සම්මානයක්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250910202953/https://archives.sarasaviya.lk/2012/09/27/?fn=sa12092710 |date=2025-09-10 }}
* [http://www.silumina.lk/2019/10/19/රසඳුන/නුඹත්-මා-හට-හිමි-නොවන-බව-දැන-දැනම-නොකියම-හිඳී නුඹත් මා හට හිමි නොවන බව දැන දැනම නොකියම හිඳී]
* [https://blog.hirutv.lk/news/19457/ඒ-හිතවත්-වීම-අපි-නොදැනුවත්ම-ලොකු-බැදීමකට-මුල්-වුණා-දෙන්නා-ජිවත්-වෙන්නේ-එකිනෙකා-අවබෝධ-කරගෙන That Relationship]
* [https://www.divaina.com/2011/02/27/meewitha02.html අසුරු සැනක් වූ රුසිරු අතීතය සිහිනෙන් ගෑ මුදු සුවඳක් සේ]
* [http://mirrorcitizen.dailymirror.lk/2015/10/26/kaviya-oba-deepika-live-in-concert/ Kaviya Oba: Deepika Live in Concert] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200224080413/http://mirrorcitizen.dailymirror.lk/2015/10/26/kaviya-oba-deepika-live-in-concert/ |date=2020-02-24 }}
* [https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20190708/282827897706783 Deepika – 'You Two' are turning one]
{{Sinhala Music|state=collapsed}}
{{DEFAULTSORT:Priyadarshani, Deepika}}
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ශ්රී ලාංකික ගායිකාවෝ]]
[[Category:Sinhalese singers]]
[[ප්රවර්ගය:20 වන සියවස තුළ ශ්රී ලාංකික ගායිකාවෝ]]
[[Category:Year of birth missing (living people)]]
kks6vsb5f2iek1z8sezi6sjtcp5ze8i
මෞර්ය ඔපය
0
194653
795470
791846
2026-07-05T10:40:52Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795470
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox artifact|image=[[File:Sarnath_capital.jpg|250px]]|name=මෞර්ය ඔපය|image_caption=[[සාරනාත්]] හි [[අශෝකයන්ගේ සිංහ ස්තම්භ ශීර්ෂය]]; මෙය මෞර්ය ඔපදැමීමේ විශිෂ්ටතම නිදසුනක් ලෙස සැලකේ.|material=ඔපදැමූ [[වැලිගල්]]|size=|writing=|created=|period=ක්රි.පූ. 3වන සියවස|place=[[ඉන්දියාව]]|discovered_coords=|location=|map=|id=|registration=}}
ඉන්දියාවේ [[මෞර්ය අධිරාජ්යය|මෞර්ය අධිරාජ්යයේ]] (ක්රි.පූ. 325 සිට 185 දක්වා) ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ සහ මූර්තිවල නිරන්තරයෙන් දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණයක් ලෙස '''මෞර්ය ඔපය''' විස්තර කෙරෙයි. එමඟින් සාමාන්යයෙන් [[වැලිගල්]] හෝ ග්රැනයිට් වලින් සැදි පාෂාණ මාධ්යයට ඉතා සුමට හා දිලිසෙන මතුපිටක් ලබා දෙයි. මෞර්ය ඔපදැමීම විශේෂයෙන් [[අශෝක ස්තම්භ|අශෝක ස්තම්බ]]වල මෙන්ම [[බරාබර් ලෙන්]] වැනි සමහර ඉදිකිරීම් වල දක්නට ලැබේ. මෙම තාක්ෂණය අධිරාජ්යයේ බිඳවැටීමෙන් අවසන් නොවූ නමුත්, "ක්රි.ව. පළමු හෝ දෙවන සියවස දක්වා අවස්ථානුකූලව භාවිතා වී ඇත", මෙවන් ඔප දැමීමේ ක්රම නිසා ඇතැම්විට කාලනිර්ණය සඳහා දුෂ්කරතා ගෙනදෙයි. නිදසුනක් ලෙස [[දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි|දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂිය]] දැක්විය හැක. [[පුරාවිද්යාව|පුරාවිද්යාඥ]] ජෝන් මාෂල්ට අනුව: "සියලුම මෞර්ය කෘතිවල සංලක්ෂිත අසාමාන්ය නිරවද්යතාවය සහ සියුම්භාවය, සහ [[ඇතන්ස්|ඇතීනියානු]] ගොඩනැගිලිවල හොඳම ශිල්පයෙන් පවා කිසි විටෙකත් අභිබවා ගොස් නැත".
== ආශ්රිත ==
{{reflist}}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
== බාහිර සබැඳි ==
* [https://www.academia.edu/10709971/West_Asian_Influence_on_Lion_Mauryan_Arts_Art මෞර්ය කලාවේ සිංහ හේතු මත බටහිර ආසියානු බලපෑම, විනයි කුමාර්]
* [http://www.heritageuniversityofkerala.com /JournalPDF/Volume5/28.pdf පුරාවිද්යාව පිළිබඳ බහුවිධ අධ්යයන සඟරාව 5 (2017): 433-444 මෞර්ය කලාවේ සිංහ මෝස්තරය: දේශීය හෝ විදේශීය? විනයි කුමාර්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260101194159/https://www.heritageuniversityofkerala.com/ |date=2026-01-01 }}
[[ප්රවර්ගය:මෞර්ය කලාව]]
qzach2avxpnyjqujmtw051h4jlich0f
2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය
0
195731
795427
795175
2026-07-04T16:21:49Z
Vinizex94
72913
/* ක්රීඩාංගණ */
795427
wikitext
text/x-wiki
{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr =
| other_titles =
| image = [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt =
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]</br>{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]</br>{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams =
| confederations =
| sub-confederations = <!-- use only one of these three options -->
| associations = <!-- use only one of these three options -->
| venues =
| cities =
| champion =
| champion_other =
| count = 15
| second =
| second_other =
| third =
| third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| fourth = <!-- automatically wraps into {{fb}} template -->
| fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| young_player =
| goalkeeper =
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}
'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}</ref> එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.<ref>{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}</ref>
==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී.<ref>{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}</ref> එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්රිකා 134 කින් ජයග්රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
<ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}</ref>
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|-
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල් වේ}}
|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]
==සත්කාරක නගර==
සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=WM 2026: Stadien für Finale & Eröffnungsspiel fix |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |website=sport.sky.de |language=de}}</ref><ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |website=fifa.com |language=de}}</ref> 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&T ක්රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2022-06-16 |title=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |website=rte.ie |language=en}}</ref> තරඟාවලිය අතරතුර, ක්රීඩාංගණවලට අනුග්රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2026-06-01 |title=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 2026™ |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |language=de}}</ref>
==ක්රීඩාංගණ==
{{Commons category|Stadiums of FIFA World Cup 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]<ref name="bid_cities">{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}</ref>
!{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්රදේශය]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[Estadio Azteca]]{{dagger}}
|[[MetLife Stadium]]<small>([[East Rutherford, New Jersey]])</small>
|[[AT&T Stadium]]{{double-dagger}}<small>([[Arlington, Texas]])</small>
|[[Arrowhead Stadium]]
|-
|ධාරිතාව: '''87,523'''
|ධාරිතාව: '''82,500'''
<small>(Bid book capacity: 87,157)</small>
|ධාරිතාව: '''80,000'''
<small>(Bid book capacity: 92,967)</small>
<small>(expandable to 105,000)</small>
|ධාරිතාව: '''76,416'''
<small>(Bid book capacity: 76,640)</small>
|-
|[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]]
|[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]]
|[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Houston]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}</ref>
!{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[NRG Stadium]]{{double-dagger}}
|[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}}
|[[SoFi Stadium]]<small>([[Inglewood, California]])</small>
|[[Lincoln Financial Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''72,220'''
<small>(expandable to 80,000)</small>
|ධාරිතාව: '''71,000'''
<small>(Bid book capacity: 75,000)</small>
<small>(expandable to 83,000)</small>
|ධාරිතාව: '''70,240'''
<small>(expandable to 100,240)</small>
|ධාරිතාව: '''69,796'''
<small>(Bid book capacity: 69,328)</small>
|-
|[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]]
|[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]]
|[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]]
|[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Seattle]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[Lumen Field]]
|[[Levi's Stadium]]
<small>([[Santa Clara, California]])</small>
|[[Gillette Stadium]]<small>([[Foxborough, Massachusetts]])</small>
|[[Hard Rock Stadium]]<small>([[Miami Gardens, Florida]])</small>
|-
|ධාරිතාව: '''69,000'''
<small>(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)</small>
|ධාරිතාව: '''68,500'''
<small>(Bid book capacity: 70,909)</small>
<small>(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)</small>
|ධාරිතාව: '''65,878'''
<small>(Bid book capacity: 70,000)</small>
|ධාරිතාව: '''64,767'''
<small>(Bid book capacity: 67,518)</small>
|-
|[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]]
|[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]]
|[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]]
!{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|CAN}} [[Toronto]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[BC Place]]{{double-dagger}}
|[[Estadio BBVA]]<small>([[Guadalupe, Nuevo León]])</small>
|[[Estadio Akron]]<small>([[Zapopan, Jalisco]])</small>
|[[BMO Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''54,500'''
|ධාරිතාව: '''53,500'''
<small>(Bid book capacity: 53,460)</small>
|ධාරිතාව: '''49,850'''
<small>(Bid book capacity: 48,071)</small>
|ධාරිතාව: '''30,000'''
<small>(Expanding to 45,736 for tournament)</small>
|-
|[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]]
|[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]]
|}
==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය==
මෙවර ලෝක කුසලානය සදහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම් වලට ලෝක කුසලානයේ ක්රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆා මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. ).<ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/procedures-final-draw-world-cup-2026-revealed |title=Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup 2026 revealed |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref>
තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ. <ref>{{Cite web|title=ලෝක කුසලාන ඩ්රෝ එක දෙසැම්බර් වලදී කෙනඩි සෙන්ටර් හීදී |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref>
{{table alignment}}{{vertical align rows}}
{| class="vertical-align-top"
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ A කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| A1 || {{flagicon|MEX}}
|-
| A2 || {{flagicon|RSA}}
|-
| A3 || {{flagicon|KOR}}
|-
| A4 || {{flagicon|CZE}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ B කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| B1 || {{flagicon|CAN}}
|-
| B2 || {{flagicon|BIH}}
|-
| B3 || {{flagicon|QAT}}
|-
| B4 || {{flagicon|SUI}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ C කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| C1 || {{flagicon|BRA}}
|-
| C2 || {{flagicon|MAR}}
|-
| C3 || {{flagicon|HAI}}
|-
| C4 || {{flagicon|SCO}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ D කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| D1 || {{flagicon|USA}}
|-
| D2 || {{flagicon|PAR}}
|-
| D3 || {{flagicon|AUS}}
|-
| D4 || {{flagicon|TUR}}
|}
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ E කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| E1 || {{flagicon|GER}}
|-
| E2 || {{flagicon|CUW}}
|-
| E3 || {{flagicon|CIV}}
|-
| E4 || {{flagicon|ECU}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ F කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| F1 || {{flagiconNED}}
|-
| F2 || {{flagicon|JPN}}
|-
| F3 || {{flagicon|SWE}}
|-
| F4 || {{flagicon|TUN}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ G කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| G1 || {{flagicon|BEL}}
|-
| G2 || {{flagicon|EGY}}
|-
| G3 || {{flagicon|IRN}}
|-
| G4 || {{flagicon|NZL}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ H කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| H1 || {{flagicon|ESP}}
|-
| H2 || {{flagicon|CPV}}
|-
| H3 || {{flagicon|KSA}}
|-
| H4 || {{flagicon|URU}}
|}
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ I කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| I1 || {{flagicon|FRA}}
|-
| I2 || {{flagicon|SEN}}
|-
| I3 || {{flagicon|IRQ}}<
|-
| I4 || {{flagicon|NOR}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ J කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| J1 || {{flagicon|ARG}}
|-
| J2 || {{flagicon|ALG}}
|-
| J3 || {{flagicon|AUT}}
|-
| J4 || {{flagicon|JOR}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ K කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| K1 || {{flagicon|POR}}
|-
| K2 || {{flagicon|COD}}
|-
| K3 || {{flagicon|UZB}}
|-
| K4 || {{flagicon||COL}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ L කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| L1 || {{flagicon|ENG}}
|-
| L2 || {{flagicon|CRO}}
|-
| L3 || {{flagicon|GHA}}
|-
| L4 || {{flagicon|PAN}}
|}
|}
===නිල පන්දුව===
[[ගොනුව:Trionda_(cropped).jpg|alt=සත්කාරක රටවල් නියෝජනය කරන පන්දුව|thumb|221x221පික්|නිල පන්දුව]]
මෙවර ලෝක කුසලානයේ පන්දුව සදහා ජර්මනියේ [[අඩිඩාස්]] සමාගම අනුග්රාහකත්වය ලබා දෙයි. සත්කාරක රටවල් තුන වන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව නියෝජනය වන අයුරින්, ප්රධාන වර්ණ තුනකින් පන්දුව නිර්මාණය කර තිබේ. මෙය "ට්රියොන්ඩා" යනුවෙන් නම් කර තිබේ.
== මූලාශ්ර ==
{{Reflist}}
qkbr06o74nlxln4nyyyrawv4wg2wfz5
795428
795427
2026-07-04T16:39:19Z
Vinizex94
72913
/* කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය */
795428
wikitext
text/x-wiki
{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr =
| other_titles =
| image = [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt =
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]</br>{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]</br>{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams =
| confederations =
| sub-confederations = <!-- use only one of these three options -->
| associations = <!-- use only one of these three options -->
| venues =
| cities =
| champion =
| champion_other =
| count = 15
| second =
| second_other =
| third =
| third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| fourth = <!-- automatically wraps into {{fb}} template -->
| fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| young_player =
| goalkeeper =
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}
'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}</ref> එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.<ref>{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}</ref>
==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී.<ref>{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}</ref> එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්රිකා 134 කින් ජයග්රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
<ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}</ref>
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|-
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල් වේ}}
|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]
==සත්කාරක නගර==
සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=WM 2026: Stadien für Finale & Eröffnungsspiel fix |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |website=sport.sky.de |language=de}}</ref><ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |website=fifa.com |language=de}}</ref> 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&T ක්රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2022-06-16 |title=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |website=rte.ie |language=en}}</ref> තරඟාවලිය අතරතුර, ක්රීඩාංගණවලට අනුග්රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2026-06-01 |title=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 2026™ |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |language=de}}</ref>
==ක්රීඩාංගණ==
{{Commons category|Stadiums of FIFA World Cup 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]<ref name="bid_cities">{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}</ref>
!{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්රදේශය]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[Estadio Azteca]]{{dagger}}
|[[MetLife Stadium]]<small>([[East Rutherford, New Jersey]])</small>
|[[AT&T Stadium]]{{double-dagger}}<small>([[Arlington, Texas]])</small>
|[[Arrowhead Stadium]]
|-
|ධාරිතාව: '''87,523'''
|ධාරිතාව: '''82,500'''
<small>(Bid book capacity: 87,157)</small>
|ධාරිතාව: '''80,000'''
<small>(Bid book capacity: 92,967)</small>
<small>(expandable to 105,000)</small>
|ධාරිතාව: '''76,416'''
<small>(Bid book capacity: 76,640)</small>
|-
|[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]]
|[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]]
|[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Houston]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}</ref>
!{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[NRG Stadium]]{{double-dagger}}
|[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}}
|[[SoFi Stadium]]<small>([[Inglewood, California]])</small>
|[[Lincoln Financial Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''72,220'''
<small>(expandable to 80,000)</small>
|ධාරිතාව: '''71,000'''
<small>(Bid book capacity: 75,000)</small>
<small>(expandable to 83,000)</small>
|ධාරිතාව: '''70,240'''
<small>(expandable to 100,240)</small>
|ධාරිතාව: '''69,796'''
<small>(Bid book capacity: 69,328)</small>
|-
|[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]]
|[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]]
|[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]]
|[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Seattle]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[Lumen Field]]
|[[Levi's Stadium]]
<small>([[Santa Clara, California]])</small>
|[[Gillette Stadium]]<small>([[Foxborough, Massachusetts]])</small>
|[[Hard Rock Stadium]]<small>([[Miami Gardens, Florida]])</small>
|-
|ධාරිතාව: '''69,000'''
<small>(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)</small>
|ධාරිතාව: '''68,500'''
<small>(Bid book capacity: 70,909)</small>
<small>(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)</small>
|ධාරිතාව: '''65,878'''
<small>(Bid book capacity: 70,000)</small>
|ධාරිතාව: '''64,767'''
<small>(Bid book capacity: 67,518)</small>
|-
|[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]]
|[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]]
|[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]]
!{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|CAN}} [[Toronto]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[BC Place]]{{double-dagger}}
|[[Estadio BBVA]]<small>([[Guadalupe, Nuevo León]])</small>
|[[Estadio Akron]]<small>([[Zapopan, Jalisco]])</small>
|[[BMO Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''54,500'''
|ධාරිතාව: '''53,500'''
<small>(Bid book capacity: 53,460)</small>
|ධාරිතාව: '''49,850'''
<small>(Bid book capacity: 48,071)</small>
|ධාරිතාව: '''30,000'''
<small>(Expanding to 45,736 for tournament)</small>
|-
|[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]]
|[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]]
|}
==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය==
මෙවර ලෝක කුසලානය සදහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම් වලට ලෝක කුසලානයේ ක්රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆා මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. ).<ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/procedures-final-draw-world-cup-2026-revealed |title=Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup 2026 revealed |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref>
තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ. <ref>{{Cite web|title=ලෝක කුසලාන ඩ්රෝ එක දෙසැම්බර් වලදී කෙනඩි සෙන්ටර් හීදී |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref>
{{table alignment}}{{vertical align rows}}
{| class="vertical-align-top"
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ A කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| A1 || {{flagicon|MEX}}
|-
| A2 || {{flagicon|RSA}}
|-
| A3 || {{flagicon|KOR}}
|-
| A4 || {{flagicon|CZE}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ B කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| B1 || {{flagicon|CAN}}
|-
| B2 || {{flagicon|BIH}}
|-
| B3 || {{flagicon|QAT}}
|-
| B4 || {{flagicon|SUI}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ C කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| C1 || {{flagicon|BRA}}
|-
| C2 || {{flagicon|MAR}}
|-
| C3 || {{flagicon|HAI}}
|-
| C4 || {{flagicon|SCO}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ D කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| D1 || {{flagicon|USA}}
|-
| D2 || {{flagicon|PAR}}
|-
| D3 || {{flagicon|AUS}}
|-
| D4 || {{flagicon|TUR}}
|}
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ E කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| E1 || {{flagicon|GER}}
|-
| E2 || {{flagicon|CUW}}
|-
| E3 || {{flagicon|CIV}}
|-
| E4 || {{flagicon|ECU}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ F කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| F1 || {{flagiconNED}}
|-
| F2 || {{flagicon|JPN}}
|-
| F3 || {{flagicon|SWE}}
|-
| F4 || {{flagicon|TUN}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ G කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| G1 || {{flagicon|BEL}}
|-
| G2 || {{flagicon|EGY}}
|-
| G3 || {{flagicon|IRN}}
|-
| G4 || {{flagicon|NZL}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ H කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| H1 || {{flagicon|ESP}}
|-
| H2 || {{flagicon|CPV}}
|-
| H3 || {{flagicon|KSA}}
|-
| H4 || {{flagicon|URU}}
|}
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ I කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| I1 || {{flagicon|FRA}}
|-
| I2 || {{flagicon|SEN}}
|-
| I3 || {{flagicon|IRQ}}<
|-
| I4 || {{flagicon|NOR}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ J කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| J1 || {{flagicon|ARG}}
|-
| J2 || {{flagicon|ALG}}
|-
| J3 || {{flagicon|AUT}}
|-
| J4 || {{flagicon|JOR}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ K කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| K1 || {{flagicon|POR}}
|-
| K2 || {{flagicon|COD}}
|-
| K3 || {{flagicon|UZB}}
|-
| K4 || {{flagicon||COL}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ L කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| L1 || {{flagicon|ENG}}
|-
| L2 || {{flagicon|CRO}}
|-
| L3 || {{flagicon|GHA}}
|-
| L4 || {{flagicon|PAN}}
|}
|}
===නිල පන්දුව===
[[ගොනුව:Trionda_(cropped).jpg|alt=සත්කාරක රටවල් නියෝජනය කරන පන්දුව|thumb|221x221පික්|නිල පන්දුව]]
මෙවර ලෝක කුසලානයේ පන්දුව සදහා ජර්මනියේ [[අඩිඩාස්]] සමාගම අනුග්රාහකත්වය ලබා දෙයි. සත්කාරක රටවල් තුන වන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව නියෝජනය වන අයුරින්, ප්රධාන වර්ණ තුනකින් පන්දුව නිර්මාණය කර තිබේ. මෙය "ට්රියොන්ඩා" යනුවෙන් නම් කර තිබේ.
==වත්මන් ශූරීන්==
2026 FIFA ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේදී ලෝක පාපන්දු ක්රීඩාවේ ශක්තිමත්ම කණ්ඩායම් වලින් එකක් ලෙස සැලකෙන්නේ මන්දැයි [[ආර්ජන්ටිනාව]] නැවත වරක් පෙන්වා දී ඇත. [[ඇල්ජීරියාව]], [[ඔස්ට්රියාව]] සහ [[ජෝර්දානය|ජෝර්දානයට]] එරෙහිව විශ්වාසදායක දස්කම් දක්වමින්, විශිෂ්ට කණ්ඩායම් ක්රියාකාරිත්වයක්, ප්රහාරක ගුණාත්මකභාවය සහ ආරක්ෂක විනයක් පෙන්නුම් කරමින් ඔවුන් තම කාණ්ඩයේ ඉහළින්ම සිටියා. කෙසේ වෙතත්, [[කේප් වර්ඩ්|කේප් වර්ඩ්ට]] එරෙහිව ඔවුන්ගේ 32 වටයේ තරඟය බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා බෙහෙවින් දැඩි බව ඔප්පු විය. අවසානයේ 3-2ක් ලෙස ජයග්රහණය කර 16 වටයේ ස්ථානයක් ලබා ගත්තද, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාවේ දුර්වලතා කිහිපයක් හෙළි කළ අධිෂ්ඨානශීලී ප්රතිවාදියෙකුට එරෙහිව ආර්ජන්ටිනාවට වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට සිදු විය.
[[ගොනුව:Argentina_1-1_Ecuador_-_Copa_América_2024_-_Entonación_del_himno.jpg|thumb|ආජන්ටිනා කණඩායම]]
එසේ වුවද, ලියොනෙල් මෙසීගේ නායකත්වය සහ කණ්ඩායමේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අභියෝගය ජය ගැනීමට ඔවුන්ට උපකාරී විය. සමස්තයක් වශයෙන්, ආර්ජන්ටිනාව මේ දක්වා හොඳින් ක්රීඩා කර ඇති අතර, අපරාජිතව රැඳී සිටින අතර ලෝක කුසලාන ශූරතාව සාර්ථකව ආරක්ෂා කර ගැනීමේ ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු ජීවමානව තබා ගනී.
== මූලාශ්ර ==
{{Reflist}}
bhpq3pp79v33y6gzl93a6kyb7k8f1to
795429
795428
2026-07-04T16:40:34Z
Vinizex94
72913
/* වත්මන් ශූරීන් */
795429
wikitext
text/x-wiki
{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr =
| other_titles =
| image = [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt =
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]</br>{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]</br>{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams =
| confederations =
| sub-confederations = <!-- use only one of these three options -->
| associations = <!-- use only one of these three options -->
| venues =
| cities =
| champion =
| champion_other =
| count = 15
| second =
| second_other =
| third =
| third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| fourth = <!-- automatically wraps into {{fb}} template -->
| fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| young_player =
| goalkeeper =
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}
'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}</ref> එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.<ref>{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}</ref>
==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී.<ref>{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}</ref> එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්රිකා 134 කින් ජයග්රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
<ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}</ref>
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|-
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල් වේ}}
|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]
==සත්කාරක නගර==
සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=WM 2026: Stadien für Finale & Eröffnungsspiel fix |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |website=sport.sky.de |language=de}}</ref><ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |website=fifa.com |language=de}}</ref> 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&T ක්රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2022-06-16 |title=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |website=rte.ie |language=en}}</ref> තරඟාවලිය අතරතුර, ක්රීඩාංගණවලට අනුග්රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2026-06-01 |title=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 2026™ |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |language=de}}</ref>
==ක්රීඩාංගණ==
{{Commons category|Stadiums of FIFA World Cup 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]<ref name="bid_cities">{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}</ref>
!{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්රදේශය]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[Estadio Azteca]]{{dagger}}
|[[MetLife Stadium]]<small>([[East Rutherford, New Jersey]])</small>
|[[AT&T Stadium]]{{double-dagger}}<small>([[Arlington, Texas]])</small>
|[[Arrowhead Stadium]]
|-
|ධාරිතාව: '''87,523'''
|ධාරිතාව: '''82,500'''
<small>(Bid book capacity: 87,157)</small>
|ධාරිතාව: '''80,000'''
<small>(Bid book capacity: 92,967)</small>
<small>(expandable to 105,000)</small>
|ධාරිතාව: '''76,416'''
<small>(Bid book capacity: 76,640)</small>
|-
|[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]]
|[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]]
|[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Houston]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}</ref>
!{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[NRG Stadium]]{{double-dagger}}
|[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}}
|[[SoFi Stadium]]<small>([[Inglewood, California]])</small>
|[[Lincoln Financial Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''72,220'''
<small>(expandable to 80,000)</small>
|ධාරිතාව: '''71,000'''
<small>(Bid book capacity: 75,000)</small>
<small>(expandable to 83,000)</small>
|ධාරිතාව: '''70,240'''
<small>(expandable to 100,240)</small>
|ධාරිතාව: '''69,796'''
<small>(Bid book capacity: 69,328)</small>
|-
|[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]]
|[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]]
|[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]]
|[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Seattle]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[Lumen Field]]
|[[Levi's Stadium]]
<small>([[Santa Clara, California]])</small>
|[[Gillette Stadium]]<small>([[Foxborough, Massachusetts]])</small>
|[[Hard Rock Stadium]]<small>([[Miami Gardens, Florida]])</small>
|-
|ධාරිතාව: '''69,000'''
<small>(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)</small>
|ධාරිතාව: '''68,500'''
<small>(Bid book capacity: 70,909)</small>
<small>(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)</small>
|ධාරිතාව: '''65,878'''
<small>(Bid book capacity: 70,000)</small>
|ධාරිතාව: '''64,767'''
<small>(Bid book capacity: 67,518)</small>
|-
|[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]]
|[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]]
|[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]]
!{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|CAN}} [[Toronto]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[BC Place]]{{double-dagger}}
|[[Estadio BBVA]]<small>([[Guadalupe, Nuevo León]])</small>
|[[Estadio Akron]]<small>([[Zapopan, Jalisco]])</small>
|[[BMO Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''54,500'''
|ධාරිතාව: '''53,500'''
<small>(Bid book capacity: 53,460)</small>
|ධාරිතාව: '''49,850'''
<small>(Bid book capacity: 48,071)</small>
|ධාරිතාව: '''30,000'''
<small>(Expanding to 45,736 for tournament)</small>
|-
|[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]]
|[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]]
|}
==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය==
මෙවර ලෝක කුසලානය සදහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම් වලට ලෝක කුසලානයේ ක්රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆා මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. ).<ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/procedures-final-draw-world-cup-2026-revealed |title=Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup 2026 revealed |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref>
තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ. <ref>{{Cite web|title=ලෝක කුසලාන ඩ්රෝ එක දෙසැම්බර් වලදී කෙනඩි සෙන්ටර් හීදී |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref>
{{table alignment}}{{vertical align rows}}
{| class="vertical-align-top"
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ A කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| A1 || {{flagicon|MEX}}
|-
| A2 || {{flagicon|RSA}}
|-
| A3 || {{flagicon|KOR}}
|-
| A4 || {{flagicon|CZE}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ B කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| B1 || {{flagicon|CAN}}
|-
| B2 || {{flagicon|BIH}}
|-
| B3 || {{flagicon|QAT}}
|-
| B4 || {{flagicon|SUI}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ C කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| C1 || {{flagicon|BRA}}
|-
| C2 || {{flagicon|MAR}}
|-
| C3 || {{flagicon|HAI}}
|-
| C4 || {{flagicon|SCO}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ D කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| D1 || {{flagicon|USA}}
|-
| D2 || {{flagicon|PAR}}
|-
| D3 || {{flagicon|AUS}}
|-
| D4 || {{flagicon|TUR}}
|}
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ E කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| E1 || {{flagicon|GER}}
|-
| E2 || {{flagicon|CUW}}
|-
| E3 || {{flagicon|CIV}}
|-
| E4 || {{flagicon|ECU}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ F කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| F1 || {{flagiconNED}}
|-
| F2 || {{flagicon|JPN}}
|-
| F3 || {{flagicon|SWE}}
|-
| F4 || {{flagicon|TUN}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ G කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| G1 || {{flagicon|BEL}}
|-
| G2 || {{flagicon|EGY}}
|-
| G3 || {{flagicon|IRN}}
|-
| G4 || {{flagicon|NZL}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ H කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| H1 || {{flagicon|ESP}}
|-
| H2 || {{flagicon|CPV}}
|-
| H3 || {{flagicon|KSA}}
|-
| H4 || {{flagicon|URU}}
|}
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ I කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| I1 || {{flagicon|FRA}}
|-
| I2 || {{flagicon|SEN}}
|-
| I3 || {{flagicon|IRQ}}<
|-
| I4 || {{flagicon|NOR}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ J කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| J1 || {{flagicon|ARG}}
|-
| J2 || {{flagicon|ALG}}
|-
| J3 || {{flagicon|AUT}}
|-
| J4 || {{flagicon|JOR}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ K කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| K1 || {{flagicon|POR}}
|-
| K2 || {{flagicon|COD}}
|-
| K3 || {{flagicon|UZB}}
|-
| K4 || {{flagicon||COL}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ L කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| L1 || {{flagicon|ENG}}
|-
| L2 || {{flagicon|CRO}}
|-
| L3 || {{flagicon|GHA}}
|-
| L4 || {{flagicon|PAN}}
|}
|}
===නිල පන්දුව===
[[ගොනුව:Trionda_(cropped).jpg|alt=සත්කාරක රටවල් නියෝජනය කරන පන්දුව|thumb|221x221පික්|නිල පන්දුව]]
මෙවර ලෝක කුසලානයේ පන්දුව සදහා ජර්මනියේ [[අඩිඩාස්]] සමාගම අනුග්රාහකත්වය ලබා දෙයි. සත්කාරක රටවල් තුන වන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව නියෝජනය වන අයුරින්, ප්රධාන වර්ණ තුනකින් පන්දුව නිර්මාණය කර තිබේ. මෙය "ට්රියොන්ඩා" යනුවෙන් නම් කර තිබේ.
==වත්මන් ශූරීන්==
2026 FIFA ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේදී ලෝක පාපන්දු ක්රීඩාවේ ශක්තිමත්ම කණ්ඩායම් වලින් එකක් ලෙස සැලකෙන්නේ මන්දැයි [[ආර්ජන්ටිනාව]] නැවත වරක් පෙන්වා දී ඇත. [[ඇල්ජීරියාව]], [[ඔස්ට්රියාව]] සහ [[ජෝර්දානය|ජෝර්දානයට]] එරෙහිව විශ්වාසදායක දස්කම් දක්වමින්, විශිෂ්ට කණ්ඩායම් ක්රියාකාරිත්වයක්, ප්රහාරක ගුණාත්මකභාවය සහ ආරක්ෂක විනයක් පෙන්නුම් කරමින් ඔවුන් තම කාණ්ඩයේ ඉහළින්ම සිටියා. කෙසේ වෙතත්, [[කේප් වර්ඩ්|කේප් වර්ඩ්ට]] එරෙහිව ඔවුන්ගේ 32 වටයේ තරඟය බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා බෙහෙවින් දැඩි බව ඔප්පු විය. අවසානයේ 3-2ක් ලෙස ජයග්රහණය කර 16 වටයේ ස්ථානයක් ලබා ගත්තද, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාවේ දුර්වලතා කිහිපයක් හෙළි කළ අධිෂ්ඨානශීලී ප්රතිවාදියෙකුට එරෙහිව ආර්ජන්ටිනාවට වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට සිදු විය.
[[ගොනුව:Argentina_1-1_Ecuador_-_Copa_América_2024_-_Entonación_del_himno.jpg|thumb|ආජන්ටිනා කණඩායම]]
එසේ වුවද, ලියොනෙල් මෙසීගේ නායකත්වය සහ කණ්ඩායමේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අභියෝගය ජය ගැනීමට ඔවුන්ට උපකාරී විය. සමස්තයක් වශයෙන්, ආර්ජන්ටිනාව මේ දක්වා හොඳින් ක්රීඩා කර ඇති අතර, අපරාජිතව රැඳී සිටින අතර ලෝක කුසලාන ශූරතාව සාර්ථකව ආරක්ෂා කර ගැනීමේ ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු ජීවමානව තබා ගනී.
==විශේෂ අවස්ථා==
මෙවර තරඟාවලිය, වෙනදා මෙන්ම ඉතාමත් ත්රාසජනක එකක් විය.
== මූලාශ්ර ==
{{Reflist}}
p1vzuqmecp9t3jccm18oadyszay83iu
795432
795429
2026-07-04T17:16:40Z
Vinizex94
72913
/* විශේෂ අවස්ථා */
795432
wikitext
text/x-wiki
{{Current event}}
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2026
| yearr =
| other_titles =
| image = [[File:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|120px|frameless|class=skin-invert-image]]
| size = 250px
| alt =
| caption = තරගාවලියේ ලාංඡනය
| city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක
| country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]</br>{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]</br>{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]]
| dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}}
| num_teams =
| confederations =
| sub-confederations = <!-- use only one of these three options -->
| associations = <!-- use only one of these three options -->
| venues =
| cities =
| champion =
| champion_other =
| count = 15
| second =
| second_other =
| third =
| third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| fourth = <!-- automatically wraps into {{fb}} template -->
| fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| young_player =
| goalkeeper =
| prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]]
| nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]]
}}
'''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]], පැවැත්වෙන්නේ ඉතිහාසයේ 23 වෙනි වරටයි.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}</ref> එය උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් විසින් ඒකාබද්ධව සත්කාරකත්වය දරනු ඇත , [[එක්සත් ජනපදය]] ප්රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කරයි. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වෙන පළමු තරඟාවලිය වනු ඇත.<ref>{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}</ref>
==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම==
මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ජන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී.<ref>{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}</ref> එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්රිකා 134 කින් ජයග්රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නොලැබුණි.
<ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}</ref>
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්රතිඵල:
{|
|-
!ඡන්දය ප්රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල්
|-
|{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල් වේ}}
|-
|{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}}
|-
|{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}}
|-
|{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}}
|}]]
==සත්කාරක නගර==
සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=WM 2026: Stadien für Finale & Eröffnungsspiel fix |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |website=sport.sky.de |language=de}}</ref><ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |website=fifa.com |language=de}}</ref> 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&T ක්රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2022-06-16 |title=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |website=rte.ie |language=en}}</ref> තරඟාවලිය අතරතුර, ක්රීඩාංගණවලට අනුග්රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=2026-06-01 |title=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 2026™ |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |language=de}}</ref>
==ක්රීඩාංගණ==
{{Commons category|Stadiums of FIFA World Cup 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]<ref name="bid_cities">{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}</ref>
!{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්රදේශය]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[Estadio Azteca]]{{dagger}}
|[[MetLife Stadium]]<small>([[East Rutherford, New Jersey]])</small>
|[[AT&T Stadium]]{{double-dagger}}<small>([[Arlington, Texas]])</small>
|[[Arrowhead Stadium]]
|-
|ධාරිතාව: '''87,523'''
|ධාරිතාව: '''82,500'''
<small>(Bid book capacity: 87,157)</small>
|ධාරිතාව: '''80,000'''
<small>(Bid book capacity: 92,967)</small>
<small>(expandable to 105,000)</small>
|ධාරිතාව: '''76,416'''
<small>(Bid book capacity: 76,640)</small>
|-
|[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]]
|[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]]
|[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Houston]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}</ref>
!{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[NRG Stadium]]{{double-dagger}}
|[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}}
|[[SoFi Stadium]]<small>([[Inglewood, California]])</small>
|[[Lincoln Financial Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''72,220'''
<small>(expandable to 80,000)</small>
|ධාරිතාව: '''71,000'''
<small>(Bid book capacity: 75,000)</small>
<small>(expandable to 83,000)</small>
|ධාරිතාව: '''70,240'''
<small>(expandable to 100,240)</small>
|ධාරිතාව: '''69,796'''
<small>(Bid book capacity: 69,328)</small>
|-
|[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]]
|[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]]
|[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]]
|[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|USA}} [[Seattle]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[Lumen Field]]
|[[Levi's Stadium]]
<small>([[Santa Clara, California]])</small>
|[[Gillette Stadium]]<small>([[Foxborough, Massachusetts]])</small>
|[[Hard Rock Stadium]]<small>([[Miami Gardens, Florida]])</small>
|-
|ධාරිතාව: '''69,000'''
<small>(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)</small>
|ධාරිතාව: '''68,500'''
<small>(Bid book capacity: 70,909)</small>
<small>(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)</small>
|ධාරිතාව: '''65,878'''
<small>(Bid book capacity: 70,000)</small>
|ධාරිතාව: '''64,767'''
<small>(Bid book capacity: 67,518)</small>
|-
|[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]]
|[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]]
|[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]]
|[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]]
|-
!{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]]
!{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]<ref name="bid_cities" />
!{{flagicon|CAN}} [[Toronto]]<ref name="bid_cities" />
|-
|[[BC Place]]{{double-dagger}}
|[[Estadio BBVA]]<small>([[Guadalupe, Nuevo León]])</small>
|[[Estadio Akron]]<small>([[Zapopan, Jalisco]])</small>
|[[BMO Field]]
|-
|ධාරිතාව: '''54,500'''
|ධාරිතාව: '''53,500'''
<small>(Bid book capacity: 53,460)</small>
|ධාරිතාව: '''49,850'''
<small>(Bid book capacity: 48,071)</small>
|ධාරිතාව: '''30,000'''
<small>(Expanding to 45,736 for tournament)</small>
|-
|[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]]
|[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]]
|[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]]
|}
==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය==
මෙවර ලෝක කුසලානය සදහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම් වලට ලෝක කුසලානයේ ක්රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆා මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. ).<ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/procedures-final-draw-world-cup-2026-revealed |title=Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup 2026 revealed |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref>
තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ. <ref>{{Cite web|title=ලෝක කුසලාන ඩ්රෝ එක දෙසැම්බර් වලදී කෙනඩි සෙන්ටර් හීදී |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref>
{{table alignment}}{{vertical align rows}}
{| class="vertical-align-top"
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ A කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| A1 || {{flagicon|MEX}}
|-
| A2 || {{flagicon|RSA}}
|-
| A3 || {{flagicon|KOR}}
|-
| A4 || {{flagicon|CZE}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ B කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| B1 || {{flagicon|CAN}}
|-
| B2 || {{flagicon|BIH}}
|-
| B3 || {{flagicon|QAT}}
|-
| B4 || {{flagicon|SUI}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ C කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| C1 || {{flagicon|BRA}}
|-
| C2 || {{flagicon|MAR}}
|-
| C3 || {{flagicon|HAI}}
|-
| C4 || {{flagicon|SCO}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ D කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| D1 || {{flagicon|USA}}
|-
| D2 || {{flagicon|PAR}}
|-
| D3 || {{flagicon|AUS}}
|-
| D4 || {{flagicon|TUR}}
|}
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ E කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| E1 || {{flagicon|GER}}
|-
| E2 || {{flagicon|CUW}}
|-
| E3 || {{flagicon|CIV}}
|-
| E4 || {{flagicon|ECU}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ F කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| F1 || {{flagiconNED}}
|-
| F2 || {{flagicon|JPN}}
|-
| F3 || {{flagicon|SWE}}
|-
| F4 || {{flagicon|TUN}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ G කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| G1 || {{flagicon|BEL}}
|-
| G2 || {{flagicon|EGY}}
|-
| G3 || {{flagicon|IRN}}
|-
| G4 || {{flagicon|NZL}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ H කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| H1 || {{flagicon|ESP}}
|-
| H2 || {{flagicon|CPV}}
|-
| H3 || {{flagicon|KSA}}
|-
| H4 || {{flagicon|URU}}
|}
|-
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ I කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| I1 || {{flagicon|FRA}}
|-
| I2 || {{flagicon|SEN}}
|-
| I3 || {{flagicon|IRQ}}<
|-
| I4 || {{flagicon|NOR}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ J කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| J1 || {{flagicon|ARG}}
|-
| J2 || {{flagicon|ALG}}
|-
| J3 || {{flagicon|AUT}}
|-
| J4 || {{flagicon|JOR}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ K කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| K1 || {{flagicon|POR}}
|-
| K2 || {{flagicon|COD}}
|-
| K3 || {{flagicon|UZB}}
|-
| K4 || {{flagicon||COL}}
|}
|
{| class="wikitable col1center"
|-
|+ L කාණ්ඩය
|-
! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම
|-
| L1 || {{flagicon|ENG}}
|-
| L2 || {{flagicon|CRO}}
|-
| L3 || {{flagicon|GHA}}
|-
| L4 || {{flagicon|PAN}}
|}
|}
===නිල පන්දුව===
[[ගොනුව:Trionda_(cropped).jpg|alt=සත්කාරක රටවල් නියෝජනය කරන පන්දුව|thumb|221x221පික්|නිල පන්දුව]]
මෙවර ලෝක කුසලානයේ පන්දුව සදහා ජර්මනියේ [[අඩිඩාස්]] සමාගම අනුග්රාහකත්වය ලබා දෙයි. සත්කාරක රටවල් තුන වන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව නියෝජනය වන අයුරින්, ප්රධාන වර්ණ තුනකින් පන්දුව නිර්මාණය කර තිබේ. මෙය "ට්රියොන්ඩා" යනුවෙන් නම් කර තිබේ.
==වත්මන් ශූරීන්==
2026 FIFA ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේදී ලෝක පාපන්දු ක්රීඩාවේ ශක්තිමත්ම කණ්ඩායම් වලින් එකක් ලෙස සැලකෙන්නේ මන්දැයි [[ආර්ජන්ටිනාව]] නැවත වරක් පෙන්වා දී ඇත. [[ඇල්ජීරියාව]], [[ඔස්ට්රියාව]] සහ [[ජෝර්දානය|ජෝර්දානයට]] එරෙහිව විශ්වාසදායක දස්කම් දක්වමින්, විශිෂ්ට කණ්ඩායම් ක්රියාකාරිත්වයක්, ප්රහාරක ගුණාත්මකභාවය සහ ආරක්ෂක විනයක් පෙන්නුම් කරමින් ඔවුන් තම කාණ්ඩයේ ඉහළින්ම සිටියා. කෙසේ වෙතත්, [[කේප් වර්ඩ්|කේප් වර්ඩ්ට]] එරෙහිව ඔවුන්ගේ 32 වටයේ තරඟය බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා බෙහෙවින් දැඩි බව ඔප්පු විය. අවසානයේ 3-2ක් ලෙස ජයග්රහණය කර 16 වටයේ ස්ථානයක් ලබා ගත්තද, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාවේ දුර්වලතා කිහිපයක් හෙළි කළ අධිෂ්ඨානශීලී ප්රතිවාදියෙකුට එරෙහිව ආර්ජන්ටිනාවට වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට සිදු විය.
[[ගොනුව:Argentina_1-1_Ecuador_-_Copa_América_2024_-_Entonación_del_himno.jpg|thumb|ආජන්ටිනා කණඩායම]]
එසේ වුවද, ලියොනෙල් මෙසීගේ නායකත්වය සහ කණ්ඩායමේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අභියෝගය ජය ගැනීමට ඔවුන්ට උපකාරී විය. සමස්තයක් වශයෙන්, ආර්ජන්ටිනාව මේ දක්වා හොඳින් ක්රීඩා කර ඇති අතර, අපරාජිතව රැඳී සිටින අතර ලෝක කුසලාන ශූරතාව සාර්ථකව ආරක්ෂා කර ගැනීමේ ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු ජීවමානව තබා ගනී.
==විශේෂ අවස්ථා==
මෙවර තරඟාවලිය, වෙනදා මෙන්ම ඉතාමත් ත්රාසජනක එකක් විය. පාපන්දු ලොව පුදුම කරමින් කුඩා කණ්ඩායම් රැසක් ලෝක ශූරී කණ්ඩායම්වලට ඉතා හොද තරගයක් ලබා දුනි උදාහරණයක් ලෙස [[ෆීෆා ලෝක කුසලානය]] සදහා තරග වදින කුඩාම රට වන [[කුරසාඕ]], සිය පළමු ලෝක කුසලාන තරගයේම එක් ගෝලයක් වාර්තා කළහ. ඒ ප්රබල [[ජර්මනිය]] ට එරෙහිවයි. එමෙන්ම [[කේප් වර්ඩ්]], [[ස්පාඤ්ඤය]]ට එරෙහිව තරගය ගෝල 0-0 වශයෙන් සම තත්වයේ පවත්වා ගත්තේය.
[[ගොනුව:Vozinha_Cape_Verde_Goalkeeper.jpg|thumb|කේප් වර්ඩ් හි ගෝල රකින්නා වන වෝසින්යා]]
මෙහිදී කේප් වර්ඩ් හි ගෝල රකින්නා වන වෝසින්යා සමාජ මාධ්යයේ ප්රකට චරිතයක් විය. තරගයට පෙර ඔහුගේ [[ඉන්ස්ටර්ග්රෑම්]] ගිණුමේ ග්රාහකයින් 50,000ක් පමණ සිටි අතර, තරගයට පසු ඔහුගේ හැකියාව අගය කරමින් ලොවපුරා රසිකයින් ඔහුට සහයෝගය දුන්හ. මේ වනවිට ඔහුගේ ඉන්ස්ටර්ග්රෑම් ගිණුමේ ග්රාහකයින් ගණන මිලියන 13 කට අධිකය
== මූලාශ්ර ==
{{Reflist}}
m5bxeeq8tyge7qtbqc26lrep80j9vqj
මංගල සිල්වා
0
195759
795445
794623
2026-07-05T05:58:51Z
VSR19910128
78122
795445
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Mangala Silva <br>මංගල සිල්වා
| image =
| caption = Eng. Mangala Silva
| birth_date = {{Birth date and age|1976|10|3}}
| birth_place = [[කළුතර]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| nationality = Sri Lankan
| education = Holy Cross College, Kalutara<br>([[සිරිකුරුස විදුහල]])
| alma_mater = [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය]]
| occupation = Structural Engineer, Consultant, Businessman
| organization = Synergo Consultants (Pvt) Ltd
| title = Principal Structural Engineer, Director
| spouse = Loretta Christeen Coorey
| children = 2 daughters
| known_for = Structural engineering, sustainable construction, professional engineering leadership
}}
මංගල සිල්වා({{lang-en|Mangala Silva}} ,උපත 1976 ඔක්තෝබර් 3) ශ්රී ලාංකික ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයෙකු, ව්යාපාරිකයෙකු සහ ඉංජිනේරු උපදේශකයෙකි.
ඔහු [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ]] ('''IESL''') උප සභාපතිවරයා<ref name=":2">{{cite web |title=Office Bearers 2025/2026 |url=https://iesl.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=493&lang=en |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka |language=en}}</ref> වන අතර Synergo Consultants (Pvt) Ltd ආයතනයේ සම-නිර්මාතෘවරයෙකු, අධ්යක්ෂවරයෙකු සහ ප්රධාන ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයා ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref name=":1" /><ref>{{cite news|url=https://bizreporter.lk/autodesk-strengthens-commitment-to-driving-innovation-and-sustainability-in-sri-lankas-construction-sector/business-and-economy/|title=Autodesk Strengthens Commitment to Driving Innovation and Sustainability in Sri Lanka's Construction Sector|date=1 October 2025|work=Biz Reporter|access-date=2026-06-16|language=en}}</ref>
ශ්රී ලංකාවේ ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුකරණය, තිරසාර ගොඩනැගිලි සංවර්ධනය සහ වෘත්තීය ඉංජිනේරු නායකත්වය සඳහා ඔහු ලබාදුන් දායකත්වය වෙනුවෙන් ප්රසිද්ධය.<ref>{{cite web |date=24 December 2020 |title=Pre-Bid Meeting |url=https://admin.kdu.ac.lk/logistics-division/wp-content/uploads/KDU/2020-Tenders/December/24.12.2020/pre_bid_meeting.pdf |access-date=2026-06-16 |website=General Sir John Kotelawala Defence University |publisher=General Sir John Kotelawala Defence University |language=en |format=PDF}}</ref>
== මුල් ජීවිතය සහ අධ්යාපනය ==
මංගල සිල්වා 1976 ඔක්තෝබර් 3 දින [[කළුතර|කළුතරදී]] උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා ජෝසප් සිල්වා කලා ගුරුවරයෙකු වූ අතර මව චන්ද්රා ගමගේ ගෘහණියකි. පවුලේ එකම දරුවා වූ ඔහු සිය ප්රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්යාපනය කළුතර හෝලි ක්රොස් විද්යාලයෙන් ලැබීය.
1992 වසරේදී ඔහු එම පාසලේ හොඳම [[අ.පො.ස. සාමාන්ය-පෙළ විභාගය ශ්රී ලංකාව|අ.පො.ස. සාමාන්ය පෙළ]] ප්රතිඵල ලබාගත් ශිෂ්යයා වූ අතර, පසුව ගණිත අංශයෙන් [[අ.පො.ස. උසස්පෙළ, ශ්රී ලංකා|අ.පො.ස. උසස් පෙළ]] විභාගයේද පාසලේ ඉහළම ප්රතිඵල වාර්තා කළේය.
ඉන් අනතුරුව ඔහු [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය|මොරටුව විශ්වවිද්යාලයට]] ඇතුළත් වී 2002 වසරේදී සිවිල් ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය (BSc Engineering Honours) ලබාගත්තේය. 2008 වසරේදී එම විශ්වවිද්යාලයෙන්ම ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරු සැලසුම්කරණය පිළිබඳ ඉංජිනේරුපති (Master's of Engineering, Structural Engineering Designs (MEng) උපාධියද සම්පූර්ණ කළේය.<ref name=":0">{{cite web |title=Mangala Silva |url=https://prabook.com/web/mangala.silva/3783912 |access-date=21 June 2026 |website=Prabook}}</ref>
== වෘත්තීය ජීවිතය ==
2002 වසරේදී Engineering Solutions (Pvt) Ltd ආයතනයට ව්යුහාත්මක සැලසුම් ඉංජිනේරුවරයෙකු ලෙස එක් වූ සිල්වා, 2003 වසරේදී Engineering Consultants (Pvt) Ltd (ECL) ආයතනයට සම්බන්ධ විය. එහිදී ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුකරණය සහ උපදේශන සේවා ක්ෂේත්රයන්හි පුළුල් අත්දැකීම් ලබාගත්තේය.<ref>{{cite web |title=Social Projects |url=https://consultinglanka.com/social-project/ |access-date=21 June 2026 |website=R & R Associates Consulting |publisher=R & R Associates Consulting |language=en |quote=Social project and consultancy work undertaken by the organization in Sri Lanka}}</ref>
2008 වසරේදී [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ (IESL)]] වරලත් ඉංජිනේරු සහ ආයතනික සාමාජික තත්ත්වය හිමිකරගත් පසු, 2008 වසරේදී වරලත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී [[සඳුන් හේරත්]] සමඟ එක්ව Synergo Consultants (Pvt) Ltd ආයතනය ආරම්භ කළේය.<ref name=":1">{{cite web |title=Design Team |url=https://synergo.lk/profile/design-team |access-date=21 June 2026 |website=Synergo Consultants}}</ref>
ඔහු දැනට එම ආයතනයේ ප්රධාන ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයා සහ අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.<ref name=":1" />
== වෘත්තීය නායකත්වය ==
2008 වසරේදී ශ්රී ලංකා ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන්ගේ සංගමයේ ආයතනික සාමාජිකත්වය ලබාගත් සිල්වා, 2013 වසරේදී ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාව විසින් හරිත ගොඩනැගිලි උපදේශකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=Our Team |url=https://www.srilankagbc.org/our-team/ |access-date=21 June 2026 |website=Green Building Council of Sri Lanka |publisher=Green Building Council of Sri Lanka}}</ref>
2015 වසරේදී ඔහු ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාවේ ආදි ශිෂ්ය සංගමයේ ආරම්භක සභාපතිවරයා ලෙස තේරී පත්විය.<ref>{{cite web |title=Alumni of Certified Green Professionals |url=https://www.srilankagbc.org/alumni/ |access-date=2026-06-16 |website=Green Building Council of Sri Lanka |publisher=Green Building Council of Sri Lanka |language=en}}</ref>
2017 වසරේදී ඉංජිනේරු වෘත්තිය සඳහා ලබාදුන් දායකත්වය අගයමින් ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ ෆෙලෝ (Fellow) සාමාජික තත්ත්වයට උසස් කරන ලදී.<ref>{{cite web |date=13 November 2014 |title=Mobitel bags two Gold Awards at Techno Sri Lanka 2014 |url=https://www.mobitel.lk/press-releases/mobitel-bags-two-gold-awards-techno-sri-lanka-2014 |access-date=2026-06-16 |website=Mobitel |publisher=Sri Lanka Telecom Mobitel |language=en}}</ref>
ඔහු [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ (IESL)]] සභා මණ්ඩලයේ විවිධ තනතුරු දරා ඇති අතර වර්තමානයේ එහි උප සභාපතිවරයෙකු ලෙස සේවය කරයි.<ref>{{cite web |title=Council 2025/2026 |url=https://iesl.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=493&lang=en |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka}}</ref><ref>{{cite web |title=Council Session 2018/2019 Decisions |url=https://iesl.lk/images/council_D/Council_Decisions_05-07-2019.pdf |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka |format=PDF}}</ref><ref>{{cite web |title=IESL Elections 2025 |url=https://ieslelections2025.blog/ |access-date=2026-06-16 |website=IESL Elections 2025 Blog |language=en}}</ref>
== රාජ්ය සහ ආයතනික සේවය ==
මංගල සිල්වා ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනයේ (SLSI) සභා මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස අවස්ථා කිහිපයකදී කටයුතු කර ඇත.<ref>{{cite web |title=Council Members |url=https://slsi.lk/en/council-members/ |access-date=21 June 2026 |website=Sri Lanka Standards Institution |publisher=Sri Lanka Standards Institution}}</ref><ref>{{cite web |title=වාර්ෂික වාර්තාව 2022 |url=https://slsi.lk/wp-content/uploads/2026/01/Annual-Report-2022-Sinhala-1.pdf |access-date=21 June 2026 |website=ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනය |publisher=Sri Lanka Standards Institution |format=PDF}}</ref>
2024 වසරේදී ඔහු ශ්රී ලංකා කාර්මික සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (IDB)<ref>{{cite web |title=Industrial Development Board of Ceylon (IDB) |url=https://idb.gov.lk/board-of-directors/ |access-date=21 June 2026 |website=Industrial Development Board of Ceylon |publisher=Industrial Development Board of Ceylon |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ft.lk/business/IDB-partners-CIPM-Sri-Lanka--to-strengthen-HR-systems-at-IDB/34-775829|title=IDB partners CIPM Sri Lanka to strengthen HR systems at IDB|newspaper=Daily FT|access-date=21 June 2026}}</ref> අධ්යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය |url=https://idb.gov.lk/si/board-of-directors/ |access-date=21 June 2026 |website=කාර්මික සංවර්ධන මණ්ඩලය |publisher=Industrial Development Board of Sri Lanka}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.lankadeepa.lk/business/%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1-%E0%B6%B8%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B6%BD%E0%B6%BA-CIPM-%E0%B6%86%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B6%9C%E0%B6%B1/9-670651|title=කර්මාන්ත සංවර්ධන මණ්ඩලය CIPM ආයතනය සමඟ අත්වැල් බැඳගනී|newspaper=ලක්දීප|access-date=21 June 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://ceylontoday.lk/2025/04/10/idb-partners-with-cipm-sri-lanka-to-strengthen-hr-systems-at-idb/|title=IDB partners with CIPM Sri Lanka to strengthen HR systems at IDB|date=10 April 2025|work=Ceylon Today|access-date=2026-06-16|language=en}}</ref>
එම වසරේදීම [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය|මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ]] සභා මණ්ඩලයට පත් කරන ලද අතර<ref>{{cite web |title=2024 UoVT International Symposium Proceedings |url=https://uovt.ac.lk/icreatve/assets/docs/2024%20UoVT%20International%20Symposium%20-%20Proceedings.pdf |access-date=2026-06-16 |website=University of Vocational Technology |publisher=University of Vocational Technology (UoVT) |language=en |format=PDF}}</ref>, එය ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම ඉංජිනේරු අධ්යාපන ආයතනයක් ලෙස සැලකේ.<ref>{{cite web |title=Our Staff |url=https://techvista.edu.lk/staff/ |access-date=21 June 2026 |website=TECHVISTA Institute of Technology |publisher=TECHVISTA Institute of Technology}}</ref><ref>{{cite web |title=The Council |url=https://uom.lk/council |access-date=21 June 2026 |website=University of Moratuwa |publisher=University of Moratuwa}}</ref>
ඔහු දැනට ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාවේ සහ Ecotwin14 (Pvt) Ltd ආයතනයේ අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref>{{cite web |title=Mangala Silva |url=https://ccmpvtltd.com/team/Mangala_Silva-62935 |access-date=2026-06-16 |website=Construction Cost Management (Pvt) Ltd |publisher=Construction Cost Management (Pvt) Ltd |language=en}}</ref>
== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
මංගල සිල්වා, පයාගල ප්රදේශයේ උපත ලැබූ සහ කළුතර හොලි ෆැමිලි කන්වන්ට් විද්යාලයේ ආදි ශිෂ්යාවක වන ලොරෙටා ක්රිස්ටීන් කුරේ සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name=":0" />
ඔවුන්ට දියණියන් දෙදෙනෙකු සිටී.
* ලීසා මරීනා සිල්වා
* මලීසා ක්රිස්මි සිල්වා<ref name=":0" />
== මූලාශ්ර ==
<references />
bp62v4uczjbmg0kzz7sziqmc9v3tlg3
795446
795445
2026-07-05T05:59:36Z
VSR19910128
78122
795446
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Mangala Silva <br>මංගල සිල්වා
| image =
| caption = Eng. Mangala Silva
| birth_date = {{Birth date and age|1976|10|3}}
| birth_place = [[කළුතර]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| nationality = Sri Lankan
| education = Holy Cross College, Kalutara<br>([[සිරිකුරුස විදුහල]])
| alma_mater = [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය]]
| occupation = Structural Engineer, Consultant, Businessman
| organization = Synergo Consultants (Pvt) Ltd
| title = Principal Structural Engineer, Director
| spouse = Loretta Christeen Coorey
| children = 2 daughters
| known_for = Structural engineering, sustainable construction, professional engineering leadership
}}
මංගල සිල්වා({{lang-en|Mangala Silva}} ,උපත 1976 ඔක්තෝබර් 3) ශ්රී ලාංකික ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයෙකු, ව්යාපාරිකයෙකු සහ ඉංජිනේරු උපදේශකයෙකි.
ඔහු [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ]] ('''IESL''') උප සභාපතිවරයා<ref name=":2">{{cite web |title=Office Bearers 2025/2026 |url=https://iesl.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=493&lang=en |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka |language=en}}</ref> වන අතර Synergo Consultants (Pvt) Ltd ආයතනයේ සම-නිර්මාතෘවරයෙකු, අධ්යක්ෂවරයෙකු සහ ප්රධාන ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයා ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref name=":1" /><ref>{{cite news|url=https://bizreporter.lk/autodesk-strengthens-commitment-to-driving-innovation-and-sustainability-in-sri-lankas-construction-sector/business-and-economy/|title=Autodesk Strengthens Commitment to Driving Innovation and Sustainability in Sri Lanka's Construction Sector|date=1 October 2025|work=Biz Reporter|access-date=2026-06-16|language=en}}</ref>
ශ්රී ලංකාවේ ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුකරණය, තිරසාර ගොඩනැගිලි සංවර්ධනය සහ වෘත්තීය ඉංජිනේරු නායකත්වය සඳහා ඔහු ලබාදුන් දායකත්වය වෙනුවෙන් ප්රසිද්ධය.<ref>{{cite web |date=24 December 2020 |title=Pre-Bid Meeting |url=https://admin.kdu.ac.lk/logistics-division/wp-content/uploads/KDU/2020-Tenders/December/24.12.2020/pre_bid_meeting.pdf |access-date=2026-06-16 |website=General Sir John Kotelawala Defence University |publisher=General Sir John Kotelawala Defence University |language=en |format=PDF}}</ref>
== මුල් ජීවිතය සහ අධ්යාපනය ==
මංගල සිල්වා 1976 ඔක්තෝබර් 3 දින [[කළුතර|කළුතරදී]] උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා ජෝසප් සිල්වා කලා ගුරුවරයෙකු වූ අතර මව චන්ද්රා ගමගේ ගෘහණියකි. පවුලේ එකම දරුවා වූ ඔහු සිය ප්රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්යාපනය කළුතර හෝලි ක්රොස් විද්යාලයෙන් ලැබීය.
1992 වසරේදී ඔහු එම පාසලේ හොඳම [[අ.පො.ස. සාමාන්ය-පෙළ විභාගය ශ්රී ලංකාව|අ.පො.ස. සාමාන්ය පෙළ]] ප්රතිඵල ලබාගත් ශිෂ්යයා වූ අතර, පසුව ගණිත අංශයෙන් [[අ.පො.ස. උසස්පෙළ, ශ්රී ලංකා|අ.පො.ස. උසස් පෙළ]] විභාගයේද පාසලේ ඉහළම ප්රතිඵල වාර්තා කළේය.
ඉන් අනතුරුව ඔහු [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය|මොරටුව විශ්වවිද්යාලයට]] ඇතුළත් වී 2002 වසරේදී සිවිල් ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය (BSc Engineering Honours) ලබාගත්තේය. 2008 වසරේදී එම විශ්වවිද්යාලයෙන්ම ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරු සැලසුම්කරණය පිළිබඳ ඉංජිනේරුපති (Master's of Engineering, Structural Engineering Designs (MEng) උපාධියද සම්පූර්ණ කළේය.<ref name=":0">{{cite web |title=Mangala Silva |url=https://prabook.com/web/mangala.silva/3783912 |access-date=21 June 2026 |website=Prabook}}</ref>
== වෘත්තීය ජීවිතය ==
2002 වසරේදී Engineering Solutions (Pvt) Ltd ආයතනයට ව්යුහාත්මක සැලසුම් ඉංජිනේරුවරයෙකු ලෙස එක් වූ සිල්වා, 2003 වසරේදී Engineering Consultants (Pvt) Ltd (ECL) ආයතනයට සම්බන්ධ විය. එහිදී ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුකරණය සහ උපදේශන සේවා ක්ෂේත්රයන්හි පුළුල් අත්දැකීම් ලබාගත්තේය.<ref>{{cite web |title=Social Projects |url=https://consultinglanka.com/social-project/ |access-date=21 June 2026 |website=R & R Associates Consulting |publisher=R & R Associates Consulting |language=en |quote=Social project and consultancy work undertaken by the organization in Sri Lanka}}</ref>
2008 වසරේදී [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ (IESL)]] වරලත් ඉංජිනේරු සහ ආයතනික සාමාජික තත්ත්වය හිමිකරගත් පසු, 2008 වසරේදී වරලත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී [[සඳුන් හේරත්]] සමඟ එක්ව Synergo Consultants (Pvt) Ltd ආයතනය ආරම්භ කළේය.<ref name=":1">{{cite web |title=Design Team |url=https://synergo.lk/profile/design-team |access-date=21 June 2026 |website=Synergo Consultants}}</ref>
ඔහු දැනට එම ආයතනයේ ප්රධාන ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයා සහ අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.<ref name=":1" />
== වෘත්තීය නායකත්වය ==
2008 වසරේදී ශ්රී ලංකා ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන්ගේ සංගමයේ ආයතනික සාමාජිකත්වය ලබාගත් සිල්වා, 2013 වසරේදී ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාව විසින් හරිත ගොඩනැගිලි උපදේශකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=Our Team |url=https://www.srilankagbc.org/our-team/ |access-date=21 June 2026 |website=Green Building Council of Sri Lanka |publisher=Green Building Council of Sri Lanka}}</ref>
2015 වසරේදී ඔහු ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාවේ ආදි ශිෂ්ය සංගමයේ ආරම්භක සභාපතිවරයා ලෙස තේරී පත්විය.<ref>{{cite web |title=Alumni of Certified Green Professionals |url=https://www.srilankagbc.org/alumni/ |access-date=2026-06-16 |website=Green Building Council of Sri Lanka |publisher=Green Building Council of Sri Lanka |language=en}}</ref>
2017 වසරේදී ඉංජිනේරු වෘත්තිය සඳහා ලබාදුන් දායකත්වය අගයමින් ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ ෆෙලෝ (Fellow) සාමාජික තත්ත්වයට උසස් කරන ලදී.<ref>{{cite web |date=13 November 2014 |title=Mobitel bags two Gold Awards at Techno Sri Lanka 2014 |url=https://www.mobitel.lk/press-releases/mobitel-bags-two-gold-awards-techno-sri-lanka-2014 |access-date=2026-06-16 |website=Mobitel |publisher=Sri Lanka Telecom Mobitel |language=en}}</ref>
ඔහු [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ (IESL)]] සභා මණ්ඩලයේ විවිධ තනතුරු දරා ඇති අතර වර්තමානයේ එහි උප සභාපතිවරයෙකු ලෙස සේවය කරයි.<ref>{{cite web |title=Council 2025/2026 |url=https://iesl.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=493&lang=en |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka}}</ref><ref>{{cite web |title=Council Session 2018/2019 Decisions |url=https://iesl.lk/images/council_D/Council_Decisions_05-07-2019.pdf |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka |format=PDF}}</ref><ref>{{cite web |title=IESL Elections 2025 |url=https://ieslelections2025.blog/ |access-date=2026-06-16 |website=IESL Elections 2025 Blog |language=en}}</ref>
== රාජ්ය සහ ආයතනික සේවය ==
මංගල සිල්වා [[ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනය|ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනයේ]] (SLSI) සභා මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස අවස්ථා කිහිපයකදී කටයුතු කර ඇත.<ref>{{cite web |title=Council Members |url=https://slsi.lk/en/council-members/ |access-date=21 June 2026 |website=Sri Lanka Standards Institution |publisher=Sri Lanka Standards Institution}}</ref><ref>{{cite web |title=වාර්ෂික වාර්තාව 2022 |url=https://slsi.lk/wp-content/uploads/2026/01/Annual-Report-2022-Sinhala-1.pdf |access-date=21 June 2026 |website=ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනය |publisher=Sri Lanka Standards Institution |format=PDF}}</ref>
2024 වසරේදී ඔහු ශ්රී ලංකා කාර්මික සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (IDB)<ref>{{cite web |title=Industrial Development Board of Ceylon (IDB) |url=https://idb.gov.lk/board-of-directors/ |access-date=21 June 2026 |website=Industrial Development Board of Ceylon |publisher=Industrial Development Board of Ceylon |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ft.lk/business/IDB-partners-CIPM-Sri-Lanka--to-strengthen-HR-systems-at-IDB/34-775829|title=IDB partners CIPM Sri Lanka to strengthen HR systems at IDB|newspaper=Daily FT|access-date=21 June 2026}}</ref> අධ්යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය |url=https://idb.gov.lk/si/board-of-directors/ |access-date=21 June 2026 |website=කාර්මික සංවර්ධන මණ්ඩලය |publisher=Industrial Development Board of Sri Lanka}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.lankadeepa.lk/business/%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1-%E0%B6%B8%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B6%BD%E0%B6%BA-CIPM-%E0%B6%86%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B6%9C%E0%B6%B1/9-670651|title=කර්මාන්ත සංවර්ධන මණ්ඩලය CIPM ආයතනය සමඟ අත්වැල් බැඳගනී|newspaper=ලක්දීප|access-date=21 June 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://ceylontoday.lk/2025/04/10/idb-partners-with-cipm-sri-lanka-to-strengthen-hr-systems-at-idb/|title=IDB partners with CIPM Sri Lanka to strengthen HR systems at IDB|date=10 April 2025|work=Ceylon Today|access-date=2026-06-16|language=en}}</ref>
එම වසරේදීම [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය|මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ]] සභා මණ්ඩලයට පත් කරන ලද අතර<ref>{{cite web |title=2024 UoVT International Symposium Proceedings |url=https://uovt.ac.lk/icreatve/assets/docs/2024%20UoVT%20International%20Symposium%20-%20Proceedings.pdf |access-date=2026-06-16 |website=University of Vocational Technology |publisher=University of Vocational Technology (UoVT) |language=en |format=PDF}}</ref>, එය ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම ඉංජිනේරු අධ්යාපන ආයතනයක් ලෙස සැලකේ.<ref>{{cite web |title=Our Staff |url=https://techvista.edu.lk/staff/ |access-date=21 June 2026 |website=TECHVISTA Institute of Technology |publisher=TECHVISTA Institute of Technology}}</ref><ref>{{cite web |title=The Council |url=https://uom.lk/council |access-date=21 June 2026 |website=University of Moratuwa |publisher=University of Moratuwa}}</ref>
ඔහු දැනට ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාවේ සහ Ecotwin14 (Pvt) Ltd ආයතනයේ අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref>{{cite web |title=Mangala Silva |url=https://ccmpvtltd.com/team/Mangala_Silva-62935 |access-date=2026-06-16 |website=Construction Cost Management (Pvt) Ltd |publisher=Construction Cost Management (Pvt) Ltd |language=en}}</ref>
== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
මංගල සිල්වා, පයාගල ප්රදේශයේ උපත ලැබූ සහ කළුතර හොලි ෆැමිලි කන්වන්ට් විද්යාලයේ ආදි ශිෂ්යාවක වන ලොරෙටා ක්රිස්ටීන් කුරේ සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name=":0" />
ඔවුන්ට දියණියන් දෙදෙනෙකු සිටී.
* ලීසා මරීනා සිල්වා
* මලීසා ක්රිස්මි සිල්වා<ref name=":0" />
== මූලාශ්ර ==
<references />
n1pywdclbu39re15xq7rv91wmnv2cu3
795447
795446
2026-07-05T06:00:35Z
VSR19910128
78122
795447
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Mangala Silva <br>මංගල සිල්වා
| image =
| caption = Eng. Mangala Silva
| birth_date = {{Birth date and age|1976|10|3}}
| birth_place = [[කළුතර]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| nationality = Sri Lankan
| education = Holy Cross College, Kalutara<br>([[සිරිකුරුස විදුහල]])
| alma_mater = [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය]]
| occupation = Structural Engineer, Consultant, Businessman
| organization = Synergo Consultants (Pvt) Ltd
| title = Principal Structural Engineer, Director
| spouse = Loretta Christeen Coorey
| children = 2 daughters
| known_for = Structural engineering, sustainable construction, professional engineering leadership
}}
මංගල සිල්වා({{lang-en|Mangala Silva}} ,උපත 1976 ඔක්තෝබර් 3) ශ්රී ලාංකික ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයෙකු, ව්යාපාරිකයෙකු සහ ඉංජිනේරු උපදේශකයෙකි.
ඔහු [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ]] ('''IESL''') උප සභාපතිවරයා<ref name=":2">{{cite web |title=Office Bearers 2025/2026 |url=https://iesl.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=493&lang=en |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka |language=en}}</ref> වන අතර Synergo Consultants (Pvt) Ltd ආයතනයේ සම-නිර්මාතෘවරයෙකු, අධ්යක්ෂවරයෙකු සහ ප්රධාන ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයා ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref name=":1" /><ref>{{cite news|url=https://bizreporter.lk/autodesk-strengthens-commitment-to-driving-innovation-and-sustainability-in-sri-lankas-construction-sector/business-and-economy/|title=Autodesk Strengthens Commitment to Driving Innovation and Sustainability in Sri Lanka's Construction Sector|date=1 October 2025|work=Biz Reporter|access-date=2026-06-16|language=en}}</ref>
ශ්රී ලංකාවේ ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුකරණය, තිරසාර ගොඩනැගිලි සංවර්ධනය සහ වෘත්තීය ඉංජිනේරු නායකත්වය සඳහා ඔහු ලබාදුන් දායකත්වය වෙනුවෙන් ප්රසිද්ධය.<ref>{{cite web |date=24 December 2020 |title=Pre-Bid Meeting |url=https://admin.kdu.ac.lk/logistics-division/wp-content/uploads/KDU/2020-Tenders/December/24.12.2020/pre_bid_meeting.pdf |access-date=2026-06-16 |website=General Sir John Kotelawala Defence University |publisher=General Sir John Kotelawala Defence University |language=en |format=PDF}}</ref>
== මුල් ජීවිතය සහ අධ්යාපනය ==
මංගල සිල්වා 1976 ඔක්තෝබර් 3 දින [[කළුතර|කළුතරදී]] උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා ජෝසප් සිල්වා කලා ගුරුවරයෙකු වූ අතර මව චන්ද්රා ගමගේ ගෘහණියකි. පවුලේ එකම දරුවා වූ ඔහු සිය ප්රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්යාපනය කළුතර හෝලි ක්රොස් විද්යාලයෙන් ලැබීය.
1992 වසරේදී ඔහු එම පාසලේ හොඳම [[අ.පො.ස. සාමාන්ය-පෙළ විභාගය ශ්රී ලංකාව|අ.පො.ස. සාමාන්ය පෙළ]] ප්රතිඵල ලබාගත් ශිෂ්යයා වූ අතර, පසුව ගණිත අංශයෙන් [[අ.පො.ස. උසස්පෙළ, ශ්රී ලංකා|අ.පො.ස. උසස් පෙළ]] විභාගයේද පාසලේ ඉහළම ප්රතිඵල වාර්තා කළේය.
ඉන් අනතුරුව ඔහු [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය|මොරටුව විශ්වවිද්යාලයට]] ඇතුළත් වී 2002 වසරේදී සිවිල් ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය (BSc Engineering Honours) ලබාගත්තේය. 2008 වසරේදී එම විශ්වවිද්යාලයෙන්ම ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරු සැලසුම්කරණය පිළිබඳ ඉංජිනේරුපති (Master's of Engineering, Structural Engineering Designs (MEng) උපාධියද සම්පූර්ණ කළේය.<ref name=":0">{{cite web |title=Mangala Silva |url=https://prabook.com/web/mangala.silva/3783912 |access-date=21 June 2026 |website=Prabook}}</ref>
== වෘත්තීය ජීවිතය ==
2002 වසරේදී Engineering Solutions (Pvt) Ltd ආයතනයට ව්යුහාත්මක සැලසුම් ඉංජිනේරුවරයෙකු ලෙස එක් වූ සිල්වා, 2003 වසරේදී Engineering Consultants (Pvt) Ltd (ECL) ආයතනයට සම්බන්ධ විය. එහිදී ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුකරණය සහ උපදේශන සේවා ක්ෂේත්රයන්හි පුළුල් අත්දැකීම් ලබාගත්තේය.<ref>{{cite web |title=Social Projects |url=https://consultinglanka.com/social-project/ |access-date=21 June 2026 |website=R & R Associates Consulting |publisher=R & R Associates Consulting |language=en |quote=Social project and consultancy work undertaken by the organization in Sri Lanka}}</ref>
2008 වසරේදී [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ (IESL)]] වරලත් ඉංජිනේරු සහ ආයතනික සාමාජික තත්ත්වය හිමිකරගත් පසු, 2008 වසරේදී වරලත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී [[සඳුන් හේරත්]] සමඟ එක්ව Synergo Consultants (Pvt) Ltd ආයතනය ආරම්භ කළේය.<ref name=":1">{{cite web |title=Design Team |url=https://synergo.lk/profile/design-team |access-date=21 June 2026 |website=Synergo Consultants}}</ref>
ඔහු දැනට එම ආයතනයේ ප්රධාන ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයා සහ අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.<ref name=":1" />
== වෘත්තීය නායකත්වය ==
2008 වසරේදී ශ්රී ලංකා ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන්ගේ සංගමයේ ආයතනික සාමාජිකත්වය ලබාගත් සිල්වා, 2013 වසරේදී ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාව විසින් හරිත ගොඩනැගිලි උපදේශකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=Our Team |url=https://www.srilankagbc.org/our-team/ |access-date=21 June 2026 |website=Green Building Council of Sri Lanka |publisher=Green Building Council of Sri Lanka}}</ref>
2015 වසරේදී ඔහු ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාවේ ආදි ශිෂ්ය සංගමයේ ආරම්භක සභාපතිවරයා ලෙස තේරී පත්විය.<ref>{{cite web |title=Alumni of Certified Green Professionals |url=https://www.srilankagbc.org/alumni/ |access-date=2026-06-16 |website=Green Building Council of Sri Lanka |publisher=Green Building Council of Sri Lanka |language=en}}</ref>
2017 වසරේදී ඉංජිනේරු වෘත්තිය සඳහා ලබාදුන් දායකත්වය අගයමින් ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ ෆෙලෝ (Fellow) සාමාජික තත්ත්වයට උසස් කරන ලදී.<ref>{{cite web |date=13 November 2014 |title=Mobitel bags two Gold Awards at Techno Sri Lanka 2014 |url=https://www.mobitel.lk/press-releases/mobitel-bags-two-gold-awards-techno-sri-lanka-2014 |access-date=2026-06-16 |website=Mobitel |publisher=Sri Lanka Telecom Mobitel |language=en}}</ref>
ඔහු [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ (IESL)]] සභා මණ්ඩලයේ විවිධ තනතුරු දරා ඇති අතර වර්තමානයේ එහි උප සභාපතිවරයෙකු ලෙස සේවය කරයි.<ref>{{cite web |title=Council 2025/2026 |url=https://iesl.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=493&lang=en |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka}}</ref><ref>{{cite web |title=Council Session 2018/2019 Decisions |url=https://iesl.lk/images/council_D/Council_Decisions_05-07-2019.pdf |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka |format=PDF}}</ref><ref>{{cite web |title=IESL Elections 2025 |url=https://ieslelections2025.blog/ |access-date=2026-06-16 |website=IESL Elections 2025 Blog |language=en}}</ref>
== රාජ්ය සහ ආයතනික සේවය ==
මංගල සිල්වා [[ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනය|ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනයේ]] (SLSI) සභා මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස අවස්ථා කිහිපයකදී කටයුතු කර ඇත.<ref>{{cite web |title=Council Members |url=https://slsi.lk/en/council-members/ |access-date=21 June 2026 |website=Sri Lanka Standards Institution |publisher=Sri Lanka Standards Institution}}</ref><ref>{{cite web |title=වාර්ෂික වාර්තාව 2022 |url=https://slsi.lk/wp-content/uploads/2026/01/Annual-Report-2022-Sinhala-1.pdf |access-date=21 June 2026 |website=ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනය |publisher=Sri Lanka Standards Institution |format=PDF}}</ref>
2024 වසරේදී ඔහු ශ්රී ලංකා කාර්මික සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (IDB)<ref>{{cite web |title=Industrial Development Board of Ceylon (IDB) |url=https://idb.gov.lk/board-of-directors/ |access-date=21 June 2026 |website=Industrial Development Board of Ceylon |publisher=Industrial Development Board of Ceylon |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ft.lk/business/IDB-partners-CIPM-Sri-Lanka--to-strengthen-HR-systems-at-IDB/34-775829|title=IDB partners CIPM Sri Lanka to strengthen HR systems at IDB|newspaper=Daily FT|access-date=21 June 2026}}</ref> අධ්යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය |url=https://idb.gov.lk/si/board-of-directors/ |access-date=21 June 2026 |website=කාර්මික සංවර්ධන මණ්ඩලය |publisher=Industrial Development Board of Sri Lanka}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.lankadeepa.lk/business/%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1-%E0%B6%B8%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B6%BD%E0%B6%BA-CIPM-%E0%B6%86%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B6%9C%E0%B6%B1/9-670651|title=කර්මාන්ත සංවර්ධන මණ්ඩලය CIPM ආයතනය සමඟ අත්වැල් බැඳගනී|newspaper=ලක්දීප|access-date=21 June 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://ceylontoday.lk/2025/04/10/idb-partners-with-cipm-sri-lanka-to-strengthen-hr-systems-at-idb/|title=IDB partners with CIPM Sri Lanka to strengthen HR systems at IDB|date=10 April 2025|work=Ceylon Today|access-date=2026-06-16|language=en}}</ref>
එම වසරේදීම [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය|මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ]] සභා මණ්ඩලයට පත් කරන ලද අතර<ref>{{cite web |title=2024 UoVT International Symposium Proceedings |url=https://uovt.ac.lk/icreatve/assets/docs/2024%20UoVT%20International%20Symposium%20-%20Proceedings.pdf |access-date=2026-06-16 |website=University of Vocational Technology |publisher=University of Vocational Technology (UoVT) |language=en |format=PDF}}</ref>, එය ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම ඉංජිනේරු අධ්යාපන ආයතනයක් ලෙස සැලකේ.<ref>{{cite web |title=Our Staff |url=https://techvista.edu.lk/staff/ |access-date=21 June 2026 |website=TECHVISTA Institute of Technology |publisher=TECHVISTA Institute of Technology}}</ref><ref>{{cite web |title=The Council |url=https://uom.lk/council |access-date=21 June 2026 |website=University of Moratuwa |publisher=University of Moratuwa}}</ref>
ඔහු දැනට [[ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාව|ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාවේ]] සහ Ecotwin14 (Pvt) Ltd ආයතනයේ අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref>{{cite web |title=Mangala Silva |url=https://ccmpvtltd.com/team/Mangala_Silva-62935 |access-date=2026-06-16 |website=Construction Cost Management (Pvt) Ltd |publisher=Construction Cost Management (Pvt) Ltd |language=en}}</ref>
== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
මංගල සිල්වා, පයාගල ප්රදේශයේ උපත ලැබූ සහ කළුතර හොලි ෆැමිලි කන්වන්ට් විද්යාලයේ ආදි ශිෂ්යාවක වන ලොරෙටා ක්රිස්ටීන් කුරේ සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name=":0" />
ඔවුන්ට දියණියන් දෙදෙනෙකු සිටී.
* ලීසා මරීනා සිල්වා
* මලීසා ක්රිස්මි සිල්වා<ref name=":0" />
== මූලාශ්ර ==
<references />
5apg2x0t45mgjl0lfi7de1vmp1d3bnm
795465
795447
2026-07-05T09:29:54Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
795465
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Mangala Silva <br>මංගල සිල්වා
| image =
| caption = Eng. Mangala Silva
| birth_date = {{Birth date and age|1976|10|3}}
| birth_place = [[කළුතර]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| nationality = Sri Lankan
| education = Holy Cross College, Kalutara<br>([[සිරිකුරුස විදුහල]])
| alma_mater = [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය]]
| occupation = Structural Engineer, Consultant, Businessman
| organization = Synergo Consultants (Pvt) Ltd
| title = Principal Structural Engineer, Director
| spouse = Loretta Christeen Coorey
| children = 2 daughters
| known_for = Structural engineering, sustainable construction, professional engineering leadership
}}
මංගල සිල්වා({{lang-en|Mangala Silva}} ,උපත 1976 ඔක්තෝබර් 3) ශ්රී ලාංකික ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයෙකු, ව්යාපාරිකයෙකු සහ ඉංජිනේරු උපදේශකයෙකි.
ඔහු [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ]] ('''IESL''') උප සභාපතිවරයා<ref name=":2">{{cite web |title=Office Bearers 2025/2026 |url=https://iesl.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=493&lang=en |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka |language=en}}</ref> වන අතර Synergo Consultants (Pvt) Ltd ආයතනයේ සම-නිර්මාතෘවරයෙකු, අධ්යක්ෂවරයෙකු සහ ප්රධාන ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයා ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref name=":1" /><ref>{{cite news|url=https://bizreporter.lk/autodesk-strengthens-commitment-to-driving-innovation-and-sustainability-in-sri-lankas-construction-sector/business-and-economy/|title=Autodesk Strengthens Commitment to Driving Innovation and Sustainability in Sri Lanka's Construction Sector|date=1 October 2025|work=Biz Reporter|access-date=2026-06-16|language=en}}</ref>
ශ්රී ලංකාවේ ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුකරණය, තිරසාර ගොඩනැගිලි සංවර්ධනය සහ වෘත්තීය ඉංජිනේරු නායකත්වය සඳහා ඔහු ලබාදුන් දායකත්වය වෙනුවෙන් ප්රසිද්ධය.<ref>{{cite web |date=24 December 2020 |title=Pre-Bid Meeting |url=https://admin.kdu.ac.lk/logistics-division/wp-content/uploads/KDU/2020-Tenders/December/24.12.2020/pre_bid_meeting.pdf |access-date=2026-06-16 |website=General Sir John Kotelawala Defence University |publisher=General Sir John Kotelawala Defence University |language=en |format=PDF}}</ref>
== මුල් ජීවිතය සහ අධ්යාපනය ==
මංගල සිල්වා 1976 ඔක්තෝබර් 3 දින [[කළුතර|කළුතරදී]] උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා ජෝසප් සිල්වා කලා ගුරුවරයෙකු වූ අතර මව චන්ද්රා ගමගේ ගෘහණියකි. පවුලේ එකම දරුවා වූ ඔහු සිය ප්රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්යාපනය කළුතර හෝලි ක්රොස් විද්යාලයෙන් ලැබීය.
1992 වසරේදී ඔහු එම පාසලේ හොඳම [[අ.පො.ස. සාමාන්ය-පෙළ විභාගය ශ්රී ලංකාව|අ.පො.ස. සාමාන්ය පෙළ]] ප්රතිඵල ලබාගත් ශිෂ්යයා වූ අතර, පසුව ගණිත අංශයෙන් [[අ.පො.ස. උසස්පෙළ, ශ්රී ලංකා|අ.පො.ස. උසස් පෙළ]] විභාගයේද පාසලේ ඉහළම ප්රතිඵල වාර්තා කළේය.
ඉන් අනතුරුව ඔහු [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය|මොරටුව විශ්වවිද්යාලයට]] ඇතුළත් වී 2002 වසරේදී සිවිල් ඉංජිනේරු විද්යාව පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය (BSc Engineering Honours) ලබාගත්තේය. 2008 වසරේදී එම විශ්වවිද්යාලයෙන්ම ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරු සැලසුම්කරණය පිළිබඳ ඉංජිනේරුපති (Master's of Engineering, Structural Engineering Designs (MEng) උපාධියද සම්පූර්ණ කළේය.<ref name=":0">{{cite web |title=Mangala Silva |url=https://prabook.com/web/mangala.silva/3783912 |access-date=21 June 2026 |website=Prabook}}</ref>
== වෘත්තීය ජීවිතය ==
2002 වසරේදී Engineering Solutions (Pvt) Ltd ආයතනයට ව්යුහාත්මක සැලසුම් ඉංජිනේරුවරයෙකු ලෙස එක් වූ සිල්වා, 2003 වසරේදී Engineering Consultants (Pvt) Ltd (ECL) ආයතනයට සම්බන්ධ විය. එහිදී ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුකරණය සහ උපදේශන සේවා ක්ෂේත්රයන්හි පුළුල් අත්දැකීම් ලබාගත්තේය.<ref>{{cite web |title=Social Projects |url=https://consultinglanka.com/social-project/ |access-date=21 June 2026 |website=R & R Associates Consulting |publisher=R & R Associates Consulting |language=en |quote=Social project and consultancy work undertaken by the organization in Sri Lanka}}</ref>
2008 වසරේදී [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ (IESL)]] වරලත් ඉංජිනේරු සහ ආයතනික සාමාජික තත්ත්වය හිමිකරගත් පසු, 2008 වසරේදී වරලත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී [[සඳුන් හේරත්]] සමඟ එක්ව Synergo Consultants (Pvt) Ltd ආයතනය ආරම්භ කළේය.<ref name=":1">{{cite web |title=Design Team |url=https://synergo.lk/profile/design-team |access-date=21 June 2026 |website=Synergo Consultants}}</ref>
ඔහු දැනට එම ආයතනයේ ප්රධාන ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවරයා සහ අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.<ref name=":1" />
== වෘත්තීය නායකත්වය ==
2008 වසරේදී ශ්රී ලංකා ව්යුහාත්මක ඉංජිනේරුවන්ගේ සංගමයේ ආයතනික සාමාජිකත්වය ලබාගත් සිල්වා, 2013 වසරේදී ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාව විසින් හරිත ගොඩනැගිලි උපදේශකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=Our Team |url=https://www.srilankagbc.org/our-team/ |access-date=21 June 2026 |website=Green Building Council of Sri Lanka |publisher=Green Building Council of Sri Lanka}}</ref>
2015 වසරේදී ඔහු ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාවේ ආදි ශිෂ්ය සංගමයේ ආරම්භක සභාපතිවරයා ලෙස තේරී පත්විය.<ref>{{cite web |title=Alumni of Certified Green Professionals |url=https://www.srilankagbc.org/alumni/ |access-date=2026-06-16 |website=Green Building Council of Sri Lanka |publisher=Green Building Council of Sri Lanka |language=en}}</ref>
2017 වසරේදී ඉංජිනේරු වෘත්තිය සඳහා ලබාදුන් දායකත්වය අගයමින් ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ ෆෙලෝ (Fellow) සාමාජික තත්ත්වයට උසස් කරන ලදී.<ref>{{cite web |date=13 November 2014 |title=Mobitel bags two Gold Awards at Techno Sri Lanka 2014 |url=https://www.mobitel.lk/press-releases/mobitel-bags-two-gold-awards-techno-sri-lanka-2014 |access-date=2026-06-16 |website=Mobitel |publisher=Sri Lanka Telecom Mobitel |language=en}}</ref>
ඔහු [[ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනය|ශ්රී ලංකා ඉංජිනේරු ආයතනයේ (IESL)]] සභා මණ්ඩලයේ විවිධ තනතුරු දරා ඇති අතර වර්තමානයේ එහි උප සභාපතිවරයෙකු ලෙස සේවය කරයි.<ref>{{cite web |title=Council 2025/2026 |url=https://iesl.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=238&Itemid=493&lang=en |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka}}</ref><ref>{{cite web |title=Council Session 2018/2019 Decisions |url=https://iesl.lk/images/council_D/Council_Decisions_05-07-2019.pdf |access-date=21 June 2026 |website=Institution of Engineers, Sri Lanka |publisher=Institution of Engineers, Sri Lanka |format=PDF}}</ref><ref>{{cite web |title=IESL Elections 2025 |url=https://ieslelections2025.blog/ |access-date=2026-06-16 |website=IESL Elections 2025 Blog |language=en}}</ref>
== රාජ්ය සහ ආයතනික සේවය ==
මංගල සිල්වා [[ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනය|ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනයේ]] (SLSI) සභා මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස අවස්ථා කිහිපයකදී කටයුතු කර ඇත.<ref>{{cite web |title=Council Members |url=https://slsi.lk/en/council-members/ |access-date=21 June 2026 |website=Sri Lanka Standards Institution |publisher=Sri Lanka Standards Institution}}</ref><ref>{{cite web |title=වාර්ෂික වාර්තාව 2022 |url=https://slsi.lk/wp-content/uploads/2026/01/Annual-Report-2022-Sinhala-1.pdf |access-date=21 June 2026 |website=ශ්රී ලංකා ප්රමිති ආයතනය |publisher=Sri Lanka Standards Institution |format=PDF}}</ref>
2024 වසරේදී ඔහු ශ්රී ලංකා කාර්මික සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (IDB)<ref>{{cite web |title=Industrial Development Board of Ceylon (IDB) |url=https://idb.gov.lk/board-of-directors/ |access-date=21 June 2026 |website=Industrial Development Board of Ceylon |publisher=Industrial Development Board of Ceylon |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ft.lk/business/IDB-partners-CIPM-Sri-Lanka--to-strengthen-HR-systems-at-IDB/34-775829|title=IDB partners CIPM Sri Lanka to strengthen HR systems at IDB|newspaper=Daily FT|access-date=21 June 2026}}</ref> අධ්යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය |url=https://idb.gov.lk/si/board-of-directors/ |access-date=21 June 2026 |website=කාර්මික සංවර්ධන මණ්ඩලය |publisher=Industrial Development Board of Sri Lanka}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.lankadeepa.lk/business/%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1-%E0%B6%B8%E0%B6%AB%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B6%BD%E0%B6%BA-CIPM-%E0%B6%86%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%B3%E0%B6%9C%E0%B6%B1/9-670651|title=කර්මාන්ත සංවර්ධන මණ්ඩලය CIPM ආයතනය සමඟ අත්වැල් බැඳගනී|newspaper=ලක්දීප|access-date=21 June 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://ceylontoday.lk/2025/04/10/idb-partners-with-cipm-sri-lanka-to-strengthen-hr-systems-at-idb/|title=IDB partners with CIPM Sri Lanka to strengthen HR systems at IDB|date=10 April 2025|work=Ceylon Today|access-date=2026-06-16|language=en}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
එම වසරේදීම [[මොරටුව විශ්වවිද්යාලය|මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ]] සභා මණ්ඩලයට පත් කරන ලද අතර<ref>{{cite web |title=2024 UoVT International Symposium Proceedings |url=https://uovt.ac.lk/icreatve/assets/docs/2024%20UoVT%20International%20Symposium%20-%20Proceedings.pdf |access-date=2026-06-16 |website=University of Vocational Technology |publisher=University of Vocational Technology (UoVT) |language=en |format=PDF}}</ref>, එය ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම ඉංජිනේරු අධ්යාපන ආයතනයක් ලෙස සැලකේ.<ref>{{cite web |title=Our Staff |url=https://techvista.edu.lk/staff/ |access-date=21 June 2026 |website=TECHVISTA Institute of Technology |publisher=TECHVISTA Institute of Technology}}</ref><ref>{{cite web |title=The Council |url=https://uom.lk/council |access-date=21 June 2026 |website=University of Moratuwa |publisher=University of Moratuwa}}</ref>
ඔහු දැනට [[ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාව|ශ්රී ලංකා හරිත ගොඩනැගිලි සභාවේ]] සහ Ecotwin14 (Pvt) Ltd ආයතනයේ අධ්යක්ෂවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කරයි.<ref>{{cite web |title=Mangala Silva |url=https://ccmpvtltd.com/team/Mangala_Silva-62935 |access-date=2026-06-16 |website=Construction Cost Management (Pvt) Ltd |publisher=Construction Cost Management (Pvt) Ltd |language=en}}</ref>
== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
මංගල සිල්වා, පයාගල ප්රදේශයේ උපත ලැබූ සහ කළුතර හොලි ෆැමිලි කන්වන්ට් විද්යාලයේ ආදි ශිෂ්යාවක වන ලොරෙටා ක්රිස්ටීන් කුරේ සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name=":0" />
ඔවුන්ට දියණියන් දෙදෙනෙකු සිටී.
* ලීසා මරීනා සිල්වා
* මලීසා ක්රිස්මි සිල්වා<ref name=":0" />
== මූලාශ්ර ==
<references />
0kboctyfql7qrpzn2zsn1rmukwo3tnd
හැඩ ඔය
0
195890
795471
795361
2026-07-05T10:49:47Z
~2026-38055-28
79809
/* */
795471
wikitext
text/x-wiki
{{delete|Test page}}හැඩ ඔය (Heda oya) යනු මොණරාගල දිස්ත්රික්කයේ සියඹලාණ්ඩුව ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය හා අම්පාර දිස්ත්රික්කයේ ලාහුගල ප්රාදේශීය ලේකම් කොකොට්ඨාසය හරහා ගලා බසිනා කිලෝ මීටර 88 පමණ (සැතපුම් 55 පමණ) දිගකින් යුතු ගංඟාවකි. <ref>https://www.vikalpa.org/article/27826</ref>
<references />
8csdwguuubetm8d53gd3tu0l0vri8a0
795472
795471
2026-07-05T10:56:28Z
~2026-38055-28
79809
795472
wikitext
text/x-wiki
{{delete|Test page}}
{{Infobox river
| name = Heda Oya
| image =
| image_caption =
| country = Sri Lanka
| region = Uva Province, Eastern Province
| district = Moneragala District, Ampara District
| source1 = Maragala Mountain Range
| mouth = Indian Ocean (near Pottuvil)
}}
හැඩ ඔය (Heda oya) යනු මොණරාගල දිස්ත්රික්කයේ සියඹලාණ්ඩුව ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය හා අම්පාර දිස්ත්රික්කයේ ලාහුගල ප්රාදේශීය ලේකම් කොකොට්ඨාසය හරහා ගලා බසිනා කිලෝ මීටර 88 පමණ (සැතපුම් 55 පමණ) දිගකින් යුතු ගංඟාවකි. <ref>https://www.vikalpa.org/article/27826</ref>
<references />
m0umkzk56nt0wml460qgf9gj3sf2v8e
795473
795472
2026-07-05T10:59:06Z
~2026-38055-28
79809
795473
wikitext
text/x-wiki
{{delete|Test page}}
{{Infobox river
| name = Heda Oya
| image =
| image_caption =
| country = Sri Lanka
| region = Uva Province, Eastern Province
| district = Moneragala District, Ampara District
| source1 = Maragala Mountain Range
| mouth = Indian Ocean (near Pottuvil)
}}
හැඩ ඔය (Heda oya) යනු මොණරාගල දිස්ත්රික්කයේ සියඹලාණ්ඩුව ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය හා අම්පාර දිස්ත්රික්කයේ ලාහුගල ප්රාදේශීය ලේකම් කොකොට්ඨාසය හරහා ගලා බසිනා කිලෝ මීටර 88 පමණ (සැතපුම් 55 පමණ) දිගකින් යුතු ගංඟාවකි.<ref>https://www.vikalpa.org/article/27826</ref>
==මූලාශ්ර==
9neowkdqvwj0128r3acu7ozyvw0xqqx
795474
795473
2026-07-05T11:00:29Z
~2026-38055-28
79809
/* */
795474
wikitext
text/x-wiki
{{delete|Test page}}
{{Infobox river
| name = Heda Oya
| image =
| image_caption =
| country = Sri Lanka
| region = Uva Province, Eastern Province
| district = Moneragala District, Ampara District
| source1 = Maragala Mountain Range
| mouth = Indian Ocean (near Pottuvil/Arugambay)
}}
හැඩ ඔය (Heda oya) යනු මොණරාගල දිස්ත්රික්කයේ සියඹලාණ්ඩුව ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය හා අම්පාර දිස්ත්රික්කයේ ලාහුගල ප්රාදේශීය ලේකම් කොකොට්ඨාසය හරහා ගලා බසිනා කිලෝ මීටර 88 පමණ (සැතපුම් 55 පමණ) දිගකින් යුතු ගංඟාවකි.<ref>https://www.vikalpa.org/article/27826</ref>
==මූලාශ්ර==
23uqmztr67639nwh1kkkvb8ql7ovry7
රතිඳු සුරම්ය සේනාරත්න (යූ ටියුබර්)
0
195897
795416
2026-07-04T12:36:20Z
Botempa
70735
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349125284|Ratta (YouTuber)]]"
795416
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox social media personality|youtube_handle=ratta|youtube_display_name=|youtube_years_active=2016–වර්තමානය|youtube_genre=විකට|youtube_subscribers=1.66 million<!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW -->|youtube_views=292.6 million<!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW -->|stats_update=අප්රේල් 2026}}
'''Danapala Mudiyanselage Rathidu Suramya Senarathna''' (උපත 1987 දෙසැම්බර් 7, {{Langx|si|රතිඳු සේනාරත්න}} ), ඔහුගේ වේදිකා නාමය '''Ratta''' ( {{Langx|si|රැට්ටා}} ), ශ්රී ලාංකික යූ ටියුබ්කරුවෙකු, රූපවාහිනී නළුවෙකු, අධ්යක්ෂකවරයෙකු, දානපතියෙකු සහ සමාජ මාධ්ය පෞරුෂයකි . <ref name="sundayobserver">{{උපන්යාස වෙබ් |date=August 2, 2019 |title=Making us laugh, with a message |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message |access-date=2020-12-18 |website=Sunday Observer}}</ref> 2012 දී සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ රැට්ටා යූ ටියුබ් සහ අනෙකුත් සමාජ මාධ්යවල ජනප්රිය චරිතයක් බවට පත්විය. <ref name="saaravita">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta with Mehewara initiative |url=http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}{{Verify credibility|date=November 2021}}</ref> පෙර වසරවලදී, රැට්ටා ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම යූ ටියුබ් නාලිකාවක් සහ සන්නාමයක් බවට පත්විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=June 25, 2019 |title=The Crisis of Contemporary Sinhala Comical Art |url=https://medium.com/@janathamathaya/සමකාලීන-සිංහල-හසරංග-කලාවේ-අර්බුදය-4ab9dbdca306 |access-date=2020-12-18 |website=Medium}}</ref> විකට කතා නිෂ්පාදනය ද රැට්ටා හරහා සිදු වන අතර එහිදී රතිදු විසින්ම නිෂ්පාදනය කර රඟපාන වීඩියෝවල සියලුම චරිත මෙන්ම වීඩියෝකරණය සහ සංස්කරණය සිදු කෙරේ. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta's pendulum tops |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/11285/රැට්ටගේ--බට්ටා-මුදුනට |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref>
== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
ඔහු 1987 දෙසැම්බර් 7 වන දින ශ්රී ලංකාවේ වැලිසර, මහබාගේ හි උපත ලැබුවේ එක් වැඩිමහල් සහෝදරයෙකු ඉසුරු සහ එක් බාල සහෝදරියක් සුරේකා සිටින පවුලක දෙවන දරුවා ලෙසය. <ref name="rathindu">{{උපන්යාස වෙබ් |date=February 19, 2020 |title=The magic of Ratta – Rathidu Senaratne |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/02/20/16332/රැttaගේ-මැජික් |access-date=2020-12-18 |website=Sarasaviya}}</ref> ඔහුගේ පියා ධනපාල මුදියන්සේලාගේ සේනාරත්න සහ මව ඈන් බොතේජු යන දෙදෙනාම විශ්රාමික ගුරුවරුන් වේ. <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}</ref> රතිදු කඳාන ද මැසෙනොඩ් විද්යාලයෙන් අධ්යාපනය සම්පූර්ණ කර වාණිජ විෂය ධාරාවෙන් උසස් පෙළ හැදෑරීය. ඉන්පසු ඔහු 2007 දී තම පවුල සමඟ ජා-ඇල වෙත සංක්රමණය විය. 2008 දී, ඔහු කෙටි කාලයක් සඳහා ඉතාලියට ගොස්, 2009 අගභාගයේදී ශ්රී ලංකාවේ ස්ථාපිත වීමේ අදහසින් නැවත මෙරටට පැමිණියේය. <ref name="Pulse" />
වයස අවුරුදු 22 දී පෞද්ගලික බැංකුවක බැංකු සහකාරවරයෙකු ලෙස සේවය කිරීමට පටන් ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු මාස හයකටත් අඩු කාලයකදී රැකියාවෙන් ඉවත් විය. <ref name="newshub">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Don't come to YouTube after failing O / L – Ratta |url=https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714062508/https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |archive-date=July 14, 2021 |access-date=2021-07-13 |website=newshub}}</ref> 2016 දී, ඔහු කළමනාකරණ ගණකාධිකාරීවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගත් අතර මේ අවස්ථාවේදී, එක්සත් රාජධානියේ වරලත් කළමනාකරණ ගණකාධිකාරී ආයතනයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත්විය. <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> ඔහු 2012 මාර්තු මාසයේදී ගිණුම් සහකරුවෙකු ලෙස BPO සමාගමකට සම්බන්ධ විය. මේ අතරතුර, ඔහුට නළුවෙකු වීමටද උනන්දුවක් තිබුණි. ඔහුගේ රැකියාව අතරතුර, ඔහුගේ සගයන් ඔහුව "රට්ටා" ලෙස හැඳින්වූ අතර, පසුව ඔහු එය යූ ටියුබ් සහ ෆේස්බුක් හි ඔහුගේ වේදිකා නාමය ලෙස භාවිතා කළේය. <ref name="latest">{{උපන්යාස වෙබ් |title=It is the responsibility of the government to find a more logical solution without interrupting social media |url=http://www.saaravita.lk/latest_news/622412/social-media-අත්හිටුවන්නේ-නැතුව-ඊට-ව |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}{{Verify credibility|date=November 2021}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=It was only after this that he became Ratta |url=http://colombonow.com/posts/1680/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228033849/http://colombonow.com/posts/1680/ |archive-date=February 28, 2020 |access-date=2020-12-18 |website=Colombo Now}}</ref>
2016 මාර්තු මාසයේදී, ඔහුගේ මංගල වීඩියෝව වන ''"අද්භූත පුටුව'' " (අභිරහස් පුටුව) ඔහු නව කැමරාවකින් අත්හදා බැලීමක් ලෙස රූගත කර පසුව ෆේස්බුක් වෙත උඩුගත කරන ලදී. <ref name="rathindu">{{උපන්යාස වෙබ් |date=February 19, 2020 |title=The magic of Ratta – Rathidu Senaratne |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/02/20/16332/රැttaගේ-මැජික් |access-date=2020-12-18 |website=Sarasaviya}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/02/20/16332/රැttaගේ-මැජික් "The magic of Ratta – Rathidu Senaratne"]. ''Sarasaviya''. February 19, 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite></ref> වීඩියෝව ෆේස්බුක් හි නැරඹුම් 10 000 ක් පමණ ලබා ගත්තේය. මෙය රතිදුට 2017 දී "රැට්ටා" යන මාතෘකාව යටතේ යූ ටියුබ් නාලිකාවක් ආරම්භ කිරීමට බලපෑවේය. <ref name="sundayobserver">{{උපන්යාස වෙබ් |date=August 2, 2019 |title=Making us laugh, with a message |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message |access-date=2020-12-18 |website=Sunday Observer}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message "Making us laugh, with a message"]. ''Sunday Observer''. August 2, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite></ref> 2018 මැද භාගය වන විට, ඔහුගේ වීඩියෝ තවමත් ෆේස්බුක් හි වෛරස් විය, නමුත් යූ ටියුබ් හි නොවේ. එසේම, 2018 දී, රතිදු ඔහුගේ සහයෝගිතා ජීවිතයෙන් ඉවත් වීමට (ඇලියාන්ස් හි මූල්ය සහකාර කළමනාකරු තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වීමෙන්) සහ පූර්ණ කාලීන අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකු වීමට තීරණය කළේය. <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> පසුව ඔහු ශ්රී ලංකා යූ ටියුබ් කර්මාන්තයේ හැරවුම් ලක්ෂ්යයන් සනිටුහන් කළ වීඩියෝ කිහිපයක් නිර්මාණය කළේය. <ref name="newshub">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Don't come to YouTube after failing O / L – Ratta |url=https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714062508/https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |archive-date=July 14, 2021 |access-date=2021-07-13 |website=newshub}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210714062508/https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ "Don't come to YouTube after failing O / L – Ratta"]. ''newshub''. Archived from [https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ the original] on July 14, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> වීඩියෝ හරහා, සමාජ මාධ්ය ප්රයෝජනවත් ලෙස භාවිතා කිරීම සහ එහි ඍණාත්මක ප්රතිවිපාක පිළිබඳව ශ්රී ලාංකික තරුණයින්ට පණිවිඩයක් ලබා දීමට ද ඔහු සමත් විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Reaching the fifth pillar |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/12202/පහේ-කණුවට-ළඟා----යි |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref> 2018 නොවැම්බර් මාසයේදී, ඔහු ඉන්දියානු ගායක සෝනු නිගම් විසින් ගායනා කරන ලද ජනප්රිය 'වෝග් ජුවලර්ස්' වෙළඳ දැන්වීම් තේමා ගීතය වන "මංගල මුදු මාලා වලලු" සඳහා උපහාසාත්මක වීඩියෝවක් නිර්මාණය කළේය. එම වීඩියෝව ශ්රී ලංකාව තුළ වෛරස් විය. මෙම අවස්ථාවෙන් පසු, ඔහු පළ කළ සෑම වීඩියෝවක්ම ජනප්රිය වීමට පටන් ගත් අතර, 2018 නොවැම්බර් මාසයේදී 35 000 ක් වූ ග්රාහකයින් සංඛ්යාව 2019 ජනවාරි 1 වන විට 100 000 දක්වා වේගවත් විය. <ref name="Pulse" />
2019 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, 'ළමා අපයෝජනය සහ සූරාකෑම' කාණ්ඩය යටතේ ප්රජා මාර්ගෝපදේශ උල්ලංඝනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වාර්තා වූ රසික ප්රතිචාර වීඩියෝවක් උඩුගත කිරීම හේතුවෙන් ඔහුගේ නාලිකාව YouTube සහ Google සේවාවන්ගෙන් තහනම් කරන ලදී. <ref name="saaravita">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta with Mehewara initiative |url=http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය "Ratta with Mehewara initiative"]. ''saaravita''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite>{{Verify credibility|date=November 2021}}
[[Category:Articles lacking reliable references from November 2021]]
<sup class="noprint Inline-Template " data-ve-ignore="" style="white-space:nowrap;">[''[[විකිපීඩියා:පරිශීලක-ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතයන්|<span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (November 2021)">unreliable source?</span>]]'']</sup></ref> මෙම සිදුවීමෙන් පසු රැට්ටා නව නාලිකාවක් නිර්මාණය කළේය. පැය පහක් ඇතුළත, ඔහුගේ රසිකයන් ඔහුගේ නව YouTube නාලිකාවට ග්රාහකයින් 70,000 ක් උපයා ගත්තේය. මෙම සිදුවීම ශ්රී ලාංකික සමාජ මාධ්ය පසුබිම තුළ උණුසුම් ගැටළුවක් බවට පත්විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=October 8, 2019 |title=Give your support to our brother |url=https://janayugaya.lk/archives/8850 |access-date=2020-12-18 |website=Janayugaya}}</ref> කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ අභියාචනය සමාලෝචනය කිරීමෙන් පසු පැරණි නාලිකාව ඔහුට නැවත ලබා දෙන ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta acquitted and released |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/13396/රැට්ටා-නිදොස්-කොට-නිදහස් |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref> එම සිදුවීමෙන් පසු, ඔහු සමාජ සේවා මුලපිරීම මෙහෙවර ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Mehewara official page |url=https://www.youtube.com/channel/UCBZiq3uG_RwzOB2s_3Br75Q |access-date=2020-12-18 |website=YouTube}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref> පළමු වැඩසටහන ලෙස, ''මෙහෙවර'' කණ්ඩායම 2019 ''නොවැම්බර්'' 20 වන දින නාරාහේන්පිට මධ්යම රුධිර බැංකුවේදී එක් දිනක් තුළ පරිත්යාග 350 කට වැඩි ප්රමාණයක් සමඟ රුධිර පරිත්යාග ව්යාපාරයක් සංවිධානය කළේය. <ref name="latest">{{උපන්යාස වෙබ් |title=It is the responsibility of the government to find a more logical solution without interrupting social media |url=http://www.saaravita.lk/latest_news/622412/social-media-අත්හිටුවන්නේ-නැතුව-ඊට-ව |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.saaravita.lk/latest_news/622412/social-media-අත්හිටුවන්නේ-නැතුව-ඊට-ව "It is the responsibility of the government to find a more logical solution without interrupting social media"]. ''saaravita''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite>{{Verify credibility|date=November 2021}}
[[Category:Articles lacking reliable references from November 2021]]
<sup class="noprint Inline-Template " data-ve-ignore="" style="white-space:nowrap;">[''[[විකිපීඩියා:පරිශීලක-ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතයන්|<span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (November 2021)">unreliable source?</span>]]'']</sup></ref> <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> මෙම ව්යාපාරය ශ්රී ලංකාවේ රුධිර මධ්යස්ථානයක සංවිධානය කරන ලද විශාලතම රුධිර පරිත්යාග ව්යාපාරය බවට පත්විය. <ref name="Pulse" />
සමාජ සේවයට අමතරව, රැට්ටා 2019 රයිගම් සමාජ මාධ්ය සම්මාන (SoMe) සම්මාන උළෙලේදී කාණ්ඩ කිහිපයක් සඳහා විචාරක පැසසුම් සහ නාමයෝජනා ලබා ගත්තේය: <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> වඩාත්ම ජනප්රිය යූ ටියුබ් නාලිකාව, වඩාත්ම ජනප්රිය ෆේස්බුක් පිටුව, වඩාත්ම ජනප්රිය වීඩියෝව, වඩාත්ම ජනප්රිය කෙටි චිත්රපටය, වසරේ සමාජ මාධ්ය බලපෑම්කරු සහ වසරේ සමාජ මාධ්ය පෞරුෂය. <ref name="saaravita">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta with Mehewara initiative |url=http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය "Ratta with Mehewara initiative"]. ''saaravita''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite>{{Verify credibility|date=November 2021}}
[[Category:Articles lacking reliable references from November 2021]]
<sup class="noprint Inline-Template " data-ve-ignore="" style="white-space:nowrap;">[''[[විකිපීඩියා:පරිශීලක-ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතයන්|<span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (November 2021)">unreliable source?</span>]]'']</sup></ref> සහ ඔහුගේ ''අසදරනේ'' වීඩියෝව සඳහා වඩාත් ජනප්රිය යූ ටියුබ් නාලිකාව සහ වඩාත් ජනප්රිය කෙටි චිත්රපටය සඳහා සම්මාන දෙකක් දිනා ගත්තේය. මේ අතර, ඔහුගේ තුන්වන යූ ටියුබ් නාලිකාව ලෙස, රැට්ටා තාක්ෂණික අක්රීය කිරීමේ නාලිකාවක් වන "රැටෙක්" දියත් කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=RatTec official page |url=https://www.youtube.com/channel/UCVJn4dD1Oe0zkNDgZ62aDdg |access-date=2020-12-18 |website=YouTube}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref>
2019 දී ඔහු සිය මංගල රූපවාහිනී රංගනය ආරම්භ කළේ ''නෝ පාර්කින් නම්'' රූපවාහිනී කතා මාලාවෙනි. <ref name="sundayobserver">{{උපන්යාස වෙබ් |date=August 2, 2019 |title=Making us laugh, with a message |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message |access-date=2020-12-18 |website=Sunday Observer}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message "Making us laugh, with a message"]. ''Sunday Observer''. August 2, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite></ref> මෙම කතා මාලාවේදී, ඔහු ජනප්රිය නළු [[ජගත් චමිල]] සමඟ 'කිචි ධම්මික' සහාය චරිතයක් රඟපෑවේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Story of Lives that stopped in the wrong places |url=http://www.sarasaviya.lk/teledramas/2019/08/08/8037/වැරැදි-තැන්වල-නතර-වූ-ජීවිත-ගැන-කියැවෙන |access-date=8 August 2018 |publisher=Sarasaviya}}</ref> එම වසරේම, ඔහු ITN හි විකාශය වූ ''චැම්බර් ඔෆ් මැජිෂියන්ස්'' රූපවාහිනී වැඩසටහනට සම්බන්ධ විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Chamber of Magicians |url=https://www.itntv.lk/entertainment/chamber-of-magicians/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130192318/https://www.itntv.lk/entertainment/chamber-of-magicians/ |archive-date=November 30, 2020 |access-date=2020-12-18 |website=Independent Television Network Ltd.}}{{වඩා හොඳ මූලාශ්රයක් අවශ්යයි|date=June 2021}}</ref> 2020 මුල් භාගයේදී, ඔහු ජනප්රිය ජීව විද්යා උපකාරක ගුරුවරයෙකු වූ තිස්ස ජනනායකගේ සහාය සහ මග පෙන්වීම ඇතිව රට පුරා [[කුඹුක්|අර්ජුන ගස්]] මිලියනයක් සහ [[මී ගස|ඉන්දියානු මහුවා ගස්]] සිටුවීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta is going to plant trees together with Tissa Sir |url=https://www.slgossipz.com/2020/02/blog-post_18.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201218000000/https://www.slgossipz.com/2020/02/blog-post_18.html |archive-date=2020-12-18 |access-date=2020-12-18 |website=slgossipz}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=November 2021 |title=Green Mission with Ratta |url=http://www.saaravita.lk/events/655962/හරිත-මෙහෙවර-with-රැට්ටා |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}</ref> <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> ඔහු කුප්පා සිනමා, ෆෝචූන් ෆිල්ම්ස්, ලෝචි, සුලක්ඛානා සහ සිප්පි සිනමා යන බොහෝ ජනප්රිය කලාකරුවන් සමඟ සහයෝගී කෘති කිහිපයක් ද කළේය. <ref name="sundayobserver" />
2019 දී රතිදු ජා-ඇල හි ඔහුගේම චිත්රාගාරයක් වන "ස්ටුඩියෝ රැට්ටා (පුද්ගලික) සමාගම" ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Studio Ratta (Pvt) Ltd |url=https://studio-ratta-pvt-ltd.business.site |access-date=2020-12-20 |website=Studio Ratta official website}}{{Primary source inline|date=June 2021}}</ref> <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> 2021 පෙබරවාරි අවසානය වන විට, රැට්ටා ඔහුගේ යූ ටියුබ් නාලිකාවේ ග්රාහකයින් 1,000,000 ඉක්මවා ගියේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Real Time YouTube Subscriber Count |url=https://socialblade.com/youtube/channel/UCJbxRq_IlWyzvB9KK0Mrs8A/realtime |access-date=2020-12-20 |website=socialblade}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref>
2025 දී, ඔහු සුරංග ද අල්විස් විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද ''"ඒක තාමයි මේකා"'' චිත්රපටයේ රඟපෑවේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=ලංකාවේ ජනප්රිය You Tube චරිත රැසක් රංගනයෙන් එක්වන අලුත්ම චිත්රපටයක් ‘ඒක තමයි මේක’ |url=https://mirrorarts.lk/news/11054-you-tube |access-date=2025-12-18 |website=mirrorarts}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=“ඒක තමයි මේක” වැඩ අරඹයි |url=https://www.dinamina.lk/2025/05/23/featured/189917/ඒක-තමයි-මේක-වැඩ-අරඹයි/ |access-date=2025-12-18 |website=dinamina}}</ref>
== සමාජ ක්රියාකාරිත්වය සහ අත්අඩංගුවට ගැනීම ==
ගෝඨාභය රාජපක්ෂ රජයට එරෙහි ගාලු මුවදොර විරෝධතා අතරතුර රැට්ටා ප්රධාන චරිතයක් බවට පත්විය. 2022 ජුනි මාසයේදී, ප්රකාශයක් සටහන් කර ගැනීමෙන් පසු කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාශය විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=JUST IN: ‘රැට්ටා’ අත්අඩංගුවට |url=https://mawbima.lk/2022/05/30/ratta-has-been-arrested-by-police/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා අත්අඩංගුවට |url=https://mawbima.lk/2022/08/01/ratta-arrested/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> කොටුව මහේස්ත්රාත් අධිකරණය අසල බාධාකාරී විරෝධතාවක් පැවැත්වීම සහ අධිකරණ කටයුතු සහ නිලධාරීන්ගේ රාජකාරිවලට බාධා කිරීම මෙන්ම පොදු දේපළවලට හානි කිරීම හේතුවෙන් මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදු විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටාට මනුවර්ණට වරෙන්තු |url=https://www.dinamina.lk/2026/02/03/breaking-news/261317/රැට්ටාට-මනුවර්ණට-වරෙන්ත/ |access-date=2025-12-18 |website=dinamina}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=’’රැට්ටා’’ අත්අඩංගුවට |url=https://www.lankadeepa.lk/news/රටට-අතඅඩගවට/101-613984 |access-date=2025-12-18 |website=lankadeepa}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා,ලහිරු,ජෙහාන්,ජගත් ඇතුළු 7 ක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරයට |url=https://www.itnnews.lk/2022/06/22/418636/ |access-date=2025-12-18 |website=itnnews}}</ref> සැකකරුවන් 2022 ජූලි 1 වන දින දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කිරීමට නියෝග කරන ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා ඇතුළු 7ක් ජූලි 01 වනදා තෙක් රිමාන්ඩ් |url=https://www.todaynewslk.com/archives/4935 |access-date=2025-12-18 |website=todaynewslk.com}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=දමිතා, රැට්ටා ඇතුළු 8 දෙනෙක් ශරීර ඇප මත මුදා හැරෙති |url=https://mawbima.lk/2022/08/09/damita-ratta-and-8-others-released-on-bail/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රතිදු (රැට්ටා), ළහිරු වීරසේකර, ජගත් මනුවර්ණ ඇතුළු 7ක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරයට |url=https://www.newsfirst.lk/sinhala/2022/06/22/රතිදු-රැට්ටා-ළහිරු-වීරසේ |access-date=2025-12-18 |website=newsfirst}}</ref>
202 අගෝස්තු 1 වන දින, කොළඹ කොටුව මහේස්ත්රාත්වරයා රැට්ටා ඇතුළු සමාජ ක්රියාකාරීන් තිදෙනෙකුට විදේශ ගමන් තහනම් කිරීමට නියෝග කළේය.
== මෙයද බලන්න ==
* යූ ටියුබ් පෞරුෂයන් ලැයිස්තුව
== ආශ්රිත ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
== බාහිර සබැඳි ==
* {{IMDb name|10802222}}
{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ශ්රී ලාංකික ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:1987 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]
8dvp67mrp2eoj5eblh5q6lfe1502fd6
795417
795416
2026-07-04T12:39:26Z
Botempa
70735
අක්ෂර වින්යාසය නිවැරදි කිරීම
795417
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox social media personality|youtube_handle=ratta|youtube_display_name=|youtube_years_active=2016–වර්තමානය|youtube_genre=විකට|youtube_subscribers=1.66 million<!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW -->|youtube_views=292.6 million<!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW -->|stats_update=අප්රේල් 2026}}
'''ධනපාල මුදියන්සේලාගේ රතිඳු සුරම්ය සේනාරත්න''' (උපත 1987 දෙසැම්බර් 7, {{Langx|si|රතිඳු සේනාරත්න}} ), ඔහුගේ වේදිකා නාමය '''Ratta''' ( {{Langx|si|රැට්ටා}} ), ශ්රී ලාංකික යූ ටියුබ්කරුවෙකු, රූපවාහිනී නළුවෙකු, අධ්යක්ෂකවරයෙකු, දානපතියෙකු සහ සමාජ මාධ්ය පෞරුෂයකි . <ref name="sundayobserver">{{උපන්යාස වෙබ් |date=August 2, 2019 |title=Making us laugh, with a message |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message |access-date=2020-12-18 |website=Sunday Observer}}</ref> 2012 දී සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ රැට්ටා යූ ටියුබ් සහ අනෙකුත් සමාජ මාධ්යවල ජනප්රිය චරිතයක් බවට පත්විය. <ref name="saaravita">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta with Mehewara initiative |url=http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}{{Verify credibility|date=November 2021}}</ref> පෙර වසරවලදී, රැට්ටා ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම යූ ටියුබ් නාලිකාවක් සහ සන්නාමයක් බවට පත්විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=June 25, 2019 |title=The Crisis of Contemporary Sinhala Comical Art |url=https://medium.com/@janathamathaya/සමකාලීන-සිංහල-හසරංග-කලාවේ-අර්බුදය-4ab9dbdca306 |access-date=2020-12-18 |website=Medium}}</ref> විකට කතා නිෂ්පාදනය ද රැට්ටා හරහා සිදු වන අතර එහිදී රතිඳු විසින්ම නිෂ්පාදනය කර රඟපාන වීඩියෝවල සියලුම චරිත මෙන්ම වීඩියෝකරණය සහ සංස්කරණය සිදු කෙරේ. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta's pendulum tops |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/11285/රැට්ටගේ--බට්ටා-මුදුනට |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref>
== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
ඔහු 1987 දෙසැම්බර් 7 වන දින ශ්රී ලංකාවේ වැලිසර, මහබාගේ හි උපත ලැබුවේ එක් වැඩිමහල් සහෝදරයෙකු ඉසුරු සහ එක් බාල සහෝදරියක් සුරේකා සිටින පවුලක දෙවන දරුවා ලෙසය. <ref name="rathindu">{{උපන්යාස වෙබ් |date=February 19, 2020 |title=The magic of Ratta – Rathidu Senaratne |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/02/20/16332/රැttaගේ-මැජික් |access-date=2020-12-18 |website=Sarasaviya}}</ref> ඔහුගේ පියා ධනපාල මුදියන්සේලාගේ සේනාරත්න සහ මව ඈන් බොතේජු යන දෙදෙනාම විශ්රාමික ගුරුවරුන් වේ. <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}</ref> රතිඳු කඳාන ද මැසෙනොඩ් විද්යාලයෙන් අධ්යාපනය සම්පූර්ණ කර වාණිජ විෂය ධාරාවෙන් උසස් පෙළ හැදෑරීය. ඉන්පසු ඔහු 2007 දී තම පවුල සමඟ ජා-ඇල වෙත සංක්රමණය විය. 2008 දී, ඔහු කෙටි කාලයක් සඳහා ඉතාලියට ගොස්, 2009 අගභාගයේදී ශ්රී ලංකාවේ ස්ථාපිත වීමේ අදහසින් නැවත මෙරටට පැමිණියේය. <ref name="Pulse" />
වයස අවුරුදු 22 දී පෞද්ගලික බැංකුවක බැංකු සහකාරවරයෙකු ලෙස සේවය කිරීමට පටන් ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු මාස හයකටත් අඩු කාලයකදී රැකියාවෙන් ඉවත් විය. <ref name="newshub">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Don't come to YouTube after failing O / L – Ratta |url=https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714062508/https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |archive-date=July 14, 2021 |access-date=2021-07-13 |website=newshub}}</ref> 2016 දී, ඔහු කළමනාකරණ ගණකාධිකාරීවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගත් අතර මේ අවස්ථාවේදී, එක්සත් රාජධානියේ වරලත් කළමනාකරණ ගණකාධිකාරී ආයතනයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත්විය. <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> ඔහු 2012 මාර්තු මාසයේදී ගිණුම් සහකරුවෙකු ලෙස BPO සමාගමකට සම්බන්ධ විය. මේ අතරතුර, ඔහුට නළුවෙකු වීමටද උනන්දුවක් තිබුණි. ඔහුගේ රැකියාව අතරතුර, ඔහුගේ සගයන් ඔහුව "රට්ටා" ලෙස හැඳින්වූ අතර, පසුව ඔහු එය යූ ටියුබ් සහ ෆේස්බුක් හි ඔහුගේ වේදිකා නාමය ලෙස භාවිතා කළේය. <ref name="latest">{{උපන්යාස වෙබ් |title=It is the responsibility of the government to find a more logical solution without interrupting social media |url=http://www.saaravita.lk/latest_news/622412/social-media-අත්හිටුවන්නේ-නැතුව-ඊට-ව |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}{{Verify credibility|date=November 2021}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=It was only after this that he became Ratta |url=http://colombonow.com/posts/1680/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228033849/http://colombonow.com/posts/1680/ |archive-date=February 28, 2020 |access-date=2020-12-18 |website=Colombo Now}}</ref>
2016 මාර්තු මාසයේදී, ඔහුගේ මංගල වීඩියෝව වන ''"අද්භූත පුටුව'' " (අභිරහස් පුටුව) ඔහු නව කැමරාවකින් අත්හදා බැලීමක් ලෙස රූගත කර පසුව ෆේස්බුක් වෙත උඩුගත කරන ලදී. <ref name="rathindu">{{උපන්යාස වෙබ් |date=February 19, 2020 |title=The magic of Ratta – Rathidu Senaratne |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/02/20/16332/රැttaගේ-මැජික් |access-date=2020-12-18 |website=Sarasaviya}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/02/20/16332/රැttaගේ-මැජික් "The magic of Ratta – Rathidu Senaratne"]. ''Sarasaviya''. February 19, 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite></ref> වීඩියෝව ෆේස්බුක් හි නැරඹුම් 10 000 ක් පමණ ලබා ගත්තේය. මෙය රතිදුට 2017 දී "රැට්ටා" යන මාතෘකාව යටතේ යූ ටියුබ් නාලිකාවක් ආරම්භ කිරීමට බලපෑවේය. <ref name="sundayobserver">{{උපන්යාස වෙබ් |date=August 2, 2019 |title=Making us laugh, with a message |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message |access-date=2020-12-18 |website=Sunday Observer}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message "Making us laugh, with a message"]. ''Sunday Observer''. August 2, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite></ref> 2018 මැද භාගය වන විට, ඔහුගේ වීඩියෝ තවමත් ෆේස්බුක් හි වෛරස් විය, නමුත් යූ ටියුබ් හි නොවේ. එසේම, 2018 දී, රතිදු ඔහුගේ සහයෝගිතා ජීවිතයෙන් ඉවත් වීමට (ඇලියාන්ස් හි මූල්ය සහකාර කළමනාකරු තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වීමෙන්) සහ පූර්ණ කාලීන අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකු වීමට තීරණය කළේය. <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> පසුව ඔහු ශ්රී ලංකා යූ ටියුබ් කර්මාන්තයේ හැරවුම් ලක්ෂ්යයන් සනිටුහන් කළ වීඩියෝ කිහිපයක් නිර්මාණය කළේය. <ref name="newshub">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Don't come to YouTube after failing O / L – Ratta |url=https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714062508/https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |archive-date=July 14, 2021 |access-date=2021-07-13 |website=newshub}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20210714062508/https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ "Don't come to YouTube after failing O / L – Ratta"]. ''newshub''. Archived from [https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ the original] on July 14, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> වීඩියෝ හරහා, සමාජ මාධ්ය ප්රයෝජනවත් ලෙස භාවිතා කිරීම සහ එහි ඍණාත්මක ප්රතිවිපාක පිළිබඳව ශ්රී ලාංකික තරුණයින්ට පණිවිඩයක් ලබා දීමට ද ඔහු සමත් විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Reaching the fifth pillar |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/12202/පහේ-කණුවට-ළඟා----යි |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref> 2018 නොවැම්බර් මාසයේදී, ඔහු ඉන්දියානු ගායක සෝනු නිගම් විසින් ගායනා කරන ලද ජනප්රිය 'වෝග් ජුවලර්ස්' වෙළඳ දැන්වීම් තේමා ගීතය වන "මංගල මුදු මාලා වලලු" සඳහා උපහාසාත්මක වීඩියෝවක් නිර්මාණය කළේය. එම වීඩියෝව ශ්රී ලංකාව තුළ වෛරස් විය. මෙම අවස්ථාවෙන් පසු, ඔහු පළ කළ සෑම වීඩියෝවක්ම ජනප්රිය වීමට පටන් ගත් අතර, 2018 නොවැම්බර් මාසයේදී 35 000 ක් වූ ග්රාහකයින් සංඛ්යාව 2019 ජනවාරි 1 වන විට 100 000 දක්වා වේගවත් විය. <ref name="Pulse" />
2019 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, 'ළමා අපයෝජනය සහ සූරාකෑම' කාණ්ඩය යටතේ ප්රජා මාර්ගෝපදේශ උල්ලංඝනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වාර්තා වූ රසික ප්රතිචාර වීඩියෝවක් උඩුගත කිරීම හේතුවෙන් ඔහුගේ නාලිකාව YouTube සහ Google සේවාවන්ගෙන් තහනම් කරන ලදී. <ref name="saaravita">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta with Mehewara initiative |url=http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය "Ratta with Mehewara initiative"]. ''saaravita''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite>{{Verify credibility|date=November 2021}}
[[Category:Articles lacking reliable references from November 2021]]
<sup class="noprint Inline-Template " data-ve-ignore="" style="white-space:nowrap;">[''[[විකිපීඩියා:පරිශීලක-ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතයන්|<span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (November 2021)">unreliable source?</span>]]'']</sup></ref> මෙම සිදුවීමෙන් පසු රැට්ටා නව නාලිකාවක් නිර්මාණය කළේය. පැය පහක් ඇතුළත, ඔහුගේ රසිකයන් ඔහුගේ නව YouTube නාලිකාවට ග්රාහකයින් 70,000 ක් උපයා ගත්තේය. මෙම සිදුවීම ශ්රී ලාංකික සමාජ මාධ්ය පසුබිම තුළ උණුසුම් ගැටළුවක් බවට පත්විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=October 8, 2019 |title=Give your support to our brother |url=https://janayugaya.lk/archives/8850 |access-date=2020-12-18 |website=Janayugaya}}</ref> කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ අභියාචනය සමාලෝචනය කිරීමෙන් පසු පැරණි නාලිකාව ඔහුට නැවත ලබා දෙන ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta acquitted and released |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/13396/රැට්ටා-නිදොස්-කොට-නිදහස් |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref> එම සිදුවීමෙන් පසු, ඔහු සමාජ සේවා මුලපිරීම මෙහෙවර ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Mehewara official page |url=https://www.youtube.com/channel/UCBZiq3uG_RwzOB2s_3Br75Q |access-date=2020-12-18 |website=YouTube}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref> පළමු වැඩසටහන ලෙස, ''මෙහෙවර'' කණ්ඩායම 2019 ''නොවැම්බර්'' 20 වන දින නාරාහේන්පිට මධ්යම රුධිර බැංකුවේදී එක් දිනක් තුළ පරිත්යාග 350 කට වැඩි ප්රමාණයක් සමඟ රුධිර පරිත්යාග ව්යාපාරයක් සංවිධානය කළේය. <ref name="latest">{{උපන්යාස වෙබ් |title=It is the responsibility of the government to find a more logical solution without interrupting social media |url=http://www.saaravita.lk/latest_news/622412/social-media-අත්හිටුවන්නේ-නැතුව-ඊට-ව |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.saaravita.lk/latest_news/622412/social-media-අත්හිටුවන්නේ-නැතුව-ඊට-ව "It is the responsibility of the government to find a more logical solution without interrupting social media"]. ''saaravita''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite>{{Verify credibility|date=November 2021}}
[[Category:Articles lacking reliable references from November 2021]]
<sup class="noprint Inline-Template " data-ve-ignore="" style="white-space:nowrap;">[''[[විකිපීඩියා:පරිශීලක-ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතයන්|<span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (November 2021)">unreliable source?</span>]]'']</sup></ref> <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> මෙම ව්යාපාරය ශ්රී ලංකාවේ රුධිර මධ්යස්ථානයක සංවිධානය කරන ලද විශාලතම රුධිර පරිත්යාග ව්යාපාරය බවට පත්විය. <ref name="Pulse" />
සමාජ සේවයට අමතරව, රැට්ටා 2019 රයිගම් සමාජ මාධ්ය සම්මාන (SoMe) සම්මාන උළෙලේදී කාණ්ඩ කිහිපයක් සඳහා විචාරක පැසසුම් සහ නාමයෝජනා ලබා ගත්තේය: <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> වඩාත්ම ජනප්රිය යූ ටියුබ් නාලිකාව, වඩාත්ම ජනප්රිය ෆේස්බුක් පිටුව, වඩාත්ම ජනප්රිය වීඩියෝව, වඩාත්ම ජනප්රිය කෙටි චිත්රපටය, වසරේ සමාජ මාධ්ය බලපෑම්කරු සහ වසරේ සමාජ මාධ්ය පෞරුෂය. <ref name="saaravita">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta with Mehewara initiative |url=http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය "Ratta with Mehewara initiative"]. ''saaravita''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite>{{Verify credibility|date=November 2021}}
[[Category:Articles lacking reliable references from November 2021]]
<sup class="noprint Inline-Template " data-ve-ignore="" style="white-space:nowrap;">[''[[විකිපීඩියා:පරිශීලක-ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතයන්|<span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (November 2021)">unreliable source?</span>]]'']</sup></ref> සහ ඔහුගේ ''අසදරනේ'' වීඩියෝව සඳහා වඩාත් ජනප්රිය යූ ටියුබ් නාලිකාව සහ වඩාත් ජනප්රිය කෙටි චිත්රපටය සඳහා සම්මාන දෙකක් දිනා ගත්තේය. මේ අතර, ඔහුගේ තුන්වන යූ ටියුබ් නාලිකාව ලෙස, රැට්ටා තාක්ෂණික අක්රීය කිරීමේ නාලිකාවක් වන "රැටෙක්" දියත් කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=RatTec official page |url=https://www.youtube.com/channel/UCVJn4dD1Oe0zkNDgZ62aDdg |access-date=2020-12-18 |website=YouTube}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref>
2019 දී ඔහු සිය මංගල රූපවාහිනී රංගනය ආරම්භ කළේ ''නෝ පාර්කින් නම්'' රූපවාහිනී කතා මාලාවෙනි. <ref name="sundayobserver">{{උපන්යාස වෙබ් |date=August 2, 2019 |title=Making us laugh, with a message |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message |access-date=2020-12-18 |website=Sunday Observer}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message "Making us laugh, with a message"]. ''Sunday Observer''. August 2, 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">December 18,</span> 2020</span>.</cite></ref> මෙම කතා මාලාවේදී, ඔහු ජනප්රිය නළු [[ජගත් චමිල]] සමඟ 'කිචි ධම්මික' සහාය චරිතයක් රඟපෑවේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Story of Lives that stopped in the wrong places |url=http://www.sarasaviya.lk/teledramas/2019/08/08/8037/වැරැදි-තැන්වල-නතර-වූ-ජීවිත-ගැන-කියැවෙන |access-date=8 August 2018 |publisher=Sarasaviya}}</ref> එම වසරේම, ඔහු ITN හි විකාශය වූ ''චැම්බර් ඔෆ් මැජිෂියන්ස්'' රූපවාහිනී වැඩසටහනට සම්බන්ධ විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Chamber of Magicians |url=https://www.itntv.lk/entertainment/chamber-of-magicians/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130192318/https://www.itntv.lk/entertainment/chamber-of-magicians/ |archive-date=November 30, 2020 |access-date=2020-12-18 |website=Independent Television Network Ltd.}}{{වඩා හොඳ මූලාශ්රයක් අවශ්යයි|date=June 2021}}</ref> 2020 මුල් භාගයේදී, ඔහු ජනප්රිය ජීව විද්යා උපකාරක ගුරුවරයෙකු වූ තිස්ස ජනනායකගේ සහාය සහ මග පෙන්වීම ඇතිව රට පුරා [[කුඹුක්|අර්ජුන ගස්]] මිලියනයක් සහ [[මී ගස|ඉන්දියානු මහුවා ගස්]] සිටුවීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta is going to plant trees together with Tissa Sir |url=https://www.slgossipz.com/2020/02/blog-post_18.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201218000000/https://www.slgossipz.com/2020/02/blog-post_18.html |archive-date=2020-12-18 |access-date=2020-12-18 |website=slgossipz}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=November 2021 |title=Green Mission with Ratta |url=http://www.saaravita.lk/events/655962/හරිත-මෙහෙවර-with-රැට්ටා |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}</ref> <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> ඔහු කුප්පා සිනමා, ෆෝචූන් ෆිල්ම්ස්, ලෝචි, සුලක්ඛානා සහ සිප්පි සිනමා යන බොහෝ ජනප්රිය කලාකරුවන් සමඟ සහයෝගී කෘති කිහිපයක් ද කළේය. <ref name="sundayobserver" />
2019 දී රතිදු ජා-ඇල හි ඔහුගේම චිත්රාගාරයක් වන "ස්ටුඩියෝ රැට්ටා (පුද්ගලික) සමාගම" ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Studio Ratta (Pvt) Ltd |url=https://studio-ratta-pvt-ltd.business.site |access-date=2020-12-20 |website=Studio Ratta official website}}{{Primary source inline|date=June 2021}}</ref> <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ "Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers!"]. ''Pulse 2020''. July 9, 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 13,</span> 2021</span>.</cite></ref> 2021 පෙබරවාරි අවසානය වන විට, රැට්ටා ඔහුගේ යූ ටියුබ් නාලිකාවේ ග්රාහකයින් 1,000,000 ඉක්මවා ගියේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Real Time YouTube Subscriber Count |url=https://socialblade.com/youtube/channel/UCJbxRq_IlWyzvB9KK0Mrs8A/realtime |access-date=2020-12-20 |website=socialblade}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref>
2025 දී, ඔහු සුරංග ද අල්විස් විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද ''"ඒක තාමයි මේකා"'' චිත්රපටයේ රඟපෑවේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=ලංකාවේ ජනප්රිය You Tube චරිත රැසක් රංගනයෙන් එක්වන අලුත්ම චිත්රපටයක් ‘ඒක තමයි මේක’ |url=https://mirrorarts.lk/news/11054-you-tube |access-date=2025-12-18 |website=mirrorarts}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=“ඒක තමයි මේක” වැඩ අරඹයි |url=https://www.dinamina.lk/2025/05/23/featured/189917/ඒක-තමයි-මේක-වැඩ-අරඹයි/ |access-date=2025-12-18 |website=dinamina}}</ref>
== සමාජ ක්රියාකාරිත්වය සහ අත්අඩංගුවට ගැනීම ==
ගෝඨාභය රාජපක්ෂ රජයට එරෙහි ගාලු මුවදොර විරෝධතා අතරතුර රැට්ටා ප්රධාන චරිතයක් බවට පත්විය. 2022 ජුනි මාසයේදී, ප්රකාශයක් සටහන් කර ගැනීමෙන් පසු කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාශය විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=JUST IN: ‘රැට්ටා’ අත්අඩංගුවට |url=https://mawbima.lk/2022/05/30/ratta-has-been-arrested-by-police/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා අත්අඩංගුවට |url=https://mawbima.lk/2022/08/01/ratta-arrested/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> කොටුව මහේස්ත්රාත් අධිකරණය අසල බාධාකාරී විරෝධතාවක් පැවැත්වීම සහ අධිකරණ කටයුතු සහ නිලධාරීන්ගේ රාජකාරිවලට බාධා කිරීම මෙන්ම පොදු දේපළවලට හානි කිරීම හේතුවෙන් මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදු විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටාට මනුවර්ණට වරෙන්තු |url=https://www.dinamina.lk/2026/02/03/breaking-news/261317/රැට්ටාට-මනුවර්ණට-වරෙන්ත/ |access-date=2025-12-18 |website=dinamina}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=’’රැට්ටා’’ අත්අඩංගුවට |url=https://www.lankadeepa.lk/news/රටට-අතඅඩගවට/101-613984 |access-date=2025-12-18 |website=lankadeepa}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා,ලහිරු,ජෙහාන්,ජගත් ඇතුළු 7 ක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරයට |url=https://www.itnnews.lk/2022/06/22/418636/ |access-date=2025-12-18 |website=itnnews}}</ref> සැකකරුවන් 2022 ජූලි 1 වන දින දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කිරීමට නියෝග කරන ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා ඇතුළු 7ක් ජූලි 01 වනදා තෙක් රිමාන්ඩ් |url=https://www.todaynewslk.com/archives/4935 |access-date=2025-12-18 |website=todaynewslk.com}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=දමිතා, රැට්ටා ඇතුළු 8 දෙනෙක් ශරීර ඇප මත මුදා හැරෙති |url=https://mawbima.lk/2022/08/09/damita-ratta-and-8-others-released-on-bail/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රතිදු (රැට්ටා), ළහිරු වීරසේකර, ජගත් මනුවර්ණ ඇතුළු 7ක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරයට |url=https://www.newsfirst.lk/sinhala/2022/06/22/රතිදු-රැට්ටා-ළහිරු-වීරසේ |access-date=2025-12-18 |website=newsfirst}}</ref>
202 අගෝස්තු 1 වන දින, කොළඹ කොටුව මහේස්ත්රාත්වරයා රැට්ටා ඇතුළු සමාජ ක්රියාකාරීන් තිදෙනෙකුට විදේශ ගමන් තහනම් කිරීමට නියෝග කළේය.
== මෙයද බලන්න ==
* යූ ටියුබ් පෞරුෂයන් ලැයිස්තුව
== ආශ්රිත ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
== බාහිර සබැඳි ==
* {{IMDb name|10802222}}
{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ශ්රී ලාංකික ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:1987 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]
3mxkz5ly3w5dsgd7wxwhc4abqz3q8x6
795418
795417
2026-07-04T12:42:19Z
Botempa
70735
මූලාශ්ර පිළිවෙලකට හැදීම
795418
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox social media personality|youtube_handle=ratta|youtube_display_name=|youtube_years_active=2016–වර්තමානය|youtube_genre=විකට|youtube_subscribers=1.66 million<!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW -->|youtube_views=292.6 million<!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW -->|stats_update=අප්රේල් 2026}}
'''ධනපාල මුදියන්සේලාගේ රතිඳු සුරම්ය සේනාරත්න''' (උපත 1987 දෙසැම්බර් 7, {{Langx|si|රතිඳු සේනාරත්න}} ), ඔහුගේ වේදිකා නාමය '''Ratta''' ( {{Langx|si|රැට්ටා}} ), ශ්රී ලාංකික යූ ටියුබ්කරුවෙකු, රූපවාහිනී නළුවෙකු, අධ්යක්ෂකවරයෙකු, දානපතියෙකු සහ සමාජ මාධ්ය පෞරුෂයකි . <ref name="sundayobserver">{{උපන්යාස වෙබ් |date=August 2, 2019 |title=Making us laugh, with a message |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2019/08/04/youth-observer/making-us-laugh-message |access-date=2020-12-18 |website=Sunday Observer}}</ref> 2012 දී සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ රැට්ටා යූ ටියුබ් සහ අනෙකුත් සමාජ මාධ්යවල ජනප්රිය චරිතයක් බවට පත්විය. <ref name="saaravita">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta with Mehewara initiative |url=http://www.saaravita.lk/Saaravita_Vesak/649884/මෙහෙවර-කණ්ඩායම-ලබපු-ජය |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}{{Verify credibility|date=November 2021}}</ref> පෙර වසරවලදී, රැට්ටා ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛතම යූ ටියුබ් නාලිකාවක් සහ සන්නාමයක් බවට පත්විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=June 25, 2019 |title=The Crisis of Contemporary Sinhala Comical Art |url=https://medium.com/@janathamathaya/සමකාලීන-සිංහල-හසරංග-කලාවේ-අර්බුදය-4ab9dbdca306 |access-date=2020-12-18 |website=Medium}}</ref> විකට කතා නිෂ්පාදනය ද රැට්ටා හරහා සිදු වන අතර එහිදී රතිඳු විසින්ම නිෂ්පාදනය කර රඟපාන වීඩියෝවල සියලුම චරිත මෙන්ම වීඩියෝකරණය සහ සංස්කරණය සිදු කෙරේ. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta's pendulum tops |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/11285/රැට්ටගේ--බට්ටා-මුදුනට |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref>
== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
ඔහු 1987 දෙසැම්බර් 7 වන දින ශ්රී ලංකාවේ වැලිසර, මහබාගේ හි උපත ලැබුවේ එක් වැඩිමහල් සහෝදරයෙකු ඉසුරු සහ එක් බාල සහෝදරියක් සුරේකා සිටින පවුලක දෙවන දරුවා ලෙසය. <ref name="rathindu">{{උපන්යාස වෙබ් |date=February 19, 2020 |title=The magic of Ratta – Rathidu Senaratne |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2020/02/20/16332/රැttaගේ-මැජික් |access-date=2020-12-18 |website=Sarasaviya}}</ref> ඔහුගේ පියා ධනපාල මුදියන්සේලාගේ සේනාරත්න සහ මව ඈන් බොතේජු යන දෙදෙනාම විශ්රාමික ගුරුවරුන් වේ. <ref name="Pulse">{{උපන්යාස වෙබ් |date=July 9, 2021 |title=Ratta in Spotlight – Going from 35,000 to 1 Million Subscribers! |url=http://www.pulse.lk/everythingelse/ratta-in-spotlight-going-from-35000-to-1-million-subscribers/ |access-date=2021-07-13 |website=Pulse 2020}}</ref> රතිඳු කඳාන ද මැසෙනොඩ් විද්යාලයෙන් අධ්යාපනය සම්පූර්ණ කර වාණිජ විෂය ධාරාවෙන් උසස් පෙළ හැදෑරීය. ඉන්පසු ඔහු 2007 දී තම පවුල සමඟ ජා-ඇල වෙත සංක්රමණය විය. 2008 දී, ඔහු කෙටි කාලයක් සඳහා ඉතාලියට ගොස්, 2009 අගභාගයේදී ශ්රී ලංකාවේ ස්ථාපිත වීමේ අදහසින් නැවත මෙරටට පැමිණියේය.
වයස අවුරුදු 22 දී පෞද්ගලික බැංකුවක බැංකු සහකාරවරයෙකු ලෙස සේවය කිරීමට පටන් ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු මාස හයකටත් අඩු කාලයකදී රැකියාවෙන් ඉවත් විය. <ref name="newshub">{{උපන්යාස වෙබ් |title=Don't come to YouTube after failing O / L – Ratta |url=https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714062508/https://newshub.lk/2021/01/01/31313while-learning-i-worked-as-a-taxi-driver-from-9-am-to-12-midnight/ |archive-date=July 14, 2021 |access-date=2021-07-13 |website=newshub}}</ref> 2016 දී, ඔහු කළමනාකරණ ගණකාධිකාරීවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගත් අතර මේ අවස්ථාවේදී, එක්සත් රාජධානියේ වරලත් කළමනාකරණ ගණකාධිකාරී ආයතනයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත්විය. ඔහු 2012 මාර්තු මාසයේදී ගිණුම් සහකරුවෙකු ලෙස BPO සමාගමකට සම්බන්ධ විය. මේ අතරතුර, ඔහුට නළුවෙකු වීමටද උනන්දුවක් තිබුණි. ඔහුගේ රැකියාව අතරතුර, ඔහුගේ සගයන් ඔහුව "රට්ටා" ලෙස හැඳින්වූ අතර, පසුව ඔහු එය යූ ටියුබ් සහ ෆේස්බුක් හි ඔහුගේ වේදිකා නාමය ලෙස භාවිතා කළේය. <ref name="latest">{{උපන්යාස වෙබ් |title=It is the responsibility of the government to find a more logical solution without interrupting social media |url=http://www.saaravita.lk/latest_news/622412/social-media-අත්හිටුවන්නේ-නැතුව-ඊට-ව |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}{{Verify credibility|date=November 2021}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=It was only after this that he became Ratta |url=http://colombonow.com/posts/1680/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228033849/http://colombonow.com/posts/1680/ |archive-date=February 28, 2020 |access-date=2020-12-18 |website=Colombo Now}}</ref>
2016 මාර්තු මාසයේදී, ඔහුගේ මංගල වීඩියෝව වන ''"අද්භූත පුටුව'' " (අභිරහස් පුටුව) ඔහු නව කැමරාවකින් අත්හදා බැලීමක් ලෙස රූගත කර පසුව ෆේස්බුක් වෙත උඩුගත කරන ලදී. වීඩියෝව ෆේස්බුක් හි නැරඹුම් 10 000 ක් පමණ ලබා ගත්තේය. මෙය රතිදුට 2017 දී "රැට්ටා" යන මාතෘකාව යටතේ යූ ටියුබ් නාලිකාවක් ආරම්භ කිරීමට බලපෑවේය. 2018 මැද භාගය වන විට, ඔහුගේ වීඩියෝ තවමත් ෆේස්බුක් හි වෛරස් විය, නමුත් යූ ටියුබ් හි නොවේ. එසේම, 2018 දී, රතිදු ඔහුගේ සහයෝගිතා ජීවිතයෙන් ඉවත් වීමට (ඇලියාන්ස් හි මූල්ය සහකාර කළමනාකරු තනතුරෙන් ඉල්ලා අස්වීමෙන්) සහ පූර්ණ කාලීන අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවෙකු වීමට තීරණය කළේය. පසුව ඔහු ශ්රී ලංකා යූ ටියුබ් කර්මාන්තයේ හැරවුම් ලක්ෂ්යයන් සනිටුහන් කළ වීඩියෝ කිහිපයක් නිර්මාණය කළේය. වීඩියෝ හරහා, සමාජ මාධ්ය ප්රයෝජනවත් ලෙස භාවිතා කිරීම සහ එහි ඍණාත්මක ප්රතිවිපාක පිළිබඳව ශ්රී ලාංකික තරුණයින්ට පණිවිඩයක් ලබා දීමට ද ඔහු සමත් විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Reaching the fifth pillar |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/12202/පහේ-කණුවට-ළඟා----යි |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref> 2018 නොවැම්බර් මාසයේදී, ඔහු ඉන්දියානු ගායක සෝනු නිගම් විසින් ගායනා කරන ලද ජනප්රිය 'වෝග් ජුවලර්ස්' වෙළඳ දැන්වීම් තේමා ගීතය වන "මංගල මුදු මාලා වලලු" සඳහා උපහාසාත්මක වීඩියෝවක් නිර්මාණය කළේය. එම වීඩියෝව ශ්රී ලංකාව තුළ වෛරස් විය. මෙම අවස්ථාවෙන් පසු, ඔහු පළ කළ සෑම වීඩියෝවක්ම ජනප්රිය වීමට පටන් ගත් අතර, 2018 නොවැම්බර් මාසයේදී 35 000 ක් වූ ග්රාහකයින් සංඛ්යාව 2019 ජනවාරි 1 වන විට 100 000 දක්වා වේගවත් විය.
2019 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, 'ළමා අපයෝජනය සහ සූරාකෑම' කාණ්ඩය යටතේ ප්රජා මාර්ගෝපදේශ උල්ලංඝනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වාර්තා වූ රසික ප්රතිචාර වීඩියෝවක් උඩුගත කිරීම හේතුවෙන් ඔහුගේ නාලිකාව YouTube සහ Google සේවාවන්ගෙන් තහනම් කරන ලදී. මෙම සිදුවීමෙන් පසු රැට්ටා නව නාලිකාවක් නිර්මාණය කළේය. පැය පහක් ඇතුළත, ඔහුගේ රසිකයන් ඔහුගේ නව YouTube නාලිකාවට ග්රාහකයින් 70,000 ක් උපයා ගත්තේය. මෙම සිදුවීම ශ්රී ලාංකික සමාජ මාධ්ය පසුබිම තුළ උණුසුම් ගැටළුවක් බවට පත්විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=October 8, 2019 |title=Give your support to our brother |url=https://janayugaya.lk/archives/8850 |access-date=2020-12-18 |website=Janayugaya}}</ref> කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ අභියාචනය සමාලෝචනය කිරීමෙන් පසු පැරණි නාලිකාව ඔහුට නැවත ලබා දෙන ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta acquitted and released |url=http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/13396/රැට්ටා-නිදොස්-කොට-නිදහස් |access-date=2020-12-18 |website=Deshaya}}</ref> එම සිදුවීමෙන් පසු, ඔහු සමාජ සේවා මුලපිරීම මෙහෙවර ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Mehewara official page |url=https://www.youtube.com/channel/UCBZiq3uG_RwzOB2s_3Br75Q |access-date=2020-12-18 |website=YouTube}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref> පළමු වැඩසටහන ලෙස, ''මෙහෙවර'' කණ්ඩායම 2019 ''නොවැම්බර්'' 20 වන දින නාරාහේන්පිට මධ්යම රුධිර බැංකුවේදී එක් දිනක් තුළ පරිත්යාග 350 කට වැඩි ප්රමාණයක් සමඟ රුධිර පරිත්යාග ව්යාපාරයක් සංවිධානය කළේය. මෙම ව්යාපාරය ශ්රී ලංකාවේ රුධිර මධ්යස්ථානයක සංවිධානය කරන ලද විශාලතම රුධිර පරිත්යාග ව්යාපාරය බවට පත්විය.
සමාජ සේවයට අමතරව, රැට්ටා 2019 රයිගම් සමාජ මාධ්ය සම්මාන (SoMe) සම්මාන උළෙලේදී කාණ්ඩ කිහිපයක් සඳහා විචාරක පැසසුම් සහ නාමයෝජනා ලබා ගත්තේය: වඩාත්ම ජනප්රිය යූ ටියුබ් නාලිකාව, වඩාත්ම ජනප්රිය ෆේස්බුක් පිටුව, වඩාත්ම ජනප්රිය වීඩියෝව, වඩාත්ම ජනප්රිය කෙටි චිත්රපටය, වසරේ සමාජ මාධ්ය බලපෑම්කරු සහ වසරේ සමාජ මාධ්ය පෞරුෂය. සහ ඔහුගේ ''අසදරනේ'' වීඩියෝව සඳහා වඩාත් ජනප්රිය යූ ටියුබ් නාලිකාව සහ වඩාත් ජනප්රිය කෙටි චිත්රපටය සඳහා සම්මාන දෙකක් දිනා ගත්තේය. මේ අතර, ඔහුගේ තුන්වන යූ ටියුබ් නාලිකාව ලෙස, රැට්ටා තාක්ෂණික අක්රීය කිරීමේ නාලිකාවක් වන "රැටෙක්" දියත් කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=RatTec official page |url=https://www.youtube.com/channel/UCVJn4dD1Oe0zkNDgZ62aDdg |access-date=2020-12-18 |website=YouTube}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref>
2019 දී ඔහු සිය මංගල රූපවාහිනී රංගනය ආරම්භ කළේ ''නෝ පාර්කින් නම්'' රූපවාහිනී කතා මාලාවෙනි. මෙම කතා මාලාවේදී, ඔහු ජනප්රිය නළු [[ජගත් චමිල]] සමඟ 'කිචි ධම්මික' සහාය චරිතයක් රඟපෑවේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Story of Lives that stopped in the wrong places |url=http://www.sarasaviya.lk/teledramas/2019/08/08/8037/වැරැදි-තැන්වල-නතර-වූ-ජීවිත-ගැන-කියැවෙන |access-date=8 August 2018 |publisher=Sarasaviya}}</ref> එම වසරේම, ඔහු ITN හි විකාශය වූ ''චැම්බර් ඔෆ් මැජිෂියන්ස්'' රූපවාහිනී වැඩසටහනට සම්බන්ධ විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Chamber of Magicians |url=https://www.itntv.lk/entertainment/chamber-of-magicians/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130192318/https://www.itntv.lk/entertainment/chamber-of-magicians/ |archive-date=November 30, 2020 |access-date=2020-12-18 |website=Independent Television Network Ltd.}}{{වඩා හොඳ මූලාශ්රයක් අවශ්යයි|date=June 2021}}</ref> 2020 මුල් භාගයේදී, ඔහු ජනප්රිය ජීව විද්යා උපකාරක ගුරුවරයෙකු වූ තිස්ස ජනනායකගේ සහාය සහ මග පෙන්වීම ඇතිව රට පුරා [[කුඹුක්|අර්ජුන ගස්]] මිලියනයක් සහ [[මී ගස|ඉන්දියානු මහුවා ගස්]] සිටුවීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Ratta is going to plant trees together with Tissa Sir |url=https://www.slgossipz.com/2020/02/blog-post_18.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201218000000/https://www.slgossipz.com/2020/02/blog-post_18.html |archive-date=2020-12-18 |access-date=2020-12-18 |website=slgossipz}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=November 2021 |title=Green Mission with Ratta |url=http://www.saaravita.lk/events/655962/හරිත-මෙහෙවර-with-රැට්ටා |access-date=2020-12-18 |website=saaravita}}</ref> ඔහු කුප්පා සිනමා, ෆෝචූන් ෆිල්ම්ස්, ලෝචි, සුලක්ඛානා සහ සිප්පි සිනමා යන බොහෝ ජනප්රිය කලාකරුවන් සමඟ සහයෝගී කෘති කිහිපයක් ද කළේය.
2019 දී රතිදු ජා-ඇල හි ඔහුගේම චිත්රාගාරයක් වන "ස්ටුඩියෝ රැට්ටා (පුද්ගලික) සමාගම" ආරම්භ කළේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Studio Ratta (Pvt) Ltd |url=https://studio-ratta-pvt-ltd.business.site |access-date=2020-12-20 |website=Studio Ratta official website}}{{Primary source inline|date=June 2021}}</ref> 2021 පෙබරවාරි අවසානය වන විට, රැට්ටා ඔහුගේ යූ ටියුබ් නාලිකාවේ ග්රාහකයින් 1,000,000 ඉක්මවා ගියේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Real Time YouTube Subscriber Count |url=https://socialblade.com/youtube/channel/UCJbxRq_IlWyzvB9KK0Mrs8A/realtime |access-date=2020-12-20 |website=socialblade}}{{Verify credibility|date=June 2021}}</ref>
2025 දී, ඔහු සුරංග ද අල්විස් විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද ''"ඒක තාමයි මේකා"'' චිත්රපටයේ රඟපෑවේය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=ලංකාවේ ජනප්රිය You Tube චරිත රැසක් රංගනයෙන් එක්වන අලුත්ම චිත්රපටයක් ‘ඒක තමයි මේක’ |url=https://mirrorarts.lk/news/11054-you-tube |access-date=2025-12-18 |website=mirrorarts}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=“ඒක තමයි මේක” වැඩ අරඹයි |url=https://www.dinamina.lk/2025/05/23/featured/189917/ඒක-තමයි-මේක-වැඩ-අරඹයි/ |access-date=2025-12-18 |website=dinamina}}</ref>
== සමාජ ක්රියාකාරිත්වය සහ අත්අඩංගුවට ගැනීම ==
ගෝඨාභය රාජපක්ෂ රජයට එරෙහි ගාලු මුවදොර විරෝධතා අතරතුර රැට්ටා ප්රධාන චරිතයක් බවට පත්විය. 2022 ජුනි මාසයේදී, ප්රකාශයක් සටහන් කර ගැනීමෙන් පසු කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාශය විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=JUST IN: ‘රැට්ටා’ අත්අඩංගුවට |url=https://mawbima.lk/2022/05/30/ratta-has-been-arrested-by-police/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා අත්අඩංගුවට |url=https://mawbima.lk/2022/08/01/ratta-arrested/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> කොටුව මහේස්ත්රාත් අධිකරණය අසල බාධාකාරී විරෝධතාවක් පැවැත්වීම සහ අධිකරණ කටයුතු සහ නිලධාරීන්ගේ රාජකාරිවලට බාධා කිරීම මෙන්ම පොදු දේපළවලට හානි කිරීම හේතුවෙන් මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදු විය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටාට මනුවර්ණට වරෙන්තු |url=https://www.dinamina.lk/2026/02/03/breaking-news/261317/රැට්ටාට-මනුවර්ණට-වරෙන්ත/ |access-date=2025-12-18 |website=dinamina}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=’’රැට්ටා’’ අත්අඩංගුවට |url=https://www.lankadeepa.lk/news/රටට-අතඅඩගවට/101-613984 |access-date=2025-12-18 |website=lankadeepa}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා,ලහිරු,ජෙහාන්,ජගත් ඇතුළු 7 ක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරයට |url=https://www.itnnews.lk/2022/06/22/418636/ |access-date=2025-12-18 |website=itnnews}}</ref> සැකකරුවන් 2022 ජූලි 1 වන දින දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කිරීමට නියෝග කරන ලදී. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රැට්ටා ඇතුළු 7ක් ජූලි 01 වනදා තෙක් රිමාන්ඩ් |url=https://www.todaynewslk.com/archives/4935 |access-date=2025-12-18 |website=todaynewslk.com}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=දමිතා, රැට්ටා ඇතුළු 8 දෙනෙක් ශරීර ඇප මත මුදා හැරෙති |url=https://mawbima.lk/2022/08/09/damita-ratta-and-8-others-released-on-bail/ |access-date=2025-12-18 |website=mawbima}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=රතිදු (රැට්ටා), ළහිරු වීරසේකර, ජගත් මනුවර්ණ ඇතුළු 7ක් රක්ෂිත බන්ධනාගාරයට |url=https://www.newsfirst.lk/sinhala/2022/06/22/රතිදු-රැට්ටා-ළහිරු-වීරසේ |access-date=2025-12-18 |website=newsfirst}}</ref>
202 අගෝස්තු 1 වන දින, කොළඹ කොටුව මහේස්ත්රාත්වරයා රැට්ටා ඇතුළු සමාජ ක්රියාකාරීන් තිදෙනෙකුට විදේශ ගමන් තහනම් කිරීමට නියෝග කළේය.
== මෙයද බලන්න ==
* යූ ටියුබ් පෞරුෂයන් ලැයිස්තුව
== ආශ්රිත ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
== බාහිර සබැඳි ==
* {{IMDb name|10802222}}
{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ශ්රී ලාංකික ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:1987 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]
kvv1of4a1gxmz0h3d3iqj8bf5l1xgzj
රිටිගල ස්වාභාවික දැඩි රක්ෂිතය
0
195898
795420
2026-07-04T14:10:36Z
KSLwiki24
70498
KSLwiki24 විසින් [[රිටිගල ස්වාභාවික දැඩි රක්ෂිතය]] සිට [[රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
795420
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය]]
9wgjuc6oy8ctzjbsclr90g02d29uig9
2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය
0
195899
795423
2026-07-04T15:59:11Z
Vinizex94
72913
'2022 FIFA ලෝක කුසලානය යනු 2022 නොවැම්බර් 20 සිට දෙසැම්බර් 18 දක්වා කටාර් හිදී පැවති FIFA ලෝක කුසලානයේ 22 වන සංස්කරණයයි.[සටහන 1][2] තරඟාවලියේ සටන් පාඨය වූයේ "දැන් සියල්ලයි" යන්නයි.[3]...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි
795423
wikitext
text/x-wiki
2022 FIFA ලෝක කුසලානය යනු 2022 නොවැම්බර් 20 සිට දෙසැම්බර් 18 දක්වා කටාර් හිදී පැවති FIFA ලෝක කුසලානයේ 22 වන සංස්කරණයයි.[සටහන 1][2] තරඟාවලියේ සටන් පාඨය වූයේ "දැන් සියල්ලයි" යන්නයි.[3] ආර්ජන්ටිනාව වසර 36 කට පසු ඔවුන්ගේ පළමු ශූරතාව දිනා ගත් අතර එය ඔවුන්ගේ තුන්වන ශූරතාවයි. ඊළඟ තරඟාවලියේ සිට සහභාගී වන කණ්ඩායම් සංඛ්යාව 48 දක්වා පුළුල් වන බැවින්, කණ්ඩායම් 32 ක් සහභාගී වූ අවසන් තරඟාවලිය මෙය විය.
8nshjpttedgmlitkqozae3smtln9tfz
795424
795423
2026-07-04T16:11:04Z
Vinizex94
72913
795424
wikitext
text/x-wiki
2022 FIFA ලෝක කුසලානය යනු 2022 නොවැම්බර් 20 සිට දෙසැම්බර් 18 දක්වා කටාර් හිදී පැවති FIFA ලෝක කුසලානයේ 22 වන සංස්කරණයයි. තරඟාවලියේ සටන් පාඨය වූයේ "දැන් සියල්ලයි" යන්නයි.[3] ආර්ජන්ටිනාව වසර 36 කට පසු ඔවුන්ගේ පළමු ශූරතාව දිනා ගත් අතර එය ඔවුන්ගේ තුන්වන ශූරතාවයි. ඊළඟ තරඟාවලියේ සිට සහභාගී වන කණ්ඩායම් සංඛ්යාව 48 දක්වා පුළුල් වන බැවින්, කණ්ඩායම් 32 ක් සහභාගී වූ අවසන් තරඟාවලිය මෙය විය.
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2022
| yearr =
| other_titles =
| image = [[ගොනුව:2022_FIFA_World_Cup_Korea_Uruguay_04.jpg|thumb]]
| size = 250px
| alt =
| caption = දකුණු කොරියාව සහ උරුගුවේ අතර පැවති තරගය
| city = කටාර් හි නගර
| country = [[කටාර්]]
| dates =
| num_teams =
| confederations =
| sub-confederations = <!-- use only one of these three options -->
| associations = <!-- use only one of these three options -->
| venues =
| cities =
| champion = [[ආජන්ටිනාව]]
| champion_other = [[ප්රංශය]]
| count = 15
| second =
| second_other =
| third =
| third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| fourth = <!-- automatically wraps into {{fb}} template -->
| fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| young_player =
| goalkeeper =
| prevseason = [[2018 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2018]]
| nextseason = [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2026]]
}}
7zuyoyyk5mxayblfhq72tse5af7j814
795425
795424
2026-07-04T16:19:12Z
Vinizex94
72913
795425
wikitext
text/x-wiki
2022 FIFA ලෝක කුසලානය යනු 2022 නොවැම්බර් 20 සිට දෙසැම්බර් 18 දක්වා කටාර් හිදී පැවති FIFA ලෝක කුසලානයේ 22 වන සංස්කරණයයි. තරඟාවලියේ සටන් පාඨය වූයේ "දැන් සියල්ලයි" යන්නයි.[3] ආර්ජන්ටිනාව වසර 36 කට පසු ඔවුන්ගේ පළමු ශූරතාව දිනා ගත් අතර එය ඔවුන්ගේ තුන්වන ශූරතාවයි. ඊළඟ තරඟාවලියේ සිට සහභාගී වන කණ්ඩායම් සංඛ්යාව 48 දක්වා පුළුල් වන බැවින්, කණ්ඩායම් 32 ක් සහභාගී වූ අවසන් තරඟාවලිය මෙය විය.
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2022
| yearr =
| other_titles =
| image = [[ගොනුව:2022_FIFA_World_Cup_Korea_Uruguay_04.jpg|thumb]]
| size = 250px
| alt =
| caption = දකුණු කොරියාව සහ උරුගුවේ අතර පැවති තරගය
| city = කටාර් හි නගර
| country = [[කටාර්]]
| dates =
| num_teams =
| confederations =
| sub-confederations = <!-- use only one of these three options -->
| associations = <!-- use only one of these three options -->
| venues =
| cities =
| champion = [[ආජන්ටිනාව]]
| champion_other = [[ප්රංශය]]
| count = 15
| second =
| second_other =
| third =
| third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| fourth = <!-- automatically wraps into {{fb}} template -->
| fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| young_player =
| goalkeeper =
| prevseason = [[2018 ෆිීෆා ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරඟාවලිය|2018]]
| nextseason = [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2026]]
}}
3qhqkyg07blji0wsgceq4p9u973fg4q
795426
795425
2026-07-04T16:19:59Z
Vinizex94
72913
795426
wikitext
text/x-wiki
2022 FIFA ලෝක කුසලානය යනු 2022 නොවැම්බර් 20 සිට දෙසැම්බර් 18 දක්වා කටාර් හිදී පැවති FIFA ලෝක කුසලානයේ 22 වන සංස්කරණයයි. තරඟාවලියේ සටන් පාඨය වූයේ "දැන් සියල්ලයි" යන්නයි.[3] ආර්ජන්ටිනාව වසර 36 කට පසු ඔවුන්ගේ පළමු ශූරතාව දිනා ගත් අතර එය ඔවුන්ගේ තුන්වන ශූරතාවයි. ඊළඟ තරඟාවලියේ සිට සහභාගී වන කණ්ඩායම් සංඛ්යාව 48 දක්වා පුළුල් වන බැවින්, කණ්ඩායම් 32 ක් සහභාගී වූ අවසන් තරඟාවලිය මෙය විය.
{{තොරතුරුකොටුව ජාත්යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය
| tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය
| year = 2022
| yearr =
| other_titles =
| image = [[ගොනුව:2022_FIFA_World_Cup_Korea_Uruguay_04.jpg|thumb]]
| size = 250px
| alt =
| caption = දකුණු කොරියාව සහ උරුගුවේ අතර පැවති තරගය
| city = කටාර් හි නගර
| country = [[කටාර්]]
| dates =
| num_teams =
| confederations =
| sub-confederations = <!-- use only one of these three options -->
| associations = <!-- use only one of these three options -->
| venues =
| cities =
| champion = [[ආජන්ටිනාව]]
| champion_other = [[ප්රංශය]]
| count = 15
| second =
| second_other =
| third =
| third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| fourth = <!-- automatically wraps into {{fb}} template -->
| fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) -->
| matches =
| goals =
| attendance =
| top_scorer =
| player =
| young_player =
| goalkeeper =
| prevseason = [[2018 ෆීෆා ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලිය|2018]]
| nextseason = [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2026]]
}}
0vhm7pbj8ycn4aqxih3w43skdwpjoq0
The Visual Bible: Matthew
0
195900
795430
2026-07-04T16:46:44Z
~2026-38151-24
79823
මතෙව් තුමාගේ සංකේකය
795430
wikitext
text/x-wiki
මතෙව් තුමාගේ සංකෝතය මනුස්වා
o7q1vmgb4y4766rfcpmux884cm18wyg
795431
795430
2026-07-04T16:47:48Z
Quinlan83
51945
Requesting deletion
795431
wikitext
text/x-wiki
{{delete|Test page}}මතෙව් තුමාගේ සංකෝතය මනුස්වා
krd582bycjqf2eq7amgh1wohgn3ps0o
එඩුවර්ඩ්-හෙන්රි ඇව්රිල්
0
195901
795433
2026-07-04T18:40:22Z
~2026-38212-27
79824
'en' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි
795433
wikitext
text/x-wiki
en
132vgcjgm2eh6byg07vvb8e3d26dum3
පරිශීලක:LP Thathsara
2
195902
795451
2026-07-05T06:26:53Z
LP Thathsara
79833
Sunil Kapuruge
795451
wikitext
text/x-wiki
Sunil Kapuruge
0n4vj6iy9mhety3yut5tighyij5p34d