ශ්‍රී ලංකා කොටියා

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.12</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකා කොටියා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3989</id>
    <revision>
      <id>796276</id>
      <parentid>745389</parentid>
      <timestamp>2026-07-22T01:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChampikaG</username>
        <id>3995</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ව්‍යාක්ය නිවැරදිව සංස්කරණය</comment>
      <origin>796276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28161" sha1="5xdlci0h9mhalqg493mzoh4sn5dr7lk" xml:space="preserve">{{විශේෂාංග ලිපිය}}

{{Taxobox
| name = ශ්‍රී ලංකා කොටියා
| image = Sri Lankan leopard (Panthera pardus kotiya) at Wilpattu National Park.jpg
| regnum = [[සත්තු|ඇනිමේලියා]]
| phylum = [[සරජ්ජුකයා|කෝර්ඩේටා]]
| classis = [[ක්‍ෂීරපායි සත්තු|මැමේලියා]]
| ordo = [[මාංස භක්ෂකයින්|කානිවෝරා]]
| familia = [[ෆෙලිඩේ]]
| genus = පැන්තෙරා
| species = පැන්තෙරා පාඩුස්
| binomial = ''Panthera pardus kotiya''
|image_caption=විල්පත්තු වනෝද්‍යානය තුල වසන කොටියෙක්
| status = VU
| status_system = IUCN3.1
| species_link = Leopard
| subspecies = පැන්තෙරා පාඩුස් කොටියා
| authority = &lt;nowiki&gt;[පී. එඩ්වඩ් පිරිස් දැරණියගල]] මහතා, 1956&lt;/nowiki&gt;
| range_map = Srilankan leopard range map.jpg
| range_map_caption = ශ්‍රී ලංකා කොටිනිගේ ව්‍යාප්තිය
}}

'''ශ්‍රී ලංකීය කොටියා '''(''Panthera pardus kotiya'') [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවට]] ආවේණික [[කොටියා|කොටි]] උප විශේෂයකි. මොවුන් ව පළමු වරට විස්තර කර ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකීය සත්ව විද්‍යාඥයකු වන [[පී. එඩ්වඩ් පිරිස් දැරණියගල]] විසින් ය.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=දැරණියගල|first=පී. ඊ. පී.|year=1956|title=The Ceylon leopard, a distinct subspecies|journal=Spolia Zeylanica|volume=28|pages=115–116}}&lt;/ref&gt;

2020 වර්ෂයේ සිට මොවුන් වඳවීයාමේ අවධානමට ලක්වූ සත්ව කොට්ඨාශක් ලෙස [[රතු දත්ත පොත|IUCN රතු දත්ත පොතට]] අනුව වර්ගීකරණය කර ඇත. 2020 වර්ෂය වනවිට වනාන්තර තුළ නිදැල්ලේ වෙසෙන කොටි ජනගහනය 800 ටත් අඩු බව අනුමාන කෙරේ.&lt;ref&gt;කිට්ල්, ඒ.එම්. &amp; වොට්සන්, ඒ. (2020). &quot;''[https://www.iucnredlist.org/species/15959/50660847 Panthera pardus ssp.kotiya]''&quot;. ''[[රතු දත්ත පොත|IUCN Red List of Threatened Species]]''. '''2020''': e.T15959A50660847.&lt;/ref&gt; විල්පත්තු ජාතික වනෝද්‍යානය තුල බහුල වශයෙන් කොටි දැකගත හැකිය.

==නාමකරණ ගැටළුව==
මෙම සත්ත්වයා දිවියා යනුවෙන් ඇතැම් අවස්ථාවල වැරදියට හඳුන්වා ඇත. එසේම කොටියා යනු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් [[:en:Tiger|Tiger]] යනුවෙන් හඳුන්වන සත්ත්වයාද නොවේ. ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් Tiger යනුවෙන් හඳුන්වන සත්ත්වයා [[ව්‍යාඝ්‍රයා]] ලෙසත් [[:en:Sri_Lankan_leopard|Sri Lankan leopard]] යන සත්ත්වයා ශ්‍රී ලංකා කොටියා ලෙසත් හැඳින්වීම නිවැරදි වේ. [[ශ්‍රී ලංකානු දිවියා|දිවියා]] යන වචනය කොටියාට වඩා කුඩා බළල් පවුලට අයත් සතුන් සදහා භාවිතා වේ. උදා: [[ලංකාවේ කැලෑ බළලුන්#අඳුන් (හදුන්) දිවියා|හඳුන් දිවියා]], [[කොළ දිවියා]]&lt;ref name=iucn&gt;{{cite iucn |title=''Panthera pardus'' |last-author-amp=yes |author=Stein, A.B. |author2=Athreya, V. |author3=Gerngross, P. |author4=Balme, G. |author5=Henschel, P. |author6=Karanth, U. |author7=Miquelle, D. |author8=Rostro, S. |author9=Kamler, J.F. |author10=Laguardia, A. |date=2016 |page=e.T15954A160698029}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wadwimadalkadepa70&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.lankadeepa.lk/encyclopedia/%E0%B7%81%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82%E0%B7%93%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%93-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82-29%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B6%BD%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%A7/17-514056|title = ශ්‍රී ලංකාවේ ක්ෂීරපායී විශේෂ 29ක් තර්ජනයට ලක්වූ ලයිස්තුවට|website=ලංකාදීප |publisher = ලංකාදීප |access-date= ජුනි 18, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ලක්ෂණ==
[[File:Sri-lankan-leopard-yala-casey-klebba.jpg|left|thumb|කොටි දෙනක්, [[යාල ජාතික වනෝද්‍යානය]]]]ශ්‍රී ලංකා කොටියාගේ සම තැඹිලි-කහ පැහැති සම මත කළු පුල්ලි සහිතයි. [[ඉන්දියානු කොටියා]]ට වඩා කුඩා පුල්ලි ඇත. පාද ආසන්නයේ දී සම සුදු පැහැයට හුරු වේ. සාමාන්‍ය පිරිමි සත්වයෙකු කි.ගෑ. 56 (රාත්තල් 124) බරින් යුක්ත ය. උපරිම වශයෙන් එය කි.ගෑ. 77(රාත්තල් 170) බරින් යුක්ත වේ. දිග සාමාන්‍යයෙන් මිටර් 1.27(අඩි 4 අඟල් 7) වේ. වලිගය සෙ.මී.86(අඩි 2 අඟල් 10) දිගින් යුක්තයි. සාමන්‍ය ගැහැණු සත්වයෙකු  බර කි.ගෑ. 29) රාත්තල් 64) පමණ වේ. දිගින් මිටර් 1.04(අඩි 3 අඟල් 5) පමණ වේ. වලිගය සෙ.මී. 77(අඩි 2 අඟල් 6) පමණ වේ.
ශ්‍රී ලංකා කොටියා අතීත විශාල කොටින්ගෙන් උප විශේෂයක් ලෙස පැවත එයි. මක්නිසාද යත් ලංකාවේ සිටින එකම විශාලතම බළල් පවුලේ සාමාජිකයා වන්නේ කොටියා ය. කි.ගෑ 100 ඉක්මවු කොටියන් ද වාර්තා වන්නේ ද මේනිසා ය.&lt;ref name=Pocock1939&gt;{{cite book|last=Pocock |first=R.I.|year=1939 |chapter=''Panthera pardus'' (Linnaeus). The Leopard or Panther |chapterurl=https://archive.org/stream/PocockMammalia1/pocock1#page/n285/mode/2up |title=The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Mammalia. |volume=1 |publisher=Taylor and Francis |location=London |pages=222–231}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBCEarth2014&quot;&gt;{{cite news |publisher=[[BBC Earth]] |title=Yala's giant leopards |url=http://www.bbc.com/earth/story/20141013-encounters-with-the-giant-leopards-of-yala |date=2014 |accessdate=2018-01-16}}&lt;/ref&gt; [[මෙලනින් වර්ණකය]] වෙනසක් සහිත [[මෙලනිකෘත]] කොටියන් ද වර්තමාන වනවිට වනාන්තර තුළ වාර්තාවේ. මෙය ඉතා කාලාතුරකින් දැකිය හැකි දෙයකි. සමහරුන් මෙය කොටින්ගේ වෙනම විශේෂයක් ලෙස වරදවා වටහාගනි. නමුත් මෙය ජානමය හේතුවක් නිසා කොටි ගහණයක් තුල කාලාතුරකින් දකින්න ලැබෙන දෙයකි. ජගුවර් සත්වයන්ගේ මෙන්ම මොවුන්ට ද සමේ වර්ණය නිසා රාත්‍රී කාලයේ දී අනෙක් සමාජිකයන්ට වඩා වාසී සැලසේ. කෙසේ වුවත් මොවුන් වාර්තා වන්නේ සතර දෙනෙක් පමණි. මාවලදෙනිය, පිටාදෙනිය සහ නල්ලතැන්න ප්‍රදේශ වලින් 2019 වර්ෂයේදී වානජිවි කාර්යංශය මගින් වනයේ අටවන ලද කැමරා පද්ධති මඟින් රාත්‍රී කාලයේ දී ඡායාරූප ගතකිරීමට හැකිවිණි. එහි එක් පිරිමි සත්වයෙකු, ගැහැණු සත්වයෙකු සහ කුඩා පැටවුන් දෙදෙනකු සහිතවයි. නමුත් නුවරඑලිය අවටින් 2020 මාර්තු සහ මැයි මස අසන්න වකවානුවක මිනිසුන් විසින් වල් ඌරන් සඳහා අටවන ලද මඳු වලට හසුවී දෙදෙනකු ජීවිතක්ෂයට පත්විය. මේ මඟින් තහවුරු වන්නේ කළු කොටින්, කොටි ගහණ තුල වර්තමානය වන විට විරල නොවන බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dinamina.lk/2020/01/20/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/88530/%E0%B7%80%E0%B6%B3%E0%B7%80%E0%B7%93-%E0%B6%9C%E0%B7%92%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B7%85%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F-%E0%B6%BA%E0%B7%85%E0%B7%92-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B7%94-%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92 |title=වඳවී ගිය කළු කොටියා යළි මතු වෙයි |website= දිනමිණ |access-date=2020-01-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lankadipakotiya4&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.lankadeepa.lk/thaksalawa/%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F-%E0%B6%85%E0%B6%A9%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B7%96--%E0%B6%9A%E0%B7%85%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F/55-564775|title = සිරිපා අඩවියෙන් හමුවූ කළු කොටියා |website=ලංකාදීප |publisher = ලංකාදීප |access-date= ජනවාරි  25, 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==ව්‍යාප්තිය==
[[File:Sri Lankan leopard lounging in a tree - (Heavenly Home).jpg|thumb|ගසක් උඩ ලැග සිටින කොටියෙක්]]
[[Image:Leopard at Wilpattu National Park.jpg|thumb|[[විල්පත්තු ජාතික වනෝද්‍යානයේ]] නිදැල්ලේ වෙසෙන කොටියෙක්]]
ශ්‍රී ලංකා කොටියා අතීතයේ ලංකාව පුරා ව්‍යාප්ත වී පැවතිනි. නමුත් වර්තමානය වනවිට වියළි කලාපය තුල බහුල වශයෙන් ජිවත් වේ. නමුත් සුළු ප්‍රමාණයක් [[සිංහරාජ වනාන්තරය|සිංහරාජ වනය]], [[සමනොළ කන්ද වන රක්ෂිතය]] තුළ මෙන්ම [[නුවරඑළිය|නුවරඑලිය]] [[තේ]] වතු ආශ්‍රිතවත් වාසස්ථාන කරගෙන ජීවත් වේ. ශ්‍රී ලංකා තුළ කොටින් බහු ලෙස ජීවත් වන්නේ [[විල්පත්තු ජාතික වන උද්‍යානය|විල්පත්තු අභයභූමිය]] තුළයි. එය මුළු කොටි ගහණයෙන් 60-70% පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;udratakoti&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.lankadeepa.lk/rasawitha/%E0%B7%80%E0%B7%85%E0%B7%8F%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B7%85%E0%B7%94--%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%96--%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B7%9C%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD--%E0%B6%9A%E0%B6%B3%E0%B7%94-%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B1/57-535598|title = වළාකුළු වනාන්තරයක්වූ කිරිගල්පොත්ත කඳු මුදුන |website=ලංකාදීප |publisher = ලංකාදීප |access-date= සැප්තැම්බර් 1, 2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==හැසිරීම==
යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ කරන ලද අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ කොටියන් වෙනත් කොටි උප විශේෂයන්ට වඩා සමාජශීලී නොවන බවයි. මොවුන් හුදකලා දඩයම්කරුවන් වන අතර තරුණ ගැහැණු සතුන් පමණක් ස්ත්‍රීන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ දඩයම් කරයි. මොවුන් රාත්‍රියේ දඩයම් කිරීමට කැමැත්තක් දක්වන නමුත් උදේ සහ සවස් කාලයේ සහ දිවා කාලයේ වේලාවන්හි ද ක්‍රියාකාරී වේ. ඔවුන් ඔවුන්ගේ දඩයම් කරන ලද සතුන් ගස් මතට ගෙන යයි, එයට හේතුව තරඟකාරිත්ව සහ ගොදුරු හිඟ වීමයි. කොටියා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම විලෝපිකයා බැවින් ගොදුරු වෙනත් සතුන්ගෙන් ආරක්ෂා  කර ගැනීමට අවශ්‍ය නොවේ. 2001 සිට 2002 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ ගිණිකොනදිග වෙරළ කලාපයේ [[යාල ජාතික වනෝද්‍යානය|යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ]] I වන කොටසෙහි වැඩිහිටි කොටින්ගේ ගහණ ඝනත්වය කිලෝමීටර 100 කට (වර්ග සැතපුම් 39) සතුන් 17.9 ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත. මෙම කොටස වර්ග කිලෝමීටර 140 (වර්ග සැතපුම් 54) කින් සමන්විත වන අතර වෙරළබඩ තැනිතලා සහ ස්ථිර වැව් සහ ස්වාභාවික ජල තටාක අඩංගු වේ.
ශ්‍රී ලාංකික කොටියා දඩයම් කරන්නේ නිහඬව ව තම ගොදුර පසුපස හඹා යමින්, එය වේගයෙන් ලුහුබඳිමින් වේගයෙන් ගොදුරු අඩපණ කරයි. ගොදුර සාමාන්‍යයෙන් බෙල්ල සාපාකෑම මඟින් අඩපණ කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;ahara555&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9A-%E0%B6%86%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB-%E0%B6%BB%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B7%80/2-322668|title = වන සතුන්ගේ ආහාර රටාව |website=ලංකාදීප |publisher = ලංකාදීප |access-date=  ජුනි 5, 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; බොහෝ මුවන්, මීගවයින්, වල් ඌරන් වැනි විශාල සතුන් මෙන්ම ගොදුරු හිඟ වු විට කුඩා ක්ෂීරපායින්, කුරුල්ලන්, උරගයින් ද දඩයම් කරයි. වැඩි වශයෙන් මුවන් ආහාර ලෙස යොදා ගන්නේ මොවුන් වියළි කලාපය තුල බහුල වීම නිසා ය.&lt;ref name=&quot;bbckoti56&quot;&gt;{{Cite web|url = https://www.bbc.com/sinhala/world-39832149|title = කොටියා ගොදුරු රැගෙන ගස් නගින්නේ ඇයි? |website=bbc සිංහල |publisher = bbc |access-date= මැයි 7, 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;සාමාන්‍යයෙන් කොටින්ට විශේෂ අභිජනන කාලක් නැත. වසර පුරා එය සිදු ව්පැඑ.සාමාන්‍යයෙන් වරකට  පැටවුන් දෙදෙනෙකු හෝ හතර දෙනෙකු බිහිකරයි. බිහිවන පැටවුන් හොඳින් වැඩෙන තුරු මව් සත්වයා ඇතුළු කුඩා ගහණය තුල ජීවත් වේ. වැඩුණු පිරිමි සතුන් හුදෙකලා වී දඩයම් කර ජීවත් වේ. සතුන් බිහිකරන වකවානුවේදී පමණක් රැලට එකතුවේ.

==තර්ජන==
වාසස්ථාන අහිමිවීම හා ඛණ්ඩනය වීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ කොටින්ගේ පැවැත්මට තර්ජනය එල්ල වී ඇත. මිට අමතරව මූලික වශයෙන් යම් මට්ටමක සම්, දත් ලබාගැනීමට දඩයම් කිරීම් සහ සෘජු හා වක්‍ර ලෙස මිනිස් උගුල් වලට හසුවීම නිසා කොටියන් මරණයට පත්වේ. [[සිංහරාජ වනාන්තරය|සිංහරාජා සංරක්ෂණ ප්‍රදේශයේදී]] උගුල් අටවා කොටියන් තිදෙනෙකු මිය ගිය අතර, ඉන් එක් අයෙකු [[ගිරිතලේ වනජීවී කෞතුකාගාරයේ]] තැන්පත් කර ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. 2020 මැයි මාසයේදී හැටන්හි නල්ලතන්නියේ හි තේ වත්තක් ආශ්‍රිතව දී තුවාල ලැබූ තවත් දිවියෙකු සොයාගෙන බේරා ගන්නා ලදී. පසුව එය ප්‍රතිකාර සඳහා [[රන්දෙනිගල සත්ව රෝහලට]] ගෙන යන ලදී. පසුව මෙම සත්වයා එහිදී ප්‍රතිකාර ලබන අතරතුර මිය ගියේය. උගුරේ හා බෙල්ලට දැඩි ලෙස තුවාල වී ඇත. 2020 වර්ෂය තුළ ද වැඩි වශයෙන් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා කොටියන් සැළකියයුතු සංඛ්‍යාවක් මියගියහ. වැඩි වශයෙන් සිදුවිම් වාර්තා වන්නේ තේ වතු ආශ්‍රිතවයි. ඊට හේතුව තේ නිෂ්පාදනය සඳහා වනාන්තර එළිපෙහෙළි කිරීමයි. තේ වතු ආශ්‍රිතවත පවතින්නේ ද ජෛව විවිධත්වය ඉහළ ප්‍රදේශයක ය.&lt;ref name=&quot;lepobl3&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.dinamina.lk/2020/06/01/%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A/96380/%E0%B6%9A%E0%B7%9E%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%BA%E0%B6%B1-%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B6%B7-%E0%B6%9A%E0%B7%85%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F|title = කෞතුකාගාරයට යන දුර්ලභ කළු කොටියා |website= දිනමිණ|publisher =  දිනමිණ |access-date= ජුනි 1, 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==සංරක්ෂණය==
[[File:SriLankaLeopard-ZOO-Jihlava.jpg|thumb|සත්වෝද්‍යානයේ සිටින කොටියෙක්]]
[[වනජීවී සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව|වනෝද්‍යාන හා වනජීවී සංරක්ෂණ භාරය]] යටතේ කොටියන් ව්‍යාපෘතිය [[ශ්‍රී ලංකා රජය]] සමඟ සමීපව කටයුතු කරයි. [[වනජීවී සංරක්ෂණය|ශ්‍රී ලංකා වනජීවී සංරක්ෂණ සංගමය]] ද අධ්‍යයන කිහිපයක් සිදු කරනු ඇත. කොටින්ගේ වාසස්ථාන කැබලි කිරීම වේගයෙන් සිදුවන මධ්‍යම කඳුකරයේ ඉලක්කගත වැඩ කටයුතු කරමින් පවතී. කෙසේ වුවත් ලංකාව තුල විතැන් සංරක්ෂණ කොටින් සඳහා භාවිතා නොකරයි. බහුල වශයෙන් [[යාල ජාතික වනෝද්‍යානය|යාල ජාතිකවනෝද්‍යානය]] සහ [[විල්පත්තු ජාතික වන උද්‍යානය|විල්පත්තු ජාතික වනෝද්යානය]] මඟින් කොටින් සංරක්ෂණයට සැලකියයුතු මෙහෙවරක් ඉටු කරයි. කෙසේ වුවද 2011 දෙසැම්බර් වන විට ලොව පුරා සත්වෝද්‍යානවල සත්ව උද්‍යානවල සිටින ශ්‍රී ලාංකික කොටින් සංඛ්‍යාව 75 කට වැඩිය. [[යුරෝපීය වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විශේෂ වැඩසටහන]] යටතේ පිරිමි සතුන් 27 ක්, ගැහැණු සතුන් 29 ක් සහ තෝරා නොගත් සතුන් 8 දෙනෙකු සංරක්ෂණ කටයුතු සිදු කරයි.&lt;ref name=&quot;llkon8&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.silumina.lk/2018/09/01/%E0%B7%83%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%BD/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%8F-%E0%B7%83%E0%B6%82%E0%B6%BB%C2%AD%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82%E0%B6%AB%E0%B6%BA%E0%B6%A7-lolc-%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%C2%AD%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%C2%AD%E0%B7%84%E0%B6%BA|title =විල්පත්තු කොටියා සංර­ක්ෂණය |website=සිළුමිණ |publisher =සිළුමිණ |access-date= සැප්තැම්බර්  01,2018 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ජන සමාජයේ වැරදි වැටහීම් ==

මේ වැරදි ව්‍යවහාරය 1980 දශකයේ අග භාගයේ සහ 1990 මුල භාගයේ  &quot;LTTE&quot; සංවිධානයේ ක්‍රියාකාරිතවත් සමග සමාජ ගත වී ඇත. එම සංවිධානය විසින් තමාගෙ ලාංඡනය ලෙස භාවිතා කරනු ලැබුවේ ව්‍යාඝ්‍රයෙක් වන අතර &quot;Liberation Tigers of Tamil Elam&quot; ලෙස හඳුන්වන ලදී. මෙය &quot;[[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි|දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටිසංවිධානය]]&quot; වැරදි ලෙස සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇති අතර ඉන් පසු tiger යන වචනයේ සිංහල අරුත කොටියා ලෙස වැරදියට ජනගත විය.&lt;ref name=Pocock1939/&gt;[[ගොනුව:Tamil Tiger flag.png|180px|right|thumb|[[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි|දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටිසංවිධාන]] ලාංඡනය]]

පුරාණ ප්‍රස්ථාව පිරුළක් වන &quot;කැළේ මාරු වුනත් කොටියාගේ පුල්ලි මාරු වෙන්නේ නැත&quot; යන්න නිවැරදි සිංහල ව්‍යවහාරයට අනුව කොටියා සතුව පවතින්නේ පුල්ලි බවත් ඉරි පවතින්නේ ව්‍යාඝ්‍රයාට බවත් තහවුරු කරයි. එසේම &quot;කොටි වලිගය අල්ලගත්ත වගේ&quot; ප්‍රස්ථාව පිරුළ සහ &quot;කොටියාකුඹුර&quot; වැනි ස්ථාන නාම කීපයක්ම සිංහල ජන වහරේ පැවතීම අනුව කොටියා යනු ශ්‍රී ලංකාව තුල වාසය කරන සත්ත්වයෙක් බව පැහැදිලි වේ.

&quot;Panthera pardus kotiya&quot; යන නාමය ශ්‍රී ලංකාව තුල වෙසෙන උප විශේෂයේ විද්‍යාත්මක නාමය වේ. මෙය 1956 වසරේදී පී.ඊ.පී. දැරණියගල මහතා විසින් යොදන ලදී. ඒ මහතා විද්‍යාත්මක නාමයට &quot;කොටියා [kotiya]&quot; යන්න යෙදීම මගින්ද ද මෙම සත්ත්වයාගේ නිවැරදි නම කොටියා යන්න තහවුරු වේ.
== ආශ්‍රිත ලිපි ==
* [[ඉන්දියානු කොටියා]]
* [[අප්‍රිකානු කොටියා]]
* [[ජාවා කොටියා]]
* [[පර්සියානු කොටියා]]
* [[ජගුවරා]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ හඳුන් දිවියා]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ වල් බළලා]]

== සටහන් ==
* Species portrait [http://www.catsg.org/index.php?id=557 ''Panthera pardus'' in Asia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180623113337/http://www.catsg.org/index.php?id=557 |date=2018-06-23 }} and short portrait [http://www.catsg.org/index.php?id=562 ''P. pardus kotiya''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117131634/http://www.catsg.org/index.php%3Fid%3D562 |date=2019-11-17 }}; IUCN/SSC Cat Specialist Group
* [http://www.wwct.org/theleopardproject.aspx The Wilderness and Wildlife Conservation Trust, Sri Lanka: ''The Leopard Project''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314141941/http://www.wwct.org/theleopardproject.aspx |date=2012-03-14 }}
* [https://web.archive.org/web/20080725063918/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Panthera_pardus_kotiya/ ARKive: Images and movies of the Sri Lankan leopard]
* [http://www.sundaytimes.lk/970921/plus15.html Biggest claimed Sri Lankan leopard] ({{convert|250|lbs|kg|abbr=on}}) from the valley of [[Gal Oya National Park|Gal Oya]]

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>5xdlci0h9mhalqg493mzoh4sn5dr7lk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කේජු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6754</id>
    <revision>
      <id>796308</id>
      <parentid>752570</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T04:32:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16876" sha1="9gc2t071y4b8n7sit12zmc4dpgvopqn" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Cheese platter.jpg|350px|thumb|විවිධ වර්ගයේ චීස් වර්ග වලින් සමුදිත චීස් පිඟානක්]]
[[ගොනුව:Kaasmarkt2 close.jpg|thumb|300px|[[ගවුදා (කේජු)|ගවුදා]] රෝද]]

'''කේජු''' යනු  කිරි-පදනම් කොට සාදනු ලබන විභින්න  [[ආහාර]] නිෂ්පාදන මාලාවක් සඳහා භාවිතා කරනු ලබන වර්ගීය නමකි. විවිධ පරාසයක පවතින රසයන්ගෙන්, වියුමන්ගෙන් හා ආකාරයන්ගෙන් කේජු නිෂ්පාදනය කෙරෙයි.

'''චීස්''' හෙවත් '''කේජු''' [[එළකිරි]] [[එළුකිරි]] [[බැටළු කිරි]] හෝ වෙනත් ක්ෂීරපායී සතකුගෙන් දොවාගත් [[කිරි]] ඇසුරෙන් සාදාගනු ලබන ආහාරයකි. මෙම කිරි ජීවානුහරණය කිරීමෙන් පසු ඒතුල බැක්ටීරියාවක් වැඩෙන්නට සලස්වයි. එමගින් නිපදවන එන්සයිම මගින් කිරි කැටිගැසීමකට ලක්වේ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web | title = Fankhauser's Cheese Page | first = David B. | last = Fankhauser | year = 2007 | accessdate = 2007-09-23 | url = http://biology.clc.uc.edu/fankhauser/Cheese/CHEESE.HTML}}&lt;/ref&gt; බැක්ටීරියා ක්‍රියාකාරීත්වය නිසා පදම්වන කිරිවලට රසකාරක එක්කරයි.

ලෝකය පුරා විවිධ වර්ගයේ චීස් වර්ග සියයකට අධික ප්‍රමාණයක් පවතී. විවිධ ක්ෂීරපායි සතුන්ගේ කිරියොදාගෙන නිපදවූ  විවිධ වර්ණ හා රසයන්ගෙන් යත් කේජු ලොවපුරා දක්නට ඇත.කේජු හෙත් චීස් විවිධ රසයන්ගෙන් යුක්තවීම සදහා කිරිලපාගත් ක්ෂීරපායි සත්වයා හා උගේ ආහාර රටාවද බලපානු ලබයි.චීස් හෙවත් කේජු බොහෝවිට සුදු කහ සහ රතු වර්ණයෙන් දක්නට ලැබෙයි. .

ඇතැම් චීස් මිදවීම සදහා උපකාරකයක් ලෙස ඇතැම් අම්ල වර්ග යොදනු ලබයි.උදාහරණ ලෙස විනාකිරි දෙහි යුෂ දැක්විය හැක.කිරි මිදීමෙදී කිරිවල පවතින සීනි සාන්ද්‍රණය මත බැකිටීරියා ක්‍රියාත්මකවීම නිසා ලැක්ටික් අම්ලය නිපදවේ.බැක්ටීරියා ලැක්ටික් අම්ලය මත ක්‍රියාකිරීමේ දී විවිධ එන්සයිමයන් නිපදවේ.ඇතැම් විට කාර්මික නිෂ්පාදන වලදී ඇතැම් විය බාහිරින් එන්සයිම යෙදීම සිදුකරයි.කෙසේ වෙතත් වානිජ නිෂ්පාදන වලදී එසේ බාහිඑ එන්සයිම එකතු නොකර සිදුකරන නිෂ්පාදනද පවතී. 

චීස් හෙවත් කේජු යනු පහසුවෙන් ප්‍රවාහනය කිරීමට හැකි ආහාරයකි.කල්තබා ගැනීමේ හැකියාව අතින්ද ඉහලය.මේදය ප්‍රෝටීන් කැල්සියම් හා පොස්පරස් බහුල පෝෂ්‍ය දායක ආහාරයකි.

== නිරුක්තිය ==
[[ගොනුව:Cheese market Basel.jpg|thumb|upright|වෙළද පොළක කේජු විකිණීමට තබා ඇති අයුරු.]]
කේජු සදහා ඉංග්‍රීසි බසින් භාවිත කරන චීස් යන වචනය ලතික් භාෂාවේ ''caseus'',&lt;ref&gt;{{cite book | last = Simpson | first = D.P. | title = Cassell's Latin Dictionary | publisher = Cassell Ltd. | date = 1979 | edition = 5 | location = London | pages = 883 | id = ISBN 0-304-52257-0}}&lt;/ref&gt;  යන වචනයෙන් බදී ආවකි.  

නුතන ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ භාවිතවන ''cheese'' යන වචනය මධ්‍යතන ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී ''chese හා පැරණි ඉංග්‍රීසි හාෂාවේදී''  ''cīese'' හාr ''cēse'' ලෙස භාවිත විය. වෙනත් බටහිර යුරෝපා භාෂාවලද ලතික් භාෂාවෙන් තත්බව වූ වචන කේජු හැදින්වීමට භාවිත කරයි. 

සිංහල භාෂාවේ භාවිතවන කේජු යන වචනය නිරුක්තිය ලබන්නේ මෙසේය ලතික් භාෂාවේ ''caseus'' යන වචනය ස්පාඥ්ඥ භාෂාවේ ''queso යන වචනයෙන් තත්බව වූවකි'',පෘතුගීසි භාෂාවේ ''queijo'',යන වචනය මැලේ භාෂාවේ කේ්ජු යන වචනයෙන් බිදී ආවකි රෝමන් බසින් ''caş'' ලෙසද ඉතාලි භාෂාවෙන් ''cacio''.ලෙසද කේජු හදුන්වයි.මේ අනුව සිංහල භාෂාවේ '''කේජු''' යන වචනය මැලේ භාෂාවේ කේජු යන වචනය යේ තත්සම වීමක් ලෙස සැළකියහැක 

== ඉතිහාසය ==
=== ආරම්භය ===
[[ගොනුව:Ricotta al forno pezzo.jpg|thumb|කේජු කැබැල්ලක්]]
කේජු වල ආරම්භය අවිනිශ්චිතය.අතීතයේ දී පටන් [[යුරෝපය]],මධ්‍යම ආසියාව මැදපෙරදිග යන ප්‍රදේශයන්හි කේජු භාවිතකර ඇත.රෝම අධිරාජ්‍ය යුගයේ දීද කේජු ආහාරයට ගෙන ඇත.දකුණු ආසියාතික රටවලද කේජු ආහාරයට ගෙන ඇතිබව එම රටවල පවතින ජනකතා ඇසුරින් තහවුරුකරගත හැක. 

දැනට සොයාගෙන ඇති තොරතුරු අනුව මුලින්ම කේජු නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 8000 පමණ වෙතැයි සැළකේ.බැටළුවන් මුලින්ම ගෘහස්ථකරණයට ලක්ව ඇත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 3000 දී පමණය.මැදපෙරදිග හා මධ්‍යම ආසියාවේ විසූ ජනයා මුලින්ම කේජු නිපදවා ඇතිබව සැළකේ. 

=== පුරාතන ග්‍රීසිය හා රෝමය ===
[[ගොනුව:Formaggi.JPG|thumb|ඉතාලියේ කේජු වෙළදපොළක කේජු විකිණිමට තබා ඇති අයුරු]]
{{Empty section}}

=== පශ්චාත්-සම්භාව්‍ය යුරෝපය ===
[[ගොනුව:9-alimenti, formaggi,Taccuino Sanitatis, Casanatense 4182..jpg|thumb|Cheese, [[Tacuinum sanitatis]] Casanatensis (XIV century)]]
{{Empty section}}

=== නූතන යුගය ===
[[ගොනුව:Brie on display at supermarket.jpg|thumb|A supermarket display of cheese.]]
{{Empty section}}

== නිශ්පාදන ක්‍රියාවලිය ==
{{සමුද්දේශවිරහිතකාණ්ඩය|date=November 2007}}
=== මුදවීම ===
{{Empty section}}

=== මුදවාපු කිරි සැකසුම ===
[[ගොනුව:CheeseMakingAncient.jpg|thumb|Ancient Swiss way of making cheese (heating stage). If needed, the wooden holder can be turned, moving the pot away from fire]]
[[ගොනුව:Production of cheese 1.jpg|right|thumb|During industrial production of [[Emmental (cheese)|Emmental]] cheese, the as-yet-undrained curd is broken up by rotating mixers.]] 
[[ගොනුව:Parmigiano reggiano factory.jpg|thumb|Parmigiano reggiano in a modern factory]]
{{Empty section}}

=== වියැයීම ===
{{Empty section}}

== චීස් වර්ග ==
{{මූලික|List of cheeses}} 
[[ගොනුව:Kaasmarkt2 close.jpg|thumb|The famous Golden Wheels of [[Gouda (cheese)|Gouda]] at a cheese market]]

=== ප්‍රවර්ගීකරණයට බලපාන සාධක ===
{{Empty section}}

=== සුලභ ප්‍රභේද ලැයිස්තුවක් ===
{{Empty section}}

==== නැවුම්,මෝරු හා විහිදා මුදවාපු චීස් වර්ග ====
[[ගොනුව:Feta Greece 2.jpg|thumb|[[Feta]] from [[Greece]]]] 
{{Empty section}}

==== ස්වභාවය අනුව වර්ගකිරීම ====
[[ගොනුව:Emmentaler.jpg|thumb|[[Emmentaler]]]] 
[[ගොනුව:Parmigiano reggiano piece.jpg|thumb|Parmigiano reggiano]]
[[ගොනුව:Cheese 39 bg 053006b.jpg|thumb|St. Pat Cow's Milk Cheese]]
{{Empty section}}

==== අඩංගු දෑ අනුව වර්ගකිරීම ====
[[ගොනුව:Vacherin du haut Doubs.jpg|thumb|Vacherin du Haut-Doubs cheese, a French cheese with a white ''Penicillium'' mold rind.]]
[[ගොනුව:Blue Stilton Quarter Front.jpg|thumb|[[Stilton (cheese)|Stilton]] from England.]]

== ආහාරට ගැනීම හා පිසීම ==
{{Empty section}}


== සෞඛ්‍ය ==
[[ගොනුව:Zigerbrüt.jpg|thumb|upright|Zigerbrüt, cheese grated onto bread through a special mill, Switzerland.]]
{{Empty section}}

=== මතභේදය ===
==== නිදිමත ====
{{Empty section}}

==== ලැක්ටෝස් ====
{{Empty section}}

==== පැස්ටරීකරණය ====
{{Empty section}}

== ජගත් නිෂ්පාදනය හා පරිභෝජනය ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:30em;&quot;
! colspan=2|Top Cheese Producers - 2006&lt;br/&gt;(1,000 Metric Tons)&lt;ref&gt;[[United States Department of Agriculture]] for the US and non European countries'' [http://www.fas.usda.gov/dlp/circular/2005/05-12Dairy/toc.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070811125439/http://www.fas.usda.gov/dlp/circular/2005/05-12Dairy/toc.htm |date=2007-08-11 }}''and [[Eurostat]] for European countries '' [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/pls/portal/url/page/PGP_QUEEN/PGE_QUEEN_DETAIL?product=_YEARLIES&amp;root=theme0/yearlies/e/ed/eda/eda30480&amp;zone=detail]&lt;/ref&gt;
|-
| {{USA}} || align=&quot;right&quot; | 4,275
|-
| {{GER}} || align=&quot;right&quot; | 1,994
|-
| {{FRA}}  || align=&quot;right&quot; |1,858
|-
| {{ITA}} || align=&quot;right&quot; | 1,154
|-
| {{NED}} || align=&quot;right&quot; | 714
|-
| {{POL}} || align=&quot;right&quot; | 579
|-
| {{BRA}}|| align=&quot;right&quot; | 495
|-
| {{EGY}} || align=&quot;right&quot; | 462
|-
| {{ARG}} || align=&quot;right&quot; | 425
|-
| {{AUS}} || align=&quot;right&quot; | 395
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:30em;&quot;
! colspan=2|Top Cheese Exporters (Whole Cow Milk only) - 2004&lt;br/&gt;(value in '000 US $)&lt;ref&gt;[[UN Food &amp; Agriculture Organisation]] (FAO)''[http://www.fao.org/statistics/toptrade/trade.asp?disp=countrybycomm&amp;dir=exp&amp;resource=901&amp;ryear=2004] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023220409/http://www.fao.org/statistics/toptrade/trade.asp?disp=countrybycomm&amp;dir=exp&amp;resource=901&amp;ryear=2004 |date=2012-10-23 }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{FRA}} || align=&quot;right&quot; | 2,658,441
|-
| {{GER}} || align=&quot;right&quot; | 2,416,973
|-
| {{NED}}  || align=&quot;right&quot; | 2,099,353
|-
| {{ITA}} || align=&quot;right&quot; | 1,253,580
|-
| {{DEN}} || align=&quot;right&quot; | 1,122,761
|-
| {{AUS}} || align=&quot;right&quot; | 643,575
|-
| {{NZL}}|| align=&quot;right&quot; | 631,963
|-
| {{BEL}} || align=&quot;right&quot; | 567,590
|-
| {{IRL}} || align=&quot;right&quot; | 445,240
|-
| {{UK}} || align=&quot;right&quot; | 374,156
|}


{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:30em;&quot;
! colspan=2|Top Cheese Consumers - 2003&lt;br/&gt;(kilograms per person per year)&lt;ref&gt;CNIEL''[http://www.maison-du-lait.com/Scripts/public/stat.asp?Language=GB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071006081314/http://www.maison-du-lait.com/Scripts/public/stat.asp?Language=GB |date=2007-10-06 }}&lt;/ref&gt;
|-
| {{GRE}} || align=&quot;right&quot; | 27.3
|-
| {{FRA}} || align=&quot;right&quot; | 24.0
|-
| {{ITA}}  || align=&quot;right&quot; | 22.9
|-
| {{SUI}} || align=&quot;right&quot; | 20.6
|-
| {{GER}} || align=&quot;right&quot; | 20.2
|-
| {{NED}} || align=&quot;right&quot; | 19.9
|-
| {{AUT}}|| align=&quot;right&quot; | 19.5
|-
| {{SWE}} || align=&quot;right&quot; | 17.9
|}

== සංස්කෘතික ආකල්ප ==
[[ගොනුව:Cormeilles Market 9 Artlibre jnl.jpg|thumb|right|ප්‍රංශ වෙළෙඳපොලක කේජු වෙළෙන්දෙක්]] 
ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශයන්හී, ඉතා වැදගත් පෝෂ්‍යපදාර්ථ මූලාශ්‍රයක් ලෙසින් කේජු භාවිතා කරන අතරතුර, අනෙකුත් ප්‍රදේශයන්හී පුළුල් ලෙසින් එය  පරිභෝජනය වුවද, පෝෂ්‍යදායී නිෂ්පාදිතයක් ලෙසින් එහි භාවිතය ලෝකව්‍යාප්ත නොවෙයි.
[[ආසියානු පිහමන|නැගෙනහිර ආසියානු]] ආහාර වර්ගයන්හී, කේජු හමුවන්නේ කලාතුරකින් වන්නේ,  [[කිරිපට්ටි නිෂ්පාදිතය|කිරිපට්ටි නිෂ්පාදිත]] දිරවීමට බාධා පමුණුවන  ප්‍රවේණිගත ලක්ෂණයන් ලෝකයේ මෙම ප්‍රදේශයන්හී සංසන්දනාත්මකව බහුල ලෙස දක්නට ලැබෙන බැවින් වන අතර, එම නිසා එවැනි ආහාර මෙහි විරලය.

== භාෂාව ==
{{Empty section}}

== මේවාත් බලන්න ==
* [[List of cheeses]]
* [[Soy cheese]]

== සටහන් හා සමුද්දේශ ==
{{sisterlinks|Cheese}} 
;Notes
{{reflist|2}}

;References
{{refbegin}}
* {{cite book |last=Ensrud |first=Barbara | title=The Pocket Guide to Cheese |  Lansdowne Press/Quarto Marketing Ltd. |year=1981 |isbn=0-7018-1483-7}}
* {{cite book |last=Jenkins |first=Steven |title=Cheese Primer |publisher=Workman Publishing Company |year=1996 |isbn=0-89480-762-5}} 
* {{cite book |last=McGee |first=Harold |title=On Food and Cooking |edition=Revised Edition |publisher=Scribner |year=2004 |isbn=0-684-80001-2 |pages=pp. 51–63 |chapter=Cheese}}
* {{cite web |first=James |last=Mellgren |year=2003 |url=http://www.gourmetretailer.com/gourmetretailer/magazine/article_display.jsp?vnu_content_id=1911696 |title=2003 Specialty Cheese Manual, Part II: Knowing the Family of Cheese |accessdate=2005-10-12}}
{{refend}}

== බාහිර බැඳි ==
{{Spoken Wikipedia|Cheese.ogg|2006-08-05}}
* [http://www.foodsci.uoguelph.ca/cheese/welcom.htm  University of Guelph Food Science Cheese Site]
* [http://biology.clc.uc.edu/fankhauser/Cheese/Cheese_course/Cheese_course.htm Cheese Making Illustrated] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129100326/http://biology.clc.uc.edu/fankhauser/cheese/cheese_course/cheese_course.htm |date=2013-01-29 }} — The science behind homemade cheese.
* {{gutenberg|no=14293|name=The Complete Book of Cheese}}
* [http://www.cheese.com Cheese.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012051904/https://cheese.com/ |date=2019-10-12 }} — includes an extensive database of different types of cheese. 
* {{dmoz|Home/Cooking/Cheese|Cheese}}
* [http://www.sandandsuccotash.com/cheese-terminology-classifications/ Cheese Guide &amp; Terminology] — Different classifications of cheese with notes on varieties.

{{cuisine}}</text>
      <sha1>9gc2t071y4b8n7sit12zmc4dpgvopqn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:රටේ දත්ත ස්පාඤ්ඤය</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9197</id>
    <revision>
      <id>796230</id>
      <parentid>421980</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T09:01:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg ගොනුවේ නම [[c:File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg|Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] ලෙසට වෙනස්</comment>
      <origin>796230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1151" sha1="gcalurrel35640h20r5ruew5h7u6tma" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|රටේ දත්තපෙන්වන්න&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = ස්පාඤ්ඤය
| flag alias = Flag of Spain.svg
| flag alias-1506 = Flag of New Spain.svg
| flag alias-1701 = Bandera de España 1701-1748.svg
| flag alias-1785 = Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg
| flag alias-1873 = Flag of Spain (1873–1874).svg
| flag alias-1931 = Flag of the Second Spanish Republic.svg
| flag alias-1939 = Flag of Spain (1938 - 1945).svg
| flag alias-1945 = Flag of Spain (1945–1977).svg
| flag alias-1977 = Flag of Spain (1977 - 1981).svg
| flag alias-civil = Flag of Spain (civil variant).svg
| link alias-නාවික= ස්පාඤ්ඤ නාවික හමුදාව
| link alias-පාපන්දු= ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = 1506
| var2 = 1701
| var3 = 1785
| var4 = 1873
| var5 = 1931
| var6 = 1939
| var7 = 1945
| var8 = 1977
| var9 = civil
| redir1 = ESP
&lt;/noinclude&gt;
}}&lt;noinclude&gt;

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gcalurrel35640h20r5ruew5h7u6tma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:රටේ දත්ත වර්ඩේ තුඩුව</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9302</id>
    <revision>
      <id>796258</id>
      <parentid>441486</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For further context, see [[:c::en:Flag of Cape Verde#Design and symbolism|]] and the sources cited: pages 1096 to 1099 of https://caboverde.e</comment>
      <origin>796258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="379" sha1="ij5fk3h8auml6i200pepkbtisklds2f" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|රටේ දත්තපෙන්වන්න&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = වර්ඩේ තුඩුව
| flag alias = Flag of Cape Verde (10-17).svg
| flag alias-1975 = Flag of Cape Verde (1975–1992).svg 
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = 1975
| redir1 = CPV
&lt;/noinclude&gt;
}}</text>
      <sha1>ij5fk3h8auml6i200pepkbtisklds2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සතර සතිපට්ඨානය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15541</id>
    <revision>
      <id>796224</id>
      <parentid>625607</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T07:20:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40732-60</username>
        <id>80100</id>
      </contributor>
      <comment>/* චිත්තානුපස්සනාව */ චිත්තානුපස්සනාව  චිත්තානුපස්සනාව කොටස් 16 කින් යුක්ත ය. ඒවා නම් සරාග චිත්ත, වීතරාග චිත්ත, සදෝස චිත්ත, වීතදෝස චිත්ත, සමෝහ චිත්ත, වීතමෝහ චිත්ත, සංඛිත්ත චිත්ත, වික්ඛිත්ත චිත්ත, සමාහිත චිත්ත, අසමාහිත චිත්ත, මහග්ගත චිත්ත, අමහග්ගත චිත්ත, සෞත්තර චිත්ත, අනුත්තර චිත්ත, විමුත්ත චිත්ත හා අවිමුත්ත චිත්ත යි.</comment>
      <origin>796224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9771" sha1="2rag3qqjt26bo81v0zejic2lelficcc" xml:space="preserve">===හැඳින්වීම===

බුදුන් වහන්සේ විසින් කුරු රට කල්මාෂ්‍යදම්‍ය හෙවත් කම්මාස්සදම්ම නම් නියම් ගමෙහි දී දේශනා කරන ලද මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රය අනුව සතර සතිපට්ඨානයන් වනුයේ කායානුපස්සනාව, වේදනානුපස්සනාව, චිත්තානුපස්සනාව හා ධම්මානුපස්සනාව යි. නිවන් අවබෝධය සදහා සතර සතිපට්ඨානයම වැඩිය යුතු අතර කායනුපස්ස්නාවට අයත් සියලු භාවනා තුලින් සතර සතිපට්ඨානය වඩා ගත හැක. සමථ භාවනා තුල කායානුපස්සනාව නොමැති බැවින් එකී භාවනා වැඩීමෙන් නිර්වාණය අවබෝධ නොවේ.

බුදුරාණන්වහන්සේ එහිදී මෙසේ වදාළහ. 
{{cquote|ඒකායනෝ අයං භික්‍ඛවේ සත්ථානං විශුද්ධියා - සෝක පරිද්ධවානං සමතික්කමාය – දුක්ඛ දෝමනස්සානං අත්ථංගමාය – ඤායස්ස අධිගමාය නිබ්බානස්ස සවිඡිකිරියාය යදිදං චත්තාරෝ සතිපට්ඨානා, }}
එහි අරුත වන්නේ 
{{cquote|මහණෙනි එකම එක මාර්ගයක් ඇත සත්වයාගේ පිරිසුදු වීම පිණිස, ශෝක කිරීම, හඬා වැලපීම්, සුසුම් හෙලීම් දුරලීම පිණිසත්, දුක්ඛ දෝමනස්සයාගේ නිරුද්ධිය පිණිසත් (තමන්ගේ නොකරගැනීම), සිව්සස් ධර්මයන්ගේ අවබෝධය පිණිසත්, එනම් සතර සතිපට්ඨානයයි.}}


{{ත්‍රිපිටකය}}

===කායානුපස්සනාව===

කායානුපස්සනාව කොටස් 14 කින් යුක්තය. ඒවා නම් [[ආනාපාන පබ්බ]], [[ඉරියාපථ පබ්බ]], [[සම්පජඤ්ඤ පබ්බ]], [[පටික්කුල මනසිකාර පබ්බ]], [[ධාතු මනසිකාර පබ්බ]] හා කොටස් නවයකින් යුක්ත වූ [[නව සිවථිකා පබ්බ]] යි........
යමෙක් සතිපට්ඨාණ භාවනාව වඩයි නම් ඔහුගේ පංච නීවරණ යටපත් වූ පසු කායානුපස්සනාව ඉබේ වැඩෙයි. යමෙක් කායානුපස්සනාව නිසියාකාරව වඩයි නම් ඔහු බුද්ධ දේශණාව අනුව මළමිනියක් සේ කය කෙරෙහි අවධානයෙන් සිටිය යුතුය. තමන් ඉගෙනගත් හෝ අසන ලද ධර්ම කරුණු ගැන සිතයි නම් කායානුපස්සනාව නිසියාකාරව සිදු නොවේ. මෙසේ කායානුපස්සනාව වඩන විට අජත්ත කය , බහිද්ධ කය, සමුදය, වය ආදී ධර්ම කාරණා සමග විපස්සනාව සිදුවේ. මෙවිට ඒ මොහොතේ කායායතනයෙන් හදන පංචස්කන්ධය නිරීක්ෂණයට ලක්වේ. මෙවන් පංචස්කන්ධ නිරීක්ෂණයන් තුල තමන්ගේ දැක්මට නිරීක්ෂණය වන්නේ අනිත්‍ය, දුක්ඛ ,අනාත්ම පමණි. සම්මාදිට්ඨිය යනු චතුරාර්‍ය සත්‍ය අවබෝධයයි.  චතුරාර්‍ය සත්‍ය නොමැති විට සංසාර ගත සත්‍වයාගේ දිට්ඨිය තුල විවිධාකාර දැක්මයන් පැවතිය හැක. එනමුත් සම්මාදිට්ඨිය ඇති විට දැක්ම තුල අන්තර්ගත වන්නේ චතුරාර්‍ය සත්‍ය පමණි.

===වේදනානුපස්සනාව===

වේදනානුපස්සනාව කොටස් 9 කින් යුක්ත ය. ඒවා නම් සුඛ වේදනා, දුක්ඛ වේදනා, උපේක්ඛා වේදනා, සාමිස සුඛ වේදනා, සාමිස  දුක්ඛ වේදනා, සාමිස  උපේක්ඛා වේදනා, නිරාමිස සුඛ වේදනා, නිරාමිස  දුක්ඛ වේදනා හා නිරාමිස  උපේක්ඛා වේදනා  ය

== වේදනා ==

වේදනා යනුවෙන් බෞද්ධාගමේ හඳුන්වන්නේ හැඟීම් දැනීම හෝ සංවේගයයි. එය අපය හෝ ප්‍රිය හෝ සාමාන්‍ය වින්දනයක් විය හැකිය. මෙය එකතු වන්නේ විඥානය සමගය.     

බෞද්ධාගමේ සඳහන් පරිදි අල්ලාගැනීමට ඇති තණ්හාව වේදනාවට මුල් වේ. 

'''උපලක්ෂණ'''

වේදනා සංකල්පය බෞද්ධාගමේ තුන් ආකාරයකට බෙදී ඇත. ඒ සුඛ, දුක්ඛ හා උපේක්ෂා ලෙසටය. 
{|
වේදනා සංකල්පය බෞද්ධාගමේ තුන් ආකාරයකට බෙදී ඇත. ඒ මද්‍යස්ථ ප්‍රසන්න අප්‍රසන්න ලෙසටය. 
|}
'''චෛතිසික සමස්තය''' 
{|
යම් දෙයකට බොහෝ ඇල්මක් ඇති කර ගැනීමේදී මුල් ව වන කරුණු 5න් එකක් “වේදනා” වන්නේය.  
|}
'''ප්‍රධාන කොන්දේසි''' 
{|
පටිච්චසමුප්පාදයේ බුදුන් වහන්සේ කරුණු දක්වා ඇත්තේ මේ අන්දමින්ය. 
|}
{|
|  වේදනා හට ගන්නේ ස්පර්ශයකින්ය 
|-
|  තණ්හාව ඇති කිරීමට එක් කොන්දේසියක් වන්නේ වේදනාවයි 
|}

'''සතිපට්ඨානයේ පදනම'''
{|
ත්‍රිපිටකයේ සඳහන් වී ඇත්තේ සතිපට්ඨානයට පදනම් හතරක් ඇති බවටය. කය‚ වේදනා‚ සිත සහ ධර්මය එම පදනම් හතර වේ. මෙය තව දුරටත් විස්තර ඇතිව සඳහන් කිරීමක් සතිපට්ඨාන සූත්‍රයේ සහ ආනාපාන සූත්‍රයේ සඳහන් වී ඇත. 
|}
'''ප්‍රඥාව පුහුණු කිරීම'''
{|
ධර්ම ග්‍රන්ථ වල සඳහන්ව ඇති පරිදි භාවනාව ප්‍රගුන කිරීම වැදගත් වේ. භාවනා කිරීමෙන් සංසාරයේ ඇති වන දෑ පුළුල් ලෙස වටහා ගත හැකි වේ. 
|}
'''සමකාලීන අනුශාසනා''' 
{|
නූතන යුගයේ ඉගැන්වීම් බටහිර සංස්කෘතියට වැටහෙනඅන්දමින් මෙහෙයවීමට වග බලා ඇත්තේය. එයට එය උදාහරණයක් වන්නේ හැඟීම් සහ චිත්ත වේගය සංසන්දනය කිරීමයි. 
|}

==='''චිත්තානුපස්සනාව'''===

'''චිත්තානුපස්සනාව කොටස් 16 කින් යුක්ත ය. ඒවා නම් සරාග චිත්ත, වීතරාග චිත්ත, සදෝස චිත්ත, වීතදෝස චිත්ත, සමෝහ චිත්ත, වීතමෝහ චිත්ත, සංඛිත්ත චිත්ත, වික්ඛිත්ත චිත්ත, සමාහිත චිත්ත, අසමාහිත චිත්ත, මහග්ගත චිත්ත, අමහග්ගත චිත්ත, සෞත්තර චිත්ත, අනුත්තර චිත්ත, විමුත්ත චිත්ත හා අවිමුත්ත චිත්ත යි.'''


===ධම්මානුපස්සනාව===

ධම්මානුපස්සනාව කොටස් 5 කින් යුක්ත ය. ඒවා නම් [[නීවරණ පබ්බ]], [[ස්කන්ධ පබ්බ]], [[ආයතන පබ්බ]], [[බොජ්ඣංග පබ්බ]] හා [[සච්ච පබ්බ]] ය.


[[ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම]]</text>
      <sha1>2rag3qqjt26bo81v0zejic2lelficcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>චීන මහා ප්‍රාකාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17507</id>
    <revision>
      <id>796277</id>
      <parentid>658307</parentid>
      <timestamp>2026-07-22T05:42:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41035-02</username>
        <id>80111</id>
      </contributor>
      <comment>Tdu</comment>
      <origin>796277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23861" sha1="r77stojnvil6akzgrmimf1v3lubmcnd" xml:space="preserve">{{infobox historic building
|name = චීන මහා ප්‍රාකාරය
|native_name = 万里长城
|native_name_lang = zh-hans
|image = The Great Wall of China at Jinshanling-edit.jpg
|caption = The Great Wall of China at [[Jinshanling]]
|image_map = Map of the Great Wall of China.jpg
|map_caption = Map of all the wall constructions
|location_country ={{flag|China}}
|latitude = 40.68
|longitude = 117.23
|iso_region = CN
|coordinates_display = inline,title
|embedded = {{designation list | embed=yes
   | designation1=WHS
   | designation1_offname=The Great Wall
   | designation1_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#1987 (11th session)|1987]] &lt;small&gt;(11th [[World Heritage Committee|session]])&lt;/small&gt;
   | designation1_type = Cultural
   | designation1_criteria = i, ii, iii, iv, vi
   | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/438 438]
   | designation1_free1name = State Party
   | designation1_free1value = China
   | designation1_free2name = Region
   | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia|Asia-Pacific]]
}}
|size = {{convert|21,196|km|mi|abbr=on}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bloomberg.com/news/2012-06-05/china-s-great-wall-found-to-measure-more-than-20-000-kilometers.html|title=China’s Great Wall Found To Measure More Than 20,000 Kilometers|publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|date=June 5, 2012|accessdate=June 6, 2012}}&lt;/ref&gt;
|building_type = Fortification
}}
{{තොරතුරුකොටුව ලෝක උරුම අඩවි
| WHS         = චීන මහා ප්‍රාකාරය
| Image       = Greatwall-SA3.jpg
| State Party = {{ධජය|චීනය}}
| වර්ගය        = සංස්කෘතික
| නිර්ණායක    = i, ii, iii, iv, vi
| අනන්‍ය          = 438
| කලාපය      = [[ආසියාවේ හා ඕස්ට්‍රලේසියාවේ ලෝක උරුම අඩවි ලැයිස්තුව|ආසියා-ශාන්තිකර]]
| වසර        = 1987
| සැසිය     = 11වන
| සබැඳිය        = http://whc.unesco.org/en/list/438
}}
[[ගොනුව:Greatwall-SA3.jpg|thumb|චීන මහා ප්‍රාකාරය ]]

'''චීන මහා ප්‍රාකාරය''' (මේ සඳහා යෙදෙන චීන නම් මගින් දිගු ප්‍රාකාරය හෝ [[ලී (මිනුම් ඒකකය)|ලී]] දස දහසේ (10,000) ප්‍රාකාරය යන අරුත් ගෙන දේ). යනු චීනයේ උතුරු මායිම් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ක්‍රි.පූ 6 වැනි ශත වර්ෂය සහ ක්‍රි.ව 16 වැනි ශතවර්ෂය අතර කාලය තුළ අනුක්‍රමික චීන රාජ වංශයන් මගින් පාෂාණ සහ පස් භාවිතයෙන් නිර්මාණය කොට පවත්වාගෙන යන ලද ආරක්ෂිත ප්‍රාකාරකයකි. පස්වැනි සියවසේ පටන් චීන මහා ප්‍රාකාරය ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රාකාර කිහිපයක් නිර්මාණය කරන ලදී. මේ අතරින් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ ප්‍රාකාරය ඉදි කරන ලද්දේ පළමු වැනි චීන අධිරාජ්‍යයා වූ ක්වින් ෂි හුවාන් විසිනි. මෙහි වැඩ කටයුතු ක්‍රි.පූ 200 සහ 220 අතර කාලය තුළ සිදු වූ අතර එය වර්තමානයේ දැක ගත හැකි මින්ග් රාජ සමය තුළ ඉදිකෙරුණු ප්‍රාකාරයට උතුරු දෙසින් නිර්මාණය කෙරුණකි. කෙසේ නමුත් මේවන විට ඉන් ඉතිරිව ඇත්තේ ඉතා සුළු ප්‍රමාණයකි. 

චීන මහා ප්‍රාකාරය දළ වශයෙන් කි.මී . 6400 ක (සැතපුම් 4000 ) පමණ දිගකින් යුක්ත වන අතර එය නැගෙනහිර ෂැංහයි ගුවාන් සිට බටහිර ලොප්නූර් දක්වා විහිදේ. මෙහි දළ හැඩය ආරුක්කු ස්වරූපයක් ගන්නා අතර එය දළ වශයෙන් අභ්‍යන්තර මොංගෝලියාවේ දකුණු මායිම නිරූපණය කරයි. කෙසේ නමුත් ප්‍රාකාරයේ සමස්ත දිග ප්‍රමාණය කි.මී. 6700 (සැතපුම් 4160 ) කට අධික වේ. ප්‍රාකාරයේ උච්චතම සමයේදී එය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා මිලියනයකට අධික පිරිසක් යොදවා තිබුණි. තවද, ශත වර්ෂ ගණනාවක් ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වුණු ප්‍රාකාරය නිර්මාණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය අතුරුඵලයක් ලෙස චීන ජාතිකයින් මිලියන 2 ත් 3 ත් අතර සංඛ්‍යාවක් මිය ගිය බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

== ඉතිහාසය ==
[[ගොනුව:Map_of_the_Great_Wall_of_China.jpg |thumb|ක්වින් රාජ වංශය විසින් නිර්මාණය කරන ලද මහා ප්‍රාකාරය]]
[[ගොනුව:GreatWallOfHanDynasty.png |thumb|හැන්ක් රාජවංශය විසින් නිර්මාණය කරන ලද මහා ප්‍රාකාරය]]
[[ගොනුව:Great_Wall_of_China_location_map.PNG |thumb|මින් රාජ වංශය විසින් නිර්මාණය කරන ලද මහා ප්‍රාකාරය]]
[[ගොනුව:Map_of_the_Great_Wall_of_China.jpg |thumb|මෙම සියළු ගොඩ නැගීම් දැක්වෙන සිතියම]]
[[ගොනුව: Greatwall_large.jpg |thumb|alt=tiny globe|චීන මහා ප්‍රාකාරය ඡායාරූපයක්, 1907]]
ක්‍රි.පූ. 7 වන සියවස ආරම්භයේදී වසන්ත සරත් සෘතු උදාවන විට චීන ජාතිකයෝ බිත්ති ඉදිකිරීම් තාක්ෂණයේ නිපුනයෝ බවට පත්ව සිටියහ. ක්‍රි.පූ. 5 සිට ක්‍රි.පූ 221 දක්වා කාල පරාසය තුළ ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව ඔවුන් විසින්ම සලසා ගැනීමට පුරුදු විය. සතුරාගෙන් එල්ල වන කඩු හා හෙලි වැනි සුළු ප්‍රහාර වලදී සතුරාට මුහුණ දීමට මෙම ප්‍රාකාර ඉදි කිරීම ඉතා වැදගත් ‍විය. ක්වින් එයි හැන්ග් විසින් සියළු ප්‍රතිවිරුද්ධ රාජ්‍ය පරාජය කොට විජයහ්‍රහණය ලබාගෙන එක්සත් චීනය තුළ ක්‍රි.පූ. 221 දී ක්වින් රාජ වංශය පිහිටුවන ලදි. ඉන් පසුව ඔහු වැඩවසම් විමධ්‍යගත නීති හඳුන්වා දී චීනය එක්සත් කිරීමට අණ කළේය. උතුරින් සියොන්ග්නු(Xiongnu) ගේ පිරිසගෙන් අධිරාජ්‍ය ආරක්ෂා කර ගැනීමට අළුත් ප්‍රාකාරයක් ඉදි කිරීමට පියවර ගැනුණි. ඒ සඳහා විශාල වශයෙන් අවශ්‍ය වූ ඉදිකිරීම් ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය කිරීම දුෂ්කර වීම නිසා නිතරම දේශිය සම්පත් වලින් ප්‍රයෝජන ගැනීමට කටයුතු කෙරිණි. අසල තිබු ගල් කඳු වලින් ගල් ලබා ගත්තේය. බොහෝමයක් පැරණි තැන් කඩා දමා ඒවායේ නටබුන් පමණක් අද ඇතැම් තැන්වල ඉතිරිව ඇත. මෙම ප්‍රකාරය ඉදිකිරීම පසුපස චීන ජාතිකයන් විශාල පිරිසකගේ මරණයද සැඟවී තිබිණි. පසුකාලීනව හැන්, සුයි, නදන්න් මධිසින් ආදීහු චීන මහා ප්‍රාකාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට හා නැවත ගොඩ නැඟීමට දායක වූහ. වර්ෂ 1949 දී
චීන මහා ප්‍රාකාරය පිළිබඳව ඇඟයීමක් සිදුකෙරිණි. නව උපාය මාර්ග භාවිතා කරමින් එය රැකගත් නිසා අදටද ඉතිරිව පවතී.

&quot; ක්‍රි.පූ. 7 වන සියවස &quot;
ක්‍රි.පූ. 7 වන සියවස ආරම්භ වූ වසන්ත සරත් සෘතු වන විට චීන ජාතිකයා බිත්ති ඉදිරිකිම් තාක්ෂණයේ නිපුනයන් බවට පත් ව සිටියහ. ක්‍රි.පූ. 5 සිට ක්‍රි.පූ 221 දක්වා කාල පරාසය තුළ ඔවුන්‍ගේ ආරක්ෂාව ඔවුන් විසින්ම ගොඩනගා ගැනිමට පුරුදු විය. සතුරාගෙන් එල්ල වන කඩු හා හෙලි වැනි සුළු ප්‍රහාර වලදි සතුරාට මුහුණ දීමට මෙම ප්‍රාකාර ඉදි කිරිම ඉතා වැදගත් ‍විය. ක්වින් එයි හැන්ග් සියළු ප්‍රතිවිරුද්ධ රාජ්‍ය පරාජය කොට විජයහ්‍රහණයක් ලැබීමත් සමග එක්සත් චීනය තුල ක්‍රි.පූ. 221 දි ක්වින් රාජ වංශය ද පිහිටුවිය. ඉන් පසුව වැඩවසම් විමධ්‍යගත නීති හදුන්වා දී එක්සත් කර දැමීමට අණ කලේය. උතුරින් සටහන ගේ පිරිස් අධිරාජ්‍යා ආරක්ෂා කර ගැනීමට අළුත් වශයෙන් අවශ්‍ය වූ ඉදිකිරිම් ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය දුෂ්කර වීම නිසා නිතරම දේශිය සම්පත් වලින් ප්‍රයෝජන ගැනිමට හුරු විය. අසල තිබු ගල් කදු වලින් ගල් ලබා ගති. බොහොමයක් පැරණි තැන් කඩා දමා ඒවායේ නටබුන් පමණක් අද ඇතැම් තැන්වල ඉතිරිව ඇත. මෙම ප්‍රකාරය ඉදිකිරිම පසුපස චීන ජාතිකයන් විශාල පිරිසකගේ මරණයද සැගවී තිබිම. පසුකාලීනව හැන්, සුයි, නදන්න් මධිසින් යන අය විසින් ප්‍රතිසංස්කරණය හා නැවත ගොඩ නැගිම.
මෙම චින මහා ප්‍රාකාරය සංකල්පය නැවත ඇගයීමත් 1949 දී සිදුවිය. නව උපාය මාර්ග භාවිතා කරමින් එය රැකගත්නිසා අදටද ඉතිරිව පවතී.

== බැලුම් කුළුණු හා බැරැක්ක ==
බැළුම් කුළුණ 
උදව් ඉල්ලීම හා සතුරු ක්‍රියා ගැන අනතුරු ඇඟවීම් ඇතුළත්ව චීන මහා ප්‍රාකාරය දිගේ වූ හමුදා ඒකක අතර සන්නිවේදනය අතිශය වැදගත් කටයුත්තක් වේ. ඔවුන්ගේ දැකීම සඳහා සංඥා කුළුණු ප්‍රාකාරය දිගේ වූ කඳු මුදුන්වල හා උස් ස්ථානවල ගොඩ නංවන ලදී...

== අභ්‍යවකාශයට දිස්වීම ==
[[ගොනුව:20090529_Great_Wall_8185.jpg|thumb|චීන මහා ප්‍රාකාරයේ පිහිටි ජින්ෂැන්ලින් කොටස.]]
=== හඳෙහි සිට දර්ශනය වීම ===
1932 මැයි මාසයේ Ripley’s believe it or not කාර්ටූනය සඳහන් කළේ “මෙම ප්‍රාකාරය මිනිසාගේ සුවිසල්ම කාර්ය වූ අතර සඳෙහි සිට මිනිස් ඇසින් දැකිය හැකි එකම දෙය මෙය වන බව” යි. රිචඩ් හැලිබර්ටන්ගේ 1938 නිකුත් කළ කෘතියක් වූ second book of Marvels ප්‍රකාශකර සිටියේද එවැනිම දෙයකි. නමුත් එය සත්‍යය නොවේ. මෙම විශ්වාසය පුරාවෘත්තවල මෙන්ම පාසල් පෙළ පොත්වල පැවතී ඇත. චීන මහා ප්‍රාකාරය නිර්මාතෘ ආතර් වෝල්ඩ්‍රන් පැවසුවේ මෙය වරක් අඟහරුවා මත පැවතියා යැයි සැලකෙන ඇළ මාර්ග මගින් ඇති කළ වශීකරණය නැවත ඇති කරනු ඇති බවයි.

චීන මහා ප්‍රාකාරය උපරිම ලෙස 9.1 m ( අඩි 30 ) පළල අතර එය වටා ඇති පසෙහි පාටට සමාන වේ. විභේධන බලය(දුර වරක් තාරා මණ්ඩලයේ පළල: මිනිස් ඇසට මිලි මීටර් ගණනක් , විශාල දූරේක්ෂයකට මීටර් ගණනක් වේ. ) පිළිබඳ ප්‍රකාශ විද්‍යා මත පදනම්ව සලකා බලන කළ එහි වටපිටාවට සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විශ්කම්භය සැතපුම් 4000 වන වස්තුවක්(ඕස්ට්‍රේලියානු භූමිය වැනි ) සඳෙහි සිට (උතුරේ සිට සාමාන්‍යය දුර 384 393 km වේ) පියවි ඇසෙන් නැරඹිය හැක. නමුත් මහාප්‍රාකාරය තැටියක් නොවන අතර එය නූලක් මෙන් වේ. එනම් එය 2 µm පළල 1.5 m දිග නූලක් ‍වන අතර 100m ක පමණ ඈතක සිට බැළුවත් නොපෙනෙණු ඇත. තවද, එකදු චන්ද්‍ර ගගනගාමියෙක් හෝ චීන මහා ප්‍රාකාරය ඔහු හෝ ඇය සඳෙහි සිට දැක ඇතැයි කියා නැත.
[[ගොනුව:Greatwall-SA14.jpg |thumb|]]
[[ගොනුව: Gwc-from-space.jpg|thumb|1994 අප්‍රේල් මසදී අභ්‍යවකාශ ශටලයකින් ගන්නා ලද චීන මහා ප්‍රාකාරයේ රේඩාර් රූපයක්]]
=== චීන මහා ප්‍රාකාරය පෘථිවි කක්ෂයට දෘෂ්‍යමාන වීම ===
වඩාත් විවාදාත්මක ප්‍රශ්නයක් වනුයේ චීනමහා ප්‍රාකාරය පහත් පෘථිවි කක්ෂ්යේ සිට දෘශ්‍යමාන වේද යන බවය. උදාහරණයක් වශයෙන් උන්නතාංශය 160km (සැ.100) ක් තරම් කුඩා අගයක දී. නාසා ආයතනය ප්‍රකාශ කරන්නේ එය ඉතා මඳ වශයෙන් දිස්වන බවයි. ඒ ද ප්‍රශ්ස්ත කාළගුණ තත්ත්ව යටතේදීයි. එය තවදුරටත් අනෙකුත් කෘත්‍රිම වස්තුවලට වඩා පැහැඳිලි බවක් නොපෙන්වනු ඇත. තවත් තර්කයක් වන්නේ ඇසේ පවතින පෙනීමේ සීමාවන් හා දෘෂ්ටි පටලය හා ප්‍රභාග්‍රාහකය අතර පවතින අවකාශය නිසාද, ප්‍රකෘති ඇසින් මෙය දැකගත නොහැකි බවයි. පහත පෘථිවි කක්ෂයේ සිට වුව ද ඒ සඳහා 20/3 (සාමාන්‍ය අගය මෙන් 7.7 ක් වැසී) ක දාෂ්ටික නිරවද්‍යතාවක් අවශ්‍ය වනු ඇත.

== සැළකිය යුතු ප්‍රදේශ ==
බීජිං නගරයේ පහත සදහන් ප්‍රදේශ වලින් සමහරක් ප්‍රතිසංස්කරණය කර තිබේ. අදටත් සංචාරකයෝ නිරතුරුවම එම ප්‍රදේශවලට පැමිණෙති.


'''බැඩලින් හෙවත් ජුවොන්ගුවාන් හි උතුරු කපොල්ල'''

චීන මහා ප්‍රාකාරය චීන ජාතිකයන් මේ භූමිය රැක ගැනීමට යොදා ගන්නා ලද කාලයේ දී චීනයේ අගනුවර වන බීජිං නගරය ආරක්ෂා කරගැනීමට මෙම ප්‍රදේශයේ රැකවලුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් ‍රඳවා ඇත. කඳුවලින් ලබාගත් ගල් හා ගඩොල් වලින් එය ඉදිරිකර ඇත. මෙම කොටස උසින් 7.8 m (අඩි 25.6) ක් වනඅතර පළල 5 m (අඩි 16.4) ක් වේ.


'''ජුවෝන් ගුවාන් හි “බටහිර කපොල්ල''' 

මෙම බලකොටුව මහා ප්‍රාකාරයේ බටහිර මායිමේ පිහිටා ඇත.


'''ෂැන්හයිගුවාන් කපොල්ල''' 

මෙම බලකොටුව මහා ප්‍රාකාරයේ නැගෙනහිර මායිමේ පිහිටා ඇත.


'''මින්ග් මහා ප්‍රාකාරය'''

මින්ග් මහා ප්‍රාකාරයේ වඩාත්ම ආකර්ශනීය කොටසක් වන්නේ එහි තියුණු බෑවුම් ඔස්සේ දිවෙන කොටසයි. එය 11 km (සැ.7) ක් දිග පළල 5 m සිට 8 m (අඩි 16 – 26) අතර පාරසයක විහිදෙන උසකින් යුක්තය. පාදම 6 m (අඩි 19.7) පළල වුද, ක්‍රමයෙන් ඉහලට යන විට පළල අඩු වී එය ඉහළ කොටසේ දී  5 m (අඩි 16.4) ක් පළල වන ලෙස ඉදිරිකර ඇත. වැන්ජින්‍ලෝ යනු 980 m (අඩි 3125) උස, ජින්ෂාන්ලින් හි නිරීක්ෂණ කුළුණු 67 න් එකකි. එය මුහුදු මට්ටමේ සිට 980 m (අඩි 3125) උස වේ.


'''ගිණිකොණ දිග ජින්ෂැන්ලින් හෙවත් මයුටියැන්යු මහා ප්‍රාකාරය'''

මෙය උස් පර්වත කූට සහිත කඳු මුදුන් ඔස්සේ 2.25 km (සැ.1.3) ක් පමණ දුරින් ගිනිකොණ දිග සිට ඊසාන දෙසට දක්වා විහිදේ. එය ජුවෝන්ගුවන් ‍කපොල්ල සමඟ බටහිර දිශාවෙන් ද, ගුබෙයිකු සමඟ නැගෙනහිර දිශාවෙන් ද සම්බන්ධ වේ.


'''ලියාවේ ටියැන් ලින්ග්'''

ලියාවේ ටියැන් ලින්ග් 25 km පමණ බටහිර දිශාවට වන්නට මහා ප්‍රාකාරයෙන් වෙන්ව පවතී. එහි උස තට්ටු 2 -3 ක් පමණි. ලින් ටියැන් හි වාර්තා වලට අනුව මෙම කොටස අනෙක් ප්‍රාකාර කොටස් වලට වඩා උසින් අඩුය. එය රිදී පැහැයෙන් දිස් වී ඇත. එය රිදී පැහැයෙන් දිස්වීමට හේතුව එය ඉදිකිරීමට යොදාගෙන ඇති පාෂාණ ඉහළ ලෝහ ප්‍රතිශතයක් අඩංගු 'ශාන් සි ' හි පතල් වලින් ලබාගෙන තිබීම බව පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතයයි. එහෙත් දිගු කාලීන ක්ෂය වී යාම් නිසා වර්තමානයේ එම රීදී පැහැය දිස්වන්නේ ඉතා ‍මද වශයෙනි. 


තවත් එක් ආකර්ශණීය ප්‍රදේශයක් වන චීන මහා ප්‍රාකාරයේ ප්‍රථම කපොල්ල ෂැන්හයිගුවාන් යන කඳුගැට‍ය මත ඉදිරිකර ඇත. මෙය චීන මහා ප්‍රාකාරය දිවෙන ප්‍රථම කන්ද වේ. එසේම මෙය චීන මහා ප්‍රාකාරයේ නැගෙනහිර කොටසේ පිහිටා ඇත. එහි ජියා ශාන්ද, ජියනෙක්තු ද (මෙය පාලමක් ලෙස ඉදිරිකර ඇත) පිහිටා ඇත.


[[ගොනුව: GreatWall_2004_Summer_4.jpg|thumb|චීන මහ ප්‍රකාරයේ ඡායාරූපයක්.]]</text>
      <sha1>r77stojnvil6akzgrmimf1v3lubmcnd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>උපනන්ද විද්‍යාලය, මානවිල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18560</id>
    <revision>
      <id>796210</id>
      <parentid>596970</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T05:17:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Copyright violation; see [[:c:Commons:Licensing|]] ([[:c:COM:CSD#F1|F1]]): Copyright violation; see Commons:Licensing (F1), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:The Squirrel Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] විසින් [[c:File:උපනන්ද_ලාංජනය.jpg|උපනන්ද_ලාංජනය.jpg]] ගො</comment>
      <origin>796210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16324" sha1="glx0n5346mpkzudpt0ahat86ps4ollg" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පාසල
|name      =උපනන්ද විද්‍යාලය, මානවිල
|image          =
|imagesize      = 150px
|motto          = &quot;අත්ත දීපා විහරථ“
&lt;br /&gt;''Atta Deepa Viharatha''&lt;br /&gt;  
 
|established    = 1910
|type           =  රජයේ ජාතික පාසල
|founder        = ගරු බටදූවේ රතනජෝති හිමි       
|affiliation    =[[බුද්ධාගම]]
|principal      = එන්.එම්.කේ. නිමල් වීරසිරි 
|grades         = 1 වසර 13
|gender         = මිශ්‍ර
|age            = 6 සිට 19
|city           =  වලහන්දූව, ගාල්ල 
|country        = [[ශ්‍රී ලංකාව]] {{flagicon|Sri Lanka}}
|colors         = &lt;font color=maroon&gt;තද දුඹුරු&lt;/font&gt; සහ &lt;font color=gold&gt;කහ&lt;/font&gt;{{color box|maroon}}{{color box|#FFD700}} 
|enrollment     = 2500
|website        = http://www.galleupananda.sch.lk/}}

== මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලය ==
 
ගා/මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලය [[ගාල්ල]] සිට කිලෝමීටර් 8ක් පමණ දුරින් ගාල්ල-උඩුගම මාර්ගයේ [[මානවිල]] නම් ගමේහි පිහිටා ඇත.පානදුරා වාදය, උදම්විට වාදය, වැනි බෞද්ධ පිබිදීම් වල හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාව තුළ බෞද්ධ පාසල් ආරම්භ කිරීම සිදුවිය.මෙහි ප්‍රතිථලයක් ලෙසින්  1910 වර්ෂයේ ඉතා කුඩා පාසලක් ලෙස  ඇලිස් සිසිලියානා මැතිනියගේ ඉඩම් පරිත්‍යාගයෙන් ගරු  බටදුවේ රතනජෝති නාහිමියන් දෙවැනි උපත නමින් හදුන්වන්නට යෙදුන “උපනන්ද විද්‍යාලය“ දැනට වසර 100ට අධික කාලයක් තිස්සේ ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ පාසල් අතර කැපී පෙනන මෙහෙයක් සිය අධ්‍යාපන කාර්යයේදී ශ්‍රි ලංකාව වෙනුවෙන් සිදු කරනුයේ ඉමහත් කැපවීමෙනි. එදා අතීතයේ පොල් අතු මඩුවකින් තනන ලද මෙම විද්‍යාලය ආචර්යවරුන් දෙදෙනෙකු ගේ සේවයෙන් ආරම්භ වු වග ඉතිහාස තතු පවසයි. වර්තමානයේ සිසුන් 2400ක් පමණ අධයාපනය ලබන අතර ගුරුභවතුන් 100 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සිටී. 1 වසර සිට 13 වසර දක්වා ඉගෙනුම් කටයුතු සිදු කරයි. 

වර්තමානයේ කොළඹ මාතර අධිවේගී මාර්ගයෙහි පින්නදූව හුවමාරුවට නුදුරින්  පින්නදූව හුවමාරුව හා මාතර දෙසට විහිදෙන මාර්ග දෙක මාධ්‍යයෙහි  මනරම් කදු ගැටයක් මත මෙම සොඳුරු උපනන්ද විදුබිම පිහාට ඇත.
== දැක්ම ==
''ශ්‍රි ලාංකික අනන්‍යතාවය සහ විඥානය හඳුනාගත් පුරවැසියෙකු බිහිකිරිමයි.''

== මෙහෙවර ==
''ජාතික උරුමයේ සාරතාවය උකහා ගත් ශ්‍රි ලාංකීය සංස්කෘතිය පවරා ගත් සමබර පෞරුෂයකින් හෙබි දරුවකු බිහිකිරිමයි.''
[[ගොනුව:සොඳුරු උපනන්දය.jpg|thumbnail | උපනන්ද විදුබිම]]
[[File:උපනන්ද විද්‍යාලය පින්තූර 1.jpg|thumb|උපනන්දය විද්‍යාලයීය ක්‍රීඩා පිටිය ]]
[[ගොනුව:Upananda flag.jpg|thumb|උපනන්ද ධජය]]

=== වටිනාකම් ===
*	සන්නිවේදන නිපුනතා තහවුරු කිරීමට කටයුතු කිරීම. 
*	පෞරුෂ වර්ධනය ඇති කිරීමට කටයුතු කිරීම.
*	පරිසර නිපුනතා වර්ධනය කිරීමට අවස්ථා සැපයීම.
*	වැඩ ලෝකයට සූදානම් කිරීම ට ගැලපෙන ලෙස ක්‍රියාකාරකම් සැලසුම් කිරීම.
*	ආගම හා ආචාර ධර්ම වර්ධනය කිරීම  අරමුණු කරගත් වැඩසටහන.
*	ක්‍රිඩාව හා විවේකය ප්‍රයෝජනයට ගැනීම පිළිබදව හුරු පුරුදු කිරීම.
*	ඉගෙනීමට ඉගෙනීම සංකල්ප සිසුන් තුළ තහවුරු කරන ක්‍රියාමාර්ග. 

=== අරමුණු === 
*	ක්‍රියාශීලී ජාතික ඒකාබද්ධතාවක් ජාතික අනන්‍යතාවක් හා ජාතික සමගියක් ගොඩනැගීම.
*	පෘතුල වශයෙන් විසිරී යන සමාජ සාධාරණ රටා පිහිටුවීම.
*	දැරිය හැකි ජීවන රටාවන් ගොඩනැගීම (සුදුසු වාතය හා ජලය නොඅඩුව ලැබෙතැයි සිතිය නොහැකි වර්ෂ 2000 හා ඉන් ඔබ්බටත් ගැලපෙන ඉසිලිය හැකි ජීවන ක්‍රමයක්)
*	උදාර වු හැඟීමක් හා ආත්ම තෘප්තියත් ගෙන දෙන්නා වූ රැකියා අවස්ථා ජනිත කිරීම.
*	ජාතියේ සමාජයීය හා ආර්ථිත වර්ධනයට රුකුලක්වන  මානව සම්පත් සංවර්ධනය සදහා සියල්ලන්ටම සහභාගි විය හැකි විවිධ අවස්ථා සැලසීම.
*	එකිනෙක ගැන අඛන්ඩවූත්, ගැඹුරුවූත් සැලකිල්ලක් දැක්වීමේ සංකල්පය තහවුරුවන ජාතිය ගොඩනැගීමේ  කාර්යයෙහි ක්‍රියාශීලී සහභාගිත්වය.
*	නිරතුරුව වෙනස්වන ලෝකයේ අභියෝගයනට මුහුණ පාන්නට හැකිවන පරිදි අනුවර්තන රටාවක් ගොඩනැගීමේ හා තමන්ගේ හා අන්‍යන්ගේ අභිවෘද්ධිය උදාවනසේ වෙනස්වීම හැසිරවීමේ ශක්තිය දියුණු කිරීම.
*	ස්ථාවරත්වය හා සුරක්ෂිතභාවය ජනිතකරන්නාවූ අනපේක්ෂිත හා ව්‍යාකූල අවස්ථාවලට මුහුණ දීමේ ශක්තිය දියුණු කිරීම.
*	ජාත්‍යන්තර සමාජයේ ගෞරවනීය ස්ථානයක් ඇතිකර ගැනීමට උපයෝගී වන හැකියාවන් වර්ධනය කිරීම.

== අතීතය  ==
ගාල්ල මානවිල උපනන්ද ජාතික පාසල  ආරම්භක වර්ෂය වශයෙන් 1909 වර්ෂයේ  නොවැම්බර් 25 දින සැලකුවද එවකට පාසල වෙනත් ස්ථානයක පිහිටා තිබිණි. නමුත් 1910 වර්ෂයේ ජනවාරි මස 10 වන දින වර්තමානයේ පාසල පිහිටා ඇති ස්ථානයේ නිළ අයුරින් ගාල්ල මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලය ආරම්භ කෙරිණි.

1902 වර්ෂයේ ගරු බටදූවේ ශ්‍රී රතනජෝති හිමි නම විසින් එවකට ගමේ ‍‍බෞද්ධ ප්‍රබෝධය ඇති කිරීමේ අරමුණින් ගාල්ල බටදූව ශ්‍රී රතනජෝති විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදී.  රත්නජෝති එනම් “''පළමු සතුට''“ ලෙස එම විද්‍යාලය නම් කරන ලද අතර දෙවනුව උන්වහන්සේ මානවිල උපනන්ද  විද්‍යාලය  ආරම්භ කරන ලදි. “''උප+ආනන්ද= උපානන්ද''“ , උපනන්ද බවට පත් වූ අතර එමගින් “''දෙවන සතුට''“ යන අර්ථය ප්‍රකාශ වන බව පැහැදිලි වේ. එබැවින් පළමුවන සතුට වශයෙන් ගාල්ල බටදූව රතනජෝති විද්‍යාලයත් දෙවන සතුට වශයෙන් ගාල්ල මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලයත් නම් කෙරිණි.
පාසල ඉදිකිරිම සදහා කුඩා ඉඩමක් ඇලිස් සිසිලියානා පරණවිතාන නම් දානපතිනියකගෙන්  හිමිවුන අතර, ප්‍රථමයෙන් පොල්අතු සෙවිලි කළ  වහලක් සහිතව එක් ගොඩනැගිල්ලකින් පාසල ආරම්භ වූ අතර  මුළු ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව 21 පමණ විය. 
කාලයත් සමග පාසල අවට ඇති භූමි ප්‍රදේශය ද පාසලට එක්කර  ගැනීම නිසා පාසල් භූමිය ක්‍රමයෙන් විශාල විය. අනතුරු ව විද්‍යාලයේ වර්තමාන ප්‍රාථමික අංශයේ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරිම ප්‍රථමයෙන් සිදු වූ අතරම පසු කාලීනව ද්විතියික අංශයේ ගොඩනැගිලි වත්මන් පිවිසුම දක්වාම ව්‍යාප්ත විය.

=== පාසල් ගීතය  නව ===
රිවි සදු තරු පිරි

සරසවි පුදසිරි

නැණ මහිමේ සිත්

සතර බිමක පිරි

ගණිත මිණිත ඈ

ශිල්ප කලා නිති
 
පාසල් මව් නමදිමු


යහමග පාදන
 
මවුනි විරාජිත

ඥාණාලෝකය සිව් දෙස පතුරන

සීර සාර උල්පත වේ

ගුණසුව සුවහස් දිවි

සුවපත් කළ පුදබිම


ලොව ජය ගෙන
 
වියතුන් වෙමු දින දින
 
සිසු ගුරු මව් පිය

ඔවදන් පුරමින

දක්ෂිණ පුපතල 


කිතුගොස පතුරන

දිනේ දිනේ උපනන්ද විදු මව

නමදිමු උපනද විදු මෑණී

සැරදේවා පාසල් මෑණී .............


=== පාසල් ගීතය සියවසට පෙර ===
සිරස නමා දොහොත් නගා

නමදිමු නමදිමු බැතිනී

මානවිල ජාතික පාසල් මෑණි //

සතර අමා රස  කිරී පොවලා

යහගුණ දම් බරණින් සදලා

දිවිමග සරු කොට

ජය මග පෙන්වූ

මව්නේ ඔබෙ ගුණ ගීතේ

වෙයි මගෙ ජය රණ ගීතේ


සිරස නමා………


අවිඳු අඳුර සිද බිඳ දමලා

සුවහස් ණැන ඇස් පාදාලා

ජයමග හෙලිකොට

මල්පල ගැන්වූ

මවුනේ ඔබෙ සිරිපාදේ

වැද කිමිදෙමු ගුණ මුහුදේ

සිරස නමා දොහොත්……….

== වර්තමානය ==

===දැනට උගන්වන විෂයයන්===

 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ශ්‍රේණිය / අංශය !! විෂයයන් !! ශ්‍රේණිය / අංශය!! විෂයයන්
|-
| ප්‍රාථමික ||
 *පොදු විෂයන්
*ඉංග්‍රිසි
*දෙමළ 
|| අ.පො.ස. (උ.පෙ.) විද්‍යාව || 
*රසායන විද්‍යාව
*සංයුක්ත ගණිතය
*ජීව විද්‍යාව
*භෞතික විද්‍යාව
*කෘෂි විද්‍යාව
|-
|6-11 || 
*විද්‍යාව
*ගණිතය
*ඉංග්‍රිසි
*සිංහල
*බුද්ධ ධර්මය
*ඉතිහාසය
*භූගෝල විද්‍යාව
*පුරවැසි අධ්‍යාපනය
*තොරතුරු තාක්ෂණය
*ප්‍රායෝගික තාක්ෂණ කුසලතා
*චිත්‍ර
*නැටුම්
*සංගීතය
*සෞඛ්‍යය හා ශාරීරික අධ්‍යාපනය.
*දෙමළ
*ගිණුම්කරණය
*සිංහල සාහිත්‍යය
*ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍ය 
*ශෘහ ආර්ථික විද්‍යාව
*කලා ශිල්ප
*යාන්ත්‍රික තාක්ෂණය
*කෘෂි විද්‍යාව 
|| වාණිජ්‍ය || 
*ව්‍යාපාර අධ්‍යනය
*ගණකාධිකරණය
*ආර්ථක විද්‍යාව
|-
|  || උසස් පෙළ || කලා || 
*සිංහල
*ආර්ථික විද්‍යාව
*චිත්‍ර
*දේශපාලන විද්‍යාව 
*නැටුම්
*බෞද්ධ ශිෂ්ඨාචාරය
*ශෘහ ආර්ථික  විද්‍යාව
*භූගෝල විද්‍යාව
*නාට්‍ය හා රංග කළාව
|}

==මේවාද බලන්න==
*[[ශ්‍රි ලංකාවේ පාසල් ලැයිස්තුව]]

==බාහිර සබැඳුම්==
#[http://www.galleupananda.sch.lk මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130522184409/http://galleupananda.sch.lk/ |date=2013-05-22 }}
#[http://www.ucgcollege.wordpress.com උපනන්ද විද්‍යාලීය බ්ලොගය]

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසැල් ලැයිස්තු]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාසල් නාමාවලි - ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>glx0n5346mpkzudpt0ahat86ps4ollg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැමෝවා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20147</id>
    <revision>
      <id>796256</id>
      <parentid>765343</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Not a coat of arms, and one of many seals, so &quot;Seal of Samoa&quot; would not be appropriate. See: https://web.archive.org/web/20160303220344/http://www.paclii.org/ws/legis/consol_act_2</comment>
      <origin>796256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24079" sha1="lf4jufhb3czgd4fgnc7xrger8rcikgs" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = සැමෝවා ස්වාධීන රාජ්‍යය
| common_name            = සැමෝවා
| native_name            = {{native name|sm|Malo Sa{{okina}}oloto Tuto{{okina}}atasi o Sāmoa&lt;wbr /&gt;}}
| image_flag             = Flag of Samoa.svg
| flag_caption           = ධජය
| image_coat             = Public Seal of Samoa.svg
| symbol_type            = ලාංඡනය
| national_motto         = ''Faʻavae i le [[Atua]] Sāmoa''&lt;br /&gt;&quot;සමෝවා දෙවියන් වහන්සේ මත පදනම් වේ&quot;
| national_anthem        = ''[[The Banner of Freedom|O Le Fuʻa o le Saʻolotoga o Sāmoa]]''&lt;br /&gt;&quot;නිදහසේ බැනරය&quot;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot; class=&quot;center&quot;&gt;&lt;/div&gt;[[File:SamoaAnthem.ogg]]
| image_map              = Samoa on the globe (Polynesia centered).svg
| map_caption            = සැමෝවාහි පිහිටීම
| image_map2             = Samoa - Location Map (2013) - WSM - UNOCHA.svg
| map_caption2           = සැමෝවා සිතියම
| capital                = [[අපියා, සැමෝවා|අපියා]]
| coordinates            = {{Coord|13|50|00|S|171|45|44|W|type:city}}
| largest_city           = capital
| official_languages     = [[සමෝවානු භාෂාව|සමෝවානු]], [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]
| religion               = {{unbulleted list|
{{Tree list}}
*97.9% [[ක්‍රිස්තියානි ]] (නිල)&lt;ref name=&quot;Religion&quot;/&gt;
**54.9% [[රෙපරමාදු ආගම]]
**18.8% [[කතෝලික ආගම]]
**16.9% [[මෝමන් ආගම]]
**7.3% වෙනත් [[ක්‍රිස්තියානි]]
{{Tree list/end}}
|1.7% අනාගමික
|0.4% වෙනත් අය&lt;ref name=sbs&gt;{{cite web |title=Samoa Population and Housing Census 2021 |url=https://www.sbs.gov.ws/documents/census/2021/Census_2021_Final_Report.pdf?_t=1670528927 |access-date=10 January 2023 |archive-date=3 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403053500/http://www.sbs.gov.ws/index.php/population-demography-and-vital-statistics |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 }}
| religion_year          = 2021
| ethnic_groups          = {{unbulleted list
|92.6% සැමෝවා වැසියන්
|7.0% යුරෝනියානුවන්
|0.3% යුරෝපීයයන්
|0.1% අන් අය&lt;ref name=cia&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/samoa/ |title=Samoa |work=CIA – The World Factbook |date=26 October 2021 |access-date=24 January 2021 |archive-date=28 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028124346/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/samoa/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 }}
| ethnic_groups_year     = 2021
| demonym                = සැමෝවානුවන්
| government_type        = [[ඒකීය පාර්ලිමේන්තු ජනරජය]]&lt;!--- Consensus in the talk page is that Samoa is a Republic.---&gt;
| leader_title1          = [[ඕ ලෙ ආඕ ඕ ලෙ මාලෝ]]
| leader_name1           = [[තුයිමලේලි'ඉෆානෝ වාලෙටෝආ සුවාලවි II]]
| leader_title2          = අගමැති
| leader_name2           = [[ලාඕලි ලියුටේයා ෂ්මිට්]]
| leader_title3          = සභා කථානායක
| leader_name3           = [[අවාපාඕ මුලිපොල ඇලෝයිටාෆුවා]]
| legislature            = ව්‍යවස්ථාදායක සභාව
| sovereignty_type       = ස්වාධීනත්වය
| sovereignty_note       = නවසීලන්තයෙන්
| established_event1     = බර්ලින් ගිවිසුම
| established_date1      = 1889 ජුනි 14
| established_event2     = ත්‍රෛපාර්ශ්වික සම්මුතිය
| established_date2      = 1900 පෙබරවාරි 16
| established_event3     = ජර්මනිය විසින් යටත් විජිතකරණය
| established_date3      = 1900 මාර්තු 1
| established_event4     = නවසීලන්තය විසින් අත්පත් කරගෙන ඇත
| established_date4      = 1914 අගෝස්තු 30
| established_event5     = ලීගයේ වරම
| established_date5      = 1920 දෙසැම්බර් 17
| established_event6     = එක්සත් ජාතීන්ගේ භාරකාරත්වය
| established_date6      = 1946 දෙසැම්බර් 13
| established_event7     = බටහිර සැමෝවා පනත 1961
| established_date7      = 1962 ජනවාරි 1
| area_km2               = 2,831&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/samoa/|title=Samoa|date=27 February 2023|publisher=Central Intelligence Agency|via=CIA.gov|access-date=24 January 2021|archive-date=28 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028124346/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/samoa/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| area_rank              = 167 වෙනි&lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --&gt;
| area_sq_mi             = 1093
| percent_water          = 0.3
| population_census      = 205,557&lt;ref name=sbs/&gt;
| population_census_year = 2021 නොවැම්බර්
| population_census_rank = 176 වෙනි
| population_density_km2 = 70
| population_density_sq_mi = 182
| GDP_PPP                = {{increase}}ඩොලර් බිලියන 1.225&lt;ref name=imf2&gt;{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=61&amp;pr.y=2&amp;sy=2018&amp;ey=2021&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=862&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a= |title=Samoa |publisher=International Monetary Fund |access-date=10 October 2018 |archive-date=10 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181010134944/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=61&amp;pr.y=2&amp;sy=2018&amp;ey=2021&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=862&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_year           = 2024
| GDP_PPP_rank           = 
| GDP_PPP_per_capita     = ඩොලර් 5,962&lt;ref name=imf2/&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = 
| GDP_nominal            = {{increase}}ඩොලර් මිලියන 908.561&lt;ref name=imf2/&gt;
| GDP_nominal_year       = 2024
| GDP_nominal_per_capita = ඩොලර් 4,420&lt;ref name=imf2/&gt;
| Gini                   = 38.7 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2013
| Gini_change            = steady&lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/gini-index-coefficient-distribution-of-family-income/country-comparison/ |title=Gini Index coefficient |publisher=CIA World Factbook |access-date=16 July 2021 |archive-date=17 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717071854/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/gini-index-coefficient-distribution-of-family-income/country-comparison |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
| HDI_change             = increase &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI                    = 0.708 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref&gt;{{Cite web |date= 6 May 2025 |title=Human Development Report 2023/2024|url= https://hdr.undp.org/data-center/specific-country-data#/countries/WSM|access-date=6 May 2025|publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = 122 වෙනි
| currency               = තාලා (WS[[Dollar sign|$]]{{efn|SAT, ST හෝ T යන සංකේත ද භාවිතයේ පවතී. tālā සහ sene යන පද සැමෝවා භාෂාවෙන් &quot;ඩොලර්&quot; සහ &quot;සෙන්ට්&quot; යන ඉංග්‍රීසි වචනවල පරිවර්තනයන් වේ.}})
| currency_code          = WST
| time_zone              = [[UTC+13:00|WST]]
| utc_offset             = +13{{efn|2011 දෙසැම්බර් 31 සිට.&lt;ref name=&quot;Samoa Changes Timezone&quot;&gt;{{cite news |title=Samoa skips Friday in time zone change |url=http://www.abc.net.au/news/2011-12-30/samoa-skips-friday-in-time-zone-change/3753350 |access-date=16 January 2012 |newspaper=ABC Australia |date=31 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120103071659/http://www.abc.net.au/news/2011-12-30/samoa-skips-friday-in-time-zone-change/3753350 |archive-date=3 January 2012 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
| date_format            = දිදි/මාමා/වවවව
| drives_on              = වම{{efn|2009 සැප්තැම්බර් 7 සිට.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://wheels.blogs.nytimes.com/2009/09/08/in-samoa-drivers-switch-to-left-side-of-the-road/ |work=The New York Times |title=In Samoa, Drivers Switch to Left Side of the Road |first=Richard S. |last=Chang |date=8 September 2009 |access-date=23 May 2010 |archive-date=9 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709113806/https://wheels.blogs.nytimes.com/2009/09/08/in-samoa-drivers-switch-to-left-side-of-the-road/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; රිය පැදවීම මාර්ග මධ්‍ය රේඛාවේ වම් පැත්තේ වුවද, සැමෝවා වාහනයේ වම් හෝ දකුණු පැත්තේ සුක්කානම් රෝද සහිත මෝටර් රථවලට මාර්ග භාවිතා කිරීමට ඉඩ සලසයි.}}
| calling_code           = [[+685]]
| cctld                  = [[.ws]]
| footnotes              = {{notelist}}
}}

'''සැමෝවා''',{{efn|{{IPAc-en|ˈ|s|aː|m|ɔː|ə}} {{respell|SAH|maw|ə}};&lt;ref&gt;{{cite news |title=The 22 places you're probably pronouncing incorrectly |url=https://www.stuff.co.nz/travel/news/76397895/the-22-places-youre-probably-pronouncing-incorrectly |first=David |last=Whitley |date=29 January 2016 |access-date=8 February 2022 |website=[[Stuff (website)|Stuff]] |archive-date=8 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208014714/https://www.stuff.co.nz/travel/news/76397895/the-22-places-youre-probably-pronouncing-incorrectly |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Samoa |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195584516.001.0001/m-en_nz-msdict-00001-0046961?rskey=0FvU7f&amp;result=46966 |access-date=8 February 2022 |website=The New Zealand Oxford Dictionary |doi=10.1093/acref/9780195584516.001.0001 |editor-first1=Tony |editor-last1=Deverson |editor-first2=Graeme |editor-last2=Kennedy |year=2005 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-558451-6 |archive-date=28 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220228215425/https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195584516.001.0001/m-en_nz-msdict-00001-0046961?rskey=0FvU7f&amp;result=46966 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; {{IPAc-en|us|s|ə|ˈ|m|oʊ|ə}} {{respell|sə|MOH|ə}};&lt;ref&gt;{{Cite DPCE |page=1179}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/samoa |title=Definition of 'Samoa' |publisher=Collins |access-date=19 March 2022 |archive-date=31 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831075311/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/samoa |url-status=live }}&lt;/ref&gt; {{IPAc-en|alsouk|s|ɑː|ˈ|m|oʊ|ə}} {{respell|sah|MOH|ə}}; {{langx|sm|Sāmoa}}, {{IPA|sm|ˈsaːmʊa|}}}} නිල වශයෙන් '''ස්වාධීන සැමෝවා රාජ්‍යය''',{{efn|{{langx|sm|Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa}}}} යනු දකුණු පැසිෆික් සාගරයේ ඕෂනියාවේ කොටසක් වන පොලිනීසියාවේ පිහිටි දූපත් රටකි. එය ප්‍රධාන දූපත් දෙකකින් (සවායි සහ උපොලු), කුඩා, ජනාවාස වූ දූපත් දෙකකින් (මනෝනෝ සහ අපොලිමා) සහ ඇලෙයිපාටා දූපත් (නුඋටෙල්, නුඋලුවා, ෆනුවාටපු සහ නමුවා) ඇතුළු කුඩා, ජනාවාස නොවූ දූපත් කිහිපයකින් සමන්විත වේ. සැමෝවා පිහිටා ඇත්තේ [[ඇමරිකානු සැමෝවා]] සිට බටහිරට දෙසිට කිලෝමීටර 64 කින්ද, [[ටොංගා]] සිට වයඹ දෙසිට කිලෝමීටර 889 කින්ද, [[වැලිස් සහ ෆුටුනා]] සිට නැගෙනහිර දෙසිට කිලෝමීටර 483 කින්ද, [[ෆීජි]] සිට ඊසාන දෙසිට කිලෝමීටර 1,152 කින්ද, [[ටුවාලු]] සිට ගිණිකොන දෙසිට කිලෝමීටර 1,151 කින්ද, [[ටොකෙලාවු|ටොකෙලාලු]] සිට දකුණු දෙසිට කිලෝමීටර 519 කින්ද, [[හවායි]] සිට නිරිත දෙසිට කිලෝමීටර 4,190 කින්ද, [[නියු]] සිට වයඹ දෙසිට කිලෝමීටර 610 කින්ද දුරින් පිහිටා ඇත. අගනුවර සහ විශාලතම නගරය [[අපියා, සැමෝවා|අපියා]] වේ.

වසර 3,500 කට පමණ පෙර ලපිටා ජනතාව සැමෝවා දූපත් සොයාගෙන පදිංචි වූහ. ඔවුන් සැමෝවා භාෂාවක් සහ සැමෝවා සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයක් වර්ධනය කර ගත්හ. සැමෝවා වැසියන්ගේ මුහුදු ගමන් කුසලතා නිසා, 20 වන සියවසට පෙර යුරෝපීය ගවේෂකයින් ඇමරිකානු සැමෝවා ඇතුළු මුළු දූපත් සමූහයම &quot;නාවික දූපත්&quot; ලෙස හැඳින්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article11528257|title=The Navigator Islands|date=2 January 1882|newspaper=[[The Argus (Melbourne)|The Argus]]|access-date=1 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20220112142035/https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/11528257|archive-date=12 January 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CC&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.polynesia.com/samoa/island-map.html|title=Samoa|work=Polynesian Culture Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724221341/http://www.polynesia.com/samoa/island-map.html|archive-date=24 July 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ත්‍රිපාර්ශ්වික සම්මුතියෙන් පසු 1899 දී රට ජර්මානු අධිරාජ්‍යයේ යටත් විජිතයක් බවට පත් වූ අතර එය ජර්මානු සැමෝවා ලෙස හැඳින්විණි. පළමුවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භයේදී නවසීලන්ත හමුදා ලේ වැගිරීම් නොමැතිව යටත් විජිතය අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසු 1914 අගෝස්තු මාසයේදී ජර්මානු පරිපාලනය අවසන් විය. 1920 දී නවසීලන්තය ජාතීන්ගේ සංගමයේ නියෝගයක් ලෙස කලාපයේ පාලනය නිල වශයෙන් ලබා ගත් අතර, එය බටහිර සැමෝවා ප්‍රදේශය බවට පත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=League of Nations Mandate for German Samoa {{!}} NZHistory, New Zealand history online |url=https://nzhistory.govt.nz/media/photo/league-nations-mandate-german-samoa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241224192644/https://nzhistory.net.nz/media/photo/league-nations-mandate-german-samoa/ |archive-date=24 December 2024 |access-date=2024-12-03 |website=nzhistory.net.nz}}&lt;/ref&gt; 1946 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ භාරකාර ප්‍රදේශයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමෙන් පසු, බටහිර සැමෝවා 1962 ජනවාරි 1 වන දින නිදහස ලබා ගත් අතර 1997 ජූලි 4 වන දින එහි නම සැමෝවා ලෙස වෙනස් කළේය.

සමෝවා යනු පරිපාලන අංශ 11 ක් සහිත ඒකීය පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකි. එය 1976 දෙසැම්බර් 15 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට ඇතුළත් කරන ලද අතර&lt;ref name=&quot;UN&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.un.org/members/list.shtml|title=List of Member States: S|work=United Nations|access-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071024134907/http://www.un.org/members/list.shtml|archive-date=24 October 2007|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එම රට පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ, නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරයේ සහ පැසිෆික් දූපත් සංසදයේ සාමාජිකයෙකි. දිවයිනේ ආරක්ෂාව නවසීලන්ත ආරක්ෂක හමුදාවට වගකිව යුතුය.

== නිරුක්තිය ==
{{Excerpt|සැමෝවා හි නිරුක්තිය||inline=yes}}

== ඉතිහාසය ==
=== භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ඉතිහාසය|භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය|inline=yes}}

=== මුල් ඉතිහාසය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ඉතිහාසය|මුල් ඉතිහාසය|inline=yes}}

=== 19 වන සියවස ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ඉතිහාසය|19 වන සියවස|inline=yes}}

=== ජර්මානු සැමෝවා (1900–1914) ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ඉතිහාසය|ජර්මානු සැමෝවා (1900–1914)|inline=yes}}

=== නවසීලන්ත පාලනය (1914–1961) ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ඉතිහාසය|නවසීලන්ත පාලනය (1914–1961)|inline=yes}}

==== උණ වසංගතය ====
{{Excerpt|සැමෝවා හි ඉතිහාසය|උණ වසංගතය|inline=yes}}

==== මවු ව්‍යාපාරය ====
{{Excerpt|සැමෝවා හි ඉතිහාසය|මවු ව්‍යාපාරය|inline=yes}}

=== නිදහස ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ඉතිහාසය|නිදහස|inline=yes}}

== රජය සහ දේශපාලනය ==
{{Excerpt|සැමෝවා හි රජය සහ දේශපාලනය||inline=yes}}

=== පරිපාලන අංශ ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි රජය සහ දේශපාලනය|පරිපාලන අංශ|inline=yes}}

=== මානව අයිතිවාසිකම් ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි රජය සහ දේශපාලනය|මානව අයිතිවාසිකම්|inline=yes}}

=== රාජ්‍ය ආගම ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි රජය සහ දේශපාලනය|රාජ්‍ය ආගම|inline=yes}}

=== හමුදා සහ පොලිස් ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි රජය සහ දේශපාලනය|හමුදා සහ පොලිස්|inline=yes}}

== භූගෝලය ==
{{Excerpt|සැමෝවා හි භූගෝලය||inline=yes}}

=== දේශගුණය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි භූගෝලය|දේශගුණය|inline=yes}}

=== පරිසර විද්‍යාව ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි භූගෝලය|පරිසර විද්‍යාව|inline=yes}}

== ආර්ථිකය ==
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය||inline=yes}}

=== සංචාරක ව්‍යාපාරය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|සංචාරක ව්‍යාපාරය|inline=yes}}

=== කෘෂිකර්මය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|කෘෂිකර්මය|inline=yes}}

=== ප්‍රවාහනය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|ප්‍රවාහනය|inline=yes}}

==== ගුවන් ගමන් ====
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|ගුවන් ගමන්|inline=yes}}

==== අන්තර්-දූපත් තොටුපළ ====
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|අන්තර්-දූපත් තොටුපළ|inline=yes}}

==== පොදු ප්‍රවාහනය ====
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|පොදු ප්‍රවාහනය|inline=yes}}

==== මාර්ග යටිතල පහසුකම් ====
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|මාර්ග යටිතල පහසුකම්|inline=yes}}

==== වරාය ====
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|වරාය|inline=yes}}

==== බයිසිකල් පැදීම සහ ඇවිදීම ====
{{Excerpt|සැමෝවා හි ආර්ථිකය|බයිසිකල් පැදීම සහ ඇවිදීම|inline=yes}}

== ජන විකාශනය ==
{{Excerpt|සැමෝවා හි ජන විකාශනය||inline=yes}}

=== සෞඛ්‍යය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ජන විකාශනය|සෞඛ්‍යය|inline=yes}}

=== ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ජන විකාශනය|ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්|inline=yes}}

=== භාෂා ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ජන විකාශනය|භාෂා|inline=yes}}

=== ආගම ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි ජන විකාශනය|ආගම|inline=yes}}

== අධ්‍යාපනය ==
{{Excerpt|සැමෝවා හි අධ්‍යාපනය||inline=yes}}

== සංස්කෘතිය ==
{{Excerpt|සැමෝවා හි සංස්කෘතිය||inline=yes}}

=== මාධ්‍ය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි සංස්කෘතිය|මාධ්‍ය|templates=Main|inline=yes}}

=== පච්ච කෙටීම ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි සංස්කෘතිය|පච්ච කෙටීම|inline=yes}}

=== සමකාලීන සංස්කෘතිය ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි සංස්කෘතිය|සමකාලීන සංස්කෘතිය|inline=yes}}

=== ක්‍රීඩාව ===
{{Excerpt|සැමෝවා හි සංස්කෘතිය|ක්‍රීඩාව|inline=yes}}

== සටහන් ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;

==යොමු කිරීම්==
&lt;references /&gt;{{ඕෂනියාවේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ඕෂනියානු රටවල්]]</text>
      <sha1>lf4jufhb3czgd4fgnc7xrger8rcikgs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඔස්ට්‍රියාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20456</id>
    <revision>
      <id>796249</id>
      <parentid>768639</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* මූලාශ්‍ර */</comment>
      <origin>796249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27900" sha1="8w0vmt6a00i3mk0jtzw4p5zs4zshnss" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ඔස්ට්‍රියා ජනරජය
| common_name            = ඔස්ට්‍රියාව
| native_name            = {{native name|de|Republik Österreich}}
| image_flag             = Flag of Austria.svg
| flag_caption           = ධජය
| image_coat             = Austria Bundesadler.svg
| symbol_type            = ලාංඡනය
| national_anthem        = &quot;{{lang|de|Bundeshymne der Republik Österreich|italic=no}}&quot;&lt;br/&gt;''ඔස්ට්‍රියා ජනරජයේ ජාතික ගීය''
&lt;br/&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[File:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[File:EU-Austria (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[File:EU-Austria.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of the [[European Union]]|default=1}}
| capital                = [[වියානා]]
| coordinates            = {{Coord|48|12|N|16|21|E|type:city(2,000,000)_region:AT-9}}
| largest_city           = capital
| official_languages     = [[ජර්මන් භාෂාව|ජර්මන්]]{{Efn|Based on article 8 of the [[Federal Constitutional Law|1920 Austrian constitution]]}}{{Efn|[[Burgenland Croatian]], [[Czech language|Czech]], [[Hungarian language|Hungarian]], [[Romani language|Romani]], [[Slovak language|Slovak]], and [[Slovene language|Slovene]] are officially recognised by the [[European Charter for Regional or Minority Languages]] (ECRML).}}
| languages              = ඔස්ට්‍රියානු ජර්මානු{{Efn|It is standardized in Austria by the {{Lang|de|[[Österreichisches Wörterbuch]]}}, a dictionary published by the [[Ministry of Education, Science and Research]] in 1951.}}
| languages_type         = [[ජාතික භාෂාව]]
| languages2             = {{hlist|[[හංගේරියානු භාෂාව|හංගේරියානු]]|[[ස්ලෝවේනියානු භාෂාව|ස්ලෝවේනියානු]]|[[බර්ගන්ලන්ත ක්‍රොඒෂියානු]]&lt;ref name=&quot;demokratiewebstatt.at&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Regional Languages of Austria&quot; /&gt;
 }}
| languages2_type        = නිල ප්‍රාදේශීය භාෂා
| ethnic_groups          = {{Unbulleted list
 | 72.2% ඔස්ට්‍රියානුවන්
| 27.8% වෙනත්
 }}
| ethnic_groups_year     = 2024
| ethnic_groups_ref      = &lt;ref&gt;{{cite web |title=Migration and Integration 2025 |url=https://www.statistik.at/fileadmin/announcement/2025/07/20250716MigrationIntegration2025EN.pdf |website=Statistics Austria |publisher=Statistik Austria |date=16 July 2025 |access-date=10 August 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt;
| religion_year          = 2021
| religion_ref           = &lt;ref name=&quot;statistik.at&quot;&gt;{{Cite web|title=Religionsbekenntnis – STATISTIK AUSTRIA – die Informationsmanager|url=https://www.statistik.at/statistiken/bevoelkerung-und-soziales/bevoelkerung/weiterfuehrende-bevoelkerungsstatistiken/religionsbekenntnis|access-date=9 August 2022|archive-date=30 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220930022008/https://www.statistik.at/statistiken/bevoelkerung-und-soziales/bevoelkerung/weiterfuehrende-bevoelkerungsstatistiken/religionsbekenntnis|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| religion               = {{Ublist |item_style=white-space:nowrap; |
{{Tree list}}
* 68.2% [[ක්‍රිස්තියානි]]
** 55.2% [[කතෝලික]]
** 4.9% [[ඕතඩොක්ස්වාදය]]
** 3.8% [[ප්‍රොතෙස්තන්ත]]
** 4.3% වෙනත් ක්‍රිස්තියානි
{{Tree list/end}}
|22.4% අනාගමික|8.3% [[ඉස්ලාම්]] |1.1% වෙනත්}}
| demonym                = ඔස්ට්‍රියානුවන්
| government_type        = ෆෙඩරල් [[අර්ධ ජනාධිපති ජනරජය]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=22 September 2022|title=Hofburg-Wahl: 'Österreich ist ein sehr ungewöhnlicher Fall'|url=https://diepresse.com/6193038|access-date=22 September 2022|language=de-AT|archive-date=3 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003104650/https://www.diepresse.com/6193038/hofburg-wahl-oesterreich-ist-ein-sehr-ungewoehnlicher-fall|url-status=live}}&lt;/ref&gt;{{efn|name=system|The Republic of Austria is ''de jure'' semi-presidential according to the country's [[Constitution of Austria|Constitution]];&lt;ref name=&quot;u009&quot;&gt;{{cite journal|last=Shugart|first=Matthew Søberg|title=Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns|journal=French Politics|volume=3|issue=3|date=2005|issn=1476-3419|doi=10.1057/palgrave.fp.8200087|doi-access=free|pages=323–351|url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1057/palgrave.fp.8200087.pdf|access-date=2024-12-16}}&lt;/ref&gt; however, in practice, it behaves more like a [[parliamentary republic]] by [[Constitutional convention (political custom)|constitutional convention]].&lt;ref name=&quot;y589&quot;&gt;{{cite book|last=Müller|first=Wolfgang C.|title=Semi-Presidentialism in Europe|chapter=Austria|publisher=Oxford University PressOxford|date=1999-09-02|isbn=978-0-19-829386-6|doi=10.1093/0198293860.003.0002|pages=22–47}}&lt;/ref&gt;}}
| leader_title1          = ජනාධිපති
| leader_name1           = ඇලෙක්සැන්ඩර් වැන් ඩර් බෙලන්
| leader_title2          = චාන්සලර්
| leader_name2           = ක්‍රිස්ටියන් ස්ටෝකර්
| legislature            = පාර්ලිමේන්තුව
| upper_house            = ෆෙඩරල් කවුන්සිලය
| lower_house            = ජාතික සභාව
| sovereignty_type       = සැකැස්ම
| established_event1     = මාග්‍රේවියට්&lt;br/&gt;(පැරණිතම නම් කිරීම)
| established_date1      = 996 නොවැම්බර් 1
| established_event2     = ආදිපාද
| established_date2      = 1156 සැප්තැම්බර් 17
| established_event3     = අගරදගුරු
| established_date3      = 1453 ජනවාරි 6
| established_event4     = අධිරාජ්‍ය කවය
| established_date4      = 1512
| established_event5     = අධිරාජ්‍යය
| established_date5      = 1804 අගෝස්තු 11
| established_event6     = ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියාව
| established_date6      = 1867 මාර්තු 30
| established_event7     = පළමු ජනරජය
| established_date7      = 1919 සැප්තැම්බර් 10
| established_event8     = ෆෙඩරල් රාජ්‍යය
| established_date8      = 1934 මැයි 1
| established_event9     = ඇන්ෂ්ලස්
| established_date9      = 1938 මාර්තු 13
| established_event10    = දෙවන ජනරජය
| established_date10     = 1945 අප්‍රේල් 27
| established_event11    = රාජ්‍ය ගිවිසුම
| established_date11     = 1955 ජූලි 27
| area_km2               = 83879&lt;ref&gt;{{cite web|title=Austria EN|url=https://migrants-refugees.va/wp-content/uploads/2021/03/2020-CP-Austria-EN.pdf|website=Migrants Refugees|publisher=The Vatican|date=April 2020|access-date=12 January 2024|archive-date=13 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240113014627/https://migrants-refugees.va/wp-content/uploads/2021/03/2020-CP-Austria-EN.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| area_rank              = 113 වෙනි
| area_sq_mi             = 
| percent_water          = 0.84 (2015)&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Surface water and surface water change|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|access-date=11 October 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|archive-date=24 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate    = {{IncreaseNeutral}} 9,027,999&lt;ref name=&quot;statistik-population&quot; /&gt;
| population_estimate_year = 2022 අප්‍රේල්
| population_estimate_rank = 97 වෙනි
| population_density_km2 = 107.6
| population_density_sq_mi = 278.7 &lt;!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--&gt;
| population_density_rank = 106 වෙනි
| GDP_PPP                = {{increase}} ඩොලර් බිලියන 682.86&lt;ref name=&quot;WEOD2504&quot;&gt;{{cite web |title=World Economic Outlook Database, April 2025 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april |language=en}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_year           = 2025
| GDP_PPP_rank           = 46 වෙනි
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} ඩොලර් 74,370&lt;ref name=&quot;WEOD2504&quot;&gt;&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = 18 වෙනි
| GDP_nominal            = {{increase}} ඩොලර් බිලියන 534.30&lt;ref name=&quot;WEOD2504&quot;&gt;&lt;/ref&gt;
| GDP_nominal_year       = 2025
| GDP_nominal_rank       = 30 වෙනි
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} ඩොලර් 58,190&lt;ref name=&quot;WEOD2504&quot;&gt;&lt;/ref&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = 13 වෙනි
| Gini                   = 28.1
| Gini_year              = 2023
| Gini_change            = increase
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;eurogini&quot;&gt;{{Cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey|url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|access-date=21 June 2022|publisher=[[Eurostat]]|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| HDI                    = 0.930
| HDI_rank               = 22 වෙනි
| HDI_year               = 2023&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. --&gt;
| HDI_change             = increase
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;UNHDR&quot;&gt;{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}&lt;/ref&gt;
| currency               = [[යුරෝ]] (€)
| currency_code          = EUR
| time_zone              = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset             = +1
| utc_offset_DST         = +2
| time_zone_DST          = [[Central European Summer Time|CEST]]
| calling_code           = +43
| cctld                  = [[.at]]
}}
'''ඔස්ට්‍රියාව''',{{efn|Pronunciation: {{IPAc-en|audio=en-us-Austria.ogg|ˈ|ɒ|s|t|r|i|ə}} {{respell|OST|ree|ə}} or {{IPAc-en|ˈ|ɔː|s|t|r|i|ə}} {{respell|AW|stree|ə}};&lt;ref&gt;{{Citation|last=Roach|first=Peter|title=Cambridge English Pronouncing Dictionary|date=2011|edition=18th|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-15253-2}}&lt;/ref&gt; {{Langx|de-AT|Österreich}} {{IPA|de-AT|ˈøːstɐraɪç||De-Österreich2.ogg}}; {{langx|bar|Östareich}}; {{langx|gsw|Öschtreich}} or {{Lang|gsw|Eschtrych}}.}} විධිමත් ලෙස '''ඔස්ට්‍රියා ජනරජය''',{{Efn|{{Langx|de-AT|Republik Österreich|links=no}} {{IPA|de-AT|repuˈbliːk ˈøːstɐraɪç||Republik Österreich.ogg}}.}} යනු මධ්‍යම යුරෝපයේ ගොඩබිම් සහිත රටකි, එය නැගෙනහිර ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ පිහිටා ඇත.&lt;ref name=&quot;formal name&quot;&gt;{{Cite web |title=Austria |url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230107010908/http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/ |archive-date=7 January 2023 |access-date=4 January 2023 |website=UNGEGN World Geographical Names |publisher=United Nations Group of Experts on Geographical Names |location=New York, NY}}&lt;/ref&gt; එය ප්‍රාන්ත නවයක සම්මේලනයක් වන අතර, එහි අගනුවර වියානා වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය සහ රාජ්‍යය වේ. ඔස්ට්‍රියාව වයඹ දෙසින් ජර්මනිය, උතුරින් චෙක් ජනරජය, ඊසාන දෙසින් ස්ලෝවැකියාව, නැගෙනහිරින් හංගේරියාව, දකුණින් ස්ලෝවේනියාව සහ ඉතාලිය සහ බටහිරින් ස්විට්සර්ලන්තය සහ ලිච්ටෙන්ස්ටයින් යන රටවල් වලින් මායිම් වේ. රට කිලෝමීටර 83,879 (වර්ග සැතපුම් 32,386) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර එහි ජනගහනය මිලියන 9 ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;statistik-population&quot;&gt;{{Cite web |date=8 June 2022 |title=Population by Year-/Quarter-beginning |url=https://www.statistik.at/en/statistics/population-and-society/population/population-stock/population-at-beginning-of-year/quarter |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150612161754/http://www.statistik.at/web_de/statistiken/menschen_und_gesellschaft/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_und_veraenderung/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/023582.html |archive-date=12 June 2015 |access-date=8 June 2022}}&lt;/ref&gt;

අද ඔස්ට්‍රියාවේ ප්‍රදේශය අවම වශයෙන් පැලියොලිතික් යුගයේ සිට ජනාවාස වී ඇත. ක්‍රි.පූ. 400 දී පමණ, එය කෙල්ට්වරුන් විසින් ජනාවාස කරන ලද අතර පසුව ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසේ අගභාගයේදී රෝමවරුන් විසින් ඈඳා ගන්නා ලදී. කලාපයේ ක්‍රිස්තියානිකරණය 4 වන සහ 5 වන සියවස්වල, අග රෝම යුගයේදී ආරම්භ වූ අතර, පසුව සංක්‍රමණ කාලය තුළ බොහෝ ජර්මානු ගෝත්‍රිකයන් පැමිණීමත් සමඟ ආරම්භ විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Austria's History |url=https://www.austria.info/en/service-and-facts/about-austria/history |access-date=2024-06-08 |website=austria.info |language=en}}&lt;/ref&gt;

එක්සත් රාජ්‍යයක් ලෙස, පළමු සහස්‍රයේ අවසානයේ නැගෙනහිර සහ හංගේරියානු මාර්තුවේ නටබුන් වලින් මතු වූ ඔස්ට්‍රියාව, පළමුව ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යයේ මායිම් ගමනක් ලෙස, පසුව එය 1156 දී ආදිපාදවරයෙකු බවට වර්ධනය වූ අතර, 1453 දී ආදිපාදවරයෙකු බවට පත් කරන ලදී. 13 වන සියවසේ අග භාගයේ සිට හැබ්ස්බර්ග් රාජාණ්ඩුවේ හදවත වූ ඔස්ට්‍රියාව සියවස් ගණනාවක් මධ්‍යම යුරෝපයේ ප්‍රධාන අධිරාජ්‍ය බලවතෙකු වූ අතර 16 වන සියවසේ සිට වියානා ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යයේ පරිපාලන අගනුවර ලෙසද සේවය කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17405422|title=Austria country profile|date=2012-03-16|access-date=2024-06-08|publisher=BBC News|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; වසර දෙකකට පසු, 1804 දී අධිරාජ්‍යය විසුරුවා හැරීමට පෙර, ඔස්ට්‍රියාව තමන්ගේම අධිරාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කළ අතර, එය මහා බලවතෙකු සහ යුරෝපයේ විශාලතම රාජ්‍යයන්ගෙන් එකක් බවට පත්විය. 1860 ගණන්වල යුද්ධවලදී අධිරාජ්‍යයේ පරාජය සහ භූමි ප්‍රදේශ අහිමි වීම 1867 දී ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියාව පිහිටුවීමට මග පෑදීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Österreich-Ungarn |url=https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/%C3%96sterreich-Ungarn |access-date=2024-06-08 |website=geschichtewiki.wien.gv.at}}&lt;/ref&gt;

1914 දී ආදිපාද ෆ්‍රාන්ස් ෆර්ඩිනන්ඩ් ඝාතනයෙන් පසු, අධිරාජ්‍යයා වන ෆ්‍රාන්ස් ජෝසප් සර්බියාවට එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කළ අතර, එය වේගයෙන් පළමු ලෝක යුද්ධය දක්වා වර්ධනය විය. අධිරාජ්‍යයේ පරාජය සහ ඉන් පසුව ඇති වූ බිඳවැටීම 1918 දී ජර්මානු-ඔස්ට්‍රියා ජනරජය සහ 1919 දී පළමු ඔස්ට්‍රියානු ජනරජය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට හේතු විය. අන්තර් යුද්ධ සමයේදී, පාර්ලිමේන්තු විරෝධී හැඟීම් 1934 දී එංගල්බර්ට් ඩොල්ෆස් යටතේ ඔස්ට්‍රොෆැසිස්ට් ආඥාදායකත්වයක් ගොඩනැගීමෙන් අවසන් විය. දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වීමට වසරකට පෙර, ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් විසින් ඔස්ට්‍රියාව නාසි ජර්මනියට ඈඳා ගන්නා ලද අතර, එය උප-ජාතික අංශයක් බවට පත්විය. 1945 දී එහි විමුක්තියෙන් සහ මිත්‍ර පාක්ෂික වාඩිලෑමේ දශකයකින් පසුව, රට නැවත එහි ස්වෛරීභාවය ලබා ගත් අතර 1955 දී එහි සදාකාලික මධ්‍යස්ථභාවය ප්‍රකාශ කළේය.

ඔස්ට්‍රියාව යනු රාජ්‍ය නායකයා ලෙස ජනප්‍රියව තේරී පත් වූ ජනාධිපතිවරයෙකු සහ රජයේ ප්‍රධානියා සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා ලෙස චාන්සලර්වරයෙකු සහිත අර්ධ ජනාධිපති{{efn|name=system}} නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකි. ඉහළ ජීවන තත්වයන් සහිත ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 13 වන ඉහළම අගය ඔස්ට්‍රියාව සතුව ඇත. 1955 සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකු වන මෙම රට&lt;ref&gt;Jelavich 267&lt;/ref&gt; සහ 1995 සිට යුරෝපීය සංගමයේ සාමාජිකයෙකු වී ඇත.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{Cite web |date=14 May 2009 |title=Austria |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110074413/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/austria |archive-date=10 January 2021 |access-date=31 May 2009 |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]]}}&lt;/ref&gt; එය යුරෝපයේ ආරක්ෂාව සහ සහයෝගීතාව සඳහා වූ සංවිධානය (OSCE) සහ ඛනිජ තෙල් අපනයනය කරන රටවල සංවිධානය (OPEC) සඳහා සත්කාරකත්වය සපයන අතර ආර්ථික සහයෝගීතාව සහ සංවර්ධනය සඳහා වූ සංවිධානයේ (OECD) සහ ඉන්ටර්පෝල් හි ආරම්භක සාමාජිකයෙකි.&lt;ref name=&quot;OECD&quot;&gt;{{Cite web |title=Austria About |url=http://www.oecd.org/about/0,3347,en_33873108_33873245_1_1_1_1_1,00.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090506022708/http://www.oecd.org/about/0%2C3347%2Cen_33873108_33873245_1_1_1_1_1%2C00.html |archive-date=6 May 2009 |access-date=20 May 2009 |publisher=OECD}}&lt;/ref&gt; එය 1995 දී ෂෙන්ගන් ගිවිසුමට අත්සන් කළ අතර,&lt;ref name=&quot;Schengen&quot;&gt;{{Cite web |date=May 1995 |title=Austria joins Schengen |url=http://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=643_0_4_0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090707183649/http://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=643_0_4_0 |archive-date=7 July 2009 |access-date=30 May 2009 |website=Migration News}}&lt;/ref&gt; 1999 දී යුරෝ මුදල් ඒකකය සම්මත කර ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Austria and the euro |url=https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/euro-area/euro/eu-countries-and-euro/austria-and-euro_en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180108064042/https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/euro-area/euro/eu-countries-and-euro/austria-and-euro_en |archive-date=8 January 2018 |access-date=7 January 2018 |website=European Commission – European Commission}}&lt;/ref&gt;

== නිරුක්තිය ==
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ නිරුක්තිය||inline=yes}}

== ඉතිහාසය ==
=== ප්‍රාග් ඉතිහාසය සහ පෞරාණිකත්වය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|ප්‍රාග් ඉතිහාසය සහ පෞරාණිකත්වය|inline=yes}}

=== මධ්‍යතන යුගය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|මධ්‍යතන යුගය|inline=yes}}

=== 17 වන සහ 18 වන සියවස් ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|17 වන සහ 18 වන සියවස්|inline=yes}}

=== 19 වන සියවස ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|19 වන සියවස|inline=yes}}

=== 20 වන සියවසේ මුල් භාගය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|20 වන සියවසේ මුල් භාගය|inline=yes}}

=== අන්තර් යුද්ධ සමය සහ දෙවන ලෝක යුද්ධය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|අන්තර් යුද්ධ සමය සහ දෙවන ලෝක යුද්ධය|inline=yes}}

==== නාසි පාලනය ====
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|නාසි පාලනය|inline=yes}}

=== මිත්‍ර පාක්ෂික වාඩිලෑම ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|මිත්‍ර පාක්ෂික වාඩිලෑම|inline=yes}}

=== නිදහස ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ඉතිහාසය|නිදහස|inline=yes}}

== රජය සහ දේශපාලනය ==
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ රජය සහ දේශපාලනය||inline=yes}}

=== 2006 සිට ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ රජය සහ දේශපාලනය|2006 සිට|inline=yes}}

=== විදේශ සබඳතා ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ රජය සහ දේශපාලනය|විදේශ සබඳතා|inline=yes}}

=== හමුදා ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ රජය සහ දේශපාලනය|හමුදා|inline=yes}}

=== පරිපාලන අංශ ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ රජය සහ දේශපාලනය|පරිපාලන අංශ|inline=yes}}

== භූගෝලය ==
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ භූගෝලය||inline=yes}}

=== දේශගුණය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ භූගෝලය|දේශගුණය|inline=yes}}

== ආර්ථිකය ==
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ආර්ථිකය||inline=yes}}

=== යටිතල පහසුකම් සහ ස්වාභාවික සම්පත් ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ආර්ථිකය|යටිතල පහසුකම් සහ ස්වාභාවික සම්පත්|inline=yes}}

== ජන විකාශනය ==
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ජන විකාශනය||inline=yes}}

=== විශාලතම නගර ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ජන විකාශනය|විශාලතම නගර|inline=yes}}

=== භාෂාව ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ජන විකාශනය|භාෂාව|inline=yes}}

=== ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ජන විකාශනය|ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්|inline=yes}}

=== ආගම ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ජන විකාශනය|ආගම|inline=yes}}

=== අධ්‍යාපනය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ජන විකාශනය|අධ්‍යාපනය|inline=yes}}

=== සෞඛ්‍යය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ජන විකාශනය|සෞඛ්‍යය|inline=yes}}

==== වෛද්‍ය නිලධාරීන් ====
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ ජන විකාශනය|වෛද්‍ය නිලධාරීන්|inline=yes}}

== සංස්කෘතිය ==
=== සංගීතය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ සංස්කෘතිය|සංගීතය|inline=yes}}

=== විද්‍යාව සහ දර්ශනය ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ සංස්කෘතිය|විද්‍යාව සහ දර්ශනය|inline=yes}}

=== ආහාර පාන වර්ග ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ සංස්කෘතිය|ආහාර පාන වර්ග|inline=yes}}

=== ක්‍රීඩා ===
{{Excerpt|ඔස්ට්‍රියාවේ සංස්කෘතිය|ක්‍රීඩා|inline=yes}}

== සටහන් ==
&lt;references group=&quot;note&quot; /&gt;
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;
{{යුරෝපයේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්]]</text>
      <sha1>8w0vmt6a00i3mk0jtzw4p5zs4zshnss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>භූපාලි රාගය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23954</id>
    <revision>
      <id>796235</id>
      <parentid>796022</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T10:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40514-95</username>
        <id>80056</id>
      </contributor>
      <comment>/* ලක්‍ෂණ ගීතය */</comment>
      <origin>796235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4285" sha1="l81rvfcrj8mtf1r8l4afic8rcde84g0" xml:space="preserve">භූපාලි රාගය [[හින්දුස්ථානි සංගීතය]]ට අයත් ද්විතීයික මට්ටමේ රාගයකි. ද්විතීයික ආධුනිකයන්ට සුවිශේෂී වේ. මෙය 2007 වසරේ සිට [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජයේ]] අ.පො.ස. (සා.පෙ.) සඳහා වූ නව විෂය නිර්දේශය යටතේ සිසුනට ද නිර්දේශිත ය. අන් රාග සේ ම මීට ද [[සර්ගම් ගීත|සර්ගම්]], [[ලක්‍ෂණ ගීත|ලක්‍ෂණ]] හා [[මධ්‍යලය ගීත|මධ්‍යලය]] ගීත ඇතුලත් වේ.
[[කර්නාඨක සංගීතය|කර්නාඨක සංගීතයේ]] එන මෝහනා රාගය මෙයට බෙහෙවින් සමානය.
{{හින්දුස්ථානී සංගීතය}}

== රාග විස්තරය ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! භූපාලි රාගය ||  රාග විවරණය

|-
| ථාටය (මේලය) || කළ්‍යාණ
|-
| ආරෝහණ || ස, රි, ග, ප, ධ, ස
|-
| අවරෝහණ || ස, ධ, ප, ග, රි, ස
|-
| ජාතිය || ඖඩව ඖඩව
|-
| වාදී ස්වරය || ග
|-
| සංවාදී ස්වරය || ධ
|-
| මුඛ්‍යාංගය || ගරිසධ සරිග පග ධපග රිස
|-
|ගායන සමය
|රාත්‍රි ප්‍රථම ප්‍රහරය
|-
| රස || වීර, අද්භූත හා ශාන්ත
|}

== '''සර්ගම් ගීතය''' ==
භූපාලි රාගය සඳහා වූ එක් සර්ගම් ගීතයක් පහතින් දැක්වේ.

:::::::තාලය- ත්‍රි තාලය&lt;br /&gt;
ස්ථායි
:O               | 3              | X             | 2
:ස ස ධ ප | ග රි ස රි | ග - ප ග | ධ ප ග -
:ග ප ධ ස | රි ස ධ ප | ස ප ධ ප | ග රි ස -
අන්තරා
:ග ග ප ධ | ප ස - ස | ධ ධ ස රි | ග රි ස ධ
:ග ග රි ස | රි රි ස ධ | ස ස ධ ප | ග රි ස -

== ලක්‍ෂණ ගීතය ==
භූපාලි රාගය සඳහා වූ එක් ලක්‍ෂණ ගීතයක් පහතින් දැක්තා      ටලය- ත්‍රිතාලය

&lt;br /&gt;ස්ථායි

O | 3 | X | 2

ස - ධ ප | ග රි ස රි | ස ධ ස රි | ග රි ස -

රා s ගි නි | ඖ s ඩ ව | ග ය මු භූ | s පා s ලි

ග ග ග රි | ග ප ධ ස | ධ ප ග රි | ග රි ස -

ක ළ ණ මේ | s ල ග ත | ශා න් ත ර | ස දා s යි

අන්තරා
:ග - ප ධප | ස - ස - | ස රි ග රි | ස රි ස ධ
:ග s ස්ව රs | වා s දී s | ධ s ස අං | වා s දී s
:ග රි ස රි | ස ධ රි ස | ධ ප ග රි | ග රි ස -
:ම s නි s | හැ ර රෑ s | පෙ ර ය ම | ගැ යෙ නා s

== බාහිර සබැඳුම් ==
* [http://www.itcsra.org/sra_others_samay_index.html SRA on Samay and Ragas]&lt;br /&gt;
* [http://www.itcsra.org/sra_raga/sra_raga_that/sra_raga_that_index.html SRA on Ragas and Thaats] &lt;br /&gt;
* [http://www.sawf.org/music/articles.asp?pn=Music Rajan Parrikar on Ragas]&lt;br /&gt;
* [http://omenad.net/ragrang/lakshan_bhoop.htm Bhoop / Bhopali]&lt;br /&gt;
* [http://chandrakantha.com/raga_raag/film_song_raga/bhupali.shtml Film Songs in Bhupali] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100426101112/http://www.chandrakantha.com/raga_raag/film_song_raga/bhupali.shtml |date=2010-04-26 }}&lt;br /&gt;
{{හින්දුස්ථානී සංගීත පිටු අවසානය}}

[[ප්‍රවර්ගය:සංගීතය]]
[[ප්‍රවර්ගය:හින්දුස්ථානි සංගීතය]]
[[ප්‍රවර්ගය:රාග]]</text>
      <sha1>l81rvfcrj8mtf1r8l4afic8rcde84g0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>796307</id>
      <parentid>796148</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T04:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62289" sha1="1pvd20rn3ztrkgkbkhy2hu4jlmz5ofo" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>1pvd20rn3ztrkgkbkhy2hu4jlmz5ofo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පනා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26629</id>
    <revision>
      <id>796316</id>
      <parentid>783780</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T09:30:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10293" sha1="h6ot83rpknxt1ck2op1z59wh0qbqhuh" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Comb.png|thumb|250px|ප්ලාස්ටික් පනාවක්]]
[[ගොනුව:Punjabi Comb.JPG|thumb|right|200px|පන්ජාබයේ ලී පනාවක්]]
පනා (ඒක වචනය: පනාව) හිසකෙස් කෙස් අවැසි පරිදි පිහිටුව ගනීමට සහ පිරිසිදු කිරිමට යොද ගන්න උපකරන වර්ගයකි. අවුරුදු 5000 පමන පෑරණි [[ඉරාන|පර්සියානු]] භන්ඩ අතර පනා සොයාගැනිමට පුරාවිද්‍යාඥවරුන් සමත්වී අත.

== විස්තරය ==
පනා  ද්‍රව්‍ය බොහොමයකින් සාදා ගත ඇති අතර වැඩිපුරම සාදා අත්තේ ලීයෙන් සහ ප්ලස්ටික් වලින්ය.ඇත් දල සහ කැස්බෑ ලෙලි වලින් සෑදු පනාවන් කාලයකදි ප්‍රසිද්දව පැවති අතර සත්ව හින්සනය නිසාවෙන් භාවිතය අඩුවිය.දැව වලින් සදනු ලබන පනාවන් බොක්ස් දැව වලින් සඩ ඇති අතර චෙරි දැව සහ අනෙකුත් දැව යොදා ගනු ලැබේ.තත්වය ඉහල ලී පනාවන් අතින් සැදු සහ නිමකර පනාවන්ය.

[[Hairbrush|කොන්ඩ පනාව]] සාමන්‍යන් විශාල පනාවක් වේ.සාමන්‍යන් කොන්ඩ පනාව කොන්ඩය සකසීමට හා ලස්සන කරගැනීමට යොදා ගනි.

== භාවිතය ==
[[ගොනුව:Indian antique comb.jpg|thumb|ඉන්දියනු යකඩ කොන්ඩය සකසීමට භාවිතා කර පනාව,කුරුලු මුහුනත් දෙකකින් යුක්තය.මෙහි මැද ඇති මුඩිය ගැලවීමෙන් එහි ඇති සුවද විලවුන් පනාවෙ දැති මගින් කොන්ඩය සහ හිස තෙත් කරගත හැක.]]
පනාව බොහෝ කර්යයන් සදහා යොදා ගනු ලැබේ.දිගු කෙස් වල ආරක්ෂාව සහ කෙලින් තබා ගැනීමට,කෙස් කලබ ලස්සන කිරීමට,ආභරනයක් ලෙස,කෙස් වෙන්කර ගනීමට[[dreadlock|ඩෙඩ්ලොක්]] හො හිස මත තොප්පිය රදවා ගනීමට[[kippah|කිප්පා]] යොද ගෙන ඇත.ස්පාක්ගයේ මන්තිල්ලයෙහි [[Peineta|පයීනීතා]] විශාල අලන්කාරවත් අභරනයක් ලෙස රදව ඇත.

කර්මාන්තයන්හිදී පුලුන් වලින් ඇට හා අෙනකුත් කැබලි ඉවත් කර ගැනීමටද පනාව භාවිතා කරය්.[[කාර්මික විප්ලවයහිදී]] ප්‍රසිද්ධ වූ [[ඇට අරින යන්ත්‍රය]] සාදා අත්ෙතද පනාෙවහි හැසිරීම අධ්යනය කිරීෙමන්ය.පනාව කඩදාසියක් මත වර්ණ හැසිරවීමටද ෙයාදා ගත හැක. 

[[police|රහස් පරීක්ෂණ හා අපරාධ පරීක්ෂණ]] වලදී ජීවත්ව සිටින ෙහා් මියගිය අයෙගා්් පනාවන් භාවිතෙයන් ඔවුන්ෙග් අනන්‍යතාව,ෙසෞඛ්‍යය හා විෂ රසායන විද්‍යාව ෙසායා ගත හැක

== සංගීතය සැපයීම ==
ගසක කොළයක් හෝ කඩදාසි කැබල්ලක් පනාවෙහි එක පැත්තකින්ද, අනිත් පැත්තෙන් කටින් කුඩා හඩක් නිකුත් කිරීමෙන්ද සංඛ්‍යාතය ඉතා ඉහළ නැංවිය හැක.එමෙන්ම එයින් නිකුත් වන තරන්ග මාලාවෙහි හඩෙහි උස් පහත් බව හ ඩ්වනි ගුනය මුකයේ කුහරය මගින් වෙනස් කරගත හැක.

[[kazoo|කසූ]] යන සන්ගීත භන්ඩයටත්,[[lamellophone|ලැමලොපොන්]] යන සන්ගීත භන්ඩයටත් සමාන හඩක් නිකුත් කිරීමට පනාවට හැක.පනාවෙ දති වල ප්‍රසන්වාද ගුණයෙන් යුක්ත වන්නෙ එහි අති දැති වල අනන්‍ය ප්‍රමනයත් එහි හැඩයත් නිපදවා ඇති ද්‍රව්‍යත් සමගය.පනාවේ ඇති එකිනෙකට සමාන නැති දති වලින් එකිනෙකට වෙනස් නාද නිකුත් කරයි,මෙය පසු කලයෙදි [[thumb piano|තම්බ් පියනො]] සහ [[musical box|සන්ගීත පෙට්ටියට]] යොදගෙන ඇත. 

== අප්‍රිකා පනාව ==
[[ගොනුව:Comb Ashanti Ceramic AMR 1974 02.JPG|ඇශන්ටි පනාව- අප්‍රිකා පනාව|70px|left|thumb]]
ෙමහි ඈති වුන දැතිි වලින් යුක්ත වේ. කැරලි ගසුන කොන්ඩ වලට භාවිත කරය්.1970දී මෙය හිස ආභරණයක් ලෙසද භවිත කර ඇත.

== උකුණු පනාව ==
[[ගොනුව:HMB Läusekamm Jungsteinzeit.jpg|thumb| [[Stone Age|ගල් යුගයේ]]උකුනු පනාව.]]

&quot;[[උකුණු]] පනාව&quot; හා &quot;[[ලේඩි]] පනාව&quot; විේෂශෙයන් [[මහේක්ෂ]] [[පරෙපාෂිතයන්]] ඉවත් කිරීමට හා ඉන් ඇතිවන හානි වළක්වා ගැනීමට භාවිත කරය්.ලේඩ ඉවත් කිරීමට තරම් හීනි දැති ඇති පනාවකි. සමහර උපමා වලදී &quot;හීනි පනාවක් වෙග&quot; යන්න භවිත කරනේන ඉතා සූක්ෂම ෙලස වැඩක් කල විටය.&quot;හීනි දැති පනාව&quot; පසු කාලීනව &quot;හීනි පනාව&quot; බවට ව්යවහාරයට ගැනුනි.

== සනීපාරක්ෂාව ==
එකම පනාව යොදා ගනීම [[පරපෝෂිත]] අසාද්මිකත ඇති කල හැක. එක පුද්ගලයෙක් භාවිතා කල පනාවක පරපෝෂිත බිත්තර රාශියක් හෝ සමහරවිට පරපෝෂිතයන් පවා සිටිය හැක.[[උකුණෝ]], [[මැක්කෝ]], [[කකුළුවෝ]], [[කීඩෑවූ]], දිලීර මින් කිහිපයකි

== පනා භාවිතා කරන්නන් ==
ජනගහනෙයන් පිරිමි 94%ත් වඩා වැඩියෙන් හා ගැහණු 98%ත් වැඩියෙන් දියුනු රටවල පනා භාවිත කරති. &lt;ref&gt;[http://www.hair-surgeon.com/ Hair-Surgeon] 99% මිනිසුන් පනාව සැම දිනයකදීම භවිත කරයි.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=Asley and Martin |url=http://www.ashleyandmartin.com.au/ |access-date=2010-10-24 |archive-date=2010-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100916105506/http://www.ashleyandmartin.com.au/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=Leimo Laser Comb Treatment |url=http://www.leimo.com.au/ |access-date=2014-03-03 |archive-date=2014-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306010345/http://www.leimo.com.au/ }}&lt;/ref&gt;. 
ඉතිර ජනගහනෙයන්ි පනා භවිතා නොකරන්නන් බොහෝ විට තැරුණ කාලයෙදීම හිසෙකස් වැටීම, ෙකස් අවපැහැ වීම, හිස ෙකස් තඹ වීම වැනි ෙද්වල් වලට මුහුණ පාය්.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Fabricare |url=http://www.fabriccare.com.au/cart.php?target=product&amp;product_id=293&amp;category_id=65 |access-date=2010-10-24 |archive-date=2011-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110227105946/http://www.fabriccare.com.au/cart.php?target=product&amp;product_id=293&amp;category_id=65 }}&lt;/ref&gt;.

== පින්තූර ==
&lt;gallery&gt;
File:MaryRose-combs.jpg|16 වෙනි සියවසයේ නෙවක හමුවු පනාවන්. ''[[Mary Rose]]''
File:Comb1.JPG|A modern [[plastic]] comb with a handle
File:solokhacomb.gif|[[Solokha]] comb, [[Scythian]], ca. [[400 BC]] ([[Hermitage Museum]])
File:Sculptured Comb in Ivory of the Sixteenth Century Sauvageot Collection.png|Sculptured comb, in ivory, of the 16th-century (Sauvageot Collection)
&lt;/gallery&gt;

== References ==
{{Reflist}}

== External links ==
{{Wiktionary}}
* H Morewitz (2008), &quot;A Brief History of Lice Combs&quot;, [http://nuvoforheadlice.com/lice_combs.htm Nuvoforheadlice.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080510153456/http://nuvoforheadlice.com/lice_combs.htm |date=2008-05-10 }}
* [http://www.theoriginof.com/combs.html TheOriginOf.com], (n.d.), &quot;The Origin of Combs&quot; 
{{commons cat|Combs}}

[[ප්‍රවර්ගය:Early musical instruments]]
[[ප්‍රවර්ගය:Hairdressing]]
[[ප්‍රවර්ගය:Toiletry]]</text>
      <sha1>h6ot83rpknxt1ck2op1z59wh0qbqhuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය, පානදුර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27696</id>
    <revision>
      <id>796272</id>
      <parentid>781353</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40819-78</username>
        <id>80103</id>
      </contributor>
      <comment>/* රන් මහා සටන */</comment>
      <origin>796272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12263" sha1="9v30i4uabdgprwte4gayiasys7lfwqw" xml:space="preserve">{{unreferenced|date=october 2024}}
{{තොරතුරුකොටුව පාසල
 | name                    = ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය
 | logo                    =
 | logo_size               = 220
 | image                   = 
 | motto                   = &lt;br /&gt;''සුඛෝ පඤඤාය පටිලාභො ''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; අර්ථය : &quot;නුවණ වැඩීම සැපතකි.&quot;)
 | established             = 1909
 | founder                 = පූජ්‍ය ඥාණ විමලතිස්ස මහ නාහිමි සහ පූජ්‍ය වල්පිට තිස්ස ගුණරතන මහ නාහිමි ඇතුළු බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය
 | type                    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පාසල් ලැයිස්තුව| 1 වන AB පන්තියේ ජාතික පාසලකි]]
 | affiliation             = [[බෞද්ධ]]
 | alumni                  = ආදි සුමංගලනුවන්
 | school_code             = SSC
 | principal               = රවීන්ද්‍ර පුෂ්පකුමාර
 | grades                  = 1 - 13
 | gender                  = බාලක
 | age_range               = 6 - 19
 | city                    = [[පානදුර]]
 | country                 = [[ශ්‍රී ලංකාව]] {{flagicon|Sri Lanka}}
 | coordinates             = {{Coord|6|42|30|N|79|54|55|E|display=inline,title}}
 | colors                  = නිල්, රන් සහ කොළ
{{color box|blue}}{{color box|gold}}{{color box|green}}
 | website                 = {{url|http://www.srisumangala.lk}}
 | free_2                  = ශ්‍රී සුමංගල බාලිකා මහා විද්‍යාලය- පානදුර
{{color box|red}}{{color box|white}}{{color box|red}}
 | free_label2             = සහෝදරී පාසල
 | free_4                  = මොරටු මහා විද්‍යාලය සමග පැවත්වේ(රන් මහා සටන)
 | free_label4             = වාර්ශික මහා ක්‍රිකට් තරගය
}}

1909 මාර්තු මස 3 වන දින, '''ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය''' ආරම්භ කරන ලදී. එය [[ශ්‍රී ලංකාව|ලංකාවේ]] පැරණිම බෞද්ධ පාසල් වලින් එකකි. මෙය ජාතික පාසලකි. සිසුන් 4000කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටින මෙම පාසලේ ගුරුවරුන් 130 පමණ ඉගැන්වීම් කටයුතු වල නිරත වේ.මෙම විද්‍යාලය බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය මුලික කොට ගෙන නිර්මාණ විය . 2025/03/03 දිනට මෙම පාසලට වසර 116 ක් සපිරේ.

==ඉතිහාසය==
ඓතිහාසික [[පානදුරා වාදය|පානදුරා වාදයේ]] බෞද්ධ ප්‍රබෝධයට සමගාමීව අති පූජ්‍ය වැලිගම [[වැලිගම ශ්‍රී සුමංගල හිමි|ශ්‍රී සුමංගල ස්වාමීන් වහන්සේට]] උපහාර පිණිස පානදුර රන්කොත් විහාර වාසී පානදුර ඥාණ විමලතිස්ස ස්වාමීන් වහන්සේ වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වයෙන් සහ ආශිර්වාදයෙන් වර්ෂ 1909 ක් වූ මාර්තු මස 03 වන දින පි. ලුවිස් දියෙස්, පි. දුමින්ද දියෙස්, මුදලිඳු තෝමස් රුදිගු, එම්. මත්තෙස් සල්ගාදු, පි. සී. එච්. දියෙස්, එම්. කොරනේලිස් පෙරේරා යනාදී සිංහල බෞද්ධ පුතුන්ගේ මුලිකත්වයෙන් රන්කොත් විහාර නම්වු පුණන්‍ය භූමියෙහි ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය නම් වූ විද්‍යාස්ථානය සිංහල දරුවන්ට  උසස් ඉංග්‍රිසි අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමට ලක් මාතාවට දායාද කෙරිණි.

==විද්‍යාල ගීතය==
&amp;nbsp;සිරි සුමඟුල් විදුහලේ&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;යසස පතමු දින දිනේ...// &lt;br /&gt; &lt;br/&gt;
&amp;nbsp;සුචරිත ගුණ දම් සොයා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;සිසුනට දී දම් අමා..&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;සුසිර පැතිර සුදිලෙවා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;සුදිලෙවා සුදිලෙවා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;සුසිර පැතිර සුදිලෙවා
&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;හෙළ බස හෙළ ගී අපේ&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;ජාතික සුසිරිත් කලා...//&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;දෙවමින නිති වැඩ සැදු&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;සුමඟුල් මව වැජඹෙවා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;වැජඹෙවා වැජඹෙවා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;සුමඟුල් මව වැජඹෙවා.

==ක්‍රීඩා හා විෂය බාහිර කටයුතු==
===නිවාස===
සෑම වසරකම මුල් වාරයේ මලල ක්‍රීඩා උත්සවය පැවැත්වෙන අතර එහිදී නිවාස හතරකට බෙදී තරග කරයි. මෙම නිවාස නම් කර ඇත්තේ අතීත රජවරු සිහිවීම පිණිසය.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! නිවාසය
! වර්ණය
! නම් කරන ලද්දේ
|-
| විජය
|කොළ
| විජය රජු
|-
| ගැමුණු
| කහ
| දුටු ගැමුණු රජු
|-
| තිස්ස
|රතු
| තිස්ස රජු
|-
| පරාක්‍රම
|නිල්
| පරාක්‍රමබාහු රජු
|}

===ක්‍රීඩා===
*චෙස්
*මලල ක්‍රීඩා
*පිහිනුම්
*ක්‍රිකට් 
*මේස පන්දු
*බැඩ්මින්ටන්
*හොකී
*වොලිබෝල්
*කරාතේ
*බොක්‌සින්
*රගර් 
*මල්ලව පොර
*ජුඩෝ
*වුෂු
*පාපන්දු

===විෂය බාහිර ක්‍රීයාකාරකම්===
*තාරකා හා විද්‍යා සංගමය
*බෞද්ධ සංගමය
*සෞඛ්‍යදාන ඒකකය
*ශිෂ්‍ය නායක සංගමය
*බාලදක්ෂ සංගමය
*තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ සමාජය
*වාණිජ සංගමය
*මාධ්‍ය ඒකකය
*කථික හා විවාද සංගමය
*පරිසර සංගමය
*ඉන්ටරැක්ට් සමාජය
*සිංහ සමාජය
*ඡායාරූප සංගමය
*දැණුම මිනුම සමාජය
*නව නිපයුම් ඒකකය
*ශිෂ්‍ය භට බලකාය 
*ගුවන්සර සංගමය

==රන් මහා සටන==
ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයේ නොමැකෙන මතකයක් වන රන් මහා සටන සෑම වසරකම පාසාම පානදුර  පුරවරයත්  මොරටු පුරවරයත් යා  කරමින් මොරටු මහා විද්‍යාය සමග පැවැත්වේ. මීට සමගාමීව පන්දුවාර පනහ එක්දින තරගයක්ද පැවැත්වේ එසේම සමගාමීව පාසල් ගුරු බවතුන්ගේ හා ශිෂ්‍ය නායකයන්ගේ සැහල්ලු පන්දු ක්‍රිකට් හා වොලිබෝල් තරගද පවත්වයි. 

==ශ්‍රී සුමංගලයේ විදුහල්පතිවරු==
{|class=wikitable
!නම!!පත්වීම ලැබූ වසර
|-
|﻿තෝමස් ඊ. ගුණරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1909
|-
|﻿ඩබ්. චාල්ස් ද සිල්වා
|align=&quot;center&quot;| 1912
|-
|﻿ටී. එස්. අනිරාවන්
|align=&quot;center&quot;| 1915
|-
|﻿සී. ඊ. සෙට්‍රන්ජ්
|align=&quot;center&quot;| 1916
|-
|﻿ඩී. සී. රණසිංහ
|align=&quot;center&quot;| 1919
|-
|﻿ආර්. එස්. එස්. ගුණවර්ධන
|align=&quot;center&quot;| 1921
|-
|﻿ඒ. ගිනිගේ
|align=&quot;center&quot;| 1922
|-
|﻿ඒ. එම්. ද සිල්වා
|align=&quot;center&quot;| 1940
|-
|﻿එන්. කේ. ටී. චන්දාසේකර
|align=&quot;center&quot;| 1941
|-
|﻿පී. ජේ. ජයරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1941
|-
|﻿පී. ද එස්. කුලරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1943
|-
|﻿එම්. ඩබ්. කරුණානන්ද
|align=&quot;center&quot;| 1945
|-
|﻿ඩී. ඩබ්. ජේ. පෙරේරා
|align=&quot;center&quot;| 1945
|-
|﻿ඒ. ජේ. ප්‍රනාන්දු
|align=&quot;center&quot;| 1947
|-
|﻿කේ. එල්. වී. අලගියවන්න
|align=&quot;center&quot;| 1954
|-
|﻿ආර්. ඒ. මාර්තස්
|align=&quot;center&quot;| 1962
|-
|﻿සී. එච්. ජේ. වීරසූරිය
|align=&quot;center&quot;| 1963
|-
|﻿ආතර් රණසිංහ
|align=&quot;center&quot;| 1969
|-
|﻿එච්. ආර්. පෙරේරා
|align=&quot;center&quot;| 1970
|-
|﻿ඩබ්. කහඳගමගේ
|align=&quot;center&quot;| 1972
|-
|﻿එස්. විජේවීර
|align=&quot;center&quot;| 1973
|-
|﻿එම්. ඩී. එල්. ප්‍රනාන්දු
|align=&quot;center&quot;| 1975
|-
|﻿ඒ. ජී. වෙත්තසිංහ
|align=&quot;center&quot;| 1975
|-
|﻿ඩී. ඩී. විජේමාන්න
|align=&quot;center&quot;| 1977
|-
|﻿ඒ. පී. ද සිල්වා
|align=&quot;center&quot;| 1979
|-
|﻿එම්. එස්. එන්. කේ. ප්‍රනාන්දු
|align=&quot;center&quot;| 1987
|-
|﻿ජී. ඩී. කේ. පෙරේරා
|align=&quot;center&quot;| 1990
|-
|﻿ජේ. කේ. පී. අශෝකරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1991
|-
|﻿ඩී. ඊ. ජයනෙත්ති
|align=&quot;center&quot;| 1992
|-
|﻿﻿අයි. ඩී. පියරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1996
|-
|﻿﻿එච්. එම්. ගුණරත්න
|align=&quot;center&quot;| 2000
|-
|එල්. ඩබ්ලිව්. සෝමතිලක
|align=&quot;center&quot;| 2003
|-
|තිලක් ද සිල්වා
|align=&quot;center&quot;| 2015
|-
|දිමුතු ප්‍රියංකර දෙරණගොඩ
|align=&quot;center&quot;| 2018
|-
|එල්. ජී. පී. බී. ලියන්ගස්කුබුර
|align=&quot;center&quot;| 2020
|-
|ඩබ්ලිව්. පී. එන්. ඩී. වීරසිංහ
|align=&quot;center&quot;| 2022
|-
|රවීන්ද්‍ර පුෂ්පකුමාර
|align=&quot;center&quot;| වර්තමාන විදුහල්පති
|}


[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[Category:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>9v30i4uabdgprwte4gayiasys7lfwqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෙරිලියම්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32051</id>
    <revision>
      <id>796322</id>
      <parentid>767960</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T11:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2744" sha1="97dck02158mys60lf2s5b7npljq7mid" xml:space="preserve">{{infobox beryllium}}
'''බෙරිලියම්''' ({{en|Beryllium}}) [[chemical element|රසායනික මූලද්‍රව්‍යයක්]] වෙයි. [[atomic number|පරමාණුක ක්‍රමාංකය]] 4.  සංකේතය '''Be'''.

== අමතර අවධානයට ==
{{Wikipedia-Books|Beryllium}}
* [[:Category:Beryllium compounds]]
* ''[[Sucker Bait]]'', a story by [[Isaac Asimov]] in which the health hazard of beryllium dust is an important plot point
{{-}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|2}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{Commons|Beryllium}}
{{Wiktionary|beryllium}}
* [http://www.atsdr.cdc.gov/csem/beryllium/ ATSDR Case Studies in Environmental Medicine: Beryllium Toxicity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303194507/http://www.atsdr.cdc.gov/csem/beryllium/ |date=2016-03-03 }} U.S. [[Department of Health and Human Services]]
* [http://www.webelements.com/beryllium/ WebElements.com&amp;nbsp;– Beryllium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110513234736/http://www.webelements.com/beryllium/ |date=2011-05-13 }}
* [http://education.jlab.org/itselemental/ele004.html It's Elemental&amp;nbsp;– Beryllium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160604035053/http://education.jlab.org/itselemental/ele004.html |date=2016-06-04 }}
* [[MSDS]]: [http://espi-metals.com/msds's/beryllium.pdf ESPI Metals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928003708/http://espi-metals.com/msds%27s/beryllium.pdf |date=2007-09-28 }}
* [http://www.cdc.gov/niosh/topics/beryllium/ National Institute for Occupational Safety and Health&amp;nbsp;– Beryllium Page]
* [http://www.hss.energy.gov/healthsafety/fwsp/formerworkermed/ Former Worker Medical Screening Program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110314115028/http://www.hss.energy.gov/healthsafety/fwsp/formerworkermed/ |date=14 March 2011 }}, [[United States Department of Energy|U.S. Department of Energy]]
* [http://www.orau.org/nssp/ National Supplemental Screening Program (Oak Ridge Associated Universities)]

{{Beryllium compounds}}
{{Clear}}
{{Compact periodic table}}

[[ප්‍රවර්ගය:රසායනික මූලද්‍රව්‍ය]]
[[ප්‍රවර්ගය:Alkaline earth metals]]
[[ප්‍රවර්ගය:Toxicology]]
[[ප්‍රවර්ගය:Beryllium|*]]
[[ප්‍රවර්ගය:IARC Group 1 carcinogens]]
[[ප්‍රවර්ගය:Neutron moderators]]
[[ප්‍රවර්ගය:Nuclear materials]]
[[ප්‍රවර්ගය:Occupational safety and health]]
[[ප්‍රවර්ගය:Reducing agents]]
[[ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>97dck02158mys60lf2s5b7npljq7mid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෝරෝන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32089</id>
    <revision>
      <id>796324</id>
      <parentid>403389</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T11:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1715" sha1="gz64o9wpvvzusktclrtg2spu7f79yx7" xml:space="preserve">{{Infobox boron}}

'''බෝරෝන්''' යනු [[රසායනික මූලද්‍රව්‍ය|රසායනික මූලද්‍රව්‍යයකි]]. එහි සංකේතය B වන අතර [[පරමාණුක ක්‍රමාංකය]] 5 වේ. බෝරෝන් නිපදවීම [[cosmic ray spallation]] සහ [[supernovae]] ක්‍රියාවලි වලින් පමණක් වන අතර කිසිවිටකත් [[stellar nucleosynthesis]] මගින් සිදුනොවේ. [[සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය|සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ]] සහ [[පෘථිවි පෘෂ්ඨය]] මත බෝරෝන් දුලබ මූලද්‍රව්‍යයක් වේ.
තුර්කිය, ලොව දැනට සොයාගෙන ඇති විශාලතම බෝරෝන් නිධියට හිමිකම් කියන අතර ලොව විශාලතම බෝරෝන් නිෂ්පාදකයා ද වේ.

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

== බාහිර සබැඳි ==
{{Commons|Boron}}
{{Wiktionary|boron}}
* {{PeriodicVideo|Boron|JzqdHkpXuy4}}
* [http://www.du.edu/~jcalvert/phys/boron.htm Boron]
* [http://www.webelements.com/boron/ WebElements.com&amp;nbsp;– Boron] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110513234553/http://www.webelements.com/boron/ |date=2011-05-13 }}
* [http://www.npi.gov.au/database/substance-info/profiles/15.html National Pollutant Inventory&amp;nbsp;– Boron and compounds]

{{Clear}}
{{Compact periodic table}}

[[ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය]]</text>
      <sha1>gz64o9wpvvzusktclrtg2spu7f79yx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කාබන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32091</id>
    <revision>
      <id>796306</id>
      <parentid>598776</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T03:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4665" sha1="2ny2i0rujvsrh2tsuxfm3a3ybzezvb0" xml:space="preserve">{{Infobox carbon}}

'''කාබන්''' අලෝහයකි. [[මිනිරන්]], [[දියමන්ති]], C&lt;sub&gt;60&lt;/sub&gt;(ෆුලරීන්) වැනි බහුරූපී ආකාරවලින් කාබන් පවතී. 
ඉතාම තද ඝණ ස්වභාවික කාබන් යනු දියමන්තිය. මිනිරන් යනු ඝනත්වයෙන් අඩු ලිස්සන සුළු කාබන් විශේෂයකි. මිනිරන් ලිහිසි ද්‍රව්‍යයක් ලෙස පාවිච්චි කරනු ලැබේ. [[ඔක්සිජන්]] සංයෝගයක් වූ [[කාබන් ඩයොක්සයිඩ්]] වශයෙන් වායු ගෝලයේද, [[පෘථිවිය|පෘථිවි]] පෘෂ්ඨයේ කාබනේට වශයෙන් ද කාබන් ස්වභාවිකව පිහිටා තිබේ. '''C''' සංකේතයෙන් හඳුන්වනු ලබන කාබන් නම් අලෝහම මූලද්‍රව්‍ය සොයාගනු ලැබුවේ [[ප‍්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය|ප‍්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේදීය]]. [[ආවර්තිතා වගුව|ආවර්තිතා වගුවේ]] 2 කාණ්ඩයේ කාබන් පිහිටා තිබේ. කාබන් [[සිලිකන්]] වලට සම්බන්ධකම් දක්වයි. C&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;11&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;13&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;14&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;15&lt;/sub&gt; යනුවෙන් කාබන්වල සමස්ථානික 6 ක් තිබේ. C&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt; හා C&lt;sub&gt;13&lt;/sub&gt; ස්ථායි වන අතර අනිත් සමස්ථානික විකීරණශීලීය. කාබන් රසායන වර්ග දස ලක්‍ෂ ගණනකට වඩා ප‍්‍රමාණයක් දක්නට ලැබේ.

== කාබන් පවතින ආකාර ==
පෘථිවිය මතුපිට කාබන් ඇත්තේ ඉතා මද වශයෙනි. අපට අවශ්‍ය කරන කාබන් ප‍්‍රමාණයෙන් පෘථිවිය මතුපිට ස්වභාවික වශයෙන් ඇත්තේ සියයට 0.2 පමණි. පෘථිවියේ ඇති මෙම කාබන් ප‍්‍රමාණයද වෙනත් රසායන ද්‍රව්‍ය සමග මිශ‍්‍ර වී පවතී. සමහර [[ඛනිජ]] වර්ග කාබන් සමග මිශ‍්‍රය. එය කැල්සියම් කාබනේට් ([[හුණු ගල්]]) නමින් හැඳින්වේ. [[ඩොලමයිට්]] සෑදී ඇත්තේ [[කැල්සියම්]] සහ [[මැග්නීසියම්]] කාබනේට් වලිනි

== ආශි‍්‍රත ==
{{reflist|colwidth=30em}}

== බාහිර සබැඳි ==
{{Commons}}
{{Wiktionary|carbon}}
* {{In Our Time|Carbon|p003c1cj|Carbon}}
* {{PeriodicVideo|Carbon|wmC8Dg4n-ZA}}
* [http://www.britannica.com/eb/article-80956/carbon-group-element Carbon on Britannica]
* [http://www.webelements.com/carbon/ WebElements.com&amp;nbsp;– Carbon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110513235210/http://www.webelements.com/carbon/ |date=2011-05-13 }}
* [http://invsee.asu.edu/nmodules/Carbonmod/everywhere.html Extensive Carbon page at asu.edu]
* [http://electrochem.cwru.edu/ed/encycl/art-c01-carbon.htm Electrochemical uses of carbon] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011109080742/http://electrochem.cwru.edu/ed/encycl/art-c01-carbon.htm |date=2001-11-09 }}
* [http://www.forskning.no/Artikler/2006/juni/1149432180.36 Carbon&amp;nbsp;– Super Stuff. Animation with sound and interactive 3D-models.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121109012854/http://www.forskning.no/Artikler/2006/juni/1149432180.36 |date=2012-11-09 }}

{{Compact periodic table}}

&lt;!--[[ප්‍රවර්ගය:Carbon| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:Carbonate minerals]]
[[ප්‍රවර්ගය:Carbon forms| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:Chemical elements]]
[[ප්‍රවර්ගය:Organic minerals]]
[[ප්‍රවර්ගය:Biology and pharmacology of chemical elements]]
[[ප්‍රවර්ගය:Reducing agents]]
[[ප්‍රවර්ගය:Nonmetals]]--&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය]]</text>
      <sha1>2ny2i0rujvsrh2tsuxfm3a3ybzezvb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වින්ඩෝස් 8</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32837</id>
    <revision>
      <id>796215</id>
      <parentid>305091</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T06:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Copyright violation; see [[:c:COM:Licensing|Commons:Licensing]] ([[:c:COM:CSD#F1|F1]]), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Herbythyme|Herbythyme]] විසින් [[c:File:Windows_8_Start_Screen.png|Windows_8_Start_Screen.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3410" sha1="7tw5hf7dcy93apeacief6nomubgm0gs" xml:space="preserve">{{Infobox OS version
| name         = වින්ඩෝස් 8
| family       = මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්
| logo         = Windows 8 logo and watermark.svg
| screenshot   =
| caption      = වින්ඩෝස් 8 [[ආරම්භක තිරය|ආරම්භක තිරයෙහි]] තිරරූපකයක්
| developer    = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්|මයික්‍රොසොෆ්ට් සංස්ථාව]]
| website      = {{URL|windows.microsoft.com}}
| source_model = &lt;!-- Closed-source --&gt;
| license      = [[Proprietary software|හිමිකාර]] [[commercial software]]
| supported_platforms = [[IA-32]], [[x64]], and [[ARM architecture|ARM]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2011/jan11/01-05SOCsupport.mspx|title=Microsoft Announces Support of System on a Chip Architectures From Intel, AMD, and ARM for Next Version of Windows|date=January 5, 2011|publisher=Microsoft|accessdate=October 14, 2011}}&lt;/ref&gt;
| kernel_type        = [[Hybrid kernel|දෙමුහුන්]]
| updatemodel        = [[Windows Update]]
| first_release_date = {{start date and age|2012|10|26}}
| first_release_url  = http://windowsteamblog.com/windows/b/bloggingwindows/archive/2012/08/01/windows-8-has-reached-the-rtm-milestone.aspx
| release_version  = 6.2 (9200 තැනුම)
| release_date     = {{Start date and age|2012|8|1}}
| release_url      = http://www.theverge.com/2012/8/1/3188541/windows-8-rtm-development-complete
| preceded_by      = [[වින්ඩෝස් 7]] (2009)
| succeeded_by      = 
| support_status   = {{Plainlist|
* ආරම්භක දිනය: 2012 ඔක්තෝබර් 30&lt;ref&gt;{{cite web|title=Microsoft Product Lifecycle|url=http://support.microsoft.com/lifecycle/search/default.aspx?sort=PN&amp;alpha=Windows+8&amp;Filter=FilterNO|work=Microsoft Support|publisher=Microsoft Corporation|accessdate= October 10, 2012}}&lt;/ref&gt;
* මුඛ්‍යධාරා සහය: 2018 ජනවාරි 9 දක්වා
* දීර්ඝ කල සහය: 2023 ජනවාරි 10 දක්වා
}}
| other_articles = &lt;ul&gt;&lt;li&gt;[[වින්ඩෝස් 8 සතුව ඇති නව ගුණාංග]]&lt;li&gt;[[List of features removed in Windows 8]]&lt;li&gt;[[Windows 8 editions]] &lt;li&gt;[[Windows Store]]&lt;/ul&gt;
| date=April 2012}}
'''වින්ඩෝස් 8''' යනු [[වින්ඩෝස් 7]] [[මෙහෙයුම් පද්ධති]]ය පසු කරමින් එන [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] හී යෝජිත මීලඟ අනුවාදයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sinofsky shows off Windows 8 at D9 |url=http://news.cnet.com/8301-31021_3-20068119-260.html?tag=topStories1 |accessdate=2 June 2011 |publisher=CNET}}&lt;/ref&gt; එහි තිබෙන නවතම ගුණාංගය වනුයේ [[ටච්ස්ක්‍රීන්]] යෙදවුම සඳහා නිමවා ඇති [[Metro (design language)|මෙට්‍රෝ]]- ශෛලියේ අතුරුමුහුණතයි.

== අදාළ  ==
{{Reflist}}

{{මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පෙළපත}}
{{Use mdy dates|date=August 2010}}

[[ප්‍රවර්ගය:Beta software]]
[[ප්‍රවර්ගය:Windows NT]]
[[ප්‍රවර්ගය:Windows 8]]</text>
      <sha1>7tw5hf7dcy93apeacief6nomubgm0gs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:රටේ දත්ත Spain</title>
    <ns>10</ns>
    <id>34908</id>
    <revision>
      <id>796231</id>
      <parentid>252590</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T09:08:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg ගොනුවේ නම [[c:File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg|Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] ලෙසට වෙනස්</comment>
      <origin>796231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1063" sha1="29uimsxp05kpejc1bmvwb81e4vw81cf" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = ස්පාඥ්ඤය
| flag alias = Flag of Spain.svg
| flag alias-1506 = Flag of New Spain.svg
| flag alias-1701 = Bandera de España 1701-1748.svg
| flag alias-1748 = Bandera de España 1748-1785.svg
| flag alias-1785 = Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg
| flag alias-1873 = Flag of Spain (1873–1874).svg
| flag alias-1931 = Flag of Spain 1931 1939.svg
| flag alias-1938 = Flag of Spain under Franco 1938 1945.svg
| flag alias-1945 = Flag of Spain 1945 1977.svg
| flag alias-1977 = Flag of Spain 1977 1981.svg
| flag alias-civil = Flag of Spain (civil variant).svg
| link alias-naval = Spanish Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = 1506
| var2 = 1701
| var3 = 1748
| var4 = 1785
| var5 = 1873
| var6 = 1931
| var7 = 1938
| var8 = 1945
| var9 = 1977
| redir1 = ESP
| related1 = Spanish Republic
| related2 = Spanish State
&lt;/noinclude&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
[[sl:Predloga:Podatki države Španija]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>29uimsxp05kpejc1bmvwb81e4vw81cf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Country data Spain</title>
    <ns>10</ns>
    <id>34913</id>
    <revision>
      <id>796232</id>
      <parentid>252591</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T09:10:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg ගොනුවේ නම [[c:File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg|Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] ලෙසට වෙනස්</comment>
      <origin>796232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1063" sha1="29uimsxp05kpejc1bmvwb81e4vw81cf" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = ස්පාඥ්ඤය
| flag alias = Flag of Spain.svg
| flag alias-1506 = Flag of New Spain.svg
| flag alias-1701 = Bandera de España 1701-1748.svg
| flag alias-1748 = Bandera de España 1748-1785.svg
| flag alias-1785 = Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg
| flag alias-1873 = Flag of Spain (1873–1874).svg
| flag alias-1931 = Flag of Spain 1931 1939.svg
| flag alias-1938 = Flag of Spain under Franco 1938 1945.svg
| flag alias-1945 = Flag of Spain 1945 1977.svg
| flag alias-1977 = Flag of Spain 1977 1981.svg
| flag alias-civil = Flag of Spain (civil variant).svg
| link alias-naval = Spanish Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = 1506
| var2 = 1701
| var3 = 1748
| var4 = 1785
| var5 = 1873
| var6 = 1931
| var7 = 1938
| var8 = 1945
| var9 = 1977
| redir1 = ESP
| related1 = Spanish Republic
| related2 = Spanish State
&lt;/noinclude&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
[[sl:Predloga:Podatki države Španija]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>29uimsxp05kpejc1bmvwb81e4vw81cf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එච්. ඒ. කරුණාරත්න</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36579</id>
    <revision>
      <id>796311</id>
      <parentid>184524</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T07:17:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anandawardhana</username>
        <id>244</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ added the date of death</comment>
      <origin>796311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2264" sha1="8rpkn3h3o1bj8jrqof4td69lka6gmza" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව කලාකරු
| bgcolour      = #EEDD82
| name          = එච්. ඒ. කරුණාරත්න
| image         = H._A._Karunaratne_with_Edwin_Ariyadasa.jpg
| imagesize     = 200 px
| caption       = එච්. ඒ. කරුණාරත්න (ඉදිරිපස වමේ) 2011 දී සිය මූර්තියක් අබියස
| birthname     = හෙට්ටිආරච්චිගේ කරුණාරත්න
| birthdate     = 1929 අප්‍රේල් 20
| location      = හොරණ, බණ්ඩාරගම, ශ්‍රී ලංකාව 
| death_date = {{death date and age|df=yes|2026|2|21|1929|4|20}}
| nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
| field         = දෘශ්‍ය කලා
| training      = [[රජයේ ලලිත කලායතනය]], [[Tokyo University of the Arts]], [[Pratt Institute]]
}}


'''එච්. ඒ. කරුණාරත්න''' (1929 අප්‍රේල් 20 - 2026 පෙබරවාරි 21) ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍ර හා මූර්ති ශිල්පියෙකි. ශ්‍රී ලංකාවේ වියුක්ත චිත්‍ර කලාවේ පියා ලෙස සැලකුම් ලබන කරුණාරත්න ශ්‍රී ලංකාව තුළ හා පිටත චිත්‍ර හා මූර්ති ප්‍රදර්ශන ගණනාවක් පවත්වා තිබේ. කෘතහස්ත කලා ගුරුවරයකු ද වන හෙතෙම සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ආචාර්යවරයකු ලෙස 1975 සිට 1989 දක්වා සේවය කළේ ය. 2010 වසරේ දී දෘශ්‍ය හා ප්‍රසංග කලා විශ්ව විද්‍යාලය සම්මාන ආචාර්ය උපාධියක් ප්‍රදානය කරමින් කරුණාරත්නගේ කලා නිර්මාණ හා අධ්‍යාපනික සේවාව ඇගැයීමට පාත්‍ර කළේ ය.

[[ප්‍රවර්ගය:චිත්‍ර ශිල්පීහු]]</text>
      <sha1>8rpkn3h3o1bj8jrqof4td69lka6gmza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796312</id>
      <parentid>796311</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T07:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anandawardhana</username>
        <id>244</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>මිය ගිය දිනය ඇතුළත් කිරීම</comment>
      <origin>796312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2280" sha1="bz3o0r8978hidp4bzekglmtk4vntrux" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව කලාකරු
| bgcolour      = #EEDD82
| name          = එච්. ඒ. කරුණාරත්න
| image         = H._A._Karunaratne_with_Edwin_Ariyadasa.jpg
| imagesize     = 200 px
| caption       = එච්. ඒ. කරුණාරත්න (ඉදිරිපස වමේ) 2011 දී සිය මූර්තියක් අබියස
| birthname     = හෙට්ටිආරච්චිගේ කරුණාරත්න
| birthdate     = 1929 අප්‍රේල් 20
| location      = හොරණ, බණ්ඩාරගම, ශ්‍රී ලංකාව 
| death_date={{මරණ දින හා වයස|2026|02|21|1929|04|20|mf=y}}
| nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
| field         = දෘශ්‍ය කලා
| training      = [[රජයේ ලලිත කලායතනය]], [[Tokyo University of the Arts]], [[Pratt Institute]]
}}


'''එච්. ඒ. කරුණාරත්න''' (1929 අප්‍රේල් 20 - 2026 පෙබරවාරි 21) ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍ර හා මූර්ති ශිල්පියෙකි. ශ්‍රී ලංකාවේ වියුක්ත චිත්‍ර කලාවේ පියා ලෙස සැලකුම් ලබන කරුණාරත්න ශ්‍රී ලංකාව තුළ හා පිටත චිත්‍ර හා මූර්ති ප්‍රදර්ශන ගණනාවක් පවත්වා තිබේ. කෘතහස්ත කලා ගුරුවරයකු ද වන හෙතෙම සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ආචාර්යවරයකු ලෙස 1975 සිට 1989 දක්වා සේවය කළේ ය. 2010 වසරේ දී දෘශ්‍ය හා ප්‍රසංග කලා විශ්ව විද්‍යාලය සම්මාන ආචාර්ය උපාධියක් ප්‍රදානය කරමින් කරුණාරත්නගේ කලා නිර්මාණ හා අධ්‍යාපනික සේවාව ඇගැයීමට පාත්‍ර කළේ ය.

[[ප්‍රවර්ගය:චිත්‍ර ශිල්පීහු]]</text>
      <sha1>bz3o0r8978hidp4bzekglmtk4vntrux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අනුරාධපුර මධ්‍ය විද්‍යාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38652</id>
    <revision>
      <id>796188</id>
      <parentid>796187</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T12:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40603-54</username>
        <id>80087</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ typo</comment>
      <origin>796188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3043" sha1="2im387h3ly9bme6j0hzpwsda3zdnj2d" xml:space="preserve">{{Infobox school
 | name                    = Central College, Anuradhapura
 | native_name             = {{lang-si|මධ්‍ය විද්‍යාලය, අනුරාධපුර}}
 | logo                    = 
 | image                   = 
 | caption                 = the current crest of the College
 | motto                   = ''අසමු දරමු හැසිරෙමු'' &lt;br /&gt; &quot;Harken Memorize Act&quot;
 | city                    = [[අනුරාධපුරය]]
 | country                 = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
 | coordinates             = {{coord|8.3352|80.4075|type:edu|display=inline,title}}
 | type                    = රජයේ පාසල
 | established             = 1947
 | founder                 = Mr. R.L.N. De Zoyza
 | school_number           = 0252222653
 | head                    = ජෙනුල් සන්දේශ් ද සිල්වා
 | grades                  = 6–13
 | website                 = {{URL|http://www.anucentralcollege.lk/}}
 | head_label              = විදුහල්පති
 | students                = 5000
 | colors                  = {{color box|#009000}} තද කොල &lt;br /&gt;{{color box|#FFFF00}} කහ
}} 
'''අනුරාධපුර මධ්‍ය විද්‍යාලය''' උතුරු මැද පළාතේ ඇති මිශ්‍ර පාසලකි. එය ද්වියිතික අධ්‍යාපනය ලබා දෙන ජාතික පාසලක්ද වේ.

==ඉතිහාසය==
අනුරාධපුර මධ්‍ය විද්‍යාලය පිහිටා තිබෙන්නේ උතුරු මැද පළාතේ අගනුවර වන අනුරාධපුර නගරයේ ය. එය 1947 ජූලි මාස 21 වන දින ආර්.එල්.එන්. ද සොයිසා මහතාගේ මුල් පිරීම යටතේ වර්තමානයේ රත්මලේ තිස්ස මහා විද්‍යාලය පිහිටා තිබෙන ස්ථානයේදී පිහිටුවා ඇත. එය ආරම්භ වූයේ එකල අධ්‍යාපන ඇමති වශයෙන් කටයුතු කළ ආචාර්ය සී.ඩබ්.ඩබ්.කන්නන්ගර මහතා විසින් සැලසු නිදහස් අධ්‍යාපනය ලබා දීමටයි. මෙම විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථමයෙන්ම ආරම්භ කළ මධ්‍ය විද්‍යාල 54 ට ඇතුලත් වේ. ආර්.එල්.එන්. ද සොයිසා මහතා මෙහි පළමු විදුහල්පතිතුමා විය. එවකට මෙහි ගුරුවරුන් 7 දෙනෙකු සහ සිසුන් 20 දෙනෙකු සිටියහ.
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්]]</text>
      <sha1>2im387h3ly9bme6j0hzpwsda3zdnj2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලෝක ගෝලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41522</id>
    <revision>
      <id>796190</id>
      <parentid>795598</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T12:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40539-53</username>
        <id>80088</id>
      </contributor>
      <comment>/* මූලාශ්‍ර */ ona ane ane ene oyayth enna kiyanna akka awey ne</comment>
      <origin>796190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2676" sha1="ezh0glb0zpkasnz74o87pej1vviowht" xml:space="preserve">{{අනාථ ලිපිය|date=ජූනි 2013}}
[[File:MEK II-14.jpg|thumb|Celestial globe in the exhibition of the [[Museum Europäischer Kulturen]] in Berlin, Germany]]

[[පෘථිවිය]] හෝ වෙනත් ඕනෑම ගෝලාකාර අභ්‍යවකාශ වස්තුවක ත්‍රිමාන ආකෘතීන් '''ලෝක ගෝල''' හෙවත් '''ලෝක බෝල''' ලෙස හැඳින්වේ. 

==රූප මාලාව==
&lt;gallery&gt;
Image:Martin_Behaim.jpg|Martin Behaim with history Geography  [[ක්‍රය ශක්ති සාම්‍යය|Erdapfel]]
Image:Topview 1765globe.jpg|Top view of 1765 de l'Isle globe	
Image:Unisphere-cc.jpg|The Unisphere, attributed to &quot;uribe&quot;/Uri Baruchin
Image:JostBurgi-MechanisedCelestialGlobe1594.jpg|1594, Mechanised Celestial Globe
image:Voskhod spacecraft IMP 'Globus' navigation instrument, full view.jpg|A ''Globus'' IMP navigation instrument from a Voskhod spacecraft.
File:Eartha_from_outside.jpg|[[Eartha]], the largest rotating globe in the world.
File:Niesten Mars globe segments.jpg|A map of Mars that circulated commercially in the 19th century. It is an example of how maps are printed in order to be folded around a sphere to form a globe.
Image:Interactive-Globus.jpg|Multitouch spherical Globe with digital EARTH based on [http://www.multi-touch-solution.com multitouch software] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514093351/http://www.multi-touch-solution.com/ |date=2013-05-14 }}
&lt;/gallery&gt;

==ආශ්‍රිත==
* [[Cartography|සිතියම් විද්‍යාව]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

==බාහිර යොමු==
{{Commons|Globe}}
*[http://netpbm.sourceforge.net/doc/ppmglobe.html ppmglobe - generate strips to glue onto a sphere]
*[http://www.ibiblio.org//e-notes/VRML/Globe/Globe.htm 3D VRML globe]
*[http://www.professores.uff.br/hjbortol/arquivo/2006.1/applets/earth_en.html 3D Java Globe with coastlines, parallels, meridians, etc.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060509233038/http://www.professores.uff.br/hjbortol/arquivo/2006.1/applets/earth_en.html |date=2006-05-09 }}
*[http://www.globolocal.net/eng/index_eng.html How to orient a globe in homothetic position to the Earth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128141943/http://www.globolocal.net/eng/index_eng.html |date=2020-01-28 }}

{{Authority control}}

[[Category:සිතියම් වර්ග]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගෝල]]
[[ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි]]
[[Category:Science education materials]]</text>
      <sha1>ezh0glb0zpkasnz74o87pej1vviowht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පනත</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42059</id>
    <revision>
      <id>796223</id>
      <parentid>471139</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T07:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonize the names of a set of images), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Bill_of_Rights_Pg1of1_AC.jpg ගොනුවේ නම [[c:File:Bill_of_Rights_-_DPLA_-_a65f6d0b6210c18d1</comment>
      <origin>796223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6289" sha1="ety9sfsw0sns6uo8hxt8pkvwmr7lr34" xml:space="preserve">[[File:Bill of Rights - DPLA - a65f6d0b6210c18d17c596908ebcf270 (page 1).jpg|thumb|Bill of Rights Pg1of1 AC]]

'''අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පනත''' යනු එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට එකතු කරන ලද මුල් ම සංශෝධන දහයට දී ඇති පොදු නාමයයි. රටට ව්‍යවස්ථාවක් නිම කරගත් පමණින් ඊට නිදහස් අයිතිය හා පුද්ගලික දේපල හිමිකම් ලැබෙන ස්වභාවික අයිතීන් ආරක්ෂා වෙන්නේ නැති බව දැකීමෙන් පසු ප්‍රාන්ත දහතුනෙන් පටන් ගෙන පොදු ෆෙඩරල් රජයක් ගොඩනැඟෙනා විට රටේ ව්‍යවස්ථාව එසේ මුල් ම සංශෝධනයට ලක්විය. එයින් පුද්ගලික නිදහස් අයිතීන් කිහිපයක් ආරක්ෂාවට ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව ප්‍රතිඥා දුනි. එසේම අධිකරණ හා වෙනත් අපක්ෂපාත සොයා බැලීම් කමිටු තුල දී ආණ්ඩුවේ බලය සීමා කිරීමටත් පොරොන්දු වුණි. එසේම ආණ්ඩුවට නාමික වශයෙන් පවරන නොලද සියළු බලය මහජනතාවට සහ ප්‍රාන්ත වලට ඇති බලය යැයි තහවුරු කෙරිණ. මූලික වශයෙන් මේ සංශෝධනය ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ බලය ගැන පමණක් සීමාවට යොදා ගත්ත ද එම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන වල ඇති නියෝග ප්‍රාන්තයන්ට ද බලපාන අන්දමින් තහවුරු වෙන්නේ 14 වැනි සංශෝධයෙනි.

“අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පත” (Bill of Rights) ලියැවුනේ ජේම්ස් මැඩිසන් අතිනි.  එය ප්‍රථම එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසයට ඉදිරිපත් වන්නේ නීතිසම්පාදක ඛණ්ඩයන් ලෙසිනි. ඒවා මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයන් විසින් අපත්‍යීකෘත කරගනු ලැබුවේ 1789 අගෝස්තු 21 වැනි දා ය. 1789 සැප්තැම්බර් 25 වැනිදා කොංග්‍රසයට සෙනෙට් සභාවත්, මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිත සභාවත් දෙකම විසින් ඉදිරිපත් කරන අභියෝජනාවක් ලෙසින් එය නිල වශයෙන් යෝජනා විය. ප්‍රාන්ත හතරෙන් තුනක අපරානුමතය ලැබෙන ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණ වීමෙන් පසුව ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සංශෝධන ලෙසින් එය ක්‍රියාත්මක වන්නට පටන් ගැනෙන්නේ 1791 දෙසැම්බර් 15 වැනිදා සිට ය. කොංග්‍රසය විසින් සංශෝධන දොළහක් සම්මත කරගත්ත ද, ප්‍රාන්ත විසින් මුලින් සම්මත කරන ලද්දේ ඉන් සංශෝධන දහයක් පමණි. ඉතිරි වූ දෙකින් එකක් විසිහත් වැනි සංශෝධනය ලෙසින් ද අනෙක  තවමත් ප්‍රාන්ත ඉදිරියේ සම්මත ලබන්නට තිබෙන්නා වූවකි.

ප්‍රථමයෙන් අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පත විසින් අධ්‍යාහෘතව නීතිමය ආරක්ෂාව ලබා දුන්නේ සුදු පුරුෂයන්ට පමණකි. එයින් ස්වදේශීය ඉන්දියානුවන් සහ &quot;කළු&quot; යැයි සැලකෙන්නා වූ ජනතාවට ද (අද අප්‍රිකානු ඇමෙරිකන් යැයි සැලකෙන අය) සහ කාන්තාවන් ද ආරක්ෂා වූයේ නැත යන්න අධ්‍යාහෘතව පිළිගැනින. ඔවුන් සඳහන් නොවීම එහි සංදර්භය තුල පැහැදිලිව දක්වා නැතිවීම නිසා එයින් ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සැලසෙන්නේ නැතැයි අධ්‍යාහෘතව සලකා ප්‍රායෝගික භාවිතයට ගැනීමට හේතු විය.

අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පත ඇමෙරිකන් නීති පද්ධතිය හා ආණ්ඩුව තුල වැදගත් කාර්ය භාරයක් ඉටු කරයි. එය රටේ සංස්කෘතිය සහ නිදහස් අයිතීන් රකින ඉතා වැදගත් සංකේතයක් වෙයි. අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතේ මුල් පිටපත් දාහතරෙන් එකක් කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කයේ වොෂිංටන් නගරයේ ජාතික ලේඛනාගාරයේ මහජන ප්‍රදර්ශනය පිණිස තබා ඇත.</text>
      <sha1>ety9sfsw0sns6uo8hxt8pkvwmr7lr34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42398</id>
    <revision>
      <id>796237</id>
      <parentid>381819</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonize the names of a set of images), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Constitution_of_the_United_States,_page_1.jpg ගොනුවේ නම [[c:File:Constitution_of_the_Unit</comment>
      <origin>796237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3339" sha1="smchq900me1q0hvvqgnnsmyer8hq2x7" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ලේඛනය
|document_name = එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
|image =Constitution of the United States - DPLA - 9ca804144bd5965e992ae3528bc3c6a3 (page 1).jpg
|image_width = 230px
|image_caption = ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි මුල් පිටපතෙහි පළමුවන පිටුව
|date_created = සැප්තැම්බර් 17, 1787
|date_ratified = ජූනි 21, 1788
|location_of_document = [[ජාතික ලේඛනාරක්ෂක හා ලේඛන පරිපාලනය|ජාතික ලේඛනාරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව]],&lt;br /&gt;[[වොෂිංටන්, ඩී.සී.]]
|writer = [[ෆිලඩෙල්ෆියා සම්මේලනය]]
|signers = අභිනියෝජිතයන් 55 අතුරින් 39 දෙනෙකු
|purpose = [[සහසන්ධීයන කොන්දේසි]] (1777) වෙනුවට භාවිතා කිරීමට
}}

'''එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව''' [[එක්සත් ජනපද|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයෙහි]] [[අධිශ්‍රේෂ්ඨත්ව වගන්තිය|උත්තරීතර නීතිය]] වෙයි.&lt;ref&gt;මයර්, පෝලින්. “රැටිෆිකේෂන්: ද පීප්ල් ඩිබේට් ද කන්ස්ටිට්‍යුෂන්, 1787-1788”.  2010. ISBN 978-0-684-86854-7, p. 35.&lt;/ref&gt; ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි පළමු වගන්ති තුන විසින් ෆෙඩරල් රජයෙහි ශාඛා තුනෙහි නීතිරීති හා [[බලතල විභේදනය|බලතල වෙන් කොට]] තහවුරු කරයි: ව්‍යවස්ථාදායකයක්, එනම් [[ද්වි-මණ්ඩලත්වය|ද්වි-මණ්ඩල]] [[එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් මණ්ඩලය|කොංග්‍රස් මණ්ඩලය]]; [[එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරයා|ජනාධිපති]] විසින් නායකත්වය සපයන විධායක ශාඛාවක්; සහ [[එක්සත් ජනපද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය|ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය]] විසින් නායකත්වය සපයන ෆෙඩරල් අධිකරණයක්. අවසන් වගන්ති සතර විසින් [[ෆෙඩරල් වාදය|ෆෙඩරල් වාදයෙහි]] මූලධර්ම හුවා දක්වයි. දසවන සංශෝධනය විසින් [[ෆෙඩරල් වාදය|ෆෙඩරල් ක්‍රමයෙහි ලක්ෂණ]] තහවුරු කර දක්වයි.

==සටහන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2|group=lower-alpha}}

==උපන්‍යාස==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|20em}}

[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාව]]</text>
      <sha1>smchq900me1q0hvvqgnnsmyer8hq2x7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Country data ESP</title>
    <ns>10</ns>
    <id>44956</id>
    <revision>
      <id>796233</id>
      <parentid>259434</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T09:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg ගොනුවේ නම [[c:File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg|Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] ලෙසට වෙනස්</comment>
      <origin>796233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="990" sha1="aio8ofon8kme5qrquhoalodbhogw4r7" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = Spain
| flag alias = Flag of Spain.svg
| flag alias-1506 = Flag of Cross of Burgundy.svg
| flag alias-1701 = Bandera de España 1701-1748.svg
| flag alias-1748 = Bandera de España 1748-1785.svg
| flag alias-1785 = Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg
| flag alias-1873 = Flag of Spain (1873–1874).svg
| flag alias-1931 = Flag of Spain 1931 1939.svg
| flag alias-1938 = Flag of Spain under Franco 1938 1945.svg
| flag alias-1945 = Flag of Spain 1945 1977.svg
| flag alias-1977 = Flag of Spain 1977 1981.svg
| flag alias-civil = BandMercante1785.svg
| link alias-naval = Spanish Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = 1506
| var2 = 1701
| var3 = 1748
| var4 = 1785
| var5 = 1873
| var6 = 1931
| var7 = 1938
| var8 = 1945
| var9 = 1977
| var10 = civil
| redir1 = ESP
| related1 = Spanish Republic
| related2 = Spanish State
&lt;/noinclude&gt;
}}</text>
      <sha1>aio8ofon8kme5qrquhoalodbhogw4r7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කේප් වර්ඩ්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47769</id>
    <revision>
      <id>796259</id>
      <parentid>700795</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For further context, see [[:c::en:Flag of Cape Verde#Design and symbolism|]] and the sources cited: pages 1096 to 1099 of https://caboverde.e</comment>
      <origin>796259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188350" sha1="e13j7bf4thso2608xgfh8i1ggwg2jev" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = කබෝ වර්ඩ් ජනරජය
| common_name            = කේප් වර්ඩ් &lt;!-- This field is not visible to the reader, it provides codes for page links. It should not be changed to Cabo Verde unless the actual pages are moved. --&gt;
| native_name            = {{native name|pt|República de Cabo Verde}}
| image_flag             = Flag of Cape Verde (10-17).svg
| image_coat             = Coat of arms of Cape Verde.svg
| symbol_type            = ලාංඡනය
| national_motto         = {{vunblist|{{native phrase|pt|Unidade, Trabalho, Progresso|italics= on|nolink= off}} |({{lang-si|&quot;එකමුතුකම, වැඩ, ප්‍රගතිය&quot;}})}}
| national_anthem        = {{native name|pt|[[Cântico da Liberdade]]|nolink= yes}}&lt;br /&gt;({{Lang-si|&quot;නිදහසේ ජප කිරීම&quot;}})&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot; class=&quot;center&quot;&gt;[[File:Cântico da Liberdade (instrumental).ogg]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[File:Cape Verde (orthographic projection).svg|frameless]]|Show globe|[[File:Location Cape Verde AU Africa.svg|upright= 1.15|frameless]]|Show map of Africa|default= 1}}
| map_caption            = 
| capital                = [[ප්‍රියා]]
| coordinates            = {{coord|14|54|59|N|23|30|34|W|display=inline}}
| largest_city           = capital
| official_languages     = [[පෘතුගීසි භාෂාව|පෘතුගීසි]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
| national_languages     = කේප් වර්ඩින් ක්‍රියෝල්&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
| religion               = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
|81.7% [[ක්‍රිස්තියානි ධර්මය]]
|—72.5% [[කතෝලික ධර්මය]]
|—9.2% වෙනත් ක්‍රිස්තියානි නිකායන්
|15.6% [[ආගමක් නොඅදහන]]
|1.3% [[ඉස්ලාම්]]
|1.2% වෙනත්&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ine.cv/noticias/ine-apresenta-os-resultados-definitivos-do-v-recenseamento-geral-da-populacao-habitacao-rgph-2021/ |title=INE APRESENTA OS RESULTADOS DEFINITIVOS DO V RECENSEAMENTO GERAL DA POPULAÇÃO E HABITAÇÃO (RGPH-2021) |website=Instituto Nacional de Estatística - INE |date=4 April 2022 |access-date=26 August 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| religion_ref           = 
| demonym                = කේප් වර්ඩින් හෝ කැබෝ වර්ඩින්&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/secretary/remarks/2014/07/228873.htm |title=On the Occasion of the Republic of Cabo Verde's National Day |author=John Kerry |author-link=John Kerry |publisher=U.S. Department of State |date=8 July 2014 |access-date=11 July 2014 |quote=On behalf of President Obama and the people of the United States, I send best wishes to Cabo Verdeans as you celebrate 39 years of independence on July 5. |archive-date=21 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170121035312/https://2009-2017.state.gov/secretary/remarks/2014/07/228873.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| government_type        = [[ඒකීය]] [[අර්ධ ජනාධිපති]] [[ජනරජය]]&lt;ref name=&quot;SpL&quot;&gt;{{cite SSRN |last1=Amorim Neto |first1=Octávio |last2=Costa Lobo |first2=Marina |year=2010 |ssrn=1644026 |title=Between Constitutional Diffusion and Local Politics: Semi-Presidentialism in Portuguese-Speaking Countries}}&lt;/ref&gt;
| leader_title1          = ජනාධිපති
| leader_name1           = හෝසේ මරියා නෙවෙස්
| leader_title2          = අගමැති
| leader_name2           = [[යුලිසෙස් කොරියා ඊ සිල්වා]]
| legislature            = ජාතික සභාව
| sovereignty_type       = නිදහස {{nobold|ලැබුවේ [[පෘතුගාලය]]}}
| established_event1     = ලබා දුන් දිනය
| established_date1      = 1975 ජූලි 5
| area_km2               = 4033
| area_rank              = 166 වැනි &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --&gt;
| area_sq_mi             = 1,557 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
| percent_water          = නොසැලකිය හැකි
| population_census      = 561,901&lt;ref&gt;{{cite web |title=Population, total - Cabo Verde |url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=CV |website=World Bank |access-date=17 November 2022 |archive-date=31 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331022608/https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=CV |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_census_year = 2021
| population_census_rank = 172 වැනි &lt;!-- UN WPP --&gt;
| population_density_km2 = 123.7
| population_density_sq_mi = 325.0 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
| population_density_rank = 89 වැනි
| GDP_PPP                = ඇ.ඩො. බිලියන 4.413
| GDP_PPP_year           = 2022
| GDP_PPP_per_capita     = ඇ.ඩො. 7,740&lt;ref name=&quot;imf.org&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=624,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2023&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=World Economic Outlook database: April 2022 |website=www.imf.org |access-date=20 September 2022 |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920173224/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=624,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2023&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| GDP_nominal            = ඇ.ඩො. බිලියන 1.997
| GDP_nominal_year       = 2022
| GDP_nominal_per_capita = ඇ.ඩො. 3,502&lt;ref name=&quot;imf.org&quot; /&gt;
| Gini                   = 42.4
| Gini_year              = 2015
| Gini_change            = අඩු වීම&lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;gini-index&quot;&gt;{{cite web |title=GINI index |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?order=wbapi_data_value_2002+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&amp;sort=asc&amp;page=2 |publisher=World Bank |access-date=16 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220051710/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?order=wbapi_data_value_2002+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&amp;sort=asc&amp;page=2 |archive-date=20 December 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.662 &lt;!-- number only --&gt;
| HDI_year               = 2021&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --&gt;
| HDI_change             = වැඩි වීම&lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;UNHDR&quot;&gt;{{cite book |title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene |date=15 December 2020 |publisher=United Nations Development Programme |isbn=978-92-1-126442-5 |pages=343–346 |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf |access-date=16 December 2020 |archive-date=15 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215063955/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = 128 වැනි
| currency               = කේප් වර්ඩින් එස්කුඩෝ
| currency_code          = CVE
| time_zone              = [[Cape Verde Time|CVT]]
| utc_offset             = –1
| date_format            = දිදි/මාමා/වවවව
| drives_on              = දකුණ
| calling_code           = [[+238]]
| cctld                  = [[.cv]]
| religion_year          = 
| today                  = 
}}
'''කේප් වර්ඩ්''' ({{IPAc-en|ˈ|v|ɜːr|d|(|i|)|audio=En-Cape Verde.ogg}}) හෝ '''කබෝ වර්ඩේ''' ({{IPAc-en|ˌ|k|ɑː|b|oʊ|_|ˈ|v|ɜːr|d|eɪ|audio=En-Cabo Verde-pronunciation.ogg}}) ({{IPA-pt|ˈkabu ˈveɾdɨ|lang}}), නිල වශයෙන් '''කබෝ වර්ඩේ ජනරජය''', මධ්‍යම අත්ලාන්තික් සාගරයේ පිහිටි දූපත් සමූහයක් සහ දූපත් රටකි, එය වර්ග කිලෝමීටර් 4,033 (වර්ග සැතපුම් 1,557) ක ඒකාබද්ධ භූමි ප්‍රදේශයක් සහිත ගිනිකඳු දූපත් දහයකින් සමන්විත වේ.&lt;ref name=&quot;NameNatGeo&quot;&gt;{{cite magazine|author=Tanya Basu|date=12 December 2013|title=Cape Verde Gets New Name: 5 Things to Know About How Maps Change|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2013/12/131212-maps-cabo-verde-cartography-science-cape-verde-africa/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131213044150/http://news.nationalgeographic.com/news/2013/12/131212-maps-cabo-verde-cartography-science-cape-verde-africa/|archive-date=13 December 2013|access-date=12 December 2013|magazine=National Geographic|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; මෙම දූපත් මහාද්වීපික අප්‍රිකාවේ බටහිර දෙසින් පිහිටි කැප්-වර්ට් සිට බටහිර දෙසින් කිලෝමීටර් 600 සහ 850 (නාවික සැතපුම් 320 සහ 460) අතර පිහිටා ඇත. කේප් වර්ඩ් දූපත්, අසෝර්ස්, කැනරි දූපත්, මැඩෙයිරා සහ සාවේජ් දූපත් සමඟින් මැකරෝනීසියාව පරිසර කලාපයේ කොටසක් වේ.

කේප් වර්ඩ් දූපත් සමූහය 15 වන සියවස වන තෙක් ජනාවාස නොවීය, පෘතුගීසි ගවේෂකයන් දූපත් සොයාගෙන යටත් විජිතයක් බවට පත් කළ අතර එමඟින් නිවර්තන කලාපයේ පළමු යුරෝපීය ජනාවාස පිහිටුවන ලදී. අත්ලාන්තික් වහල් වෙළඳාමේ කාර්යභාරයක් ඉටු කිරීමට පහසු ස්ථානයක කේප් වර්ඩ් දූපත් පිහිටා ඇති නිසා, 16 වන සහ 17 වන සියවස් වලදී කේප් වර්ඩ් වෙළඳුන්, පුද්ගලිකයින් සහ මුහුදු කොල්ලකරුවන් ආකර්ෂණය කර ගනිමින් ආර්ථික වශයෙන් සමෘද්ධිමත් විය. අත්ලාන්තික් වහල් වෙළඳාම මර්දනය කිරීමෙන් පසු 19 වන සියවසේදී එය ආර්ථික වශයෙන් පහත වැටුණු අතර එහි වැසියන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් එම කාලය තුළ සංක්‍රමණය විය. කෙසේ වෙතත්, කේප් වර්ඩ් ක්‍රමයෙන් ආර්ථික වශයෙන් යථා තත්ත්වයට පත් වූයේ වැදගත් වාණිජ මධ්‍යස්ථානයක් සහ ප්‍රධාන නැව් මාර්ග ඔස්සේ ප්‍රයෝජනවත් නැවතුම් ස්ථානයක් බවට පත්වීමෙනි. 1951 දී කේප් වර්ඩ් පෘතුගාලයේ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවක් ලෙස සංස්ථාගත කරන ලදී, නමුත් එහි වැසියන් 1975 දී ඔවුන් අත්පත් කරගත් නිදහස සඳහා දිගටම උද්ඝෝෂනය කළහ.

1990 ගණන්වල මුල් භාගයේ සිට, කේප් වර්ඩ් ස්ථාවර නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් වූ අතර අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම සංවර්ධිත හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක් ලෙස පවතී. ස්වභාවික සම්පත් නොමැතිකම, එහි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථිකය බොහෝ දුරට සේවා-අභිමුඛ වන අතර සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ විදේශ ආයෝජන කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි. එහි ජනගහනය 483,628 (2021 සංගණනයට අනුව) බොහෝ දුරට මිශ්‍ර අප්‍රිකානු සහ යුරෝපීය උරුමයන් වන අතර ප්‍රධාන වශයෙන් රෝමානු කතෝලිකයින් පෘතුගීසි පාලනයේ උරුමය පිළිබිඹු කරයි. සැලකිය යුතු කේප් වර්ඩින් ඩයස්පෝරා ප්‍රජාවක් ලොව පුරා පවතී, විශේෂයෙන් එක්සත් ජනපදයේ සහ පෘතුගාලයේ, දූපත් වල වැසියන්ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි ය. කේප් වර්ඩ් අප්‍රිකානු සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍යයකි.

කේප් වර්ඩ්ගේ නිල භාෂාව පෘතුගීසි වේ.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{cite web |title=Constituição da República de Cabo Verde |url=https://ihl-databases.icrc.org/applic/ihl/ihl-nat.nsf/0/1437105f604ce363c1257082003ea54a/$FILE/Constitution%20Cape%20Verde%20-%20POR.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312062840/https://ihl-databases.icrc.org/applic/ihl/ihl-nat.nsf/0/1437105f604ce363c1257082003ea54a/$FILE/Constitution%20Cape%20Verde%20-%20POR.pdf |archive-date=12 March 2017 |access-date=11 March 2017 |website=[[International Committee of the Red Cross|ICRC]] databases on international humanitarian law |at=Article 9}}&lt;/ref&gt; එය ඉගැන්වීමේ සහ රජයේ භාෂාවයි. එය පුවත්පත්, රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලියේ ද භාවිතා වේ. පිළිගත් ජාතික භාෂාව වන්නේ ජනගහනයෙන් අතිමහත් බහුතරයක් කතා කරන කේප් වර්ඩින් ක්‍රියෝල් ය.

2021 සංගණනයට අනුව වඩාත්ම ජනාකීර්ණ දූපත් වූයේ ප්‍රියා අගනුවර පිහිටා ඇති සන්තියාගෝ (269370), සාඕ විසෙන්ටේ (74016), සැන්ටෝ ඇන්ටෝ (36632), ෆෝගෝ (33519) සහ සල් (33347) ය. විශාලතම නගර වන්නේ ප්‍රියා (137868), මින්ඩෙලෝ (69013), එස්පාර්ගෝස් (24500) සහ අසෝමදා (21297).&lt;ref&gt;[http://www.citypopulation.de/en/capeverde/] Republic of Cape Verde Islands &amp; Municipalities, CityPopulation.de, 14.01.2023.&lt;/ref&gt;

== නිරුක්තිය ==
රට නම් කර ඇත්තේ සෙනගාලියානු වෙරළ තීරයේ ඇති කැප්-වර්ට් අර්ධද්වීපය අනුව ය.&lt;ref&gt;Lobban, [https://books.google.com/books?id=K8KA40g7vnQC&amp;pg=PA4 p. 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160125001356/https://books.google.com/books?id=K8KA40g7vnQC&amp;pg=PA4|date=25 January 2016}}&lt;/ref&gt; කැප්-වර්ට් යන නම පැමිණෙන්නේ පෘතුගීසි භාෂාව වන Cabo Verde ('හරිත කේප්') වෙතින් වන අතර, එම නම පෘතුගීසි ගවේෂකයන් 1444 දී දූපත් හරහා පැමිණීමට වසර කිහිපයකට පෙර කේප් හට ලබා දුන්නේය.

2013 ඔක්තෝම්බර් 24 දින, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය වෙත රටේ නියෝජිත කණ්ඩායම දැනුම් දුන්නේ, වෙනත් රටවල් තවදුරටත් එහි නිල නාමයේ කොටසක් ලෙස කබෝ වර්ඩේ හෝ කබෝ වර්ඩේ හි වෙනත් පරිවර්තන භාවිතා නොකළ යුතු බවයි: සියලුම රටවල් රටේ නිල නාමය ලෙස කබෝ වර්ඩේ ජනරජය භාවිතා කළ යුතුය.&lt;ref name=&quot;NameNatGeo2&quot;&gt;{{cite magazine|author=Tanya Basu|date=12 December 2013|title=Cape Verde Gets New Name: 5 Things to Know About How Maps Change|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2013/12/131212-maps-cabo-verde-cartography-science-cape-verde-africa/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131213044150/http://news.nationalgeographic.com/news/2013/12/131212-maps-cabo-verde-cartography-science-cape-verde-africa/|archive-date=13 December 2013|access-date=12 December 2013|magazine=National Geographic}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=31 October 2013 |title=Cabo Verde põe fim à tradução da sua designação oficial |trans-title=Cabo Verde puts an end to translation of its official designation |url=http://www.panapress.com/Cabo-Verde-poe-fim-a-traducao-da-sua-designacao-oficial--3-885656-47-lang4-index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131217224228/http://www.panapress.com/Cabo-Verde-poe-fim-a-traducao-da-sua-designacao-oficial--3-885656-47-lang4-index.html |archive-date=17 December 2013 |access-date=17 December 2013 |publisher=Panapress |language=pt}}&lt;/ref&gt; ඉංග්‍රීසි කතා කරන්නන් දූපත් සමූහය සඳහා කේප් වර්ඩ් යන නම සහ 1975 නිදහසෙන් පසු රට සඳහා භාවිතා කර ඇත. 2013 දී කේප් වර්ඩීන් රජය තීරණය කළේ එතැන් පටන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඇතුළුව ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් කතා කරන විට හෝ ලිවීමේදී පවා පෘතුගීසි නාමය කබෝ වර්ඩේ භාවිතා කරන බවයි.

== ඉතිහාසය ==
නූතන කේප් වර්ඩ් දූපත් සමූහය මීට වසර මිලියන 40-50 කට පමණ පෙර ඉයෝසීන යුගයේදී පිහිටුවන ලදී.

යුරෝපීයයන් පැමිණීමට පෙර, කේප් වර්ඩ් දූපත් ජනාවාස නොවීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cabo Verde – Cultural life |url=https://www.britannica.com/place/Cabo-Verde/Cultural-life#ref516606 |website=Encyclopedia Britannica |language=en |quote=Although there is no conclusive evidence that the islands were inhabited before the arrival of the Portuguese, cases may be made for visits by Phoenicians, Moors, and Africans in previous centuries.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cape Verde, Country on the West Coast of Africa {{!}} South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/place/cape-verde-country-west-coast-africa |website=South Africa History Online |quote=The early settlement in Cape Verde by Arab and African fishermen has only been related through oral history, and remains a part of the mythological stories of origin of the archipelago. It is generally agreed that the Islands where [sic] uninhabited when the Portuguese first landed in 1456.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Halter|first1=Marilyn|editor1-last=Barkan|editor1-first=Elliott Robert|title=Immigrants in American History: Arrival, Adaptation, and Integration, Volume 1|date=2013|publisher=ABC-CLIO Publisher|page=269|url=https://books.google.com/books?id=AP7QCteb0o0C&amp;q=Cape+Verde|chapter=Cape Verdeans and Cape Verdean Americans, 1870–1940|isbn=978-1-59884-219-7|quote=Although Cape Verdean folklore includes stories of landings by Arab and African fishermen prior to the sighting of the archipelago by Portuguese navigators in the mid-fifteenth century, most historians concur that it was uninhabited when the Portuguese began to settle there.}}&lt;/ref&gt; ඒවා 1456 දී පමණ ජෙනොයිස් සහ පෘතුගීසි නාවිකයන් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. පෘතුගීසි නිල වාර්තාවලට අනුව,&lt;ref&gt;''Carta regia'' (royal letter) of 19 September 1462&lt;/ref&gt; පළමු සොයාගැනීම් සිදු කරන ලද්දේ ජෙනෝවා හි උපන් ඇන්ටෝනියෝ ද නොලි විසිනි, පසුව ඔහු පෘතුගීසි රජු වූ V වන ඇෆොන්සෝ විසින් කේප් වර්ඩ් හි ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. අනෙකුත් නාවිකයින් කේප් වර්ඩ් දූපත් සමූහයේ සොයාගැනීම් සඳහා දායක වූවන් ලෙස සඳහන් වන්නේ ඩියෝගෝ ඩයස්, ඩියෝගෝ ඇෆොන්සෝ, වැනේසියානු අල්විස් කැඩමස්ටෝ සහ ඩියෝගෝ ගෝමස් (ඔහුගේ සොයාගැනීමේ ගමනේදී ඇන්ටෝනියෝ ද නොලි සමඟ ගිය සහ කේප් වෙත ප්‍රථමයෙන් ගොඩ බැස්සේ තමන් යැයි ප්‍රකාශ කළ අයයි. සන්තියාගෝ හි වර්ඩින් දූපත සහ එම දූපත නම් කළ පළමු ස්ථානය).

1462 දී පෘතුගීසි පදිංචිකරුවන් සන්තියාගෝ වෙත පැමිණ රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ් නමින් ජනාවාසයක් ආරම්භ කළහ. අද එය Cidade Velha (&quot;පැරණි නගරය&quot;) ලෙස හැඳින්වේ, එය වෙනත් කේප් වර්ඩින් දූපතක (සැන්ටෝ ඇන්ටාඕ දූපතේ රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ්) එකම නමකින් යුත් නගරයකින් වෙන්කර හඳුනා ගනී. මුල් රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ් නිවර්තන කලාපයේ පළමු ස්ථිර යුරෝපීය ජනාවාස විය.&lt;ref name=&quot;bn&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt;

16 වන සියවසේදී, මෙම දූපත් සමූහය අත්ලාන්තික් සාගරයේ වහල් වෙළඳාමෙන් සමෘද්ධිමත් විය.&lt;ref name=&quot;bn2&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt; මුහුදු කොල්ලකරුවන් විටින් විට පෘතුගීසි ජනාවාසවලට පහර දුන්හ. ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෙකු වූ ෆ්‍රැන්සිස් ඩ්‍රේක් 1585 දී (එවකට) රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ් අගනුවර අයිබීරියානු සංගමයේ කොටසක් වූ විට එය දෙවරක් නෙරපා හරින ලදී. 1712 දී ප්‍රංශ ප්‍රහාරයකින් පසු,&lt;ref name=&quot;bn3&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt; 1770 දී අගනුවර බවට පත් වූ ප්‍රායා අසල නගරයට සාපේක්ෂව නගරය වැදගත්කම අඩු විය.&lt;ref name=&quot;bn4&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt;

19 වන ශතවර්ෂයේ වහල් වෙළඳාමේ පිරිහීම ආර්ථික අර්බුදයකට හේතු විය. කේප් වර්ඩ් හි මුල් සමෘද්ධිය සෙමෙන් අතුරුදහන් විය. කෙසේ වෙතත්, මධ්‍ය අත්ලාන්තික් සාගරයේ නැව් මංතීරුවල දූපත් පිහිටීම කේප් වර්ඩ් නැව් සදහා සැපයීම් සැපයීමට සුදුසු ස්ථානයක් බවට පත් කළේය. එහි ඇති විශිෂ්ට වරාය නිසා, සාඕ විසෙන්ටේ දූපතේ පිහිටි මින්ඩෙලෝ නගරය, 19 වැනි සියවසේදී වැදගත් වාණිජ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;bn5&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt; රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික එඩ්මන්ඩ් රොබට්ස් 1832 දී කේප් වර්ඩ් වෙත පැමිණියා.&lt;ref name=&quot;Roberts&quot;&gt;{{cite book|last=Roberts|first=Edmund|title=Embassy to the Eastern Courts of Cochin-China, Siam, and Muscat|year=1837|publisher=Harper &amp; Brothers|location=New York|page=17|url=http://www.wdl.org/en/item/7317/view/1/17/|access-date=10 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109011955/http://www.wdl.org/en/item/7317/view/1/17/|archive-date=9 November 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කේප් වර්ඩ් යනු 1832 දී HMS බීගල් සමඟ චාල්ස් ඩාවින්ගේ මුහුදු ගමනේ පළමු නැවතුම විය.&lt;ref&gt;[[wikisource:en:Journal of researches into the natural history and geology of the countries visited during the voyage of H.M.S. Beagle round the world/Chapter 1|Journal of researches into the natural history and geology of the countries visited during the voyage of HMS ''Beagle'' round the world – Chapter 1 at Wikisource, top part]]&lt;/ref&gt;

ස්වභාවික සම්පත් ස්වල්පයක් සහ පෘතුගීසීන්ගෙන් ප්‍රමාණවත් තිරසාර ආයෝජනයක් නොතිබීමත් සමඟ, පළාත් පාලන ආයතනවලට වැඩි ස්වයං පාලනයක් ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කළ යටත් විජිත ස්වාමිවරුන් කෙරෙහි පුරවැසියන් වඩ වඩාත් අතෘප්තිමත් විය. 1951 දී පෘතුගාලය, වර්ධනය වන ජාතිකවාදය මොට කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස කේප් වර්ඩ් හි තත්ත්වය යටත් විජිතයක සිට එතෙර පළාතක් දක්වා වෙනස් කළේය.&lt;ref name=&quot;bn6&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt;
[[File:Mindelo-MontCara2000.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mindelo-MontCara2000.jpg|වම|thumb|මින්ඩෙලෝ හි සිට පෙනෙන මොන්ටේ කාරා හි දසුනක්]]
1956 දී අමිල්කාර් කබ්රාල් සහ සෙසු කේප් වර්ඩියන් සහ ගිනියානුවන් පිරිසක් (පෘතුගීසි ගිනියාවේ) ගිනියාවේ සහ කේප් වර්ඩ් (PAIGC) නිදහස සඳහා වූ රහසිගත අප්‍රිකානු පක්ෂය සංවිධානය කළහ.&lt;ref name=&quot;bn7&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt; 
[[File:Insulae_Capitis_viridis-1598.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Insulae_Capitis_viridis-1598.jpg|thumb|ඉන්සියුලේ කැපිටිස් විරිඩිස් (1598),කේප් වර්ඩ් පෙන්වයි]]
එය කේප් වර්ඩ් සහ පෘතුගීසි ගිනියාවේ ආර්ථික, සමාජීය සහ දේශපාලනික තත්ත්වයන් වැඩිදියුණු කිරීම ඉල්ලා සිටි අතර ජාතීන් දෙකේ නිදහස් ව්‍යාපාරයේ පදනම විය. 1960 දී එහි මූලස්ථානය ගිනියාවේ කොනක්‍රි වෙත ගෙන යමින්, 1961 දී පෘතුගාලයට එරෙහිව PAIGC සන්නද්ධ කැරැල්ලක් දියත් කළේය. කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියාවන් අවසානයේ පෘතුගීසි ගිනියාවේ යුද්ධයක් දක්වා වර්ධනය වූ අතර එය පෘතුගීසි සහ අප්‍රිකානු භටයින් 35,000කට එරෙහිව සෝවියට් කඳවුරේ සහය ලබන PAIGC සොල්දාදුවන් 10,000ක් ප්‍රහාර එල්ල කළේය.&lt;ref name=&quot;bn8&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt;

1972 වන විට, PAIGC පෘතුගීසි භටයන් සිටියද පෘතුගීසි ගිනියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ පාලනය කළ නමුත් සංවිධානය කේප් වර්ඩ් හි පෘතුගීසි පාලනය කඩාකප්පල් කිරීමට උත්සාහ කළේ නැත. පෘතුගීසි ගිනියාව 1973 දී නිදහස ප්‍රකාශ කළ අතර 1974 දී ජූර් නිදහස ලබා දෙන ලදී. 1973 දී ඝාතනය කරන ලද අමිල්කාර් කබ්රාල් විසින් මුලින් මෙහෙයවන ලද අංකුර නිදහස් ව්‍යාපාරයක් - ඔහුගේ අර්ධ සොහොයුරා වන ලුයිස් කබ්රාල් වෙත ගොස් 1975 දී දූපත් සමූහය සඳහා නිදහස ලබා ගත්තේය.

=== නිදහස (1975) ===
පෘතුගාලයේ 1974 අප්‍රේල් විප්ලවයෙන් පසුව, PAIGC කේප් වර්ඩ් හි ක්‍රියාකාරී දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් බවට පත් විය. 1974 දෙසැම්බරයේදී, PAIGC සහ පෘතුගාලය පෘතුගීසි සහ කේප් වර්ඩියන්වරුන්ගෙන් සමන්විත සංක්‍රාන්ති රජයක් සඳහා ගිවිසුමක් අත්සන් කළහ. 1975 ජූනි 30 වන දින, කේප් වර්ඩින්ස් ජාතික සභාවක් තෝරා පත් කර ගත් අතර එය 1975 ජූලි 5 වන දින පෘතුගාලයෙන් නිදහස ලබා ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;bn9&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604183534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|date=4 June 2019}} . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt; 1970 ගණන්වල අග සහ 1980 ගණන්වලදී, බොහෝ අප්‍රිකානු රටවල් දකුණු අප්‍රිකානු එයාර්වේස් ගුවන් ගමන් තහනම් කළ නමුත් කේප් වර්ඩ් ඒවාට අවසර දී යුරෝපයට සහ එක්සත් ජනපදයට ගුවන් සමාගමේ ගුවන් ගමන් සඳහා ක්‍රියාකාරකම් මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්විය.

1980 නොවැම්බරයේ ගිනියා-බිසාවු හි කුමන්ත්‍රණයෙන් පසුව, කේප් වර්ඩ් සහ ගිනියා-බිසාවු අතර සබඳතා පළුදු විය. කේප් වර්ඩේ ගිනියා-බිසාවු සමඟ එකමුතුකම සඳහා වූ බලාපොරොත්තුව අතහැර දමා කේප් වර්ඩ්හි ස්වාධීනත්වය සඳහා අප්‍රිකානු පක්ෂය (PAICV) පිහිටුවීය. එතැන් සිට ගැටළු නිරාකරණය වී ඇති අතර රටවල් අතර සබඳතා යහපත් ය. PAICV සහ එහි පූර්වගාමියා ඒක-පක්ෂ පද්ධතියක් ස්ථාපිත කර 1990 දක්වා නිදහසේ සිට කේප් වර්ඩ් පාලනය කළේය.&lt;ref name=&quot;bn10&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604183534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|date=4 June 2019}} . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt;

බහුත්වවාදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වැඩෙන පීඩනයට ප්‍රතිචාර දක්වමින්, PAICV විසින් 1990 පෙබරවාරි මාසයේදී හදිසි සම්මේලනයක් කැඳවා ඒක-පක්ෂ පාලනයක් අවසන් කිරීම සඳහා යෝජිත ව්‍යවස්ථාමය වෙනස්කම් සාකච්ඡා කළේය. 1990 අප්‍රේල් මාසයේදී ප්‍රායා හි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වූ ව්‍යාපාරය (MpD) පිහිටුවීමට විරුද්ධ කණ්ඩායම් එකතු විය. ඔවුන් එක්ව 1990 දෙසැම්බර් මාසයේ පැවැත්වීමට නියමිත ජනාධිපතිවරණයට තරග කිරීමේ අයිතිය වෙනුවෙන් උද්ඝෝෂණ කළහ.

ඒක-පක්ෂ රාජ්‍යය 1990 සැප්තැම්බර් 28 දින අහෝසි කරන ලද අතර පළමු බහු-පක්ෂ මැතිවරණය 1991 ජනවාරි මාසයේදී පැවැත්විණි. එම්පීඩී ජාතික සභාවේ බහුතර ආසන සංඛ්‍යාවක් දිනා ගත් අතර එම්පීඩී ජනාධිපති අපේක්ෂක ඇන්ටෝනියෝ මැස්කරන්හාස් මොන්ටේරෝ PAICV අපේක්ෂකයා පරාජය කළේය. ඡන්දවලින් 73.5% කි. 1995 දෙසැම්බරයේ පැවති ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරන ජාතික සභාවේ එම්පීඩී බහුතරය වැඩි කළේය. ජාතික සභාවේ ආසන 72 න් 50 ක් පක්ෂය දිනා ගත්තේය.

1996 පෙබරවාරියේ පැවති ජනාධිපතිවරණයකින් ජනාධිපති මොන්ටේරෝ නැවත ධූරයට පත් විය. 2001 ජනවාරි මාසයේ පැවති ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරනය PAICV වෙත නැවත බලය ලබා දුන් අතර, PAICV හට ජාතික සභා ආසන 40ක්, MpD 30ක් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අභිසාරීතාව සඳහා වූ පක්ෂය (PCD) සහ කම්කරු සහ සහයෝගීතා පක්ෂය (PTS) 1 බැගින් හිමි විය. 2001 පෙබරවාරියේදී, PAICV-සහය දැක්වූ ජනාධිපති අපේක්ෂක පේද්‍රෝ පීරිස්, හිටපු MpD නායක කාලෝස් වේගා පරාජය කළේ ඡන්ද 13කින් පමණි.&lt;ref name=&quot;bn11&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604183534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|date=4 June 2019}} . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pedro Pires wins Cape Verde runoff |url=https://eu.southcoasttoday.com/story/news/2001/03/09/pedro-pires-wins-cape-verde/50302563007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230807060451/https://www.southcoasttoday.com/story/news/2001/03/09/pedro-pires-wins-cape-verde/50302563007/ |archive-date=7 August 2023 |access-date=8 June 2023 |website=New Bedford Standard-Times}}&lt;/ref&gt; 2006 මැතිවරණයේදී ජනාධිපති පේද්‍රෝ පීරෙස් යලි යලිත් තේරී පත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-13150037|title=Cape Verde profile – Timeline|date=8 May 2018|work=BBC News|access-date=15 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418045724/https://www.bbc.com/news/world-africa-13150037|archive-date=18 April 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ජනාධිපති ජෝර්ජ් කාලෝස් ෆොන්සේකා 2011 කේප් වර්ඩ් ජනාධිපතිවරණයේ සිට රට මෙහෙයවූ අතර ඔහු 2016 මැතිවරණයෙන් නැවත තේරී පත් විය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වූ ව්‍යාපාරය ඔහුට සහාය විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://cn.reuters.com/article/us-capeverde-election-idUSKCN1231JO|title=Cape Verde President Fonseca on track to win re-election|date=3 October 2016|newspaper=Reuters|access-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220304080705/https://cn.reuters.com/article/us-capeverde-election-idUSKCN1231JO|archive-date=4 March 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එම්පීඩී 2016 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් ද ජයග්‍රහණය කළ අතර, කේප් වර්ඩ් නිදහස සඳහා වූ අප්‍රිකානු පක්ෂයේ (PAICV) වසර 15 ක පාලනයෙන් පසු පාර්ලිමේන්තු බහුතරය ආපසු ලබා ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-capeverde-election-idUSKCN0WN10P|title=Cape Verde opposition wins back parliament|date=21 March 2016|newspaper=Reuters|access-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220304080731/https://www.reuters.com/article/us-capeverde-election-idUSKCN0WN10P|archive-date=4 March 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 අප්‍රේල් මාසයේදී, අගමැති උලිසස් කොරියා ඊ සිල්වා ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා පාලක මධ්‍ය-දක්ෂිණාංශික ව්‍යාපාරය (MpD) පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 April 2021 |title=Cape Verde ruling party retains power after winning legislative vote |url=https://www.africanews.com/2021/04/19/cape-verde-ruling-party-retains-power-after-winning-legislative-vote/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701131144/https://www.africanews.com/2021/04/19/cape-verde-ruling-party-retains-power-after-winning-legislative-vote/ |archive-date=1 July 2022 |access-date=19 April 2021}}&lt;/ref&gt;

2021 අගෝස්තු 26 වන දින, 2005 සම්මුතිය සහ සංස්කෘතික ප්‍රකාශනවල විවිධත්වය ප්‍රවර්ධනය කිරීම අනුමත කළ 150 වැනි රට බවට කේප් වර්ඩ් පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.fundsforngos.org/arts-culture-heritage/cabo-verde-150th-state-to-ratify-the-2005-unesco-convention/|title=Cabo Verde: 150th state to ratify the 2005 UNESCO Convention|last1=Sharma|first1=Neha|date=27 August 2021|work=fundsforNGOs News|access-date=24 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524235631/https://news.fundsforngos.org/arts-culture-heritage/cabo-verde-150th-state-to-ratify-the-2005-unesco-convention/|archive-date=24 May 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, විපක්ෂ අපේක්ෂක සහ හිටපු අගමැති, PAICV හි ජෝස් මරියා නෙවෙස්, කේප් වර්ඩ් හි ජනාධිපතිවරනය ජයග්‍රහණය කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/world/africa/opposition-candidate-neves-wins-cape-verde-election-2021-10-18/|title=Opposition candidate Neves wins Cape Verde election|last1=Rodrigues|first1=Julio|date=18 October 2021|work=Reuters|access-date=16 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018085211/https://www.reuters.com/world/africa/opposition-candidate-neves-wins-cape-verde-election-2021-10-18/|archive-date=18 October 2021|language=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2021 නොවැම්බර් 9 වන දින කේප් වර්ඩ් හි නව ජනාධිපති ලෙස ජෝස් මරියා නෙවෙස් දිවුරුම් දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.news.cn/english/2021-10/26/c_1310270402.htm|title=Cape Verde's new president Jose Maria Neves to be sworn in on Nov. 9|work=www.news.cn|access-date=24 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026135948/http://www.news.cn/english/2021-10/26/c_1310270402.htm|archive-date=26 October 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== රජය සහ දේශපාලනය ==
[[File:Jorge_Carlos_Fonseca_with_Obamas_2014.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jorge_Carlos_Fonseca_with_Obamas_2014.jpg|thumb|කේප් වර්ඩින් ජනාධිපති ජෝර්ජ් කාලෝස් ෆොන්සේකා සහ ලිජියා ෆොන්සේකා 2014 දී එක්සත් ජනපද ජනාධිපති බරක් ඔබාමා සහ මිෂෙල් ඔබාමා හමුවිය.]]
කේප් වර්ඩ් යනු ස්ථාවර අර්ධ-ජනාධිපති නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයකි.&lt;ref name=&quot;constitution&quot;&gt;{{cite web |year=1992 |title=Constitution of Cape Verde |url=http://confinder.richmond.edu/admin/docs/CapeVerde.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713081027/http://confinder.richmond.edu/admin/docs/CapeVerde.pdf |archive-date=13 July 2011 |access-date=20 March 2011}}&lt;/ref&gt; 2020 දී එය අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතිය වූ අතර, V-Dem ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දර්ශකවල මැතිවරණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ලකුණු අනුව, 2023 ලෝකයේ 45 වැනි ස්ථානයට පත් විය.&lt;ref name=&quot;vdem_dataset&quot;&gt;Coppedge, Michael, John Gerring, Carl Henrik Knutsen, Staffan I. Lindberg, Jan Teorell, Nazifa Alizada, David Altman, Michael Bernhard, Agnes Cornell, M. Steven Fish, Lisa Gastaldi, Haakon Gjerløw, Adam Glynn, Allen Hicken, Garry Hindle, Nina Ilchenko, Joshua Krusell, Anna Lührmann, Seraphine F. Maerz, Kyle L. Marquardt, Kelly McMann, Valeriya Mechkova, Juraj Medzihorsky, Pamela Paxton, Daniel Pemstein, Josefine Pernes, Johannes von Römer, Brigitte Seim, Rachel Sigman, Svend-Erik Skaaning, Jeffrey Staton, Aksel Sundström, Eitan Tzelgov, Yi-ting Wang, Tore Wig, Steven Wilson and Daniel Ziblatt. 2021. &quot;V-Dem [Country–Year/Country–Date] Dataset v11.1&quot; Varieties of Democracy (V-Dem) Project. https://doi.org/10.23696/vdemds21 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230807060439/https://www.v-dem.net/data/dataset-archive/|date=7 August 2023}}.&lt;/ref&gt;

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව - 1980 දී සම්මත කර 1992, 1995 සහ 1999 දී සංශෝධිත - එහි රජයේ මූලික මූලධර්ම නිර්වචනය කරයි. ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා වන අතර වසර පහක කාලයක් සඳහා මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත් වේ.&lt;ref name=&quot;bn12&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604183534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|date=4 June 2019}} . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt;

අග්‍රාමාත්‍යවරයා රජයේ ප්‍රධානියා වන අතර අනෙකුත් අමාත්‍යවරුන් සහ රාජ්‍ය ලේකම්වරුන් යෝජනා කරයි. අගමැති ජාතික සභාව විසින් නම් කරනු ලබන අතර ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලැබේ.{{Citation needed|date=September 2016}} ජාතික සභාවේ සාමාජිකයින් වසර පහක ධුර කාලයක් සඳහා මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත් වේ. 2016 දී, පක්ෂ තුනක් ජාතික සභාව තුළ ආසන හිමිකර ගත්තේය – MpD (36), PAICV (25), සහ කේප් වර්ඩින් ස්වාධීන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සංගමය (UCID) (3).&lt;ref name=&quot;yahoo.com&quot;&gt;{{cite web |title=Opposition returns to power in Cape Verde after 15 years |url=https://www.yahoo.com/news/opposition-returns-power-cape-verde-15-years-010219999.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413001541/https://www.yahoo.com/news/opposition-returns-power-cape-verde-15-years-010219999.html |archive-date=13 April 2016 |access-date=1 April 2016 |website=Yahoo News}}&lt;/ref&gt;

ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ දෙක වන්නේ PAICV සහ MpD ය.&lt;ref name=&quot;yahoo.com&quot; /&gt;
[[File:CV-praia-just-pal.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CV-praia-just-pal.jpg|දකුණ|thumb|Palácio da Justiça - ප්‍රියා හි යුක්තියේ මාළිගාව]]
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වූ ව්‍යාපාරය (MpD) 2016 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් වසර 15කට පසු ප්‍රථම වරට කේප් වර්ඩ්හි ස්වාධීනත්වය සඳහා වූ පාලක අප්‍රිකානු පක්ෂය (PAICV) නෙරපා හරින ලද අතර එම අවස්ථාවේදී එහි නායක උලිසස් කොරියා ඊ සිල්වා අගමැති විය. ජෝර්ජ් කාලෝස් අල්මේදා ෆොන්සේකා 2011 අගෝස්තු මාසයේදී ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් වූ අතර 2016 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී නැවත තේරී පත් විය. ඔහුට MpD හි ද සහාය ලැබේ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-13148486|title=Cape Verde country profile|date=5 December 2018|work=BBC News|access-date=9 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701131142/https://www.bbc.com/news/world-africa-13148486|archive-date=1 July 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2021 නොවැම්බර් මාසයේදී කේප් වර්ඩ් සිය පළමු තානාපති කාර්යාලය නයිජීරියාවේ විවෘත කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2021-11-20 |title=Cape Verde opens first embassy in Nigeria {{!}} Premium Times Nigeria |url=https://www.premiumtimesng.com/foreign/africa/496434-cape-verde-opens-first-embassy-in-nigeria.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211126035236/https://www.premiumtimesng.com/foreign/africa/496434-cape-verde-opens-first-embassy-in-nigeria.html |archive-date=26 November 2021 |access-date=2021-11-26 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීම ===
ස්වභාවික සම්පත් නොමැතිකම තිබියදීත් එහි ස්ථාවරත්වය සහ සංවර්ධන වර්ධනය සඳහා කේප් වර්ඩ් බොහෝ විට අප්‍රිකානු ජාතීන් අතර ආදර්ශයක් ලෙස පැසසුමට ලක් වේ. 2013 දී එවකට එක්සත් ජනපද ජනාධිපති බරක් ඔබාමා පැවසුවේ කේප් වර්ඩ් යනු &quot;සැබෑ සාර්ථක කතාවක්&quot; බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Remarks by the President After Meeting with African Leaders |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/photos-and-video/video/2013/03/28/president-obama-welcomes-african-leaders#transcript |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200727092735/https://obamawhitehouse.archives.gov/photos-and-video/video/2013/03/28/president-obama-welcomes-african-leaders#transcript |archive-date=27 July 2020 |access-date=7 September 2019 |website=Obama White House Archives}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් ලගා කර ගැනීම් පහත පරිදි හඳුනාගෙන ඇත:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!දර්ශකය
!ලකුණු
!පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන අප්‍රිකානු රටවල් ශ්‍රේණිගත කිරීම
!පෘතුගීසි භාෂා රටවල ප්‍රජාව ශ්‍රේණිගත කිරීම
!අප්‍රිකානු ශ්‍රේණිගත කිරීම
!ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම
!වසර
|-
|මානව සංවර්ධන දර්ශක
|0.654
|1 (ඉහළම 17%)
|3 (ඉහළම 38%)
|10 (ඉහළම 19%){{ref label|AfricaHDI|A|A}}
|125 (ඉහළම 62%)
|2017&lt;ref name=&quot;HDI2&quot;&gt;{{cite web |date=2016 |title=2016 Human Development Report |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170718200510/http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |archive-date=18 July 2017 |access-date=21 March 2017 |publisher=United Nations Development Programme}}&lt;/ref&gt;
|-
|අප්‍රිකානු පාලනයේ ඊබ්‍රාහිම් දර්ශකය
|71.1
|1 (ඉහළම 17%)
|
|3 (ඉහළම 6%)
|
|2018&lt;ref&gt;{{cite web |date=October 2013 |title=2013 Ibrahim Index of African Governance |url=http://www.moibrahimfoundation.org/downloads/2013/2013-IIAG-summary-report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140803191503/http://www.moibrahimfoundation.org/downloads/2013/2013-IIAG-summary-report.pdf |archive-date=3 August 2014 |access-date=6 August 2014 |publisher=Mo Ibrahim Foundation |page=3}}&lt;/ref&gt;
|-
|මාධ්‍ය නිදහස
|27 (නිදහස්)
|1 (ඉහළම 17%)
|2 (ඉහළම 25%)
|1 (ඉහළම 2%)
|48 (ඉහළම 24%)
|2014
|-
|ලෝකයේ නිදහස
|1/1{{ref label|Highest|B|B}}
|1 (ඉහළම 17%)
|1 (ඉහළ 13%){{ref label|MaxSharedPt|C|C}}
|1 (ඉහළම 2%){{ref label|OnlyAfrican|D|D}}
|1 (ඉහළම 1%){{ref label|MaxShared48|E|E}}
|2016
|-
|මාධ්‍ය නිදහස දර්ශකය
|18.02
|1 (ඉහළම 17%)
|2 (ඉහළම 25%)
|3 (ඉහළම 6%)
|27 (ඉහළම 14%)
|2017
|-
|ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දර්ශක
|7.88 (දෝෂ සහිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය)
|1 (ඉහළම 17%)
|1 (ඉහළ 13%)
|2 (ඉහළ 4%)
|26 (ඉහළ 13%)
|2018
|-
|දූෂණ සංජානන දර්ශකය
|59
|1 (ඉහළම 17%)
|2 (ඉහළම 25%)
|2 (ඉහළ 4%)
|38 (ඉහළම 19%)
|2016
|-
|ආර්ථික නිදහස පිළිබඳ දර්ශකය
|66.5
|1 (ඉහළම 17%)
|1 (ඉහළ 13%)
|3 (ඉහළම 6%)
|57 (ඉහළම 28%)
|2016
|-
|ඊ-රාජ්‍ය සූදානම දර්ශකය
|0.3551
|1 (ඉහළම 17%)
|3 (ඉහළම 38%)
|14 (ඉහළම 26%)
|127 (ඉහළම 63%)
|2014
|-
|අසාර්ථක රාජ්‍ය දර්ශකය
|74.1
|1 (ඉහළම 17%)
|3 (ඉහළම 38%)
|8 (ඉහළ 15%)
|93 (ඉහළම 46%){{ref label|Failed|F|F}}
|2014
|-
|ජාලගත සූදානම දර්ශකය
|3.8
|1 (ඉහළම 17%)
|3 (ඉහළම 38%)
|7 (ඉහළම 13%)
|87 (ඉහළම 43%)
|2015
|}
{{plainlist|*{{note label|AfricaHDI|A|A}} [[මානව සංවර්ධන දර්ශකය අනුව රටවල් ලැයිස්තුව]] බලන්න
*{{note label|Highest|B|B}} 1/1 යනු හැකි ඉහළම අගයයි.
*{{note label|MaxSharedPt|C|C}} උපරිම ලකුණු සංඛ්‍යාව සමඟ කේප් වර්ඩ් පෘතුගාලය සමඟ පළමු ස්ථානය බෙදා ගනී.
*{{note label|OnlyAfrican|D|D}} උපරිම ශ්‍රේණිගත කිරීම කරා ළඟා වූ එකම අප්‍රිකානු රට වූයේ කේප් වර්ඩ් ය.
*{{note label|MaxShared48|E|E}} උපරිම ලකුණු සමඟ, කේප් වර්ඩ් වෙනත් රටවල් 48 ක් සමඟ පළමු ස්ථානය බෙදා ගනී.
*{{note label|Failed|F|F}} මෙම ලැයිස්තුවේ ශ්‍රේණිගත කිරීම ප්‍රතිලෝම අනුපිළිවෙලින් ප්‍රකාශ වේ. මෙම වගුවේ ඇති අනෙකුත් ශ්‍රේණිගත කිරීම් සමඟ සැසඳිය හැකි පරිදි, දැනට 177 වන ලැයිස්තුවේ ඇති රටවල් සංඛ්‍යාවෙන් එය අඩු කිරීමෙන්, සත්‍ය 88 ශ්‍රේණිය ප්‍රතිලෝම කරන ලදී.}}

=== විදේශ සබඳතා ===
[[File:Cape_Verdean_embassies.PNG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cape_Verdean_embassies.PNG|වම|thumb|කේප් වර්ඩින් තානාපති කාර්යාල ඇති රටවල සිතියම]]
කේප් වර්ඩ් නොබැඳි ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන අතර සියලු මිත්‍ර රාජ්‍යයන් සමඟ සමුපකාර සබඳතා අපේක්ෂා කරයි.&lt;ref name=&quot;bn13&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604183534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|date=4 June 2019}} . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt; ඇන්ගෝලාව, බ්‍රසීලය, චීනය, ලිබියාව, කියුබාව, ප්‍රංශය, ගිනි-බිසාවු, ජර්මනිය, ඉතාලිය, පෘතුගාලය, ස්පාඤ්ඤය, සාඕ ටොම් සහ ප්‍රින්සිපේ, සෙනගල්, රුසියාව, ලක්සම්බර්ග් සහ එක්සත් ජනපදය ප්‍රියා හි තානාපති කාර්යාල පවත්වාගෙන යයි. කේප් වර්ඩ් විශේෂයෙන් අප්‍රිකාවේ දැඩි ලෙස ක්‍රියාකාරී විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් පවත්වාගෙන යයි.&lt;ref name=&quot;bn13&quot; /&gt; කේප් වර්ඩ් විශේෂයෙන් අප්‍රිකාවේ දැඩි ලෙස ක්‍රියාකාරී විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් පවත්වාගෙන යයි.&lt;ref name=&quot;bn13&quot; /&gt;

කේප් වර්ඩ් යනු පෘතුගීසි භාෂා රටවල ප්‍රජාවේ (සීපීඑල්පී) ආරම්භක සාමාජික රාජ්‍යයකි, එය ලුසොෆෝන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය ලෙසද හැඳින්වේ, එය පෘතුගීසි නිල භාෂාවක් වන මහාද්වීප හතරක් පුරා ලුසොෆෝන් ජාතීන්ගේ ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් සහ දේශපාලන සංගමයකි.

කේප් වර්ඩ් සමහර ලුසොෆෝන් ජාතීන් සමඟ ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා ඇති අතර ජාත්‍යන්තර සංවිධාන ගණනාවක සාමාජිකත්වය දරයි.&lt;ref name=&quot;bn13&quot; /&gt; එය ආර්ථික හා දේශපාලන ගැටලු පිළිබඳ බොහෝ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණවලට ද සහභාගී වේ.&lt;ref name=&quot;bn13&quot; /&gt; 2007 සිට, Cotonou ගිවිසුම යටතේ, කේප් වර්ඩ් හට EU සමඟ විශේෂ හවුල්කාරිත්ව තත්වයක්&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.acp-eucourier.info/Newsview.79.0.html?tx_ttnews%5Btt_news%5D=507&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=6&amp;cHash=6032424471|title=Cape Verde-EU 'Special Partnership' takes shape|last=Percival|first=Debra|date=25 May 2008|work=[[The Courier (ACP-EU)|The Courier]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511233031/http://www.acp-eucourier.info/Newsview.79.0.html?&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=507&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=6&amp;cHash=6032424471|archive-date=11 May 2011|publisher=[[European Commission]]}}&lt;/ref&gt; ඇති අතර, විශේෂයෙන්ම රටේ මුදල් ඒකකය වන කේප් වර්ඩින් එස්කුඩෝ, යුරෝ වෙත සුචිගත කර ඇති නිසා විශේෂ සාමාජිකත්වය සඳහා අයදුම් කළ හැකිය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cape Verde could seek EU membership this year |url=http://www.eubusiness.com/Portugal/050507114923.9ivv9852/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090707013625/http://www.eubusiness.com/Portugal/050507114923.9ivv9852 |archive-date=7 July 2009 |access-date=26 June 2010 |publisher=Eubusiness.com}}&lt;/ref&gt; 2011 දී කේප් වර්ඩ් ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ රෝම ප්‍රඥප්තිය අනුමත කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=13 October 2011 |title=Cape Verde becomes the 119th State to join the Rome Statute system |url=http://www.icc-cpi.int/NR/exeres/D7A59C22-56B6-4E8F-A451-BB737DEEC225.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111017135201/http://www.icc-cpi.int/NR/exeres/D7A59C22-56B6-4E8F-A451-BB737DEEC225.htm |archive-date=17 October 2011 |website=icc-cpi.int |publisher=International Criminal Court}}&lt;/ref&gt; 2017 දී කේප් වර්ඩ් න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 July 2017 |title=Chapter XXVI: Disarmament&amp;nbsp;– No. 9 Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons |url=https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&amp;mtdsg_no=XXVI-9&amp;chapter=26&amp;clang=_en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190806220546/https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&amp;mtdsg_no=XXVI-9&amp;chapter=26&amp;clang=_en |archive-date=6 August 2019 |access-date=16 August 2019 |publisher=United Nations Treaty Collection}}&lt;/ref&gt;

=== අධිකරණය ===
අධිකරණ පද්ධතිය සමන්විත වන්නේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය - එහි සාමාජිකයන් පත් කරනු ලබන්නේ ජනාධිපතිවරයා, ජාතික සභාව සහ අධිකරණ මණ්ඩලය - සහ ප්‍රාදේශීය අධිකරණ විසිනි. වෙනම උසාවි සිවිල්, ව්‍යවස්ථාපිත සහ අපරාධ නඩු විභාග කරයි. අභියාචනා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට.&lt;ref name=&quot;bn14&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604183534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|date=4 June 2019}} . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt;

=== යුද ===
[[File:Marins_du_Cap-Vert_en_2011.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marins_du_Cap-Vert_en_2011.jpg|thumb|කේප් වර්ඩින් වෙරළාරක්ෂක බලකායේ මැරීන් භටයින්]]
කේප් වර්ඩ්හි හමුදාව ජාතික ආරක්ෂක බළකාය සහ වෙරළාරක්ෂක බලකායෙන් සමන්විත වේ; 2005 දී රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 0.7%ක් හමුදාව වෙනුවෙන් වියදම් කර ඇත.

1974 සහ 1975 අතර පෘතුගාලයට එරෙහිව නිදහස සඳහා වූ යුද්ධයේදී සටන් වැදුණු කේප් වර්ඩීන් සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ දැන් උත්සාහය ජාත්‍යන්තර මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට එරෙහිව සටන් කිරීමට යොමු වී තිබේ. 2007 දී, කේප් වර්ඩින් පොලිසිය සමඟ එක්ව, ඔවුන් කොලොම්බියාවේ සිට නෙදර්ලන්තයට සහ ජර්මනියට කොකේන් ප්‍රවාහනය කළ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම් කණ්ඩායමකට තිත තැබීමේ සාර්ථක මෙහෙයුමක් වන Operation Flying Launch (Operacão Lancha Voadora) ක්‍රියාත්මක කළේය. ලක්ෂ්යය. මෙහෙයුම වසර තුනකට වැඩි කාලයක් ගත වූ අතර, පළමු වසර දෙක තුළ රහසිගත මෙහෙයුමක් වූ අතර, 2010 දී අවසන් විය. 2016 දී, කේප් වර්ඩීන් සන්නද්ධ හමුදාවන් මොන්ටේ ට්චෝටා සමූලඝාතනයට සම්බන්ධ වූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 11 දෙනෙක් මිය ගියහ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-capeverde-killings-idUSKCN0XN2LA|title=Eleven shot dead in Cape Verde, including two Spanish citizens|date=27 April 2016|newspaper=Reuters|access-date=28 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160427142548/http://www.reuters.com/article/us-capeverde-killings-idUSKCN0XN2LA|archive-date=27 April 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== භූගෝලය ==
[[File:Topographic_map_of_Cape_Verde-en.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Topographic_map_of_Cape_Verde-en.svg|thumb|කේප් වර්ඩ් හි භූගෝලීය සිතියමක්]]
[[File:Cape_Verde.2010-11-23.250m-per-px.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cape_Verde.2010-11-23.250m-per-px.jpg|thumb|කේප් වර්ඩ් දූපත් වල චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක්, 2010]]
කේප් වර්ඩ් දූපත් සමූහය පිහිටා ඇත්තේ අත්ලාන්තික් සාගරයේ, අප්‍රිකානු මහාද්වීපයේ බටහිර වෙරළට ඔබ්බෙන්, සෙනගල්, ගැම්බියාව සහ මොරිටේනියාව අසල මෙන්ම මැකරෝනීසියා පරිසර කලාපයේ කොටසකට ආසන්නව කිලෝ මීටර 570 (සැතපුම් 350) පමණ දුරින් ය. එය පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ 14° සහ 18°N අතර දේශාංශ 22° සහ 26°W අතර ය.

රට වර්ග කිලෝ මීටර 4033 (වර්ග සැතපුම් 1557) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වන දූපත් දහයකින් (ජනවාස නවයක්) සහ දූපත් අටකින් සමන්විත අශ්වාරෝහක හැඩැති පොකුරකි.&lt;ref name=&quot;pc&quot;&gt;{{cite web |date=April 2006 |title=The Peace Corps Welcomes You to Cape Verde |url=http://www.peacecorps.gov/welcomebooks/cvwb655.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427225315/http://files.peacecorps.gov/manuals/welcomebooks/cvwb655.pdf |archive-date=27 April 2017 |publisher=[[Peace Corps]]}} ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]].''&lt;/ref&gt;

දූපත් අවකාශීය වශයෙන් කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදා ඇත:

බාර්ලවෙන්ටෝ දූපත් (සුළං සහිත දූපත්): සැන්ටෝ ඇන්ටෝ, සාඕ විසෙන්ටේ, සැන්ටා ලුසියා, සාඕ නිකොලෝ, සල්, බෝවා විස්ටා;&lt;ref name=&quot;pc&quot; /&gt; සහ

සොටාවෙන්ටෝ දූපත් (ලිවර්ඩ්): මායෝ, සන්තියාගෝ, ෆෝගෝ, බ්‍රාවා.&lt;ref name=&quot;pc&quot; /&gt;

ප්‍රමාණයෙන් සහ ජනගහනයෙන් විශාලතම දූපත වන්නේ, දූපත් සමූහයේ ප්‍රධාන නාගරික එකතුව වන ජාතියේ අගනුවර වන ප්‍රියා හි සත්කාරකත්වය දරන සන්තියාගෝ ය.&lt;ref name=&quot;pc&quot; /&gt;

කේප් වර්ඩ් දූපත් තුනක්, සල්, බෝවා විස්ටා සහ මායෝ තරමක් පැතලි, වැලි සහ වියළි ය; අනෙක් ඒවා සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වෘක්ෂලතා සහිත පාෂාණ වේ.
[[File:Calhau.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Calhau.jpg|thumb|සාඕ විසෙන්ටේ දූපතේ පසුබිමේ මොන්ටේ වර්ඩ් සමඟ කැල්හෝ වෙරළ තීරය]]

=== භෞතික භූගෝල විද්‍යාව සහ භූ විද්‍යාව ===
[[File:Estr._Baía_das_Gatas_-_Calhau,_Cape_Verde_-_panoramio_(1).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Estr._Ba%C3%ADa_das_Gatas_-_Calhau,_Cape_Verde_-_panoramio_(1).jpg|thumb|Estrada Baía das Gatas හි ගම්බද ප්‍රදේශය]]
භූ විද්‍යාත්මකව, වර්ග කිලෝමීටර් 4,033 (වර්ග සැතපුම් 1,557) ට වඩා තරමක් වැඩි ඒකාබද්ධ ප්‍රදේශයක් ආවරණය වන දූපත්, ප්‍රධාන වශයෙන් ගිනිකඳු ව්‍යුහයන් සහ පයිරොක්ලැස්ටික් සුන්බුන් සහිත ගිනිකඳු පාෂාණවලින් සමන්විත වේ. ගිනිකඳු සහ ප්ලූටෝනික් පාෂාණ පැහැදිලිවම මූලික වේ; මෙම දූපත් සමූහය සෝඩා-ක්ෂාරීය පෙට්‍රොග්‍රැෆික් පළාතක් වන අතර අනෙකුත් මැකරෝනියානු දූපත් වල දක්නට ලැබෙන ඛනිජමය අනුප්‍රාප්තියට සමාන වේ.

දූපත් සමූහය ආසන්නයේ හඳුනාගත් චුම්බක විෂමතා පෙන්නුම් කරන්නේ දූපත් සාදන ව්‍යුහයන් වසර මිලියන 125-150 දක්වා දිවෙන බවයි: දූපත් මිලියන 8 (බටහිර) සිට වසර මිලියන 20 (නැගෙනහිර) දක්වා දිව යයි.&lt;ref name=&quot;Pim et al., 2008, p.422&quot;&gt;Pim et al., 2008, p. 422&lt;/ref&gt; පැරණිතම නිරාවරණය වූ පාෂාණ මායෝ සහ සන්තියාගෝ හි උතුරු අර්ධද්වීපයේ ඇති අතර ඒවා වසර මිලියන 128-131 ක් පැරණි කොට්ට ලාවා වේ. දූපත් වල ගිනිකඳු ඇතිවීමේ පළමු අදියර මයෝසීන යුගයේ මුල් භාගයේ ආරම්භ වූ අතර, මෙම කාල සීමාව අවසානයේ දී දූපත් උපරිම ප්‍රමාණයට ළඟා වූ විට එහි උච්චතම අවස්ථාවට ළඟා විය. ඓතිහාසික ගිනිකඳු (මිනිස් ජනාවාස තුළ) ෆෝගෝ දූපතට සීමා වී ඇත.&lt;ref&gt;{{Citation|last1=Carracedo|first1=Juan Carlos|title=North-East Atlantic Islands: The Macaronesian Archipelagos|date=2021|url=http://dx.doi.org/10.1016/b978-0-08-102908-4.00027-8|encyclopedia=Encyclopedia of Geology|pages=674–699|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807060431/https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B9780081029084000278?via%3Dihub|publisher=Elsevier|doi=10.1016/b978-0-08-102908-4.00027-8|isbn=978-0-08-102909-1|access-date=2021-03-16|archive-date=7 August 2023|last2=Troll|first2=Valentin R.|s2cid=226588940|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

මෙම දූපත් පිහිටා ඇත්තේ කේප් වර්ඩ් රයිස් ලෙස හැඳින්වෙන නානමිතික දිය පහරක් මත ය.&lt;ref&gt;R. Ramalho et al., 2010&lt;/ref&gt; වර්ග කිලෝමීටර් 1200 (වර්ග සැතපුම් 460) ක අර්ධ වෘත්තාකාර කලාපයක 2.2 (සැතපුම් 1.4) ඉහළ යන ලෝක සාගරවල ඇති විශාලතම ප්‍රරෝහණයන්ගෙන් එකකි, භූගෝලයේ නැගීම හා සම්බන්ධ වේ.&lt;ref name=&quot;Pim et al., 2008, p.422&quot; /&gt;

කලාපයේ විශාලතම ක්‍රියාකාරී ගිනි කන්ද වන පිකෝ ඩෝ ෆෝගෝ 2014 දී පුපුරා ගියේය. එහි කිලෝමීටර අටක විෂ්කම්භයක කැල්ඩෙරා ඇත, එහි දාරය මීටර 1,600 (අඩි 5,249) ක උන්නතාංශයක සහ අභ්‍යන්තර කේතුවක් ඇත. එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 2,829 (අඩි 9,281) දක්වා ඉහළ යයි. මැග්මා කුටිය තුළ සිට සිලින්ඩරාකාර තීරුවක් දිගේ කිලෝ මීටර 8 ක (සැතපුම් 5 ක) ගැඹුරකින් මැග්මා කුටියේ අර්ධ වශයෙන් ඉවත් කිරීම (පිපිරීම) හේතුවෙන් කැල්ඩෙරා ගිලාබැසීමේ ප්‍රතිඵලයක් විය.
[[File:Boa_Vista_IMG_3886_25.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Boa_Vista_IMG_3886_25.jpg|thumb|කරල් වෙල්හෝ හි නැගෙනහිර වෙරළ, බෝවා විස්ටා]]
සල් සහ මායෝහි පුළුල් ලුණු තට්ටු දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;pc2&quot;&gt;{{cite web |date=April 2006 |title=The Peace Corps Welcomes You to Cape Verde |url=http://www.peacecorps.gov/welcomebooks/cvwb655.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427225315/http://files.peacecorps.gov/manuals/welcomebooks/cvwb655.pdf |archive-date=27 April 2017 |publisher=[[Peace Corps]]}} ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]].''&lt;/ref&gt; සන්තියාගෝ, සැන්ටෝ ඇන්ටෝ සහ සාඕ නිකොලෝ හි ශුෂ්ක බෑවුම් උක් වගාවන් හෝ උස් කඳු පාමුල පැතිරී ඇති කෙසෙල් වගාවන් ඇත.&lt;ref name=&quot;pc2&quot; /&gt; විනාශකාරී සුන්බුන් නාය යෑම් හේතුවෙන් සාගර ගල්පර නිර්මාණය වී ඇත.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Le Bas|first=T.P.|title=Submarine mass movements and their consequences: 3rd international symposium|date=2007|editor-last=Lykousis, Vasilios|chapter=Slope Failures on the Flanks of Southern Cape Verde Islands|publisher=Springer|isbn=978-1-4020-6511-8}}&lt;/ref&gt;

=== දේශගුණය ===
කේප් වර්ඩේ දේශගුණය අප්‍රිකානු ප්‍රධාන භූමියට වඩා මෘදුයි, මන්ද අවට මුහුද දූපත් වල උෂ්ණත්වය මධ්‍යස්ථ වන අතර සීතල අත්ලාන්තික් ධාරා දූපත් සමූහය වටා ශුෂ්ක වායුගෝලයක් ඇති කරයි. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළ තීරයට බලපාන ඉහළ යාම (සීතල දිය පහර) දූපත් වලට නොලැබෙන බැවින් වාතයේ උෂ්ණත්වය සෙනගාලයට වඩා සිසිල් වන නමුත් මුහුද උණුසුම් වේ. සන්තියාගෝ වැනි කඳු බෑවුම් සහිත සමහර දූපත් වල සහනය හේතුවෙන්, දූපත් වලට භූගෝලීය වශයෙන් වර්ෂාපතනයක් ඇති විය හැකි අතර, තෙතමනය සහිත වාතය ශාක, පාෂාණ, පස්, දැව, පාසි ආදිය පොඟවා ගනිමින් පොහොසත් වනාන්තර සහ සශ්‍රීක වෘක්ෂලතාදිය වර්ධනය වීමට ඉඩ සලසයි. සැන්ටෝ ඇන්ටෝ දූපත වැනි කඳුකර ප්‍රදේශවල උස් දූපත් සහ තරමක් තෙත් දූපත් වල වියළි මෝසම් වනාන්තර සහ ලෝරල් වනාන්තර සංවර්ධනය සඳහා දේශගුණය සුදුසු ය.&lt;ref name=&quot;pc3&quot;&gt;{{cite web |date=April 2006 |title=The Peace Corps Welcomes You to Cape Verde |url=http://www.peacecorps.gov/welcomebooks/cvwb655.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427225315/http://files.peacecorps.gov/manuals/welcomebooks/cvwb655.pdf |archive-date=27 April 2017 |publisher=[[Peace Corps]]}} ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]].''&lt;/ref&gt; සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය පෙබරවාරි මාසයේ 22 °C (72 °F) සිට සැප්තැම්බර් මාසයේ 27 °C (80.6 °F) දක්වා පරාසයක පවතී. කේප් වර්ඩ් යනු සහේලියන් ශුෂ්ක තීරයේ කොටසකි, ආසන්න බටහිර අප්‍රිකාවේ වර්ෂාපතන මට්ටම් වැනි කිසිවක් නැත.&lt;ref name=&quot;pc3&quot; /&gt; අගෝස්තු සහ ඔක්තෝබර් අතර අක්‍රමවත් ලෙස වර්ෂාව ඇද හැලෙන අතර, නිරන්තර කෙටි තද වැසි ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;pc3&quot; /&gt; කාන්තාරයක් සාමාන්‍යයෙන් අර්ථ දැක්වෙන්නේ වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 250 (අඟල් 9.8) ට වඩා අඩු ප්‍රදේශයක් ලෙසය. සල් හි මුළු වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 145 (අඟල් 5.7) මෙම වර්ගීකරණය තහවුරු කරයි. වසරේ බොහෝ වර්ෂාපතනය සැප්තැම්බර් මාසයේදී වැටේ.

සල්, බෝවා විස්ටා සහ මායෝ සමතලා භූ දර්ශනයක් සහ ශුෂ්ක දේශගුණයක් ඇති අතර අනෙකුත් දූපත් සාමාන්‍යයෙන් පාෂාණ සහිත වන අතර වැඩි වෘක්ෂලතාදියකින් යුක්ත වේ. කඳුකර නොවන තැන්වල වර්ෂාපතනය කලාතුරකින් ඇති වන නිසා, භූ දර්ශනය කෙතරම් ශුෂ්ක වී ඇත්ද යත්, එයින් සියයට දෙකකටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් වගා කළ හැකිය.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Halter|first1=Marilyn|editor1-last=Barkan|editor1-first=Elliott Robert|title=Immigrants in American History: Arrival, Adaptation, and Integration, Volume 1|date=2013|publisher=ABC-CLIO Publisher|page=269|url=https://books.google.com/books?id=AP7QCteb0o0C&amp;q=Cape+Verde|chapter=Cape Verdeans and Cape Verdean Americans, 1870–1940|isbn=978-1-59884-219-7|quote=The Cape Verde Islands...chain...was named after the westernmost tip of mainland Africa, the Cape Vert, and[,] while the term &quot;Verde&quot; (green) gives the impression of a lush and verdant landscape, nothing could be further from the truth. The islands are essentially a maritime extension of the dry and dusty Sahel desert region, and the terrain is so arid and mountainous that less than 2 percent of the land is suitable for farming.|access-date=17 May 2021|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807060425/https://books.google.com/books?id=AP7QCteb0o0C&amp;q=Cape+Verde|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 
[[File:Ribeira_Principal_(1).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ribeira_Principal_(1).jpg|thumb|ප්‍රිනිපල් හි නිම්නයක්, සන්තියාගු දූපත]]
සන්තියාගෝ වැනි සමහර දූපත් වල, අභ්‍යන්තරයේ සහ නැගෙනහිර වෙරළේ තෙත් දේශගුණය දකුණු/නිරිතදිග වෙරළ තීරයේ වියළි කාලගුණයට වඩා වෙනස් වේ. ගිනිකොනදිග වෙරළ තීරයේ පිහිටි ප්‍රියා දිවයිනේ විශාලතම නගරය වන අතර රටේ විශාලතම නගරය සහ අගනුවර වේ.

කේප් වර්ඩ්හි බොහෝ ප්‍රදේශවලට වසර පුරා සුළු වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන අතර, උස් කඳු වල ඊසානදිග බෑවුම්, විශේෂයෙන් මුහුදෙන් ඈත ප්‍රදේශවල ඔරොග්‍රැෆික් එසවීම හේතුවෙන් සැලකිය යුතු වර්ෂාපතනයක් දක්නට ලැබේ. එවැනි සමහර ප්‍රදේශවල මෙම වර්ෂාපතනය, දූපත් වල මිනිස් පැවැත්මෙන් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති වුවද, වැසි වනාන්තර වාසස්ථානයකට සහාය වීමට ප්‍රමාණවත් වේ. මෙම අම්බ්‍රියා ප්‍රදේශ සිසිල් සහ තෙතමනය ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. කේප් වර්ඩ් පිහිටා ඇත්තේ කේප් වර්ඩ් දූපත් වල වියළි වනාන්තර පරිසර කලාපයේ ය.&lt;ref name=&quot;DinersteinOlson2017&quot;&gt;{{cite journal|last1=Dinerstein|first1=Eric|last2=Olson|first2=David|last3=Joshi|first3=Anup|last4=Vynne|first4=Carly|last5=Burgess|first5=Neil D.|last6=Wikramanayake|first6=Eric|last7=Hahn|first7=Nathan|last8=Palminteri|first8=Suzanne|last9=Hedao|first9=Prashant|last10=Noss|first10=Reed|last11=Hansen|first11=Matt|year=2017|title=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm|journal=BioScience|volume=67|issue=6|pages=534–545|doi=10.1093/biosci/bix014|issn=0006-3568|pmc=5451287|pmid=28608869|last12=Locke|first12=Harvey|last13=Ellis|first13=Erle C|last14=Jones|first14=Benjamin|last15=Barber|first15=Charles Victor|last16=Hayes|first16=Randy|last17=Kormos|first17=Cyril|last18=Martin|first18=Vance|last19=Crist|first19=Eileen|last20=Sechrest|first20=Wes|last21=Price|first21=Lori|last22=Baillie|first22=Jonathan E. M.|last23=Weeden|first23=Don|last24=Suckling|first24=Kierán|last25=Davis|first25=Crystal|last26=Sizer|first26=Nigel|last27=Moore|first27=Rebecca|last28=Thau|first28=David|last29=Birch|first29=Tanya|last30=Potapov|first30=Peter|last31=Turubanova|first31=Svetlana|last32=Tyukavina|first32=Alexandra|last33=de Souza|first33=Nadia|last34=Pintea|first34=Lilian|last35=Brito|first35=José C.|last36=Llewellyn|first36=Othman A.|last37=Miller|first37=Anthony G.|last38=Patzelt|first38=Annette|last39=Ghazanfar|first39=Shahina A.|last40=Timberlake|first40=Jonathan|last41=Klöser|first41=Heinz|last42=Shennan-Farpón|first42=Yara|last43=Kindt|first43=Roeland|last44=Lillesø|first44=Jens-Peter Barnekow|last45=van Breugel|first45=Paulo|last46=Graudal|first46=Lars|last47=Voge|first47=Maianna|last48=Al-Shammari|first48=Khalaf F.|last49=Saleem|first49=Muhammad}}&lt;/ref&gt;

බටහිර අර්ධගෝලයට සම්බන්ධ වන සුළි කුණාටු බොහෝ විට කේප් වර්ඩ් දූපත් ආසන්නයේ මුල් ආරම්භය ඇත. මේවා කේප් වර්ඩ් වර්ගයේ සුළි කුණාටු ලෙස හැඳින්වේ. කේප් වර්ඩ් සිට උණුසුම් අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා ගමන් කරන විට මෙම සුළි කුණාටු ඉතා තීව්‍ර විය හැක. සාමාන්‍ය සුළි කුණාටු සමය තුළ කේප් වර්ඩ් වර්ගයේ සුළි කුණාටු දෙකක් පමණ ඇති අතර, ඒවා සාමාන්‍යයෙන් එම කන්නයේ විශාලතම හා තීව්‍ර කුණාටු වේ. වාර්තාගත විශාලතම අත්ලාන්තික් නිවර්තන සුළි කුණාටු පහ වන්නේ කේප් වර්ඩ් වර්ගයේ සුළි කුණාටු ය. අත්ලාන්තික් ද්‍රෝණියේ දීර්ඝතම නිවර්තන සුළි සුළං බොහෝමයක් කේප් වර්ඩ් සුළි කුණාටු වේ.{{citation needed|date=November 2020}}

2015 වන විට, වාර්තාගත ඉතිහාසයේ (1851 සිට) දූපත් වලටම සුළි කුණාටු මගින් පහර දී ඇත්තේ දෙවරක් පමණි: 1892 දී වරක්, සහ 2015 දී අත්ලාන්තික් සාගරයේ මෙතෙක් ඇති වූ නැගෙනහිර දෙසින් ඇති සුළි කුණාටුව වන ෆ්‍රෙඩ් සුළි කුණාටුවෙන්ය.{{citation needed|date=November 2020}}

=== දේශගුණික විපර්යාස ===
නාඌරූ ජනාධිපතිට අනුව, 2011 දී කේප් වර්ඩ් දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ගංවතුර හේතුවෙන් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති රාජ්‍යයන් අතර අටවන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=14 November 2011 |title=A sinking feeling: why is the president of the tiny Pacific island nation of Nauru so concerned about climate change? |url=http://www.thefreelibrary.com/A+sinking+feeling%3A+why+is+the+president+of+the+tiny+Pacific+island...-a0273079165 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150209212434/http://www.thefreelibrary.com/A+sinking+feeling%3A+why+is+the+president+of+the+tiny+Pacific+island...-a0273079165 |archive-date=9 February 2015 |access-date=9 February 2015 |publisher=New York Times Upfront}}&lt;/ref&gt; 2023 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් [[ඇන්ටෝනියෝ ගුටරෙස්]] දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ කනස්සල්ල මතු කිරීමට Cabo Verde වෙත පැමිණියේය. දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් රට පවතින පැවැත්මේ අර්බුදයේ පෙරමුණේ සිටින බවත් දේශගුණික අර්බුදය විසඳීමට ලෝක නායකයින් කටයුතු කළ යුතු බවත් ඔහු පැවසීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Philip Andrew Churm |date=2023-01-22 |title=UN chief arrives in Cabo Verde to raise concerns about climate change |url=https://www.africanews.com/2023/01/22/guterres-arrives-in-cabo-verde-to-raise-concerns-about-climate-change/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415182523/https://www.africanews.com/2023/01/22/guterres-arrives-in-cabo-verde-to-raise-concerns-about-climate-change/ |archive-date=15 April 2023 |access-date=2023-04-15 |website=Africanews |language=en}}&lt;/ref&gt; කබෝ වර්ඩේ යනු උප සහරා අප්‍රිකාවේ පුනර්ජනනීය බලශක්තියේ ප්‍රමුඛයෙකි. දැනට එහි ශක්තියෙන් 20%ක් පුනර්ජනනීය ප්‍රභවයන්ගෙන් ලැබෙන අතර එය 2030 වන විට 50% දක්වා වැඩි කිරීම ඉලක්කයයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-01-21 |title=Cabo Verde 'on the frontlines' of climate crisis, says Guterres ahead of Ocean Summit {{!}} UN News |url=https://news.un.org/en/story/2023/01/1132692 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415182523/https://news.un.org/en/story/2023/01/1132692 |archive-date=15 April 2023 |access-date=2023-04-15 |website=news.un.org |language=en}}&lt;/ref&gt; 2023 දී පෘතුගාලය පාරිසරික ව්‍යාපෘති සඳහා ආයෝජනය කරන කේප් වර්ඩ් ණය වලින් යුරෝ මිලියන 140 ක් අත් හැරීමට ගිවිසුමක් අත්සන් කළේය. මෙම ගිවිසුම අප්‍රිකාවේ ස්වභාවධර්මය සඳහා වූ පළමු ණය හුවමාරුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-01-26 |title=Portugal leads way for Europe with Cape Verde debt-for-nature swap |url=https://www.euronews.com/green/2023/01/26/debt-for-nature-portugal-is-trading-cape-verdes-national-debt-for-climate-investments |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415182523/https://www.euronews.com/green/2023/01/26/debt-for-nature-portugal-is-trading-cape-verdes-national-debt-for-climate-investments |archive-date=15 April 2023 |access-date=2023-04-15 |website=euronews |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== ජෛව විවිධත්වය ===
කේප් වර්ඩේ හුදකලා වීම නිසා දූපත් වලට ආවේණික විශේෂ කිහිපයක්, විශේෂයෙන් පක්ෂීන් සහ උරගයින් සිටින අතර, ඒවායින් බොහොමයක් මානව සංවර්ධනයෙන් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇත. ආවේණික පක්ෂීන් අතර Alexander's swift (Apus alexandri), Bourne's heron (Ardea purpurea bournei), Raso lark (Alauda razae), Cape Verde warbler (Acrocephalus brevipennis) සහ Iago sparrow (Passer iagoensis) ඇතුළත් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Endemic Bird Areas: Cape Verde Islands |url=http://www.birdlife.org/datazone/ebas/index.html?action=EbaHTMDetails.asp&amp;sid=79&amp;m=0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090102230740/http://www.birdlife.org/datazone/ebas/index.html?action=EbaHTMDetails.asp&amp;sid=79&amp;m=0 |archive-date=2 January 2009 |access-date=26 June 2010 |website=Birdlife.org}}&lt;/ref&gt; කේප් වර්ඩ් ෂියර්වෝටර් ඇතුළු මුහුදු පක්ෂීන් සඳහා මෙම දූපත් වැදගත් අභිජනන ප්‍රදේශයකි. උරගයින්ට කේප් වර්ඩේ යෝධ හූනන් (Tarentola gigas) ඇතුළත් වේ.

=== පරිපාලන අංශ ===
කේප් වර්ඩේ යටත් විජිත සමයේ පැවති ආගමික පල්ලි මත පදනම්ව, නගර සභා 22කට (concelhos) බෙදී ඇති අතර, පල්ලි 32කට (freguesias) බෙදා ඇත.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+බාර්ලවෙන්ටෝ දූපත්
| style=&quot;width:100px;&quot; |'''දිවයින'''
| style=&quot;width:200px;&quot; |'''මහ නගර සභාව'''
| style=&quot;width:80px;&quot; |'''2010 සංගණනය'''&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;2010 Census&amp;nbsp;— source: Instituto Nacional de Estatistica.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:80px;&quot; |'''2021 සංගණනය'''&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;2021 Census&amp;nbsp;— source: Instituto Nacional de Estatistica.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:200px;&quot; |'''වසම'''
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |සැන්ටෝ ඇන්ටෝ
| rowspan=&quot;4&quot; |රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ්
| rowspan=&quot;4&quot; |18,890
| rowspan=&quot;4&quot; |15,022
|නොසා සෙන්හෝරා දෝ රොසාරියෝ
|-
|නොසා සෙන්හෝරා දෝ ලිව්රමෙන්ටෝ
|-
|සැන්ටෝ කුරුසිෆික්සෝ
|-
|සාඕ පේද්‍රෝ අපෝස්ටෝලෝ
|-
|පෝල්
|6,997
|5,696
|සැන්ටෝ ඇන්ටෝනියෝ දාස් පොම්බාස්
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |පෝටෝ නෝවෝ
| rowspan=&quot;2&quot; |18,028
| rowspan=&quot;2&quot; |15,014
|සාඕ ජොඕ බැප්ටිස්ටා
|-
|සැන්ටෝ ඇන්ඩ්‍රේ
|-
|සාඕ විසෙන්ටේ
| rowspan=&quot;2&quot; |සාඕ විසෙන්ටේ
| rowspan=&quot;2&quot; |76,107
| rowspan=&quot;2&quot; |74,016
| rowspan=&quot;2&quot; |නොසා සෙන්හෝරා ද ලුස්
|-
|සැන්ටා ලුසියා
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |සාඕ නිකොලෝ
| rowspan=&quot;2&quot; |රිබෙයිරා බ්‍රාවා
| rowspan=&quot;2&quot; |7,580
| rowspan=&quot;2&quot; |6,978
|නොසා සෙන්හොර ද ලප
|-
|නොසා සෙන්හෝරා දෝ රොසාරියෝ
|-
|ටැරෆල් ද සාඕ නිකොලෝ
|5,237
|5,261
|සාඕ ෆ්‍රැන්සිස්කෝ
|-
|සල්
|සල්
|25,765
|33,347
|නොසා සෙන්හෝරා දාස් දොරේස්
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |බෝවා විස්ටා
| rowspan=&quot;2&quot; |බෝවා විස්ටා
| rowspan=&quot;2&quot; |9,162
| rowspan=&quot;2&quot; |12,613
|සැන්ටා ඉසබෙල්
|-
|සාඕ ජොඕ බැප්ටිස්ටා
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+සොටවෙන්ටෝ දූපත්
| style=&quot;width:100px;&quot; |'''දිවයින'''
| style=&quot;width:200px;&quot; |'''මහ නගර සභාව'''
| style=&quot;width:80px;&quot; |'''2010 සංගණනය'''&lt;ref name=&quot;ReferenceA2&quot;&gt;2010 Census&amp;nbsp;— source: Instituto Nacional de Estatistica.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:80px;&quot; |'''2021 සංගණනය'''&lt;ref name=&quot;ReferenceB2&quot;&gt;2021 Census&amp;nbsp;— source: Instituto Nacional de Estatistica.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;width:200px;&quot; |'''වසම'''
|-
|මායෝ
|මායෝ
|6,952
|6,298
|නොසා සෙන්හෝරා ද ලුස්
|-
| rowspan=&quot;11&quot; |සන්තියාගෝ
|ප්‍රියා
|131,602
|142,009
|නොසා සෙන්හෝරා ද ග්‍රාකා
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |සාඕ ඩොමින්ගෝස්
| rowspan=&quot;2&quot; |13,808
| rowspan=&quot;2&quot; |13,958
|නොසා සෙන්හෝරා ද ලුස්
|-
|සාඕ නිකොලාව් ටොලෙන්ටිනෝ
|-
|සැන්ටා කැටරිනා
|43,297
|37,472
|සැන්ටා කැටරිනා
|-
|සාඕ සැල්වදෝර් දෝ මුන්ඩෝ
|8,677
|7,452
|සාඕ සැල්වදෝර් දෝ මුන්ඩෝ
|-
|සැන්ටා කෲස්
|26,609
|25,004
|සන්තියාගෝ මේයර්
|-
|සාඕ ලෝරෙන්සෝ ඩොස් ඔර්ගාස්
|7,388
|6,317
|සාඕ ලෝරෙන්සෝ ඩොස් ඔර්ගාස්
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ් ද සන්තියාගෝ
| rowspan=&quot;2&quot; |8,325
| rowspan=&quot;2&quot; |7,632
|සන්තිසිමෝ නොම් ද ජීසස්
|-
|සාඕ ජොඕ බැප්ටිස්ටා
|-
|සාඕ මිගෙල්
|15,648
|12,906
|සාඕ මිගෙල් අර්කාන්ජෝ
|-
|ටැරෆල්
|18,565
|16,620
|සන්තෝ අමරෝ අබඩේ
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |ෆෝගෝ
| rowspan=&quot;2&quot; |සාඕ ෆිලිපේ
| rowspan=&quot;2&quot; |22,228
| rowspan=&quot;2&quot; |20,732
|සාඕ ලොරෙන්සෝ
|-
|නොසා සෙන්හෝරා ද කොන්සිකාඕ
|-
|සැන්ටා කැටරිනා ඩෝ ෆෝගෝ
|5,299
|4,725
|සැන්ටා කැටරිනා ඩෝ ෆෝගෝ
|-
|මොස්ටෙරෝස්
|9,524
|8,062
|නොසා සෙන්හෝරා ද අජුදා
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |බ්‍රාවා
| rowspan=&quot;2&quot; |බ්‍රාවා
| rowspan=&quot;2&quot; |5,995
| rowspan=&quot;2&quot; |5,594
|සාඕ ජොඕ බැප්ටිස්ටා
|-
|නොසා සෙන්හෝරා දෝ මොන්ටේ
|}

== ආර්ථිකය ==
[[File:Cape_Verde_Product_Exports_(2019).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cape_Verde_Product_Exports_(2019).svg|දකුණ|thumb|කේප් වර්ඩ් අපනයනවල සමානුපාතික නියෝජනයක්, 2019]]
[[File:Cabo_Verde_Airlines,_D4-CCF,_Boeing_757-236_(49587833096).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cabo_Verde_Airlines,_D4-CCF,_Boeing_757-236_(49587833096).jpg|thumb|කේප් වර්ඩීන් ජාතික ධජ වාහකය වන කැබෝ වර්ඩ් එයාර්ලයින්ස්, කලින් හැඳින්වූයේ TACV ලෙසිනි]]
කේප් වර්ඩ් හි සැලකිය යුතු ආර්ථික වර්ධනයක් සහ ස්වභාවික සම්පත් හිඟයක් තිබියදීත් ජීවන තත්වයන් වැඩිදියුණු කිරීම ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමට ලක්ව ඇති අතර අනෙකුත් රටවල් සහ ජාත්‍යන්තර සංවිධාන බොහෝ විට සංවර්ධන ආධාර සපයයි. 2007 සිට, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය එය අඩු සංවර්ධිත රටක් ලෙස නොව සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත.

කේප් වර්ඩ්හි ස්වභාවික සම්පත් කිහිපයක් තිබේ. සාමාන්‍යයෙන් සැලකිය යුතු කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන සඳහා සහය දක්වන්නේ ප්‍රධාන දූපත් දහයෙන් පහක් (සන්තියාගෝ, සැන්ටෝ ඇන්ටෝ, සාඕ නිකොලෝ, ෆෝගෝ සහ බ්‍රාවා) පමණි.&lt;ref&gt;See Carlos Ferreira Couto, ''Incerteza, adaptabilidade e inovação na sociedade rural da Ilha de Santiago de Cabo Verde'', Lisbon: Fundação Galouste Gulbenkian, 2010&lt;/ref&gt; කේප් වර්ඩ් හි පරිභෝජනය කරන සියලුම ආහාර වලින් 90% කට වඩා ආනයනය කරනු ලැබේ. ඛනිජ සම්පත් අතර ලුණු, පොසොලානා (සිමෙන්ති නිෂ්පාදනය සඳහා භාවිතා කරන ගිනිකඳු පාෂාණ) සහ හුණුගල් ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;bn15&quot;&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm Cape Verde background note] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604183534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm|date=4 June 2019}} . [[United States Department of State]] (July 2008).&lt;/ref&gt; පෘතුගීසි මාදිලියේ වයින් නිපදවන එහි කුඩා වයින් කර්මාන්තශාලා සංඛ්‍යාව සාම්ප්‍රදායිකව දේශීය වෙළඳපොල කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇති නමුත් මෑතකදී ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ඇත. කේප් වර්ඩ් හි විවිධ ක්ෂුද්‍ර ක්ලයිමට් වල වයින් චාරිකා කිහිපයක් 2010 වසන්තයේ දී පිරිනැමීමට පටන් ගත්තේය. 

කේප් වර්ඩ් හි ආර්ථිකය සේවා-අභිමුඛ වන අතර, වානිජ්‍යය, ප්‍රවාහනය සහ පොදු සේවා දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 70% කට වඩා වැඩි අගයක් ගනී.{{cn|date=January 2023}} ජනගහනයෙන් 35% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජීවත් වුවද කෘෂිකර්මාන්තය සහ ධීවර කර්මාන්තය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 9% ක් පමණ දායක වේ. ඉතිරි බොහෝමයක් සඳහා ආලෝකය නිෂ්පාදනය කරයි. මාළු සහ සිප්පිකටු බහුලව ඇති අතර කුඩා ප්‍රමාණවලින් අපනයනය කෙරේ. කේප් වර්ඩ් හි ශීතාගාර සහ ශීත කිරීමේ පහසුකම් සහ මත්ස්‍ය සැකසුම් කම්හල් මින්ඩෙලෝ, ප්‍රියා සහ සල් මත ඇත. විදේශගත කේප් වර්ඩියන් ප්‍රේෂණ හරහා දේශීය ආර්ථිකයට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 20%ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කළ මුදලක් දායක වේ.&lt;ref name=&quot;bn15&quot; /&gt; ස්වාභාවික සම්පත් ස්වල්පයක් සහ අර්ධ කාන්තාරයක් තිබියදීත්, රට කලාපයේ ඉහළම ජීවන තත්ත්වය ගැන පුරසාරම් දොඩන අතර විවිධ ජාතීන්ට අයත් සංක්‍රමණිකයන් දහස් ගණනක් ආකර්ෂණය කර ඇත.

1991 සිට ආන්ඩුව විදේශීය ආයෝජකයින් සඳහා විවෘත පිළිගැනීමක් සහ දුරදිග යන පුද්ගලීකරන වැඩසටහනක් ඇතුළුව වෙළඳපල ඉලක්ක කරගත් ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කර ඇත. එය වෙළඳපල ආර්ථිකයක් සහ පුද්ගලික අංශය ප්‍රවර්ධනය කිරීම ප්‍රමුඛ සංවර්ධන ප්‍රමුඛතා ලෙස ස්ථාපිත කර ඇත. සංචාරක, සැහැල්ලු නිෂ්පාදන කර්මාන්ත සහ ධීවර කර්මාන්තය සංවර්ධනය; සහ ප්‍රවාහන, සන්නිවේදන සහ බලශක්ති පහසුකම් සංවර්ධනය. 1994 සිට 2000 දක්වා ඩොලර් මිලියන 407 ක් පමණ විදේශ ආයෝජන සිදු කර හෝ සැලසුම් කර ඇති අතර ඉන් 58% ක් සංචාරක ව්‍යාපාරයේ විය.&lt;ref&gt;See now Brígida Rocha Brito and others, ''Turismo em Meio Insular Africano: Potencialidades, constrangimentos e impactos'', Lisbon: Gerpress, 2010&lt;/ref&gt; කර්මාන්ත 17%, යටිතල පහසුකම් 4% සහ ධීවර හා සේවා 21%.&lt;ref name=&quot;bn15&quot; /&gt;

2011 දී දිවයිනේ හතරක සුළං බලාගාරයක් ඉදිකරන ලද අතර එය රටේ විදුලියෙන් 30% ක් පමණ සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Turbines arrive for ground-breaking wind farm in Africa&amp;nbsp;– InfraCo Limited |url=http://www.infracoafrica.com/news.asp?id=11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611092910/http://www.infracoafrica.com/news.asp?id=11 |archive-date=11 June 2012 |website=Infracoafrica.com}}&lt;/ref&gt; 2010 දී ආරම්භ කරන ලද පුනර්ජනනීය බලශක්ති සහ බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව සඳහා වූ ECOWAS ප්‍රාදේශීය මධ්‍යස්ථානයේ සත්කාරකත්වය දරන කේප් වර්ඩ් 2025 වන විට පුනර්ජනනීය බලශක්ති ප්‍රභවයන් මත සම්පූර්ණයෙන්ම යැපෙමින් ආදර්ශයට ගැනීමට සැලසුම් කරයි.&lt;ref name=&quot;UNESCO Science Report 2021&quot;&gt;{{cite book|editor1-last=Schneegans|editor1-first=S.|editor2-last=Straza|editor2-first=T.|editor3-last=Lewis|editor3-first=J.|title=UNESCO Science Report: the Race Against Time for Smarter Development.|date=2021|publisher=UNESCO|location=Paris|isbn=978-92-3-100450-6|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377433/PDF/377433eng.pdf.multi|access-date=9 September 2021|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618233752/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377433/PDF/377433eng.pdf.multi|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මෙම ප්‍රතිපත්තිය 2015 දී සම්මත කරන ලද ලේඛන රාශියකට අනුකූල වේ, කේප් වර්ඩ්ගේ 2030 දක්වා පරිවර්තන න්‍යාය පත්‍රය, එහි ජාතික පුනර්ජනනීය බලශක්ති සැලැස්ම සහ එහි අඩු කාබන් සහ දේශගුණයට ඔරොත්තු දෙන සංවර්ධන උපාය මාර්ගය ඇතුළුව වඩාත් තිරසාර සංවර්ධනයකට මග පෑදෙයි. වසර දෙකකට පසුව, 2017-2021 තිරසාර සංවර්ධනය සඳහා උපාය මාර්ගික සැලැස්මක් අනුගමනය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;UNESCO Science Report 2021&quot; /&gt;

2000 සහ 2009 අතර, සැබෑ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වසරකට සාමාන්‍යයෙන් සියයට හතකට වඩා වැඩි වූ අතර, උප සහරා රටවල සාමාන්‍යයට වඩා බෙහෙවින් වැඩි වන අතර කලාපයේ බොහෝ කුඩා දූපත් ආර්ථිකයන්ට වඩා වේගවත් විය. ලෝකයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන සංචාරක කර්මාන්තයක් මෙන්ම, දැනට පවතින මාස 3.5 ආනයනය දක්වා ජාතික මුදල් සංචිත ගොඩනගා ගැනීමට කේප් වර්ඩ්ට ඉඩ සලසන සැලකිය යුතු ප්‍රාග්ධන ගලා ඒම මගින් ශක්තිමත් ආර්ථික ක්‍රියාකාරිත්වය ශක්තිමත් විය. විරැකියාව ශීඝ්‍රයෙන් පහත වැටී ඇති අතර, 1990 එහි දරිද්‍රතා මට්ටම අඩකින් අඩු කිරීම ඇතුළුව - එක්සත් ජාතීන්ගේ සහස්‍ර සංවර්ධන ඉලක්ක බොහොමයක් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා රට ගමන් කරමින් සිටී.

2007 දී, කේප් වර්ඩ් ලෝක වෙළඳ සංවිධානයට (WTO) සම්බන්ධ වූ අතර 2008 දී රට අඩුම සංවර්ධිත රට (LDC) සිට මධ්‍යම ආදායම් රට (MIC) තත්ත්වයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=MFW4A |url=http://www.mfw4a.org/cape-verde/cape-verde-financial-sector-profile.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513110352/http://www.mfw4a.org/cape-verde/cape-verde-financial-sector-profile.html |archive-date=13 May 2011 |access-date=31 January 2011 |website=MFW4A}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cabo Verde – Data |url=http://data.worldbank.org/country/cape-verde |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811164323/http://data.worldbank.org/country/cape-verde |archive-date=11 August 2011 |access-date=22 August 2011 |publisher=[[World Bank]]}}&lt;/ref&gt;
[[File:CV-praia-in_der_avenida_cabral.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CV-praia-in_der_avenida_cabral.jpg|දකුණ|thumb|කබ්රල් මාවත, කේප් වර්ඩ්ගේ සංවර්ධනයේ ප්‍රධාන සංකේතවලින් එකකි]]
කේප් වර්ඩ් ආර්ථිකයේ සෑම තරාතිරමකම පෘතුගාලය සමඟ සැලකිය යුතු සහයෝගීතාවයක් ඇති අතර, එය එහි මුදල් මුලින්ම පෘතුගීසි එස්කුඩෝ සහ 1999 දී යුරෝ වෙත සම්බන්ධ කිරීමට හේතු විය. 2008 ජුනි 23 වන දින කේප් වර්ඩ් WTO හි 153 වන සාමාජිකයා බවට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cape Verde to join WTO on 23 July 2008 |url=http://www.wto.org/english/news_e/news08_e/acc_capverde_june08_e.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080708091440/http://www.wto.org/english/news_e/news08_e/acc_capverde_june08_e.htm |archive-date=8 July 2008 |access-date=4 July 2008 |publisher=WTO News}}&lt;/ref&gt;

2018 ජනවාරි මස මුලදී, අවම වැටුප 2018 ජනවාරි මස මැද සිට බලපැවැත්වෙන CVE 11,000 සිට මසකට CVE 13,000 (US$140 හෝ EUR 130) දක්වා ඉහළ නංවන බව රජය නිවේදනය කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=8 January 2018 |title=Cape Verde government raises minimum wage to 13,000 escudos |url=https://macauhub.com.mo/2018/01/08/pt-governo-de-cabo-verde-aprova-aumento-do-salario-minimo-para-13-mil-escudos/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180810072602/https://macauhub.com.mo/2018/01/08/pt-governo-de-cabo-verde-aprova-aumento-do-salario-minimo-para-13-mil-escudos/ |archive-date=10 August 2018 |access-date=8 January 2018 |website=MacauHub}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://asemana.publ.cv/?Governo-vai-aumentar-salario-minimo-nacional-de-11-para-13-mil-escudos|title=Governo vai aumentar salário mínimo nacional de 11 para 13 mil escudos|date=6 January 2018|newspaper=A Semana|access-date=8 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108142029/http://asemana.publ.cv/?Governo-vai-aumentar-salario-minimo-nacional-de-11-para-13-mil-escudos|archive-date=8 January 2018|language=pt|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== සංවර්ධනය ===
&quot;දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීම, විශේෂයෙන් කාන්තාවන් ගෘහ මූලිකත්වය දරන ග්‍රාමීය සහ පරි-නාගරික ප්‍රදේශවල මෙන්ම යහපාලනය&quot; සඳහා 2008-2013 කාලසීමාව සඳහා යුරෝපා කොමිසමේ මුළු ප්‍රතිපාදන යුරෝ මිලියන 54.1 කි.&lt;ref&gt;{{cite web |date=21 December 2012 |title=European Commission |url=http://ec.europa.eu/europeaid/where/acp/country-cooperation/cape-verde/cape-verde_en.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130430214342/http://ec.europa.eu/europeaid/where/acp/country-cooperation/cape-verde/cape-verde_en.htm |archive-date=30 April 2013 |access-date=28 March 2013 |publisher=Ec.europa.eu}}&lt;/ref&gt;

=== සංචාරක කර්මාන්තය ===
[[File:Mindelo_portogrande.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mindelo_portogrande.jpg|thumb|සාඕ විසෙන්ටේ දිවයිනේ මින්ඩෙලෝ හි පෝටෝ ග්‍රෑන්ඩ් හි යාත්‍රා. සංචාරක කර්මාන්තය දූපත් වල වර්ධනය වන ආදායම් මාර්ගයකි.]]
මධ්‍ය [[අත්ලාන්තික් සාගරය|අත්ලාන්තික් සාගරයේ]] ගුවන් සහ මුහුදු මංතීරුවල සන්ධිස්ථානයක කේප් වර්ඩ්ගේ උපායමාර්ගික පිහිටීම මින්ඩෙලෝ වරායේ (පෝටෝ ග්‍රෑන්ඩ්) සහ සල් සහ ප්‍රියා හි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපලවල සැලකිය යුතු වැඩිදියුණු කිරීම් මගින් වැඩි දියුණු කර ඇත. 2007 දෙසැම්බර් මාසයේදී බෝවා විස්ටා හි නව ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළක් විවෘත කරන ලද අතර සාඕ විසෙන්ටේ දූපතේ, කේප් වර්ඩ් හි නවතම ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ (Cesária Évora Airport) 2009 අග භාගයේදී විවෘත කරන ලදී. මින්ඩෙලෝ හි නැව් අලුත්වැඩියා පහසුකම් 1983 දී විවෘත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;bn15&quot; /&gt;

ප්‍රධාන වරායන් වන්නේ මින්ඩෙලෝ සහ ප්‍රියා වේ, නමුත් අනෙකුත් සියලුම දූපත් වල කුඩා වරාය පහසුකම් ඇත. සල් හි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළට අමතරව, ජනාවාස වූ සියලුම දූපත් වල ගුවන් තොටුපළ ඉදිකර ඇත. බ්‍රාවා සහ සැන්ටෝ ඇන්ටෝ හි ගුවන් තොටුපළ හැර අනෙකුත් සියලුම ගුවන් තොටුපල නියමිත ගුවන් සේවා භුක්ති විඳිති. මෙම දූපත් සමූහයට කිලෝමීටර් 3,050 (සැතපුම් 1,895) මාර්ග ඇති අතර, එයින් කිලෝමීටර් 1,010 (සැතපුම් 628) ප්‍රමාණයක් ගල් කැට භාවිත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;bn15&quot; /&gt;

ආධාර ප්‍රවාහයන් පවත්වා ගැනීම, සංචාරක ව්‍යාපාරය දිරිගැන්වීම, ප්‍රේෂණ, අසල්වැසි අප්‍රිකානු රටවලට ශ්‍රම බාහිරින් ලබා දීම සහ රජයේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ ප්‍රවේගය මත රටේ අනාගත ආර්ථික අපේක්ෂාවන් දැඩි ලෙස රඳා පවතී.&lt;ref name=&quot;bn15&quot; /&gt;

== ජනවිකාශනය ==
{{multiple image
| total_width       = 450
| image1            = Cape-Verde-demography.png
| caption1          = කේප් වර්ඩ් හි ජනගහනය, 1961-2003
| image2            = Pyramide Cap-Vert.PNG
| caption2          = කේප් වර්ඩ් හි ජනගහන පිරමීඩය, 2005
}}

නිල සංගණනය වාර්තා කළේ කේප් වර්ඩ් හි 2013 හි 512,096 ජනගහනයක් සිටි බවයි.&lt;ref&gt;Instituto Nacional de Estatistica, Praia&lt;/ref&gt; කේප් වර්ඩියන්වරුන්ගෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් (236,000) ජීවත් වන්නේ ප්‍රධාන දූපත වන සන්තියාගෝ හි ය.&lt;ref name=&quot;cvp&quot;&gt;{{cite web |title=Cape Verde: Population |url=http://www.capeverde.com/population.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114140611/http://www.capeverde.com/population.html |archive-date=14 November 2014 |access-date=29 November 2014 |publisher=caperverde.com}}&lt;/ref&gt;

කේප් වර්ඩියන් යනු අප්‍රිකානු (නිදහස් හෝ වහල්) සහ විවිධ සම්භවයක් ඇති යුරෝපීයයන්ගෙන් පැවත එන්නන් වේ. උතුරු අප්‍රිකාවෙන්, ප්‍රධාන වශයෙන් බෝවා විස්ටා, සන්තියාගෝ සහ සැන්ටෝ ඇන්ටාඕ දූපත් වල යුදෙව් මුතුන් මිත්තන් සිටින කේප් වර්ඩියන්වරු ද සිටිති. කේප් වර්ඩියන්වරුන්ගෙන් විශාල කොටසක් විදේශයන්හි, ප්‍රධාන වශයෙන් [[එක්සත් ජනපදය]], [[පෘතුගාලය]] සහ [[ප්‍රංශය]] වෙත සංක්‍රමණය වූ අතර, එමඟින් කේප් වර්ඩියන් ජනගහනය ස්වදේශයට වඩා විදේශයන්හි වාසය කරයි. අප්‍රිකානු මහාද්වීපයේ රටවල් මෙන් නොව, කේප් වර්ඩ්හි ගෝත්‍ර නොමැත. අනෙක් අතට, රටේ ඓතිහාසික ගමන් පථයට මුල සිටම සමාජ පන්ති ගොඩනැගීමේ ක්‍රියාවලියක් ඇතුළත් විය. මේ මොහොතේ, &quot;ධනේශ්වරය&quot; නොමැතිකම දැකිය හැකි නමුත්, &quot;සුළු ධනේශ්වර&quot; වර්ග කිහිපයක පැවැත්ම, සංඛ්‍යාත්මකව වැදගත් වේ. කෙසේ වෙතත්, ජනගහනයෙන් බහුතරය ගොවීන්ගෙන් සහ සමහර කම්කරු පන්තියෙන් සමන්විත වේ.&lt;ref&gt;{{cite news |date= |title=Michel Lesourd, État et société aux îles du Cap Vert, Paris: Karthala, 1995 |work= |url=}}&lt;/ref&gt;{{Largest cities||country=කේප් වර්ඩ්|stat_ref=[http://www.ine.cv/dadostats/dados.aspx?d=1 {{lang|pt|Instituto Nacional de Estatística}}] &lt;small&gt;({{lang|pt|Distribuição da população residente – RGPH 2010: População urbana}})&lt;/small&gt;|list_by_pop=|div_name=|div_link=පරිපාලන අංශ|city_1=ප්‍රියා|div_1=ප්‍රියා|pop_1=127,832|img_1=Praia Cabo Verde.jpg|city_2=මින්ඩෙලෝ|div_2=සාඕ විසෙන්ටේ|pop_2=70,468|img_2=Mindelo - Stadt am Abend.JPG|city_3=සැන්ටා මරියා|div_3=සල්|pop_3=23,839|img_3=Santa Maria Sal Cabo Verde3.JPG|city_4=අසෝමදා|div_4=සැන්ටා කැටරිනා|pop_4=12,026|img_4=Cape Verde Santiago Assomada 2011.jpg|city_5=පෝටෝ නෝවෝ|div_5=පෝටෝ නෝවෝ|pop_5=9,430|city_6=පේද්‍රා බඩේජෝ|div_6=සැන්ටා කෲස්|pop_6=9,345|city_7=සාඕ ෆිලිපේ|div_7=සාඕ ෆිලිපේ|pop_7=8,125|city_8=ටැරෆල්|div_8=ටැරෆල්|pop_8=6,177|city_9=සල් රී|div_9=බෝවා විස්ටා|pop_9=5,407|city_10=රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ්|div_10=රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ්|pop_10=4,625}}

=== භාෂා ===
කේප් වර්ඩ්ගේ නිල භාෂාව [[පෘතුගීසි භාෂාව|පෘතුගීසි]] වේ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |title=Constituição da República de Cabo Verde |url=https://ihl-databases.icrc.org/applic/ihl/ihl-nat.nsf/0/1437105f604ce363c1257082003ea54a/$FILE/Constitution%20Cape%20Verde%20-%20POR.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312062840/https://ihl-databases.icrc.org/applic/ihl/ihl-nat.nsf/0/1437105f604ce363c1257082003ea54a/$FILE/Constitution%20Cape%20Verde%20-%20POR.pdf |archive-date=12 March 2017 |access-date=11 March 2017 |website=[[International Committee of the Red Cross|ICRC]] databases on international humanitarian law |at=Article 9}}&lt;/ref&gt; එය ඉගැන්වීමේ සහ රජයේ භාෂාවයි. එය පුවත්පත්, රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලියේ ද භාවිතා වේ.

කේප් වර්ඩින් ක්‍රියෝල් (ක්‍රියෝලු) කේප් වර්ඩේ පුරා වාචිකව භාවිතා වන අතර එය ප්‍රායෝගිකව සියලුම කේප් වර්ඩියන්වරුන්ගේ මව් භාෂාව වේ. ජාතික ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව එය පෘතුගීසි භාෂාවට සමාන කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටී.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ක්‍රියෝල්හි, විශේෂයෙන්ම සන්තියාගෝ ක්‍රියෝල් සහ සාඕ විසෙන්ටේ ක්‍රියෝල්හි සැලකිය යුතු සාහිත්‍ය ප්‍රමාණයක් ඇත. ක්‍රියෝලු ජාතිය පෘතුගාලයෙන් නිදහස ලැබූ දා සිට කීර්තියක් අත්කර ගනිමින් සිටී.

දූපත් තුළ භාෂාවේ ස්වරූප අතර ඇති වෙනස්කම් භාෂාවේ ප්‍රමිතිකරණයට විශාල බාධාවක් වී ඇත. සමහර අය ප්‍රමිතීන් දෙකක් සංවර්ධනය කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටිති: උතුරු (බාර්ලවෙන්ටෝ) ප්‍රමිතියක්, සාඕ විසෙන්ටේ ක්‍රියෝල් කේන්ද්‍ර කර ගත් අතර, දකුණු (සොටවෙන්ටෝ) ප්‍රමිතිය, සන්තියාගෝ ක්‍රියෝල් කේන්ද්‍ර කර ගෙන ඇත. මැනුවෙල් වේගා, Ph.D., භාෂා විද්‍යාඥයෙක් සහ කේප් වර්ඩ් හි සංස්කෘතික අමාත්‍යවරයා, ක්‍රියෝලු හි නිලකරණය සහ ප්‍රමිතිකරණයේ ප්‍රමුඛ යෝජකයා වේ.&lt;ref&gt;Amado, Abel D. (2015), [https://hdl.handle.net/2144/15999 The Illegible State in Cape Verde: Language Policy and the Quality of Democracy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230215080232/https://open.bu.edu/handle/2144/15999|date=15 February 2023}}, Boston University, a thesis submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy.&lt;/ref&gt;

=== ආගම ===
{{Pie chart|thumb=right|caption=කේප් වර්ඩ්හි ආගම (2010)&lt;ref name=&quot;Pew Forum&amp;nbsp;— Religion in Cape Verde&quot;&gt;[http://features.pewforum.org/global-christianity/map.php#/Cape%20Verde,Other%20Christian,ALL (CABO VERDE)] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140719204928/http://features.pewforum.org/global-christianity/map.php#/Cape%20Verde,Other%20Christian,ALL |date=19 July 2014 }}. ''Retrieved 10 June 2012''.&lt;/ref&gt;|label1=[[කතෝලික පල්ලිය]]|value1=78.7|color1=DodgerBlue|label2=වෙනත් කිතුනු|value2=10.4|color2=SkyBlue|label3=වෙනත් හෝ ආගමික නොවන|value3=10.9|color3=DarkGrey}}කේප් වර්ඩියන්වරුන්ගෙන් අති බහුතරයක් ක්‍රිස්තියානි; ශතවර්ෂ ගණනාවක පෘතුගීසි පාලනය පිළිබිඹු කරමින්, [[රෝමානු කතෝලික|රෝමානු කතෝලිකයන්]] 2010 වන විට සියයට 80 ට අඩු (2007 හි ජනගහනයෙන් සියයට 85 ට වඩා මඳක් අඩු) තනි විශාලතම ආගමික ප්‍රජාව සෑදී ඇත.&lt;ref name=&quot;rf&quot;&gt;{{cite web |date=14 September 2007 |title=State.gov |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90087.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191007025617/https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90087.htm |archive-date=7 October 2019 |access-date=26 June 2010 |publisher=State.gov}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් බොහෝ ආගමික කණ්ඩායම් [[රෙපරමාදු ආගම|රෙපරමාදු]] භක්තිකයන් වන අතර, නාසරේන්හි එවැන්ජලිස්ත පල්ලිය දෙවන විශාලතම ප්‍රජාව පිහිටුවා ඇත; අනෙකුත් සැලකිය යුතු නිකායන් වන්නේ සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් පල්ලිය, දෙවියන්ගේ එක්රැස්වීම්, දෙවියන්ගේ රාජධානියේ විශ්ව පල්ලිය සහ පසු-දවස්වල සාන්තුවරයන්ගේ යේසුස් ක්‍රිස්තුස්ගේ පල්ලියයි.&lt;ref name=&quot;rf&quot; /&gt; [[ඉස්ලාම්]] යනු විශාලතම සුළුතර ආගමයි.&lt;ref name=&quot;rf&quot; /&gt; යටත් විජිත යුගයේදී [[යුදෙවු ආගම|යුදෙව් ආගමට]] ඓතිහාසික පැවැත්මක් තිබුණි.&lt;ref&gt;&quot;[http://www1.umassd.edu/specialprograms/caboverde/jewswerlin.html Jews in Cape Verde] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150408121318/http://www1.umassd.edu/SpecialPrograms/caboverde/jewswerlin.html|date=8 April 2015}}&quot;, by Louise Werlin&lt;/ref&gt; [[අදේවවාදය|අදේවවාදීන්]] ජනගහනයෙන් සියයට 1 කටත් වඩා අඩුය.&lt;ref name=&quot;rf&quot; /&gt; බොහෝ කේප් වර්ඩියන්වරු ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ස්වදේශික අප්‍රිකානු විශ්වාසයන් සහ සිරිත් විරිත් සමඟ සමමුහුර්ත කරති.&lt;ref name=&quot;factbook&quot;&gt;{{cite web |date=15 June 2010 |title=Background Note: Cape Verde |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190604183534/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2835.htm |archive-date=4 June 2019 |access-date=26 June 2010 |publisher=State.gov}}&lt;/ref&gt;

=== විගමනය සහ ආගමන ===
[[File:Ministério_da_Cultura_-_Claridalia_(18).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Minist%C3%A9rio_da_Cultura_-_Claridalia_(18).jpg|thumb|රටේ විශාලතම දූපත වන සන්තියාගෝ හි ජනතාව]]
කේප් වර්ඩියන් වැසියන් රට තුළම ජීවත් වන ප්‍රමාණයට වඩා දෙගුණයක් පමණ විදේශයන්හි (මිලියන 1කට ආසන්න) ජීවත් වෙති.&lt;ref&gt;Jorgen Carling, 2004, pp. 113–132&lt;/ref&gt; දූපත් වලට සංක්‍රමණයේ දිගු ඉතිහාසයක් ඇති අතර කේප් වර්ඩියන්වරු මැකාවු සිට [[හයිටි]] දක්වා සහ [[ආජන්ටිනාව|ආර්ජන්ටිනාවේ]] සිට [[ස්වීඩනය]] දක්වා ලොව පුරා බෙහෙවින් විසිරී සිටිති.&lt;ref&gt;{{citation|title=Cape Verdean Americans&amp;nbsp;– History, Modern era, The first cape verdeans in america|publisher=Everyculture.com}}&lt;/ref&gt; ඩයස්පෝරාව නිල සංඛ්‍යාලේඛනවලට වඩා විශාල විය හැකිය, මන්ද 1975 නිදහස ලබන තෙක් කේප් වර්ඩින් සංක්‍රමණිකයන්ට [[පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යය|පෘතුගීසි]] විදේශ ගමන් බලපත්‍ර තිබුණි.

කේප් වර්ඩියන්වරුන්ගෙන් බහුතරයක් ජීවත් වන්නේ [[එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සහ බටහිර යුරෝපයේ වන අතර, හිටපු අය විශාලතම විදේශීය ජනගහනය 500,000 ට සත්කාරකත්වය දරයි. එක්සත් ජනපදයේ බොහෝ කේප් වර්ඩියන් නව එංගලන්තයේ, විශේෂයෙන් ප්‍රොවිඩන්ස්, නිව් බෙඩ්ෆෝර්ඩ් සහ බොස්ටන් නගරවල සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත; බ්‍රොක්ටන්, ඕනෑම ඇමරිකානු නගරයක විශාලතම ප්‍රජාව (18,832) ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cape Verdeans in Brockton |url=http://www.bostonplans.org/getattachment/6bf8a841-63b7-4a53-90bb-94989f41117e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401014912/https://www.bostonplans.org/getattachment/6bf8a841-63b7-4a53-90bb-94989f41117e |archive-date=1 April 2022 |access-date=7 September 2019 |website=Boston Planning &amp; Development Agency}}&lt;/ref&gt;

කේප් වර්ඩියන්වරු 1840 ගණන්වල සිට මැසචුසෙට්ස් වෙත සංක්‍රමණය වී ඇත, නමුත් වර්තමාන ජනගහනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් පැමිණියේ 1970 ගණන්වලදීය.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |date=2019-05-28 |title=A History of Immigration to Boston: Eras, Ethnic Groups, and Places |url=https://brewminate.com/a-history-of-immigration-to-boston-eras-ethnic-groups-and-places/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415182523/https://brewminate.com/a-history-of-immigration-to-boston-eras-ethnic-groups-and-places/ |archive-date=15 April 2023 |access-date=2023-04-15 |website=Brewminate: A Bold Blend of News and Ideas |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ඔවුන් දැන් බොස්ටන්හි හොඳම සංක්‍රමණ කණ්ඩායම් දහයෙන් එකක් වන අතර අප්‍රිකාවෙන් පැමිණි විශාලතම සංක්‍රමණික කණ්ඩායම් වේ. කේප් වර්ඩීන් සංක්‍රමණිකයින්ගේ පළමු රැල්ල මැසචුසෙට්ස් වෙත පැමිණියේ තල්මසුන් ඇල්ලීමේ කර්මාන්තයේ වැඩ කිරීමටය.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; තල්මසුන් දඩයම් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප වූ විට, ඔවුන් සමුද්‍ර රැකියා, සෘතුමය කෘෂිකාර්මික වැඩ (cranberries නෙලීම වැනි) සහ කර්මාන්තශාලා වැඩවලට යොමු විය. කේප් වර්ඩීන් සංක්‍රමණිකයන්ගේ දෙවන රැල්ල පැමිණියේ 1975 දී කේප් වර්ඩ් නිදහස ලැබීමෙන් පසුවය. ඔවුන්ට කර්මාන්තශාලාවල රැකියාවක් ද ලැබුණි, නමුත් නිෂ්පාදන කම්හල් වසා දැමීමත් සමඟ ඔවුන් 1990 ගණන්වල සේවා කර්මාන්තයට යොමු විය. කේප් වර්ඩින් සංක්‍රමණිකයන් ආපනශාලා, සිල්ලර බඩු, දේපළ වෙළඳාම් සහ රක්ෂණ කාර්යාල සහ අනෙකුත් ව්‍යවසායන් ඇතුළුව කුඩා ව්‍යාපාර අංශයක් ද දියුණු කර ඇත.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; විප්ලවවාදී යුද්ධයේ සිට [[වියට්නාම් යුද්ධය]] දක්වා වූ සෑම ප්‍රධාන ගැටුමකදීම පෙනී සිටින එක්සත් ජනපදයේ කේප් වර්ඩීන් සංක්‍රමණිකයන්ට එක්සත් ජනපද හමුදාවට බඳවා ගැනීමේ දිගු ඉතිහාසයක් ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cape Verdeans: Cape Verdean Veterans |url=http://sites.google.com/site/capeverdeanveterans/Home/Cape-Verdean-Veterans |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114072859/https://sites.google.com/site/capeverdeanveterans/Home/Cape-Verdean-Veterans |archive-date=14 November 2012 |website=Sites.google.com}}&lt;/ref&gt;

ශතවර්ෂ ගණනාවක යටත් විජිත සබඳතා හේතුවෙන්, දෙවන විශාලතම කේප් වර්ඩියන් සංඛ්‍යාව පෘතුගාලයේ (150,000) ජීවත් වන අතර, කලින් පෘතුගීසි යටත් විජිත වූ [[ඇන්ගෝලාව|ඇන්ගෝලාවේ]] (45,000) සහ [[සාඕ ටොමේ සහ ප්‍රින්සිපේ|සාඕ ටෝම් සහ ප්‍රින්සිපේ]] (25,000) සැලකිය යුතු ප්‍රජාවන් ඇත. [[ස්පාඤ්ඤය]] (65,500), [[ප්‍රංශය]] (25,000), [[සෙනෙගාලය|සෙනගල්]] (25,000) සහ [[ඉතාලිය]] (20,000) වැනි සංස්කෘතික හා භාෂාමය සමානකම් ඇති රටවල ප්‍රධාන ජනගහනය පවතී. අනෙකුත් විශාල ප්‍රජාවන් [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියේ]] (35,500), [[නෙදර්ලන්තය|නෙදර්ලන්තයේ]] (20,000, ඉන් 15,000ක් රොටර්ඩෑම්හි සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත) සහ [[ලක්සම්බර්ග්]] සහ ස්කැන්ඩිනේවියාවේ (7,000) ජීවත් වෙති. එක්සත් ජනපදය හා යුරෝපයෙන් පිටත, විශාලතම කේප් වර්ඩීන් ජනගහනය [[මෙක්සිකෝව|මෙක්සිකෝවේ]] (5,000) සහ [[ආජන්ටිනාව|ආර්ජන්ටිනාවේ]] (8,000) වේ.

වසර ගණනාවක් පුරා, කේප් වර්ඩ් එහි සාපේක්ෂ ඉහළ ඒක පුද්ගල ආදායම, දේශපාලන සහ සමාජ ස්ථාවරත්වය සහ සිවිල් නිදහස හේතුවෙන් සංක්‍රමණිකයන්ගේ ශුද්ධ ලබන්නෙකු බවට පත් වී ඇත.{{citation needed|date=February 2018}} ආසන්න බටහිර අප්‍රිකානු රටවල් බොහෝ සංක්‍රමණ සඳහා දායක වේ. 21 වන ශතවර්ෂයේදී යුරෝපීයයන් සහ ලතින් ඇමරිකානුවන් දහස් ගණනක් රට තුළ පදිංචි වී ඇත, බොහෝ දුරට වෘත්තිකයන්, ව්‍යවසායකයින් සහ විශ්‍රාමිකයන්. රටවල් 90කට අධික සංඛ්‍යාවකින් පැමිණි විදේශිකයන් 22,000කට අධික ප්‍රමාණයක් ස්වභාවිකකරණය වී ඇත.

කේප් වර්ඩින් ඩයස්පෝරා අත්දැකීම බොහෝ කලාත්මක හා සංස්කෘතික ප්‍රකාශනවලින් පිළිබිඹු වේ, වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ සිසේරියා එවෝරාගේ සොඩේඩ් ගීතයයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kimeria |first=Ciku |date=13 April 2019 |title=Cesaria, the unlikely heroine for the country that treasures her indomitable spirit |url=https://qz.com/africa/1594655/cesaria-evoras-cape-verde-musical-legacy-lives-on/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414140414/https://qz.com/africa/1594655/cesaria-evoras-cape-verde-musical-legacy-lives-on/ |archive-date=14 April 2019 |access-date=7 September 2019 |website=Quartz Africa}}&lt;/ref&gt;

=== සෞඛ්‍ය ===
[[File:PraiaCentrodeSaúde.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:PraiaCentrodeSa%C3%BAde.jpg|වම|thumb|ප්‍රියා හි නේවාසික ප්‍රදේශයක සෞඛ්‍ය සායනයක්]]
ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන කාර්යාංශයේ නවතම (2017) දත්ත වලට අනුව අවුරුදු 0 සහ 5 අතර කේප් වර්ඩීන් ළමුන් අතර ළදරු මරණ අනුපාතය සජීවී උපත් 1,000කට 15ක් වන අතර,&lt;ref name=&quot;ine.cv&quot;&gt;{{cite web |date=20 June 2014 |title=Início – INE |url=http://www.ine.cv/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20010220170818/http://www.ine.cv/ |archive-date=20 February 2001 |access-date=16 September 2018 |publisher=Ine.cv}}&lt;/ref&gt; මාතෘ මරණ අනුපාතය සජීවී උපත් 100,000කට මරණ 42කි. වයස අවුරුදු 15 සහ 49 අතර කේප් වර්ඩියන්වරුන් අතර HIV-ඒඩ්ස් ව්‍යාප්තිය අනුපාතය 0.8%කි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2155rank.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141221190412/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2155rank.html |archive-date=21 December 2014 |access-date=14 March 2017 |website=www.cia.gov |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}&lt;/ref&gt;

ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන කාර්යාංශයේ නවතම දත්ත (2017) අනුව,&lt;ref name=&quot;ine.cv&quot; /&gt; කේප් වර්ඩ් හි උපතේදී ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 76.2 කි; එනම් පිරිමින් සඳහා අවුරුදු 72.2 ක් සහ කාන්තාවන් සඳහා අවුරුදු 80.2 කි. කේප් වර්ඩ් දූපත් සමූහයේ රෝහල් හයක් ඇත: මධ්‍යම රෝහල් දෙකක් (ප්‍රායා අගනුවර සහ මින්ඩෙලෝ, සාඕ විසෙන්ටේ) සහ ප්‍රාදේශීය රෝහල් හතරක් (එකක් සැන්ටා කැටරිනා (උතුරු සන්තියාගෝ කලාපය), එකක් සාඕ ඇන්ටාඕ, එකක්. ෆෝගෝ මත සහ එකක් සල් මත). මීට අමතරව, දූපත් සමූහය පුරා සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන 28 ක්, සනීපාරක්ෂක මධ්‍යස්ථාන 35 ක් සහ විවිධ පෞද්ගලික සායන ඇත.

කේප් වර්ඩ් හි ජනගහනය අප්‍රිකාවේ සෞඛ්‍ය සම්පන්නම ජනතාව අතර වේ. නිදහසේ සිට එය එහි සෞඛ්‍ය දර්ශක විශාල ලෙස වැඩිදියුණු කර ඇත. 2007 දී &quot;මධ්‍යම සංවර්ධන&quot; රටවල් සමූහයට උසස් වීය (එසේ කළ දෙවන රට බවට පත්වෙමින්&lt;ref&gt;[https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=22918&amp;Cr=cape&amp;Cr1=verde &quot;UN advocate salutes Cape Verde's graduation from category of poorest States&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024061915/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=22918&amp;Cr=cape&amp;Cr1=verde|date=24 October 2017}}, UN News Centre, 14 June 2007.&lt;/ref&gt;), 2020 වන විට එය මානව වර්ගීකරණයේ අප්‍රිකාවේ 11 වැනි හොඳම ශ්‍රේණිගත රට විය.

සෞඛ්‍යය සඳහා වූ මුළු වියදම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (2015) 7.1% කි.

=== අධ්‍යාපනය ===
[[File:Finalistas_do_jardim_infantil.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Finalistas_do_jardim_infantil.jpg|thumb|සන්තියාගෝ දූපතේ ළදරු පාසලක්]]
කේප් වර්ඩීන් අධ්‍යාපන ක්‍රමය පෘතුගීසි ක්‍රමයට සමාන වුවද, වසර ගණනාවක් පුරා දේශීය විශ්ව විද්‍යාල වැඩි වැඩියෙන් ඇමරිකානු අධ්‍යාපන ක්‍රමය අනුගමනය කරයි; නිදසුනක් වශයෙන්, 2010 ට පෙර පැවති පස් අවුරුදු උපාධි පාඨමාලා වලට වඩා රටේ දැනට පවතින විශ්ව විද්‍යාල දහයම සිව් අවුරුදු උපාධි පාඨමාලා පිරිනමයි. [[දකුණු අප්‍රිකාව|දකුණු අප්‍රිකාවෙන්]] පසු අප්‍රිකාවේ දෙවන හොඳම අධ්‍යාපන පද්ධතිය  කේප් වර්ඩ් සතුව ඇත.{{Citation needed|date=March 2018}} කේප් වර්ඩ් හි ප්‍රාථමික පාසල් අධ්‍යාපනය වයස අවුරුදු හයත් දාහතරත් අතර ළමුන් සඳහා අනිවාර්ය වන අතර නොමිලේ වේ.&lt;ref name=&quot;ilab&quot;&gt;[http://www.dol.gov/ilab/media/reports/iclp/tda2001/cape-verde.htm &quot;Cape Verde&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828103410/http://www.dol.gov/ilab/media/reports/iclp/tda2001/cape-verde.htm|date=28 August 2008}}. ''Findings on the Worst Forms of Child Labor (2001)''. [[Bureau of International Labor Affairs]], [[United States Department of Labor]] (2002). ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]].''&lt;/ref&gt;

2011 දී, ප්‍රාථමික පාසල සඳහා ශුද්ධ බඳවා ගැනීමේ අනුපාතය 85% විය.&lt;ref name=&quot;ilab&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=World Development Indicators &amp;#124; Data |url=http://data.worldbank.org/data-catalog/world-development-indicators |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141220032256/http://data.worldbank.org/data-catalog/world-development-indicators |archive-date=20 December 2014 |access-date=31 January 2011 |website=Data.worldbank.org}}&lt;/ref&gt; වයස අවුරුදු 15 ට වැඩි මුළු ජනගහනයෙන් ආසන්න වශයෙන් 90% ක් සාක්ෂරතාවයෙන් යුක්ත වන අතර ජනගහනයෙන් දළ වශයෙන් 25% ක් විද්‍යාල උපාධියක් දරයි; මෙම විද්‍යාල උපාධිධාරීන්ගෙන් සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් විවිධ අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රවල ආචාර්ය උපාධි දරයි. පාසල් ළමුන්ගෙන් සියයට 90 කට පෙළපොත් ලබා දී ඇති අතර, ගුරුවරුන්ගෙන් සියයට 98 ක් සේවාස්ථ ගුරු පුහුණුවට පැමිණ ඇත.&lt;ref name=&quot;ilab&quot; /&gt; බොහෝ දරුවන්ට අධ්‍යාපනයට ප්‍රවේශය ඇතත්, සමහර ගැටලු තවමත් පවතී.&lt;ref name=&quot;ilab&quot; /&gt; නිදසුනක් වශයෙන්, පාසල් ද්‍රව්‍ය, දිවා ආහාර සහ පොත්පත් සඳහා ප්‍රමාණවත් වියදම් නොමැත.&lt;ref name=&quot;ilab&quot; /&gt;

2016 වන විට, දූපත් සමූහය පුරා ද්විතීයික පාසල් 69 ක් (පෞද්ගලික ද්විතීයික පාසල් 19 ක් ඇතුළුව) සහ අවම වශයෙන් රටේ විශ්ව විද්‍යාල 10 ක් ඇති අතර ඒවා සන්තියාගෝ සහ සාඕ විසෙන්ටේ දූපත් දෙක මත පදනම් වේ.
[[File:Universidade_de_Santiago.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Universidade_de_Santiago.jpg|thumb|සන්තියාගෝ විශ්වවිද්‍යාලය]]
2015 දී, කේප් වර්ඩින් ජනගහනයෙන් 23% ක් ද්විතීයික පාසල්වලට ගොස් හෝ උපාධිය ලබා ඇත. උසස් අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, කේප් වර්ඩින් පිරිමින්ගෙන් 9% ක් සහ කේප් වර්ඩීන් කාන්තාවන්ගෙන් 8% ක් උපාධියක් හෝ විශ්ව විද්‍යාලවලට ගොස් ඇත. කේප් වර්ඩ් හි සමස්ත විද්‍යාල අධ්‍යාපන අනුපාතය (එනම්, විද්‍යාල උපාධිධාරීන් සහ උපාධි අපේක්ෂකයින්) දේශීය විද්‍යාල වයසේ ජනගහනයෙන් 24%ක් පමණ වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Instituto Nacional de Estatística Cabo Verde |url=https://www.ine.cv/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20010220170818/http://www.ine.cv:80/ |archive-date=20 February 2001}}&lt;/ref&gt; අධ්‍යාපනය සඳහා වූ මුළු වියදම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (2010) 5.6% කි. වයස අවුරුදු 25ට වැඩි වැඩිහිටියන්ගේ සාමාන්‍ය පාසල් අධ්‍යාපනය අවුරුදු 12 කි.

මෙම ප්‍රවණතා 2017 දී පැවැත්විණි. බටහිර අප්‍රිකාවේ කේප් වර්ඩ් එහි උසස් අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ ගුණාත්මක භාවය සහ ඇතුළත් කිරීම සඳහා කැපී පෙනේ. 2017 වන විට, තරුණයින් හතර දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු විශ්ව විද්‍යාලයට ගිය අතර සිසුන්ගෙන් තුනෙන් එකක් විද්‍යා, තාක්ෂණ, ඉංජිනේරු සහ ගණිත ක්ෂේත්‍ර සඳහා තෝරාගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;UNESCO Science Report 20212&quot;&gt;{{cite book|editor1-last=Schneegans|editor1-first=S.|editor2-last=Straza|editor2-first=T.|editor3-last=Lewis|editor3-first=J.|title=UNESCO Science Report: the Race Against Time for Smarter Development.|date=2021|publisher=UNESCO|location=Paris|isbn=978-92-3-100450-6|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377433/PDF/377433eng.pdf.multi|access-date=9 September 2021|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618233752/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377433/PDF/377433eng.pdf.multi|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2018 වසරේ සිසුවියන්, මුළු සිසුන්ගෙන් තුනෙන් එකක් වූ නමුත් උපාධිධාරීන්ගෙන් තුනෙන් දෙකක් කාන්තාවන් විය.&lt;ref name=&quot;UNESCO Science Report 20212&quot; /&gt;

=== විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය ===
2011 දී, කේප් වර්ඩ් බටහිර අප්‍රිකාවේ අඩුම අනුපාත අතර පර්යේෂණ හා සංවර්ධනය සඳහා එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 0.07%ක් පමණක් කැප කළේය. හුවමාරු වැඩසටහන් සහ ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතා ගිවිසුම් හරහා වැඩි සංචලනය අවධාරණය කරමින් පර්යේෂණ සහ අධ්‍යයන අංශ ශක්තිමත් කිරීමට උසස් අධ්‍යාපන, විද්‍යා හා සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශය සැලසුම් කරයි. මෙම උපාය මාර්ගයේ කොටසක් ලෙස, 2015 සහ 2020 අතර විද්වතුන් 200,000 බලමුලු ගැන්වීමට අපේක්ෂා කරන ඉබෙරෝ-ඇමරිකානු අධ්‍යයන සංචලතා වැඩසටහනට කේප් වර්ඩ් සහභාගී වේ.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite book|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002354/235406e.pdf|title=UNESCO Science Report: towards 2030|publisher=UNESCO|year=2015|isbn=978-92-3-100129-1|access-date=18 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630025557/http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002354/235406e.pdf|archive-date=30 June 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කේප් වර්ඩ් 2021 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ 89 වැනි ස්ථානයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Global Innovation Index 2021 |url=https://www.wipo.int/global_innovation_index/en/2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920133358/https://www.wipo.int/global_innovation_index/en/2021/ |archive-date=20 September 2021 |access-date=2022-03-05 |work=[[World Intellectual Property Organization]] |publisher=[[United Nations]] |language=en}}&lt;/ref&gt;

කේප් වර්ඩ් විසින් 2011 දී පර්යේෂකයන් 25ක් ගණන් කරන ලද අතර, ජනගහනය මිලියනයකට 51ක පර්යේෂක ඝනත්වයකි. 2013 දී ලෝක සාමාන්‍යය මිලියනයකට 1,083 ක් විය. 2011 දී පර්යේෂකයන් 25 දෙනාම රාජ්‍ය අංශයේ සේවය කළ අතර තිදෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු කාන්තාවන් (36%). වෛද්‍ය විද්‍යාව හෝ කෘෂිකාර්මික විද්‍යාව යන දෙකෙහිම පර්යේෂණ සිදු නොවීය. පර්යේෂණ හා සංවර්ධන කටයුතුවල නිරත වූ ඉංජිනේරුවන් අට දෙනාගෙන් එක් අයෙක් කාන්තාවක්. ස්වාභාවික විද්‍යාවන්හි සේවය කරන පර්යේෂකයන් පස් දෙනාගෙන් තිදෙනෙක් කාන්තාවන් වූ අතර සමාජ විද්‍යාඥයන් හය දෙනාගෙන් තිදෙනෙක් සහ මානව ශාස්ත්‍ර පර්යේෂකයන් පස් දෙනාගෙන් දෙදෙනෙක් කාන්තාවන් විය.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

2015 දී රජය ව්‍යාපාර, පර්යේෂණ සහ සංවර්ධනය සඳහා තාක්ෂණ උද්‍යානයක් ඉදිකිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. 2020 අග වන විට, දැන් ටෙක්පාර්ක් කැබෝ වර්ඩේ ලෙස නම් කර ඇති ව්‍යාපෘතිය 2022 ජූනි මාසයේදී නිම කිරීමට නියමිතයි. මෙම ව්‍යාපෘතිය අප්‍රිකානු සංවර්ධන බැංකුව සහ කේප් වර්ඩ් රජය යන දෙකම විසින් අරමුදල් සපයනු ලැබේ. කේප් වර්ඩ් මුදල් අමාත්‍ය ඔලාවෝ කොරියා ට අනුව මෙම උත්සාහයේ ඉලක්කය වන්නේ &quot;දේශීය සමාගම් සහ ආරම්භකයින් වඩාත් තරඟකාරී වීමට උපකාර කිරීම සඳහා සාප්පු පිහිටුවීම සඳහා විශාල ජාත්‍යන්තර සමාගම් ආකර්ෂණය කර ගැනීමයි&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |date=26 November 2021 |title=Cape Verde: small country, big digital ambitions |url=https://resilient.digital-africa.co/en/blog/2021/11/26/capeverde-small-country-big-digital-ambitions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124011053/https://resilient.digital-africa.co/en/blog/2021/11/26/capeverde-small-country-big-digital-ambitions/ |archive-date=24 January 2022 |access-date=20 March 2022 |website=Resilient Digital Africa |publisher=resilient.digital-africa.co}}&lt;/ref&gt;

කේප් වර්ඩ් අන්තර්ජාල පහසුකම ලබාගැනීමේ ඉහළ අනුපාතයක් සහ වර්ධනය වන ජංගම දුරකථන වෙළඳපොළක් ඇත. තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා රජය ආයෝජනය කර ඇති අතර ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ සංවර්ධනය ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා මුල පිරීම් ගණනාවක් නිර්මාණය කර ඇත. ඩිජිටල් ආර්ථිකයට රැකියා උත්පාදනය කිරීමට, ආර්ථික වර්ධනය ඉහළ නැංවීමට සහ කේප් වර්ඩ් හි මිනිසුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය වැඩිදියුණු කිරීමට හැකියාව ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cabo Verde – Digital Economy |url=https://www.trade.gov/country-commercial-guides/cabo-verde-digital-economy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415190728/https://www.trade.gov/country-commercial-guides/cabo-verde-digital-economy |archive-date=15 April 2023 |access-date=2023-04-15 |website=www.trade.gov |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== අපරාධ ===
සොරකම් සහ මංකොල්ලකෑම් කේප් වර්ඩ්හි බහුලව දක්නට ලැබේ, විශේෂයෙන්ම වෙළඳපොලවල්, උත්සව සහ සැමරුම් වැනි ජනාකීර්ණ පරිසරයන් තුළය.&lt;ref name=&quot;us&quot;&gt;[https://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1083.html &quot;Cape Verde&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120125120707/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1083.html|date=25 January 2012}}. United States [[Bureau of Consular Affairs]] (5 May 2008). ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]].''&lt;/ref&gt;බ ොහෝ විට මෙම අපරාධවල අපරාධකරුවන් වීදි ළමුන්ගේ කල්ලි වේ.&lt;ref name=&quot;us&quot; /&gt; මිනීමැරුම් සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත්තේ ප්‍රායා සහ මින්ඩෙලෝ හි ප්‍රධාන ජනගහන මධ්‍යස්ථානවලය.&lt;ref name=&quot;us&quot; /&gt;

== සංස්කෘතිය ==
[[File:Chã_das_Caldeiras-Musiciens.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ch%C3%A3_das_Caldeiras-Musiciens.jpg|thumb|කේප් වර්ඩියන් යනු ඉතා සංගීත ජනතාවකි; චා දාස් කල්දේරාස් කණ්ඩායම උදාහරණයක්.]]කේප් වර්ඩේ සංස්කෘතිය අප්‍රිකානු සහ යුරෝපීය මූලද්‍රව්‍ය මිශ්‍රණයකින් සංලක්ෂිත වේ. මෙය එක පැත්තකින් ජීවත් වන සංස්කෘතීන් දෙකක එකතුවක් නොව, 15 වැනි සියවසේ ආරම්භ වූ හුවමාරුවක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වූ නව සංස්කෘතියකි.

කේප් වර්ඩීන් සමාජ හා සංස්කෘතික රටාවන් අද්විතීයයි.&lt;ref name=&quot;pc4&quot;&gt;{{cite web |date=April 2006 |title=The Peace Corps Welcomes You to Cape Verde |url=http://www.peacecorps.gov/welcomebooks/cvwb655.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427225315/http://files.peacecorps.gov/manuals/welcomebooks/cvwb655.pdf |archive-date=27 April 2017 |publisher=[[Peace Corps]]}} ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]].''&lt;/ref&gt; පාපන්දු ක්‍රීඩා සහ පල්ලියේ ක්‍රියාකාරකම් සමාජ අන්තර්ක්‍රියා සහ විනෝදාස්වාදයේ සාමාන්‍ය මූලාශ්‍ර වේ.&lt;ref name=&quot;pc4&quot; /&gt; මිතුරන් හමුවීම සඳහා ප්‍රාසා (නගර චතුරශ්‍රය) වටා සම්ප්‍රදායික ඇවිදීම කේප් වර්ඩ් නගරවල නිතිපතා සිදු කෙරේ.&lt;ref name=&quot;pc4&quot; /&gt;

=== මාධ්‍ය ===
[[File:Newspapers_of_Cape_Verde.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Newspapers_of_Cape_Verde.jpg|thumb|එක්ස්ප්‍රෙසෝ දාස් ඉල්හාස්, ඒ නාසාඕ සහ ජා ඇතුළු කේප් වර්ඩ් හි පුවත්පත්]]
විදුලිය ඇති නගරවල, නාලිකා හතරකින් රූපවාහිනිය ලබා ගත හැකිය; රජය සතු එකක් (RTC – TCV) සහ විදේශිය තුනක්: RTI Cabo Verde පෘතුගීසි පදනම් වූ RTI විසින් 2005 දී දියත් කරන ලදී; 2007 මාර්තු 31 වන දින බ්‍රසීලියානු පදනම් වූ රෙඩ් රෙකෝඩ් විසින් දියත් කරන ලද රෙකෝඩ් කැබෝ වර්ඩ්; සහ 2016 වන විට TV CPLP.{{Citation needed|date=March 2022|reason=Prevoiusly included citation did not include this information (Peace Corp pamphlet)}} Premium නාලිකාවලට Boom TV හි කේප් වර්ඩ් අනුවාද සහ Brazil's Record සතු නාලිකා දෙකක් වන Zap Cabo Verde ඇතුළත් වේ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cvmultimedia.cv/canais|title=TV Record Cabo Verde disponível também nos canais a cabo em Cabo Verde|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204143148/http://www.cvmultimedia.cv/canais|archive-date=4 February 2016|agency=ZAP TV and BOOM TV}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් වාරික නාලිකා කේප් වර්ඩ් හි ඇත, විශේෂයෙන් හෝටල් සහ විලා වල බහුලව දක්නට ලැබෙන චන්ද්‍රිකා ජාල නාලිකා, වෙනත් ආකාරයකින් ලබා ගත හැකි වීම සීමිත වුවද. එවැනි එක් නාලිකාවක් වන්නේ RDP África, පෘතුගීසි ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානයේ RDP හි අප්‍රිකානු අනුවාදයයි.

2023 මුල් භාගය වන විට, කේප් වර්ඩීන් ජනගහනයෙන් 99% ක් පමණ ක්‍රියාකාරී සෙලියුලර් දුරකථනයක් ද, 70% කට අන්තර්ජාලයට ප්‍රවේශය ද, 11% කට ස්ථාවර දුරකථනයක් ද, 2% ක් දේශීය කේබල් ටීවී සඳහා දායක වී සිටිති. 2003 දී කේප් වර්ඩ් සතුව ප්‍රධාන දුරකථන 71,700 ක් තිබූ අතර අමතර සෙලියුලර් දුරකථන 53,300 ක් රට පුරා භාවිතයේ තිබුණි.

2004 දී ගුවන්විදුලි මධ්‍යස්ථාන හතක්, ස්වාධීන හයක් සහ රජය සතු එකක් විය. මාධ්‍ය මෙහෙයවනු ලබන්නේ  කේප් වර්ඩීන් පුවත් ඒජන්සිය (ද්විතියිකව Inforpress ලෙස) විසිනි. රටපුරා ගුවන්විදුලි මධ්‍යස්ථානවලට RCV, RCV+, Radio Kriola සහ Radio Nova ආගමික මධ්‍යස්ථානය ඇතුළත් වේ. දේශීය ගුවන්විදුලි මධ්‍යස්ථානවලට කේප් වර්ඩ් හි පළමු ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානය වන රේඩියෝ ප්‍රියා ඇතුළත් වේ; Praia FM, ජාතියේ පළමු FM මධ්‍යස්ථානය; Rádio Barlavento, Rádio Clube do Mindelo සහ Radio Morabeza in Mindelo.{{Citation needed|date=January 2018}}

=== සංගීතය ===
[[File:Cesária_Évora_(3).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ces%C3%A1ria_%C3%89vora_(3).jpg|වම|thumb|සිසේරියා එවෝරා, කේප් වර්ඩින් ගායිකාවක්]]
කේප් වර්ඩීන් ජනතාව ඔවුන්ගේ සංගීතමය බව සඳහා ප්‍රසිද්ධය, මින්ඩෙලෝ කානිවල් වැනි ජනප්‍රිය ප්‍රකාශනයන් මගින් හොඳින් ප්‍රකාශ වේ. කේප් වර්ඩ් සංගීතයට &quot;අප්‍රිකානු, පෘතුගීසි සහ බ්‍රසීලියානු බලපෑම්&quot; ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;manuel&quot;&gt;{{cite book|author=Peter Manuel|url=https://archive.org/details/popularmusicsofn0000manu|url-access=registration|pages=[https://archive.org/details/popularmusicsofn0000manu/page/95 95]–97|title=Popular Musics of the Non-Western World|year=1988|publisher=Oxford University Press|location=New York|access-date=19 November 2014|isbn=978-0-19-506334-9}}&lt;/ref&gt; morna ට පසු වඩාත් ජනප්‍රිය සංගීත ප්‍රභේදය වන්නේ coladeira වන අතර පසුව funaná සහ batuque සංගීතය වේ. සිසේරියා එවෝරා ලොව හොඳම කේප් වර්ඩීන් ගායිකාව වූ අතර, ඇය &quot;පාවහන් නොමැති කාන්තාව&quot; ලෙස හැඳින්වේ, මන්ද ඇය වේදිකාවේ පාවහන් නොමැතිව රඟ දැක්වීමට කැමති විය. &quot;මෝර්නා රජු&quot; ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබූ ඇගේ මාමා වන බනාට ප්‍රතිවිරුද්ධව ඇයව &quot;මෝර්නා රැජින&quot; ලෙසද හඳුන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/12/19/arts/music/cesaria-evora-morna-singer-from-cape-verde-dies.html|title=Cesária Évora, Singer From Cape Verde, Dies at 70 (Published 2011)|last=Pareles|first=Jon|date=2011-12-19|work=The New York Times|access-date=2021-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20111219234208/http://www.nytimes.com/2011/12/19/arts/music/cesaria-evora-morna-singer-from-cape-verde-dies.html|archive-date=19 December 2011|language=en-US|issn=0362-4331|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සිසේරියා එවෝරා හි ජාත්‍යන්තර සාර්ථකත්වය නිසා අනෙකුත් කේප් වර්ඩීන් කලාකරුවන් හෝ පෘතුගාලයේ උපන් කේප් වර්ඩීන් ගෙන් පැවත එන්නන් සංගීත වෙළඳපොලේ වැඩි ඉඩක් ලබා ගැනීමට සමත් විය. මෙයට උදාහරණ ලෙස ගායක ගායිකාවන් වන සාරා තවරෙස්, ලුරා සහ මයිරා ඇන්ඩ්‍රේඩ් දැක්විය හැක.

කේප් වර්ඩ් හි සම්ප්‍රදායික සංගීතයේ තවත් විශිෂ්ට ප්‍රකාශකයෙක් වූයේ ට්‍රැවාඩින්හා ලෙසින් වඩාත් ප්‍රකට ඇන්ටෝනියෝ විසෙන්ටේ ලෝප්ස් සහ 2004 දී මිය ගිය ඉල්ඩෝ ලෝබෝ ය. ප්‍රියා නගර මධ්‍යයේ පිහිටි සංස්කෘතික මන්දිරය ඉල්ඩෝ ලෝබෝ සංස්කෘතික මන්දිරය ලෙස හැඳින්වේ. ගෞරවය.

ජාත්‍යන්තර සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ විශිෂ්ටත්වය දැක්වූ කේප් වර්ඩීන් දෙමාපියන්ට දාව උපන් ප්‍රසිද්ධ කලාකරුවන් ද සිටිති. මෙම කලාකරුවන් අතර ජෑස් පියානෝ වාදකයෙකු වන හෝරස් සිල්වර්, ඩියුක් එලිංටන්ගේ සැක්සෝෆෝන වාදක පෝල් ගොන්සාල්වෙස්, ටියෝෆිලෝ චාන්ත්‍රේ, පෝල් පේනා, තවරෙස් සහෝදරයන් සහ ගායක ලුරා වේ.

=== නැටුම් ===
කේප් වර්ඩින් සාම්ප්‍රදායික නර්තනය බටහිර සහ මධ්‍යම අප්‍රිකානු බලපෑම් මිශ්‍ර වූවකි. කේප් වර්ඩ් හි වඩාත් ජනප්‍රිය නර්තන විලාසය &quot;ෆුනානා&quot; ලෙස හැඳින්වේ, එය සන්තියාගෝ දූපතේ ආරම්භ වූ අතර වේගවත් උකුල් චලනයන් සහ සජීවී රිද්මයක් සමඟ යුගල වශයෙන් නටනු ලැබේ. තවත් ජනප්‍රිය නර්තන විලාසයක් වන්නේ &quot;කොලඩේරා&quot; යනු සාඕ විසෙන්ටේ දූපතේ ආරම්භ වූ මන්දගාමී නර්තන විලාසයකි. &quot;බටුක්&quot; යනු සන්තියාගෝ දූපතේ ආරම්භ වූ තවත් සාම්ප්‍රදායික කේප් වර්ඩින් නැටුම් විලාසයක් වන අතර එය බොහෝ උකුල් චලනයන් සහ බෙර වාදනය ඇතුළත් වේ. &quot;මෝර්නා&quot; යනු තවත් ජනප්‍රිය කේප් වර්ඩීන් නර්තන විලාසයක් වන අතර එය බෝවා විස්ටා දූපතේ ආරම්භ වූ අතර ශෝකජනක තනුවක් සහිත මන්දගාමී වේගයක් ඇත. සූක් සහ කිසොම්බා වෙනත් රටවල ආරම්භ වූ කේප් වර්ඩ් හි නව ජනප්‍රිය නර්තන විලාසයකි.

=== සාහිත්‍ය ===
[[File:Praia-Fundação_Amílcar_Cabral_(1).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Praia-Funda%C3%A7%C3%A3o_Am%C3%ADlcar_Cabral_(1).jpg|දකුණ|thumb|ප්‍රියා හි ෆන්ඩසාඕ අමිල්කාර් කබ්රාල්]]
කේප් වර්ඩීන් සාහිත්‍යය ලුසොෆෝන් අප්‍රිකාවේ පොහොසත්ම එකකි. ප්‍රසිද්ධ කවියන් අතර පෝලිනෝ වීරා, මැනුවෙල් ද නෝවාස්, සර්ජියෝ ෆ්රූසෝනි, යුජිනියෝ ටවාරෙස් සහ බී. ලෙසා ඇතුළත් වන අතර, ප්‍රසිද්ධ කතුවරුන් අතර බල්ටසාර් ලෝපෙස් ද සිල්වා, ඇන්ටෝනියෝ ඕරෙලියෝ ගොන්සාල්වෙස්, මැනුවෙල් ලෝප්ස්, ඔර්ලන්ඩා අමරිලිස්, හෙන්රියරඹේ, හෙන්රිකයෝ ඩෙයිරම්බේ රා, ආචාර්ය අසගුවා, සහ ජර්මානෝ අල්මේදා.{{Citation needed|date=March 2022}} කබෝ වර්ඩේ හි කාන්තාවක් විසින් ලියන ලද පළමු නවකතාව ඩිනා සලූස්ටියෝ විසින් ලියන ලද &quot;ඒ ලූකා ඩි සෙරානෝ&quot; ය; එහි පරිවර්තනය, The Madwoman of Serrano (රොනෝ හි පිස්සු කාන්තාව) ලෙස, ඕනෑම Cකබෝ වර්ඩේ නවකතාවක් ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලද පළමු පරිවර්තනය විය.&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite web |title=The Madwoman of Serrano by Dina Salústio : Our Books :: Dedalus Books, Publishers of Literary Fiction |url=http://www.dedalusbooks.com/our-books/book.php?id=00000332 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329054606/http://www.dedalusbooks.com/our-books/book.php?id=00000332 |archive-date=29 March 2022 |access-date=2022-03-25 |website=www.dedalusbooks.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Soutar |first=Jethro |date=19 July 2017 |title=Translating Dina Salústio, Cape Verde's First Female Novelist |url=https://brittlepaper.com/2021/07/translating-dina-salustio-cape-verdes-first-female-novelist-by-jethro-soutar-essay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220707101951/https://brittlepaper.com/2021/07/translating-dina-salustio-cape-verdes-first-female-novelist-by-jethro-soutar-essay/ |archive-date=7 July 2022 |access-date=25 March 2022 |website=Brittle Paper}}&lt;/ref&gt;

=== සිනමාව ===
12 වැනි අප්‍රිකා චිත්‍රපට ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේදී නම් කරන ලද 2015 විශේෂාංග වාර්තා චිත්‍රපටිය ටිචින්දාස්හි කානිවල් සහ සාඕ විසෙන්ටේ දූපත නිරූපණය කෙරේ.

=== ආහාර පිසීම ===
[[File:Cachupa_2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cachupa_2.jpg|thumb|කැචුපා, සාමාන්‍ය කේප් වර්ඩින් කෑමක්]]කේප් වර්ඩ් ආහාරය බොහෝ විට මාළු සහ බඩ ඉරිඟු සහ සහල් වැනි ප්‍රධාන ආහාර මත පදනම් වේ. අවුරුද්දේ වැඩි කාලයක් ලබා ගත හැකි එළවළු වන්නේ අර්තාපල්, ළූණු, තක්කාලි, මඤ්ඤොක්කා, ගෝවා, ගෝවා සහ වියළි බෝංචි ය. කෙසෙල් සහ ගස්ලබු වැනි පලතුරු වසර පුරා ලබා ගත හැකි අතර, අඹ සහ අලිගැටපේර වැනි අනෙකුත් පලතුරු සෘතුමය වේ.&lt;ref name=&quot;pc4&quot; /&gt;

කේප් වර්ඩ් හි සේවය කරන ජනප්‍රිය කෑමක් වන්නේ කැචුපා, ඉරිඟු (හෝමිනි), බෝංචි සහ මාළු හෝ මස් සෙමින් පිසින ලද ඉස්ටුවකි. සාමාන්‍ය ආහාර රුචිය වන්නේ පැස්ටල්, මාළු හෝ මස් වලින් පුරවාගත් පේස්ට්‍රි කවචයක් වන අතර එය පසුව බදියි.&lt;ref name=&quot;pc4&quot; /&gt;

=== ක්‍රීඩා ===
[[File:Estádio_Nacional_de_Cabo_Verde_panorama.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Est%C3%A1dio_Nacional_de_Cabo_Verde_panorama.jpg|thumb|ප්‍රියා හි එස්ටැඩියෝ නැෂනල් ඩි කබෝ වර්ඩ්]]
රටේ වඩාත්ම සාර්ථක ක්‍රීඩා කණ්ඩායම වන්නේ කේප් වර්ඩ් ජාතික පැසිපන්දු කණ්ඩායම වන අතර එය 2007 FIBA අප්‍රිකානු ශූරතාවලියේ ලෝකඩ පදක්කම දිනා ගත්තේ [[ඊජිප්තුව]] පරාජය කිරීමෙන් පසුවය. ස්පාඤ්ඤයේ [[රියල් මැඩ්රිඩ්|රියල් මැඩ්රිඩ් කණ්ඩායමට]] ක්‍රීඩා කරන වෝල්ටර් ටවාරෙස් එරට වඩාත් ප්‍රසිද්ධ ක්‍රීඩකයා වේ.

කේප් වර්ඩ් තරංග යාත්‍රා කිරීම&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |title=Cape Verde windsurfing Holidays |url=https://www.planetwindsurfholidays.com/countries/cape-verde/cpv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416122358/https://www.planetwindsurfholidays.com/countries/cape-verde/cpv |archive-date=16 April 2023 |access-date=2023-04-16 |website=www.planetwindsurfholidays.com |publisher=Planet Travel Ltd, Brighton (United Kingdom) |language=EN}}&lt;/ref&gt; (wave sailing - වින්ඩ්සර්ෆිං වර්ගයකි) සහ සරුංගල් බෝඩිං සඳහා ප්‍රසිද්ධය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Become a Waver Rider Kiteboarding in Cape Verde {{!}} 57hours |url=https://57hours.com/review/cape-verde-kiteboarding/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416122357/https://57hours.com/review/cape-verde-kiteboarding/ |archive-date=16 April 2023 |access-date=2023-04-16 |website=57hours - Discover amazing outdoor adventures |language=en-US}}&lt;/ref&gt; හවායි සහ 2009 PWA Wave World Champion වන ජෝෂ් අංගුලෝ, මෙම දූපත් සමූහය සුළං සර්ෆින් ගමනාන්තයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට බොහෝ දේ කර ඇත.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; දේශීය Kite Surfing ක්‍රීඩකයෙකු වන මිටු මොන්ටේරෝ 2008 Kite Surfing ලෝක ශූරයා විය.{{Citation needed|date=March 2022}}

ටූබාරෙස් අසුයිස් (Blue Sharks) යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන කේප් වර්ඩ් ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම කේප් වර්ඩ් හි ජාතික කණ්ඩායම වන අතර කේප් වර්ඩ් පාපන්දු සම්මේලනය මගින් පාලනය වේ. කණ්ඩායම 2013, 2015, සහ 2021 දී අප්‍රිකානු ජාතීන් කුසලාන තුනකට ක්‍රීඩා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/19883659|title=Africa Cup of Nations: Cape Verde and Ethiopia qualify|work=BBC Sport|access-date=24 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327145930/http://www.bbc.com/sport/0/football/19883659|archive-date=27 March 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

රට 1996 සිට සෑම ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලකටම තරඟ කර ඇත. 2016 දී, පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේ දී පදක්කමක් දිනූ පළමු කේප් වර්ඩීන් ක්‍රීඩකයා බවට ග්‍රේසිලිනෝ බාර්බෝසා පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2016 |title=Rio 2016: Cabo-verdiano conquista primeira medalha dos PALOP na Paralimpíada |url=https://www.dw.com/pt-002/rio-2016-cabo-verdiano-conquista-primeira-medalha-dos-palop-na-paralimp%C3%ADada/a-19540693 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116105012/https://www.dw.com/pt-002/rio-2016-cabo-verdiano-conquista-primeira-medalha-dos-palop-na-paralimp%C3%ADada/a-19540693 |archive-date=16 January 2017 |access-date=June 17, 2021 |website=[[Deutsche Welle]] |language=Portuguese}}&lt;/ref&gt;

== ප්‍රවාහනය ==

=== වරාය ===
[[File:CaisPortoNovo.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CaisPortoNovo.JPG|thumb|සැන්ටෝ ඇන්ටාවෝ හි පෝටෝ නෝවෝ වරාය]]
ජාත්‍යන්තර වරායන් හතරක් ඇත: මින්ඩෙලෝ, ප්‍රියා, පැල්මේරා සහ සල් රී. සාඕ විසෙන්ටේ හි මින්ඩෙලෝ යනු කෲස් නැව් සඳහා ප්‍රධාන වරාය වන අතර සැන්ටෝ ඇන්ටෝ වෙත යාත්‍රා සේවය සඳහා වන පර්යන්තයයි. සන්තියාගෝ හි ප්‍රියා වෙනත් දූපත් වෙත දේශීය තොටුපළ සේවා සඳහා ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානය වේ. පැල්මේරා ඔන් සල් දිවයිනේ ප්‍රධාන ගුවන් තොටුපළ වන අමිල්කාර් කබ්රාල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ සඳහා ඉන්ධන සපයන අතර දිවයිනේ සිදුවන හෝටල් ඉදිකිරීම් සඳහා වැදගත් වේ. පොන්ටා ඩෝ සොල් හි ගුවන් පථය වසා දැමීමෙන් පසු දිවයිනෙන් නිෂ්පාදන ආනයනය සහ අපනයනය මෙන්ම මගී ගමනාගමනය සඳහා ඇති එකම මූලාශ්‍රය සැන්ටෝ ඇන්ටෝ හි පෝටෝ නෝවෝ වේ.

කුඩා වරායන් ඇත, අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම සාඕ නිකොලෝ හි ටරාෆල්හි තනි ජැටි, බෝවා විස්ටා හි සල් රේ, මායෝ හි විලා දෝ මායෝ (පෝර්ටෝ ඉන්ග්ලස්), ෆෝගෝ හි සාඕ ෆිලිපේ සහ බ්‍රාවා හි ෆර්නා. මේවා භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සහ මගීන් රැගෙන යන අන්තර්-දිවයින යාත්‍රා සේවා සඳහා පර්යන්ත ලෙස ක්‍රියා කරයි. මසුන් ඇල්ලීම සහ කිමිදීම යන බෝට්ටු දෙකම භාවිතා කරන සැල්හි සැන්ටා මරියා හි තොටුපළ පුනරුත්ථාපනය කර ඇත.

=== ගුවන්තොටුපල ===
[[File:Aeroporto-Internacional-Aristides-Pereira-Terminal-2012.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aeroporto-Internacional-Aristides-Pereira-Terminal-2012.JPG|thumb|බෝවා විස්ටා දිවයිනේ ඇරිස්ටයිඩ් පෙරේරා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ]]
2014 වන විට - ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපල හතරක් සහ අභ්‍යන්තර ගුවන් තොටුපල හතක් ක්‍රියාත්මක විය. තවත් දෙකක් ක්‍රියාත්මක නොවූ අතර එකක් බ්‍රාවා මත සහ අනෙක සැන්ටෝ ඇන්ටෝ හි ආරක්ෂක හේතූන් මත වසා ඇත.

එහි භූගෝලීය පිහිටීම හේතුවෙන්, කේප් වර්ඩ් බොහෝ විට අත්ලාන්තික් සාගරයේ ගුවන් යානා මගින් පියාසර කරනු ලැබේ. එය යුරෝපයේ සිට දකුණු ඇමරිකාව දක්වා සම්ප්‍රදායික ගුවන් ගමනාගමන මාර්ගයේ කොටසකි, එය දකුණු පෘතුගාලයේ සිට කැනරි දූපත් සහ කේප් වර්ඩ් හරහා උතුරු බ්‍රසීලය දක්වා ගමන් කරයි.

==== ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපල ====

* අමිල්කාර් කබ්රාල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ, සල් දූපත
* නෙල්සන් මැන්ඩෙලා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ, සන්තියාගෝ දූපත
* ඇරිස්ටයිඩ් පෙරේරා ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපළ, බෝවා විස්ටා දූපත
* සිසේරියා එවෝරා ගුවන් තොටුපළ, සාඕ විසෙන්ටේ දූපත

=== ගුවන් ඩ්‍රෝන යානා ===
2021 දී දූපත් අතර ඖෂධ බෙදා හැරීම වැනි කාර්යයන් සඳහා කිලෝග්‍රෑම් 5 ක් දක්වා ගෙන යා හැකි කුඩා මිනිසුන් රහිත පියාසර ඩ්‍රෝන යානා පර්යේෂණාත්මකව භාවිතා කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-africa-59763425|title=Drone delivers medical supplies to remote islands|author=|date=31 December 2021|work=BBC News|access-date=31 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220825200926/https://www.bbc.co.uk/news/av/world-africa-59763425|archive-date=25 August 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2|refs=

}}{{සැකිල්ල:අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය]]</text>
      <sha1>e13j7bf4thso2608xgfh8i1ggwg2jev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:රටේ දත්ත කේප් වර්ඩ්</title>
    <ns>10</ns>
    <id>48521</id>
    <revision>
      <id>796260</id>
      <parentid>441487</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:44:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For further context, see [[:c::en:Flag of Cape Verde#Design and symbolism|]] and the sources cited: pages 1096 to 1099 of https://caboverde.e</comment>
      <origin>796260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="376" sha1="ibwh8e492auh1v81myktow61xk8z4jb" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|රටේ දත්තපෙන්වන්න&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = කේප් වර්ඩ්
| flag alias = Flag of Cape Verde (10-17).svg
| flag alias-1975 = Flag of Cape Verde (1975–1992).svg 
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = 1975
| redir1 = CPV
&lt;/noinclude&gt;
}}</text>
      <sha1>ibwh8e492auh1v81myktow61xk8z4jb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>තෙසලොනිකීහී ශුද්ධවූ ඩිමීට්‍රියස් තුමා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48526</id>
    <revision>
      <id>796236</id>
      <parentid>279802</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T11:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Michael_of_salonica.jpg ගොනුවේ නම [[c:File:Demetrius_of_Thessalonica_(St_Michael's,_Kyiv).jpg|Demetrius_of_Thessal</comment>
      <origin>796236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4792" sha1="t0j6vcunawxnvqdw18d25estq8yzcia" xml:space="preserve">{{පිළිබඳ| 4වන-සියවසෙහි ඕර්තඩොක්ස් සාන්තුවරයා |එම නමම ඇති අනෙකුත් සාන්තුවරයා |ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ ඩිමීට්‍රියස් තුමා | තෙසලොනිකීහී කුරුස යුද්ධ රජතුමා | මොංෆෙරාහී ඩිමීට්‍රියස් }}{{තොරතුරුකොටුව සාන්තුවර
| name= තෙසලොනිකීහී ශුද්ධවූ ඩිමීට්‍රියස් තුමා
| birth_date=270 ක්‍රි.ව.
| death_date={{මරණ වසර හා වයස |306|270}} ක්‍රි.ව.
| feast_day=26 ඔක්තොම්බර්
| venerated_in=[[නැගෙනහිර ඕර්තඩොක්ස් සභාව]]&lt;br&gt;[[රෝමානු කතෝලික ආගම]]&lt;br&gt;[[පෙරදිග ඕර්තඩොක්ස් ආගම]]
| image=Demetrius of Thessalonica (St Michael's, Kyiv).jpg
| imagesize=200px
| caption= [[කියව්|කියව්හී]] [[ශුද්ධවූ මිකායෙල් රන් ගෝලාර්ධ ආසන දෙව්මැදුර |රන්-පියසැති තාපසාරාමයෙහි]] ඇති ශුද්ධවූ  ඩිමීට්‍රියස් තුමා විදහා දක්වන  12-සියවසෙහි මොසයිකයක්
| birth_place=
| death_place=
| titles=උතුම්-ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරයා, සුවඳ ලාටු-නික්මෙන්නා
| beatified_date=
| beatified_place=
| beatified_by=
| canonized_date=
| canonized_place=
| canonized_by=
| attributes= [[රෝමානු යුද්ධ හමුදාව |රෝමානු සොල්දාදුවෙකුගේ]] [[සන්නාහය]] පැළඳ සිටින ලෙසකින් පෙන්වා දෙන අතර, සාමාන්‍යයෙන් හෙල්ලයක් දරමින් හා සමහරවිට රතු අසකු පිට නැග සිටින අයුරක් දැක්වෙයි, 
| patronage=  [[ග්‍රීසිය|ග්‍රීසියෙහි]], [[තෙසලොනිකී|තෙසලොනිකීහී]] අනුග්‍රාහක සාන්තුවරයා,&lt;br&gt;සොල්දාදුවන්ගේ අනුග්‍රාහක සාන්තුවරයා &lt;br&gt; [[කුරුස යුද්ධ කරුවා|කුරුස යුද්ධ කරුවන්ගේ]] අනුග්‍රාහක සාන්තුවරයා (රෝමානු කතෝලික සාම්ප්‍රදායයෙහි පමණි)
| major_shrine=[[ තෙසලොනිකී]], [[ග්‍රීසිය]]
| suppressed_date=
| issues=
| prayer=
| prayer_attrib=
}}

''' [[තෙසලොනිකී|තෙසලොනිකීහී]] ශුද්ධවූ ඩිමීට්‍රියස් තුමා ''' ({{බස-el|''Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης''}}) යනු  4වන සියවසෙහි මුල් අවධියෙහි ජීවත්වූ [[ක්‍රිස්තියානි ආගම|ක්‍රිස්තියානි]] [[ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරයා‍|ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරයෙකි]].

[[මධ්‍යතන යුග|මධ්‍යතන යුගයන්හී]] එතුමා ගරු බහුමුනට පාත්‍රවූයේ, ඉතා වැදගත් ඕර්තඩොක්ස්  [[හමුදාමය සාන්තුවරයෝ|හමුදාමය සාන්තුවරයන්]] අතුරින් කෙනෙකු ලෙසින් වන අතර,බොහෝ විට [[ශුද්ධවූ ජෝර්ජ් තුමා]] හා සමග එක්ව එසේ සැලකිණි. [[ග්‍රෙගරි දින දසුන|ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන]] භාවිතා කරන  ක්‍රිස්තියානිවරුන් සඳහා එතුමාගේ [[සාන්තුවරයන්ගේ දින දර්ශනය|මංගල්‍යය දිනය]] ඔක්තොම්බර් 26 දිනට යෙදී ඇති අතර [[ජූලියන් දින දර්ශනය|ජූලියානු දින දසුන]] භාවිතා කරන ක්‍රිස්තියානිකරුවන් සඳහා එය නොවැම්බර් 8 දිනට යෙදී ඇත.</text>
      <sha1>t0j6vcunawxnvqdw18d25estq8yzcia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ග්ලයිෆොසෙට්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51313</id>
    <revision>
      <id>796248</id>
      <parentid>442941</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:59:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Clean-up</comment>
      <origin>796248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2949" sha1="qsfres23a3ihlpqucz073c5s8jxevxd" xml:space="preserve">{{chembox
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 443847907
| Name = ග්ලයිෆොසෙට් &lt;br&gt;Glyphosate
| ImageFile = Glyphosate.svg
|   ImageSize =
| ImageFile2 = Glyphosate-3D-balls.png
| ImageFile3 = Glyphosate-3D-vdW.png
| IUPACName = ''N''-(phosphonomethyl)glycine
|   OtherNames = 2-[(phosphonomethyl)amino]acetic acid
| Section1 = {{Chembox Identifiers
|   UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = 4632WW1X5A
| KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}}
| KEGG = C01705
| InChI = 1/C3H8NO5P/c5-3(6)1-4-2-10(7,8)9/h4H,1-2H2,(H,5,6)(H2,7,8,9)
|   InChIKey = XDDAORKBJWWYJS-UHFFFAOYAE
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEMBL = 95764
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI = 1S/C3H8NO5P/c5-3(6)1-4-2-10(7,8)9/h4H,1-2H2,(H,5,6)(H2,7,8,9)
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = XDDAORKBJWWYJS-UHFFFAOYSA-N
| CASNo = 1071-83-6
|    CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
|   CASOther = &lt;br /&gt;38641-94-0 (isopropylammmonium salt)&lt;br /&gt;70393-85-0 (sesquisodium salt)&lt;br /&gt;81591-81-3 ([[trimethylsulfonium]] salt) &lt;!-- 38641-94-0 also verified at CAS Common Chemistry, 70393-85-0 and 81591-81-3 verified at ESIS --&gt;
|   EC-number = 213-997-4 &lt;!-- 254-056-8 for isopropylammmonium salt, 274-591-0 for sesquisodium salt --&gt;
|   ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID = 3376
|   RTECS = MC1075000
|   PubChem = 3496
|   ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEBI = 27744
| SMILES = O=C(O)CNCP(=O)(O)O
}}
| Section2 = {{Chembox Properties
|   Reference = &lt;ref name=&quot;EHC&quot;&gt;{{EHC-ref|number=159|name=Glyphosate|date=1994|isbn=92-4-157159-4}}&lt;/ref&gt;
|   C = 3 | H = 8 | N = 1 | O = 5 | P = 1
|   Appearance = white crystalline powder
|   Density = 1.704 (20&amp;nbsp;°C)
|   MeltingPt = 184.5&amp;nbsp;°C
|   BoilingPt = decomposes at 187&amp;nbsp;°C
|   Solubility = 1.01 g/100 mL (20&amp;nbsp;°C)
|   LogP = −2.8
|   pKa = &lt;2, 2.6, 5.6, 10.6
  }}
| Section7 = {{Chembox Hazards
|   Reference = &lt;ref name=&quot;EHC&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{CLP Regulation|index=607-315-00-8|pages=570, 1100}}&lt;/ref&gt;
|   ExternalMSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0160.htm InChem MSDS]
|   EUIndex = 607-315-00-8 &lt;!-- 607-316-00-3 for trimethylsulfonium salt --&gt;
|   EUClass = Irritant ('''Xi''')&lt;br /&gt;Dangerous for the environment ('''N''')
|   RPhrases = {{R41}}, {{R51/53}}
|   SPhrases = {{S2}}, {{S26}}, {{S39}}, {{S61}}
|   GHSPictograms = {{GHS05|Eye Dam. 1}}{{GHS09|Aquatic Chronic 2}}
|   GHSSignalWord = DANGER
|   HPhrases = {{H-phrases|318|411}}
|   PPhrases = {{P-phrases|273|280|305+351+338|310|501}}
|   FlashPt = Non-flammable
  }}
}}

'''ග්ලයිෆොසෙට්''' යනු පුළුල්-පරාස වල් නාශකයකි.

==ආශ්‍රිත ලිපි==
* [[මොන්සැන්ටෝ සමාගම]]
==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

[[ප්‍රවර්ගය:ඇමීන]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>qsfres23a3ihlpqucz073c5s8jxevxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ෆෙඩරේෂණ මන්ත්‍රණ සභාව (රුසියාව)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51664</id>
    <revision>
      <id>796208</id>
      <parentid>795730</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T02:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wiz KDDI</username>
        <id>79953</id>
      </contributor>
      <comment>logo</comment>
      <origin>796208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2834" sha1="2s8ly1henktwxo9byl9mwjl0bn7v8ol" xml:space="preserve">
{{coord|55|46|15|N|37|36|17|E|source:kolossus-svwiki|display=title}}
{{තොරතුරුකොටුව ව්‍යවස්ථාදායකය
| name              = ෆෙඩරේෂණ මන්ත්‍රණ සභාව
| native_name       = Сове́т Федера́ции {{කුඩා|(''සොවියට් ෆිඩෙරට්සි'')}}
| legislature       = [[රුසියානු ෆෙඩරල් මන්ත්‍රණ සභාව]]
| coa_pic           = Logo of the Federation Council (Russia).svg
| image             = [[File:Зал заседаний.jpg]]
| coa_res           = 250px
| session_room      = S6000266.JPG
| house_type        = උත්තර මන්ත්‍රණ සභාව
| leader1_type      = සභාපතිනිය
| leader1           = [[වැලන්ටිනා මැට්වියෙන්කෝ]]
| party1            =
| election1         =
| leader2_type      =
| leader2           =
| party2            =
| election2         =
| leader3_type      =
| leader3           =
| party3            =
| election4         =
| leader4_type      =
| leader4           =
| party4            =
| election5         =
| leader5_type      =
| leader5           =
| party5            =
| election6         =
| leader6_type      =
| leader6           =
| party6            =
| election6         =
| members           = 166
| house1            =
| house2            =
| structure1        =
| structure1_res    = 265px
| structure2        =
| structure2_res    =
| political_groups1 =
| committees1       =
| voting_system1    =
| last_election1    = නැත ( [[රුසියානු ෆෙඩරල් යටත් ප්‍රදේශ]] වෙතින් තෝරා ගැනෙයි)
| last_election2    =
| session_room      = S6000266.JPG
| session_res       =
| meeting_place     = බොල්ෂායා ඩ්මිට්‍රෝව්කා වීදියෙහි ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල, [[මොස්කව්]]
| website           = [http://www.council.gov.ru/eng/index.html www.council.gov.ru]
| footnotes         =
}}

'''ෆෙඩරේෂණ මන්ත්‍රණ සභාව''' ({{බස-ru|Сове́т Федера́ции}}; ''සොවියට් ෆිඩෙරට්සි'') යනු,  1993 [[රුසියානු ෆෙඩරේෂණ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව]] ප්‍රකාර  [[රුසියානු ෆෙඩරල් මන්ත්‍රණ සභාව|රුසියානු ෆෙඩරල් මන්ත්‍රණ සභාවෙහි]]  ([[රුසියාව|රුසියානු ෆෙඩරේෂණ]] [[පාර්ලිමේන්තුව]]) [[උත්තර මන්ත්‍රණ සභාව]] වෙයි.</text>
      <sha1>2s8ly1henktwxo9byl9mwjl0bn7v8ol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බර්ගර් ජනයා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51716</id>
    <revision>
      <id>796250</id>
      <parentid>692950</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* මූලාශ්‍ර */</comment>
      <origin>796250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5093" sha1="bgykc9u64fwmfg7c0cwojgo4p4vf63p" xml:space="preserve">{{මෙයද බලන්න|ලංකාවේ පෘතුගීසි යුගය|ලංකාවේ ලන්දේසි යුගය|බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව}}
{{තොරතුරුකොටුව වාර්ගික කණ්ඩායම
|group            = බර්ගර්වරු
|native_name      = 
|native_name_lang = 
|flag             =
|flag_caption     =
|image            = {{බහු රූපය|perrow=3|width=80|height=80
| image1 = Koch in Mexico.jpg | caption1 = [[ඇල්ස්ටන් කොක්]]
| image2 = David de Kretser Dsc 6787.jpg | caption2 = [[ඩේවිඩ් ඩි ක්‍රෙට්සර්]]
| image3 = Jacqueline at RV song launch.jpg | caption3 = [[ජැකලයින් ෆර්නෑන්ඩර්ස්]]
}}
|image_caption    = 
|population       = 37,061 (2012 සංගණනය)&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=A2 : පොපියුලේෂන් බයි එත්නික් ගෲප් එකෝඩින් ටු ඩිස්ට්‍රික්ට්ස්, 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&amp;gp=Activities&amp;tpl=3|work=ජනගහණය සහ නිවාස සංගණනය, 2011|publisher=ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව}}&lt;/ref&gt;
|genealogy        = 
|regions          = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත්]]
|tablehdr         = 
|region1          = {{ධජයරට|බස්නාහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව}}
|pop1             = 24,170
|ref1             = 
|region2          = {{ධජයරට|නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව}}
|pop2             = 4,458
|ref2             = 
|region3          = {{ධජයරට|මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව}}
|pop3             = 3,347
|ref3             = 
|region4          = {{ධජයරට|වයඹ පළාත, ශ්‍රී ලංකාව}}
|pop4             = 2,192
|ref4             = 
|languages        = {{තිරස්ලැයිස්තුව|[[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]|[[සිංහල භාෂාව|සිංහල]]|[[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]]|[[ලන්දේසි භාෂාව|ලන්දේසි]]|[[ශ්‍රී ලාංකික පෘතුගීසි ක්‍රියෝල්|ශ්‍රී ලාංකික පෘතුගීසි]]|[[ලංකා පෘතුගීසි–ලන්දේසි ක්‍රියෝල්|ලංකා පෘතුගීසි–ලන්දේසි]]}}
|religions        = {{තිරස්ලැයිස්තුව|[[ක්‍රිස්තියානි ආගම]] (බොහෝ සෙයින් [[කතෝලික සභාව|රෝමානු කතෝලික]], [[ලන්දේසි ප්‍රතිසංස්කරණ සභාව|ලන්දේමි ප්‍රතිසංස්කරණ]] සහ [[ඇංග්ලිකානු වාදය|ඇංග්ලිකානු]]|බුද්ධාගම}}
|related          = {{තිරස්ලැයිස්තුව|[[පෘතුගීසි ජනයා|පෘතුගීසි]]|[[ලන්දේසි ජනයා|ලන්දේසි]]|[[ඉංග්‍රීසි ජනයා|ඉංග්‍රීසි]]|[[සිංහල ජනයා|සිංහල]]|[[ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා|ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ]]|[[ශ්‍රී ලාංකික හෙට්ටි]]|[[ශ්‍රී ලංකා කෆීර්වරු]]}}
|footnotes        = 
}}

== අමතර අවධානයට ==
&lt;!-- New links in alphabetical order please --&gt;
*[[Anglo-Indian]]
*[[Anglo-Burmese people]]
*[[Baster]]
*[[Cape Coloured]]
*[[Coloured]]
*[[Dutch Burgher Union of Ceylon]]
*[[Indo people]]
*[[List of notable Burgher people]]
*[[Mestiços (Sri Lanka)]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{Commons}}
* {{cite web
  |url=https://web.archive.org/web/20140720074119/http://www.colonialvoyage.com/dutch-burghers-sri-lanka-dutch-ceylon/
  |title=The Dutch Burghers of Sri Lanka, Dutch Ceylon
  |lang=en
  }}
* {{cite web
  |url=http://www.theburgherassociation.com/
  |title=The Burgher Association
  |trans-title=බර්ගර් සංගමය
  |lang=en
  }}

{{Portuguese diaspora}}
{{Dutch diaspora}}
{{Ethnic groups in Sri Lanka}}
{{European presence in Ceylon}}{{Multiethnicity}}{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:බර්ගර් ජාතිකයෝ| ]]
[[Category:Dutch diaspora in Asia]]
[[Category:Portuguese diaspora in Asia]]
[[Category:European diaspora in Sri Lanka]]
[[Category:Multiracial affairs in Asia]]
[[Category:History of the Dutch East India Company]]
[[Category:Bourgeoisie]]

{{Ethno-group-stub}}</text>
      <sha1>bgykc9u64fwmfg7c0cwojgo4p4vf63p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54702</id>
    <revision>
      <id>796273</id>
      <parentid>590983</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T16:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR6|Criterion 6]]., හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Naval_Ensign_of_Sweden.svg ගොනුවේ නම [[c:File:Naval_ensign_of_Sweden.svg|Naval_ensign_of_Sweden.svg]] ලෙසට වෙනස් කර ඇත.</comment>
      <origin>796273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7873" sha1="iz0ruzj6tr0b6c8ttks9c8w9lbkon2m" xml:space="preserve">{{distinguish|රෝම අධිරාජ්‍යය}}
{{තොරතුරුකොටුව පූර්ව රට
| conventional_long_name = ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යය
| common_name            = ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යය
| native_name            = ''Heiliges Römisches Reich''&lt;br /&gt;''Imperium Romanum Sacrum''
| continent              = Europe
| region                 = Central Europe
| era                    = [[Middle Ages]]&lt;br /&gt;[[Early modern period]]
| status                 = Empire
| government_type        = [[Elective monarchy]]
| year_start             = 962
| year_end               = 1806
| event_start            = [[Otto I, Holy Roman Emperor|Otto I]] is [[Coronation of the Holy Roman Emperor|crowned Emperor of the Romans]]
| date_start             = 2 February
| date_event1            = 2 February 1033
| event1                 = [[Conrad II, Holy Roman Emperor|Conrad II]] assumes&lt;br /&gt;{{spaces|4}}crown of [[Kingdom of Arles|Burgundy]]
| date_event2            = 25 September 1555
| event2                 = [[Peace of Augsburg]]
| date_event3            = 24 October 1648
| event3                 = [[Peace of Westphalia]]
| date_event4            = 2 December 1805
| event4                 = [[Battle of Austerlitz]]
| date_end               = 6 August
| event_end              = [[Francis II, Holy Roman Emperor|Francis II]] abdicated
| flag_p1                = Karl der Große 800.jpg
| p1                     = Middle Francia
| flag_p2                = Ludwig der Deutsche.jpg
| p2                     = East Francia
| s1                     = Confederation of the Rhine
| flag_s1                = 
| s2                     = Austrian Empire
| flag_s2                = Flag of the Habsburg Monarchy.svg
| s3                     = Kingdom of Prussia
| flag_s3                = Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg
| s4                     = Kingdom of Saxony
| flag_s4                = State flag of Saxony before 1815.svg
| s5                     = Duchy of Holstein
| flag_s5                = Holstein Arms.svg
| s6                     = Duchy of Oldenburg
| flag_s6                = Civil flag of Oldenburg.svg
| s7                     = Free and Hanseatic City of Hamburg
| flag_s7                = Flag of Hamburg.svg
| s8                     = Principality of Reuss-Greiz
| flag_s8                = Flagge Fürstentum Reuß ältere Linie.svg
| s9                     = Duchy of Mecklenburg-Schwerin
| flag_s9                = Mecklenburg Landesflagge zur See Kaiserreich.svg
| s10                    = Swedish Pomerania
| flag_s10               = Naval ensign of Sweden.svg
| s11                    = Electorate of Hesse
| flag_s11               = Flag of Hesse.svg
| s12                    = Principality of Nassau-Orange-Fulda
| flag_s12               = Wappen_Fürstentum_Oranien-Nassau-Fulda.jpg
| s13                    = Principality of Waldeck
| flag_s13               = Flag of Waldeck before 1830.svg
| s14                    = Duchy of Saxe-Weimar
| flag_s14               = State flag of Saxony before 1815.svg
| s15                    = Duchy of Saxe-Gotha-Altenburg
| flag_s15               = Flag of Sachsen-Gotha-Altenburg.svg
| image_flag             = Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1400-1806).svg
| flag                   = Flags of the Holy Roman Empire
| flag_type              = Imperial Banner
| image_coat             = Quaterionenadler David de Negker.svg
| symbol                 = Heraldry of the Holy Roman Empire
| symbol_type            = Quaternion Eagle
| image_map              = Holy Roman Empire ca.1600.svg
| image_map_caption      = The extent of the Holy Roman Empire around 1600, superimposed over today's state borders
| capital                = no official capital; imperial seat cities varied throughout history&lt;br/&gt;&lt;small&gt;e.g. [[Vienna]] &lt;br&gt;(Continuous Imperial [[Residenz]] City, 1483–1806)&lt;br/&gt;[[Regensburg]]&lt;br&gt;([[Eternal Diet]], 1663–1806)&lt;br&gt;[[Prague]]&lt;br&gt;(1346–1437, 1583–1611)&lt;br/&gt;&lt;/small&gt;
| national_motto         = 
| national_anthem        = ''(none official)''&lt;br/&gt;&quot;[[Gott erhalte Franz den Kaiser]]&quot; ([[Imperial anthem]], 1797)&lt;br&gt;&lt;small&gt;&quot;{{lang|en|God Save Emperor Francis}}&quot;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;center&gt;[[File:HaydnGottErhalteFranzDenKaiserQuartetVersionPianoReduction.ogg]]&lt;/center&gt;
| common_languages       = [[German language|German]], [[Latin]], [[Italian language|Italian]], [[Czech language|Czech]], [[Polish language|Polish]], [[Dutch language|Dutch]], [[French language|French]], [[Frisian languages|Frisian]], [[Slovene language|Slovene]], [[Sorbian languages|Sorbian]] and others
| religion               = [[Catholic Church|Roman Catholicism]]; [[Lutheranism]] (officially recognized since the [[Peace of Augsburg]] 1555) and [[Calvinism]] (officially recognized since the [[Peace of Westphalia]] 1648)
| currency               = 
| demonym                = Roman
| legislature            = [[Imperial Diet (Holy Roman Empire)|Imperial Diet]]
| stat_pop1              = 5000000&lt;ref name=&quot;Ostrovski, Rome 1998, page 70&quot;&gt;&quot;Atlas of Europe in the Middle Ages&quot;, Ostrovski, Rome, 1998, page 70&lt;/ref&gt;
| stat_year1             = 1200
| stat_pop2              = 16000000&lt;ref name=&quot;globalsecurity.org&quot;&gt;[http://www.globalsecurity.org/military/world/europe/hre-2.htm Holy Roman Empire - 1500 - The German Empire]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;books.google.pl&quot;&gt;[http://books.google.pl/books?id=DVYgJMQJVZEC&amp;pg=PA27&amp;lpg=PA27&amp;dq=bev%C3%B6lkerungs+heiliges+r%C3%B6misches+reich+millionen&amp;source=bl&amp;ots=-RntFRhfIX&amp;sig=2sdFnMf3klnWEeQaZ1dV0BHrq98&amp;hl=pl&amp;sa=X&amp;ei=MOSlU66MKoLcOefvgfAF&amp;ved=0CEoQ6AEwBA#v=onepage&amp;q=bev%C3%B6lkerungs%20heiliges%20r%C3%B6misches%20reich%20millionen&amp;f=false Reich und Glaubensspaltung, Deutschland 1500-1600 by Horst Rabe, p.27]&lt;/ref&gt;
| stat_year2             = 1500
| stat_pop3              = 21000000&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;[http://books.google.pl/books?id=8z9-V9f6w5EC&amp;pg=RA1-PT105&amp;dq=holy+roman+empire+million&amp;hl=pl&amp;sa=X&amp;ei=CPilU_S_DMPe7Aax5YH4Bg&amp;ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&amp;q=holy%20roman%20empire%20million&amp;f=false Introduction to Global Politics by Richard W. Mansbach,Kirsten L. Taylor]&lt;/ref&gt;
| stat_year3             = 1618
| stat_pop4              = 16000000&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;
| stat_year4             = 1648
| stat_pop5              = 26265000&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;[http://books.google.pl/books?id=0LFueQp0s50C&amp;pg=PA401&amp;lpg=PA401&amp;dq=bev%C3%B6lkerung+heiliges+r%C3%B6misches+reich&amp;source=bl&amp;ots=sv8NQ19b7V&amp;sig=fV5JEWxrCeVpK1ao7q4Fn2YiH3Y&amp;hl=pl&amp;sa=X&amp;ei=gPOlU_9D1KHsBvfhgKgD&amp;ved=0CGcQ6AEwCDgo#v=onepage&amp;q=bev%C3%B6lkerung%20heiliges%20r%C3%B6misches%20reich&amp;f=false Nation und Nationalismus in Deutschland, 1770-1990 by Otto Dann]&lt;/ref&gt;
| stat_year5             = 1786
| deputy1                = [[Otto I, Holy Roman Emperor|Otto I]] &lt;small&gt;(first)&lt;/small&gt;
| deputy2                = [[Francis II, Holy Roman Emperor|Francis II]] &lt;small&gt;(last)&lt;/small&gt;
| year_deputy1           = 962–973
| year_deputy2           = 1792–1806
| title_deputy           = [[Holy Roman Emperor|Emperor]]|
| today                  = {{ධජය|ජර්මනිය}}&lt;br/&gt;{{ධජය|ඔස්ට්‍රියාව}}&lt;br/&gt;{{ධජය|පෝලන්තය}}&lt;br/&gt;{{ධජය|චෙක් ජනරජය}}&lt;br/&gt;{{ධජය|ප්‍රංශය}}&lt;br/&gt;{{ධජය|නෙදර්ලන්තය}}&lt;br/&gt;
{{ධජය|බෙල්ජියම}}&lt;br/&gt;{{ධජය|ලක්සම්බර්ග්}}&lt;br/&gt;{{ධජය|ක්‍රොඒෂියා}}&lt;br/&gt;{{ධජය|මොනාකෝ}}
&lt;br/&gt;{{ධජය|ඉතාලිය}}&lt;br/&gt;{{ධජය|ස්ලොවෙනියාව}}&lt;br/&gt;{{ධජය|ස්විට්සර්ලන්තය}}&lt;br/&gt;{{ධජය|සැන් මරිනෝ}}&lt;br/&gt;{{ධජය|ලෙයිච්ටෙන්ස්ටෙයින්}}
}}

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>iz0ruzj6tr0b6c8ttks9c8w9lbkon2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (2001-වර්තමානය)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61342</id>
    <revision>
      <id>796253</id>
      <parentid>702796</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:05:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Tageed</comment>
      <origin>796253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4855" sha1="0iriipqxxrn9haaxicop90454a3ftvi" xml:space="preserve">{{See also|ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය (1973-2001)|ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය (කොළඹ)|ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන ලැයිස්තුව}}{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජූලි 2026}}[[ගොනුව:Lower Manhattan from Jersey City September 2020 HDR panorama (cropped).jpg|thumb|වර්තමාන ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය]]
'''ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය''' යනු [[ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය|ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ]], [[නිව්යෝක්|නිව්යෝර්ක් ජනපදයේ]], [[නිව්යෝක් නගරය|නිව්යෝර්ක් නුවර]], [[පහල මෑන්හැටන්]] ප්‍රදේශයේ අර්ධ වශයෙන් නිමවා ඇති තවමත් ඉදිකෙරෙමින් පවතින ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයකි. 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින සිදුවූ [[සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර]] මගින් විනාශ වූ මුල් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් එම භූමියේම එම නමින්ම මෙම නව ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය ඉදිකෙරේ. නැවත ඉදිකිරීම නිරීක්ෂණයට, භුමි සැලසුම් තරඟ සංවිධානයට සහ ස්මාරකය සැලසුම් කිරීමට 2001 නොවැම්බර් මාසයේදී පහල මෑන්හැටන් සංවර්ධන සංස්ථාව (Lower Manhattan Development Corporation - LMDC) ස්ථාපනය කරන ලදී. ඩැනියෙල් ලයිබ්ස්කයින්ඩ් විසින් ඉදිරිපත් කල මෙමරි ෆවුන්ඩේෂන්ස් සැලැස්ම, ප්‍රධාන සැලැස්ම ලෙස තෝරාගන්න ලදී; එහෙත් සුළු වෙනස්කම් වලට එය භාජනය විය. මෙම භුමියේ පළමුවෙන්ම ඉදිකර අවසන් කල නව ගොඩනැගිල්ල වුයේ 2006 මැයි මාසයේ විවෘත කල [[7 ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය|7WTC]] ගොඩනැගිල්ලයි. ජාතික සැප්තැම්බර් 11 ස්මාරකය සහ කෞතුකාගාරයට අයත් ස්මාරකය 2011 සැප්තැම්බර් 11 දින විවෘත කරන ලද තර, කෞතුකාගාරය 2014 මැයි මාසයේදී විවෘත කරන ලදී. ''1 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්'' (1WTC) ගොඩනැගිල්ල 2014 නොවැම්බර් 3 දින විවෘත කරන ලදී. ''4 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්'' ගොඩනැගිල්ල 2013 නොවැම්බර් 13 දින විවෘත විය. ''3 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්'' ගොඩනැගිල්ල ඉදිකෙරෙමින් පවතින අතර, එය 2016 දි විවෘත කරනු ඇත. 2013 නොවැම්බර් මාසයේදී, සිල්ව(ර්)ස්ටයින් ප්‍රොපටිස් සමාගම සමග ඇතිකරගත් ගිවිසුමකට අනුව ''2 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්'' ගොඩනැගිල්ල මුල්‍යමය වශයෙන් ස්ථාවර වීමට තරම් භාහිර සමාගම් වලට බදු දෙන තෙක්, එහි උපරිම උසටම ඉදිකිරිම තාවකාලිකව අත්හිටුවා ඇත. ''5 වර්ල්ඩ් ට්‍රේඩ් සෙන්ටර්'' ගොඩනැගිල්ල සංවර්ධනය කිරීම නිව්යෝර්ක් සහ නිව් ජර්සි වාරය අධිකාරිය විසින් භාරගෙන ඇත. එහෙත් එය ඉදිකිරිම ආරම්භ කරන හෝ අවසාන කරන දින වකවානු 2014 පෙබරවාරි වනවිටත් ප්‍රකාශයට පත් කොට නොතිබුණි.

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>0iriipqxxrn9haaxicop90454a3ftvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්පයිඩර්-මෑන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65419</id>
    <revision>
      <id>796225</id>
      <parentid>771516</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T08:27:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Spiderman.JPG ගොනුවේ නම [[c:File:Madame_Tussauds_London_-_Spider-Man_statue.jpg|Madame_Tussauds_Lo</comment>
      <origin>796225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10044" sha1="ncgbl52mr24dcoslknoc5nr7sjvd9tj" xml:space="preserve">'''ස්පයිඩර් මෑන්''' යනු ලේඛකයෙකු සහ සංස්කාරක ස්ටැන් ලී සහ ලේඛක කලාකරුවෙකු වන ස්ටීව් ඩිට්කෝ විසින් නිර්මාණය කරන ලද සුපිරි වීරයෙකි. ඔහු මුලින්ම පෙනී සිටියේ විකට පොත් වල රිදී යුගයේ විශ්මය ජනක ෆැන්ටසි #15 (අගෝස්තු 1962) නම් විකට ග්‍රන්ථයේ ය. මාර්වල් කොමික්ස් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඇමරිකානු විකට පොත් වල සහ මාර්වල් විශ්වය තුළ චිත්‍රපට, රූපවාහිනී වැඩසටහන් සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා අනුවර්තනයන්හි ඔහු පෙනී සිටී. ස්පයිඩර් මෑන් යනු ඔහුගේ දෙමව්පියන් වන රිචඩ් සහ මේරි පාකර් ගුවන් අනතුරකින් මිය යාමෙන් පසු නිව් යෝර්ක් නගරයේ ඔහුගේ නැන්දා සහ බෙන් මාමා විසින් හදා වඩා ගත් අනාථයෙකු වන පීටර් පාකර්ගේ අන්වර්ථ නාමයයි. නව යොවුන් වියේ සහ මූල්‍ය ගැටලු සමඟ ලී සහ ඩිට්කෝ චරිත ගණුදෙනු කළ අතර ඔහුට ජේ. ජෝනා ජේම්සන්, හැරී ඔස්බෝන්, මැක්ස් මොඩල්, ආදර අවශ්‍යතා වන ගුවින් ස්ටේසි සහ මේරි ජේන් වොට්සන් සහ වෛද්‍ය ඔක්ටෝපස් වැනි සතුරන් වැනි බොහෝ සහය චරිත ලබා දුන්නේය. , හරිත ගොබ්ලින් සහ විෂ. ඔහුගේ මූලාරම්භක කතාවේදී, විකිරණශීලී මකුළුවෙකුගෙන් දෂ්ට කිරීමෙන් මකුළුවාට අදාළ හැකියාවන් ඔහුට ලැබේ; මේවාට මතුපිටට ඇලීම, මානුෂික ශක්තිය සහ කඩිසරකම සහ ඔහුගේ “මකුළු හැඟීමෙන්” අනතුර හඳුනා ගැනීම ඇතුළත් වේ. ඔහු මැණික් කටුව මත සවි කර ඇති &quot;වෙබ්-වෙඩික්කරු&quot; උපාංග ද තනන අතර ඔහුගේම නිර්මාණයක් මඟින් කෘතිම මකුළු දැලකට වෙඩි තබයි.

1960 දශකයේ මුල් භාගයේදී ස්පයිඩර් මෑන් ප්‍රථම වරට පෙනී සිටි විට, සුපිරි වීර විකට පොත්වල නව යොවුන් වියේ පසුවන අය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රධාන චරිතයට පැති කපන භූමිකාවට පහත් කරනු ලැබීය. ස්පයිඩර් මෑන්ගේ රහස්‍ය අනන්‍යතාවය පිටුපස ක්වීන්ස් හි උසස් පාසැල් සිසුවෙකු වූ පීටර් පාකර් සහ &quot;ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, ප්‍රමාණවත් නොවීම සහ තනිකම&quot; කෙරෙහි වූ ආත්ම අභිලාෂය සහිත තරුණ පාඨකයින්ට සම්බන්ධ විය හැකි ස්පයිඩර් මෑන් කතා මාලාව බිඳ වැටුණි. [9] බකී සහ රොබින් වැනි නව යොවුන් වියේ වීරයන් මෙන් නොව, ස්පයිඩර් මෑන් සගයාගේ සියලු ලක්‍ෂණ තිබුනද, කැප්ටන් ඇමරිකා සහ බැට්මෑන් වැනි සුපිරි වීරයෙකු ස්පයිඩර් මෑන් තුළ නොතිබුණි. &quot;විශාල බලයක් ඇතිව විශාල වගකීමක් ද පැවරිය යුතු&quot; බව ඔහුට තමාම ඉගෙන ගැනීමට සිදු විය-පළමු ස්පයිඩර් මෑන් කතාවේ අවසාන පුවරුවේ පෙළ පෙට්ටියක ඇතුළත් කර ඇති නමුත් පසුව එය ඔහුගේ භාරකරු වූ ඔහුගේ අභාවප්රාප්ත බෙන් මාමාට ආරෝපණය විය. පාකර්.

මාර්වල් විසින් විකට පොත් මාලා කිහිපයක මකුළු මිනිසා නිරූපණය කර ඇති අතර, එහි පළමු හා දීර්ඝතම කල්පැවැත්ම නම් විස්මිත මකුළු මිනිසා ය. වසර ගණනාවක් පුරා, පීටර් පාකර් චරිතය නිව් යෝර්ක් නගරයේ උසස් පාසැල් ශිෂ්‍යයෙකුගේ සිට කරදරකාරී එහෙත් ඉවත් වන විද්‍යාල ශිෂ්‍යයෙකුගේ සිට විවාහක උසස් පාසල් ගුරුවරයෙකු දක්වා 2000 දශකයේ අග භාගයේ තනි නිදහස් ඡායාරූප ශිල්පියෙකු දක්වා වර්ධනය විය. 2010 ගණන් වලදී ඔහු ඇවෙන්ජර්ස් සමඟ සම්බන්ධ වේ. පීටර් මිය යන බවක් පෙනෙන බොඩි හුවමාරු කුමන්ත්‍රණයක් අනුගමනය කරමින් 2012-2014 දක්වා දිවෙන කතන්දර චාපයක් සඳහා මකුළු මිනිසාගේ සතුරු ඩොක්ටර් ඔක්ටෝපස් ද අනන්‍යතාවය ලබා ගත්තේය. [10] අනාගතයේ මකුළු මිනිසා වූ මිගෙල් ඔහාරාගේ වික්‍රමාන්විත ගති ලක්ෂණ සහිත මකුළු මිනිසා 2099 ද ඇතුළුව මකුළු මිනිසාගේ විකල්ප අනුවාදයන් ඇතුළත් පොත් මාර්වල් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත; විකල්ප විශ්වයක නව යොවුන් වියේ පසුවන පීටර් පාකර්ගේ වික්‍රමාන්විතයන් ඇතුළත් අල්ටිමේට් ස්පයිඩර් මෑන්; සහ අල්ටිමේට් කොමික්ස් ස්පයිඩර් මෑන්, අල්මේට් පීටර් පාකර්ගේ මරණයෙන් පසු මකුළු මිනිසාගේ ආවරණ පැළඳ සිටින නව යොවුන් වියේ මයිල්ස් මොරාලස් නිරූපණය කරයි. සැතපුම් පසුව ප්‍රධාන ධාරාවේ අඛණ්ඩතාවයට ගෙන එන ලද අතර සමහර විට ඔහු පීටර් සමඟ වැඩ කරයි.

ස්පයිඩර් මෑන් වඩාත් ජනප්‍රිය හා වාණිජමය වශයෙන් සාර්‍ථක වීරයෙකු වේ. [11] සජීවිකරණ සහ සජීවී රූපවාහිනී කතා මාලා කිහිපයක්, සින්ඩිකේටඩ් පුවත්පත් විකට තීරු සහ චිත්‍රපට මාලාවක ඇතුළුව ඔහු ගණන් කළ නොහැකි තරම් මාධ්‍ය මාධ්‍යයන් සඳහා පෙනී සිටියේය. මෙම චරිතය ප්‍රථම වරට සජීවී නිරූපණය කළේ ඩැනී සීග්‍රන් විසින් 1974 සිට 1977 දක්වා දිවෙන විදුලි සමාගම් ස්කිඩී සුපර් ස්ටෝරිස් හිදී ය. [12] චිත්‍රපට වල ස්පයිඩර් මෑන් නිරූපණය කර ඇත්තේ නළු ටෝබේ මැගුයර්, ඇන්ඩrew ගාර්ෆීල්ඩ්, [13] සහ මාර්වල් සිනමාටික් යුනි තුළ ය[[ගොනුව:Madame Tussauds London - Spider-Man statue.jpg|thumb]]
[[ගොනුව:Gen Cody Indy 2008 - costumes 171 1.JPG|thumb|link=Special:FilePath/Gen_Cody_Indy_2008_-_costumes_171_1.JPG]]
'''Spider-Man''' ('''Peter Parker'''). [[Marvel Comics]].

&lt;span lang=&quot;si&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;production by =  Dumindu&lt;/span&gt;  Gihan  Kuruppuarachchi 

Thanks by      =    Spider man ( Peter parker )

==තව බලන්න==
*[[ස්පයිඩර්-මෑන්: ඉන්ටු ද ස්පයිඩර්-වර්ස්]]
*[[ස්පයිඩර්-මෑන්: අක්‍රොස් ද ස්පයිඩර්-වර්ස්]]
*[[ස්පයිඩර්-මෑන්: බියොන්ඩ් ද ස්පයිඩර්-වර්ස්]]</text>
      <sha1>ncgbl52mr24dcoslknoc5nr7sjvd9tj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නොම්මර 17</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67250</id>
    <revision>
      <id>796246</id>
      <parentid>756932</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tagged as Unsourced</comment>
      <origin>796246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6106" sha1="cdvf7tkvnzq0czfye2n03mwah9j9s0k" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජූලි 2026}}{{Lead missing}}
{{Infobox film
| image          = 
| alt            = 
| caption        = 
| film name      = &lt;!--(for non-English films: film's name in its native language)--&gt;
| director       = &lt;!-- or: | directors = --&gt;[[හේමසිරි සෙල්ලප්පෙරුම]]
| producer       = &lt;!-- or: | producers = --&gt;ප්‍රීතිරාජ් වීරරත්න(වීරරත්න එන්ටර්ප්‍රයිසස්)
| writer         = &lt;!-- or: | writers = --&gt;ප්‍රීතිරාජ් වීරරත්න 
| screenplay     = ප්‍රීතිරාජ් වීරරත්න 
| story          = ප්‍රීතිරාජ් වීරරත්න 
| based on       = &lt;!-- {{based on|title of the original work|writer of the original work}} --&gt;
| starring       = විජය කුමාරතුංග
[[සබීතා පෙරේරා]]&lt;/br&gt;
[[සනත් ගුණතිලක]]&lt;/br&gt;
[[ජීවන් කුමාරතුංග]]
| narrator       = &lt;!-- or: | narrators = --&gt;
| music          = අර්නස්ට් සොයිසා 
| cinematography = එම්.ඒ. ගෆූර්
| editing        = එම්.එස්. අලිමාන්
| production companies = සමරසිංහ චිත්‍රපට 
වාසනා චිත්‍රපට 
| distributor    = &lt;!-- or: | distributors = --&gt;
| released       = {{film date|1989|07|21|}}
| runtime        = 
| country        = [[ශ්‍රී ලංකා]]
| language       = [[සිංහල]]
| budget         = 
| gross          = &lt;!--(please use condensed and rounded values, e.g. &quot;£11.6 million&quot; not &quot;£11,586,221&quot;)--&gt;
}}
==රංගනය==
*විජය කුමාරණතුංග - විජය 
*[[සනත් ගුණතිලක]] - නාථ
*[[ජීවන් කුමාරතුංග]] - ඉන්ස්පෙක්ටර් මහේෂ් 
*[[සබීතා පෙරේරා]] - වසන්‍ති
*මර්වින් ජයතුංග - මර්වින් 
*විල්සන් රුණාරත්න - විල්සන් 
*[[මැණික් කුරුකුලසූරිය]]
*මානෙල් චන්ද්‍රලතා - මානෙල්
*[[ෆ්‍රෙඩී සිල්වා]] - පොටැටෝ
*ටෙඩී විද්‍යාලංකාර
*කපිල සිගේරා 
*ගාමිණී කුමාර්
*ලාල් කුමාර්
*මහේෂ් ජයසිංහ
*ආනන්ද බස්නායක
*ලක්මාල් ෆොන්සේකා
*ශ්‍රීනාත් මල්දෙනිය
*ඇලන් බාලසූරිය
*දයානන්ද විද්‍යාලංකාර
*පී. නිහාල් ප්‍රනාන්දු
*කාන්චනා වික්‍රමසේකර
*හරින්ද්‍ර සංඛ පීරිස්
*රචිත් වරාපිටගේ
*රිෂිනි වීරරත්න
*ප්‍රීතිරාජ් වීරරත්න
*ෆීලික්ස් ඇන්ටන්
==සංගීතය==
*ගීත ප්‍රබන්ධය – ආචාර්ය අජන්තා රණසිංහ, හේමසිරි හල්පිට, එච්. එස්. පෙරේරා
#සීගිරි ලාලිත ළඳුනේ – [[විජය කුමාරණතුංග]], ඇන්ජලින් ගුණතිලක
#පාට සරුංගල් වාගෙයි – [[විජය කුමාරණතුංග]], [[ෆ්‍රෙඩී සිල්වා]] 
#දේවාති දේවා - ග්‍රේෂන් ආනන්ද, ඇන්ජලින් ගුණතිලක සහ පිරිස 
#මැද සාලේ බන්දන්නේ – [[විජය කුමාරණතුංග]], ඇන්ජලින් ගුණතිලක, ග්‍රේෂන් ආනන්ද
#අලිපාටයි කොමලී - ෆ්‍රෙඩී සිල්වා, ඇන්ජලින් ගුණතිලක

==නිෂ්පාදනය==
*සහාය අධ්‍යක්ෂණය - ධනේෂ් ලංකා පීරිස් 
*අංග රචනය - බෙනට් ජයතුංග 
*කැමරා ක්‍රියාකරවීම – ජී. නන්දසේන 
*කාර්මික ශිල්පීන් – ලලිත් තෝමස්, ඒ. ඩී. ප්‍රේමදාස, ප්‍රෑන්ක්ලින් රූප්, එම්. අනුර, ඒ. ඩී. නයාර්, එම්. රියාස් 
*කලා අධ්‍යක්ෂණය – ලයනල් සිල්වා 
*සටන් අධ්‍යක්ෂණය - ටෙඩී විද්‍යාලංකාර 
*නැටුම් අධ්‍යක්ෂණය - රොනල්ඩ් ප්‍රනාන්දු 
*නාමාවලිය හා ප්‍රචාරක කටයුතු - සරත් යටවර 
*ඇඳුම් නිර්මාණය – ආනන්ද බස්නායක - ඩ්‍රෙස් සෙන්ස් - කොල්ලුපිටිය 
*කැමරා උපකරණ සැපයීම - සමරසිංහ චිත්‍රපට, වාසනා චිත්‍රපට 
*කොණ්ඩා මෝස්තර – ලලිත් ධර්මවර්ධන, ළසාදා ජයවර්ධන 
*ගීත පටිගත කිරීම – [[මර්වින් බෙන්ස්]] 
*අතිරේක ශබ්ද - ප්‍රේමසිරි පෙරේරා 
*දෙබස් පටිගත කිරීම හා ශබ්ද පරිපාලනය – නිමල් වික්‍රමරත්න 
*ශබ්ද සහාය – මහේන්ද්‍ර මිලන්, මහින්ද සිරිසමන්තිලක, එච්. එම්. ලියනගේ

[[Category:සිංහල-භාෂා චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>cdvf7tkvnzq0czfye2n03mwah9j9s0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දයා රත්නායක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67437</id>
    <revision>
      <id>796251</id>
      <parentid>453768</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:04:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed</comment>
      <origin>796251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3105" sha1="94llx50vej7v6khhbd0c9x5il4sdnah" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි
|honorific-prefix    = [[ජෙනරාල්]]
|name                = ආර්.එම්.ඩී. රත්නායක
|birth_date=
|death_date=
|birth_place= 
|death_place= 
|image=
|caption=
|office             = [[යුද්ධ හමුදාපතියෝ (ශ්‍රී ලංකාව)|20වන යුද්ධ හමුදාපතිවරයා]]
|nickname           = දයා
|serviceyears       = 1981 -  2015               
|rank               =[[ජෙනරාල්]]
|allegiance         = {{ධජනිරූපකය|SRI}} ශ්‍රී ලංකාව
|branch             = {{යුද්ධ හමුදාව|ශ්‍රී ලංකාව }}
|commands           = 
|unit               =[[ගොනුව:SLLI Crest.gif|25px]][[ශ්‍රී ලංකා පාබල සේනාංකය]]
|battles            = [[ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධය]]
|awards             =[[වීර වික්‍රම විභූෂණය]],&lt;br/&gt; [[රණ වික්‍රම පදක්කම]],&lt;br/&gt; [[රණ ශූර පදක්කම]], &lt;br/&gt; [[උත්තම සේවා පදක්කම]], &lt;br/&gt; දේශ පුත්‍ර පදක්කම
|laterwork= 
}}

[[ජෙනරාල්]] '''ආර්. එම්. දයා රත්නායක''', [[වීර වික්‍රම විභූෂණය |WWV]], [[රණ වික්‍රම පදක්කම |RWP]], [[රණ ශූර පදක්කම |RSP]], [[උත්තම සේවා පදක්කම |USP]], ndu, psc යනු  [[ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවෙහි]] 20වන [[යුද්ධ හමුදාපතිවරයා (ශ්‍රී ලංකාව)|හමුදාපතිවරයා]] විය. &lt;ref name=&quot;New chief&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පුවත් |title=නිව් ආමි කමාන්ඩර් ලෙෆ්ටිනන් ජෙනරල් දයා රත්නායක එසියුම්ස් ඩියුටීස් |url=http://www.dailynews.lk/security/new-army-commander-lt-gen-daya-ratnayake-assumes-duties|accessdate=15 දෙසැ 2013|newspaper=ඩේලි නිවුස් |date=1 අගෝ 2013}}&lt;/ref&gt;

==අධ්‍යාපනය සහ පවුල ==
හේ අධ්‍යාපනය ලද්දේ  [[කුරුණෑගල]]  [[මලියදේව විද්‍යාලය|මලියදේව විද්‍යාලයෙහිය]].

== මූලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

{{DEFAULTSORT:රත්නායක, දයා}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ යුද්ධ හමුදාපතිවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ජෙනරාල්වරු]]</text>
      <sha1>94llx50vej7v6khhbd0c9x5il4sdnah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Country flag IOC alias CPV</title>
    <ns>10</ns>
    <id>68093</id>
    <revision>
      <id>796262</id>
      <parentid>379018</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:06:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For further context, see [[:c::en:Flag of Cape Verde#Design and symbolism|]] and the sources cited: pages 1096 to 1099 of https://caboverde.e</comment>
      <origin>796262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="7p8tf7v6iu5h55o6xhyp5nr1rrs32tw" xml:space="preserve">Flag of Cape Verde (10-17).svg&lt;noinclude&gt;
{{Country flag IOC alias documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7p8tf7v6iu5h55o6xhyp5nr1rrs32tw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අමර්ණ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69737</id>
    <revision>
      <id>796289</id>
      <parentid>722574</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T00:50:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54764" sha1="intkt1jr032e8qrki4mh4ggyu3jpb9a" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුරාතන භූමිය
|name           = අමර්ණ
|native_name    = العمارنة
|alternate_name = එල්-අමර්ණා, ටෙල් එල්-අමර්ණා
|image          = Small aten temple.jpg
|alt = 
|caption        = අක්ටාටන්හි ඇති කුඩා [[ආටෙන්|ආටන්]] දෙව්මැදුරක්
|map_type       = Egypt
|map_alt = 
|map_size = 
|relief = 
|latd = 27 | latm = 39 | lats = 42 | latNS = N
|longd = 30 | longm = 54 | longs = 20 | longEW = E
|coordinates_display = title
|location       = [[මින්යා පළාත]], [[ඊජිප්තුව]]
|region         = [[ඉහළ ඊජිප්තුව]]
|type           = ජනාවාසය
|part_of = 
|length = 
|width = 
|area =
|height = 
|builder        = [[අක්නාටන්]]
|material = 
|built          = ක්‍රි.පූ. 1346දී පමණ
|abandoned = 
|epochs         = [[ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශය]], [[රෝම අධිරාජ්‍යය]]
|cultures = 
|dependency_of = 
|occupants =
|condition = 
|ownership = 
|management = 
|public_access = 
|website = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
|notes = 
}}

'''අමර්ණ''' ([[අරාබි භාෂාව|අරාබි]]: ''al-‘amārnah''العمارنة ) යනු [[ඊජිප්තුව|ඊජිප්තු]] [[පුරාවිද්‍යාව|පුරාවිද්‍යා]] භූමියක් වන අතර, එය පසුකාලීන [[ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශය|දහඅටවන රාජවංශයේ]] රාජ්‍ය කළ [[අක්නාටන්]] [[පාරාවෝ|පාරාවෝවරයා]] විසින් අලුතෙන්ම ස්ථාපනය කළ නව අගනගරයේ නටබුන් සහිත ය. මෙම අගනගරය ඔහුගේ මරණින් පසු (ක්‍රි.පූ. 1332) අත්හැර දමා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/|title=ද ඔෆිෂියල් වෙබ්සයිට් ඔෆ් අමර්ණ ප්‍රොජෙක්ට්|accessdate=2008-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081008002752/http://www.amarnaproject.com/|archivedate=8 ඔක්තෝබර් 2008&lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මෙම නගරය සඳහා [[පුරාතන ඊජිප්තුව|පුරාතන ඊජිප්තුවාසීන්]] භාවිත කර ඇත්තේ '''අක්ටාටන්''' (හෝ '''අක්ටේටන්'''—විවිධාකාරයෙන් පරිවර්තනය කෙරේ) යන නාමයයි. අක්ටාටන් යන්නෙහි අරුත &quot;[[ආටන්|ආටෙන්ගේ]] ක්ෂිතිජය&quot; යන්නයි.&lt;ref name=&quot;davidp125&quot;&gt;ඩේවිඩ් (1998), පි. 125&lt;/ref&gt;

මෙම ප්‍රදේශය පිහිටා ඇත්තේ [[නයිල් ගඟ|නයිල් ගංගාවේ]] නැගෙනහිර ඉවුරේ වර්තමාන ඊජිප්තුවේ [[මින්යා පළාත|මින්යා]] පළාතේ, අල්-මින්යා නගරයේ සිට කිලෝමීටර 58ක් (සැතපුම් 36) දකුණට වන්නට සහ ඊජිප්තුවේ [[කයිරෝ]] අගනුවර සිට කිලෝමීටර 312ක් (සැතපුම් 194) දකුණට වන්නට ය. එසේම එය [[ලුක්සෝර්]] සිට කිලෝමීටර 402ක් (සැතපුම් 250) උතුරට වන්නට පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://maps.google.com/maps?t=k&amp;ie=UTF8&amp;ll=27.649016,30.908833&amp;spn=0.056566,0.077248&amp;z=14|accessdate=2008-10-01|publisher=ගූගල්|title=ගූගල් මැප්ස් සැටලයිට් ඉමේජ්}}&lt;/ref&gt; ඩේර් මවාස් නගරය, අමර්ණ සිට කෙළින්ම බටහිරින් පිහිටා ඇත. අමර්ණ නගරයට නැගෙනහිර දෙසින් නූතන ගම්මාන කිහිපයක්ම වන අතර, ඒ අතර උතුරින් වූ එල්-ටිල් සහ දකුණින් වූ එල්-හැග් ක්වැන්ඩිල් ගම්මාන ද වේ.

මෙම භූමිය පසුකාලීන [[රෝම අධිරාජ්‍යය|රෝම]] සහ මුල්කාලීන [[ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ කොප්ටික් ඕතොඩොක්ස් දේවස්ථානය|ක්‍රිස්තියානු]] සමයන්හි යටත් කොට ගෙන ඇත. නගරයේ දකුණින් වූ කැනීම්වලින් මෙම යුගයට අයත් ඉදිකිරීම් හමුවී ඇත.&lt;ref name=&quot;roman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/recent_projects/survey/middle_egypt/2006.shtml|title=මිඩ් ඊජිප්ට් සර්වී ‍ප්‍රොජෙක්ට් 2006|publisher=අමර්ණ ‍ප්‍රොජෙක්ට්|year=2006|accessdate=2007-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070622062044/http://www.amarnaproject.com/pages/recent_projects/survey/middle_egypt/2006.shtml|archivedate=22 ජූනි 2007&lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==නම==
අමර්ණ යන නාමය පැවත එන්නේ මෙම ‍පෙදෙසේ වාසය කොට ජනාවාස කිහිපයක් පිහිටුවූ බෙනි අම්රන් ගෝත්‍රයෙනි. මෙහි පුරාතන ඊජිප්තු නාමය අක්ටාටන් ය.

(මෙම භූමිය සිරියාවේ [[හලාෆ් සංස්කෘතිය|හලාෆ් යුගයට]] අයත් ටෙල් අමර්ණ පුරාවිද්‍යා භූමිය නොවන බව සිහි තබා ගත යුතු ය.&lt;ref&gt;http://www.academia.edu/1032531/Tell_Amarna_in_the_General_Framework_of_the_Halaf_Period&lt;/ref&gt;)

1820 දශකයේ දී ඉංග්‍රීසි ජාතික ඊජිප්තුවේදියකු වූ සර් [[ජෝන් ගාඩ්නර් විල්කින්සන්]] අමර්ණා වෙත දෙවරක්  සංචාරය කොට එය ''''ඇලබැස්ට්‍රන්'''',&lt;ref&gt;[http://www.ucl.ac.uk/museums-static/digitalegypt/amarna/index.html යුනිවර්සිටි කොලේජ් ලන්ඩන් වෙබ්අඩවිය, ''ඩිජිටල් ඊජිප්ට් ෆෝ යුනිවර්සිටීස්: අමර්ණ'', සම්ප්‍රවේෂණය 26 ජූලි 2016]&lt;/ref&gt; ලෙස හඳුනාගත්තේ රෝම-යුගයේ කතුවරුන් වූ [[වැඩිමහල් ප්ලීනි|ප්ලීනි]] (''ශිලා මත'') සහ [[ටොලමි]] (''[[භූගෝල ශාස්ත්‍රය (ටොලමි)|භූගෝල ශාස්ත්‍රය]]'')&lt;ref name=&quot;MatHyer&quot;&gt;{{cite book|title=මැටේරියා හයිරොග්ලිෆිකා|author=සර් ජෝන් ගාඩ්නර් විල්කින්සන්|year=1828|location=මෝල්ටා|publisher=පෞද්ගලික මුද්‍රණය|page=22|url=https://books.google.com/books?id=nWgGAAAAQAAJ&amp;pg=RA1-PA22&amp;lpg=RA1-PA22&amp;dq=Amarna+%22alabastron%22&amp;source=bl&amp;ots=hKes9f72Hn&amp;sig=brxS2b3VzBGYagHv_xVRkShhKdI&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwinn-iOgpHOAhXMvBoKHe4BACsQ6AEIOTAJ#v=onepage&amp;q=Amarna%20%22alabastron%22&amp;f=false|accessdate=26 ජූලි 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MatInd&quot;&gt;{{cite book|title=ඒන්ෂන්ට් ඊජිප්ටියන් මැටීරියල්ස් ඇන්ඩ් ඉන්ඩස්ට්‍රීස්|author=ඇල්ෆ්‍රඩ් ලූකස්, ජෝන් රිචඩ් හැරිස්|year=2011|edition=4වන සංස්කරණයේ යළි මුද්‍රණය (1962), පළමු මුද්‍රණයෙන් (1926) ප්‍රතිශෝධිත|location=මිනොඑලා, නිව්යෝක්|publisher=[[ඩෝවර් පබ්ලිකේෂන්ස්]]|page=60|isbn=9780486404462 |url=https://books.google.com/books?id=8dIoAwAAQBAJ&amp;pg=PA60&amp;lpg=PA60&amp;dq=Amarna+%22alabastron%22&amp;source=bl&amp;ots=p-SL65uxH6&amp;sig=4t3Zvp7hXMlGTMEPOFuve9yVCNI&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjmk9ONg5HOAhVLmBoKHew1B7I4ChDoAQgZMAA#v=onepage&amp;q=Amarna%20%22alabastron%22&amp;f=false|accessdate=26 ජූලි 2016}}&lt;/ref&gt; වැන්නවුන්ගේ වාර්තා අනුව ය. නමුත් මේ පිළිබඳ ඔහුට ස්ථිර නොවූ නිසා ඔහු එයට විකල්ප ස්ථානයක් ලෙස [[නෙඛෙන්|කොම් එල්-අහ්මාර්]] භූමිය ද නම්කළේ ය.&lt;ref name=&quot;ModEg&quot;&gt;{{cite book|title=මොඩර්න් ඊජිප්ට් ඇන්ඩ් තීබ්ස්: බීං අ ඩිස්ක්‍රිප්ෂන් ඔෆ් ඊජිප්ට්; ඉන්ක්ලූඩිං ද ඉන්ෆෝමේෂන් රික්වයර්ඩ් ෆෝ ට්‍රැවලර්ස් ඉන් දැට් කන්ට්‍රි|volume= II|year=1843|location=ලන්ඩන්|publisher=ජෝන් මරේ|pages=43-44|url=https://books.google.com/books?id=fLsMAAAAIAAJ&amp;pg=PA44&amp;lpg=PA44&amp;dq=Amarna+%22alabastron%22&amp;source=bl&amp;ots=_RD2l1YPyN&amp;sig=wu5P0tY05k85W_Gix5LdUOvYz24&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwinn-iOgpHOAhXMvBoKHe4BACsQ6AEINDAH#v=onepage&amp;q=Amarna%20%22alabastron%22&amp;f=false|accessdate=26 ජූලි 2016}}&lt;/ref&gt;

==අක්ටාටන් නගරය==
{{Amarna Image Map|width=425}}
නගරය පිහිටි ප්‍රදේශය නොඉඳුල් පෙදෙසක් විය. එය ආටෙන්ට අයත් යැයි පැවසෙන ආක්ටාටන් නගරය වේ.

&lt;blockquote&gt;
&quot;ඔහු තමන් වෙනුවෙන් නිම වූ,  පළමු සමයේ අසුනේ ගිමන් හරීවි.&quot;
&lt;/blockquote&gt;

''ක්ෂිතිජය''යන්නෙහි [[ඊජිප්තු රූපාක්ෂර|රූපාක්ෂරය]] සඳහා රාජකීය වැඩිය (Royal Wadi) පෙන්වූ සමානත්වය මෙම නගරය පිහිටුවීමට ස්ථානය නිර්ණයට උපකාර වන්නට ඇතැයි පැවසේ.

මෙම නගරය අක්නාටන් පාරාවෝවරයාගේ නව අගනුවර ලෙස ඉදිකෙරිණි. මෙය [[ආටන්]] දෙවිඳුන්ට කැපකළ නගරයකි. මෙහි ඉදිකිරීම් අක්නාටන්ගේ 5වන රාජ්‍ය සමය අවට (ක්‍රි.පූ. 1346) ආරම්භ වී 9වන වර්ෂයේ දී (ක්‍රි.පූ. 1341) පමණ අවසන් වන්නට ඇතැයි සැලකේ. මෙය ඉදිකර අවසන් වන්නට වසර දෙකකට පෙර එය අගනුවර බවට පත් විය. නගරයේ ‍බොහෝ ගොඩනැගිලි ඉක්මණින් ඉදිකිරීම සඳහා බොහෝ ගොඩනැගිලි මඩින් තැනූ ගඩොල්වලින් ඉදි කොට ඇත. නමුත් වඩාත් වැදගත්‍ ගොඩනැගිලි එම ප්‍රදේශයේ වූ ගල්වලින් නිර්මාණය කරන ලදී.&lt;ref&gt;ග්‍රන්ඩන් (2007), පි.89&lt;/ref&gt;

අභ්‍යන්තර සැලැස්ම පිළිබඳ තොරතුරු රාශියක් ලබා ගත හැකි එකම පුරාතන [[ඊජිප්තුව|ඊජිප්තු]] නගරය මෙයයි. එයට හේතුව අක්නාටන්ගේ මරණින් පසු, අක්නාටන්ගේ පුත් [[ටුටන්ඛාමුන්]] නැවත අගනගරය සිය උපන් ප්‍රදේශය වන තීබ්ස් (නූතන ලුක්සෝර්) වෙත ගෙනයාම නිසා නගරය අත්හැර දැමීමයි. මෙම නගරය දශකයක් හෝ ඔහුගේ මරණින් පසුවත් ක්‍රියාකාරීව පැවති බව පෙනෙන්නට ඇත. [[හොරෙම්හෙබ්]]ගේ දේවස්ථානය අනුව, එය හොරෙම්හෙබ්ගේ සමයේ&lt;ref name=&quot;kemp&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.org/online/interviews/kemp.html|title=එක්ස්කැවේටිං අමර්ණ|publisher=Archaeology.org|date=2006-09-27|accessdate=2007-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070711043111/http://www.archaeology.org/online/interviews/kemp.html|archivedate=11 ජූලි 2007 &lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඉදිකිරීම් අමුද්‍රව්‍ය මධ්‍යස්ථානයක්ව පැවති බව පෙනී යයි. වරක් එය ජරවාස වූ පසු, රෝම යුගයේ&lt;ref name=&quot;roman&quot; /&gt; නයිල් ගංගාවේ ඉවුරේ ජනාවාස වන තෙක්ම එහි ජනාවාස නොපැවතිණි. කෙසේනමුත්, එහි අනන්‍ය ලාක්ෂණික සහ අත්හැර දැමීම සැලකිල්ලට ගත් විට, එය කෙතෙක්දුරට පුරාතන ඊජිප්තු නගරයක ගුණාංග පෙන්නුම් කරයි ද යන්න ප්‍රශ්නාර්ථයකි. නයිල් ගංගාවේ නැගෙනහිර ඉවුරේ සැතපුම් 8ක (කිලෝමීටර 13ක) භූමි ප්‍රදේශයක් පුරා දිවෙන අක්ටාටන් නගරය කඩිනමින් ඉදිවූවකි. බටහිර ඉවුරේ, නගරයේ ජනගහනයට අවශ්‍ය බෝග වගා කිරීමට ඉඩම් වෙන්කොට තිබිණි.&lt;ref name=&quot;davidp125&quot;/&gt; මෙම සම්පූර්ණ නගරය වටා ඊජිප්තුවේ නව අගනුවර ස්ථාපනයට අක්නාටන් සිදු කළ නියමයන් ඇතුළත් කරමින් සීමා ශිලා ස්තම්භ 14ක් ඇත.&lt;ref name=&quot;davidp125&quot;/&gt;

මේ අතරින් අක්නාටන්ගේ නව නගරයේ පැරණිතම ශිලා ස්තම්භය ලෙස සැලකෙන්නේ ''සීමා ශිලාව K'' යන්නයි. මෙය අක්නාටන්ගේ වර්ෂය 5, IV පෙරෙට් (හෝ මාසය 8), දිනය 13 ලෙස දිනනිර්ණය කොට ඇත.&lt;ref name=&quot;aldredp47&quot;&gt;ඇල්ඩ්‍රඩ් (1988), පි.47&lt;/ref&gt; (මුල් සීමා ශිලා ස්තම්භ 14 අතරින් බොහෝමයක් අදවන විට දැඩි ලෙස ඛාදනය වී ඇත) මෙහි අක්නාටන් විසින් එම නගරය පිහිටුවීම පිළිබඳ වාර්තාවක් ඇතුළත් ය. මෙම වාර්තාවේ, නගරයේ ආටන් දේවස්ථාන කිහිපයක් ඉදිකිරීමට පාරාවෝවරයාට වූ අපේක්ෂාව මෙන්ම අක්ටාටන්හි නැගෙනහිර කඳුවල තමන්, තම ප්‍රධාන බිසව [[නෙෆර්ටිටි]] සහ වැඩිමහල් දියණිය [[මෙරිටාටන්]] වෙනුවෙන් සොහොන්ගැබ් ඉදිකිරීම සහ තමන් මියගිය පසු සිය දේහය භූමදානය පිණිස අක්ටාටන් වෙත ගෙන ආ යුතු බවට වූ ආඥාව ද සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;ඇල්ඩ්‍රඩ් (1988), පිටු. 47–50&lt;/ref&gt; සීමා ශිලාස්තම්භය Kහි, අක්ටාටන්හි සමරන ලද උත්සව පිළිබඳ වාර්තාවක් මෙසේ සඳහන් ය:

{{quotation|රාජෝත්තමයාණන් වහන්සේ රනින් රිදියෙන් කළ මහා රථය මතට නැංගේ ක්ෂිතිජයෙන් උදා වී භූමිය සිය ආදරයෙන් පුරවන [[ආටන්]] දෙවිඳුන් මෙනි. ඔහු සිය සම්භවය සිදු වූ, [ආටන්] විසින් ඔහු වෙනුවෙන් ඉදිකොට තිබූ ප්‍රීතිමත්ව වාසය කළ හැකි ස්ථානය අක්ටාටන් වෙත වූ මාවත වෙත ගමන්ගත්තේ ය. එනම් සිය පියා අණකළ විට ඔහු වෙනුවෙන් ඔහුගේ ස්මාරකය ලෙස එය පිහිටුවූ  ඔහුගේ පුත් වේන්රේ [අක්නාටන්] ය. ‍ඔවුන් ඔහු දෙස බලන විට ස්වර්ගය ප්‍රීතිදායක වූ අතර, භූමිය මෙන්ම සියලු හදවත් පවා ප්‍රීතියෙන් පිරීගියේ ය.&lt;ref name=&quot;aldredp48&quot;&gt;ඇල්ඩ්‍රඩ් (1988), පි.48&lt;/ref&gt;}}

මෙම පාඨය මගින් අනතුරුව අක්නාටන් ආටන් දෙවියන් විසින් සිදුකළ මහා පූජාවක් පිළිබඳ සඳහන් වේ.

[[Image:Amarna boundary stela U 02.JPG|thumb|එල්-අමර්ණාහි සීමා ශිලා ස්තම්භය Uට වම්පසින් ඇති ප්‍රතිමා]]

===භූමිය සහ සැලැස්ම===

නයිල් ගංගාවේ නැගෙනහිර ඉවුරේ පිහිටි මෙම නගරයේ නටබුන්, දළ වශයෙන් අද &quot;සිඛෙට් එස්-සුල්තාන්&quot; යනුවේන හැඳින්වෙන් &quot;රාජකීය මාවත&quot; දිගේ උතුරේ සිට දකුණු දෙසට විහිදෙන බව දැකිය හැක.&lt;ref name=&quot;waterson81&quot;&gt;වෝටර්සන් (1999), පි.81&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;grundon92&quot;&gt;ග්‍රන්ඩන් (2007), පි.92&lt;/ref&gt; මෙහි රාජකීය නවාතැන් පිහිටා තිබුණේ උතුරට වන්නට [[උතුරු නගරය, අමර්ණ|උතුරු නගරය]] නම් පෙදෙසේ ය. එහිම මධ්‍යම පරිපාලන පෙදෙස සහ ආගමික කලාපයක් ද පිහිටා තිබිණි. නගරයේ දකුණු පෙදෙසේ නාගරික ජනාවාස පිහිටා තිබිණි...

====උතුරු නගරය====
[[File:Egyptian - Seal Ring with the Name of Akhenaten - Walters 42201 - Side A.jpg|thumb|125px|නිල් ෆෙයාන්ස්වලින් නිම කළ අක්නාටන්ගේ මුද්‍රාව සහිත මුදුව. [[වෝල්ටර්ස් කලා කෞතුකාගාරය]].]]
{{Main|උතුරු නගරය, අමර්ණ}}
යම් තැනැත්තකු ගඟ දිගේ උතුරු දෙසින් අමර්ණ වෙත ළඟා වන විට, උතුරු සීමා ශිලා ස්තම්භය පසු කොට හමුවන පළමු ගොඩනැගිල්ල [[උතුරු ගංතෙර මාලිගය]] වේ. මෙම ගොඩනැගිල්ල ජල තීරය දක්වා දිවෙන අතර, මෙය රාජකීය පවුලේ ප්‍රධාන නවාතැන වන්නට ඇත.&lt;ref&gt;කෙම්ප්, බැරී, ද සිටි ඔෆ් අක්නාටන් ඇන්ඩ් නෙෆර්ටිටි: අමර්ණ ඇන්ඩ් ඉට්ස් පීපල්, තේම්ස් ඇන්ඩ් හඩ්සන්, 2012, පිටු 151-153&lt;/ref&gt; උතුරු නගරය තුළ පිහිටි [[උතුරු මාලිගය (අමර්ණ)|උතුරු මාලිගය]] රාජකීය පවුලේ ප්‍රධාන නවාතැනයි. මෙය සහ මධ්‍යම නගරය අතර පිහිටි උතුරු උපනගරය සමෘද්ධිමත් පෙදෙසක් වූ බවට සාධක ඇති අතර, එහි විශාල නිවෙස් ඇත. නමුත් එම මාර්ගයේ ඇතුළට යන විට නිවෙස්වල ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් අඩුවෙමින් යන බව දැකගත හැක.&lt;ref name=&quot;grundon92&quot;/&gt;

====මධ්‍ය නගරය====

වඩාත් වැදගත් උත්සව සහ පරිපාලන ගොඩනැගිලි පිහිටියේ මධ්‍ය නගරය තුළ ය. මෙහි පිහිටි [[ආටන්ගේ මහා දේවස්ථානය]] සහ [[කුඩා ආටන් දේවස්ථානය]] ආගමික කටයුතු සඳහා භාවිතා වී ඇත. මෙම මහා රාජකීය මාලිගය සහ රාජකීය නවාතැන අතර, රජු සහ රාජකීය පවුලේ උත්සව නවාතැන පිහිටියේ ය. ඒ අතර පාලමක් හෝ බෑවුමක් පිහිටා තිබිණි.&lt;ref&gt;වෝ‍ටර්සන් (1999), පි.82&lt;/ref&gt; රාජකීය නවාතැනට පිටුපසින් [[පාරාවෝගේ ලිපි හුවමාරු අංශය]] පිහිටා තිබිණි. [[අමර්ණ ලිපි]] හමුවූයේ මෙහ දී ය.&lt;ref&gt;මොරාන් (1992), පි.xiv&lt;/ref&gt;

මෙම ප්‍රදේශය මුලින්ම නිමකොට අවසන් වූ ප්‍රදේශය යැයි සැලකෙයි. එහි වම වශයෙන් අවධි දෙකකටවත් අයත් ගොඩනැගිලි දක්නට ලැබෙයි.&lt;ref name=&quot;waterson81&quot;/&gt;

====දකුණු උපනගරය====

නගරයට දකුණින් වූ පෙදෙස වර්තමානයේ ''දකුණු උපනගරය'' පිහිටා ඇත. මෙහි නගරයේ බලවත් වංශවතුන්ගේ ඉඩම් පිහිටියේ ය. මේ ඉඩම් හිමි තැනැත්තන් අතර, [[නැඛ්ට්පාටෙන්]] (ප්‍රධාන අමාත්‍ය), රැනෙෆර්, [[පැනෙහෙසි]] (ආටන්ගේ ප්‍රධාන පූජක) සහ රාමෝස් (අශ්ව පාලකයා) ද වේ. 1912දී ප්‍රකට නෙෆර්ටිටි ප්‍රතිමාව හමු වූ [[තුත්මෝස් (ප්‍රතිමා ශිල්පී)|තුත්මෝස්ගේ]] කලාගාරය පිහිටියේ ද මෙහි ය.&lt;ref&gt;වෝටර්සන් (1999), පි.138&lt;/ref&gt;

නගරයට තවත් දකුණට වන්නට, [[කොම් එල්-නානා]] නැමැති කුටිය වේ. මෙය ''හිරු-මුවාව'' ලෙස භාවිත වූ අතර, සූර්ය දේවස්ථානයක් ලෙස ඉදි විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/komelnana/index.shtml|title=කොම් එල්-නානා|accessdate=2008-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081008020948/http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/komelnana/index.shtml|archivedate=8 ඔක්තෝබර් 2008&lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එසේම එයට නුදුරින් පිහිටි [[මාරු-ආටන්]] නැමැති ස්ථානය ද හිරු දෙවොලක් විය හැකි අතර, එය [[අක්නාටන්]]ගේ බිසවක් වූ [[කියා]] වෙනුවෙන් ඉදිවූවකි. නමුත් ඇගේ මරණය හේතුවෙන්, ඇගේ නම් සහ රූ ඔහුගේ දියණිය වූ [[මෙරිටාටෙන්]]ගේ බවට වෙනස් කොට ඇත.&lt;ref&gt;එයිමා (2003), පි.53&lt;/ref&gt;

====නගරය අවට පෙදෙස====

නගරයේ පැතිරීම සලකුණු කරමින් එය වටා පිහිටි [[අක්නාටන්ගේ සීමා ශිලා|සීමා ශිලාවන්]] (මේවා නයිල් ගංගාවේ පැතිවල පිහිටි කඳුගැටවල කැටයම් කරන ලද ඍජුකෝණාස්‍රාකාර කැටයම් වේ) නගරය පිළිබඳ තොරතුරු සපයන ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/boundary_stelae/index.shtml|title=බවුන්ඩරි ස්ටෙලේ|accessdate=2007-06-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070529001036/http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/boundary_stelae/index.shtml|archivedate=29 මැයි 2007&lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ආක්නාටන්ගේ [[රාජකීය වැඩි සහ සොහොන්ගැබ්|රාජකීය සුසාන භූමියට]] බැහැරට වන්නට නගරයේ නැගෙනහිර දෙසට දිවෙන පටු නිම්නයක් ඇත. මෙය ගල් කුළු අතර සැඟ වී ඇත. මින් සම්පූර්ණ වී ඇත්තේ එක් සොහොන්ගැබක් පමණි. එය නම නොදන්නා රාජකීය බිරිඳකගේ ප්‍රයෝජනයට ගෙන ඇත. අක්නාටන් සිය සොහොන්ගැබ ඉක්මණින් ඉදිකොට ඇත්තේ ඔහුගේ මෙන්ම බොහෝ විට ඔහුගේ දෙවන දියණිය වූ [[මෙකෙටාටෙන්]]ගේ දේහය ද තැන්පත් කිරීම සඳහා බව පෙනී යයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/royal_tombs/index.shtml|title=රෝයල් ටූම්බ්|accessdate=2008-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080927231423/http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/royal_tombs/index.shtml|archivedate=27 සැප්තැම්බර් 2008&lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
 
රාජකීය වැඩියේ උතුරු සහ දකුණු ගල්කුළු අතර, නගරයේ වංශවතුන් විසින් සිය [[වංශවතුන්ගේ සොහොන්ගැබ් (අමර්ණ)|සොහොන්ගැබ්]] ඉදිකොට ගෙන ඇත.
 
:''මෙයත් බලන්න [[කම්කරුවන්ගේ ගම්මානය, අමර්ණ]]''

==පුරාතන අමර්ණ/අක්ටාටන්හි ජීවිතය==
[[File:TutankhamunBerlin.jpg|thumb|ටුටන්ඛාමුන්ගේ අමර්ණ උඩුකය රුවක්; [[ඇ‍ල්ටෙස් කෞතුකාගාරය]], [[බර්ලින්]].]]

අමර්ණහි ආරම්භය පිළිබඳ සෑහෙන තොරතුරු ප්‍රමාණයක් ලැබන්නේ නගරයේ පරිමිතිය වටා සිටුවා ඇති නිල සීමා ශිලා ස්තම්භ (13ක් හඳුනාගෙන ඇත) නිසායි. මේවා නයිල්හි දෙපසම ගල්කුළු තුළට හාරා කැටයම් කොට ඇත. (නැගෙනහිර පෙදෙසේ 10ක් හා බටහිර පෙදෙසේ 3කි) එමගින් ආරම්භයේ සිට අක්ටාටන්හි (අමර්ණ) බිඳ වැටීමට ආසන්න සමය දක්වා වූ සිදුවීම් පිළිබඳ තොරතුරු හඳුනාගත හැක.&lt;ref&gt;අක්නාටන් ඇන්ඩ් ටුටන්ඛාමුන්, රිවොලූෂන් ඇන්ඩ් රීස්ටෝරේෂන්, සිල්වර්මන්, ඩේවිඩ් පී.; වෙග්නර්, ජොසෆ් ඩබ්.; වෙග්නර්, ජෙනිෆර් හවුසර්; ප්‍රකාශන හිමිකම 2006 පුරාවිද්‍යාව සහ මානවවේදය පිළිබඳ පෙන්සිල්වේනියා විශ්වවිද්‍යාලීය කෞතුකාගාරය.&lt;/ref&gt;

තීබ්ස් සිට අමර්ණ වෙත අගනුවර ගෙනයාම සඳහා අක්නාටන්හට හමුදාවේ සහාය අවශ්‍ය විය. අක්නාටන්ගේ ප්‍රධාන උපදේශකයකු වූ ආයි, මෙම ප්‍රදේශයේ වැදගත් බලයක් ඉසිලූයේ ආයිගේ පියා වූ [[යුයා]] වැදගත් යුද නිලධාරියකු වූ නිසායි. මීට අමතරව, යුධ සේවයේ සියලු දෙනා බලයෙන් වර්ධනය වී තිබූ අතර, අක්නාටන්ගේ පියා යටතේ ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ වඩාත් ධනවත්ම සහ සාර්ථකම යුගයේ කොටස්කරුවන් වී තිබිණි. එම නිසා මෙම නිලයන් අතර පක්ෂපාතීත්වය ශක්තිමත් විය. ඇතැම්විට, &quot;මුලින් තීබ්ස්හි සහ පසුව අමර්ණහි දේවස්ථාන කැටයම් තුළ රජු විසින් සෑම අවස්ථාවක දීම යුධ නිලධාරීන්ගේ නිලයන් සඳහන් කිරීමට තරම් වැදගත් හමුදාවක්&quot; රහි පවතින්නට ඇත.&lt;ref&gt;අක්නාටන්, ඊජිප්ට්'ස් ෆෝල්ස් ප්‍රොෆට්, රීවස්, නිකොලස්, තේම්ස ඇන්ඩ් හඩ්සන් ලිමිටඩ්, ලන්ඩන්, ප්‍රකාශන අයිතිය 2001&lt;/ref&gt;

===ආගමික දිවිය===
සාමාන්‍යයෙන් අක්නාටන්ගේ ආගමික ප්‍රතිසංස්කරණ ඒකදේවවාදය‍ දෙසට නැඹුරු බව පැවසුණත්, මෙය ඊට වඩා සංකීර්ණ විය හැක. මෙකල වෙනත් දෙවිවරුන් ද ඇදහුණු බවට පුරාවිද්‍යාත්මකව සාක්ෂි ඇත. ආටන් පූජා මධ්‍යස්ථානවලදී නිල වශයෙන් හෝ එහි සේවය කළ මිනිසුන් විසින් එම ඇදහීම් සිදු කරන්නට ඇත.

&lt;blockquote&gt;
..අක්ටාටන්හි, [[බැරී කෙම්ප් (ඊජිප්තුවේදියා)|කෙම්ප්]] (2008: 41-46) විසින් මෑතක දී කළ කැනීමක් ‍අනුව, වෙනත් දෙවිවරුන් හෝ දෙවඟනන් නිරූපිත පෞද්ගලික ඇදහීම්වල සම්ප්‍රදායික සංකේත පැවති බවට සාධක හමු වී ඇත. දුෂ්ට ආත්මයන්ගෙන් ආරක්ෂාව සලසන [[බෙස්]]ගේ විකෘතිරූපී කුඩා ප්‍රතිමා මෙන්ම ළමා උපත් හා සම්බන්ධ අර්ධ කිඹුල්, අර්ධ හිපපොටේමස් රාක්ෂ දෙවඟනක වූ, [[ටැවරෙට්]]ගේ රූ හමු වී ඇත. අක්ටාටන්හි රාජකීය කම්කරු ගම්මානය තුළ, [[අයිසිස්]] සහ [[ෂෙඩ් (දෙවියා)|ෂෙඩ්]]ට පිදූ ශිලා ස්තම්භයක් හමු වී ඇත (වැටර්සන් 1984: 158 සහ 208).&lt;ref&gt;ෆිලිප් ටර්නර්, [https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:180305 ''සෙත් - අ මිස්රිප්‍රසන්ටඩ් ගෝඩ් ඉන් ද ඒන්ෂන්ට් ඊජිප්ටියන් පැන්තියන්?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002104450/https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:180305 |date=2017-10-02 }} PhD නිබන්ධනය, [[මැන්චෙස්ටර් විශ්වවිද්‍යාලය]]; 2012&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

==අමර්ණ කලා-සම්ප්‍රදාය==
{{Main|අමර්ණ කලාව}}
[[File:Epoca amarniana, frammento di rilievo da parete di una tomba con quattro scribi sotto dettatura, 1350-1333 ac..JPG|thumb|පන්හිඳ සහ පැපිරස් ලේඛන අතැති දරුවන්. අමර්ණහි කැටයමකි]]

අමර්ණ කලා-සම්ප්‍රදාය දිගු කාලීන ඊජිප්තු සම්මුතීන් බිඳහෙලී ය. පෙර [[පුරාතන ඊජිප්තුවේ කලාව|ඊජිප්තු කලාවේ]] පැවති, දැඩි පරමාදර්ශී ආකෘතිවාදය මෙන් නොව මෙහි නිරූපිත තේමා වඩාත් තාත්වික ය. මෙම නිර්මාණ අතර අස්වාභාවික දර්ශන ද වේ. රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයන් සෙනෙහසින් පසුවන අයුරු සහ දරුවන් සමග ක්‍රීඩා කරන අයුරු වැනි අසාමාන්‍ය දර්ශන මේ අතර දැකගත හැක. එසේම කාන්තාවන් පිරිමින්ට වඩා පැහැපත්ව දැක්වීම මෙකල තවදුරටත් සිදුනොවිණි. මෙම කලාව තුළ තාත්විකවාදී ලක්ෂණ ඇතත්, ඇතැම් අවස්ථාවල විකට ආකාර ලක්ෂණ ද දැකගත හැක.

පසුකලෙක [[ආටන්]] වන්දනය [[අමර්ණ මිත්‍යාදෘෂ්ටිය]] ලෙස සලකා යටපත් කෙරුණත්, මෙම කලාව බොහෝ කලක් පැවතියේ ය.

==යළි සොයාගැනීම සහ කැනීම්==

[[Image:Amarna Akkadian letter.png|thumb|150px|[[අමර්ණ ලිපි|අමර්ණ ලිපිවලින්]] එකක්]]

මෙම නගරය පිළිබඳ පළමු බටහිර සඳහන ලැබෙන්නේ, 1714දී නයිල් නිම්නයේ සංචාරය කළ [[ප්‍රංශය|ප්‍රංශ]] [[ජේසුයිට්]] පූජකයකු වූ [[ක්ලෝඩ් සිකාර්ඩ්]] ගෙනි. ඔහු අමර්ණවල සීමා ශිලාවක් පිළිබඳ විස්තර කරයි. 1798–1799 අතර කාලයේ [[නැපෝලියන්]]ගේ ''ප්‍රාඥ බලකාය'' විසින් අමර්ණහි පළමු සවිස්තර සිතියමක් නිර්මාණය කළ අතර, 1821 සහ 1830 අතර කාලයේ එය ''Description de l'Égypte'' තුළ ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි.&lt;ref name=&quot;amarnamapping&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/recent_projects/survey/index.shtml|title=මැපිං අමර්ණ|accessdate=2008-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081008012317/http://www.amarnaproject.com/pages/recent_projects/survey/index.shtml|archivedate=8 ඔක්තෝබර් 2008&lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

මෙයින් පසුව, යුරෝපීය ගවේෂණ ඇරඹුණු අතර, 1824දී සර් [[ජෝන් ගාර්ඩිනර් විල්කින්සන්]] විසින් මෙම භූමිය ගවේෂණය කර නගරයේ නටබුන් සිතියම්ගත කරන ලදී. ලේඛක [[රොබට් හේ (ඊජිප්තුවේදියා)|රොබට් හේ]] සහ මිනින්දෝරු ජී. ලේවර් විසින් මෙම ප්‍රදේශය නිරීක්ෂණය කර වැලි අතුරින් දකුණු දිග සොහොන්ගැබ් අනාවරණය කරගත් අතර, එහි කැටයම් පිළිබඳ 1833දී වාර්තා කොට ඇත. හේ සහ ලේවර්ගේ පිටපත් ප්‍රකාශයට පත් නොවී [[බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලය|බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලයේ]] රැස්ව තිබූ අතර, ඔවුන්ගේ පිහිටුම් හඳුනාගැනීමට ව්‍යාපෘතියක් දියත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.astene.org.uk/associated_events_societies/hay.htm|title=ද රොබට් හේ ඩ්‍රෝවිංග්ස් ඉන් ද බ්‍රිටිෂ් ලයිබ්‍රරි|accessdate=2008-10-01}}&lt;/ref&gt;

1843 සහ 1845දී [[රිචඩ් ලෙප්සියස්]]ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් [[ප්‍රෂියාව|ප්‍රෂියානු]] ගවේෂකයින් විසින් මෙම භූමිය නිරීක්ෂණය කර, දැකගත හැකි වූ ස්මාරක සහ භූ ලක්ෂණ පිළිබඳ දින දොළහකට අධික කාලයක් වෙනවෙනම සිදු කළ ගවේෂණ දෙකක දී වාර්තා කොට ඇත. මෙහි ප්‍රතිඵල අවසානයේ දී, ''Denkmäler aus Ägypten und Äthiopien'' තුළ 1849 සහ 1913 අතර කාලයේ ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණු අතර, ඒ අතර නගරයේ වැඩිදියුණු කළ සිතියමක් ද විය.&lt;ref name=&quot;amarnamapping&quot;/&gt; මෙහි නිරවද්‍යභාවය තරමක් සීමා සහිත වුවත්, ''Denkmäler'' ඵලක බොහෝ ශාස්ත්‍රීය දැනුම සඳහා පදනම දැමූ අතර, එය පෞද්ගලික සොහොන්ගැබ්වල සහ සියවසේ ඉතිරි භාගයේ ඉදි වූ සීමා ශිලා ස්තම්භවල දර්ශන සහ ශිලාලේඛන අර්ථකථනයට අඩිතාලම දැමී ය. මෙම ගවේෂක කණ්ඩායම විසින් සිදු කරන ලද වාර්තා, අතිශය වැදගත්කමක් උසුලන්නේ මෙහි බොහෝ නටබුන් පසුකලෙක විනාශ කොට හෝ නැති වී ඇති නිසායි.

1887දී ''[[සෙබාඛ්]]'' සොයමින් පොළව කනින ලද ස්වදේශික කාන්තාවක් විසින් 300කට අධික [[කීලාක්ෂර|කීලාක්ෂර ඵලක]] සංඛ්‍යාවක් (දැන් පොදුවේ [[අමර්ණ ලිපි]] ලෙස හඳුන්වයි) සොයාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://members.tripod.com/~ib205/budge.html|title=වැලිස් බජ් ඩිස්ක්‍රයිබ්ස් ද ඩිස්කවරි ඔෆ් ද අමර්ණ ටැබ්ලට්ස්|accessdate=2008-10-01}}&lt;/ref&gt; මෙම ඵලක අතර පාරාවෝවරයාගේ තෝරාගත් ලිපි හුවමාරු ගණනාවක් අන්තර්ගත වන අතර, ඒවා ප්‍රධානව [[අක්කාඩියන් භාෂාව|අක්කාඩියන්]] බසින් ලියා ඇත. මෙකල [[පසුකාලීන ලෝකඩ යුගය|පසුකාලීන ලෝකඩ යුගයේ දී]] [[පුරාතන මෑත පෙරදිග]] ''ප්‍රමුඛ භාෂාව'' වූයේ මෙම භාෂාවයි. මෙම අනාවරණයත් සමග මෙම භූමියේ වැදගත්කම හඳුනාගැනුණු අතර, වැඩිදුර ගවේෂණ කටයුතු ද ආරම්භ විය.&lt;ref name=&quot;grundon9091&quot;&gt;ග්‍රන්ඩන් (2007), පිටු. 90–91&lt;/ref&gt;

1891 සහ 1892 අතර කාලයේ [[ඇලෙසැන්ඩ්‍රෝ බාර්සන්ටි]] විසින් රජුගේ සොහොන්ගැබ 'අනාවරණය' කොටගෙන මග හෙළි කරගන්නා ලදී. (1880 සිටම ප්‍රදේශයේ ජනයා මේ පිළිබඳ දැන සිට ඇත)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/royal_tombs/index.shtml|title=රෝයල් ටූම්බ්|publisher=ද අමර්ණ ප්‍රොජෙක්ට්|accessdate=2008-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080927231423/http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/royal_tombs/index.shtml|archivedate=27 සැප්තැම්බර් 2008&lt;!--DASHBot--&gt;|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එම කාලයේ දී ම, [[ඊජිප්තු ගවේෂණ අරමුදල|ඊජිප්තු ගවේෂණ අරමුද‍ලෙන්]] ස්වායත්තව සර් [[ෆ්ලින්ඩර්ස් පෙට්‍රී]] විසින් අමර්ණහි කාර්තුවක් සේවය කර ඇත. ඔහු විසින් ප්‍රධානව මධ්‍ය නගරයේ කැනීම් සිදු කළ අතර, [[ආටන්ගේ මහා දේවස්ථානය]], මහා නිල මාලිගය, රජුගේ නිවස, [[පාරාවෝගේ ලිපි හුවමාරු අංශය]] සහ පෞද්ගලික නිවහන් ගණනාවක් අනාවරණය කරගන්නා ලදී. පෙට්‍රීගේ කැනීම්වලින් තවත් කීලාක්ෂර ඵලක, වීදුරු කර්මාන්තශාලා කිහිපයක නටබුන්, සහ මාලිගයේ කසල ගොඩකින් අත්හැර දැමූ ෆෙයාන්ස් විශාල ප්‍රමාණයක්, වීදුරු සහ සෙරමික් හමු විය. (මයිසීනියානු කැබලිති ද ඇතුළුව)&lt;ref name=&quot;grundon9091&quot;/&gt; ඔහුගේ ප්‍රතිඵල සහ ප්‍රතිසංස්කරණයන් ශීඝ්‍රයෙන් ප්‍රකාශයට පත් වන විට, පෙට්‍රී හට අන්‍යන්ගේ අවධානය මේ වෙත යොමු කරලීමට හැකි විය.

1903 සිට 1908 අතර කාලයේ පිටපත් ශිල්පියකු සහ චිත්‍රශිල්පියකු වූ [[එන්. ඩි ගැරිස් ඩේවීස්|නෝර්මන් ඩි ගැරිස් ඩේවීස්]] විසින් අමර්ණහි පෞද්ගලික සොහොන්ගැබ් සහ සීමා ශිලාස්තම්භවල ඡායාරූප සහ සිතුවම් ප්‍රකාශයට පත්කළේ ය. ඊජිප්තු ගවේෂණ සංගමය (EES) මගින් මෙම පොත්පෙළ 2006දී යළි මුද්‍රණය කෙරිණි.

20වන සියවසේ මුල් වර්ෂවල (1907 සිට 1914) [[ලුඩ්විග් බොර්චාඩ්ට්]]ගේ මූලිකත්වයෙන් යුතුව [[:en:Deutsche Orientgesellschaft|Deutsche Orientgesellschaft]] ගවේෂණයේ දී නගරයේ උතුරු සහ දකුණු උපනාගරික පෙදෙස්වල සූක්ෂ්මව කැනීම් සිදුකෙරිණි. වර්තමානයේ බර්ලින්හි [[නියුවස් කෞතුකාගාරය|ඒජිප්ටිස්කස් කෞතුකාගාරයේ]] තබා ඇති සුප්‍රකට [[නෙෆර්ටිටි උඩුකය|නෙෆර්ටිටි]] උඩුකය මූර්තිය ඇතුළු ප්‍රතිමා රැසක් හමු වූයේ ප්‍රතිමා ශිල්පී [[තුත්මෝස් (ප්‍රතිමා ශිල්පී)|තුත්මෝස්ගේ]] කලාගාරයෙනි. 1914 අගෝස්තු මස [[පළමු ලෝක යුද්ධය]] ව්‍යාප්ත වීමත් සමග, ජර්මානු කැනීම් ඇනහිටියේ ය.

1921 සිට 1936 දක්වා ටී.ඊ. පීට්, සර් [[ලෙනාඩ් වූලි]], [[හේරි ෆ්‍රෑන්ක්ෆෝර්ට්]], [[ස්ටීවන් ග්ලැන්විල්]]&lt;ref&gt;ග්‍රන්ඩන් (2007), පි.71&lt;/ref&gt; සහ [[ජෝන් පෙන්ඩ්ල්බරි]] යන අයගේ මෙහෙයවීමෙන් යුතුව ඊජිප්තු ගවේෂණ සංගමයක් විසින් අමර්ණහි කැනීම් නැවත ආරම්භ කළේ ය. මෙම නව ගවේෂණ ආගමික සහ රාජකීය ඉදිකිරීම් පිළිබඳ පැවැත්විණි.

1960 දශකයේ ඊජිප්තු පුරාවස්තු සංවිධානය (දැන් [[ඊජිප්තු|ඊජිප්තු]] පුරාවස්තු ශ්‍රේෂ්ඨ කවුන්සිලය) විසින් අමර්ණහි කැනීම් ගණනාවක් සිදු කරන ලදී.

[[ඊජිප්තු ගවේෂණ සංගමය|ඊජිප්තු ගවේෂණ සංගමයේ]] අනුග්‍රහය මත [[බැරී කෙම්ප් (ඊජිප්තුවේදියා)|බැරී කේම්ප්ගේ]] (මිසරවේදී පාඨකාචාර්ය, කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලය, එංගලන්තය) මෙහෙයවීමම යටතේ නගරයේ ගවේෂණ තවදුරටත් ක්‍රියාත්මක වේ.&lt;ref name=&quot;kemp&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ees.ac.uk/fieldwork/amarna.htm|title=ෆීල්ඩ්වර්ක්- ටෙල් එල්-අමර්ණ|accessdate=2008-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424101113/http://www.ees.ac.uk/fieldwork/amarna.htm&lt;!-- Bot retrieved archive --&gt;|archivedate=2008-04-24}}&lt;/ref&gt; 1980දී ජෙෆ්රි මාටින් විසින් සිදුකරන ලද වෙනම ගවේෂණයක දී, රාජකීය සොහොන්ගැබේ වූ කැටයම් පිටපත් කොට සොහොන්ගැබේ තිබුණේ යැයි සිතිය හැකි වස්තූන් සමග තොරතුරු දක්වමින් ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි. EES ආයතනය මගින් මෙය වෙළුම් දෙකකින් යුක්තව ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී.

2007දී, EES ගවේෂණයක දී, වංශවතුන්ගේ දකුණු සොහොන්ගැබ්වලට ආසන්නයෙන් වූ පෞද්ගලික කේවල [[දකුණු සොහොන් සුසානභූමිය|සුසානභූමියක්]] සොයාගැනිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7209472.stm|publisher=news.bbc.co.uk|title=ග්‍රිම් සීක්‍රට්ස් ඔෆ් ෆේරෝ'ස් සිටි|accessdate=2008-10-01|author=ජෝන් හේයස්-ෆිෂර්|work=BBC ටයිම්වොච්|date=2008-01-25}}&lt;/ref&gt;

==මේවාත් බලන්න==
*[[අමර්ණ ලිපි]]
*[[අක්නාටන්]]

== සටහන් ==
{{reflist|2}}

== මූලාශ්‍ර ==

* {{cite book|last=ඇල්ඩ්‍රඩ්|first=සිරිල්|title=Akhenaten: King of Egypt|publisher=තේම්ස් ඇන්ඩ් හඩ්සන්|location=ලන්ඩන්|year=1988|isbn=9780500050484|oclc=17997212}}
* {{cite book|last=ඩේවිඩ්|first=රොසලී|title=Handbook to Life in Ancient Egypt|publisher=Facts on File|year=1998}}
* {{cite book|last=ඩි ගැරිස් ඩේවීස්|first=නෝර්මන්|year=1903–1908|title=The Rock Tombs of El Amarna. කොටස් 1–6|publisher=EES|location=ලන්ඩන්}}
* එයිමා, ආයිකෝ (සංස්.) (2003). ''A Delta-Man in Yebu''. යුනිවර්සල්-පබ්ලිෂර්ස්.
* {{cite book|last=ග්‍රන්ඩන්|first=ඉමෝජින්|title=The Rash Adventurer, A Life of John Pendlebury|year=2007|publisher=Libri|location=ලන්ඩන්}}
* හෙස්, රිචඩ් එස්. (1996). ''Amarna Personal Names''. Winona Lake, IN: Dissertations of the American Schools of Oriental Research - DASOR, 9.
* කෙම්ප්, බැරී (2012). ''The City of Akhenaten and Nefertiti. Amarna and its People''. තේම්ස් ඇන්ඩ් හඩ්සන්, ලන්ඩන්.
* {{cite book|last=මාටින්|first=ජී. ටී.|title=The Royal Tomb at el-'Amarna|others=වෙළුම් 2|origyear=1974|year=1989|publisher=EES|location=ලන්ඩන්}}
* {{cite book|first=විලියම් එල්.|last=මොරාන්|title=The Amarna Letters|location=බැල්ටිමෝර්|publisher=ජෝන්ස් හොප්කින්ස් යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්|year=1992|isbn=0-8018-4251-4}}
* {{cite book|last=රෙඩ්ෆෝර්ඩ්|first=ඩොනල්ඩ්|title=Akhenaten: The Heretic King|publisher=ප්‍රින්ස්ටන්|year=1984}}
* {{cite book|last=වෝටර්සන්|first=බාබරා|year=1999|title=Amarna: Ancient Egypt's Age of Revolution}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[http://www.amarnaproject.com/ කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ අමර්ණ ව්‍යාපෘතිය]
*[http://katherinestange.com/egypt/gallery.htm අමර්ණ කලා ගැලරිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200108213537/http://katherinestange.com/egypt/gallery.htm |date=2020-01-08 }} [[අමර්ණ යුගය|අමර්ණ යුගයට]] අයත් ස්වල්ප නමුත්, විශිෂ්ට කලා නිර්මාණ දක්නට ඇත.
*[http://www.mansooramarnacollection.com/ එම්. ඒ. මන්සූර් අමර්ණ එකතුව]
*[http://www.amarna3d.com/ අමර්ණ ත්‍රිමාණ ව්‍යාපෘතිය] පෝල් ඩොචර්ටි විසින් ගොඩනගන ලද නගරයේ ත්‍රිමාන දෘශ්‍යකරණය.

{{s-start}}
{{succession box|title=[[ඊජිප්තුවේ අගනුවර]] (අක්ටාටන්)|before=[[තීබ්ස්, ඊජිප්තුව|තීබ්ස්]]|after=[[තීබ්ස්, ඊජිප්තුව|තීබ්ස්]]|years=ක්‍රි.පූ. 1353 – 1332 පමණ}}
{{s-end}}

{{Amarna Period Navigator}}

[[Category:පුරාතන ඊජිප්තුවේ නගර]]
[[Category:අමර්ණ භූමි]]
[[Category:ඊජිප්තුවේ පැරණි ජනාවාස ස්ථාන]]
[[Category:සැලසුම් කළ අගනුවරවල්]]
[[Category:අක්නාටන්]]</text>
      <sha1>intkt1jr032e8qrki4mh4ggyu3jpb9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Greek myth</title>
    <ns>10</ns>
    <id>74349</id>
    <revision>
      <id>796266</id>
      <parentid>795068</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>796266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4684" sha1="ikyuvb9r80p35rltagjkfsa3dvwfbwn" xml:space="preserve">{{Sidebar
| name = Greek myth
| basestyle = background-color:#cef2e0 ;color:black;
| width = {{{width|16.0em}}}
| pretitle = [[:Category:Ancient Greek religion|ලිපි මාලාවක]] කොටසකි, මෙය:
| title = [[ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය|{{color|#005daa|ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය}}]]
| image = [[File:Kylix Theseus Aison MNA Inv11365 n1.jpg|195px|Theseus slays the Minotaur under the gaze of Athena]]
|caption=''තීසියස් ඇතීනාගේ මඟපෙන්වීම යටතේ මිනටෝර් මරා දමයි''
| contentstyle = text-align:center;padding-top:0; background-color:Azure
| contentclass = hlist
|headingstyle = background-color:#cef2e0; color: black;

| heading1 = දෙවිවරු
| content1 =
* {{hlist |[[ග්‍රීක ආදිකල්පික දෙවිවරු|ආදිකල්පික]] |[[ටයිටන් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ටයිටන්වරු]]}}
* {{hlist |[[ඔලිම්පියානුවන් දොළස|ඔලිම්පියානුවෝ]] |[[නිම්ෆ්|නිම්ෆ්වරු]]}}
* {{hlist |[[ග්‍රීක මුහුදු දෙවිවරු|මුහුදු දේවතාවෝ]] |[[ච්තෝනික්|පෘථිවි-දේවතාවෝ]]}}

| heading2 = වීරවරු සහ ශූරත්වය
| content2 =
* [[හෙරක්ලිස්|හෙරක්ලිස්{{\}}හර්කියුලිස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[හර්කියුලිස්ගේ වීර ක්‍රියා|වීර ක්‍රියා]])}}
* {{hlist |[[ඇකිලිස්]] |[[හෙක්ටර්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[ට්‍රෝජන් යුද්ධය]])}}}}
* [[ඔඩිසියස්]]&amp;nbsp;{{smaller|(''[[ඔඩිසි]]'')}}
* {{hlist |[[ජේසන්]] |[[ආර්ගොනෝට්වරු]]&amp;nbsp;{{smaller|([[රන් ලොම්]])}}}}
* {{hlist |[[පර්සියස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[මෙඩූසා]]}}|{{smaller|[[ගෝර්ගොන්]])}}}}
* [[ඊඩිපස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[ස්ෆින්ක්ස්]])}}
* [[ඕර්ෆියස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[ඕර්ෆිකවාදය (ආගම)|ඕර්ෆිකවාදය]])}}
* [[තීසියස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[මිනොටෝර්]])}}
* {{hlist |[[බෙලරොෆොන්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[පෙගාසස්]]}}|{{smaller|[[කිමෙරා (පුරාණෝක්තිවේදය)|කිමෙරා]])}}}}
* [[ඩේඩාලස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[වංකගිරිය]])}}
* {{hlist |[[ඇට්ලන්ටා]]|[[හිපොමීනස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[රන් ඇපල්]])}}}}
* [[කැඩ්මස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[තීබ්ස් (ග්‍රීසිය)|තීබ්ස්]])}}
* [[ඊනියස්]]&amp;nbsp;{{smaller|(''[[ඊනිඩ්]]'')}}
* [[ට්‍රිප්ටොලීමස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[එලියුසීනියානු අභිරහස්]])}}
* [[පෙලොප්ස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[පුරාතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා]])}}
* [[පිරිතෞස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[සෙන්ටෝරොමැකිය]])}}
* [[ඇම්ෆිට්‍රයොන්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[ටියුමෙසියානු හිවලා]])}}
* [[නාර්සිසස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|නාර්සිසස්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[නාසිස්මය]])}}
* [[මෙලියේගර්]]&amp;nbsp;{{smaller|([[කැලිඩෝනියානු වල් ඌරා]])}}
* [[ඔට්‍රෙරා]]&amp;nbsp;{{smaller|([[ඇමසන්වරු]])}}

| heading3 = අදාළ
| content3 =
* {{hlist |[[සැටයිර්|සැටයිර්වරු]] |[[සෙන්ටෝර්|සෙන්ටෝර්වරු]] |[[ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදයේ මකරු|මකරු]] |[[ඩිමෝගෝර්ගොන්]]}}
* [[පුරාතන ග්‍රීසියේ ආගම]]
* [[මයිසීනියානු දෙවිවරු]]
| content3style = padding-bottom:0.8em;

| belowstyle = border-top:1px solid #aaa;border-bottom:1px solid #aaa;
| below = {{portal-inline|පුරාතන ග්‍රීසිය|size=tiny}}&lt;br /&gt; {{portal-inline|Myths|size=tiny}}

}}&lt;noinclude&gt;

[[Category:Greek mythology templates| ]]
[[Category:ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය|τ]]
[[Category:Exclude in print]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ikyuvb9r80p35rltagjkfsa3dvwfbwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බඹරගල රජ මහා විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75338</id>
    <revision>
      <id>796320</id>
      <parentid>792256</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T10:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7227" sha1="a38pti6sk2cos1qygpr7n0czbbw7lok" xml:space="preserve">== ගමන් විස්තරය ==
බඹරගල රජ මහා විහාරය නමින් ප්‍රසිද්ධව ඇති  විහාරය මධ්‍යම පළාතේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත. කොළඹ සිට මහනුවර මයියංගනය මාර්ගයේ දිගන නගරයට පැමිණ එතැන් සිට වැවේගම පාරේ කිලෝ මීටර 4ක් ගමන් කරන විර විහාරයට යන මාර්ගය වම් පසින් හමුවේ. එතැන් සිට කිලෝ මීටර දෙකක් ගමන් කල විට බඹරගල රජමහා විහාරය හමුවේ.

== ඓතිහාසික පසුබිම ==
බඹරගල විහාරයේ ඉතිහාසය ක්‍රිස්තු පූර්ව තුන්වන සියවසෙන් පසු මිහිඳු හිම්යන් ලංකාවට වැඩම කිරීමෙන් පසු ආරම්භ වෙයි. බෞද්ධ රජවරුන් මෙහි ආරාමයක් ඉදිකර ඇති අතර මෑතක දී බෞද්ධ ඉතිහාසය විකෘති කිරීමේ යෙදෙන පිරිසක් විසින් කිසිම සාධකයක් නැතුව මෙම ස්ථානය සිදුහත් කුමාර උත්පත්තිය සිදුවූ ලුම්බිණිය ලෙස  මතයක් ගෙන යමින් සිටි.

== ශිලා ලේඛන ==
ගුහා ලිපි කිහිපයක් මෙහිදී දැකගත හැකි අතර ඒ සියල්ල ක්‍රිපූ තුන්වන සියවසෙන් පසුව කළ ඒවා බව තහවුරු වී ඇත. Inscription of ceylon volume one වල මේ පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර ඇත.

== ආරාම සැලැස්ම ==
බඹරගල විහාරය වේදිත පබ්බතය පාමුල පිහිටා ඇති නිසා විහාරයට ලගා වීමට උස් පඩිපෙලක් නැගීමට සිදුවේ. එහි බුදු මැදුර ලෙනක් තුල පිහිටා ඇති අතර එහි කටාරමේ පචින රජ පිළිබද සදහන් ශිලා ලේඛනය පවතී. විහාරය ඇතුලත සැතපෙන බුදු පිළිමවහන්සේ නමක් හා හිදි පිළිම ඇත. බුදු මැදුරෙහි තවත් කොටසක් ලෙනහි අනිත් පසින් වෙයි. සෙල්ලිපියේ කොටසක්ද ඇත්තේ පි‍ටුපසය. ලෙනෙහි පි‍ටුපසට යාමයට පඩිපෙලක් නැග යා යුතුය. කුඩා දාගැබ් වහන්සේ නමක් ඉදිකර ඇත.ඉන්ද්‍රසාල ලෙන හා අනිකුත් ලෙන් පර්වතය සමග පිහිටා ඇත.

== &lt;big&gt;වැදූ ලෙන&lt;/big&gt; ==
[[ගොනුව:පොතේ මේ සිතුවමවත් නෑ.jpg|alt=පොතේ මේ සිතුවමවත් නෑ|thumb|&lt;big&gt;වැදූ ලෙන&lt;/big&gt;]]
&quot;ශ්‍රී ලංකා බිතුසිතුවම් බඹරගල&quot; පොතේ 15 වැනි පිටුවෙහි, අතිරේක විහාර මන්දිරය තුල, අවධානයට ලක්වන ලක්ෂණ කිසිවෙක් නැතැයි සඳහන් කර ඇත. එහි බිත්ති සහ සිවිලිම සරසා බිතුසිතුවම් ඇත.

== ඉන්ද්‍රසාල ලෙන ==

විහාරයේ ඉහලට යත්ම හමුවන වෙදියක පබ්බතයේ ලෙන පිහිටා ඇත. එහි ඉන්ද්‍රසාල ලෙන ලෙස සඳහන් ක්‍රිපූ තුන්වන සියවසෙන් පසු යුගයක කරවූ ශිලා ලේඛය ඇත. එම ලේඛනය Inscriptions of Ceylon ග්‍රන්ථයේ අන්තර්ගතය.

==== ශිලා ලේඛන ====
ඉදශල ගුහ ශගශ

ඉන්ද්‍රසාල ගුහාව සංඝයාට (Inscriptions of Ceylon)

&quot;පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා විසින් 1970 දී ලියා ඇති INSCRIPTION OF CEYLON. VOLUME I ග්‍රන්ථයේ පිටු අංක 103 දී බුදුරදුන් වරක් වැඩ වාසය කළ ගුහාවක නමක් මේ ගුහාවට යොදා ඇතැයි සටහන් කර ඇත. ලංකාව පුරා මේ නම එනම් ඉන්දසාල සටහන් ගුහා කිහිපයක්ම දක්නට ලැබේ. රජගල පිහිටි ඉන්දසාල ගුහාව ඉන් ප්‍රකටය. 

Ida – sala, cd.st.cave (skt. Indra – sala,p.Inda – sala)name of a cave in which the Buddha once dwelt (SeeIntroduction, p cxix), 457, 458, 817, 817 (4)Idasala – gu (ha)sagasa’ (The cave named ) Indasala – guha (is given ) to the Sanghaඅංක 817 යන ලිපියෙන් අපිටඉන්දසාල ගුහාව හමුවේ.
වැඩි විස්තර සඳහා Archaeological Survey of Ceylon, AnnualReport, 1911

== මුලාශ්‍ර ==


(1)පූජාවලිය - මයුරපාද පරිවේනාධිපති බුද්ධ පුත්‍ර හිමි

(2) http://www.sljaki.com/related/phelps-lumbini.html{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

(3)බුදුසරණ අන්තර්ජාල කලාපය (ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ දවස අප්‍රකට කථාහිටපු විදුහල්පති, ශාස්ත්‍රපති ලත්පඳුරේ පියරතන හිමි)

(4)Inscriptions of Ceylon

(5) දීඝ නිකාය- සක්කපඤ්ඤ සූත්‍රය

(6)ධාතු වංශය - සිද්ධාර්ථ කුමාරෝප්පත්තිය

(7) සිද්ධාර්ථ ගෞතම බුද්ධ චරිතය - බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රී නා හිමි

(8) බුදුන්ගේ දේශය-  හිරාන් ශෂී හේරත්

== භාහිර සබැඳි ==
{{විකිචාරිකා}}
{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු|date=ජූනි 2024}}

[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]</text>
      <sha1>a38pti6sk2cos1qygpr7n0czbbw7lok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගෝකුල්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76737</id>
    <revision>
      <id>796309</id>
      <parentid>414469</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T05:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6174" sha1="qbmiws5omaznvw0bqhvpdnu34r7rxgo" xml:space="preserve">&lt;!-- See [[Wikipedia:WikiProject Indian cities]] for details --&gt;
{{other}}
{{Infobox settlement
| name                    = ගෝකුල්
| native_name             = 
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = නගරය 
| image_skyline           = Gokul temple.JPG
| image_alt               = 
| image_caption           = ගෝකුල්හි ඇති දේවාලයක්
| pushpin_map             = India Uttar Pradesh
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = ඉන්දියාවේ උත්තර් ප්‍රදේශ් තුළ පිහිටීම 
| coordinates             = {{coord|27.45|N|77.72|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = රට
| subdivision_name        = {{ධජය|ඉන්දියාව}}
| subdivision_type1       = [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත සහ භූමි|ප්‍රාන්තය]]
| subdivision_name1       = [[උත්තර් ප්‍රදේශ්]]
| subdivision_type2       = [[ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක ලැයිස්තුව|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name2       = [[මථුරා දිස්ත්‍රික්කය|මථුරා]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 163
| population_total        = 4041
| population_as_of        = 2001
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = භාෂා
| demographics1_title1    = නිල
| demographics1_info1     = [[හින්දි භාෂාව|හින්දි]]
| timezone1               = [[ඉන්දියානු සම්මත වේලාව|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code             = 
| registration_plate      = UP-85
| website                 = 
| footnotes               = 
}}
'''ගෝකුල්''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ   [[ඉන්දියාව|ඉන්දියානු]] [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත සහ භූමි|ප්‍රාන්තයක්]] වන [[උත්තර් ප්‍රදේශ්]]හි [[මථුරා දිස්ත්‍රික්කය|මථුරා දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටි [[නාගරිකය]]කි. (හෙවත් [[නගර් පංචායත්]]) මෙය පිහිටියේ [[මථුරා, උත්තර් ප්‍රදේශ්|මථුරාවේ]] සිට 15&amp;nbsp;km ගිනිකොණ දිගිනි. [[හින්දු|හින්දූන්]] විශ්වාස කරන්නේ [[ක්‍රිෂ්ණ]] දෙවියන් සිය ළමාවිය ගතකළේ '''ගෝකුල'''යේ බවයි.

==වෛදික සාහිත්‍යය තුළ==
[[File:Indischer Maler um 1640 001.jpg|left|thumb|[[යමුනා]] නදියෙහි දමනය කළ [[කාලිය]] නාගයා මත නර්තනයේ යෙදෙන ක්‍රිෂ්ණ, ඉවුරෙහි ගෝකුලයේ ජනයා වෙති, ක්‍රිෂ්ණගේ පියා වන [[නන්ද (පුරාණෝක්තිවේදය)|නන්ද]]  බාබා සහ සොයුරු [[බලරාම]] ද දක්නට ලැබේ.]]

==පිහිටීම==
ගෝකුල් පිහිටියේ {{coord|27.45|N|77.72|E|}} පරිදි ය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Falling Rain Genomics, Inc - Gokul |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Gokul.html |access-date=2017-12-24 |archive-date=2016-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222024028/http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Gokul.html }}&lt;/ref&gt; මෙහි සාමාන්‍ය උන්නතාංශය මීටර 163 (අඩි 534) පමණ වේ.

==ජන විකාසනය==
{{As of|2001}} ඉන්දියානු [[ජන සංඛ්‍යාලේඛන]] අනුව,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999|archivedate=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns  (Provisional)|accessdate=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}&lt;/ref&gt; ගෝකුල්හි ජනගහනය 4041කි. ජනගහනයෙන් 55% පිරිමින් වන අතර 45%ක් කාන්තාවෝ වෙති. ගෝකුල්හි සාමාන්‍ය සාක්ෂරතා ප්‍රතිශතය 60%කි. මෙය ජාතික සාක්ෂරතා ප්‍රතිශතය වන 59.5%ට වඩා ඉහළ අගයයකි: පුරුෂ සාක්ෂරතාව 68%ක් වන අතර ස්ත්‍රී සාක්ෂරතාව 49%කි. ගෝකුල්හි ජනගහනයෙන් 18%ක් අවුරුදු 8ට අඩු පුද්ගලයෝ වෙති.

[[File:KaliyaMardan.jpg|thumb|400px|right|කාලිය නාගයා මත නර්තනයේ යෙදෙන ක්‍රිෂ්ණ, [[ප්‍රේම් මන්දීර් වෘන්දාවන්]]]]

==ආශ්‍රේයයන්==
{{commons category|Mathura|මථුරා}}
{{reflist}}

{{Krishna}}
{{Mathura district}}


[[Category:මථුරා දිස්ත්‍රික්කයේ නගර සහ පුරවර]]
[[Category:ක්‍රිෂ්ණ]]</text>
      <sha1>qbmiws5omaznvw0bqhvpdnu34r7rxgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඔරු අඩාර් ලව්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77661</id>
    <revision>
      <id>796304</id>
      <parentid>661660</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T03:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6377" sha1="hwr2p3kzj60r28dq4lgwioshtwoapk8" xml:space="preserve">{{Infobox film 
| name  = ඔරු අඩාර් ලව්
| image =ඔරු අඩාර් ලව් (2018).jpg
| caption =සිනමාහල් නිකුතු පෝස්ටරයක් 
| director = [[ඕමාර් ලුලු]]
| story = ඕමාර් ලුලු
| producer = ඖසෙපාචන් වාලකුලි&lt;ref&gt;{{cite news|title=ഒമര്‍ ചിത്രത്തെ ഞാന്‍ കാണുന്നത് ഒരു പ്രസ്റ്റീജ്യസ് സിനിമയായി- നിര്‍മ്മാതാവ് ഔസേപ്പച്ചന്‍ അഭിമുഖം|url=https://southlive.in/movie/interview-movie/ousepachan-interview/|accessdate=12 February 2018|publisher=South Live|date=14 January 2018|archive-date=13 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180213021612/https://southlive.in/movie/interview-movie/ousepachan-interview/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| writer = සාරන්ග් ජයප්‍රකාශ්&lt;br&gt;ලිජෝ පනාදන් &lt;small&gt;(දෙබස්)&lt;/small&gt;
| screenplay = සාරන්ග් ජයප්‍රකාශ්, ලිජෝ පනාදන්
| starring = [[නූරින් ෂෙරීෆ්]]&lt;br&gt;[[සියාධ් ෂාජහාන්]]&lt;br&gt;[[ප්‍රියා ප්‍රකාශ් වැරියර්]]
| music = [[ෂාන් රහ්මාන්]]&lt;br&gt;
| cinematography = සීනු සිද්ධාර්ත් 
| editing = අචූ විජයන්
| studio = 
| distributor =ඖසෙපච්චන් ස්ක්‍රීන් මීඩියා
| released = {{Film date|df=y|2018|03|03}}
| runtime = 
| country = ඉන්දියාව 
| language = [[මලයාලම්]]
}}

'''''ඔරු අඩාර් ලව්''''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[ඕමාර් ලුලු]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ඉදිරියේ තිරගත වීමට නියමිත [[ඉන්දියාවේ සිනමාව|ඉන්දියානු]] [[මලයාලම්]]-භාෂා චිත්‍රපටයකි.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Soman|first1=Deepa|title=Omar Lulu's next film is 'Oru Adaar Love'|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/omar-lulus-next-film-is-oru-adaar-love/articleshow/60531587.cms|accessdate=12 February 2018|publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]|date=16 September 2017}}&lt;/ref&gt; මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය සිදුකරන්නේ නූරින් ෂෙරීෆ්,&lt;ref&gt;{{cite news|title=Miss Kerala Noorin in Oru Adaar Love|url=https://www.deccanchronicle.com/lifestyle/fashion-and-beauty/160118/miss-kerala-noorin-in-oru-adaar-love.html|accessdate=12 February 2018|publisher=[[ඩෙකෑන් ක්‍රෝනිකල්|Deccan Chronicle]]|date=16 January 2018}}&lt;/ref&gt; සියාධ් ෂාජහාන් සහ [[ප්‍රියා ප්‍රකාශ් වැරියර්]] විසිනි. ඖසෙපචාන් වාලකුලි විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙමගින් සිසුන් දෙදෙනකුගේ කථාපුවත නිරූපණය වේ.&lt;ref&gt;{{citation |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/omar-lulus-next-film-is-oru-adaar-love/articleshow/60531587.cms|last1=|first1=|date=16 September 2017|work=[[ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|Times Of India]]|access-date=16 September 2017|title=Omar Lulu's next film is 'Oru Adaar Love'}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ පළමු දැක්ම පෝස්ටරය 2018 ජනවාරි 1 දින මුදාහැරුණු අතර එහි ප්‍රධාන ඡායාරූපකරණය 2018 ජනවාරි 11 දින ඇරඹිණි.&lt;ref&gt;{{cite news|title=‘ചങ്ക്‌സ് എന്ന പേരിട്ട് ‘സാഹിത്യഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന സിനിമ ചെയ്യാന്‍ പറ്റുമോ’ ? ഒരു അഡാര്‍ ലൗ വിശേഷവുമായി ഒമര്‍ ലുലു|url=https://southlive.in/movie/celebrity-talk/interview-omar-lulu-director/|accessdate=12 February 2018|publisher=SouthLive|date=3 January 2018|archive-date=13 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180213021637/https://southlive.in/movie/celebrity-talk/interview-omar-lulu-director/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

චිත්‍රපටයේ සංගීත නිර්මාණය [[ෂාන් රහ්මාන්]] විසින් සිදුකළ අතර මෙහි එන ''මාණික්‍ය මලරාය පූවි'' ගීතය [[යූටියුබ්]] තුළ 1වන පිහිටුම කරා ළඟාවූයේ පැය 20ක් ඇතුළත මිලියන 1කට අධික නැරඹීම් ප්‍රමාණයක් සහ ලයික්ස් 50,000ක් ලබාගනිමිනි.&lt;ref&gt;{{cite news|title=This song from 'Oru Adaar Love' is a hit, social media go bonkers|url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/music/2018/02/11/this-song-from-oru-adaar-love-is-a-hit-social-media-go-bonkers.html|accessdate=12 February 2018|publisher=[[මලයාල මනෝරමා|Malayala Manorama]]|date=11 February 2018}}&lt;/ref&gt;

==චරිත නිරූපණය==
*නූරින් ෂෙරීෆ්
*සියාධ් ෂාජහාන්
*[[ප්‍රියා ප්‍රකාශ් වැරියර්]]

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{Reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{IMDb title|tt7387300}}
* {{Facebook |OruAdaarLove}}

[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ මලයාලම්-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට]]
[[Category:ත්‍රිස්සූර්හි රූගත කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:චාලකුඩියේ රූගත කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:කෝචිහි රූගත කළ චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>hwr2p3kzj60r28dq4lgwioshtwoapk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හෙරඩෝටස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78358</id>
    <revision>
      <id>796254</id>
      <parentid>725887</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>Clean-up, Error Fixed, Tagged</comment>
      <origin>796254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11774" sha1="9247snltfhhp0kbp90lkhdv3rty7gft" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජූලි 2026}}[[File:Marble bust of Herodotos MET DT11742 (cropped).jpg|thumb|200px|හෙරඩෝටස්]]
ලෝකයේ විවධ දේ සඳහා ප්‍රසිද්ධ විවධ වූ පුදගලයින් දක්නට ලැබේ. ඒ අතර ඉතිහාසය යනු කාගේත් අවධානය යොමු වූ ක්ෂේත්‍රයකි. ඉතිහාසය පිළිබඳ ප්‍රචලිත විවධ වූ පුද්ගලයින් සිටියත් ඉතිහාසයේ පියා ලෙස විරුදාවලිය ලබා ඇති ලොව ප්‍රථම ඉතිහාසඥයා ලෙස සැළකෙන්නේ '''හෙරඩෝටස්''' ය. ග්‍රීක ජාතිකයෙක් වූ මොහු ක්‍රිස්තු පුර්ව 483 වසරේ ජීවත්ව සිට ඇති බව ප්‍රකාශ වේ. ඔහු ඉපදී ඇත්තේ Halicarnassus ප්‍රදේශයේ ය. ඔහුගේ පියා Lyxes වූ අතර මව වුයේ Dryo නමැති කාන්තාවයි.

හෙරඩෝටස් ඉතිහාස පිලිබඳ හැදෑරීමට පටන් ගත් පසු එය හේතුව හා ප්‍රතිපලය සමඟ සම්බන්ධ කර අධ්‍යයනය කරන ලදි. මොහුගේ හේතුඵල වාදය නිසා ඉතිහාසය පිළිබඳ හැදෑරීම දේශපාලන හා බුද්ධිමය අධ්‍යයනයන්ගේ අනිවාර්ය කොටසක් බවට පත් විය. ඉතිහාසය සඳහා විශාල සේවයක් කළ හෙරඩෝටස් පිලිබඳ සාකච්ඡා කිරීමට මෙම ලිපිය තුළින් අප බලාපොරොත්තු වේ.

== ළමා කාලය ==
හෙරඩෝටස් උපන් Halicarnassus ප්‍රදේශය වානිජමය මධ්‍යස්ථානයක් විය. ඒ හේතුවෙන්ම මොහුගේ පවුල ධනවත් වෙළඳ පවුලක් විය. ක්‍රිස්තු පුර්ව 6 වන සියවසේ මැද භාගයේ හෙරඩෝටස් ජීවත් වූ Halicarnassus ප්‍රදේශය පර්සියන් අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් බවට පත් වූ අතර පසුව මෙම ප්‍රදේශය පාලනය කරන ලද්දේ දුෂ්ඨ පාලකයෙකු වූ Lygdamis විසිනි. හෙරඩෝටස්ගේ පවුල මොහුගේ පාලනයට එරෙහි වූ නිසා ඔවුන්ව එම ප්‍රදේශයෙන් පිටුවහල් කරන ලදි. නමුත් හෙරඩෝටස් තරුණ කාලයේදී නැවත Halicarnassus බලා පැමිණෙන ලද්දේ පර්සියානුවන්ට එරෙහිව දියත් කළ කැරැල්ලකට සහභාගී වීමටයි. නමුත් මෙයින් පසු හෙරඩෝටස් තමා උපන් නගරයට කෙදිනක වත් පැමිණියේ නැත.

== තරුණ කාලය ==
වැඩිවියට පත් වූ හෙරඩෝටස් නිරන්තරයෙන්ම දේශපාලනමය වශයෙන් ක්‍රියාකාරී පුද්ගලයෙකු විය. ඔහු කෙදිනක වත් තමාගේ පවුල Halicarnassus ප්‍රදේශයෙන් පිටුවහල් කළ සිදුවීම අමතක නොකළේය. ඔහු දේශපාලනයට මැදිහත් වීම නිසා ඔහුගේ ජීවිතය තරමක් අසීරු තත්වයකට පත් විය. දේශපාලනය නිසා ඔහුට විවධ ප්‍රදේශ වල සංචාරය කිරීමට සිදු විය. ලෝකය හා විවිධ සංස්කෘතීන් පිලිබඳ දැන ගැනීමට ඇති හොඳම ක්‍රමය සංචාරය කිරීම බව කෙටි කාලයක් තුළදී ඔහුට වැටහිනි. ඔහු අලුත් ස්ථාන නරඹන විට ඒවා පිලිබඳ කරුණු ක්‍රමානුකූලව සටහන් කර තබා ගැනීමේ සිරිතක් ඔහු සතු විය.

තමා තොරතුරු ලබා ගන්නා මූලයන් පිලිබඳ හෙරඩෝටස් වැඩි සැලකිල්ලක් දක්වන ලදි. මොහු බොහෝ විට තොරතුරු ලබා ගන්නා ලද්දේ රදළයින්, පුජකයින් හා උසස් දේශපාලඥයින්ගෙනි. තමාට තම රටේ පුරවැසිභාවය නොමැති වීම පිලිබඳ ඉතාම කනස්සල්ලෙන් පසු වූ මොහු කීප වරක්ම ග්‍රීක පුරවැසිභාවය සඳහා ඉල්ලුම් කළ ද ඒ සෑම අවස්ථාවකම ඔහුව ප්‍රතික්ෂේප විය. අවසානයේ ඔහු athenian යටත් විජිතයක් වන thurium ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය විය.

== හෙරඩෝටස්ගේ ඉතිහාසයේ විෂය පථය ==
මොහුගේ ඉතිහාසය සඳහා විෂය පථය වුයේ ග්‍රීසිය හා පර්සියාව අතර පැවතුන යුද්ධයි. අධ්‍යයනයේ පහසුවට මොහුගේ රචනාවන් පොත් නවයකට බෙදා දක්වා ඇත. මෙයින් 1 – 5 දක්වා පොත් ග්‍රීසිය හා පර්සියාව අතර යුද්ධයට හේතු වූ පසුබිම විස්තර කර ඇත. 6- 9 දක්වා පොත්වල ඇත්තේ එම යුද්ධවල ඉතිහාසයයි. මොහු විසින් රචිත ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් දැකිය හැක. ඉන් එක් කොටසක් වන්නේ ක්‍රිස්තු පුර්ව 480 සිට 479 දක්වා පැවති යුද්ධවල ආරම්භය හා යුද්ධ කිරීම පිලිබඳ වූ ක්‍රමානුකූල කතාන්දරයයි. අනෙක් කොටස වන්නේ පර්සියානු අධිරාජ්‍යයේ නැගී ඒම, එහි භූගෝලීය තොරතුරු, සමාජීය තොරතුරු හා ඉතිහාසය පිලිබඳ කර ඇති විස්තරයන් ය. පර්සියානු රාජ්‍යයේ පැවති බොහෝ දේවල් හෙරඩෝටස්ගේ හිතට කා වැදී තිබුණි. උදාහරණයක් ලෙස එහි විශාලත්වය, එහි පැවති දක්ෂ හමුදාවන් ආදිය දැක්විය හැක.  

== ඉතිහාසයේ පියා බවට පත් වීම ==
හෙරඩෝටස්ට පෙර ඉතිහාසය පිලිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමේ, රචනා කිරීමේ හා අර්ථ නිරූපණය කිරීමේ ක්‍රමානුකූල ප්‍රවේශයක් නොපැවතුනි. මොහු ඉතිහාසය පිලිබඳ රචනා කිරීමට ප්‍රථමයෙන් කිසිවෙකුත් එය රචනා නොකරන ලද්දේ මීට පෙර එවැනි පොත් නොතිබූ නිසාවෙනි. ඒ පිළිබඳ සලකා බැලීමේදී ඉතිහාසය සොයා ගැනීමේ ගෞරවය හිමි වන්නේ හෙරඩෝටස්ටය. හෙරඩෝටස්ට පසුව විශිෂ්ට ග්‍රීක ඉතිහාසඥයකු වූ Thucydides බිහි විය. Thucydides ට අනුව හෙරඩෝටස් තම රචනා කිරීම් වල රසය වැඩි කිරීම සඳහා ඒවාට කල්පිතයන් එකතු කර ඇත.

හෙරඩෝටස් රචනා කිරීමේදී ප්‍රධාන ලෙස සැලකිල්ලට ලක් කරන ලද්දේ තෝරා ගත් යම් ක්‍රියාවක් හා එය සිදු වීමට හේතුවයි. මොහු සියලුම ක්‍රියාවන් පිලිබඳ අධ්‍යයනය කරන ලද්දේ පරීක්ෂණ පැවැත්වීමෙන් හා ඒ අවස්ථාව වන විට පැවති පර්සියානු හා ග්‍රීක ලියකියවිලි පරික්ෂා කිරීමෙනි. ඔහු තම නිරීක්ෂණද මේ සඳහා යොදා ගන්නා ලදි. ඔහු තමාගේ ඇස් දෙකෙන් දැක නොමැති දෙයක් කිසි විටක දැක ඇති දෙයක් ලෙස සටහන් තබා නොමැත.

ලෝකයේ ඉපැරණිම පුදුම හත ලෙස සලකන රෝඩ්ස්හි හිරු දෙවි ප්‍රතිමාව, ආර්ටිමීස් දෙවොල, බැබිලෝනියාවේ එල්ලෙන කුළුන, ඔලිම්පියාවේ සුස් දෙව් ප්‍රතිමාව, මොසෝලස්ගේ සොහොන් ගැබ, ඇලෙක්සෙන්ධ්‍රියාවේ ප්‍රදීපාගාරය හා ගීසාහි යෝධ පිරමිඩ යන පුදුම හත මුලින්ම නම් කරන ලද්දේ හෙරඩෝටස් විසිනි.

== පුද්ගලික ජීවිතය ==
ඉතිහාසඥයෙක්ට අමතරව හෙරඩෝටස් සංචාරකයෙක් ලෙස දැක්විය හැක. ඔහුට අනෙකුත් සංස්කෘතීන්, සිරිත් විරිත්, ආගම්, චාරිත්‍ර පිලිබඳ ඉගන ගැනීමේ මහත් කුතුහලයක් පැවතුණි. මොහු එක් අතකින් හොඳ කතා කියන්නෙක් ලෙසද දැක්විය හැක. ඔහු තමාගේ රචනාවන් බොහොමයක් සිදු කර ඇත්තේ කතා ගොඩනගන ආකාරයට අන් අයට කියවීම පහසු වීමට යි. වයස අවුරුදු 58ක් ජිවත් වූ මොහු ක්‍රිස්තු පුර්ව 425 දී මිය යන ලදී.

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>9247snltfhhp0kbp90lkhdv3rty7gft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රි ලංකාවේ පාස්කු දින ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරය (2019)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81477</id>
    <revision>
      <id>796206</id>
      <parentid>762307</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T00:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:Commons:Deletion requests/File:The Kingsbury Hotel.JPG|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:The_Kingsbury_Hotel.JPG|The_Kingsbury_Hotel.JPG]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20470" sha1="me2h9uifad41c2p97gz4yosioihklgc" xml:space="preserve">{{short description|අප්‍රේල් 21 වැනිදා පල්ලි තුනක්, හෝටල් තුනක් සහ නිවාස සංකීර්ණයක් ඉලක්ක කර සිදු කරන ලද ප්‍රහාර මාලවක්}}
{{Use dmy dates|date=April 2019}}
{{EngvarB|date=April 2019}}
{{Infobox civilian attack
| title         = 2019 ශ්‍රි ලංකාවේ බෝම්බ ප්‍රහාර
| partof        = [[ශ්‍රි ලංකාව තුළ ත්‍රස්තවාදය|ශ්‍රි ලංකාව තුළ ත්‍රස්තවාදයෙ]]
| image         = {{Multiple image
| perrow        = 2 
| total_width   = 300 
| align         = center 
| border        = infobox
| image_style   = border:none;
| image1        =
| image3        = UG-LK Photowalk - OneGalleFace and surroundings - 2017-03-12 (13).jpg
| image4        = St. Anthony's Shrine, Kochchikade.jpg
| footer        = 
}}
| image_size    = 
| image_upright =
| alt           = 
| caption       = ප්‍රහාරයේ ප්‍රධාන ඉලක්ක වලින් තුනක්. ඉහළ වම් කෙළවරේ සිට දක්ෂිණාවර්තව: [[කින්ග්ස්බරි හෝටලය]]; [[ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටලය, කොළඹ|ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටලය]]; [[ශා. අන්තොනි දේවස්ථානය, කොච්චිකඩේ|ශාන්ත අන්තෝනි දේවස්ථානය]]
| map           = 
{{Location map many| Sri Lanka
| width       = 
| float       =
&lt;!--first label/marker--&gt;
| label1      = කොළඹ, කොච්චි කඩේ 

| label1_size = 
| position1   = right
| background1 = 
| mark1       = 
| mark1size   = 
| link1       = 
| coordinates1= {{coord|06|56|04|N|79|50|34|E}}
&lt;!--second label/marker--&gt;
| label2      = මීගමුව
| label2_size = 
| position2   = right
| background2 = 
| mark2       = 
| mark2size   = 
| link2       = 
| coordinates2= {{coord|07|12|40|N|79|50|19|E}}
&lt;!--third label/marker--&gt;
| label3      = මඩකලපුව
| label3_size = 
| position3   = left
| background3 = 
| mark3       = 
| mark3size   = 
| link3       = 
| coordinates3= {{coord|07|43||N|81|42||E}}
&lt;!--forth label/marker--&gt;
| label4      = &lt;br /&gt;&lt;!-- The line break prevents Dehiwala and Dematagoda from overlapping. --&gt;දෙහිවල
| label4_size = 
| position4   = left
| background4 = 
| mark4       = 
| mark4size   = 
| link4       = 
| coordinates4= {{coord|06|52||N|79|53||E}}
&lt;!--fifth label/marker--&gt;
| label5      = දෙමටගොඩ
| label5_size = 70
| position5   = left
| background5 = 
| mark5       = 
| mark5size   = 
| link5       = 
| coordinates5= {{coord|06|55||N|79|52||E}}
}}
| map_size     = 
| map_alt      = 
| map_caption  = 
| location     = '''දේවස්ථාන''' {{Unbulleted list|[[ශා. අන්තොනි දේවස්ථානය, කොච්චිකඩේ]]|[[ශා. සෙබස්තියන් දේවස්ථානය, මීගමුව]]|[[සියොන් දේවස්ථානය, මඩකලපුව]]}}'''හෝටල්''' {{Unbulleted list|[[ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටලය, කොළඹ]]|[[සිනමන් ග්‍රෑන්ඩ් හෝටලය]]|[[ද කින්ග්ස්බරි හෝටලය]]|[[ද ට්‍රොපිකල් ඉන් හෝටලය]]}}'''නිවාස සංකීර්ණ''' {{Unbulleted list|දෙමටගොඩ}}
| target       = ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රිස්තියානුවන් සහ විදෙස් සංචාරකයින්
| coordinates  = 
| date         = {{start date|2019|04|21|df=yes}}
| time         = {{circa}} පෙ.ව. 8.25
| timezone     = [[ශ්‍රී ලංකාවේ සම්මත වේලාව|SLST]]; [[UTC+05:30]]
| type         = [[මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරය|මරාගෙන මැරෙන]] බෝම්බ ප්‍රහාර
| fatalities   = 277
| injuries     = 500+
| victims      = &lt;!-- or | victim = --&gt;
| perpetrators = මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් අට දෙනෙක්&lt;ref name=&quot;The New York Times 240419&quot;&gt;{{cite web |title= Sri Lanka Attacks: What We Know and Don't Know |url= https://www.nytimes.com/2019/04/24/world/asia/sri-lanka-attacks-news.html |website=The New York Times |date=24 April 2019|url-access=limited}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{hlist|[[ජාතික තව්හීත් ජමාත්]]&lt;ref name=&quot;local militants&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.dailysabah.com/asia/2019/04/23/muslim-leaders-say-they-warned-about-sri-lanka-terrorist-group|title=Daesh says its 'fighters' behind Sri Lanka bombings|website=DailySabah}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;ජමියතුල් මිල්ලතු ඊබ්‍රහිම්&lt;ref name=&quot;TheHindu25May&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/international/the-inside-story-of-the-9-suicide-bombers-behind-sri-lankas-savage-easter-attacks/article27236216.ece|title=The inside story of the 9 suicide bombers behind Sri Lanka's savage Easter attacks|access-date=29 June 2019|newspaper=The Hindu|date=25 May 2019|last1=Srinivasan|first1=Meera}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[ඉරාකයෙහි සහ ලෙවන්තයෙහි ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය– කෝරසාන් පළාත]]&lt;ref name=&quot;isisindependent&quot;/&gt;}}
| assailants   = &lt;!-- or | assailant = --&gt;
| weapons      = [[ඇසිටෝන් පෙරොක්සයිඩ්]], [[පුපුරණ ද්‍රව්‍ය]], උණ්ඩ කැබලි
| numparts     = &lt;!-- or | numpart = --&gt;
| dfens        = &lt;!-- or | dfen = --&gt;
| motive       = ඉස්ලාම් අන්තවාදය; [[නව සීලන්තය|නවසීලන්තයේ]] ක්‍රයිස්ට්චර්ච් හි මුස්ලිම් පල්ලි දෙකක සිදුවූ [[ක්‍රයිස්ට්චර්ච් ප්‍රහාරය|වෙඩි ප්‍රහාරවලට]] ප්‍රතිප්‍රහාරයක් යැයි සැක කෙරේ.
| inquiry      = [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන|ජනාධිපති සිරිසේන]] විසින් හදිසි නීතිය පනවන ලදී. &lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.aljazeera.com/news/2019/04/sri-lanka-bombings-latest-updates-190421092621543.html|title=Sri Lanka bombings: All the latest updates|website= Al jazeera |access-date=23 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| coroner      = 
| accused      = 
| convicted    = 
| verdict      = 
| convictions  = 
| charges      = ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවට සම්බන්ධ මෙවලම් සැපයීමේ චෝදනාව මත පුද්ගලයින් 9 දෙනෙක් 2019 මැයි 6 වැනිදා කොළඹ මහේස්ත්‍රාත් උසාවියේ පෙනී සිටියහ
&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cnn.com/2019/04/23/asia/sri-lanka-investigation-ntj-intl/|title=ISIS suspect gave advance warning of Sri Lanka bombings, source says|first1=James|last1=Griffiths|first2=Swati|last2=Gupta|website=CNN|date=23 April 2019|access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt;
| litigation   = 
| website      = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| module       =
}}

2019 අප්‍රේල් 21, [[පාස්කු ඉරිදා]] දිනයේ ශ්‍රී ලංකාවේ [[ක්‍රිස්තියානි පල්ලි]] තුනක් සහ, රටේ වාණිජ අග නගරය වන [[කොළඹ]] පිහිටි සුඛෝපභෝගී හෝටල් තුනක් ඉලක්ක කර ඉස්ලාමීය [[ත්‍රස්තවාදය|ත්‍රස්තවාදී]] [[මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරය|මරාගෙන මැරෙන]] බෝම්බ ප්‍රහාර මාලාවක් සිදු විය. එම දිනයේම, [[දෙමටගොඩ]] පිහිටි නිවාස සංකීර්ණයකද, [[දෙහිවල]] පිහිටි ලැගුම්හලකද සුළු පිපිරීම් වාර්ථා විය. අඩුම තරමේ විදේශිකයන් 45 ක්,&lt;ref&gt;&quot;[https://www.ndtv.com/world-news/us-official-injured-in-sri-lanka-suicide-attack-dies-in-hospital-2034800 US Official, Injured in Sri Lanka Suicide Attack, Dies in Hospital]&quot;. ''[http://ndtv.com/ NDTV.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211030164230/https://www.ndtv.com/ |date=30 October 2021 }}''.&lt;/ref&gt; පොලිස් නිළධාරීන් 3 ක් සහ බෝම්බකරුවන් 8 දෙනාද ඇතුළුව පුද්ගලයින් 277 දෙනෙකු&lt;ref&gt;{{Cite report|title=2019 අප්‍රේල් 21 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථානවල සිදුවූ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර පිළිබඳ සොයා බලා පාර්ලිමේන්තුවට වාර්තා කිරීම සඳහා වන පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවේ වාර්තාව|url=https://www.parliament.lk/uploads/comreports/sc-april-attacks-report-si.pdf#page=19|page=15}}&lt;/ref&gt; මෙහිදී මරණයට පත් වූ අතර 500 කට අධික ප්‍රමාණයක් තුවාළ ලැබීය.&lt;ref&gt;Bastians, Dharisha; Gettleman, Jeffrey; Schultz, Kai (21 April 2019). &quot;Blasts Targeting Christians Kill Hundreds in Sri Lanka&quot;. ද නිව් යෝක් ටයිම්ස්. ලබාගත්තේ 2019 අප්‍රේල් 21.&lt;/ref&gt; [[මීගමුව]], [[මඩකලපුව නගරය|මඩකලපුව]] සහ කොළඹ පිහිටි පල්ලිවලට එල්ල කරන ලද ප්‍රහාර සිදු කර ඇත්තේ පාස්කු ඉරිදා දේවමෙහෙයන් අතර තුරය. [[ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටලය, කොළඹ|ෂැන්ග්‍රි-ලා]], [[සිනමන් ග්‍රෑන්ඩ් හෝටලය|සිනමන් ග්‍රෑන්ඩ්]], [[ද කින්ග්ස්බරි හෝටලය|කින්ග්ස්බරි]]&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=qUDPB-rCJhM ''Moment of explosion at Sri Lanka's Kingsbury Hotel caught on CCTV''], 2021 මාර්තු 6&lt;/ref&gt; සහ ට්‍රොපිකල් ඉන් යනු ප්‍රහාරයට ලක් වූ හෝටල් ය. රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයට අනුව දෙවන ප්‍රහාර මාලාවක්ද සැලසුම් කර තිබී ඇති නමුත් රජය විසින් සිදු කළ වැටලීම් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඒවා සාර්ථකව නවත්වනු ලැබීය.&lt;ref&gt;&quot;Failure of NTJ's second spate of orchestrated attacks&quot;. 2019 ජුලි 3.&lt;/ref&gt;

ශ්‍රී ලංකානු රජයේ නිළදාරීන්ට අනුව, බෝම්බකරුවන් 8 දෙනාම ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් වූ අතර, ඔවුන් [[ජාතික තව්හීත් ජමාත්]] නම් සංවිධානයෙහි ආශ්‍රිතයන් විය. තව්හීත් ජමාත් යනු විදේශීය සම්බන්ධතා ඇතැයි සැකකෙරෙන, දේශීය යුද්ධකාමී [[ඉස්ලාම්වාදය|ඉස්ලාමීය]] කල්ලියක් වන අතර, ඔවුන් මීට පෙර [[බෞද්ධයෝ|බෞද්ධයන්]] සහ [[සුෆී වාදය|සුෆී]] මුස්ලිම්වරුන් ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.cnn.com/2019/04/26/asia/sri-lanka-suicide-bomber-intl/index.html Sri Lanka bombers' mentor is dead, but his memory still stokes fear]&quot;. ''CNN''. ලබාගත්තේ 2019 අප්‍රේල් 30.&lt;/ref&gt; [[ආරක්ෂක රාජ්‍ය අමාත්‍ය (ශ්‍රී ලංකාව)|ආරක්ෂක රාජ්‍ය අමාත්‍ය]] [[රුවන් විජේවර්ධන]] අප්‍රේල් 23 වැනිදා පාර්ලිමේතුවේ දී ප්‍රකාශ කළේ මෙම ප්‍රහාරය 2019 මාර්තු 15 සිදුවූ [[ක්‍රයිස්ට්චර්ච් ප්‍රහාරය|ක්‍රයිස්ට්චර්ච් ප්‍රහාරයට]] ප්‍රතිප්‍රහාරයක් ලෙස සිදු කෙරුනු බව රජය විශ්වාස කරන බවයි.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.hirunews.lk/215024/%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B7%99%E0%B7%83-%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%BB%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%BA-%E0%B6%91%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB-%E0%B6%87%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B6%E0%B7%80%E0%B6%A7-%E0%B6%AD%E0%B7%9C%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%A2%E0%B7%9A%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%B1 නවසීලන්ත ප්‍රහාරයට ප්‍රතිප්‍රහාරයක් ලෙස මෙරට ප්‍රහාරය එල්ල කර ඇති බවට තොරතුරු - රාජ්‍ය අමාත්‍ය රුවන් විජේවර්ධන]&quot; ''හිරු ප්‍රවෘත්ති''. 2019 අප්‍රේල් 23.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://sinhala.adaderana.lk/news/108547/%E0%B6%91%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B6%B6%E0%B7%9D%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B6-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB-%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%A0%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A0%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82%E0%B6%9A-%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%A2%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%87%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B7%92 එල්ලවූ බෝම්බ ප්‍රහාර ක්‍රයිස්චර්ච් ප්‍රහාරයට ප්‍රතිප්‍රහාරයක්-ආරක්ෂක රාජ්‍ය ඇමති]&quot; ''අද දෙරණ''. 2019 අප්‍රේල් 23.&lt;/ref&gt; නමුත් තව්හීත් ජමාත් සංවිධානය 2019 ජනවාරියේ සිටම පුපුරණ ද්‍රව්‍ය එක්රැස් කොට ඇත.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.reuters.com/article/us-sri-lanka-blasts-newzealand/new-zealand-pm-says-no-intelligence-linking-sri-lanka-attacks-to-christchurch-idUSKCN1RZ2K4 New Zealand PM says no intelligence linking Sri Lanka attacks to Christchurch]&quot;. ''Reuters''. 24 April 2019.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://www.dailymirror.lk/breaking_news/ISIS-fanatics-celebrate-SL-attacks/108-165731 ISIS fanatics celebrate SL attacks]&quot;. ''[[ද ඩේලි මිරර් (ශ්‍රී ලංකාව)|Daily mirror]]''. ලබාගත්තේ 2019 අප්‍රේල් 23.&lt;/ref&gt;

2019 අප්‍රේල් 23 වැනිදා, අමක් ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සිය (''Amaq News Agency'') ලෙසින් හැඳින්වෙන [[ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය|ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයෙහි]] (ISIL) ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන ආයතනය ප්‍රකාශ කරේ &quot;ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිස්තියානුවන් සහ [ISIL විරෝධී] සන්ධානයෙහි පුරවැසියන් ඉලක්ක කර එල්ල කළ ප්‍රහාරය සිදු කළේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයේ සටන්කරුවන්&quot; වන බවයි.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.independent.co.uk/news/world/asia/sri-lanka-bombings-isis-terror-church-attack-easter-islamic-state-a8882231.html Sri Lanka bombings: Isis claims responsibility for deadly church and hotel attacks on Easter Sunday]&quot;. ''The Independent''. 2019 අප්‍රේල් 23.&lt;/ref&gt; එහෙත් ශ්‍රී ලංකාව ISIL විරෝධී සංධානයට අයත් නොවූ අතර ප්‍රහාරයෙන් මියගිය අති බහුතරය ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් වූහ.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.news.com.au/world/asia/faces-of-terror-billionaire-loses-three-children-in-sri-lanka-attacks/news-story/e1ffa1d9d94e7e2eca0363471b55d46f Easter bombings victims identified]&quot;. ''News''. 2019 අප්‍රේල් 22. ලබාගත්තේ 2019 අප්‍රේල් 24.&lt;/ref&gt; මේ අතර ISIL නායක [[අබු බකර් අල්-බග්දාදි]] මිනිත්තු 18 ක වීඩියෝවක් නිකුත් කරමින් ප්‍රහාරකයින්ට ප්‍රශංසා කළේය.&lt;ref&gt;&quot;[http://sinhala.adaderana.lk/news/108931/%E0%B7%81%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%BB-%E0%B6%B4%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%9C%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B6%9A%E0%B7%8A--ISIS-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%85%E0%B6%B6%E0%B7%94-%E0%B6%B6%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B7%8A-%E0%B6%85%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B6%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%92-%C2%A0%E0%B7%80%E0%B7%93%E0%B6%A9%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%9D-%E0%B6%B4%E0%B6%A7%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BA%E0%B7%92 ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු කළ ප්‍රහාර පලිගැනීමක් -ISIS නායක අබු බකර් අල්-බග්දාදි  වීඩියෝ පටයක් නිකුත් කරමින් පවසයි]&quot;. ''අද දෙරණ''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://news.sky.com/story/abu-bakr-al-baghdadi-video-emerges-of-islamic-state-leader-alive-11707255 Abu Bakr al Baghdadi: Video emerges of 'Islamic State leader alive']&quot;. ''Sky News''. ලබාගත්තේ 2019 අප්‍රේල් 30.&lt;/ref&gt; කෙසේ නමුත් [[අපරාධ විමර්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (ශ්‍රී ලංකාව)|අපරාධ විමර්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව]] ප්‍රකාශ කළේ ප්‍රහාරයට ISIL ඍජුව සම්බන්ධ බවට සාක්ෂි නොමැති බවයි.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.adaderana.lk/news/56616/no-evidence-that-is-was-behind-easter-attacks-senior-dig-ravi-seneviratne No evidence that IS was behind Easter attacks – Senior DIG Ravi Seneviratne]&quot;. අද දෙරණ. ලබාගත්තේ 2019 අගෝස්තු 20.&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>me2h9uifad41c2p97gz4yosioihklgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බ්‍රිහාත් පරාෂර හෝරා ශාස්ත්‍රය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84118</id>
    <revision>
      <id>796321</id>
      <parentid>483187</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T11:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10578" sha1="4gba90a84id0j278cj8e90j4wp11chb" xml:space="preserve">
'''බ්‍රිහාත් පරාෂර හෝරා ශාස්ත්‍රය''' ( IAST : ''{{IAST|Bṛhat Parāśara Horā Śāstra}}'' ) (BPHS ලෙස කෙටියෙන්) [[ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය|ඉන්දියානු ජ්‍යොතිෂයේ]] හෝ ''හෝරා'' හි පදනම් සම්පාදනයකි. &lt;ref&gt;from Greek {{බස|grc|ὥρα}}, although the BPHS (4.1-2) states that the word originates from ''ahorātra'' &quot;day and night&quot; after dropping its first and the last syllable.&lt;/ref&gt; 

== මූලාරම්භය ==
බ්‍රිහාත් පරාෂර හෝරා ශාස්ත්‍රය යනු ඕනෑම රිෂි හෝ අග්ගිස්වරයෙකුට පා text යට අනුව ආරෝපණය කර ඇති [[ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය|හින්දු ජ්‍යොතිෂයේ]] නටල් ජ්‍යොතිෂය පිළිබඳ වඩාත් පුළුල් කෘතියකි. එහි පැරණිතම මුද්‍රිත අනුවාදය පරිච්ඡේද 71 ක සංයුක්ත කෘතියක් වන අතර එහි පළමු කොටස (1–51 පරිච්ඡේද) 7 වන සහ 8 වන සියවස්වල මුල් භාගය දක්වා දිවෙන අතර දෙවන කොටස (52–71 පරිච්ඡේද) 8 වන අග භාගයේ දක්වා දිව යයි. සියවස [උපුටා දැක්වීම]. පළමු කොටස අනුමාන කරන දෙවන කොටස පිළිබඳ ගෝවින්දස්වාමින් (ගණිතයෙකු ) විසින් කරන ලද විවරණය ක්‍රි.පූ. ක්‍රි.ව. 850 වන අතර එම දිනයේ කාර්යයේ විෂය පථය සහතික කරයි. පෙළ මෙම කාර්යය '''පරාෂර''' විසින් නිර්මාණය කරන බව පවසයි '''පරාෂර''', පියා වදව්යස මෙම නව වැඩසටහන සම්පාදකවරයා සිටි මහා භාරතය කලියුග යහපත සඳහා. ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනයක් එන්.එන්. ක්‍රිෂ්ණා රාවු සහ වී.බී. චෞද්රි විසින් 1963 දී වෙළුම් දෙකකින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. &lt;ref&gt;Pingree, pp.86-87&lt;/ref&gt; 

== අනුවාද ==
පරිච්ඡේද 71 කින් යුත් මුම්බායි හි කෙම්රාජ් මුද්‍රණාලයේ පැරණිතම සංස්කරණයේ පරිච්ඡේද 100 ක් ඇති බව සඳහන් වන පදයක් අඩංගු වේ. එම පද ගණන. නමුත් එම සංස්කරණයේ පරිච්ඡේද 29 ක් නොතිබුණි. පසු සංස්කරණ 97, 98, 99 සහ පරිච්ඡේද 100 ක් අඩංගු වේ. නමුත් අතිරේක ද්රව්යවල ප්රභවය හා ආලය නොදනී. පසුකාලීනව එක් වැදගත් සංස්කරණයක් වන පීටී සීතාරම් විසින් අන්තර්ජාලයට පිවිස ඇති අතර සියලු ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනවල පදනම වන කෙම්රාජ් මුද්‍රණ සංස්කරණයේ ව්‍යාජ පරිච්ඡේද රාශියක් අඩංගු බව කියා සිටියේය. මේ අනුව, මතභේදාත්මක නොවන පරිච්ඡේද ගණන 71 ට වඩා අඩු වනු ඇත. මෙම කතුවරුන් කිසිවෙකු කිසිදු පුරාණ විවරණයකින් කිසිදු ද්‍රව්‍යයක් භාවිතා කළේ නැත. 

වර්තමානයේ, මෙම නිබන්ධනයේ අනුවාද හතරක් ඇත (අනෙක් සියලුම සංස්කරණ පීටී සීතාරම් ගේ අනුවාදයේ පා text ය භාවිතා කරයි): කෙම්රාජ් මුද්‍රණාලය, පීටී සීතාරම් , පී.ටී. දේවාචන්ද්‍ර  සහ ගනේෂදත්ත පතක් විසිනි. මේ සියල්ල හින්දි සංස්කරණ වේ. පීවී ජීවනාත්  විසින් සපයන ලදී අත් පිටපත මත පදනම්ව පීටී සීතාරම්  විසින් සකස් කරන ලද පසුව සියලුම ඉංග්‍රීසි පරිවර්තකයන් විසින් භාවිතා කරන ලද අතර මෙම අනුවාදය පමණක් මාර්ගගතව ඇත. පීටී සීතාරම් සිය හැඳින්වීමේදී කියා සිටියේ තමා බොහෝ නව දේවල් හඳුන්වා දුන් බවත් අත් පිටපතේ බොහෝ පැරණි තොරතුරු සංශෝධනය කළ බවත් ය. එබැවින් පීටී සීතාරම් ගේ අනුවාදය සින්ටැක්ස් හි අනෙකුත් සියලුම අනුවාදයන්ට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ය. ප්‍රොසොඩි පිළිබඳ නවීන විශේෂ expert යෙක් මෙම සම්පූර්ණ පිටපත නැවත ලියා ඇති බවක් පෙනේ. පී. දේවාචන්ද්‍රගේ  පදනම් වූයේ සම්පූර්ණ හා අසම්පූර්ණ අත් පිටපත් විශාල සංඛ්‍යාවක් මත ය. ගනේෂ්දත්ත පතක් ද බොහෝ අත් පිටපත් භාවිතා කර ඇති අතර ඔහුගේ පාප  ස්ථාන කිහිපයක පී.ටී. දේවචන්ද්‍රගේ පෙළට වඩා වෙනස් ය. කෙම්රාජ් මුද්‍රණ සංස්කරණයේ අද්විතීය ද්‍රව්‍ය විශාල ප්‍රමාණයක් අඩංගු වන අතර, එහි අවම පරිච්ඡේද සංඛ්‍යාවක් තිබුණද, එහි විශාලතම පද ගණන අඩංගු වේ: පීත සීතාරම් සංස්කරණයේ පද 4001 ට සාපේක්ෂව පද 5781 ක්. කෙම්රාජ් මුද්‍රණ සංස්කරණයේ දෙවන කොටසේ පළමු පදය පවසන්නේ පළමු කොටසේ පරිච්ඡේද 80 කින් පද 11000 ක් තිබූ බවයි. එම පරිච්ඡේදයේම මුලින් පරිච්ඡේද 100 ක් තිබූ බව පවසයි. එබැවින්, දෙවන කොටසේ ඇත්තේ පරිච්ඡේද 20 ක් පමණි, නමුත් සියලු නවීන සංස්කරණවල දෙවන කොටසේ වැඩි පරිච්ඡේද ප්‍රමාණයක් ඇති අතර, ඉහත සඳහන් කළ සංස්කෘත පදයෙහි සඳහන් කර ඇති ප්‍රමාණයට වඩා පළමු කොටසේ බොහෝ පරිච්ඡේද ඇත. මෙම නිබන්ධනයේ සත්‍ය කොටස්වල ගැටළුව විසඳීම සඳහා විවේචනාත්මක හා සංසන්දනාත්මක සංස්කරණයක් ගෙන නොමැත. 

== මෙයද බලන්න ==

* හෝරා (ජ්‍යොතිෂය) 
* සර්වාලි 
* උත්තර කලාමරිට 

== සටහන් සහ යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

=== යොමුව ===

* ඩේවිඩ් ''{{IAST|Jyotiḥśāstra}}'', ''{{IAST|Jyotiḥśāstra}}'' ජේ. ගොන්ඩා (සංස්.) ''ඉන්දියානු සාහිත්‍යයේ ඉතිහාසය'', හයවන ෆැස්ක් 4 (1981) 

== බාහිර සබැඳි ==

* මුල් පිටපත (in Sanskrit)  [http://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%8D बृहत्पाराशरहोराशास्त्र] 
* පරිවර්තන මාර්ගගතව (in English) [ http://www.reliableastrology.com/mphs.htm ''මහාර්ෂි පරසර'' විසින් ''බ්‍රිහාත් පරසර හෝරා'' ශාස්ත්‍ර 
* පරිවර්තනය සහ විස්තාරණය ඔන්ලයින් [http://bphs.blogspot.com ''බ්‍රිහාත් පරාෂාරා හෝරා ශාස්ත්‍රය'' මහාර්ෂි පරාෂාරා විසිනි] 
* පරිවර්තනය සහ විවරණය [http://parashara.net ''බ්‍රිහාත් පරාෂාරා හෝරා ශාස්ත්‍ර''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200205135040/https://parashara.net/ |date=2020-02-05 }} 
* [http://shyamasundaradasa.com/jyotish/resources/articles/bphs.html ''(නූතන) බ්‍රාහ්ඩ් පරසර හෝරා ශාස්ත්‍රයේ සත්‍යතාව පිළිබඳ පා text යේ මුල් මෘත දේහය''] කුමක්ද සහ පසුකාලීන කතුවරුන් විසින් අන්තර්ග්‍රහණය කර ඇති දේ තීරණය කිරීමේ ගැටළුව සාකච්ඡා කරයි.</text>
      <sha1>4gba90a84id0j278cj8e90j4wp11chb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරාෂර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84119</id>
    <revision>
      <id>796317</id>
      <parentid>592499</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T09:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16664" sha1="gy3g5z0lr5jqw6zo9da12oqbzfnyj9s" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව චරිතය|children=[[Vyasa]]}} '''පරාෂර''' මහර්ෂිවරයෙක් වූ අතර පුරාණ හින්දු ග්‍රන්ථ රාශියක කතුවරයා විය. ඔහුගේ පුත් වියසා එය වර්තමාන ස්වරූපයෙන් ලිවීමට පෙර පළමු පුරාණ විෂ්ණු පුරාණයේ කතුවරයා ලෙස ඔහු ප්‍රතීතනය කර ඇත. ඔහු මහර්ෂිගේ මුනුපුරයි වසිෂ්ථ  පුත්ශක්ති මහාරිෂි, සහ පියා වයසා . කතුවරයා / කථිකයෙකු ලෙස පරාෂර ගැන සඳහන් කරන පෙළ කිහිපයක් තිබේ. නූතන විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ කාලයාගේ ඇවෑමෙන් මෙම නම භාවිතා කළ පුද්ගලයන් බොහෝ දෙනෙක් සිටි අතර අනෙක් අය කියා සිටින්නේ එකම පරාෂර විසින් මෙම විවිධ ග්‍රන්ථ ඉගැන්වූ බවත් ඒවා ලිවීමේ කාලය වෙනස් වූ බවත් ය. සැබෑ මහාරිෂිවරයා කිසි විටෙකත් ලියා නැත. පරාෂර තම සිසුවාගේ කථිකයා ලෙස සඳහන් කරමින් ඔහුට ආරෝපණය කර ඇති විවිධ ග්‍රන්ථ ලබා දී ඇත.ඔහු රිෂි පරාම්පාරයේ තුන්වන සාමාජිකයා වේ. 

== පෙළපත් ==
අනුව [[වේද]], [[බ්‍රහ්ම|බ්රහ්ම]] ඔහුගේ බිරිඳ Arundhati සමග, නම් පුත් සිටි, Vasishtha, නිර්මාණය Śakti Mahariṣhi Parashara sired කරන. සිය බිරිඳ සමඟ Satyavati, Parashara දාව වයිසා . වයිසා sired Dhritarashtra හා පණ්ඩු ඔහුගේ මිය ගිය සහෝදරයාගේ භාර්යාවන් හරහා Ambika හා Ambalika සහ විදුර Ambika හා Ambalika ක අතින් මංගල හරහා. වයිසා ද sired Shuka ඔහුගේ බිරිඳ, Jābāli දියණිය Pinjalā හරහා. මේ අනුව Parashara මහා භාරතය, එම යුද වැදී සිටින පාර්ශ්වයන් දෙකම සීයා වූ Kauravas සහ Pandavas . පරෂාරා මුතුන් මිත්තන් සඳහා ගෝත්‍රයක් ලෙස භාවිතා කරයි. 

== ජීවිතය ==
පරාෂර හැදී වැඩුණේ ඔහුගේ සීයා වන වසිෂ්ථ විසිනි. ඔහුගේ පියා ශක්ති මුනි ගමනක් යමින් සිටියදී කෝපයට පත් යක්ෂයකු මුණගැසුණි . ඔහු වරෙක රජෙකු වූ නමුත් වීවාමිත්‍රාගේ ශාපයක් ලෙස මිනිස් මාංසය පෝෂණය කරන යක්ෂයෙකු බවට පත් විය. යක්ෂයා පරාෂරගේ පියා කා දැමීය. වීෂු පුරාවලදී පරෂාරා මෙයින් ඇති වන කෝපය ගැන කතා කරයි: &lt;ref&gt;Wilson, H. H. The Vishnu Purana: A System of Hindu Mythology and Tradition.&lt;/ref&gt; 

“මගේ පියා විවාමිත්‍රා විසින් සේවයේ යොදවා ඇති රාකාසාව විසින් ගිල දමා ඇති බව මා අසා ඇත: දරුණු කෝපය මා අල්ලා ගත් අතර, රාකසස් විනාශ කිරීම සඳහා මම පූජාවක් ආරම්භ කළෙමි: චාරිත්‍රයෙන් ඔවුන් සිය ගණනක් අළු බවට පත් විය. මුළුමනින්ම සමූල to ාතනය වීමට ආසන්නව තිබියදී, මගේ සීයා වසිෂ් ha මට කීවේ: ඇති, මගේ දරුවා, ඔබේ කෝපය සංසිඳුවනු ලැබේවා: රාකාස් වැරදිකරුවන් නොවේ: ඔබේ පියාගේ මරණය දෛවයේ කර්තව්‍යයයි. කෝපය යනු මෝඩයන්ගේ ආශාවයි; එය wise ානවන්ත මිනිසෙකු නොවේ. යමෙකු is ාතනය කරනු ලබන්නේ කවුරුන් විසින් ද? සෑම මිනිසෙකුම තමාගේම ක්‍රියාවන්ගේ ප්‍රති consequences ල නෙළා ගනී. මාගේ පුත්‍රය, කෝපය යනු වෙහෙස මහන්සි වී, කීර්තියෙන් හා භක්තිමත් කප්පාදුවලින් මිනිසා ලබාගන්නා සියල්ල විනාශ කිරීමයි. ස්වර්ගය හෝ විමුක්තිය ලැබීම වළක්වයි. ප්‍රධාන ges ාතීන් සැමවිටම කෝපයෙන් වැළකී සිටිති: මාගේ දරුවා, එහි බලපෑමට යටත් නොවන්න. අන්ධකාරයේ මෙම නොවරදින ආත්මයන් තවදුරටත් පරිභෝජනය නොකරන්න. දයාව ධර්මිෂ් of යන්ගේ ශක්තියයි. ” {{තහවුරු​ කරන්න|date=August 2015}}   
&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[විකිපීඩියා:තහවුරු කිරීමක් අවශ්‍යයි|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (August 2015)&quot;&gt;උපුටා දැක්වීම අවශ්‍යයි&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;
මුළු විශ්වයම කාලයාගේ ඇවෑමෙන් නඩත්තු කරන, නිර්මාණය කරන හා විනාශ කරන [[විෂ්ණු]] දෙවියන්ගේ, [[බ්‍රහ්ම|බ්‍රහ්මගේ]] සහ [[ශිව|මහදේව්ගේ]] අභිමතය පරිදි පරාෂර මුනි (අග්ගිස්), ඔහු රට පුරා කළ එක් සංචාරයකදී, රාත්‍රිය සඳහා නැවතුණේ කුඩා ගම්මානයක ය. යමුනා ගඟ. ඔහුව ධීවර-අධිපති දුෂරාජ්ගේ නිවසේ තබා ඇත. හිමිදිරි පාන්දර, ප්‍රධානියා තම දියණිය වන මාට්ෂියගන්ධගෙන් ඉල්ලා සිටියේ “මාළු සුවඳ ඇති තැනැත්තා” යන අරුත ඇති අග්ගිස්ව තම ඊළඟ ගමනාන්තයට ගෙන යන ලෙසයි. තොටුපලේ සිටින විට පරාෂර රූමත් දැරියගේ ආකර්ෂණය දිනා ගත්තේය. ඔහු සිය ගුප්ත ශක්තියෙන් ගඟ තුළ දූපතක් නිර්මාණය කළ අතර බෝට්ටුව එහි ගොඩබසින ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. ගං ඉවුරේ සිටින මිනිසුන් දුටු ඇය කලබලයට පත් වූ අතර, ඒ අවස්ථාවේදී අග්ගිස් ගුප්ත ශක්තියෙන් මීදුමකින් මුළු ගඟම වැසී ගියේය. පරාෂර  ඇයට අඳුරු පැහැයෙන් යුත් ක්‍රිෂ්ණා ද්වෛපයානා නම් පුතෙකු සමඟ ආශීර්වාද කළ අතර එබැවින් ක්‍රිෂ්ණා (කළු) යන නමින්ද, දිවයිනේ උපන් යන අර්ථය ඇති ද්වෛපායන ලෙසද හැඳින්විය හැකිය. පසුව ඔහු ඉන්දියාවේ සම්භාව්‍ය වෛදික සාහිත්‍යය සම්පාදනය කළ අතර විෂ්ණු දෙවියන්ගේ 17 වන අවතාරය වන වාස ලෙස හැඳින්වේ. පරාෂර  ඇයට වරප්‍රසාදය ලබා දුන්නේ හොඳම සුවඳ ඇගේ පුද්ගලයාගෙන් විමෝචනය විය හැකි බවයි. ඇය පසුව සත්‍යවතී (පිරිසිදු සුවඳ) ලෙස හැදින්විය. 

සත්‍යාවතීගේ රැකවරණයෙන් ඉවත්ව පරාෂර  තපස් (දැඩි භාවනා) සිදු කළේය. පසුව වාස ද රිෂී බවට පත් වූ අතර සත්‍යවතී සිය පියාගේ නිවසට ආපසු ගිය අතර, නියමිත වේලාවට සාන්තනු සමඟ විවාහ විය . 

පරාෂර හැඳින්වූයේ &quot;ලිමිං අග්ගිස්&quot; යනුවෙනි. ඔහුගේ ආරාමයට පහර දීමේදී ඔහුගේ කකුලට තුවාල සිදුවිය.  පරාෂර වනාන්තරයක් මැදින් යමින් සිටියදී ඔහුට සහ ඔහුගේ සිසුන්ට වෘකයන් විසින් පහර දෙන ලදී. ඔහුගේ මහලු වියේදී කොර වූ කකුලකින් පැන යාමට ඔහුට නොහැකි වූ අතර ඔහු වෘකයන් සපාකෑමෙන් මෙලොව හැර ගියේය. 

 පරාෂර මුනිගේ ස්මාරකය මහාරාෂ්ට්‍රයේ  &lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Tal_Kavathe_Mahankal_Sangli&quot; rel=&quot;mw:ExtLink&quot; title=&quot;Tal Kavathe Mahankal Sangli&quot; class=&quot;new cx-link&quot; data-linkid=&quot;90&quot;&gt;Tal Kavathe Mahankal Sangli&lt;/a&gt; දිස්ත්‍රික්කයේ &lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Junha_-_Panhala&quot; rel=&quot;mw:ExtLink&quot; title=&quot;Junha - Panhala&quot; class=&quot;new cx-link&quot; data-linkid=&quot;89&quot;&gt;Junha - Panhala&lt;/a&gt; බලකොටුවේ ඇත. 

== Ṛigveda ==
Ig ග්වේදයෙහි, ශක්ති මුනි (පරෂර අක්තියා) ගේ පුත් පරෂර, 1.65-73 පද බලන්න, ඒවා සියල්ලම [[අග්නි (දෙවියන්)|අග්නි]] (පූජනීය ගින්න) ට ප්‍රශංසා කරන අතර 9.97 (v.31-44) හි කොටසකි.  

''devo na yaḥ savitā satyamanmā kratvā nipāti vṛjanāni viṣvā''  ''purupraṣasto amatirna satya ātmeva Sevo didhiṣāyyo bhūt'' 

දිව්‍ය සූර්යයා හා සමාන තැනැත්තා, සත්‍යය (සියල්ල) දන්නා, සිය ක්‍රියාවෙන් (ඡන්දදායකයින්) සියලු හමුවීම් වලදී ආරක්ෂා කරයි; සොබාදහම මෙන්, ඔහු වෙනස් කළ නොහැකි අතර, ආත්මය මෙන්, සියලු සන්තෝෂයේ උල්පත වේ: ඔහු සැමවිටම ආදරයෙන් රැකබලා ගත යුතුය. &lt;ref&gt;Rgveda 1.73.2 Translation by H.H.Wilson&lt;/ref&gt; 

== පරාෂරට ආරෝපණය කළ පෙළ ==

* Ṛgveda හි පද බලන්න: RV 1 .65-73 සහ RV 9 හි කොටස ලෙස සටහන් කර ඇත .97. 
* පරාෂාරා ස්මති (පරාෂාර ධර්ම සහිති ලෙසද හැඳින්වේ): කාලි යුගය සඳහා (1.24) පා text යේ සඳහන් නීති සංග්‍රහයකි. &lt;ref&gt;https://archive.org/download/ParasharaSmriti/SriParasharaSmrithiPdf.pdf
&lt;/ref&gt; 
* විසු පුරාණ කථිකයා විද්වතුන් විසින් පැරණිතම පුරාවෘත්තවලින් එකක් ලෙස සලකනු ලැබීය. &lt;ref&gt;Flood, Gavin. An Introduction to Hinduism.&lt;/ref&gt; 
* කථිකයෙක් ''{{IAST|[[Bṛhat Parāśara Horāśāstra]]}}'' ද BPHS ලෙස ලිවිය. එය ජ්‍යොතිෂයේ පදනම් පා text යක් ලෙස සැලකේ. එය රචනා කරන ලද සංස්කෘත ක්‍රි.ව. 7 හෝ 8 වන සියවස් වලට අයත් වේ 
* [[උද්භිද විද්‍යාව]] පිළිබඳ පැරණිතම ග්‍රන්ථවලින් එකක් වන ''වාකුයුර්වේදය'' (&quot;ගස්වල ජීව විද්‍යාව&quot;) කථානායක. &lt;ref&gt;[http://www.infinityfoundation.com/mandala/t_es/t_es_tiwar_botany_frameset.htm Ancient Indian Botany and Taxonomy]&lt;/ref&gt; [[ආයුර්වේදය|සාම්ප්‍රදායික ඉන්දියානු වෛද්‍ය විද්‍යාව]] හදාරන සිසුන් සඳහා මෙම පා an ය පුරාණ උද්භිද විද්‍යා ප්‍රාථමිකයක් ලෙස සැලකේ. 
* කෘෂි පරසරම්, කෘෂිකර්මාන්තය හා වල් පැලෑටි පිළිබඳව කටයුතු කළ ග්‍රන්ථයකි. 

== සටහන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== යොමුව ==

* ගංවතුර, ගේවින් (1996). හින්දු ආගමට හැඳින්වීමක්. කේම්බ්‍රිජ්: කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය. {{ISBN|0-521-43878-0}} [[International Standard Book Number|අයිඑස්බීඑන්]] &amp;nbsp; [[Special:BookSources/0-521-43878-0|0-521-43878-0]] . 
* ගංගුලි, කිසාරි මොහාන්. 1883 සිට 1896 දක්වා කාලය තුළ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද &quot;ක්‍රිෂ්ණා-ද්වෛපායන වාසයේ මහා භාරතය&quot;, http://www.sacred-texts.com/hin/m12/m12c049.htm 
* මොනියර්-විලියම්ස්, ''සංස්කෘත ශබ්දකෝෂය'' (1899). 
* මුන්ෂි, කේ.එම්. &quot;වෙදවයාස පොත: මාස්ටර්&quot;. භාරතීය විද්‍යා භවන්, බොම්බේ, 1971. 
* විල්සන්, එච්එච් (2006). විෂ්ණු පුරාණය: හින්දු මිථ්‍යා කථා හා සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳ පද්ධතියක්. කේම්බ්‍රිජ්: රට පොත් කියවන්න. {{ISBN|1-84664-664-2}} [[International Standard Book Number|අයිඑස්බීඑන්]] &amp;nbsp; [[Special:BookSources/1-84664-664-2|1-84664-664-2]] . 
* පරිවර්තනය සහ විවරණය [http://parashara.net ''බ්‍රිහාත් පරාෂාරා හෝරා ශාස්ත්‍ර''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200205135040/https://parashara.net/ |date=2020-02-05 }} 
* පෘතුගීසි [https://sriganesa.com/b%E1%B9%9Bhat-parasara-hora-sastra/ බ්‍රිහාත් පරාෂාරා හෝරා ශාස්ත්‍රයට] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191111145829/https://sriganesa.com/b%e1%b9%9bhat-parasara-hora-sastra/ |date=2019-11-11 }} පරිවර්තනය</text>
      <sha1>gy3g5z0lr5jqw6zo9da12oqbzfnyj9s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:2019–20 coronavirus pandemic data</title>
    <ns>10</ns>
    <id>84891</id>
    <revision>
      <id>796267</id>
      <parentid>698863</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:14:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For further context, see [[:c::en:Flag of Cape Verde#Design and symbolism|]] and the sources cited: pages 1096 to 1099 of https://caboverde.e</comment>
      <origin>796267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135242" sha1="53kwj77wua8gc412nhplqjat7jdv84e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{VEFriendly}}{{#ifexpr:({{CURRENTTIMESTAMP}}-{{REVISIONTIMESTAMP}})&gt;86000|{{update|date=March 2020}}}}
{{main|2019–20 coronavirus pandemic|2019–20 coronavirus pandemic by country and territory}}{{pb}}{{See also|Template:2019–20 coronavirus pandemic data/International medical cases}}&lt;/noinclude&gt;&lt;templatestyles src=&quot;2019–20_coronavirus_pandemic_data/styles.css&quot; /&gt;
&lt;div id=&quot;covid19-container-marker&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;&lt;!--needed for mobile app--&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;covid19-container&quot; role=&quot;region&quot; aria-label=&quot;2019–20 coronavirus pandemic by country and territory table&quot; tabindex=&quot;0&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:right; font-size:85%; margin:0 0 0.5em 1em;&quot;
|+ &lt;div class=&quot;covid-show-table&quot;&gt;[[#covid19-container|[show all]]]&lt;/div&gt;{{Navbar-collapsible|{{resize|85%|{{Nowrap|{{#ifeq:{{PAGENAME}}|2019–20 coronavirus pandemic|[[2019–20 coronavirus pandemic by country and territory]]|[[2019–20 coronavirus pandemic]] by country and territory}}}}}}|Template:2019–20 coronavirus pandemic data}}
|- class=&quot;covid-sticky&quot;
! class=&quot;covid-country-narrow-on-mobile&quot; style=&quot;text-align:right; padding-right:3px;&quot; scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot; | Locations&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Countries and territories, and two international conveyances where cases were diagnosed. Nationality and location of original infection may vary. In some countries, the cases cover several territories, as noted accordingly.&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:right; padding-right:3px;&quot; scope=&quot;col&quot; | Cases{{efn|name=ccc|&lt;!--DO NOT REMOVE THE NAMED REFERENCE! It is needed for [[2019–20 coronavirus pandemic]]--&gt;Cumulative confirmed cases reported to date. The actual number of infections and cases are likely to be higher than reported.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Lau |first1=Hien |last2=Khosrawipour |first2=Veria |last3=Kocbach |first3=Piotr |last4=Mikolajczyk |first4=Agata |last5=Ichii |first5=Hirohito |last6=Schubert |first6=Justyna |last7=Bania |first7=Jacek |last8=Khosrawipour |first8=Tanja |title=Internationally lost COVID-19 cases |journal=Journal of Microbiology, Immunology and Infection |date=March 2020 |doi=10.1016/j.jmii.2020.03.013|pmid=32205091 }}The total number of cases may not necessarily add up due to the frequency of values updating for each individual location.&lt;/ref&gt;}}
! style=&quot;text-align:right; padding-right:3px;&quot; scope=&quot;col&quot; | Deaths&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Total deaths may not necessarily add up due to the frequency of values updating for each individual location.&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:right; padding-right:3px;&quot; scope=&quot;col&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; | {{abbr|Recov.|Recoveries}}&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Recovered cases. All recoveries may not be reported. Total recoveries may not necessarily add up due to the frequency of values updating for each individual location. &quot;–&quot; denotes that no reliable data is currently available for that territory, not that the value is zero.&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:right; padding-right:4px; width:1px;&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! class=&quot;covid-total-row&quot; scope=&quot;row&quot; colspan=&quot;2&quot;               | '''229'''
! class=&quot;covid-total-row&quot; style=&quot;padding-left:3px;&quot; scope=&quot;row&quot; | 5,453,784
! class=&quot;covid-total-row&quot; style=&quot;padding-left:3px;&quot; scope=&quot;row&quot; | 345,886
! class=&quot;covid-total-row&quot; style=&quot;padding-left:3px;&quot; scope=&quot;row&quot; | 2,191,310
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot; | &lt;!-- IMPORTANT: DO NOT change this ref unless it changes at {{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|ref=yes}} --&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot;&gt;{{cite web|url=https://coronavirus.jhu.edu/map.html|title=Coronavirus COVID-19 Global Cases by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WOMC&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.worldometers.info/coronavirus/#countries |title=Coronavirus Update (Live) - Worldometer |website=www.worldometers.info}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of the United States.svg|22px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in the United States|ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය]]
|1,684,273&lt;!-- Add overall USA figure and then negative figures for overseas territories. Do not use comma, they will be added automatically. --&gt;
|98,169&lt;!-- Add overall USA figure and then negative figures for overseas territories. Do not use commas, they will be added automatically. --&gt;
|346,492
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:1p3a&quot;&gt;{{cite web |title=COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada {{!}} 1Point3Acres |url=https://coronavirus.1point3acres.com/en |website=coronavirus.1point3acres.com}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Italy.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Italy|ඉතාලිය]]
|230,158
|32,877
|141,981
|&lt;!--Note: this ArcGIS map has been provided to the public by the civil protection department of Italy, and is therefore a government source--&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://opendatadpc.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/b0c68bce2cce478eaac82fe38d4138b1|author=Dipartimento della Protezione Civile|title=COVID-19 Italia - Monitoraggio della situazione
|website=opendatadpc.maps.arcgis.com}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web |title=Ministero della Salute - Nuovo coronavirus |url=http://www.salute.gov.it/nuovocoronavirus |website=www.salute.gov.it |accessdate=22 March 2020 |language=IT}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Spain.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Spain|ස්පාඤ්ඤය]]
|235,823&lt;!-- DO NOT update Spain data from worldometer/WOMC --&gt;
|28,773&lt;!-- DO NOT update Spain data from worldometer/WOMC --&gt;
|150,376&lt;!-- DO NOT update Spain data from worldometer/WOMC --&gt;
|&lt;!--IMPORTANT: SOURCING INSTRUCTIONS! Keep the most up-to-date source uncommented and comment the others. All these three sources (&quot;es-rtve&quot;, &quot;es-elpais&quot;, &quot;es-iscii&quot;) are reliable sources. --&gt;&lt;ref name=&quot;es-rtve&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.rtve.es/noticias/20200329/mapa-del-coronavirus-espana/2004681.shtml |title=El mapa del coronavirus en España: 8.269 muertos y más de 94.400 casos |website=RTVE |language=es|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;es-elpais&quot;&gt;{{cite web|url=https://elpais.com/sociedad/2020/03/16/actualidad/1584379038_891570.html|title=Casos confirmados en España y en el mundo y claves para entender el coronavirus|website=El País|language=es}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;es-iscii&quot;&gt;{{cite web|url=https://covid19.isciii.es/|title=Situación de COVID-19 en España|work=Instituto de Salud Carlos III|language=es}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the People's Republic of China.svg|23x15px|border|alt=|link=]]&lt;!-- Flags and country names on separate cells ensure consistent spacing --&gt;
!scope=&quot;row&quot;|[[2019–20 coronavirus pandemic in mainland China|චීනය]]
|82,985
|4,634
|78,268
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nhc.gov.cn/xcs/yqtb/202004/28668f987f3a4e58b1a2a75db60d8cf2.shtml|script-title=zh:截至3月31日24时新型冠状病毒肺炎疫情最新情况|publisher=[[National Health Commission]]|language=zh-cn|date=1 April 2020|access-date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Germany.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Germany|ජර්මනිය]]
|180,523
|8,389
|162,648&lt;!-- Beware recoveries reported by Berliner Morgenpost, since they include 4,000 recoveries without a clear source. Die Zeit looks more reliable --&gt;
|&lt;!-- &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://interaktiv.morgenpost.de/corona-virus-karte-infektionen-deutschland-weltweit/|title=Coronavirus-Monitor|website=Berliner Morgenpost|language=de|access-date=2020-03-27}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;ref name=&quot;zeit&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.zeit.de/wissen/gesundheit/2020-03/coronavirus-deutschland-infektionen-faelle-verbreitung-epidemie-karte|access-date=2020-03-07|title=Wie sich das Coronavirus in Ihrer Region ausbreitet|trans-title=How the coronavirus affects your region|publisher=Zeit Online|language=German}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://interaktiv.tagesspiegel.de/lab/karte-sars-cov-2-in-deutschland-landkreise/|title=Corona-Karte Deutschland: COVID-19 live in allen Landkreisen und Bundesländern|website=Tagesspiegel|language=de|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in France|France]]{{efn|'''France'''{{olist
|Testing has been restricted to at-risk people showing severe symptoms.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rfi.fr/en/france/20200318-france-step-up-coronavirus-new-test-methods-death-toll-climbs-covid-19-priority-risk-elderly-symptoms|title=France to step up coronavirus testing methods as death toll climbs|date=March 18, 2020|via=rfi.fr}}&lt;/ref&gt;
|Excluding all [[Overseas department and region|Overseas departments and regions]] and [[Overseas collectivity|Overseas collectivities]].
|Recoveries only includes hospitalised cases.
}}}}
|{{formatnum:{{Sum|52128&lt;!-- France overall --&gt;|-247&lt;!-- Reunion --&gt;|-114&lt;!-- Guadeloupe --&gt;|-119&lt;!-- Martinque --&gt;|-94&lt;!-- Mayotte --&gt;|-43&lt;!-- French Guiana --&gt;|-18&lt;!-- Saint Martin --&gt;|-6&lt;!-- Saint Barthelemy --&gt;}}}}&lt;!-- DO NOT add French Polynesia and New Caledonia --&gt;
|{{formatnum:{{Sum|3523&lt;!-- France overall --&gt;|0&lt;!-- Reunion --&gt;|-5&lt;!-- Guadeloupe --&gt;|-2&lt;!-- Martinque --&gt;|1&lt;!-- Mayotte --&gt;|0&lt;!-- French Guiana --&gt;|-1&lt;!-- Saint Martin --&gt;|0&lt;!-- Saint Barthelemy --&gt;}}}}
|7,882&lt;!-- From Geodes, not selecting overseas territories, but only counts hospitalised cases --&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.santepubliquefrance.fr/maladies-et-traumatismes/maladies-et-infections-respiratoires/infection-a-coronavirus/articles/infection-au-nouveau-coronavirus-sars-cov-2-covid-19-france-et-monde|title=Infection au nouveau Coronavirus (SARS-CoV-2), COVID-19, France et Monde|work=Santé publique France|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://geodes.santepubliquefrance.fr/#bbox=-704328,6766248,2390417,1848309&amp;c=indicator&amp;f=0&amp;i=covid_hospit.rad&amp;s=2020-03-30&amp;t=a01&amp;view=map2|title=Nombre cumulé de personnes retournées à domicile depuis le 1er mars 2020|last=|first=|date=2020-03-30|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Iran.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Iran|Iran]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Iran'''&lt;br /&gt;Includes [[Medical diagnosis#Types|clinically diagnosed]] cases and deaths from 9&amp;nbsp;March 2020 and onwards.&lt;/ref&gt;
|44,606
|2,898
|14,656
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--Twitter account of the Islamic Republic News Agency which regularly tweets latest figures--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite tweet |user=IrnaEnglish |number=1243115776493662208 |date=26 March 2020 |title=Head of #Iran's Health Ministry Public Relations Office @drjahanpur said on Thursday that 10,457 people out of a total of 29,406 infected by the #coronavirus have survived it while 2,234 have unfortunately succumbed to the deadly virus}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Official: 14,656 COVID19-infected patients recovered in Iran |url=https://en.irna.ir/news/83734397/Official-14-656-COVID19-infected-patients-recovered-in-Iran |accessdate=31 March 2020 |work=IRNA English |date=31 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the United Kingdom.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the United Kingdom|United Kingdom]]{{efn|'''United Kingdom'''&lt;br&gt;
Excluding all [[2020 coronavirus pandemic in British Overseas Territories|British Overseas Territories]] and Crown dependencies.}}
|25,150
|1,808
|135
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot;/&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/f94c3c90da5b4e9f9a0b19484dd4bb14 |title= Total UK cases COVID-19 Cases Update |publisher=Public Health England}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Switzerland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Switzerland|Switzerland]]
|16,597
|432
|1,823
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://interactif.tdg.ch/2020/covid-19-carte-suisse/|title=Cas d'infection au Sars-CoV-2 en Suisse|work=Tribune de Genève|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mapexpress.ma/actualite/societe-et-regions/coronavirus-les-cas-guerisons-monde-en-chiffres/|title=Coronavirus: les cas de guérisons dans le monde en chiffres|website=MAP Express|language=fr-FR|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.bag.admin.ch/bag/en/home/krankheiten/ausbrueche-epidemien-pandemien/aktuelle-ausbrueche-epidemien/novel-cov/situation-schweiz-und-international.html#-1199962081 |title= Current situation in Switzerland |publisher= Federal Office of Public Health}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Turkey.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Turkey|Turkey]]
|13,531
|214
|243
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Turkey's coronavirus deaths up to 214, with 13,531 total cases: Minister |url=https://www.hurriyetdailynews.com/turkeys-coronavirus-deaths-up-to-214-with-13-531-total-cases-minister-153460 |accessdate=31 March 2020 |agency=Hürriyet Daily News}}&lt;/ref&gt;&lt;!--The following source is the Health Ministry page, i.e. the official source, however it is not in English. Please include an English-language source too. Do not forget to edit the access date as you update the numbers--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid19.saglik.gov.tr/|title=T.C Sağlık Bakanlığı Günlük Koronavirüs Tablosu, Turkey Ministry of Health Daily Coronavirus Table|website=covid19.saglik.gov.tr|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Belgium (civil).svg &lt;!-- Not the official flag of Belgium, but see talk page for objections to using the state flag as the default --&gt;|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Belgium|Belgium]]
|12,775
|705
|1,696
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.info-coronavirus.be/nl/news/ |title=Coronavirus COVID-19 |website=info-coronavirus.be}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Netherlands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Netherlands|Netherlands]]{{efn|'''Netherlands'''{{olist
|Constituent countries of the [[Kingdom of the Netherlands]] (Aruba, Curaçao and Sint Maarten) are listed separately.
|The Dutch Government agency RIVM, responsible for the constituent country the Netherlands, does not count its number of recoveries.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Coronavirus in the Netherlands: the questions you want answered |work=Dutch News |url= https://www.dutchnews.nl/news/2020/03/coronavirus-in-the-netherlands-the-questions-you-want-answered/ |access-date=2020-03-27}}&lt;/ref&gt;}}}}
|12,595
|1,039
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.rivm.nl/nieuws/actuele-informatie-over-coronavirus |title=Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19) |language=Dutch |publisher=RIVM |accessdate=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Austria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Austria|Austria]]
|10,088
|128
|1,095
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future &lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Neuartiges-Coronavirus-(2019-nCov).html |title=Neuartiges Coronavirus (2019-nCov) |language=de |publisher=Federal Ministry of Labour, Social Affairs and Consumer Protection}}&lt;/ref&gt;--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://info.gesundheitsministerium.at/|title=Amtliches Dashboard COVID19 - öffentlich zugängliche Informationen|language=de|publisher=Federal Ministry of Labour, Social Affairs and Consumer Protection }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of South Korea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in South Korea|South Korea]]
|9,887
|165
|5,567
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cdc.go.kr/board/board.es?mid=a20501000000&amp;bid=0015 |title=Press release |website=www.cdc.go.kr |last=KCDC |language=ko}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Canada (Pantone).svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Canada|Canada]]
|8,579&lt;!--If using CTVNews as the source, take the total case count and subtract the presumptive cases from the total count before reporting it here. Do not report active cases.--&gt;
|101
|1,242
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.ctvnews.ca/mobile/health/coronavirus/tracking-every-case-of-covid-19-in-canada-1.4852102 |title=Tracking every case of COVID-19 in Canada |publisher=CTV News}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web |title= Covid-19: Outbreak update |publisher=Government of Canada |url= https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/2019-novel-coronavirus-infection.html |year=2020}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Portugal.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Portugal|Portugal]]
|7,443
|160
|43
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://covid19.min-saude.pt/ponto-de-situacao-atual-em-portugal/ |title=Ponto de Situação Atual em Portugal |publisher=Ministry of Health |location=Portugal|language=pt}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Brazil.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Brazil|Brazil]]
|5,717
|201
|127
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://plataforma.saude.gov.br/novocoronavirus |title=Notificação de casos de doença pelo coronavírus 2019 (COVID-19) |publisher= Ministry of Health (Brazil)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Israel.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Israel|Israel]]
|5,358
|20
|224
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Israel confirms 20 deaths from coronavirus, cases rise to 5,358|url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/1585678862-israel-reports-20-deaths-from-coronavirus-cases-rise-to-4-831 |accessdate=1 April 2020 |work=i24NEWS}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Australia (converted).svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Australia|Australia]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Australia'''&lt;br /&gt;Excluding the cases from ''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Diamond Princess|Diamond Princess]]'' cruise ship which are classified as &quot;on an international conveyance&quot;. Ten cases, including one fatality recorded by the Australian government.&lt;/ref&gt;
|4,862
|21
|337
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.health.gov.au/news/health-alerts/novel-coronavirus-2019-ncov-health-alert/coronavirus-covid-19-current-situation-and-case-numbers|title=Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers|last=Health|first=Australian Government Department of|date=2020-03-15|website=Australian Government Department of Health|language=en|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=3月27日：澳洲确诊3179例 西澳五个月大婴儿确诊 |url=https://www.abc.net.au/chinese/2020-03-27/australia-coronavirus-live-update-latest-news-/12095358 |website=ABC中文 |accessdate=31 March 2020 |language=zh-CN |date=27 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Ting |first1=Inga |last2=Workman |first2=Michael |last3=Doman |first3=Mark |last4=Scott |first4=Nathanael |title=Charting the COVID-19 spread |url=https://www.abc.net.au/news/2020-03-17/coronavirus-cases-data-reveals-how-covid-19-spreads-in-australia/12060704 |website=ABC News |accessdate=29 March 2020 |language=en-AU |date=29 March 2020}}&lt;/ref&gt;--&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the &quot;AU_health&quot; source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future &lt;ref name=&quot;AU_health&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.health.gov.au/news/health-alerts/novel-coronavirus-2019-ncov-health-alert/coronavirus-covid-19-current-situation-and-case-numbers|title=Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers|date=19 March 2020|website=Australian Government Department of Health|language=en}}&lt;/ref&gt;--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Norway.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Norway|Norway]]{{efn|'''Norway'''{{olist
|From 13&amp;nbsp;March 2020, testing of the normal population was discontinued, and is now only reserved for health professionals and acutely ill people in vulnerable groups.
|The [[Norwegian Institute of Public Health]] states that there are more infected people in Norway than the figures show. The dark figures are presumed to be higher because of limited testing.&lt;ref name=&quot;VG&quot;/&gt;
|Estimation of number of coronavirus infected:&lt;div&gt;&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;As of 23 March 2020, over 40% of all GPs in Norway have been registered '''20,200''' patients with the &quot;corona code&quot; R991. The figure includes both cases where the patient has been diagnosed with coronavirus infection through testing, and where the GP has used the &quot;corona code&quot; after assessing the patient's symptoms against the criteria by the Norwegian Institute of Public Health.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nrk.no/norge/20.200-personer-registrert-med-korona-diagnose-1.14956823|title=20.200 personer registrert med korona-diagnose|first=Vegard|last=Venli|date=March 23, 2020|website=[[NRK]]}}&lt;/ref&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;As of 24 March 2020, the Norwegian Institute of Public Health estimates that between '''7,120''' and '''23,140''' Norwegians are infected with the coronavirus.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nrk.no/norge/folkehelseinstituttet-mener-23.000-kan-vaere-smittet-1.14958149|title=FHI: 23.000 kan være koronasmittet|first=Mette|last=Kristensen|date=March 24, 2020|website=NRK}}&lt;/ref&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;}}}}
|4,644
|39
|{{color|darkgray|–}}&lt;!--Do not use recoveries from Worldometer/WOMC, as the given source explains, there is no comprehensive and reliable source for it--&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;[https://www.fhi.no/sv/smittsomme-sykdommer/corona/dags--og-ukerapporter/dags--og-ukerapporter-om-koronavirus/ FHI: Dags- og ukerapporter om koronavirussykdom (covid-19)] ''www.fhi.no''&lt;/ref&gt;--&gt;&lt;ref name=&quot;VG&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.vg.no/spesial/2020/corona-viruset/|title=Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden|first1=Av Sondre|last1=Nilsen|first2=Oda Leraan|last2=Skjetne|first3=Yasmin|last3=Sfrintzeris|first4=Hanna Haug|last4=Røset|first5=Carina|last5=Hunshamar|first6=Sofie|last6=Fraser|first7=Ole|last7=Løkkevik|first8=og VGs|last8=breaking-avdeling|website=VG Nett}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sweden.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sweden|Sweden]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Sweden'''&lt;br /&gt;Testing of suspected infections has been cut back in the whole country in the period around 12&amp;nbsp;March 2020, in order to focus efforts on people with increased risk of serious illness and complications.&lt;/ref&gt;
|4,525
|198
|93
|&lt;ref name=&quot;SVT_livefeed&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.svt.se/datajournalistik/the-spread-of-the-coronavirus/|title=The spread of the new coronavirus — Currently in Sweden|publisher=[[Sveriges Television]] (Swedish Television)| language=English| work=SVT Datajournalistik|access-date=2020-03-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://platz.se/coronavirus/?c=219|title=Coronavirus i Sverige|author=Han Lin Yap|access-date=2020-03-22}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Czech Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Czech Republic|Czech Republic]]
|3,257
|31
|45
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://onemocneni-aktualne.mzcr.cz/covid-19 |title=COVID-19 &amp;#124; Onemocnění aktuálně od MZČR |publisher=[[Ministry of Health (Czech Republic)]] |year=2020 |accessdate=2020-03-30 }}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://mobile.twitter.com/adamvojtechano/status/1238355040026480640 |title=Minister of Health (Twitter)}}&lt;/ref&gt;--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ireland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Republic of Ireland|Ireland]]
|2,910
|54
|5
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.gov.ie/en/news/7e0924-latest-updates-on-covid-19-coronavirus/ |title=Latest updates on COVID-19 (Coronavirus) |publisher=Department of Health (Ireland)|date=22 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Denmark.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Denmark|Denmark]]{{efn|'''Denmark'''{{olist|
|The autonomous territories of the [[2020 coronavirus pandemic in the Faroe Islands|Faroe Islands]] and [[2020 coronavirus pandemic in Greenland|Greenland]] are listed separately.
|The Danish Government does not report the number of recoveries.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Magnus Bjerg|first=Magnus Bjerg|url=https://nyheder.tv2.dk/2020-03-22-derfor-er-der-ikke-tal-for-raskmeldte-i-danmark|title=Derfor er der ikke tal for raskmeldte i Danmark|date=22 March 2020|work=TV 2|access-date=23 March 2020|url-status=live|language=da|trans-title=This is why there is not data on recoveries for Denmark}}&lt;/ref&gt;
|From 12&amp;nbsp;March 2020, the criteria for testing has been changed; only people with more serious symptoms and health professionals are being tested.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ssi.dk/aktuelt/sygdomsudbrud/coronavirus/covid-19-i-danmark-epidemiologisk-overvaagningsrapport|title=Epidemiologiske overvågningsrapporter om COVID-19|last=name|website=www.ssi.dk|language=da|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;}}}}
|2,860&lt;!-- WARNING: Do not include cases in Greenland and the Faroe Islands --&gt;
|90
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;ref name=&quot;gov-dk&quot;&gt;&lt;!--Do not remove this reference, because it's more up-to-date and reliable than &quot;WOMC&quot;--&gt;{{cite web|url=https://www.sst.dk/da/corona/tal-og-overvaagning|title=Coronavirus, COVID-19|date=26 March 2020|work=Status på COVID-19|publisher=[[Sundhedsstyrelsen]] (Danish Health Authority)|language=Danish|accessdate=26 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Malaysia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Malaysia|Malaysia]]
|2,766
|43
|537
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moh.gov.my/index.php/pages/view/2019-ncov-wuhan|title=Covid-19 (Maklumat Terkini)|publisher=[[Ministry of Health (Malaysia)]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2020/03/31/health-ministry-140-new-covid-19-cases-death-toll-now-43|title=Health Ministry: 140 new Covid-19 cases, death toll now 43|date= 31 March 2020|publisher=The Star}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Chile.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Chile|Chile]]
|2,449
|8
|156
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gob.cl/coronavirus/casosconfirmados/|title=Casos confirmados COVID-19|work=Gobierno de Chile|language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- see the link to &quot;mapa coronavirus&quot; at infogram --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Russia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Russia|Russia]]{{efn|'''Russia'''&lt;br&gt;
Including cases from the [[political status of Crimea|disputed]] [[Crimea]], which was [[Annexation of Crimea by the Russian Federation|annexed by Russia]] in 2014 but remains internationally recognized as being under [[Ukraine|Ukrainian]] sovereignty. Excluding the cases from ''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Diamond Princess|Diamond Princess]]'' cruise ship which are classified as &quot;on an international conveyance&quot;. One fatality was not officially recorded by the Russian authorities as caused by coronavirus.&lt;ref&gt;{{cite news |title=First death from coronavirus registered in Moscow |url=https://tass.com/society/1132327 |accessdate=19 March 2020 |agency=TASS |date=19 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=О подтвержденных случаях новой коронавирусной инфекции COVID-2019 в России |url=https://rospotrebnadzor.ru/about/info/news/news_details.php?ELEMENT_ID=14060 |accessdate=19 March 2020 |work=[[Rospotrebnadzor]] |date=19 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Оперштаб заявил об отсутствии в России летальных исходов от коронавируса |url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5e736ddf9a7947c662f701ed |accessdate=19 March 2020 |work=RBC |date=19 March 2020 |language=ru}}&lt;/ref&gt;}}
|2,337
|17
|121 &lt;!--The figure at WOMC is incorrect because it includes the Diamond Princess cases. See official sources--&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Оперативные данные. По состоянию на 31 марта |url=https://xn--80aesfpebagmfblc0a.xn--p1ai/ |website=Стопкоронавирус.рф |accessdate=31 March 2020 |language=ru |date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Romania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Romania|Romania]]
|2,245
|82
|220
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mai.gov.ro/informare-covid-19-grupul-de-comunicare-strategica-29-martie-ora-13-00/|title=Informare COVID -19, Grupul de Comunicare Strategică, 29 martie, ora 13.00|date=29 March 2020 |publisher=Ministry of Internal Affairs|language=ro}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.digi24.ro/stiri/actualitate/informatii-oficiale-despre-coronavirus-in-romania-1266261|title=Coronavirus România, INFORMAȚII OFICIALE: 1.952 de infecții,180 de pacienți vindecați. 46 de persoane au murit din cauza COVID-19|date=30 March 2020|publisher=[[Digi24]]|language=ro}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Poland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Poland|Poland]]
|2,215
|32
|35&lt;!--Beware a possibly wrong number of recovered patients published by WOMC/Worldometer--&gt;
|&lt;!--Do not remove this reference, because it's more up-to-date and reliable than &quot;WOMC&quot;--&gt;&lt;!--Twitter account of Poland's Ministry of Health which regularly updates the latest figures--&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet |author=Ministerstwo Zdrowia |user=MZ_GOV_PL|number=1244965309729198086|date=31 March 2020|title=W sumie liczba zakażonych koronawirusem: 2215/32 (wszystkie pozytywne przypadki/w tym osoby zmarłe).|language=pl}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Philippines.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Philippines|Philippines]]
|2,084
|88
|49
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ncovtracker.doh.gov.ph|title=COVID-19 Cases: Philippines}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Luxembourg.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Luxembourg|Luxembourg]]
|1,988
|22
|40
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gouvernement.lu/en/dossiers.gouv_msan%2Ben%2Bdossiers%2B2020%2Bcorona-virus.html |title= Coronavirus: COVID-19 |publisher=Government of Luxembourg}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ecuador.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ecuador|Ecuador]]
|1,966
|62
|3
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Covid-19 en Ecuador: 1 966 personas contagiadas, 54 con alta hospitalaria y 62 fallecidos hasta el 30 de marzo |url=https://www.elcomercio.com/actualidad/juan-carlos-zevallos-pandemia-ecuador.html |website=El Comercio |accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Japan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Japan|Japan]]
|1,953
|56
|408
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について（令和２年３月31日版）|url=https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_10636.html |work=Ministry of Health, Labour and Welfare (Japan) |date=31 March 2020 |access-date=31 March 2020 |language=ja}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Pakistan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Pakistan|Pakistan]]
|1,914
|26
|58
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 Health Advisory Platform by Ministry of National Health Services Regulations and Coordination |url=http://covid.gov.pk/ |website=covid.gov.pk |accessdate=29 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Thailand.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Thailand|Thailand]]
|1,771
|12
|416
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://covid19.moph.go.th/#/portal|title=โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)|work=Department of Disease Control (Thailand)|language=th}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of India.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in India|India]]
|1,637
|38
|133
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mohfw.gov.in/|title=Home - Ministry of Health and Family Welfare - GOI|website=mohfw.gov.in|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;!--NOTICE!!! Please do not add covid19india.org as source because data is crowd-sourced and may not be always accurate--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Saudi Arabia|Saudi Arabia]]
|1,563
|10
|165
|&lt;ref&gt;{{cite news|url= https://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2020/03/31/Coronavirus-Saudi-Arabia-records-110-new-cases-with-two-new-deaths-.html|title=Coronavirus: Saudi Arabia records 110 new cases, with two new deaths|work=Al Arabiya|date=31 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Indonesia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Indonesia|Indonesia]]
|1,528
|136
|81
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.covid19.go.id/situasi-virus-corona/ |title=Situasi Virus Corona| publisher=[[Indonesian National Board for Disaster Management]] |date=22 March 2020|accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Finland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Finland|Finland]]{{efn|'''Finland'''{{olist
|Excluding the autonomous region of the [[2020 coronavirus pandemic in the Åland Islands|Åland Islands]].
|Testing is limited to severely ill or at-risk patients and social or health care workers.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mtvuutiset.fi/artikkeli/thl-n-paajohtaja-markku-tervahauta-ylella-suomessa-voi-olla-todellisuudessa-20-30-kertaa-enemman-koronaviruksen-saaneita/7762944|title=THL:n pääjohtaja Markku Tervahauta Ylellä: Suomessa voi olla todellisuudessa 20-30 kertaa enemmän koronaviruksen saaneita|last=Laurila|first=Salla|date=2020-03-16|website=mtvuutiset.fi|language=fi|access-date=2020-03-23
}}&lt;/ref&gt;
|There is no reliable or frequently published national data source which provides counts of recoveries. However, as of 1 April 2020, there have been hundreds of recoveries.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Särkkä |first1=Heini |title=HUS:n ylilääkäri: Suomessa satoja koronasta parantuneita – vanhimmat yli 80-vuotiaita |url=https://www.is.fi/kotimaa/art-2000006459700.html |website=Ilta-Sanomat |accessdate=2020-04-01 |language=fi |date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;}}}}
|{{formatnum:{{Sum|1384&lt;!-- Mainland Finland --&gt;|-5&lt;!-- Åland Islands --&gt;}}}}
|{{formatnum:{{Sum|17&lt;!-- Mainland Finland --&gt;|0&lt;!-- Åland Islands --&gt;}}}}
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref name=&quot;fi-map&quot;&gt;{{cite web |title=Varmistetut koronatapaukset Suomessa (COVID-19) |url=https://experience.arcgis.com/experience/d40b2aaf08be4b9c8ec38de30b714f26 |website=experience.arcgis.com |accessdate=28 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thl.fi/fi/web/infektiotaudit-ja-rokotukset/ajankohtaista/ajankohtaista-koronaviruksesta-covid-19/tilannekatsaus-koronaviruksesta |title=Coronavirus COVID-19 – Latest Updates |publisher= Finnish Institute for Health and Welfare}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of South Africa.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in South Africa|South Africa]]
|1,353
|5
|31
|&lt;ref name=&quot;za.nicd1353&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://www.nicd.ac.za/covid-19-update-28/
 |title=COVID-19 update
 |date=2020-03-31
 |website=NICD
 |access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please provide a static ref instead of the following dynamically updating page. Comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--ref&gt;{{Cite web|url=https://sacoronavirus.co.za/|title=COVID-19 South African coronavirus news and information portal|website=SA Corona Virus Online Portal}}&lt;/ref--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Greece.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Greece|Greece]]
|1,314
|49
|52
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.in.gr/2020/03/31/greece/koronaios-enimerosi-tsiodra-gia-tin-eksaplosi-tis-pandimias-2/|title=Κοροναϊός: Στους 49 οι νεκροί – 82 νέα κρούσματα, 1.314 συνολικά|date=31 March 2020|publisher=in.gr}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy/press-releases/6985-enhmerwsh-diapisteymenwn-syntaktwn-ygeias-apo-ton-yfypoyrgo-politikhs-prostasias-kai-diaxeirishs-krisewn-niko-xardalia-kai-ton-ekproswpo-toy-ypoyrgeioy-ygeias-gia-to-neo-koronoio-kathhghth-swthrh-tsiodra-30-3-2020|title=Ενημέρωση διαπιστευμένων συντακτών υγείας από τον Υφυπουργό Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων Νίκο Χαρδαλιά και τον εκπρόσωπο του Υπουργείου Υγείας για το νέο κορονοϊό, Καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα (30/3/2020)|language=Greek |website=Ministry of Health (Greece)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Panama.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Panama|Panama]]
|1,181
|30
|9
|&lt;ref&gt;{{cite news |author1=GESE-La Estrella de Panamá |title=Panamá suma 1,075 casos y endurece la cuarentena para frenar el COVID-19 |url=https://www.laestrella.com.pa/nacional/200330/panama-suma-1-075-casos-endurece-cuarentena-frenar-covid-19 |accessdate=31 March 2020 |work=La Estrella de Panamá |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://minsa.gob.pa/coronavirus-covid19|title=Casos de Coronavirus COVID-19 en Panamá|work=Ministerio de Salud de la República de Panamá|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Iceland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Iceland|Iceland]]
|1,135
|2
|198
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.covid.is/tolulegar-upplysingar |title=COVID-19 á Íslandi - Tölfræði |language=Icelandic |website=www.covid.is }}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mexico.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mexico|Mexico]]
|1,094
|28
|35
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Coronavirus, día a día |url=https://interactivo.eluniversal.com.mx/2020/coronavirus-wuhan/mexico.html |access-date=31 March 2020 |work=El Universal |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Peru.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Peru|Peru]]
|1,065
|30
|394
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.gob.pe/8662-ministerio-de-salud-coronavirus-en-el-peru/|title=Coronavirus en el Perú|access-date=29 March 2020 |author=Ministry of Health (Peru) |date=29 March 2020 |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Dominican Republic|Dominican Republic]]
|1,019
|51
|5
|&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://elnacional.com.do/salud-publica-reporta-otros-9-fallecimientos-cifra-sube-a-51-en-rd/|title=Salud Pública reporta otros 9 fallecimientos, cifra sube a 51 en RD|date=31 March 2020|work=El Nacional|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.msp.gob.do/web/?page_id=6682|title=Boletín Especial COVID-19|work=Ministerio de Salud Pública (Dominican Republic)|language=es}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Argentina.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Argentina|Argentina]]
|966
|26
|240
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Coronavirus en Argentina: confirman 146 nuevos casos y el total de muertes llega a 24 |url=https://www.clarin.com/sociedad/coronavirus-argentina-registran-4-muertos-146-nuevos-casos_0_josoROeZ0.html |accessdate=31 March 2020 |work=www.clarin.com |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- official reports: https://www.argentina.gob.ar/coronavirus/informe-diario --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Singapore.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Singapore|Singapore]]
|926
|3
|240
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.moh.gov.sg/covid-19 |title= Updates on Covid-19 local situation |publisher=Ministry of Health (Singapore)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.straitstimes.com/singapore/health/coronavirus-new-covid-19-cluster-at-westlite-toh-guan-dormitory-linked-to-5-cases?utm_source=STSmartphone&amp;utm_medium=share&amp;utm_term=2020-03-31+21%3A19%3A44|title=Coronavirus: New Covid-19 cluster at Westlite Toh Guan dormitory linked to 5 cases; Indian national who works as housekeeper at CGH among the 47 new cases|date=31 March 2020|publisher=Straits Times}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Colombia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Colombia|Colombia]]
|906
|16
|31
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Serbia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Serbia|Serbia]]{{efn|'''Serbia'''&lt;br /&gt;Excluding [[2020 coronavirus pandemic in Kosovo|Kosovo]].&lt;ref&gt;{{Kosovo-note}}&lt;/ref&gt;}}
|900
|23
|42
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid19.rs/homepage-english/|title=COVID-19 |website=covid19.rs |publisher= Ministry of Health (Serbia)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Croatia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Croatia|Croatia]]
|867
|6
|67
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.koronavirus.hr/en |title=Službena stranica Vlade |publisher= Croatian Institute of Public Health |access-date=28 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Slovenia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Slovenia|Slovenia]]
|802
|15
|10
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=V Sloveniji 756 uradno okuženih z novim koronavirusom, nedelja brez smrtnih žrtev |url=https://www.rtvslo.si/slovenija/v-sloveniji-756-uradno-okuzenih-z-novim-koronavirusom-nedelja-brez-smrtnih-zrtev/518840 |website=www.rtvslo.si |accessdate=30 March 2020 |date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=MinSaludCol|number=1245067284550385664|date=31 March 2020|title=Confirmamos 108 nuevos casos de coronavirus y 2 fallecidos en Colombia, para un total de 906 pacientes con COVID-19 y 16 muertes.}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Estonia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Estonia|Estonia]]
|745
|4
|26
|&lt;!--Primary source from Estonian Government agency releasing updated daily at 12:00 (GMT+2)--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.terviseamet.ee/en/covid19 |title=Information about Coronavirus disease COVID-19 |publisher=Estonian Health Board}}&lt;/ref&gt;&lt;!--DO NOT add other sources as they are all citing Health Board!--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Algeria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Algeria|Algeria]]
|716
|44
|46
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Hong Kong.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Hong Kong|Hong Kong]]
|714
|4
|128
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.coronavirus.gov.hk/eng/index.html |title=Together, We Fight The Virus! |publisher=Department of Health |location=Hong Kong |website=www.coronavirus.gov.hk}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Egypt.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Egypt|Egypt]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Egypt'''&lt;br /&gt;Includes cases identified on the [[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#MS River Anuket|MS ''River Anuket'']].&lt;/ref&gt;
|710
|46
|157
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=COVID-19 update|url=https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=146349830248971&amp;id=113432613540693|author=Ministry of Health and Population (Egypt) |publisher=Facebook|date=31 March 2020|language=ar}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- other official news at https://sis.gov.eg --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Qatar.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Qatar|Qatar]]
|693
|1
|51
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.moph.gov.qa/english/Pages/Coronavirus2019.aspx |title=Covid-19 |publisher=Ministry of Public Health (Qatar)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Cruise ship side view.svg|22px]]
!scope=&quot;row&quot;|''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Diamond Princess|Diamond Princess]]''&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''''Diamond Princess'''''&lt;br /&gt;The British cruise ship ''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Diamond Princess|Diamond Princess]]'' was in Japanese waters, and Japanese administration was asked to manage its quarantine, with the passengers having not entered Japan. Therefore, this case is neither included in the Japanese government's official count nor in United Kingdom's one. The World Health Organization classifies the cases as being located &quot;on an international conveyance&quot;.&lt;/ref&gt;
|672
|12
|603
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/newpage_00032.html|title=About Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|last=|first=|date=2020-03-26|website=Ministry of Health, Labour and Welfare of Japan|language=en|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-03-29}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ukraine.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ukraine|Ukraine]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Ukraine'''&lt;br /&gt;Excluding cases from the [[political status of Crimea|disputed]] [[Crimea]], which was [[Annexation of Crimea by the Russian Federation|annexed by Russia]] in 2014 but remains internationally recognized as being under [[Ukraine|Ukrainian]] sovereignty. Because the Russian authorities are tabulating cases from Crimea, they are included in the Russian total.&lt;/ref&gt;
|669
|17
|10
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://moz.gov.ua/article/news/operativna-informacija-pro-poshirennja-koronavirusnoi-infekcii-2019-ncov-|title=Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19|website=[[Ministry of Healthcare (Ukraine)|Ministry of Healthcare of Ukraine]] Official Website|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the United Arab Emirates|United Arab Emirates]]
|664
|6
|61
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as a primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out either of the following sources if removing the citation, as these are government sources, and likely will be referenced again in the future--&gt; &lt;ref&gt;{{cite news|url= https://gulfnews.com/uae/covid-19-uae-reports-53-new-coronavirus-cases-one-death-1.1585660904284|title=COVID-19: UAE reports 53 new coronavirus cases, one death|date=31 March 2020|work=Gulf News|accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of New Zealand.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in New Zealand|New Zealand]]
|647&lt;!--To only use confirmed cases. Do not include probable cases--&gt;
|1
|82
|&lt;!--Please do not remove the following source as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-current-cases |title=COVID-19 - current cases |publisher= Ministry of Health (New Zealand)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Iraq.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Iraq|Iraq]]
|630
|46
|152
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/156490947738645/posts/2838047692916277/|title=Facebook update|author=Ministry of Health (Iraq)|date=30 March 2020|language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Morocco.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Morocco|Morocco]]
|617
|36
|24
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.covidmaroc.ma/Pages/AccueilAR.aspx|title=Le Portail Officiel du Coronavirus au Maroc|work=Ministère de la santé|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Armenia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Armenia|Armenia]]
|571
|3
|30
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ncdc.am/coronavirus/confirmed-cases-by-days/|title=Հաստատված դեպքերն ըստ օրերի — NCDC Armenia|language=hy-AM|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Bahrain.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Bahrain|Bahrain]]
|567
|4
|295
|&lt;!--Please comment out the following source when citing a new source, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.moh.gov.bh/COVID19 |title=Covid-19 Updates |publisher=Ministry of Health (Bahrain)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Lithuania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Lithuania|Lithuania]]
|581
|8
|7
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future----&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sam.lrv.lt/lt/news/koronavirusas |title=Koronavirusas (COVID-19) |date=30 March 2020 |publisher=Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija |accessdate= 30 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Hungary.svg{{#ifeq:|1940|[[Category:Pages with tracked country data flag variants|Hungary]]}}|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Hungary|Hungary]]
|492
|16
|37
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://koronavirus.gov.hu|title=Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis|work=koronavirus.gov.hu|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Lebanon.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Lebanon|Lebanon]]
|463
|12
|37
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=الجمهورية اللبنانية - وزارة اﻹعلام - الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان|url=https://corona.ministryinfo.gov.lb |website=كورونا في لبنان|language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]]
|420
|13
|17
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.klix.ba/koronavirus-u-bih|title=Koronavirus u BiH|publisher=Klix|language=bs}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bulgaria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bulgaria|Bulgaria]]
|399
|8
|17
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://mh.government.bg/bg/novini/aktualno/| title=Актуални новини |publisher=Ministry of Health (Bulgaria)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Latvia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Latvia|Latvia]]
|398
|0
|1
|&lt;!-- JHU: recoveries --&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot; /&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the Center for Disease Prevention and Control of Latvia is a reliable source for Latvian public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government Twitter account, and other messages on the same account likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=SPKCentrs |number=1244883427167539201|date=31 March 2020 |title=Iepriekšējā diennaktī veikti 500 izmeklējumi personām ar aizdomām par Covid-19. Apstiprināta 22 cilvēkiem. LV kopā veikti 14807 izmeklējumi, infekcija apstiprināta 398 personām. 27 pacienti stacionēti, tai skaitā 24 ar vidēju slimības gaitu, 3 ar smagu.|language=lv}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Tunisia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Tunisia|Tunisia]]
|394
|10
|3
|&lt;!-- Keep governemnt source: --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid-19.tn/|title=covid-19.tn|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- 7 deaths: --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Andorra.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Andorra|Andorra]]
|370
|8
|10
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Actualitat coronavirus |url=https://www.govern.ad/coronavirus |website=www.govern.ad |publisher=Govern d'Andorra |language=ca}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Slovakia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Slovakia|Slovakia]]
|363
|1
|7
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.health.gov.sk/?koronavirus-covid-19 |title= KORONAVÍRUS COVID-19 |publisher= Ministry of Health (Slovakia)}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rtvs.sk/koronavirus Aktuálne o koronavíruse na Slovensku] ''www.rtvs.sk''&lt;/ref&gt;&lt;!--rtvs (radio and television of slovakia) is a public broadcasting service owned by the slovak government--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Domov {{!}} Koronavírus na Slovensku - COVID-19 |url=https://korona.gov.sk |website=korona.gov.sk |accessdate=29 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Costa Rica.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Costa Rica|Costa Rica]]
|347
|2
|4
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--Click on 'casos confirmados' at the top right to view recoveries and deaths--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://geovision.uned.ac.cr/oges/|title=Situacion Nacional Covid-19|publisher=Ministerio de Salud (Costa Rica)|accessdate=31 March 2020|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kazakhstan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kazakhstan|Kazakhstan]]
|336
|2
|22
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ситуация с коронавирусом официально |url=https://www.coronavirus2020.kz/ |website=coronavirus2020.kz |publisher=Kazinform |accessdate=31 March 2020 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of North Macedonia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in North Macedonia|North Macedonia]]
|329
|9
|12
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19.mk/ |title=Страница за состојбата со КОВИД-19 на Министерството за здравство |publisher= Ministry of health (North Macedonia)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gdi-sk.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html?fbclid=IwAR0Dd9MY7njiNtDkPpPt8R2SeD4pW_6TO12axwKrT4CcegckY4P4Ezt43f4#/2096bd4b051b42948ac3f5747e80c3a5|title=Real-time Coronavirus condition in North Macedonia|website=gdi.net|language=mk-MK}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Republic of China.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Taiwan|Taiwan]]
|329
|5
|45
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cdc.gov.tw/|title=首頁-衛生福利部疾病管制署|publisher=[[Centers for Disease Control (Taiwan)|Taiwan Centres for Disease Control]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cdc.gov.tw/Bulletin/Detail/YbjeDFqGNHmbZnufTJ5e-Q?typeid=9|title=國內累計329人確診，45人解除隔離|date=1 April 2020|publisher=[[Centers for Disease Control (Taiwan)|Taiwan Centres for Disease Control]]}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Moldova.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Moldova|Moldova]]{{efn|'''Moldova'''&lt;br&gt;Excludes data from the unrecognised state of [[2020 coronavirus pandemic in Transnistria|Transnistria]].&lt;ref name=&quot;MD&quot;&gt;{{cite web|title=Коронавирус: официальная информация|url=http://minzdrav.gospmr.org/covid-19/|website=minzdrav.gospmr.org|accessdate=28 March 2020|language=ru}}&lt;/ref&gt;}}
|328
|3
|15
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 în Republica Moldova: situaţia la zi |url=http://gismoldova.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/d274da857ed345efa66e1fbc959b021b |website=gismoldova.maps.arcgis.com |accessdate=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://msmps.gov.md/ro/content/situatia-epidemiologica-privind-evolutia-noului-tip-de-coronavirus-republica-moldova-29|title=Situația epidemiologică privind evoluția noului tip de Coronavirus în Republica Moldova, 29 martie|website=msmps.gov.md|accessdate=29 March 2020|date=29 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Uruguay.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Uruguay|Uruguay]]
|320
|1
|25
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Información de interés actualizada sobre coronavirus COVID-19 |url=https://www.gub.uy/ministerio-salud-publica/comunicacion/noticias/informacion-interes-actualizada-sobre-coronavirus-covid-19 |website=Ministerio de Salud Pública |accessdate=31 March 2020 |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.montevideo.com.uy/Noticias/Uruguay-llego-a-320-casos-de-coronavirus-tras-10-nuevos-positivos-uc748631|title=Uruguay llegó a 320 casos de coronavirus, tras 10 nuevos positivos|website=Montevideo Portal|language=es|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Azerbaijan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Azerbaijan|Azerbaijan]]
|298
|5
|26
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Azərbaycanda cari vəziyyət – Koronavirus |url=https://koronavirusinfo.az/azərbaycanda-cari-vəziyyət/ |accessdate=19 March 2020 |language=az-AZ}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kuwait.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kuwait|Kuwait]]
|289
|0
|73
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the Ministry of Health of Kuwait is a reliable source for Kuwaiti public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government Twitter account, and other messages on the same account likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=KUWAIT_MOH |number=1244915237632999424 |date=31 March 2020 |title=تعلن #وزارة_الصحة عن تأكيد إصابة 23 حالة جديدة ب #فيروس_كورونا_المستجدّ COVID19 ليصبح الإجمالي 289 حالة}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Jordan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Jordan|Jordan]]
|268
|5
|26
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://corona.moh.gov.jo/ar|title=يروس كورونا المستجد (كوفيد-١٩)|work=corona.moh.gov.jo|language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Burkina Faso.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Burkina Faso|Burkina Faso]]
|261
|14
|32
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Albania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Albania|Albania]]
|243
|15
|67
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://coronavirus.al/statistika/|title=Coronavirus Albania {{!}} Statistika|publisher=Agjencia Kombëtare e Shoqerisë së Informacionit|language=sq}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Puerto Rico|Puerto Rico]]
|239
|8
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.salud.gov.pr/Pages/coronavirus.aspx|title=COVID-19|work=Departamento de Salud del Gobierno de Puerto Rico|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of San Marino.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in San Marino|San Marino]]
|236&lt;!--Please do not use Worldometer as the source here as how it has arrived at its number is highly questionable--&gt;&lt;!--Please be careful when updating this statistic, as the official government statistics may be presented in a confusing way, with &quot;casi positivi&quot; referring not to patients who tested positive, but patients recovering. Add this number to the number &quot;decessi&quot; (deceased) and number &quot;guariti&quot; (healed) to obtain the correct number. The number of positive results may be different from this number, on the assumption that some cases were tested more than once.--&gt;&lt;!--Note: Worldometer inexplicably appears to have its link to its most recent source for San Marino (two days old as of 2020.03.12) point to a site by the American state of Massachusetts.--&gt;
|26&lt;!--Please do not use Worldometer as the source here as how it has arrived at its number is highly questionable--&gt;
|13&lt;!--Please do not use Worldometer as the source here as how it has arrived at its number is highly questionable--&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as a primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the San Marino Institute of Social Security created for public health news is a reliable source per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out either of the following sources if removing the citation, as these are government sources, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;https://mobile.twitter.com/IssRSMarino/status/1237392067308879874&gt;&lt;/ref&gt;--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iss.sm/on-line/home/articolo49014186.html|title=ISS - Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino|last=|first=|date=|website=www.iss.sm|url-status=live|archive-url=|archive-date=|accessdate=27 March 2020}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.iss.sm/on-line/home/artCataggiornamenti-coronavirus.49004093.1.20.1.html|title=ISS - Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino|website=www.iss.sm|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cyprus.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cyprus|Cyprus]]{{efn|'''Cyprus'''&lt;br /&gt;Excluding [[2020 coronavirus pandemic in Akrotiri and Dhekelia|Akrotiri and Dhekelia]] and [[2020 coronavirus pandemic in Northern Cyprus|Northern Cyprus]].}}
|{{formatnum:{{Sum|230&lt;!-- Cyprus --&gt;|-5&lt;!-- Akrotiri and Dhekelia --&gt;}}}}
|6
|18
|&lt;ref name=&quot;cyprus-and-akdh&quot;&gt;{{Cite news|url=https://cyprus-mail.com/2020/03/30/coronavirus-16-new-cases/|title=Coronavirus: 16 new cases, one more death (Updated)|last=Michael|first=Peter|date=30 March 2020|work=Cyprus Mail|language=en-GB|access-date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Réunion.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Réunion|Réunion]]{{efn|'''Réunion'''&lt;br /&gt;Recoveries only includes hospitalised cases.}}
|247
|0
|6
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.reunion.gouv.fr/point-de-situation-du-31-03-2020-a-15h-23-nouveaux-a6469.html|title=Point de situation du 31/03/2020 à 15h : 23 nouveaux cas confirmés|last=Réunion|first=Les services de l’Etat à La|date=2020-03-31|website=www.reunion.gouv.fr|language=fr|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Vietnam.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Vietnam|Vietnam]]
|207
|0
|58
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ncov.moh.gov.vn/|title=TRANG TIN VỀ DỊCH BỆNH VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP COVID-19|publisher=BỘ Y TẾ (Ministry of Health)|language=vi}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cameroon.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cameroon|Cameroon]]
|193
|6
|5
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Oman.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Oman|Oman]]
|192
|0
|34
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Covid-19 cases in Oman |url=https://covid19.moh.gov.om/#/home |website=Ministry of Health |access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cuba.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cuba|Cuba]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Cuba'''&lt;br /&gt;Includes cases on the [[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#MS Braemar|MS ''Braemar'']].&lt;/ref&gt;
|186
|6
|8
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Infecciones por coronavirus – COVID-19 |url=https://temas.sld.cu/coronavirus/covid-19/ |website=temas.sld.cu |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ivory Coast|Ivory Coast]]
|179
|1
|7
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Senegal.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Senegal|Senegal]]
|175
|0
|40
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sante.gouv.sn/Actualites/communiqué-de-presse-n°30-du-mardi-31-mars-2020-du-ministère-de-la-santé-et-de-laction|title=Communiqué de Presse N°29 du Lundi 31 mars 2020 du Ministère de la Santé et de l'Action sociale : Point de Situation sur le COVID-19|date=31 March 2020|work=Ministry of Health and Social Action (Senegal)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Afghanistan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Afghanistan|Afghanistan]]
|174
|4
|2
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.pajhwok.com/en/2020/03/31/covid-19-cases-have-jumped-174-says-moph|title=COVID-19 cases have jumped to 174, says MoPH|work=Pajhwok Afghan News|date=31 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Faroe Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Faroe Islands|Faroe Islands]]
|169
|0
|74
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://corona.fo/?_l=en|title=Corona í Føroyum|last=QODIO|website=Corona í Føroyum|language=en|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- Government of Denmark may or may not provide more up-to-date figures --&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;gov-dk&quot;/&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Malta.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Malta|Malta]]
|169
|0
|2
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://netnews.com.mt/2020/03/31/13-il-kaz-gdid-ta-covid-19-registrati-fpajjizna-it-total-jitla-ghal-169/|title=AĠĠORNATA: 13-il każ ġdid ta’ COVID-19 reġistrati f’pajjiżna… it-total jitla’ għal 169|date=31 March 2020|language=Maltese|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Uzbekistan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Uzbekistan|Uzbekistan]]
|167
|2
|7
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://coronavirus.uz/ru|title=Коронавирусная инфекция (COVID-19)|language=ru|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ghana.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ghana|Ghana]]
|161
|5
|3
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the Ministry of Information of Ghana is a reliable source per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet |user=moigovgh|number=1245032312653447169|date=30 March 2020 |title=#Covid19 Update}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Belarus.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Belarus|Belarus]]
|152
|1
|47
|&lt;ref name=&quot;tut_152&quot;&gt;{{cite news |title=В&amp;nbsp;Беларуси 152 случая коронавируса, выздоровели 47 человек&amp;nbsp; |url=https://news.tut.by/society/678395.html |accessdate=30 March 2020 |website=[[tut.by]] |date=30 March 2020|language=ru }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;minzdrav_first_death&quot;&gt;{{Cite web|url=http://minzdrav.gov.by/sobytiya/v-belarusi-zaregistrirovan-zavoznoy-sluchay-koronavirusa/ |title=О ситуации с COVID-19 в Беларуси |date=31 March 2020|accessdate=31 March 2020 |website=minzdrav.gov.by |language=ru }}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mauritius.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mauritius|Mauritius]]
|143
|5
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://covid19.mu/|title=Covid19 &amp;#124; Coronavirus Mauritius|website=covid19.mu}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Venezuela.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Venezuela|Venezuela]]
|143
|3
|41
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://efectococuyo.com/politica/hay-ocho-casos-mas-de-covid-19-y-el-pais-tiene-143-contagiados-dice-maduro/|title=Hay ocho casos más de COVID-19 y el país tiene 143 contagiados, dice Maduro|work=Efecto Cocuyo|lang=es|author=Ronny Rodríguez Rosas |date=31 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sri Lanka.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sri Lanka|Sri Lanka]]
|142
|2
|17
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.epid.gov.lk/web/index.php?lang=en|title=Epidemiology Unit|work=Ministry of Health (Sri Lanka)}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Honduras|Honduras]]
|141
|7
|3
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Honduras llega a 139 contagios de coronavirus y tres fallecimientos |url=https://www.laprensa.hn/honduras/1368232-410/honduras-noticias-coronavirus-salud-contagios-muertos |accessdate=30 March 2020 |work=Diario La Prensa |language=es-HN}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19honduras.org/|title=Coronavirus COVID-19 En Honduras|publisher=Gobierno de la República de Honduras|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Nigeria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Nigeria|Nigeria]]
|139
|2
|9
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://covid19.ncdc.gov.ng|title=NCDC Covid-19 Page|work=Nigeria Centre for Disease Control|access-date=23 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Brunei.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Brunei|Brunei]]
|129
|1
|45
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 |url=https://www.healthinfo.gov.bn/covid19/#/home |work=healthinfo.gov.bn}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Martinique|Martinique]]
|119
|2
|27
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.martinique.ars.sante.fr/coronavirus-point-dactualite|title=Coronavirus : point d'actualité|language=fr|work=Agence régionale de santé Martinique}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Palestine.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the State of Palestine|Palestine]]
|117
|1
|18
|&lt;!--use more up to date local site--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين|url=https://www.corona.ps|accessdate=22 March 2020|language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Georgia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Georgia (country)|Georgia]]
|115
|0
|22
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;[https://stopcov.ge/en ხშირად დასმული კითხვები:] ''stopcov.ge''&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guadeloupe|Guadeloupe]]
|114
|5
|22
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.guadeloupe.gouv.fr/Politiques-publiques/Risques-naturels-technologiques-et-sanitaires/Securite-sanitaire/Informations-coronavirus/COVID-19-informations-recommandations-et-points-de-situation|title=COVID-19 : informations, recommandations et points de situation / Informations coronavirus / Sécurité sanitaire / Risques naturels, technologiques et sanitaires / Politiques publiques / Accueil - Les services de l'État en Guadeloupe|website=www.guadeloupe.gouv.fr|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;/&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cambodia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cambodia|Cambodia]]
|109
|0
|25
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19-map.cdcmoh.gov.kh |title=COVID-19 Map Cambodia |accessdate=1 April 2020 |publisher=Ministry of Health of Cambodia}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Bolivia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Bolivia|Bolivia]]
|107
|6
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.boliviasegura.gob.bo/datos-oficiales/|title=Datos Oficiales|website=Bolivia Segura|language=es|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kyrgyzstan|Kyrgyzstan]]
|107
|0
|3
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=13 new coronavirus cases confirmed in Kyrgyzstan on March 31, 107 in total|url=https://m.akipress.com/news:638474:13_new_coronavirus_cases_confirmed_in_Kyrgyzstan_on_March_31,_107_in_total/?place=main1&amp;m|date=31 March 2020|access-date=31 March 2020|work=AKIpress}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Первые выздоровевшие пациенты |url=http://www.med.kg/ru/informatsii.html|publisher=Ministry of Health (Kyrgyz Republic) |accessdate=31 March 2020 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kosovo.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kosovo|Kosovo]]{{efn|'''Kosovo'''{{olist|Excluding [[2020 coronavirus pandemic in Serbia|Serbia]].
|Kosovo is the subject of a territorial dispute between the [[Kosovo|Republic of Kosovo]] and the [[Serbia|Republic of Serbia]]. The Republic of Kosovo [[2008 Kosovo declaration of independence|unilaterally declared independence]] on 17 February 2008, but Serbia [[Kosovo–Serbia relations|continues to claim]] it as part of its [[Autonomous Province of Kosovo and Metohija|own sovereign territory]]. The two governments [[Belgrade–Pristina negotiations|began to normalise relations]] in 2013, as part of the [[Brussels Agreement (2013)|2013 Brussels Agreement]]. Kosovo is currently recognized as an independent state by 97 out of the 193 [[Member states of the United Nations|United Nations member states]]. In total, [[International recognition of Kosovo|112]] UN member states recognized Kosovo at some point, of which 15 later withdrew their recognition.}}}}
|106
|1
|1
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Coronavirusi, Qeveria vendos që kufizimi i qarkullimit të qytetarëve të jetë prej orës 17:00 deri në 06:00 |url=https://telegrafi.com/coronavirusi-qeveria-vendos-qe-kufizimi-qarkullimit-te-qytetareve-te-jete-prej-ores-0600-deri-ne-1700/ |work=Telegrafi |access-date=28 March 2020 |date=28 March 2020|language=sq}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kosova.health/|title=Statistikat e fundit|language=Albanian|accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Montenegro.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Montenegro|Montenegro]]
|105
|1
|0
|&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.ijzcg.me/me/novosti/azurirani-podaci-o-novom-koronavirusu-2019-ncov|title=Ažurirani podaci o novom koronavirusu COVID-19|date=30 March 2020|work=Institut za javno zdravlje Crne Gore (IJZCG)|language=Montenegrin}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Democratic Republic of the Congo|DR Congo]]
|98
|8
|2
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mayotte|Mayotte]]
|94
|1
|10
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://la1ere.francetvinfo.fr/mayotte/coronavirus-covid-19-12-nouveaux-cas-confirmes-mayotte-94-au-total-818100.html|title=Coronavirus COVID-19 : 12 nouveaux cas confirmés à Mayotte : 94 au total|language=French|date=31 March 2020|accessdate=31 March 2020|last1=Andjilani|first1=Toufaili}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Trinidad and Tobago.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Trinidad and Tobago|Trinidad and Tobago]]
|85
|3
|1
|&lt;ref&gt;{{cite tweet |user=MOH_TT|number=1244808281765359618|date=31 March 2020|title=Ministry of Health COVID-19 Update # 60}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Jersey.svg|23x15px|border|alt=|link=]] 
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Jersey|Jersey]]
|81
|2
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;!-- Keep official source --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gov.je:80/Health/Coronavirus/Pages/CoronavirusCases.aspx|title=Coronavirus (COVID-19) cases|last=Jersey|first=States of|website=www.gov.je|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guernsey.svg|23x15px|border|alt=|link=]] 
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guernsey|Guernsey]]
|78
|1
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;ref&gt;{{cite web |author1=Public Health Services |title=COVID-19 Coronavirus - Testing results |url=https://www.gov.gg/covid19testresults |website=www.gov.gg |accessdate=31 March 2020 |location=St Peter Port |language=en |date=27 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Rwanda.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Rwanda|Rwanda]]
|75
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Northern Cyprus|Northern Cyprus]]
|70
|1
|29
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.kibrisgazetesi.com/corona-virus/tedavisi-devam-eden-covid-19-vakalarinin-bolgelere-gore-dagilimi-2-h86179.html|title=Tedavisi devam eden Covid-19 vakalarının bölgelere göre dağılımı||first=Kıbrıs |last=Gazetesi|date=|website=kibrisgazetesi|language=tr|url-status=live|archive-url=|archive-date=|accessdate=27 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Gibraltar.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Gibraltar|Gibraltar]]
|69
|0
|14
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Smith |first1=John |title=Latest Coronavirus status in Gibraltar - Euro Weekly News Spain Gibraltar News Article |url=https://www.euroweeklynews.com/2020/03/30/latest-coronavirus-status-in-gibraltar/ |accessdate=31 March 2020 |work=Euro Weekly News Spain |date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guam.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guam|Guam]]
|69
|2
|7
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.postguam.com/news/local/11-new-covid-19-cases-69-confirmed-cases/article_dca91694-7338-11ea-add1-6f23504ad28e.html|title=11 new COVID-19 cases, 69 confirmed cases|last=Staff|first=Daily Post|website=The Guam Daily Post|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghs.guam.gov/jic-release-no-42-second-covid-19-related-death-guam-nine-test-positive-covid-19|title=JIC RELEASE NO. 42 - Second COVID-19 Related Death on Guam; Nine Test Positive for COVID-19 - GHS OCD {{!}} Government of Guam|website=ghs.guam.gov|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Paraguay.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Paraguay|Paraguay]]
|69
|3
|1
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mspbs.gov.py/covid-19.php |title=CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY |publisher= Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Liechtenstein.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Liechtenstein|Liechtenstein]]
|68
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.volksblatt.li/nachrichten/Liechtenstein/Vermischtes/vb/248860/68-bestatigte-falle-in-liechtenstein|title=68 bestätigte Fälle in Liechtenstein|date=31 March 2020|work=Liechtensteiner Volksblatt|language=de}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Isle of Man.svg|23x15px|border|alt=|link=]] 
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Isle of Man|Isle of Man]]
|60
|0
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Latest updates|url=https://covid19.gov.im/general-information/latest-updates/|website=Covid19 |accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kenya.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kenya|Kenya]]
|59
|1
|1
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001366390/ministry-kenya-coronavirus-cases-rise-to-59|title=Kenya covid-19 cases hit 59 after nine more people test positive|date=31 March 2020|access-date=31 March 2020|work=Standard Digital|last1=Junior|first1=Mireri}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Madagascar.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Madagascar|Madagascar]]
|57
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Aruba.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Aruba|Aruba]]
|55
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.arubacovid19.org/|title=Aruba Covid-19 Information|website=Aruba Covid-19|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Monaco.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Monaco|Monaco]]
|52
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=CORONAVIRUS : trois nouveaux cas positifs révélés à Monaco / Action Gouvernementale / Portail du Gouvernement - Monaco |url=https://www.gouv.mc/Action-Gouvernementale/Coronavirus-Covid-2019/Actualites/CORONAVIRUS-trois-nouveaux-cas-positifs-reveles-a-Monaco3 |website=www.gouv.mc |accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bangladesh.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bangladesh|Bangladesh]]
|51
|5
|25
|&lt;ref&gt;{{cite web|title=Covid Public Dashboard Information at a glance|url=http://119.40.84.187/surveillance/|work=IEDCR (Bangladesh)|access-date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Uganda.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Uganda|Uganda]]
|44
|0
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the Ministry of Health of Uganda is a reliable source for Ugandan public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19.gou.go.ug|title=Information Portal|work=Ministry of Health (Uganda)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in French Guiana|French Guiana]]{{efn|'''French Guiana'''&lt;br /&gt;Recoveries only includes hospitalised cases.}}
|43
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newsamericasnow.com/caribbean-travel-news-covid-19-deaths-caribbean/|title=Over 5 Dozen People Have Now Died From COVID-19 In The Caribbean|last=|first=|date=2020-03-30|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Macau.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Macau|Macau]]
|41
|0
|10
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Special webpage against Epidemics |url=https://www.ssm.gov.mo/apps1/PreventCOVID-19/en.aspx |website=www.ssm.gov.mo |accessdate=29 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Guatemala.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Guatemala|Guatemala]]
|38
|1
|10
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mspas.gob.gt/index.php/noticias/coronavirus-2019-ncov|title=Coronavirus|publisher=Ministerio de Salud Pública (Guatemala)|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Jamaica.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Jamaica|Jamaica]]
| 36
| 1
| 2
| &lt;ref&gt;{{cite news |title=Confirmed Coronavirus cases up to 36; health worker now among tally|url=http://www.loopjamaica.com/content/confirmed-coronavirus-cases-36-health-worker-now-among-tally|work=Loop News|date=30 March 2020 |accessdate=30 March 2020 }}&lt;/ref&gt;&lt;!--Note that the official website of the Jamaican Ministry of Health and Wellness is a reliable source per--&gt;&lt;!--Please comment out the following source when citing a new source, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 Update – March 23, 2020 |url=https://www.moh.gov.jm/covid-19-update-march-23-2020/|language=en |date=24 March 2020}}&lt;/ref&gt;--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of French Polynesia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in French Polynesia|French Polynesia]]
|36
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.service-public.pf/dsp/covid-19/situation-coronavirus-covid-19/|title=La Direction de la santé met à disposition les derniers communiqués et notes d’informations relatifs au Coronavirus Covid-19|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/412726/tahiti-covid-19-cases-climb-to-30|title=Tahiti Covid-19 cases climb to 30|date=2020-03-27|website=RNZ|language=en-nz|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Zambia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Zambia|Zambia]]
|36
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Barbados.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Barbados|Barbados]]
|34
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=COVID-19: 34 cases confirmed on the island as of March 30 at 8 pm|url=http://www.loopnewsbarbados.com/content/covid-19-34-cases-confirmed-island-march-302020|date=30 March 2020|access-date=31 March 2020|work=Loop News}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Niger.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Niger|Niger]]
|34
|3
|
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Togo (3-2).svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Togo|Togo]]
|34
|1
|10
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19.gouv.tg/|title=Coronavirus au Togo|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of El Salvador.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in El Salvador|El Salvador]]
|32
|0
|0
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.covid19.gob.sv|title=SITUACIÓN NACIONAL|access-date=29 March 2020 |work=Ministry of Health (El Salvador)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Djibouti.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Djibouti|Djibouti]]
|30
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://africa.cgtn.com/2020/03/31/number-of-confirmed-cases-of-covid-19-in-djibouti-rises-to-30/|title=Number of confirmed cases of COVID-19 in Djibouti rises to 30|last=Africa|first=CGTN|website=CGTN Africa|language=en-US|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the United States Virgin Islands|U.S. Virgin Islands]]
|30
|0
|21
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://doh.vi.gov/|title=USVI Department of Health|website=doh.vi.gov|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Mali.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Mali|Mali]]
|28
|2
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bermuda.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bermuda|Bermuda]]
|27
|0
|10
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://coronavirus.bernews.com/govt-confirm-5-more-covid-19-total-27/|title=Govt Confirm 5 More Covid-19, Total 27|work=Bernews|date=31 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ethiopia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ethiopia|Ethiopia]]
|26
|0
|2
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of Ethipia Ministry of Health and is a reliable source as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government Twitter account, and other messages on the same account likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=FMoHealth|number=1244572109503967232|date=30 March 2020|title=Ethiopia #COVID19 Status update}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Transnistria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Transnistria|Transnistria]]
|25
|1
|0
|&lt;ref name=&quot;MD&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guinea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guinea|Guinea]]
|22
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Republic of the Congo|Republic of the Congo]]
|19
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Tanzania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Tanzania|Tanzania]]
|19
|1
|1
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Maldives.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Maldives|Maldives]]
|18
|0
|13
|&lt;!-- Avas.mv homepage includes counters --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://avas.mv/ |title=Maldives News Leader |publisher=Avas}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Collectivity of Saint Martin|Saint Martin]]
|18
|1
|2
|&lt;ref name=&quot;StMartBart&quot;&gt;{{cite web |title=Préfet de Saint-Barthélemy et de Saint-Martin |url=https://www.facebook.com/prefet971/?hc_ref=ARSO7qzh_TP7oK68yRdqmByX1uEB1EXEKONg84jlqyvdvD2Q5834ILf8792cDJeW7p8&amp;fref=nf&amp;__tn__=kC-R |website=www.facebook.com |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Gabon.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Gabon|Gabon]]
|16
|1
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Lembet |first1=Henriette |title=Gabon : 9 nouveaux cas de contamination au Coronavirus |url=https://www.gabonmediatime.com/gabon-9-nouveaux-cas-de-contamination-au-coronavirus/ |accessdate=31 March 2020 |work=Gabon Media Time |language=fr-FR}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of New Caledonia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in New Caledonia|New Caledonia]]
|16
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19.nc/point-de-situation-en-nouvelle-caledonie/|title=POINT DE SITUATION SANITAIRE MARDI 31 MARS À 18H|language=French|date=31 March 2020|accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Equatorial Guinea|Equatorial Guinea]]
|15
|0
|1
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Eritrea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Eritrea|Eritrea]]
|15
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Haiti.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Haiti|Haiti]]
|15
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Charles |first1=Jacqueline |title=Haiti is making face masks, medical garments to fight the coronavirus and save jobs  |url=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/americas/haiti/article241624391.html |accessdate=31 March 2020 |work=Miami Herald |date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/Eddyjalexis/status/1242893893844303872|title=Gen 8 ka #COVID19 konfime nan peyi a. #CIPC|author=Eddy Jackson Alexis|publisher=Twitter|date=25 March 2020|language=ht}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Bahamas.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Bahamas|Bahamas]]
|14
|0
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bahamas.gov.bs/wps/portal/public/novel%20coronavirus%20(2019-ncov)/!ut/p/b1/vZbZjqM6EIafZR4gjc2eS3ZCgLDYJHCD2JIOgZAEEpanH1rT0tFoNN03c3BdWSrrq_9XVclERByI6Jq8zqekOzfXpPq4R2xMaTvLlWje4ll6DTYQ2RtZcSiNgsSeOOjhZMqNdVIVLx5caDxH4QSUZH9somfddvJNuhxODHqZFIYZT196mJD7-6BTeSUV1iMdyaTVz6_3dp-Lh3jNGtN0gaWaK3G60vb9U0t0lS9JvV5J5a1-n56cvSqw3E83fqAVTO4eSchlqihh-ipiKQiU9b1TRawVbXYSVxWUBpuLLzpqg6QUfvyYRYWzKPCXI4BfmoFmCcKseUeiD80SZLeYAbzMfr7_IuFbz6LfERoDWLDBjik4nE7uaPCZ8FWJXxdJE-GcwP09gSMQcQB07JfjbTNdJq-cXGChYGOjcIIT7tvLtLeRQtldApEcQpDi3sItsCaL6ibPRrnu5IGHRUF25NP4_Brom_SyQB6xSwOphYEUWBpILg1kFgYaS3cp9e_n0CCic1q_9Vn9Bt4YACFJQZ4hKY7lSCIwshMjNUKvKLLXwneLBUO3pc82qYTp2Y-ajdgNG0cn0-4QO6JL69k4CK653eV5nR_xXlfFAd7WguVi9SZ55uu-0cjGuHLe9Zr291IQH1paV7E4Gc5lfeSzZk0-2CY17tFh-li-tt7UxTeuiH92Nhi21jS7IisjMHHv4wnPrpBWbttt6Y4ABYZ_YQwfD5aNXLLr0KcrkljRXvnddmKXBfIiXBrI_e_ALUnNQJMybV6CvkYtDOT_fdP8Nkr8miLXDAd4mocMBJAIypAd5HYzz5Idvxf4otlNlprSwPdaJYEHqhRvm1XqiLLXURlv9aAhrkhF1Vix2i6gBSHKq6SgTnuAi8zBz8iSwkRwMwN3K88lm60p7EznYT-knnWVGNF8K6Y5xra-6oXD4N9z9TV_aQrOcyvpYYb27pjHDdKzwcJV6NAcX5_fh9FGr2B7s5AfRECP4B77x6ZdncvIliPLMB_HguWyR73qxu45ELf6tTVZT58Of0Shver_Yh7mn5xjfkw!/dl4/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/|title=Novel Coronavirus (2019-nCoV)|work=Ministry of Health (Bahamas)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Myanmar.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Myanmar|Myanmar]]
|14
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coronavirus-covid-19-first-death-singapore-transit-12592394#|title=Myanmar reports first COVID-19 death; man had 4-day layover in Singapore|agency=CNA|date=31 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- Official sources: https://www.facebook.com/MinistryOfHealthAndSportsMyanmar/posts/3286243674738248 http://mohs.gov.mm/Main/content/new/covid-19-%E1%80%9B-%E1%80%82-%E1%80%85-%E1%80%84-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%80-%E1%80%8A-%E1%80%9B-%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%80-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81-%E1%80%84-30-3-2020-7-30-pm --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Saint Lucia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Saint Lucia|Saint Lucia]]
|13
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.stlucianewsonline.com/saint-lucia-records-four-new-cases-of-covid-19/ |title=Saint Lucia records four new cases of COVID-19 |publisher=St. Lucia News Online |date=31 March 2020 |accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Cayman Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Cayman Islands|Cayman Islands]]
|12
|1
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.caymancompass.com/2020/03/29/four-new-coronavirus-cases/|title=4 new coronavirus cases confirmed Sunday |work=Cayman Compass|date=29 March 2020|access-date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{Citation|title=Coronavirus Update Press Briefing March 31 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=5b1ZPOK3fts|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Dominica.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Dominica|Dominica]]
|12
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=UPDATE: Positive cases of coronavirus (COVID-19) in Dominica increase to 12 |url=https://dominicanewsonline.com/news/homepage/homepage-carousel/positive-cases-of-coronavirus-covid-19-in-dominica-increase-to-12/ |website=Dominica News Online |accessdate=31 March 2020 |date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guyana.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guyana|Guyana]]
|12
|1
|0
|&lt;!--Do not use data from Worldometer which confuses French Guyana. The source cited is wrong and links to France government's website--&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=BREAKING: Guyana now has 8 confirmed cases of COVID-19 |url=https://newsroom.gy/2020/03/31/breaking-guyana-now-has-12-confirmed-coronavirus-cases/ |work=News Room Guyana |date=31 March 2020 |access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mongolia.svg{{#ifeq:|1949|[[Category:Pages with tracked country data flag variants|Mongolia]]}}|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mongolia|Mongolia]]
|12
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Curaçao.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Curaçao|Curaçao]]
|11
|1
|2
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/main/curacao-immediately-on-lockdown-eleventh-case-confirmed/|title=Curaçao immediately on lockdown; eleventh case confirmed|last=Vordev|website=www.curacaochronicle.com|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/main/update-covid-19-curacao-seventh-infected-person-is-laboratory-assistant/|title=Update COVID-19 Curaçao: Seventh infected person is laboratory assistant|last=Vordev|website=www.curacaochronicle.com|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Namibia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Namibia|Namibia]]
|11
|0
|2
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Greenland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Greenland|Greenland]]
|10
|0
|2
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Coronavirus-ip nutaap siaruarnera malinnaaffigiuk |url=https://nun.gl/Emner/Borgere/Coronavirus_emne/Foelg_smittespredningen |language=da,kl}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- Government of Denmark may or may not provide more up-to-date figures --&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;gov-dk&quot;/&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Libya.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Libya|Libya]]
|10
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19.ly/|title=covid19.ly|publisher=National Center for Disease Control - Libya|language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Seychelles.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Seychelles|Seychelles]]
|10
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ernesta |first1=Sharon |title=Seychelles and COVID-19: US, Australian nationals, foreign yachts banned; 7th case confirmed |url=http://m.seychellesnewsagency.com/view_news.php?id=12624 |accessdate=21 March 2020 |work=www.seychellesnewsagency.com}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Syria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Syria|Syria]]
|10
|2
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sana.sy/en/?p=189153|title=Health Ministry: Second death case of coronavirus registered in Syria|work=Syrian Arab News Agency|date=30 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Eswatini.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Eswatini|Eswatini]]
|9
|0
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the government of Eswatini is a reliable source for Swazi public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=EswatiniGovern1 |number=1241387759060881409 |date=21 March 2020 |title=Ministerial statement: Ministry of Health confirms three new cases of #COVID19 in Eswatini}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Grenada.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Grenada|Grenada]]
|9
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nowgrenada.com/2020/03/grenada-confirms-2-more-cases-of-coronavirus/|title=Grenada confirms 2 more cases of coronavirus|work=NOW Grenada|date=28 March 2020|access-date=29 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Laos.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Laos|Laos]]
|9
|0
|0
|&lt;!-- Refer to official source when possible --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moh.gov.la/index.php/lo-la/2017-11-02-08-34-25/2017-11-25-10-36-28/257-2020-03-31-00-53-56|title=ລາວ ພົບຜູ້ຕິດເຊື້ອ|website=www.moh.gov.la|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Benin.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Benin|Benin]]
|9
|0
|1
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Suriname.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Suriname|Suriname]]
|9
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid-19.sr/| title=COVID-19| website=COVID SURINAME}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guinea-Bissau|Guinea-Bissau]]
|8
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mozambique.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mozambique|Mozambique]]
|8
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Saint Kitts and Nevis|Saint Kitts and Nevis]]
|8
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sknvibes.com/news/newsdetails.cfm/112131|title=St. Kitts and Nevis confirms one (1) additional case of COVID-19: Total number of confirmed cases now stand at eight (8)|website=SKNVibes|date=30 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Zimbabwe.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Zimbabwe|Zimbabwe]]
|8
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.chronicle.co.zw/covid-19-positive-cases-increase-to-eight-as-233-test-negative/|title=Covid-19 positive cases increase to eight as 233 test negative|work=The Chronicle|date=31 March 2020|access-date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Angola.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Angola|Angola]]
|7
|2
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Antigua and Barbuda|Antigua and Barbuda]]
|7
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Chad.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Chad|Chad]]
|7
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.journaldutchad.com/covid-19-07-cas-confirmes-au-tchad/|title=Covid-19 : 07 cas confirmés au Tchad|work=Journal du Tchad|language=fr|date=31 March 2020|access-date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sudan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sudan|Sudan]]
|7
|2
|1
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cape Verde (10-17).svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cape Verde|Cape Verde]]
|6
|1
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mauritania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mauritania|Mauritania]]
|6
|1
|2
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sint Maarten.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sint Maarten|Sint Maarten]]
|6
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{Citation|title=NATIONAL ADDRESS #9 BY PRIME MINISTER &amp; CHAIR OF THE EOC SILVERIA JACOBS - UPDATES ON COVID-19 DEVELOPMENTS MARCH 30, 2020|url=https://www.facebook.com/SXMGOV/videos/national-address-9-by-prime-minister-chair-of-the-eoc-silveria-jacobs-updates-on/685560998884571/|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Vatican City.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Vatican City|Vatican City]]
|6
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ilmessaggero.it/vaticano/papa_francesco_santa_marta_vaticano_covid_19_coronavirus_contagio_positivi-5138763.html|title=Coronavirus, il Vaticano ammette: 6 casi positivi ma il Papa non è coinvolto|website=www.ilmessaggero.it|language=it|access-date=2020-03-28}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Saint Barthélemy|Saint Barthélemy]]
|6
|0
|1
|&lt;ref name=&quot;StMartBart&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the United Kingdom.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Akrotiri and Dhekelia|Akrotiri and Dhekelia]]
|5
|0
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://in-cyprus.philenews.com/fifth-positive-test-in-the-british-bases/|title=Fifth positive test in the British Bases|website=in-cyprus.philenews.com|language=en-US|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Åland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Åland Islands|Åland Islands]]
|5
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;fi-map&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Fiji.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Fiji|Fiji]]
|5
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Singh |first1=Indra |title=Fiji's fifth COVID-19 case confirmed in Lautoka |url=https://www.fbcnews.com.fj/news/covid-19/fijis-fifth-covid-19-case-confirmed-in-lautoka/ |work=Fiji Broadcasting Corporation |date=25 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Montserrat.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Montserrat|Montserrat]]
|5
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gov.ms/news/|title=News |work=Government of Montserrat}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Nepal.svg|14px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Nepal|Nepal]]
|5
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/fifth-person-tests-positive-for-covid-19-in-nepal/ |title=Fifth person tests positive for COVID-19 in Nepal |date=28 March 2020 |publisher=The Himalayan Times}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Turks and Caicos Islands|Turks and Caicos Islands]]
|5
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gov.tc/moh/coronavirus/tci-covid-19-dashboard|title=TCI COVID-19 Dashboard |work=Ministry of Health, Agriculture, Sports and Human Services}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bhutan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bhutan|Bhutan]]
|4
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.facebook.com/MoHBhutan/photos/a.771480979580187/3026367677424828/|title=Today's Situational Report.|work=Ministry of Health, Royal Government of Bhutan|publisher=Facebook|date=29 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of The Gambia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Gambia|Gambia]]
|4
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.moh.gov.gm/covid-19-report/|title=COVID19 – MINISTRY OF HEALTH|language=en-US|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Nicaragua.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Nicaragua|Nicaragua]]
|4
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.laprensa.com.ni/2020/03/27/nacionales/2656376-tras-confirmar-cuatro-casos-positivos-y-al-cumplirse-periodo-de-incubacion-del-virus-la-proxima-semana-se-esperan-mas-casos-advierte-epidemiologo |title=Tras confirmar cuatro casos positivos y al cumplirse período de incubación del virus: «la próxima semana se esperan más casos», advierte epidemiológo |website=La Prensa |language=es |date=28 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Belize.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Belize|Belize]]
|3
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.breakingbelizenews.com/2020/03/29/minister-of-health-confirms-third-covid-19-case-is-in-belize-city-and-imported-from-new-york/|title=Minister of Health confirms third Covid-19 case is in Belize City and imported from New York|work=Belize Breaking News|date=29 March 2020|access-date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://health.gov.bz/www/component/content/article/177-general-health/1029-covid-19-test-samples--update-no-1|title=COVID-19 Test Samples – Update No. 1	|date=25 March 2020|work=Ministry of Health (Belize)|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Botswana.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Botswana|Botswana]]
|4
|1
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the British Virgin Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the British Virgin Islands|British Virgin Islands]]
|3
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://bvi.gov.vg/media-centre/bvi-government-confirms-third-case-covid-19|title=BVI Government Receives Protective Supplies To Fight COVID-19 |work=Government of the Virgin Islands |date=30 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Central African Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Central African Republic|Central African Republic]]
|3
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Liberia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Liberia|Liberia]]
|3
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.liberianobserver.com/news/liberia-3rd-covid-19-case-confirmed/|title=Liberia: 3rd COVID-19 Case Confirmed|work=Liberian Observer|date=20 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Somalia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Somalia|Somalia]] {{efn|'''Somalia'''{{olist
|Excluding the [[Unrecognized state|''de facto state'']] of [[Somaliland]].}}}}
|3
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://moh.gov.so/en/newsPage.php?Id=47|title=Ministry of Health Somalia|website=moh.gov.so|access-date=2020-03-27}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Anguilla.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Anguilla|Anguilla]]
|2
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://beatcovid19.ai/covid-19-update-two-samples-test-negative-four-more-samples-pending/|title=COVID-19 Update – Two Samples Test Negative, Four More Samples Pending |work=COVID-19: The Anguillian Response|date=28 March 2020|access-date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Burundi.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Burundi|Burundi]]
|2
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Cruise ship side view.svg|22px]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Zaandam|MS ''Zaandam'']]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''MS ''Zaandam'''''&lt;br /&gt;The cruise ship [[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Zaandam|MS ''Zaandam'']] was near Panamanian waters, with the intention of transiting the Panama Canal to make its way to Florida. But the Panamanian government has denied it access to the canal for &quot;sanitary reasons&quot; and has not counted it on their national figures.&lt;/ref&gt;
|2
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.scmp.com/news/world/americas/article/3077379/coronavirus-after-deaths-cruise-ship-ms-zaandam-guests-clamour|title=Coronavirus: after deaths on cruise ship MS Zaandam, guests clamour to leave|website=South China Morning Post|language=en|access-date=2020-03-28}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Somaliland.svg|22px]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Somalia#Somaliland|Somaliland]]
|2
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wargeyskadawan.com/2020/03/31/dawladda-somaliland-oo-shaacisay-laba-qof-oo-laga-helay-cudurka-covid-19|title=Dawladda Somaliland oo Shaacisay laba qof oo laga helay Cudurka Covid-19
|website=[[Dawan (newspaper)|Wargeyska Dawan]]|language=so|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://menafn.com/1099945609/Somaliland-Confirms-2-Covid-19-Cases|title=Somaliland Confirms 2 Covid-19 Cases
|website=MENAFN|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Northern Mariana Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Northern Mariana Islands|Northern Mariana Islands]]
|2
|0
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://chcc.gov.mp/DocumentFiles/coronavirusinformation_112_2838190725.pdf |title=Two cases confirmed positive for COVID-19 Hours for grocery stores adjusted |date=2020-03-28 |publisher=Commonwealth of the Northern Marianas, Office of the Governor |url-status=live |accessdate=2020-03-28}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of East Timor.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in East Timor|East Timor]]
|1
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://in.reuters.com/article/us-health-coronavirus-timor/east-timor-confirms-first-case-of-coronavirus-health-ministry-idINKBN2180BI|title=East Timor confirms first case of coronavirus: health ministry|work=Reuters|date=21 March 2020|access-date=21 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Papua New Guinea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Papua New Guinea|Papua New Guinea]]
|1
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.looppng.com/png-news/png’s-first-imported-covid-19-case-90851|title=PNG's first imported Covid-19 case|date=20 March 2020 |publisher=Loop PNG}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|{{Nowrap|[[2020 coronavirus pandemic in Saint Vincent and the Grenadines|St. Vincent &lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;and the Grenadines&lt;/span&gt;]]}}
|1
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://health.gov.vc/health/index.php/c|title=Corona Virus Updates|website=health.gov.vc|access-date=2020-03-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sierra Leone.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sierra Leone|Sierra Leone]]
|1
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|- style=&quot;text-align:center;&quot; class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;6&quot;| &lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;As of {{Format date|{{REVISIONYEAR}}|{{REVISIONMONTH}}|{{REVISIONDAY}}|df=y}} ([[Coordinated Universal Time|UTC]]) · History of cases: [[Template:2019–20 coronavirus pandemic data/China medical cases|China]], [[Template:2019–20 coronavirus pandemic data/International medical cases|international]]&lt;/span&gt;
|- style=&quot;text-align:left;&quot; class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;6&quot; style=&quot;width:1px;&quot;| '''Notes'''&lt;br&gt;{{notelist}}
|}
&lt;/div&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{clear}}
{{Use dmy dates|date=March 2020}}
{{Documentation}}
&lt;!-- ==References==
&lt;references /&gt;
 --&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>53kwj77wua8gc412nhplqjat7jdv84e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:2019–20 කෙරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතයෙහි දත්ත</title>
    <ns>10</ns>
    <id>85117</id>
    <revision>
      <id>796269</id>
      <parentid>698864</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For further context, see [[:c::en:Flag of Cape Verde#Design and symbolism|]] and the sources cited: pages 1096 to 1099 of https://caboverde.e</comment>
      <origin>796269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153737" sha1="t4pru3ic64th2ec7kw9p3nfk7bma6zh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{VEFriendly}}{{#ifexpr:({{CURRENTTIMESTAMP}}-{{REVISIONTIMESTAMP}})&gt;86000|{{update|date=March 2020}}}}
{{main|2019–20 coronavirus pandemic|2019–20 coronavirus pandemic by country and territory}}{{pb}}{{See also|Template:2019–20 coronavirus pandemic data/International medical cases}}&lt;/noinclude&gt;&lt;templatestyles src=&quot;2019–20_coronavirus_pandemic_data/styles.css&quot; /&gt;
&lt;div id=&quot;covid19-container-marker&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;&lt;!--needed for mobile app--&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;covid19-container&quot; role=&quot;region&quot; aria-label=&quot;2019–20 coronavirus pandemic by country and territory table&quot; tabindex=&quot;0&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:right; font-size:85%; margin:0 0 0.5em 1em;&quot;
|+ &lt;div class=&quot;covid-show-table&quot;&gt;[[#covid19-container|[show all]]]&lt;/div&gt;{{Navbar-collapsible|{{resize|85%|{{Nowrap|{{#ifeq:{{PAGENAME}}|2019–20 coronavirus pandemic|[[2019–20 coronavirus pandemic by country and territory]]|[[2019–20 coronavirus pandemic]] by [[2019–20 coronavirus pandemic by country and territory|country and territory]]}}}}}}|Template:2019–20 coronavirus pandemic data}}
|- class=&quot;covid-sticky&quot;
! class=&quot;covid-country-narrow-on-mobile&quot; style=&quot;text-align:right; padding-right:2px;&quot; scope=&quot;col&quot; colspan=&quot;2&quot; | Countries and territories&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Countries and territories, and two international conveyances where cases were diagnosed. Nationality and location of original infection may vary. In some countries, the cases cover several territories, as noted accordingly.&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:right; padding-right:2px;&quot; scope=&quot;col&quot; | රෝගානාවරණ {{efn|name=ccc|&lt;!--DO NOT REMOVE THE NAMED REFERENCE! It is needed for [[2019–20 coronavirus pandemic]]--&gt;මෙදින දක්වා වාර්තා කර ඇති සමුච්චිත තහවුරු කරන ලද රෝගානාවරණ සංඛ්‍යාව වෙයි. ආසාදන සහ රෝගානාවරණ  සැබෑ සංඛ්‍යාව, වාර්තා කෙරුණු සංඛ්‍යාවට වඩා වැඩි වීමට ඉඩ ඇත.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස ජර්නල් |last1=ලවු|first1=හෙයින්|last2=කොස්රාවයිපොර් |first2=වෙරියා|last3=කොක්බාච්|first3=පියොටර්|last4=මිකොලාචික් |first4=අගතා|last5=ලිචී|first5=හිරොහිතෝ|last6=ෂූබර්ට්|first6=ජස්ටියානා|last7=බානියා|first7=ජසෙක්|last8= කොස්රාවයිපොර් |first8=ටන්ජා|title=ඉන්ටර්නැෂනලි ලොස්ට් කොවිඩ්-19 කේසර්ස්|journal=ජර්නල් ඔෆ් මයික්‍රොබයොලොජි, ඉමියුනොලොජි ඇන්ඩ් ඉන්ෆෙක්ෂන් |date=මාර්තු 2020 |doi=10.1016/j.jmii.2020.03.013|pmid=32205091 }}එක් එක් වෙනස් ස්ථාන වලින් අගයයන් වාර්තා වීමේ විවිධ වේගයන් නිසා යම් අවස්ථාවකදී රෝගානාවරණ මුළු ගණන සත්‍ය එකතුවක් නොවිය හැකිය.&lt;/ref&gt;}}
! style=&quot;text-align:right; padding-right:2px; padding-left:2px;&quot; scope=&quot;col&quot; | Deaths&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Total deaths may not necessarily add up due to the frequency of values updating for each individual location.&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:right; padding-right:2px;&quot; scope=&quot;col&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; | {{abbr|Recov.|Recoveries}}&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;Reported recoveries. May not correspond to actual current figures and not all recoveries may be reported. Total recoveries may not necessarily add up due to the frequency of values updating for each individual location.&lt;br /&gt;&quot;–&quot; denotes that no reliable or up-to-date data is currently available for that territory, not that the value is zero.&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:right; padding-right:3px; width:1px;&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! class=&quot;covid-total-row&quot; scope=&quot;row&quot; colspan=&quot;2&quot;               | '''221'''
! class=&quot;covid-total-row&quot; style=&quot;padding-left:3px;&quot; scope=&quot;row&quot; | '''{{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|confirmed|editlink=|ref=no}}'''
! class=&quot;covid-total-row&quot; style=&quot;padding-left:3px;&quot; scope=&quot;row&quot; | '''{{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|deaths|editlink=|ref=no}}'''
! class=&quot;covid-total-row&quot; style=&quot;padding-left:3px;&quot; scope=&quot;row&quot; | '''{{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|recovered|editlink=|ref=no}}'''
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;text-align:right; padding-right:3px;&quot; | {{Cases in 2019–20 coronavirus pandemic|ref=yes}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of the United States.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in the United States|United States]]{{efn|'''United States'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Figures include cases identified on the [[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Grand Princess|''Grand Princess'']].
|Data is from unofficial trackers and not from the official [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC).
|Figures from the [[United States Department of Defense]] are only released on a branch-by branch basis since April 2020, without distinction between domestic and foreign deployment, and cases may be reported to local health authorities.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.elpasotimes.com/story/news/military/ft-bliss/2020/04/01/fort-bliss-stops-releasing-numbers-covid-19-coronavirus-cases/5104073002/|title=Coronavirus: Fort Bliss stops releasing numbers of COVID-19 cases after Pentagon order|last=Borunda|first=Daniel|website=El Paso Times|language=en|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
|Figures from the Department of Defense are as follows:&lt;div&gt;&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;The DoD reports a total of '''1,752''' cases, '''6''' deaths, and '''98''' recovered.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.airforcemag.com/snapshot-dod-and-covid-19/|title=Snapshot: DOD and COVID-19|date=2020-04-03|website=Air Force Magazine|language=en-US|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;The [[United_States_Navy|Navy]] reports '''514''' cases, '''1''' deaths, and '''26''' recovered.&lt;ref name=&quot;US Navy&quot;&gt;{{Cite web|url=https://navylive.dodlive.mil/2020/03/15/u-s-navy-covid-19-updates/|title=U.S. Navy COVID-19 Updates|website=Navy Live|language=en-US|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;The [[United_States_Air_Force|Air Force]] reports '''465''' cases, '''0''' deaths, and '''39''' recovered.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/News/Article-Display/Article/2107619/air-force-update-for-covid-19/|title=Air Force update for COVID-19|website=U.S. Air Force|language=en-US|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;
|Cases for the [[2020_coronavirus_pandemic_on_aircraft_carriers|USS ''Theodore Roosevelt'']], currently docked at Guam, are reported separate from national figures, but included in the Navy's totals.}}}}
|{{formatnum:{{Sum|310609&lt;!-- US overall aggregate --&gt;|-452&lt;!-- Puerto Rico --&gt;|-93&lt;!-- Guam --&gt;|-8&lt;!-- Northern Mariana Islands --&gt;|-40&lt;!-- U.S. Virgin Islands --&gt;}}}}&lt;!-- Add overall US figure and then negative figures for overseas territories. Do not use comma, they will be added automatically. --&gt;
|{{formatnum:{{Sum|8461&lt;!-- US overall aggregate --&gt;|-18&lt;!-- Puerto Rico --&gt;|-4&lt;!-- Guam --&gt;|-1&lt;!-- Northern Mariana Islands --&gt;|0&lt;!-- U.S. Virgin Islands --&gt;}}}}&lt;!-- Add overall US figure and then negative figures for overseas territories. Do not use commas, they will be added automatically. --&gt;
|{{formatnum:{{Sum|14661&lt;!-- US overall aggregate --&gt;|0&lt;!-- Puerto Rico --&gt;|-20&lt;!-- Guam --&gt;|0&lt;!-- Northern Mariana Islands --&gt;|-34&lt;!-- U.S. Virgin Islands --&gt;}}}}&lt;!-- Add overall US figure and then negative figures for overseas territories. Do not use comma, they will be added automatically. --&gt;
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.worldometers.info/coronavirus/#countries |title=Coronavirus Update (Live) - Worldometer |website=www.worldometers.info}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1p3a&quot;&gt;{{cite web |title=COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada {{!}} 1Point3Acres |url=https://coronavirus.1point3acres.com/en |website=coronavirus.1point3acres.com}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Spain.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Spain|Spain]]{{efn|'''Spain'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Including the autonomous cities of [[2020 coronavirus pandemic in Ceuta|Ceuta]] and [[2020 coronavirus pandemic in Melilla|Melilla]].
|Testing has been restricted to at-risk people showing symptoms.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.elpais.com/society/2020-03-23/640000-rapid-coronavirus-tests-arrive-in-spain.html|title=640,000 rapid coronavirus tests arrive in Spain|first=Elena|last=Sevillano|date=March 23, 2020|via=www.elpais.com}}&lt;/ref&gt;}}}}
|126,168&lt;!-- DO NOT update Spain data from worldometer/WOMC --&gt;
|11,947&lt;!-- DO NOT update Spain data from worldometer/WOMC --&gt;
|34,219&lt;!-- DO NOT update Spain data from worldometer/WOMC --&gt;
|&lt;!--IMPORTANT: SOURCING INSTRUCTIONS! Keep the most up-to-date source uncommented and comment the others. All these three sources (&quot;es-rtve&quot;, &quot;es-elpais&quot;, &quot;es-iscii&quot;) are reliable sources. --&gt;&lt;ref name=&quot;es-rtve&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.rtve.es/noticias/20200404/mapa-del-coronavirus-espana/2004681.shtml |title=El mapa del coronavirus en España: 11.744 muertos y más de 124.736 casos |website=RTVE |language=es|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;es-elpais&quot;&gt;{{cite web|url=https://elpais.com/sociedad/2020/03/16/actualidad/1584379038_891570.html|title=Casos confirmados en España y en el mundo y claves para entender el coronavirus|website=El País|language=es}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;es-iscii&quot;&gt;{{cite web|url=https://covid19.isciii.es/|title=Situación de COVID-19 en España|work=Instituto de Salud Carlos III|language=es}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Italy.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Italy|Italy]]{{efn|'''Italy'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Only at-risk people showing symptoms have been tested from 27&amp;nbsp;February 2020 and onwards.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apnews.com/6c7e40fbec09858a3b4dbd65fe0f14f5|title=Italy blasts virus panic as it eyes new testing criteria|date=February 27, 2020|website=AP NEWS}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wired.co.uk/article/coronavirus-italy|title=How Italy became the ground zero of Europe’s coronavirus crisis|first=Alessio|last=Perrone|date=March 14, 2020|via=www.wired.co.uk}}&lt;/ref&gt;}}}}
|124,632
|15,362
|20,996
|&lt;!--Note: this ArcGIS map has been provided to the public by the civil protection department of Italy, and is therefore a government source--&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://opendatadpc.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/b0c68bce2cce478eaac82fe38d4138b1|author=Dipartimento della Protezione Civile|title=COVID-19 Italia - Monitoraggio della situazione
|website=opendatadpc.maps.arcgis.com}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web |title=Ministero della Salute - Nuovo coronavirus |url=http://www.salute.gov.it/nuovocoronavirus |website=www.salute.gov.it |accessdate=22 March 2020 |language=IT}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Germany.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Germany|Germany]]{{efn|'''Germany'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Not all state authorities count recoveries.&lt;ref name=&quot;zeit&quot;/&gt;}}}}
|96,108&lt;!-- Use Tagesspiegel: more reliable case count --&gt;
|1,446&lt;!-- Use Tagesspiegel: more reliable death count --&gt;
|23,192&lt;!-- Use Zeit Online; Tagesspiegel publishes an estimate of recoveries, not an actual count --&gt;
|&lt;!-- &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://interaktiv.morgenpost.de/corona-virus-karte-infektionen-deutschland-weltweit/|title=Coronavirus-Monitor|website=Berliner Morgenpost|language=de|access-date=2020-03-27}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;ref name=&quot;zeit&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.zeit.de/wissen/gesundheit/2020-03/coronavirus-deutschland-infektionen-faelle-verbreitung-epidemie-karte|access-date=2020-03-07|title=Wie sich das Coronavirus in Ihrer Region ausbreitet|trans-title=How the coronavirus affects your region|publisher=Zeit Online|language=German}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://interaktiv.tagesspiegel.de/lab/karte-sars-cov-2-in-deutschland-landkreise/|title=Corona-Karte Deutschland: COVID-19 live in allen Landkreisen und Bundesländern|website=Tagesspiegel|language=de|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the People's Republic of China.svg|23x15px|border|alt=|link=]]&lt;!-- Flags and country names on separate cells ensure consistent spacing --&gt;
!scope=&quot;row&quot;|[[2019–20 coronavirus pandemic in mainland China|China &lt;small&gt;(mainland)&lt;/small&gt;]]{{efn|'''China'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Excluding 1,268 [[asymptomatic]] cases under medical observation {{as of|2020|4|4|lc=y}}&lt;!--See quote from NHC daily report--&gt;
|Asymptomatic cases were not reported prior to {{date|2020-3-31}}.
}}}}
|81,669 &lt;!--WARNING! Please subtract Hong Kong (香港), Macau (澳門/澳门), and Taiwan (臺灣/台湾) numbers if included in the total--&gt;
|3,329
|76,964
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nhc.gov.cn/yjb/s7860/202004/4f4e36d54fc941d48f6ce6554514075e.shtml |script-title=zh:截至4月4日24时新型冠状病毒肺炎疫情最新情况|publisher=[[National Health Commission]]|language=zh-cn|date=5 April 2020|access-date=5 April 2020 |quote=&quot;{{lang|zh-Hans|尚在医学观察无症状感染者1024例（境外输入244例）。}}&quot;}}&lt;/ref&gt;

|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in France|France]]{{efn|'''France'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Testing has been restricted to at-risk people showing severe symptoms.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rfi.fr/en/france/20200318-france-step-up-coronavirus-new-test-methods-death-toll-climbs-covid-19-priority-risk-elderly-symptoms|title=France to step up coronavirus testing methods as death toll climbs|date=March 18, 2020|via=rfi.fr}}&lt;/ref&gt;
|Excluding all [[Overseas department and region|Overseas departments and regions]] and [[Overseas collectivity|Overseas collectivities]].
|Recoveries only include hospitalised cases.&lt;ref name=&quot;gouvernement.fr&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;/&gt;
}}}}
|68,605 &lt;!-- DO NOT add French Polynesia and New Caledonia --&gt;&lt;!-- DO NOT update France data from worldometer/WOMC --&gt;
|7,560&lt;!-- DO NOT update France data from worldometer/WOMC --&gt;
|14,008&lt;!-- From Geodes, not selecting overseas territories, but only counts hospitalised cases --&gt;&lt;!-- DO NOT update France data from worldometer/WOMC --&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref name=&quot;gouvernement.fr&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.gouvernement.fr/info-coronavirus/carte-et-donnees|title=COVID-19|last=|first=|date=|website=gouvernement.fr|url-status=live|archive-url=|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://geodes.santepubliquefrance.fr/#bbox=-704328,6766248,2390417,1848309&amp;c=indicator&amp;f=0&amp;i=covid_hospit.rad&amp;s=2020-04-03&amp;selcodgeo=973&amp;t=a01&amp;view=map2|title=Nombre cumulé de personnes retournées à domicile depuis le 1er mars 2020 |last=|first=|date=2020-03-30 |website=geodes.santepubliquefrance.fr |url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-04|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Iran.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Iran|Iran]]{{efn|'''Iran'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Due to a shortage of resources, testing is restricted to only severe cases.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://time.com/5804706/iran-coronavirus/ |title='People Are Dying Left and Right.' Inside Iran's Struggle to Contain Its Coronavirus Outbreak |website=Time |language=en}}&lt;/ref&gt;}}}}
|55,743
|3,452
|17,935
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--Twitter account of the Islamic Republic News Agency which regularly tweets latest figures--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite tweet |user=IrnaEnglish |number=1243115776493662208 |date=26 March 2020 |title=Head of #Iran's Health Ministry Public Relations Office @drjahanpur said on Thursday that 10,457 people out of a total of 29,406 infected by the #coronavirus have survived it while 2,234 have unfortunately succumbed to the deadly virus}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Coronavirus death toll rises to 3,452 in Iran |url=https://en.irna.ir/news/83738218/Coronavirus-death-toll-rises-to-3-452-in-Iran |website=IRNA English |accessdate=4 April 2020 |language=en |date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the United Kingdom.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the United Kingdom|United Kingdom]]{{efn|'''United Kingdom'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Excluding all [[2020 coronavirus pandemic in British Overseas Territories|British Overseas Territories]] and Crown dependencies.
|As of 23 March 2020, the United Kingdom government does not publish the number of recoveries. Last update on 22 March reported 135 recovered patients.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://fingertips.phe.org.uk/documents/Historic%20COVID-19%20Dashboard%20Data.xlsx|title=Historic data|publisher=Public Health England|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;}}}}
|41,903 &lt;!--Please do not copy the data from JHU, which includes the BOTs and CDs--&gt;
|4,313
|{{color|darkgray|–}}&lt;!-- Please don't fill this in unless the UK government announces an up-to-date figure.  Please see the talk page discussion. --&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/f94c3c90da5b4e9f9a0b19484dd4bb14 |title= Total UK cases COVID-19 Cases Update |publisher=Public Health England}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.gov.uk/guidance/coronavirus-covid-19-information-for-the-public |title= Number of coronavirus (COVID-19) cases and risk in the UK |website=ww.gov.uk}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Turkey.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Turkey|Turkey]]
|23,934
|501
|786
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Turkey's coronavirus death toll rises to 501, with 23,934 total cases |url=https://www.hurriyetdailynews.com/turkeys-coronavirus-death-toll-rises-to-425-with-20-921-total-cases-153559 |accessdate=4 April 2020 |agency=Hürriyet Daily News}}&lt;/ref&gt;&lt;!--The following source is the Health Ministry page, i.e. the official source, however it is not in English. Please include an English-language source too. Do not forget to edit the access date as you update the numbers--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid19.saglik.gov.tr/|title=T.C Sağlık Bakanlığı Günlük Koronavirüs Tablosu, Turkey Ministry of Health Daily Coronavirus Table|website=covid19.saglik.gov.tr|language=tr|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Switzerland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Switzerland|Switzerland]]
|20,505
|666
|6,415
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://interactif.tdg.ch/2020/covid-19-carte-suisse/|title=Cas d'infection au Sars-CoV-2 en Suisse|work=Tribune de Genève|language=fr}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.bag.admin.ch/bag/en/home/krankheiten/ausbrueche-epidemien-pandemien/aktuelle-ausbrueche-epidemien/novel-cov/situation-schweiz-und-international.html#-1199962081 |title= Current situation in Switzerland |publisher= Federal Office of Public Health}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Belgium (civil).svg &lt;!-- Not the official flag of Belgium, but see talk page for objections to using the state flag as the default --&gt;|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Belgium|Belgium]]
|18,431
|1,283
|3,247
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.info-coronavirus.be/nl/news/ |title=Coronavirus COVID-19 |website=info-coronavirus.be|language=dutch}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Netherlands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Netherlands|Netherlands]]{{efn|'''Netherlands'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|All four constituent countries of the [[Kingdom of the Netherlands]] (i.e. the country - as opposed to the Kingdom - of the Netherlands - in this table row -, Aruba, Curaçao and Sint Maarten) are listed separately.
|[[Caribbean Netherlands|Special municipalities]] are listed separately.
|The Dutch Government agency RIVM, responsible for the constituent country the Netherlands, does not count its number of recoveries&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Coronavirus in the Netherlands: the questions you want answered |work=Dutch News |url= https://www.dutchnews.nl/news/2020/03/coronavirus-in-the-netherlands-the-questions-you-want-answered/ |access-date=2020-03-27}}&lt;/ref&gt;}}}}
|16,627
|1,651
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.rivm.nl/nieuws/actuele-informatie-over-coronavirus |title=Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19) |language=Dutch |publisher=RIVM |accessdate=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Canada (Pantone).svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Canada|Canada]]
|14,000&lt;!--If using CTVNews as the source, take the total case count and subtract the presumptive cases from the total count before reporting it here. Do NOT report active cases.--&gt;
|233
|2,603
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.ctvnews.ca/mobile/health/coronavirus/tracking-every-case-of-covid-19-in-canada-1.4852102 |title=Tracking every case of COVID-19 in Canada |publisher=CTV News}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!-- 

&lt;ref&gt;{{cite web |title= Covid-19: Outbreak update |publisher=Government of Canada |url= https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/2019-novel-coronavirus-infection.html |year=2020}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Austria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Austria|Austria]]
|11,766
|186
|2,507
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Neuartiges-Coronavirus-(2019-nCov).html |title=Neuartiges Coronavirus (2019-nCov) |language=de |publisher=Federal Ministry of Labour, Social Affairs and Consumer Protection}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://info.gesundheitsministerium.at/|title=Amtliches Dashboard COVID19 - öffentlich zugängliche Informationen|language=de|publisher=Federal Ministry of Labour, Social Affairs and Consumer Protection }}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Portugal.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Portugal|Portugal]]
|10,524
|266
|75
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://covid19.min-saude.pt/ponto-de-situacao-atual-em-portugal/ |title=Ponto de Situação Atual em Portugal |publisher=Ministry of Health |location=Portugal|language=pt}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Brazil.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Brazil|Brazil]]
|10,278
|431
|127
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot;&gt;{{cite web|url=https://coronavirus.jhu.edu/map.html|title=Coronavirus COVID-19 Global Cases by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Casos de coronavírus no Brasil em 3 de abril |url=https://g1.globo.com/bemestar/coronavirus/noticia/2020/04/03/casos-de-coronavirus-no-brasil-em-3-de-abril.ghtml |access-date=4 April 2020 |date=3 April 2020 |work=G1 |language=pt-br}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://covid.saude.gov.br/ |title=Painel Coronavírus |publisher= Ministry of Health (Brazil) |language=pt}}&lt;/ref&gt;--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of South Korea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in South Korea|South Korea]]
|10,237
|186
|6,463
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cdc.go.kr/board/board.es?mid=a20501000000&amp;bid=0015 |title=Press release |website=www.cdc.go.kr |last=KCDC |language=ko}}&lt;/ref&gt;

|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Israel.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Israel|Israel]]
|7,851
|44
|427
|&lt;ref&gt;{{cite news|title=Israel: Number of confirmed coronavirus cases rises to 7,851; 126 in serious condition|url=https://www.i24news.tv/en/news/israel/1585984611-israel-number-of-confirmed-coronavirus-cases-rises-to-7-589|accessdate=5 April 2020 |work=i24NEWS|language=English}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sweden.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sweden|Sweden]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Sweden'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Testing of suspected infections has been cut back in the whole country in the period around 12&amp;nbsp;March 2020, in order to focus efforts on people with increased risk of serious illness and complications.}}&lt;/ref&gt;
|6,558
|391
|205
|&lt;!-- &lt;ref name=&quot;SVT_livefeed&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.svt.se/datajournalistik/the-spread-of-the-coronavirus/|title=The spread of the new coronavirus — Currently in Sweden|publisher=[[Sveriges Television]] (Swedish Television)| language=English| work=SVT Datajournalistik|access-date=2020-03-22}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://platz.se/coronavirus/?c=219|title=Coronavirus i Sverige|author=Han Lin Yap|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Norway.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Norway|Norway]]{{efn|'''Norway'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|From 13&amp;nbsp;March 2020, testing of the normal population was discontinued, and is now only reserved for health professionals and acutely ill people in vulnerable groups.
|The [[Norwegian Institute of Public Health]] states that there are more infected people in Norway than the figures show. The dark figures are presumed to be higher because of limited testing.&lt;ref name=&quot;VG&quot;/&gt;
|Estimation of number of coronavirus infected:&lt;div&gt;&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;As of 23 March 2020, according to figures from just over 40% of all GPs in Norway, '''20,200''' patients have been registered with the &quot;corona code&quot; R991. The figure includes both cases where the patient has been diagnosed with coronavirus infection through testing, and where the GP has used the &quot;corona code&quot; after assessing the patient's symptoms against the criteria by the Norwegian Institute of Public Health.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nrk.no/norge/20.200-personer-registrert-med-korona-diagnose-1.14956823|title=20.200 personer registrert med korona-diagnose|first=Vegard|last=Venli|date=March 23, 2020|website=[[NRK]]}}&lt;/ref&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;As of 24 March 2020, the Norwegian Institute of Public Health estimates that between '''7,120''' and '''23,140''' Norwegians are infected with the coronavirus.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nrk.no/norge/folkehelseinstituttet-mener-23.000-kan-vaere-smittet-1.14958149|title=FHI: 23.000 kan være koronasmittet|first=Mette|last=Kristensen|date=March 24, 2020|website=NRK}}&lt;/ref&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;}}}}
|5,553
|62
|{{color|darkgray|–}}&lt;!--Do not use recoveries from Worldometer/WOMC, as the given source explains, there is no comprehensive and reliable source for it--&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;[https://www.fhi.no/sv/smittsomme-sykdommer/corona/dags--og-ukerapporter/dags--og-ukerapporter-om-koronavirus/ FHI: Dags- og ukerapporter om koronavirussykdom (covid-19)] ''www.fhi.no''&lt;/ref&gt;--&gt;&lt;ref name=&quot;VG&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.vg.no/spesial/2020/corona/|title=Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden|first1=Av Sondre|last1=Nilsen|first2=Oda Leraan|last2=Skjetne|first3=Yasmin|last3=Sfrintzeris|first4=Hanna Haug|last4=Røset|first5=Carina|last5=Hunshamar|first6=Sofie|last6=Fraser|first7=Ole|last7=Løkkevik|website=VG Nett|accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Australia (converted).svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Australia|Australia]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Australia'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Excluding the cases from ''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Diamond Princess|Diamond Princess]]'' cruise ship which are classified as &quot;on an international conveyance&quot;. Ten cases, including one fatality recorded by the Australian government.}}&lt;/ref&gt;
|5,666
|34
|636
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the &quot;AU_health&quot; source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt; &lt;ref name=&quot;AU_health&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.health.gov.au/news/health-alerts/novel-coronavirus-2019-ncov-health-alert/coronavirus-covid-19-current-situation-and-case-numbers|title=Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers|date=19 March 2020|website=Australian Government Department of Health|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Russia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Russia|Russia]]{{efn|'''Russia'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Including cases from the [[political status of Crimea|disputed]] [[2020 coronavirus pandemic in Crimea|Crimea]], which was [[Annexation of Crimea by the Russian Federation|annexed by Russia]] in 2014 but remains internationally recognized as being under [[Ukraine|Ukrainian]] sovereignty.
|Excluding the cases from ''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Diamond Princess|Diamond Princess]]'' cruise ship which are classified as &quot;on an international conveyance&quot;.
|One fatality was not officially recorded by the Russian authorities as caused by coronavirus.&lt;ref&gt;{{cite news |title=First death from coronavirus registered in Moscow |url=https://tass.com/society/1132327 |accessdate=19 March 2020 |agency=TASS |date=19 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=О подтвержденных случаях новой коронавирусной инфекции COVID-2019 в России |url=https://rospotrebnadzor.ru/about/info/news/news_details.php?ELEMENT_ID=14060 |accessdate=19 March 2020 |work=[[Rospotrebnadzor]] |date=19 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Оперштаб заявил об отсутствии в России летальных исходов от коронавируса |url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5e736ddf9a7947c662f701ed |accessdate=19 March 2020 |work=RBC |date=19 March 2020 |language=ru}}&lt;/ref&gt;}}}}
|4,731
|43
|333 &lt;!--The figure at WOMC is incorrect because it includes the Diamond Princess cases. See official sources--&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Оперативные данные. По состоянию на 4 апреля |url=https://xn--80aesfpebagmfblc0a.xn--p1ai/ |website=Стопкоронавирус.рф |accessdate=4 April 2020 |language=ru |date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ireland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Republic of Ireland|Ireland]]
|4,604
|137
|25
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.gov.ie/en/news/7e0924-latest-updates-on-covid-19-coronavirus/ |title=Latest updates on COVID-19 (Coronavirus) |publisher=Department of Health (Ireland)|date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Czech Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Czech Republic|Czech Republic]]
|4,472
|59
|78
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://onemocneni-aktualne.mzcr.cz/covid-19 |title=COVID-19 &amp;#124; Onemocnění aktuálně od MZČR |publisher=[[Ministry of Health (Czech Republic)]] |year=2020 |accessdate=2020-04-03 |language=czech}}&lt;/ref&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://mobile.twitter.com/adamvojtechano/status/1238355040026480640 |title=Minister of Health (Twitter)}}&lt;/ref&gt;--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Chile.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Chile|Chile]]
|4,161
|27
|528
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gob.cl/coronavirus/casosconfirmados/|title=Casos confirmados COVID-19|work=Gobierno de Chile|language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- see the link to &quot;mapa coronavirus&quot; at infogram --&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=5 nuevos fallecidos y casos confirmados por coronavirus asciende a 4.161 |url=https://www.eldinamo.com/nacional/2020/04/04/coronavirus-minsal-fallecidos-contagiados/ |accessdate=4 April 2020 |work=El Dínamo |date=4 April 2020 |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Denmark.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Denmark|Denmark]]{{efn|'''Denmark'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|The autonomous territories of the [[2020 coronavirus pandemic in the Faroe Islands|Faroe Islands]] and [[2020 coronavirus pandemic in Greenland|Greenland]] are listed separately.
|From 12&amp;nbsp;March to 1&amp;nbsp;April 2020, testing primarily focussed on people with more serious symptoms, vulnerable people and health professionals. Before and after this period testing was done more broadly, among others including people with mild symptoms and people that have been in close contact with an infected person.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sst.dk/-/media/Udgivelser/2020/Corona/Retningslinjer-marts/Retningslinje-COVID-19.ashx|title=Retningslinjer for håndtering af COVID-19 i sundhedsvæsenet|publisher=[[Sundhedsstyrelsen]] (Danish Health Authority)|date=2020-04-03|language=da|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;}}}}
|4,077&lt;!-- WARNING: Do not include cases in Greenland and the Faroe Islands --&gt;
|161
|1,283
|&lt;ref name=&quot;gov-dk&quot;&gt;&lt;!--Do not remove this reference, because it's more up-to-date and reliable than &quot;WOMC&quot;--&gt;{{cite web|url=https://www.sst.dk/da/corona/tal-og-overvaagning|title=Tal og overvågning af COVID-19|date=4 April 2020|work=Coronavirus/COVID-19|publisher=[[Sundhedsstyrelsen]] (Danish Health Authority)|language=Danish|accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Poland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Poland|Poland]]
|3,627
|79
|116
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;&lt;!--Do not remove this reference, because it's more up-to-date and reliable than &quot;WOMC&quot;--&gt;&lt;!--Twitter account of Poland's Ministry of Health which regularly updates the latest figures--&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet |author=Ministerstwo Zdrowia |user=MZ_GOV_PL|number=1246460787364900865|date=4 April 2020|title=(4/4) W sumie liczba zakażonych koronawirusem: 3627/79 (wszystkie pozytywne przypadki/w tym osoby zmarłe).|language=pl}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Romania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Romania|Romania]]
|3,613
|146
|329
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.mai.gov.ro/informare-covid-19-grupul-de-comunicare-strategica-3-aprilie-2020-ora-13-00/|title=Informare COVID -19, Grupul de Comunicare Strategică, 3 aprilie, ora 13.00|date=3 April 2020 |publisher=Ministry of Internal Affairs|language=ro}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.digi24.ro/stiri/actualitate/informatii-oficiale-despre-coronavirus-in-romania-1266261|title= Coronavirus România, INFORMAȚII OFICIALE: 2.738 de infecții, 267 de pacienți vindecați. 94 de persoane au murit din cauza COVID-19 |date=2 April 2020|publisher=[[Digi24]]|language=ro}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Malaysia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Malaysia|Malaysia]]
|3,483
|57
|915
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moh.gov.my/index.php/pages/view/2019-ncov-wuhan|title=Covid-19 (Maklumat Terkini)|publisher=[[Ministry of Health (Malaysia)]]}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ecuador.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ecuador|Ecuador]]
|3,465
|172
|100
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Covid-19 en Ecuador: 3 465 personas contagiadas y 172 fallecidos este sábado 4 de abril del 2020|url=https://www.elcomercio.com/actualidad/covid19-ecuador-emergencia-contagios-muertes.html|accessdate=4 April 2020 |work=El Comercio |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Philippines.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Philippines|Philippines]]
|3,094
|144
|57
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ncovtracker.doh.gov.ph|title=COVID-19 Cases: Philippines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.abs-cbn.com/news/04/04/20/lowest-in-a-week-ph-confirms-76-new-covid-19-cases-total-now-at-3094|title=Lowest in a week: PH confirms 76 new COVID-19 cases, total now at 3,094|date=4 April 2020|work=ABS CBN}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of India.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in India|India]]
|3,072
|75
|213
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mohfw.gov.in/|title=Home - Ministry of Health and Family Welfare - GOI|website=mohfw.gov.in|language=en|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--NOTICE!!! Please do not add covid19india.org as source because data is crowd-sourced and not always accurate--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Japan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Japan|Japan]]
|2,935
|69
|514
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_10694.html|script-title=ja:新型コロナウイルスに関連した患者等の発生について(４月３日公表分)|website=www.mhlw.go.jp|language=ja|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- For recoveries only: --&gt;&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Pakistan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Pakistan|Pakistan]]
|2,818
|41
|131
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 Health Advisory Platform by Ministry of National Health Services Regulations and Coordination |url=http://covid.gov.pk/ |website=covid.gov.pk |accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Luxembourg.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Luxembourg|Luxembourg]]
|2,729
|31
|190
|&lt;!--for recoveries--&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gouvernement.lu/en/dossiers.gouv_msan%2Ben%2Bdossiers%2B2020%2Bcorona-virus.html |title= Coronavirus: COVID-19 |publisher=Government of Luxembourg}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Saudi Arabia|Saudi Arabia]]
|2,179
|29
|420
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://saudigazette.com.sa/article/591503/SAUDI-ARABIA/Saudi-Arabia-records-140new-cases-four-more-die |title=Saudi Arabia records 140 new cases; four more die|work=Saudi Gazette|date=4 April 2020|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Indonesia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Indonesia|Indonesia]]
|2,092
|191
|150
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.covid19.go.id/situasi-virus-corona/|title=Situasi Virus Corona|publisher=[[Indonesian National Board for Disaster Management]]|accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Thailand.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Thailand|Thailand]]
|2,067
|20
|612
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://covid19.moph.go.th/#/portal|title=โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)|work=Department of Disease Control (Thailand)|language=th}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Finland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Finland|Finland]]{{efn|'''Finland'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
 |Excluding the autonomous region of the [[2020 coronavirus pandemic in the Åland Islands|Åland Islands]].
 |Not all suspected infections are tested. As of 31 March 2020, testing focuses on at-risk people and patients with severe symptoms of respiratory tract infection, as well as healthcare and social welfare personnel.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Sutinen|first1=Teija|title=Suomi miettii nyt, kumpaa tietä pitkin edetä pois rajoitustoimista: Lisätäänkö koronaviruksen vai vasta-aineiden testaamista?|url=https://www.hs.fi/politiikka/art-2000006459091.html|website=Helsingin Sanomat|accessdate=2020-04-01|language=fi|date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt; Specimens from mildly symptomatic and returning travellers can still be taken at the discretion of the treating physician.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Frequently asked questions about coronavirus COVID-19|url=https://thl.fi/en/web/infectious-diseases/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates/frequently-asked-questions-about-coronavirus-covid-19-|website=Finnish Institute for Health and Welfare (THL), Finland|accessdate=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
 |There is no reliable or frequently published national data source which provides counts of recoveries. However, as of 1 April 2020, there have been hundreds of recoveries. The exact number is not known, as only a small proportion of patients have been hospitalized.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Särkkä|first1=Heini|title=HUS:n ylilääkäri: Suomessa satoja koronasta parantuneita – vanhimmat yli 80-vuotiaita|url=https://www.is.fi/kotimaa/art-2000006459700.html|website=Ilta-Sanomat|accessdate=2020-04-01|language=fi|date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;}}}}
|1,882
|25
|{{color|darkgray|–}}
 |&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref name=&quot;fi-map&quot;&gt;{{cite web|title=Varmistetut koronatapaukset Suomessa (COVID-19)|url=https://experience.arcgis.com/experience/d40b2aaf08be4b9c8ec38de30b714f26|website=experience.arcgis.com |accessdate=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thl.fi/fi/web/infektiotaudit-ja-rokotukset/ajankohtaista/ajankohtaista-koronaviruksesta-covid-19/tilannekatsaus-koronaviruksesta|title=Coronavirus COVID-19 – Latest Updates|publisher= Finnish Institute for Health and Welfare}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Panama.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Panama|Panama]]
|1,801
|46
|13
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://minsa.gob.pa/coronavirus-covid19|title=Casos de Coronavirus COVID-19 en Panamá|work=Ministerio de Salud de la República de Panamá|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Peru.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Peru|Peru]]
|1,746
|73
|914
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://covid19.minsa.gob.pe/sala_situacional.asp|title=Sala Situactional COVID-19 Perú|access-date=2 April 2020 |author=Ministry of Health (Peru) |date=2 April 2020 |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mexico.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mexico|Mexico]]
|1,688
|60
|634
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Coronavirus, día a día |url=https://interactivo.eluniversal.com.mx/2020/coronavirus-wuhan/mexico.html |access-date=31 March 2020 |work=El Universal |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Greece.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Greece|Greece]]
|1,673
|68
|78
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.in.gr/2020/04/04/greece/koronaios-tessera-akoma-nekroi-stin-ellada-67-synolika-ta-thymata/|title=Κοροναϊός: Τέσσερα ακόμα νεκροί στην Ελλάδα – 67 συνολικά τα θύματα|date=4 April 2020|work=in.gr}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url= https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy/press-releases/7037-enhmerwsh-diapisteymenwn-syntaktwn-ygeias-apo-ton-yfypoyrgo-politikhs-prostasias-kai-diaxeirishs-krisewn-niko-xardalia-kai-ton-ekproswpo-toy-ypoyrgeioy-ygeias-gia-to-neo-koronoio-kathhghth-swthrh-tsiodra-4-4-2020|title=Ενημέρωση διαπιστευμένων συντακτών υγείας από τον Υφυπουργό Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων Νίκο Χαρδαλιά και τον εκπρόσωπο του Υπουργείου Υγείας για το νέο κορονοϊό, Καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα (4/4/2020)|language=Greek |website=Ministry of Health (Greece)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Serbia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Serbia|Serbia]]{{efn|'''Serbia'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Excluding [[2020 coronavirus pandemic in Kosovo|Kosovo]].&lt;ref&gt;{{Kosovo-note}}&lt;/ref&gt;}}}}
|1,624
|44
|54
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid19.rs/homepage-english/|title=COVID-19 |website=covid19.rs |publisher= Ministry of Health (Serbia)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of South Africa.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in South Africa|South Africa]]
|1,585
|9
|45
|&lt;ref name=&quot;radio702-1505&quot;&gt;{{Cite web|url=https://sacoronavirus.co.za/2020/04/04/update-of-covid-19-04th-april-2020/|title=Update of COVID-19 (04th April 2020)|date=4 April 2020|publisher=sacoronavirus.co.za|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please provide a static ref instead of the following dynamically updating page. Comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sacoronavirus.co.za/|title=COVID-19 South African coronavirus news and information portal|website=SA Corona Virus Online Portal}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Dominican Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Dominican Republic|Dominican Republic]]
|1,578
|77
|17
|&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.msp.gob.do/web/?p=6883|title=MSP da alta médica a otros seis pacientes recuperados, casos confirmados suben a 1,380 y 60 la cifra de fallecidos.|work=Ministerio de Salud Pública (Dominican Republic)|language=es|date=2 April 2020|access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the United Arab Emirates|United Arab Emirates]]
|1,505
|10
|125
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as a primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out either of the following sources if removing the citation, as these are government sources, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Covid-19 in UAE: 1 death, 241 new cases confirmed |url=https://www.khaleejtimes.com/coronavirus-pandemic/covid-19-in-uae-241-new-cases-confirmed-in-uae-1-death |accessdate=4 April 2020 |work=Khaleej Times |date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Argentina.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Argentina|Argentina]]
|1,451
|43
|266
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.argentina.gob.ar/coronavirus/informe-diario|title=Informe diario|publisher=Ministerio de Salud|language=Spanish|accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!--live tracker:--&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Mapa del coronavirus en Argentina en tiempo real |url=https://www.pagina12.com.ar/253601-mapa-del-coronavirus-en-argentina-en-tiempo-real |work=Página 12 |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- official reports: https://www.argentina.gob.ar/coronavirus/informe-diario --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Iceland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Iceland|Iceland]]
|1,417
|4
|396
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.covid.is/tolulegar-upplysingar |title=COVID-19 á Íslandi - Tölfræði |language=Icelandic |date=3 April 2020|website=www.covid.is }}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Colombia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Colombia|Colombia]]
|1,406
|32
|85
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ins.gov.co/Noticias/Paginas/Coronavirus.aspx|title=Coronavirus en Colombia|publisher=Instituto Nacional de Salud|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Qatar.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Qatar|Qatar]]
|1,325
|3
|109
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.moph.gov.qa/english/Pages/Coronavirus2019.aspx |title=Covid-19 |publisher=Ministry of Public Health (Qatar)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Algeria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Algeria|Algeria]]
|1,251
|130
|90
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=COVID-19 : Carte épidémiologique|url=http://covid19.sante.gov.dz/carte/|publisher=
Ministry of Health, Population, and Hospital Reform (Algeria)|accessdate=4 April 2020|lang=fr-DZ}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Singapore.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Singapore|Singapore]]
|1,189
|6
|297
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.moh.gov.sg/covid-19 |title= Updates on Covid-19 local situation |publisher=Ministry of Health (Singapore)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.straitstimes.com/singapore/health/coronavirus-75-new-coronavirus-cases-in-spore-4-new-clusters-including-3-workers|title=75 new coronavirus cases in S'pore; 4 new clusters including 3 workers' dormitories and events venue in Geylang?|date=4 April 2020|work=CNA}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Croatia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Croatia|Croatia]]
|1,126
|12
|119
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.koronavirus.hr/en |title=Službena stranica Vlade |publisher= Croatian Institute of Public Health |access-date=28 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ukraine.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ukraine|Ukraine]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Ukraine'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Excluding cases from the [[political status of Crimea|disputed]] [[2020 coronavirus pandemic in Crimea|Crimea]], which was [[Annexation of Crimea by the Russian Federation|annexed by Russia]] in 2014 but remains internationally recognized as being under [[Ukraine|Ukrainian]] sovereignty. Because the Russian authorities are tabulating cases from Crimea, they are included in the Russian total. Also excluding cases from the unrecognized [[Donetsk People's Republic|Donetsk]] and [[Luhansk People's Republic|Lugansk]] People's Republics.}}&lt;/ref&gt;
|1,096
|28
|23
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://moz.gov.ua/article/news/operativna-informacija-pro-poshirennja-koronavirusnoi-infekcii-2019-ncov-|title=Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19|website=[[Ministry of Healthcare (Ukraine)|Ministry of Healthcare of Ukraine]] Official Website|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Egypt.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Egypt|Egypt]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Egypt'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Includes cases identified on the [[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#MS River Anuket|MS ''River Anuket'']].}}&lt;/ref&gt;
|1,070
|71
|241
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.care.gov.eg/|title=Egypt Cares (Official government source)|last=|first=|date=4 April 2020|website=Egypt Cares|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!-- other official news at https://sis.gov.eg --&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Estonia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Estonia|Estonia]]
|1,018
|13
|59
|&lt;!--Primary source from Estonian Government agency releasing updated daily at 12:00 (GMT+2)--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.terviseamet.ee/en/covid19 |title=Information about Coronavirus disease COVID-19 |publisher=Estonian Health Board}}&lt;/ref&gt;&lt;!--DO NOT add other sources as they are all citing Health Board!--&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Slovenia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Slovenia|Slovenia]]
|977
|22
|79
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Statistični pregled koronavirusa v Sloveniji |url=https://www.rtvslo.si/stevilke/statisticni-pregled-koronavirusa-v-sloveniji/517212 |website=www.rtvslo.si |accessdate=4 April 2020 |date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Morocco.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Morocco|Morocco]]
|919
|59
|66
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.covidmaroc.ma/Pages/AccueilAR.aspx|script-title=ar:البوابة الرسمية لفيروس كورونا بالمغرب|date=4 April 2020|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source; note that covidmaroc.ma is often inaccessible --&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.covidmaroc.ma/Pages/AccueilAR.aspx|title=Le Portail Officiel du Coronavirus au Maroc|work=Ministère de la santé|language=fr}}&lt;/ref&gt;--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Iraq.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Iraq|Iraq]]
|878
|56
|259
|&lt;!-- this primary source from the Government facebook account is a reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |script-title=ar:وزارة الصحة العراقية |url=https://www.facebook.com/MOH.GOV.IQ/posts/2849023678485345 |website=www.facebook.com |accessdate=4 April 2020 |language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of New Zealand.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in New Zealand|New Zealand]]
|872&lt;!--To only use confirmed cases. Do not include probable cases--&gt;
|1
|156
|&lt;!--Please do not remove the following source as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.health.govt.nz/our-work/diseases-and-conditions/covid-19-novel-coronavirus/covid-19-current-cases |title=COVID-19 - current cases |publisher= Ministry of Health (New Zealand)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Hong Kong.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Hong Kong|Hong Kong]]
|862
|4
|173
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.coronavirus.gov.hk/eng/index.html |title=Together, We Fight The Virus! |publisher=Department of Health |location=Hong Kong |website=www.coronavirus.gov.hk}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Lithuania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Lithuania|Lithuania]]
|771
|10
|7
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future----&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://koronastop.lrv.lt/|title=Svarbiausia informacija apie koronavirusą (COVID-19) |date=3 April 2020 |publisher=Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija |accessdate= 4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Armenia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Armenia|Armenia]]
|770
|7
|43
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ncdc.am/coronavirus/confirmed-cases-by-days/|title=Հաստատված դեպքերն ըստ օրերի — NCDC Armenia|language=hy-AM|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Moldova.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Moldova|Moldova]]
|752
|12
|29
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 în Republica Moldova: situaţia la zi |url=http://gismoldova.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/d274da857ed345efa66e1fbc959b021b |website=gismoldova.maps.arcgis.com}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- Official reports: https://msmps.gov.md/ --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Cruise ship side view.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Diamond Princess|Diamond Princess]]''&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''''Diamond Princess'''''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|The British cruise ship ''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Diamond Princess|Diamond Princess]]'' was in Japanese waters, and Japanese administration was asked to manage its quarantine, with the passengers having not entered Japan. Therefore, this case is neither included in the Japanese government's official count nor in United Kingdom's one. The World Health Organization classifies the cases as being located &quot;on an international conveyance&quot;.}}&lt;/ref&gt;
|712
|12
|619
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/newpage_00032.html|title=About Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|last=|first=|date=2020-03-26|website=Ministry of Health, Labour and Welfare of Japan|language=en|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-03-29}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Bahrain.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Bahrain|Bahrain]]
|688
|4
|399
|&lt;!--Please comment out the following source when citing a new source, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.moh.gov.bh/COVID19 |title=Covid-19 Updates |publisher=Ministry of Health (Bahrain)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Hungary.svg{{#ifeq:|1940|[[Category:Pages with tracked country data flag variants|Hungary]]}}|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Hungary|Hungary]]
|678
|32
|58
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://koronavirus.gov.hu|title=Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis|work=koronavirus.gov.hu|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bosnia and Herzegovina|Bosnia and Herzegovina]]
|624
|21
|30
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.klix.ba/koronavirus-u-bih|title=Koronavirus u BiH|publisher=Klix|language=bs}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cameroon.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cameroon|Cameroon]]
|555
|9
|17
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot; /&gt;&lt;ref&gt;http://covid19.cm.fmagweth.com/&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Tunisia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Tunisia|Tunisia]]
|553
|19
|5
|&lt;!-- Keep government source: --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid-19.tn/|title=covid-19.tn|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- 7 deaths: --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kazakhstan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kazakhstan|Kazakhstan]]
|531
|5
|36
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ситуация с коронавирусом официально |url=https://www.coronavirus2020.kz/ |website=coronavirus2020.kz |publisher=Kazinform |accessdate=3 April 2020 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Azerbaijan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Azerbaijan|Azerbaijan]]
|521
|5
|32
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Azərbaycanda cari vəziyyət – Koronavirus |url=https://koronavirusinfo.az/azərbaycanda-cari-vəziyyət/ |accessdate=19 March 2020 |language=az-AZ}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Lebanon.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Lebanon|Lebanon]]
|520
|17
|50
|&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ar:الجمهورية اللبنانية - وزارة اﻹعلام - الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان|url=https://corona.ministryinfo.gov.lb |publisher=Lebanese Ministry of Information |language=ar-lb}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Latvia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Latvia|Latvia]]
|509
|1
|1
|&lt;!-- JHU: recoveries --&gt;&lt;ref name=&quot;JHU&quot; /&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the Center for Disease Prevention and Control of Latvia is a reliable source for Latvian public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government Twitter account, and other messages on the same account likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=SPKCentrs|number=1246336649174409217|date=4 April 2020|title=Iepriekšējā diennaktī veikti 1182 izmeklējumi personām ar aizdomām par saslimšanu ar Covid-19, infekcija apstiprināta 16 cilvēkiem. Latvijā kopā veikti 19380 izmeklējumi, infekcija apstiprināta 509 personām.|language=lv}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bulgaria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bulgaria|Bulgaria]]
|503
|17
|34
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://mh.government.bg/bg/novini/aktualno/| title=Актуални новини |publisher=Ministry of Health (Bulgaria)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of North Macedonia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in North Macedonia|North Macedonia]]
|483
|17
|20
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://koronavirus.gov.mk/en/media-center |title=Latest information on COVID-19 and measures for prevention of spreading issued by the Government |publisher= Ministry of health (North Macedonia)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://gdi-sk.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html?fbclid=IwAR0Dd9MY7njiNtDkPpPt8R2SeD4pW_6TO12axwKrT4CcegckY4P4Ezt43f4#/2096bd4b051b42948ac3f5747e80c3a5|title=Real-time Coronavirus condition in North Macedonia|website=gdi.net|language=mk-MK}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kuwait.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kuwait|Kuwait]]
|479
|1
|93
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the Ministry of Health of Kuwait is a reliable source for Kuwaiti public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government Twitter account, and other messages on the same account likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=KUWAIT_MOH |number=1245276997481357312 |date=1 April 2020 |script-title=ar:تعلن #وزارة_الصحة عن تأكيد إصابة 28 حالة جديدة ب #فيروس_كورونا_المستجدّ COVID19 ليصبح الإجمالي 317 حالة}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Slovakia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Slovakia|Slovakia]]
|471
|0
|8
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.health.gov.sk/?koronavirus-covid-19 |title= KORONAVÍRUS COVID-19 |publisher= Ministry of Health (Slovakia)}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rtvs.sk/koronavirus Aktuálne o koronavíruse na Slovensku] ''www.rtvs.sk''&lt;/ref&gt;&lt;!--rtvs (radio and television of slovakia) is a public broadcasting service owned by the slovak government--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Domov {{!}} Koronavírus na Slovensku - COVID-19 |url=https://korona.gov.sk |website=korona.gov.sk |accessdate=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Andorra.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Andorra|Andorra]]
|466
|17
|21
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Actualitat coronavirus |url=https://www.govern.ad/coronavirus |website=www.govern.ad |publisher=Govern d'Andorra |language=ca}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Puerto Rico.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Puerto Rico|Puerto Rico]]
|452
|18
|0
|&lt;ref name=&quot;:1p3a&quot;/&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Belarus.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Belarus|Belarus]]
|440
|5
|41
|&lt;ref name=&quot;tut_440&quot;&gt;{{cite news |title=Число зараженных коронавирусом в&amp;nbsp;Беларуси выросло до&amp;nbsp;440. Минздрав подтвердил смерть 5 человек&amp;nbsp;|url=https://news.tut.by/society/679260.html |accessdate=4 April 2020 |website=[[tut.by]] |date=4 April 2020|language=ru }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Costa Rica.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Costa Rica|Costa Rica]]
|435
|2
|13
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--Click on 'casos confirmados' at the top right to view recoveries and deaths--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://geovision.uned.ac.cr/oges/|title=Situacion Nacional Covid-19|publisher=Ministerio de Salud (Costa Rica)|accessdate=31 March 2020|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cyprus.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cyprus|Cyprus]]{{efn|'''Cyprus'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Excluding [[2020 coronavirus pandemic in Akrotiri and Dhekelia|Akrotiri and Dhekelia]] and the [[Self-declared states|''de facto state'']] of [[2020 coronavirus pandemic in Northern Cyprus|Northern Cyprus]].}}}}
|{{formatnum:{{Sum|426&lt;!-- Cyprus --&gt;|-10&lt;!-- Akrotiri and Dhekelia --&gt;}}}}
|11
|33
|&lt;ref name=&quot;cyprus-and-akdh&quot;&gt;{{Cite news|url=https://cyprus-mail.com/2020/04/04/coronavirus-30-new-cases-announced-on-saturday/|title=Coronavirus: 30 new cases announced on Saturday (updated)|last=Michael|first=Peter|date=4 April 2020|work=Cyprus Mail|language=en-GB|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Uruguay.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Uruguay|Uruguay]]
|386
|4
|86
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Informe de situación en relación al coronavirus COVID-19 en Uruguay del 02/04/20 |url=https://www.gub.uy/sistema-nacional-emergencias/comunicacion/comunicados/informe-situacion-relacion-coronavirus-covid-19-uruguay-del-020420 |website=Sistema Nacional de Emergencias |date=2 April 2020 |access-date=3 April 2020 |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Republic of China.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Taiwan|Taiwan]]
|355
|5
|50
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cdc.gov.tw/|language=zh-tw |script-title=zh:首頁-衛生福利部疾病管制署|publisher=[[Centers for Disease Control (Taiwan)|Taiwan Centres for Disease Control]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cdc.gov.tw/Bulletin/Detail/bhXHlZqnK7aQi1DfG35Ugg?typeid=9|language=zh-tw |script-title=zh:新增7例確診，6例境外移入1例本土|date=4 April 2020|publisher=[[Centers for Disease Control (Taiwan)|Taiwan Centres for Disease Control]]}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Réunion.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Réunion|Réunion]]{{efn|'''Réunion'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Recoveries only include hospitalised cases.}}}}
|334
|0
|40
|&lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://la1ere.francetvinfo.fr/reunion/coronavirus-13-nouveaux-cas-confirmes-soit-au-total-334-cas-a-la-reunion-819658.html|title=Coronavirus : 13 nouveaux cas confirmés, soit au total 334 cas à La Réunion |date=3 April 2020|language=fr|access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Albania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Albania|Albania]]
|333
|18
|99
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://coronavirus.al/statistika/|title=Coronavirus Albania {{!}} Statistika|publisher=Agjencia Kombëtare e Shoqerisë së Informacionit|language=sq}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Jordan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Jordan|Jordan]]
|323
|5
|74
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://corona.moh.gov.jo/ar|title=فيروس كورونا المستجد (كوفيد-١٩)|work=corona.moh.gov.jo|language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Burkina Faso.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Burkina Faso|Burkina Faso]]
|318
|16
|66
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Afghanistan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Afghanistan|Afghanistan]]
|299
|6
|10
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://tolonews.com/health/coronavirus-cases-299-afghanistan?fbclid=IwAR0ycpjfPAZZX9pZBwj2R7iWl6v39ZTbP2GFTjwblOWTiQnfxQTraeYUHao|title=Coronavirus Cases at 299 in Afghanistan|work=Tolo News|date=4 April 2020|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cuba.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cuba|Cuba]]&lt;ref group=&quot;lower-alpha&quot;&gt;'''Cuba'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Includes cases on the [[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#MS Braemar|MS ''Braemar'']].}}&lt;/ref&gt;
|288
|6
|15
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Infecciones por coronavirus – COVID-19 |url=https://temas.sld.cu/coronavirus/covid-19/ |website=temas.sld.cu |language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Oman.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Oman|Oman]]
|277
|2
|61
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Covid-19 cases in Oman |url=https://covid19.moh.gov.om/#/home |website=Ministry of Health |access-date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Uzbekistan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Uzbekistan|Uzbekistan]]
|266
|2
|25
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://coronavirus.uz/ru|title=Коронавирусная инфекция (COVID-19)|language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot; |
!scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Honduras|Honduras]]
|264
|15
|3
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19honduras.org/|title=Coronavirus COVID-19 En Honduras|publisher=Gobierno de la República de Honduras|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of San Marino.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in San Marino|San Marino]]
|251&lt;!--Please do not use Worldometer as the source here as how it has arrived at its number is highly questionable--&gt;&lt;!--Please be careful when updating this statistic, as the official government statistics may be presented in a confusing way, with &quot;casi positivi&quot; referring not to patients who tested positive, but patients recovering. Add this number to the number &quot;decessi&quot; (deceased) and number &quot;guariti&quot; (healed) to obtain the correct number. The number of positive results may be different from this number, on the assumption that some cases were tested more than once.--&gt;&lt;!--Note: Worldometer inexplicably appears to have its link to its most recent source for San Marino (two days old as of 2020.03.12) point to a site by the American state of Massachusetts.--&gt;
|32&lt;!--Please do not use Worldometer as the source here as how it has arrived at its number is highly questionable--&gt;
|26&lt;!--Please do not use Worldometer as the source here as how it has arrived at its number is highly questionable--&gt;
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as a primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the San Marino Institute of Social Security created for public health news is a reliable source per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out either of the following sources if removing the citation, as these are government sources, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;https://mobile.twitter.com/IssRSMarino/status/1237392067308879874&gt;&lt;/ref&gt;--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iss.sm/on-line/home/articolo49014186.html|title=ISS - Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino|last=|first=|date=|website=www.iss.sm|url-status=live|archive-url=|archive-date=|accessdate=27 March 2020}}&lt;/ref&gt; --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.iss.sm/on-line/home/artCataggiornamenti-coronavirus.49004093.1.20.1.html|title=ISS - Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino|website=www.iss.sm|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ivory Coast|Ivory Coast]]
|245
|1
|19
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gouv.ci/_grandossier.php?recordID=222|title=CORONAVIRUS (COVID-19) : PROTÉGEONS-NOUS CONTRE LE CORONAVIRUS|language=French|accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Vietnam.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Vietnam|Vietnam]]
|240
|0
|90
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ncov.moh.gov.vn/|title=TRANG TIN VỀ DỊCH BỆNH VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP COVID-19|publisher=BỘ Y TẾ (Ministry of Health)|language=vi}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Senegal.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Senegal|Senegal]]
|219
|2
|72
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sante.gouv.sn/Actualites/communiqu%C3%A9-de-presse-n%C2%B033-du-vendredi-03-avril-2020-du-minist%C3%A8re-de-la-sant%C3%A9-et-de|title=Communiqué de Presse N°33 du Vendredi 03 Avril 2020 du Ministère de la Santé et de l'Action sociale : Point de Situation sur le COVID-19|date=3 April 2020|publisher=Ministry of Health and Social Action (Senegal)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/391042984987900/posts/677303009695228/&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Palestine.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the State of Palestine|Palestine]]
|217
|1
|21
|&lt;!--use more up to date local site--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين|url=https://www.corona.ps|accessdate=4 April 2020|language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Nigeria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Nigeria|Nigeria]]
|214
|4
|25
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://covid19.ncdc.gov.ng|title=NCDC Covid-19 Page|work=Nigeria Centre for Disease Control|access-date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Malta.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Malta|Malta]]
|213
|0
|2
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/101471/public_health_superintendent_coronavirus_bulletin_at_1230pm|title=[WATCH] COVID-19: cases up to 213 with 11 new cases of local transmission|date=4 April 2020|work=Malta Today|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ghana.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ghana|Ghana]]
|205
|5
|31
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 Updates {{!}} Ghana |url=https://www.ghanahealthservice.org/covid19/ |website=www.ghanahealthservice.org |accessdate=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Montenegro.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Montenegro|Montenegro]]
|197
|2
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ijzcg.me/me/novosti/azurirani-podaci-o-novom-koronavirusu-2019-ncov|title=Ažurirani podaci o novom koronavirusu COVID-19|date=3 April 2020|publisher=Institut za javno zdravlje Crne Gore (IJZCG)|language=Montenegrin}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mauritius.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mauritius|Mauritius]]
|196
|7
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://covid19.mu/|title=Covid19 &amp;#124; Coronavirus Mauritius|website=covid19.mu}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Faroe Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Faroe Islands|Faroe Islands]]
|181
|0
|93
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://corona.fo/?_l=en|title=Corona í Føroyum|last=QODIO|website=Corona í Føroyum|language=en|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- Government of Denmark may or may not provide more up-to-date figures --&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;gov-dk&quot;/&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sri Lanka.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sri Lanka|Sri Lanka]]
|166
|5
|25
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.epid.gov.lk/web/index.php?lang=en|title=Epidemiology Unit|publisher=Ministry of Health (Sri Lanka)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Georgia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Georgia (country)|Georgia]]
|162
|1
|36
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;[https://stopcov.ge/en ხშირად დასმული კითხვები:] ''stopcov.ge''&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flugzeugträger_Silhouette.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic on aircraft carriers#USS Theodore Roosevelt (CVN-71)|USS ''Theodore Roosevelt'']]{{efn|'''USS ''Theodore Roosevelt'''''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Although currently docked at Guam, cases for the [[2020_coronavirus_pandemic_on_aircraft_carriers|USS ''Theodore Roosevelt'']] are currently reported separately.}}}}
|155
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;US Navy&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Venezuela.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Venezuela|Venezuela]]
|155
|7
|52
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://efectococuyo.com/coronavirus/con-dos-nuevos-casos-en-nueva-esparta-cifra-de-contagios-en-venezuela-es-de-155/|title=Con dos nuevos casos en Nueva Esparta cifra de contagios en Venezuela es de 155
|author=Ronny Rodríguez|work=Efecto Cocuyo|date=4 April 2020|access-date=4 April 2020|language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Democratic Republic of the Congo|DR Congo]]
|154
|18
|3
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&lt;!-- Do not change to Flag of Martinique.svg since it points to the unofficial [[Snake Flag of Martinique]] --&gt;[[File:Flag of the Territorial Collectivity of Martinique.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Martinique|Martinique]]
|145
|3
|27
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.martinique.ars.sante.fr/coronavirus-point-dactualite|title=Coronavirus : point d'actualité|language=fr|work=Agence régionale de santé Martinique}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kyrgyzstan|Kyrgyzstan]]
|144
|1
|5
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Эпидситуация по COVID-19 в Кыргызстане на 3 апреля |url=http://www.med.kg/ru/informatsii/830-epidsituatsiya-po-covid-19-v-kyrgyzstane-na-3-aprelya.html|publisher=Ministry of Health (Kyrgyz Republic) |accessdate=3 April 2020 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Niger.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Niger|Niger]]
|144
|8
|0
|&lt;!--Don't use aggregate source if not neccessary--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://coronavirus.ne/|title=Évolution du Coronavirus au Niger en temps réel – Coronavirus, Covid19|language=en-US|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kosovo.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kosovo|Kosovo]]{{efn|'''Kosovo'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Excluding [[2020 coronavirus pandemic in Serbia|Serbia]].
|Kosovo is the subject of a [[Kosovo–Serbia relations|territorial dispute]] between the [[Kosovo|Republic of Kosovo]] and the [[Serbia|Republic of Serbia]].}}}}
|140
|1
|23
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kosova.health/|title=Statistikat e fundit|language=Albanian|accessdate=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Bolivia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Bolivia|Bolivia]]
|139
|10
|2
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.boliviasegura.gob.bo/datos-oficiales/|title=Datos Oficiales|website=Bolivia Segura|language=es|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guernsey.svg|23x15px|border|alt=|link=]] 
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guernsey|Guernsey]]
|136
|2
|15
|&lt;ref&gt;{{cite web |author1=Public Health Services |title=COVID-19 Coronavirus - Testing results |url=https://www.gov.gg/covid19testresults |website=www.gov.gg |accessdate=4 April 2020 |location=St Peter Port |language=en |date=27 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Brunei.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Brunei|Brunei]]
|135
|1
|66
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ministry of Health - pressreleaseCOVID-19|url=http://www.moh.gov.bn/SitePages/pressreleaseCOVID-19.aspx |website=www.moh.gov.bn|accessdate=2 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://thescoop.co/2020/04/04/covid-19-live-updates-2/|title=COVID-19 live updates: Self-isolation at home no longer allowed for inbound travellers|date=4 April 2020|publisher=The Scoop}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&lt;!-- Please, do not change to Flag of Guadeloupe.svg; it points to an unofficial flag --&gt;[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guadeloupe|Guadeloupe]]
|134
|7
|31
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.guadeloupe.gouv.fr/Politiques-publiques/Risques-naturels-technologiques-et-sanitaires/Securite-sanitaire/Informations-coronavirus/COVID-19-informations-recommandations-et-points-de-situation|title=COVID-19 : informations, recommandations et points de situation / Informations coronavirus / Sécurité sanitaire / Risques naturels, technologiques et sanitaires / Politiques publiques / Accueil - Les services de l'État en Guadeloupe|website=www.guadeloupe.gouv.fr|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;/&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|&lt;!-- Plese, do not use Flag of Mayotte.svg since it points to an unofficial flag --&gt;[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mayotte|Mayotte]]
|134
|2
|14
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Jersey.svg|23x15px|border|alt=|link=]] 
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Jersey|Jersey]]
|126
|3
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;!-- Keep official source --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gov.je:80/Health/Coronavirus/Pages/CoronavirusCases.aspx|title=Coronavirus (COVID-19) cases|last=Jersey|first=States of|website=www.gov.je|language=en|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Isle of Man.svg|23x15px|border|alt=|link=]] 
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Isle of Man|Isle of Man]]
|126
|1
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Latest updates|url=https://covid19.gov.im/general-information/latest-updates/|publisher=Isle of Man Government|accessdate=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Kenya.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Kenya|Kenya]]
|126
|4
|4
|&lt;!--Note that the official Twitter account of the Ministry of Health of Kenya is a reliable source for Kenyan public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government Twitter account, and other messages on the same account likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=MOH_Kenya |number=1246407816379871233|date=4 April 2020 |title=#KomeshaCorona}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cambodia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cambodia|Cambodia]]
|114
|0
|49
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19-map.cdcmoh.gov.kh|title=COVID-19 Surveillance System |date=4 April 2020 |publisher=Ministry of Health of Cambodia}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guinea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guinea|Guinea]]
|111
|0
|5
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Trinidad and Tobago.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Trinidad and Tobago|Trinidad and Tobago]]
|103
|6
|1
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.health.gov.tt/sitepages/default.aspx?id=293|title=COVID-19 (Novel Coronavirus)|accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Rwanda.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Rwanda|Rwanda]]
|102
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Gibraltar.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Gibraltar|Gibraltar]]
|98
|0
|52
|&lt;!-- Keep official source --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Covid-19 Government Public Notifications|url=https://www.gibraltar.gov.gi/covid19|publisher=HM Government of Gibraltar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Paraguay.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Paraguay|Paraguay]]
|96
|3
|12
|&lt;ref name=&quot;JHU&quot;/&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mspbs.gov.py/covid-19.php |title=CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY |publisher= Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay)|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guam.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guam|Guam]]{{efn|'''Guam'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Cases for the [[2020_coronavirus_pandemic_on_aircraft_carriers|USS ''Theodore Roosevelt'']], currently docked at Guam, are reported separately.}}}}
|93
|4
|20
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghs.guam.gov/jic-release-no-52-six-test-positive-covid-19-sms-alerts-being-utilized-dphss-updates-visitation|title=JIC RELEASE NO. 52 - Six Test Positive for COVID-19; SMS Alerts Being Utilized; DPHSS Updates; Visitation Suspended at GMHA - GHS OCD {{!}} Government of Guam|website=ghs.guam.gov|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1p3a&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Northern Cyprus|Northern Cyprus]]
|88
|2
|29
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=29 kişi ise tedavi edilerek taburcu oldu |url=https://www.haberturk.com/kktcde-koronavirus-vakalari-88e-yukseldi-2634959 |accessdate=3 April 2020 |work=www.haberturk.com |date=3 April 2020 |language=tr}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Liechtenstein.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Liechtenstein|Liechtenstein]]
|77
|1
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.regierung.li/coronavirus|title=Ministerium für Gesellschaft|accessdate=4 April 2020|language=German}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bangladesh.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bangladesh|Bangladesh]]
|70
|8
|30
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iedcr.gov.bd/|title= COVID-19 Status Bangladesh|accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Covid Public Dashboard Information at a glance|url=http://119.40.84.187/surveillance/|work=IEDCR (Bangladesh)|access-date=2 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Madagascar.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Madagascar|Madagascar]]
|70
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Monaco.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Monaco|Monaco]]
|66
|1
|3
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=CORONAVIRUS : quatre nouveaux cas positifs révélés à Monaco / Actualités / Coronavirus (Covid-2019) / Action Gouvernementale / Portail du Gouvernement - Monaco|url=https://www.gouv.mc/Action-Gouvernementale/Coronavirus-Covid-2019/Actualites/CORONAVIRUS-quatre-nouveaux-cas-positifs-reveles-a-Monaco2|website=www.gouv.mc|accessdate=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the Government of Monaco is a reliable source for Monegasque public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=GvtMonaco|number=1246516738851770374|date=4 April 2020|title=Deux nouveaux cas positifs révélés à Monaco.|language=French}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Aruba.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Aruba|Aruba]]
|64
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.arubacovid19.org/|title=Aruba Covid-19 Information|website=Aruba Covid-19|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Guatemala.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Guatemala|Guatemala]]
|61
|2
|15
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mspas.gob.gt/index.php/noticias/coronavirus-2019-ncov|title=Coronavirus|publisher=Ministerio de Salud Pública (Guatemala)|language=es}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag_of_France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in French Guiana|French Guiana]]{{efn|'''French Guiana'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Recoveries only include hospitalised cases.}}}}
|61
|0
|6
|&lt;ref name=&quot;France Geodes&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Covid Info du vendredi 3 avril 2020 / COVID INFO / Coronavirus / Covid-19 / Santé / Politiques publiques / Accueil - Les services de l'État en Guyane |url=http://www.guyane.gouv.fr/Politiques-publiques/Sante/Coronavirus-Covid-19/COVID-INFO/Covid-Info-du-vendredi-3-avril-2020 |website=www.guyane.gouv.fr |accessdate=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of El Salvador.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in El Salvador|El Salvador]]
|56
|3
|2
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.covid19.gob.sv|title=SITUACIÓN NACIONAL|access-date=29 March 2020 |work=Ministry of Health (El Salvador)}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Jamaica.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Jamaica|Jamaica]]
|55
|3
|7
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moh.gov.jm/covid19/|title=CORONAVIRUS DISEASE (COVID-19)|accessdate=5 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Barbados.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Barbados|Barbados]]
|52
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=COVID-19 Update: Barbados records 52 cases, youngest is 17 years old |url=https://www.loopnewsbarbados.com/content/covid-19-update-barbados-records-52-cases-youngest-17-years-old |date=4 April 2020 |work=Loop News |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Djibouti.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Djibouti|Djibouti]]
|50
|0
|8
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/302621533110121/posts/2983402128365368/?sfnsn=mo&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Uganda.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Uganda|Uganda]]
|48
|0
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the Ministry of Health of Uganda is a reliable source for Ugandan public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19.gou.go.ug|title=Information Portal|work=Ministry of Health (Uganda)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Republic of the Congo|Republic of the Congo]]
|45
|5
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.panapress.com/Covid-19-Congo-registers-45-case-a_630635878-lang2.html|title=Covid-19: Congo registers 45 cases, 5 deaths|work=Panapress|date=4 April 2020|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Macau.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Macau|Macau]]
|44
|0
|10
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Special webpage against Epidemics |url=https://www.ssm.gov.mo/apps1/PreventCOVID-19/en.aspx |website=www.ssm.gov.mo |accessdate=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Mali.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Mali|Mali]]
|41
|3
|1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://malijet.com/la_societe_malienne_aujourdhui/la_sante_au_mali/241215-communiqu%C3%A9-n%C2%B029-du-minist%C3%A8re-de-la-sant%C3%A9-et-des-affaires-sociale.html|title=Communiqué N°29 du Ministère de la Santé et des Affaires Sociales sur le suivi des actions de prévention et de riposte face à la maladie à CORONAVIRUS
|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Togo (3-2).svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Togo|Togo]]
|41
|3
|18
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19.gouv.tg/|title=Coronavirus au Togo|language=fr}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of French Polynesia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in French Polynesia|French Polynesia]]
|40
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.service-public.pf/dsp/covid-19/situation-coronavirus-covid-19/|title=La Direction de la santé met à disposition les derniers communiqués et notes d’informations relatifs au Coronavirus Covid-19|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=French Polynesian Covid-19 cases now at 39 |url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/413428/french-polynesian-covid-19-cases-now-at-39 |accessdate=4 April 2020 |work=RNZ |date=4 April 2020 |language=en-nz}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the United States Virgin Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the United States Virgin Islands|U.S. Virgin Islands]]
|40
|0
|34
|&lt;ref name=&quot;:1p3a&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Zambia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Zambia|Zambia]]
|39
|1
|1
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Ethiopia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Ethiopia|Ethiopia]]
|38
|0
|3
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of Ethipia Ministry of Health and is a reliable source as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government Twitter account, and other messages on the same account likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!--&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=FMoHealth|number=1245665847848374272|date=2 April 2020|title=Ethiopia #COVID19 Status update}}&lt;/ref&gt;--&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bermuda.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bermuda|Bermuda]]
|37
|0
|14
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Novel Coronavirus (COVID-19)|url=https://www.gov.bm/coronavirus|website=www.gov.bm|accessdate=2 April 2020 |language=en |date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Cayman Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Cayman Islands|Cayman Islands]]
|35
|1
|1
|&lt;!-- Keep official source --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.exploregov.ky/coronavirus|title=CORONAVIRUS (COVID-19)|publisher=Cayman Islands Government|date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Eritrea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Eritrea|Eritrea]]
|29
|0
|0
|&lt;!-- Cite official source when possible --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.shabait.com/news/local-news/30421-announcement-from-the-ministry-of-health|title= Announcement from the Ministry of Health |website=www.shabait.com|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Bahamas.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Bahamas|Bahamas]]
|24
|1
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bahamas.gov.bs/wps/portal/public/novel%20coronavirus%20(2019-ncov)/!ut/p/b1/vZbZjqM6EIafZR4gjc2eS3ZCgLDYJHCD2JIOgZAEEpanH1rT0tFoNN03c3BdWSrrq_9XVclERByI6Jq8zqekOzfXpPq4R2xMaTvLlWje4ll6DTYQ2RtZcSiNgsSeOOjhZMqNdVIVLx5caDxH4QSUZH9somfddvJNuhxODHqZFIYZT196mJD7-6BTeSUV1iMdyaTVz6_3dp-Lh3jNGtN0gaWaK3G60vb9U0t0lS9JvV5J5a1-n56cvSqw3E83fqAVTO4eSchlqihh-ipiKQiU9b1TRawVbXYSVxWUBpuLLzpqg6QUfvyYRYWzKPCXI4BfmoFmCcKseUeiD80SZLeYAbzMfr7_IuFbz6LfERoDWLDBjik4nE7uaPCZ8FWJXxdJE-GcwP09gSMQcQB07JfjbTNdJq-cXGChYGOjcIIT7tvLtLeRQtldApEcQpDi3sItsCaL6ibPRrnu5IGHRUF25NP4_Brom_SyQB6xSwOphYEUWBpILg1kFgYaS3cp9e_n0CCic1q_9Vn9Bt4YACFJQZ4hKY7lSCIwshMjNUKvKLLXwneLBUO3pc82qYTp2Y-ajdgNG0cn0-4QO6JL69k4CK653eV5nR_xXlfFAd7WguVi9SZ55uu-0cjGuHLe9Zr291IQH1paV7E4Gc5lfeSzZk0-2CY17tFh-li-tt7UxTeuiH92Nhi21jS7IisjMHHv4wnPrpBWbttt6Y4ABYZ_YQwfD5aNXLLr0KcrkljRXvnddmKXBfIiXBrI_e_ALUnNQJMybV6CvkYtDOT_fdP8Nkr8miLXDAd4mocMBJAIypAd5HYzz5Idvxf4otlNlprSwPdaJYEHqhRvm1XqiLLXURlv9aAhrkhF1Vix2i6gBSHKq6SgTnuAi8zBz8iSwkRwMwN3K88lm60p7EznYT-knnWVGNF8K6Y5xra-6oXD4N9z9TV_aQrOcyvpYYb27pjHDdKzwcJV6NAcX5_fh9FGr2B7s5AfRECP4B77x6ZdncvIliPLMB_HguWyR73qxu45ELf6tTVZT58Of0Shver_Yh7mn5xjfkw!/dl4/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/|title=Novel Coronavirus (2019-nCoV)|work=Ministry of Health (Bahamas)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Collectivity of Saint Martin|Saint Martin]]
|24
|2
|5
|&lt;ref name=&quot;StMartBart&quot;&gt;{{cite web |title=Préfet de Saint-Barthélemy et de Saint-Martin |url=https://www.facebook.com/prefet971/photos/a.734089806705140/2837111763069590/|website=www.facebook.com |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guyana.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guyana|Guyana]]
|24
|4
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=BREAKING: 23 COVID-19 cases now confirmed in Guyana |url=https://newsroom.gy/2020/04/03/breaking-23-covid-19-cases-now-confirmed-in-guyana/ |accessdate=4 April 2020 |work=News Room Guyana |date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sint Maarten.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sint Maarten|Sint Maarten]]
|23
|2
|3
|&lt;ref&gt;{{Citation|title=NATIONAL ADDRESS #10 BY PRIME MINISTER &amp; CHAIR OF THE EOC SILVERIA JACOBS - UPDATES ON COVID-19 DEVELOPMENTS APRIL 2nd, 2020|url=https://www.facebook.com/SXMGOV/videos/831280384049244/|language=en|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thedailyherald.sx/islands/dutch-side-covid-19-cases-now-at-23-2nd-death-of-suspected-case-recorded|title=Dutch side COVID-19 cases now at 23, 2nd death of suspected case recorded|website=The Daily Herald|language=en-gb|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Gabon.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Gabon|Gabon]]
|21
|1
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Myanmar.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Myanmar|Myanmar]]
|21
|1
|0
|&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://doph.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/f8fb4ccc3d2d42c7ab0590dbb3fc26b8|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Surveillance Dashboard (Myanmar)}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Haiti.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Haiti|Haiti]]
|20
|0
|0
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following sources if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mspp.gouv.ht/newsite/documentation.php?page=1&amp;param1=valu1&amp;param2=value2|title=Centre de Documentation|language=French|accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Tanzania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Tanzania|Tanzania]]
|20
|1
|2
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Maldives.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Maldives|Maldives]]
|19
|0
|13
|&lt;!-- Avas.mv homepage includes counters --&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://avas.mv/ |title=Maldives News Leader |publisher=Avas}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Guinea-Bissau|Guinea-Bissau]]
|18
|0
|0
|&lt;!-- Don't use aggregate source if possible --&gt;&lt;ref&gt;http://www.odemocratagb.com/?p=24205&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Libya.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Libya|Libya]]
|18
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ncdc.org.ly/Ar/|title=covid19.ly|publisher=National Center for Disease Control - Libya|language=ar}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of New Caledonia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in New Caledonia|New Caledonia]]
|18
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://covid19.nc/point-de-situation-en-nouvelle-caledonie/|title=POINT DE SITUATION SANITAIRE MARDI 31 MARS À 18H|language=French|date=2 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Benin.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Benin|Benin]]
|16
|0
|2
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gouv.bj/coronavirus/|title=Coronavirus (Covid-19)|website=Gouvernement de la République du Bénin|language=fr|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Equatorial Guinea|Equatorial Guinea]]
|16
|0
|1
|&lt;ref&gt;https://ahoraeg.com/salud/2020/04/03/se-elevan-a-16-los-casos-confirmados-de-coronavirus-en-guinea-ecuatorial/&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Syria.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Syria|Syria]]
|16
|2
|2
|&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://sana.sy/en/?p=189308|title=Health Ministry: Two coronavirus cases out of 16 registered in Syria recover|work=Syrian Arab News Agency|date=4 April 2020|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Antigua and Barbuda|Antigua and Barbuda]]
|15
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Covid-19 Cases Jump To 15 As Six More Confirmed in Antigua &amp; Barbuda |url=https://antiguanewsroom.com/covid-19-cases-jump-to-15-as-six-more-confirmed-in-antigua-barbuda/ |accessdate=4 April 2020 |work=Antigua News Room |date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- Ministry of Health Facebook: https://www.facebook.com/investingforwellness/ --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Dominica.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Dominica|Dominica]]
|14
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=BREAKING NEWS: Dominica reports two new cases of coronavirus (COVID-19) |url=https://dominicanewsonline.com/news/homepage/homepage-carousel/breaking-news-dominica-reports-two-new-cases-of-coronavirus-covid-19/ |accessdate=4 April 2020 |work=Dominica News Online |date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mongolia.svg{{#ifeq:|1949|[[Category:Pages with tracked country data flag variants|Mongolia]]}}|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mongolia|Mongolia]]
|14
|0
|2
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ikon.mn/n/1u8t|title=Д.Нямхүү: Тусгаарлагдан хянагдаж байсан Туркийн хоёр иргэнээс коронавирус илэрлээ|last=IKON.MN|first=Б. МАНЛАЙ|date=2020-04-01|website=ikon.mn|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Namibia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Namibia|Namibia]]
|14
|0
|2
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/namibiansun/posts/3041737945870519|title=Namibian Sun|website=www.facebook.com|language=en|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=read&amp;id=89582|title=Partial lockdown in effect from Friday|last=Namibian|first=The|website=The Namibian|language=en|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Saint Lucia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Saint Lucia|Saint Lucia]]
|14
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.stlucianewsonline.com/breaking-news-saint-lucias-14th-confirmed-covid-19-case-was-the-contact-for-a-previous-case/ |title=BREAKING NEWS: Saint Lucia's 14th confirmed COVID-19 case was the contact for a previous case |publisher=St. Lucia News Online |date=4 April 2020 |access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Cruise ship side view.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Coral Princess|Coral Princess]]''{{efn|'''''Coral Princess'''''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|The cruise ship ''[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Coral Princess|Coral Princess]]'' has tested positive cases since early April&amp;nbsp;2020, but has not secured a port to dock at.
|''Coral Princess''&amp;apos;s numbers are currently not counted in any national figures.}}}}
|12
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.princess.com/news/notices_and_advisories/notices/coral-princess-updates.html|title=Princess Cruises: Coral Princess Updates - Notices &amp; Advisories|last=Cruises|first=Princess|date=April 04 2020|website=www.princess.com|language=en|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Fiji.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Fiji|Fiji]]
|12
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Singh|first1=Indra|title=Five more test positive for COVID-19, total up to 12|url=https://www.fbcnews.com.fj/news/covid-19/five-more-test-positive-for-covid-19-total-up-to-12/|work=Fiji Broadcasting Corporation|date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Grenada.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Grenada|Grenada]]
|12
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Covid-19 positive cases reach 12 |url=https://www.nowgrenada.com/2020/04/covid-19-positive-cases-reach-12/ |accessdate=4 April 2020 |work=NOW Grenada |date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Curaçao.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Curaçao|Curaçao]]
|11
|1
|2
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/main/curacao-immediately-on-lockdown-eleventh-case-confirmed/|title=Curaçao immediately on lockdown; eleventh case confirmed|last=Vordev|website=www.curacaochronicle.com|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Greenland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Greenland|Greenland]]
|11
|0
|4
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Coronavirus-ip nutaap siaruarnera malinnaaffigiuk |url=https://nun.gl/Emner/Borgere/Coronavirus_emne/Foelg_smittespredningen |language=da,kl}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- Government of Denmark may or may not provide more up-to-date figures --&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;gov-dk&quot;/&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Cruise ship side view.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Zaandam|MS ''Zaandam'' &lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;&amp; ''Rotterdam''&lt;/span&gt;]]{{efn|'''MS ''Zaandam''''' and '''MS ''Rotterdam'''''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|The cruise ship [[2020 coronavirus pandemic on cruise ships#Zaandam|MS ''Zaandam'']] became stranded off the coast of Chile after being denied entry to ports since 14&amp;nbsp;March 2020.
|The [[MS Rotterdam|MS ''Rotterdam'']] rendezvoused with the ''Zaandam'' on March 26 off the coast of Panama City to provide support and evacuate healthy passengers. Both transited the [[Panama canal]], and have now docked in Florida.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/story/travel/cruises/2020/04/02/coronavirus-holland-america-ships-dock-fort-lauderdale/5110778002/|title=Holland America ships caught in COVID-19 pandemic dock in Florida; here's how disembarkation will work|last=Deerwester|first=Morgan Hines and Jayme|website=USA TODAY|language=en-US|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;
|MS ''Zaandam'' and ''Rotterdam''&amp;apos;s numbers are currently not counted in any national figures.}}}}
|11
|2
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/cruise-ship-sick-passengers-sister-ship-will-be-allowed-dock-n1174796|title=Deal is done: Cruise ship with sick passengers and sister ship will be allowed to dock in Florida|website=NBC News|language=en|access-date=2020-04-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hollandamerica&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollandamerica.com/blog/ships/ms-zaandam/statement-regarding-zaandam/|title=Statement Regarding Zaandam {{!}} Holland America Blog|language=en-US|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Angola.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Angola|Angola]]
|10
|2
|2
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.minsa.gov.ao/|title=Angola Ministry of Health|website=www.minsa.gov.ao|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://platinaline.com/angola-regista-primeiro-caso-recuperado-covid-19/|title=Angola regista primeiro caso recuperado de COVID 19|last=Line|first=Platina|date=2020-03-30|website=PlatinaLine|language=pt-PT|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag_of_United_Kingdom.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Akrotiri and Dhekelia|Akrotiri and Dhekelia]]
|10
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Coronavirus: one new death, 40 new cases, total 396 (Updated) |url=https://cyprus-mail.com/2020/04/03/coronavirus-40-new-cases-total-396/ |accessdate=3 April 2020 |work=Cyprus Mail |date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Laos.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Laos|Laos]]
|10
|0
|0
|&lt;!-- Refer to official source when possible --&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moh.gov.la/index.php/lo-la/2017-11-02-08-34-25/2017-11-25-10-36-28/267-2020-04-02-03-26-32|title=ລາຍລະອຽດເພີ່ມຕື່ມຂອງຜູ້ຕິດເຊື້ອໂຄວິດ-19 ທັງ 10 ຄົນ|website=www.moh.gov.la|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Liberia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Liberia|Liberia]]
|10
|1
|0
|&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/164280647325112/posts/963376770748825/&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mozambique.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mozambique|Mozambique]]
|10
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid19.ins.gov.mz/|title=Início|website=COVID 19 - Fica Atento|language=en-US|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Seychelles.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Seychelles|Seychelles]]
|10
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ernesta |first1=Sharon |title=Seychelles and COVID-19: US, Australian nationals, foreign yachts banned; 7th case confirmed |url=http://m.seychellesnewsagency.com/view_news.php?id=12624 |accessdate=21 March 2020 |work=www.seychellesnewsagency.com}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sudan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sudan|Sudan]]
|10
|2
|2
|&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/1827289127544057/posts/2563753830564246/?d=n&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://menafn.com/1099936792/Coronavirus-kills-second-case-in-Sudan|title=Coronavirus kills second case in Sudan|last=MENAFN|website=menafn.com|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- Use gov source when possible/updated: --&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fmoh.gov.sd/|title=جمهورية السودان - وزارة الصحة الاتحادية {{!}} الرئيسية|website=www.fmoh.gov.sd|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Suriname.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Suriname|Suriname]]
|10
|1
|3
|&lt;ref name=&quot;suriname_recovery3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.starnieuws.com/index.php/welcome/index/nieuwsitem/57920|title=Covid 19: Three people released for s Land Hospitaal ontslagen (In Dutch)|website=Starnieuws|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid-19.sr/| title=COVID-19| website=COVID SURINAME}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Chad.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Chad|Chad]]
|9
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.alwihdainfo.com/Tchad-COVID-19-un-ressortissant-francais-teste-positif_a85223.html|title=Tchad - COVID-19 : un ressortissant français testé positif|work=Al Wihda|language=fr|date=3 April 2020|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Eswatini.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Eswatini|Eswatini]]
|9
|0
|0
|&lt;ref name=&quot;WOMC&quot; /&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Note that the official Twitter account of the government of Eswatini is a reliable source for Swazi public health news as per WP:TWITTER--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;ref&gt;{{cite tweet|user=EswatiniGovern1 |number=1241387759060881409 |date=21 March 2020 |title=Ministerial statement: Ministry of Health confirms three new cases of #COVID19 in Eswatini}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Nepal.svg|14px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Nepal|Nepal]]
|9
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://thehimalayantimes.com/temp/three-new-cases-of-covid-19-confirmed-in-nepal/|title=Three new cases of COVID-19 confirmed in Nepal|date=4 April 2020|accessdate=4 April 2020|publisher=The Himalayan Times}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Saint Kitts and Nevis|Saint Kitts and Nevis]]
|9
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sknvibes.com/news/newsdetails.cfm/112166|title=St. Kitts and Nevis confirms another case of COVID-19: Total number of confirmed cases now stand at nine (9)|website=SKNVibes|date=2 April 2020|access-date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Zimbabwe.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Zimbabwe|Zimbabwe]]
|9
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://bulawayo24.com/index-id-news-sc-national-byo-182563.html|title=Zimbabwe Coronavirus cases rise to 9|work=Bulawayo 24 News|date=31 March 2020|access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Åland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Åland Islands|Åland Islands]]
|8
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.alandstidningen.ax/puff/statistik-covid-19|title=Statistik covid-19|work=Ålandstidningen {{!}} Nyheter på Åland|language=fi}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- &lt;ref name=&quot;fi-map&quot;/&gt; --&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Central African Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Central African Republic|Central African Republic]]
|8
|0
|0
|&lt;ref&gt;https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-4a11d568-2716-41cf-a15e-7d15079548bc&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Northern Mariana Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Northern Mariana Islands|Northern Mariana Islands]]
|8
|1
|0
|&lt;ref name=&quot;:1p3a&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Cape Verde (10-17).svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Cape Verde|Cape Verde]]
|7
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://covid19.cv/|title=COVID 19 – Corona Virus|language=pt-PT|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Saint Vincent and the Grenadines|St. Vincent &lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;&amp; the Grenadines&lt;/span&gt;]]
|7
|0
|1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://health.gov.vc/health/index.php/c|title=Corona Virus Updates|website=health.gov.vc|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=BREAKING: St Vincent Records Its Second Case Of COVID -19 |url=https://news784.com/local-news/breaking-st-vincent-records-its-second-case-of-covid-19/ |accessdate=2 April 2020 |work=News784 |date=1 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Somalia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Somalia|Somalia]]{{efn|'''Somalia'''{{olist|list_style_type=none&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Excluding the [[Self-declared states|''de facto state'']] of [[Somaliland]].}}}}
|7
|0
|1
|&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/667727723350416/posts/2681076085348893/&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Vatican City.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Vatican City|Vatican City]]
|7
|0
|{{color|darkgray|–}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ilmessaggero.it/vaticano/vaticano_coronavirus_papa_francesco_san_pietro_dipendente_santa_sede_contagio-5148515.html|title=Coronavirus Vaticano, il contagio interno continua: salgono a 7 i ricoverati|work=Il Messaggero|language=it|date=2 April 2020|access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Mauritania.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Mauritania|Mauritania]]
|6
|1
|2
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sante.gov.mr/?p=3872|title=COVID-19 Rapport de Situation – 9 {{!}} Ministère de la santé|website=www.sante.gov.mr|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag_of_France.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Saint Barthélemy|Saint Barthélemy]]
|6
|0
|1
|&lt;ref name=&quot;StMartBart&quot;/&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Montserrat.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Montserrat|Montserrat]]
|6
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gov.ms/news/|title=News |work=Government of Montserrat}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Bhutan.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Bhutan|Bhutan]]
|5
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ministry of Health |url=http://www.moh.gov.bt/novel-coronavirus-2019-ncov/ |accessdate=2 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Nicaragua.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Nicaragua|Nicaragua]]
|5
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.dw.com/es/advierten-alto-riesgo-de-contagio-de-coronavirus-en-escuelas-de-nicaragua/a-52975419 |title=Advierten “alto riesgo de contagio” de coronavirus en escuelas de Nicaragua |website=DW News |language=es |date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Turks and Caicos Islands|Turks and Caicos Islands]]
|5
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gov.tc/moh/coronavirus/tci-covid-19-dashboard|title=TCI COVID-19 Dashboard |work=Ministry of Health, Agriculture, Sports and Human Services}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Belize.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Belize|Belize]]
|4
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.breakingbelizenews.com/2020/04/03/prime-minister-pleads-with-public-to-adhere-to-emergency-measures/|title=Prime Minister pleads with public to adhere to emergency measures|website=Belize Breaking News|date=3 April 2020|access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Please do not replace the following source with an aggregate source if the aggregate source does not provide more up-to-date details, as this primary source is a more reliable source--&gt;&lt;!--Please simply comment out the following source if removing the citation, as this is a government source, and likely will be referenced again in the future--&gt;&lt;!-- &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://health.gov.bz/www/component/content/article/177-general-health/1029-covid-19-test-samples--update-no-1|title=COVID-19 Test Samples – Update No. 1	|date=25 March 2020|work=Ministry of Health (Belize)|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Botswana.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
! scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Botswana|Botswana]]
|4
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/botswana-reports-1st-death-from-coronavirus/1787205|title=Botswana reports 1st death from coronavirus|website=www.aa.com.tr|access-date=2020-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of The Gambia.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Gambia|Gambia]]
|4
|1
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.moh.gov.gm/covid-19-report/|title=COVID19 – MINISTRY OF HEALTH|language=en-US|access-date=2020-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Malawi.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Malawi|Malawi]]
|4
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://mobile.twitter.com/NationOnlineMw/status/1246392691509866497?ref_src=twsrc%5Egoogle%7Ctwcamp%5Eserp%7Ctwgr%5Etweet|title=BREAKING NEWS New COVID-19 case confirmed in Blantyre|publisher=Twitter|date=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in the Sahrawi Arab Democratic Republic|Sahrawi Arab Democratic Republic]]
|4
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://minurso.unmissions.org/regular-updates-minurso-covid-19|title=REGULAR UPDATES BY MINURSO ON COVID-19|publisher=UN Missions|accessdate=5 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot; |[[File:Flag of Sierra Leone.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot; |[[2020 coronavirus pandemic in Sierra Leone|Sierra Leone]]
|4
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 CASE UPDATE |url=https://www.facebook.com/mic.gov.sl/ |website=facebook.com |publisher=The Ministry of Information and Communication |accessdate=4 April 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Anguilla.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Anguilla|Anguilla]]
|3
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://beatcovid19.ai/covid-19-update-1-new-confirmed-case-six-negative-and-one-pending/|title=COVID-19 Update – 1 new confirmed case; Six Negative and One Pending|work=COVID-19: The Anguillian Response|date=2 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the British Virgin Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the British Virgin Islands|British Virgin Islands]]
|3
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://bvi.gov.vg/media-centre/bvi-government-confirms-third-case-covid-19|title=BVI Government Receives Protective Supplies To Fight COVID-19 |work=Government of the Virgin Islands |date=30 March 2020|access-date=31 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Burundi.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Burundi|Burundi]]
|3
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite tweet |author=Burundi Government |user=BurundiGov |number=1245742363210854400 |date=2 April 2020 |title=Le Ministre de la Santé Publique, @dr_thaddee annonce que le #Burundi enregistre un 3è cas testé Positif du #COVIDー19, à l'issue d'un test effectué sur 23 personnes qui étaient en contact avec les deux cas confirmés positif le 31 mars (y compris les membres de leurs familles).|language=fr }}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Donetsk People's Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Donetsk People's Republic|Donetsk &lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;People's Republic&lt;/span&gt;]]{{efn|name=&quot;DNR-LNR&quot;|'''Donetsk''' and '''Luhansk People's Republic'''{{olist|list_style_type=decimal&lt;!--List style type: none (1 note) or decimal (2 or more notes)--&gt;
|Cases from these unrecognized territories are not counted by Ukraine.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19 |url=https://moz.gov.ua/article/news/operativna-informacija-pro-poshirennja-koronavirusnoi-infekcii-2019-ncov- |publisher=Ministry of Health (Ukraine) |accessdate=3 April 2020 |language=uk |date=2 April 2020 |quote=Дані з тимчасово окупованих територій АР Крим, Донецької, Луганської областей та міста Севастополя відсутні.}}&lt;/ref&gt;
|Note that these territories are distinct from the Ukraine-administered regions of the Donetsk and Luhansk Oblasts.
}}}}
|3
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20200403/1569557495.html|title=В ДНР число заразившихся коронавирусом достигло трех человек|date=2020-04-03|website=РИА Новости|language=ru|access-date=2020-04-04}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Sint Eustatius.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Sint Eustatius|Sint Eustatius]]
|2
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Coronavirus a yega Sint Eustatius: a confirma e prome 2 casonan! |url=https://24ora.com/coronavirus-a-yega-sint-eustatius-a-confirma-e-prome-2-casonan/ |accessdate=1 April 2020 |work=24ora.com |date=31 March 2020 |language=Papiamento}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=COVID-19 Information |url=https://cw.usconsulate.gov/news-events/covid-19-information/ |publisher=U.S. Consulate General in Curacao |accessdate=4 April 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Somaliland.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Somaliland|Somaliland]]
|2
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wargeyskadawan.com/2020/03/31/dawladda-somaliland-oo-shaacisay-laba-qof-oo-laga-helay-cudurka-covid-19|title=Dawladda Somaliland oo Shaacisay laba qof oo laga helay Cudurka Covid-19
|website=[[Dawan (newspaper)|Wargeyska Dawan]]|language=so|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://menafn.com/1099945609/Somaliland-Confirms-2-Covid-19-Cases|title=Somaliland Confirms 2 Covid-19 Cases
|website=MENAFN|language=en|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of East Timor.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in East Timor|East Timor]]
|1
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://in.reuters.com/article/us-health-coronavirus-timor/east-timor-confirms-first-case-of-coronavirus-health-ministry-idINKBN2180BI|title=East Timor confirms first case of coronavirus: health ministry|work=Reuters|date=21 March 2020|access-date=21 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Falkland Islands.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Falkland Islands|Falkland Islands]]
|1
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite tweet |user=FalklandsinUK |number=1246169936105541632 |date=3 April 2020 |title=A case of coronavirus #COVID19 has been confirmed in the #FalklandIslands. }}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of the United States.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[Guantanamo Bay Naval Base|Guantanamo Bay]]
|1
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.navy.mil/submit/display.asp?story_id=112454|title=Naval Station Guantanamo Bay Announces Positive COVID-19 Case|publisher=Naval Station Guantanamo Bay, Cuba Public Affairs|website=www.navy.mil|language=en|access-date=2020-04-03}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Lugansk People's Republic.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in the Luhansk People's Republic|Luhansk &lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;People's Republic&lt;/span&gt;]]{{efn|name=&quot;DNR-LNR&quot;}}
|1
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=В ЛНР подтвердили первый случай заражения коронавирусом |url=https://ria.ru/20200330/1569367159.html |accessdate=1 April 2020 |agency=RIA Novosti |date=30 March 2020 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
|-
!scope=&quot;row&quot;|[[File:Flag of Papua New Guinea.svg|23x15px|border|alt=|link=]]
!scope=&quot;row&quot;|[[2020 coronavirus pandemic in Papua New Guinea|Papua New Guinea]]
|1
|0
|0
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.looppng.com/png-news/png’s-first-imported-covid-19-case-90851|title=PNG's first imported Covid-19 case|date=20 March 2020 |publisher=Loop PNG}}&lt;/ref&gt;
|-
|- style=&quot;text-align:center;&quot; class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;6&quot; | &lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;As of {{Format date|{{REVISIONYEAR}}|{{REVISIONMONTH}}|{{REVISIONDAY}}|df=y}} ([[Coordinated Universal Time|UTC]]) · History of cases: [[Template:2019–20 coronavirus pandemic data/China medical cases|China]], [[Template:2019–20 coronavirus pandemic data/International medical cases|international]]&lt;/span&gt;
|- style=&quot;text-align:left;&quot; class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=&quot;6&quot; style=&quot;width:1px;&quot; | {{#ifeq:{{PAGENAME}}|2019–20 කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතය||'''සටහන්'''&lt;br /&gt;{{notelist}}}}
|}
&lt;/div&gt;
&lt;noinclude&gt;
{{clear}}
{{Use dmy dates|date=March 2020}}
{{Documentation}}
&lt;!-- ==References==
&lt;references /&gt;
 --&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t4pru3ic64th2ec7kw9p3nfk7bma6zh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>උපුල් සොන්නාදර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86053</id>
    <revision>
      <id>796244</id>
      <parentid>457064</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:55:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Tagged as Unsourced</comment>
      <origin>796244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="c6k7gdxuzzrcauqzvo86siddba0e7wy" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජූලි 2026}}{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name        = උපුල් සොන්නාදර  
| image       = 
| image_size  = 
| caption     = 
| birth_name  = 
| birth_date  =
| birth_place = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| death_date  = 
| death_place = 
| death_cause = 
| resting_place = 
| resting_place_coordinates = 
| residence   = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශ්‍රී ලාංකික
| other_names = 
| known_for   = පීඨාධිපති විද්‍යා පීඨය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය
| education   = [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ]]
| employer    = 
| occupation  = ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය
| title       = 
| networth    = 
| height      = 
| weight      = 
| term        = 
| predecessor =   
| successor   = 
| party       = 
| boards      = 
| religion    = බෞද්ධ
| spouse      = 
| partner     = 
| children    = 
| parents     = 
| relatives   = 
| signature   = 
| website     = 
| footnotes   = 
}}
ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය '''උපුල් සොන්නාදර '''  ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]: '''Upul Sonnadara''') යනු  පීඨාධිපති විද්‍යා පීඨය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය, සභාපති (නවීන තාක්ෂණය) ආතර් සී. ක්ලාක් ආයතනය මොරටුව, භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය.

මොහු [[කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය]], පිට්ස්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලය ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයහි උපාධිදරයෙකි.

උපුල් සොන්නාදර  [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ]] ආදි සිසුවෙකි. 

==ආශ්‍රිත==

* [https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B7%85%E0%B6%B9_%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B7%84%E0%B6%BD%E0%B7%9A_%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7_%E0%B6%86%E0%B6%AF%E0%B7%92_%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%94_%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80#%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%8A%E0%B7%80_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B7%8F%E0%B6%BD_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%A0%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BA%E0%B6%BA_%E0%B7%84%E0%B7%8F_%E0%B6%9A%E0%B6%AE%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%A0%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BA%E0%B6%BA_%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%B1%E0%B7%8A කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු මහාචාර්ය වරුන්]

{{DEFAULTSORT: සොන්නාදර, උපුල් }} 
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>c6k7gdxuzzrcauqzvo86siddba0e7wy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නන්දලූර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87821</id>
    <revision>
      <id>796315</id>
      <parentid>467636</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T08:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4462" sha1="gm61crfl7xcq77g8iwv62ql7tldyuav" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = නන්දලූර්
| native_name             = 
| native_name_lang        = te
| other_name              = 
| nickname                = 
| settlement_type         = [[ගම්මානය]]
| image_skyline           = The Temple of Sri Soumyanatha Swamy Nandalur Kadapa AP INDIA.jpg
| image_alt               = 
| image_caption           = ශ්‍රී සෞම්‍යනාථ ස්වාමි දේවාලය, නන්දලූර්
| pushpin_map             = India#India Andhra Pradesh
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් තුළ පිහිටීම්
| coordinates             = {{coord|14.2500|N|79.1167|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = ‍රට
| subdivision_name        = [[ඉන්දියාව]]
| subdivision_type1       = [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත සහ භූමි ලැයිස්තුව|ප්‍රාන්තය]]
| subdivision_name1       = [[ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්]]
| subdivision_type2       = [[ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක ලැයිස්තුව|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name2       = [[කඩාපා දිස්ත්‍රික්කය|කඩාපා]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| parts_type              = [[තාලුකා]]
| parts                   = නන්දලූර්
| government_type         =
| governing_body          = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 151
| population_total        = 
| population_as_of        = 
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = භාෂා
| demographics1_title1    = නිල
| demographics1_info1     = [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]]
| timezone1               = [[ඉන්දියානු සම්මත වේලාව|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[තැපැල් අනු අංකය|PIN]]
| postal_code             = 516150
| area_code_type          = දුරකථන කේතය
| area_code               = 08565
| registration_plate      = 
| website                 = 
| footnotes               = 
}}

'''නන්දලූර්''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ [[ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්]] ප්‍රාන්තයේ [[කඩාපා දිස්ත්‍රික්කය]] තුළ පිහිටි ගම්මානයකි. මෙය [[කඩාපා]] දිස්ත්‍රික්කයේ නන්දලූර් [[මණ්ඩල්|මණ්ඩලය]]ට අයත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Revenue Divisions and Mandals|url=http://kadapa.nic.in/govtlands.htm|website=Official website of YSR Kadapa District|publisher=National Informatics Centre- Kadapa, Andhra Pradesh|accessdate=23 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150706135607/http://kadapa.nic.in/govtlands.htm|archive-date=6 July 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==භූගෝල විද්‍යාව සහ දේශගුණය==
නන්දලූර් හි ඛණ්ඩාංක වන්නේ {{coord|14.2500|N|79.1167|E|}} ය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Falling Rain Genomics.Nandalur |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/2/Nandalur.html |access-date=2020-12-30 |archive-date=2025-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123063004/http://www.fallingrain.com/world/IN/2/Nandalur.html }}&lt;/ref&gt;

&lt;br /&gt;

=== ගැලරිය ===
[[File:Manchalamma Temple.jpg|thumb|'''ආඩපූර් හි මංචලම්මා දේවාලය''']]
&lt;br /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
{{commons category|Nandalur|නන්දලූර්}}

{{Kadapa district}}{{Hindu temples in Andhra Pradesh}}

[[Category:කඩාපා දිස්ත්‍රික්කයේ ගම්මාන]]


{{Kadapa-geo-stub}}</text>
      <sha1>gm61crfl7xcq77g8iwv62ql7tldyuav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බොන්ගුන්සා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88727</id>
    <revision>
      <id>796323</id>
      <parentid>774132</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T11:23:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9483" sha1="f8xdgikankeuxtx01rhm4w1zg2g15uy" xml:space="preserve">{{Infobox Korean name
| img     = Samseong-dong skyline from Bongeunsa 2.jpg|caption=සම්සොං-දොං අහස බොන්ගුන්සා සිට පෙනෙන අයුරු, 2020
| hangul  = 봉은사
| hanja   = 奉恩寺
| rr      = Bongeunsa
| mr      = Pongŭnsa
}}

'''බොන්ගුන්සා''' ({{ko-hhrm|봉은사|奉恩寺}}) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] [[සෝල්]] හි [[ගංනම්-ගු]] හි [[සම්සොං-දොං]] නම් ප්‍රදේශයේ පිහිටි [[බුද්ධාගම|බෞද්ධ]] සිද්ධස්ථානයකි.&lt;ref&gt;{{cite news|title=13 things you've got to do in Seoul|url=http://travel.cnn.com/top-things-do-and-see-seoul-915321|accessdate=26 February 2013|newspaper=CNN Travel|date=17 December 2012|author=Rachel Sang-hee Han|author2=Frances Cha|archive-date=19 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121219082736/http://travel.cnn.com/top-things-do-and-see-seoul-915321|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; මෙය ආරම්භ කරන ලද්දේ 794 දී [[සිල්ලා හි වොන්සොං|වොන්සොං රජ]] සමයේ [[සිල්ලා]]වේ එකල ඉහළම ධුරන්ධර භික්ෂුවක වූ [[යොන්-හොයි]] ({{ko-hhrm|연희}}) විසිනි. මෙය මුලින් හඳුන්වන ලද්දේ ග්‍යොන්සොංසා ({{ko-hhrm|견성사|見性寺}}) යනුවෙනි. මෙය පිහිටියේ සුදෝ කන්දේ බෑවුමේ ය.

==ඉතිහාසය==
[[File:Bongeunsa Daeungjeon view.jpg|thumb|දේඋංජොන් (ප්‍රධාන ශාලාව)]]
[[File:Bongeunsa Maitreya.jpg|thumb|මීටර 23ක් උසැති [[මෛත්‍රෙය]] බුද්ධ ප්‍රතිමාව]]
[[File:Bongeunsa architecture 2.jpg|thumb|කොරියානු බෞද්ධ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය]]
===ජොසොන් රාජවංශ යුගය===
[[ජොසොන් ‍රාජවංශය|ජොසොන් රාජවංශ]] යුගයේ දී, [[කොරියානු බුද්ධාගම|කොරියාවේ බුද්ධාගම]] දැඩිව යටපත් කෙරිණි. කෙසේනමුත්, 1498 දී ජොසොන් අගබිසවක වූ [[ජොංහ්යොන් අගබිසව]]ගේ අනුග්‍රහය යටතේ ප්‍රතිසංස්කරණය කෙරුණු මෙම විහාරය බොන්ගුන්සා ලෙස නම්කෙරිණි. මෙහි &quot;බොන්ගුන්සා&quot; යන්න සොංජොං රජුට ගෞරවයක් ලෙස යොදා ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Temples of Korea|last=Yoo|first=Myeong-jong|publisher=Myeong-jong|year=2009|pages=140|language=en}}&lt;/ref&gt;

16වන සියවසේ මැද භාගයේ කෙටි කාලීනව [[කොරියාව|කොරියාවේ]] බුද්ධාගම යළි නඟාසිටුවීමට කටයුතු කළ [[මුන්ජොං අගබිසව]]ගේ අනුග්‍රහය යටතේ, මෙම විහාරය කොරියානු [[සෙන්|සොන්]] (සෙන්) බුදු දහමේ මූලස්ථානයක් විය.&lt;ref name=&quot;buddhapia&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.buddhapia.com/buddhapi/eng/temple/korexp/html/bu5.html |title=buddhapia.com |accessdate=2010-06-04 |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100608081303/http://www.buddhapia.com/buddhapi/eng/temple/korexp/html/bu5.html |archive-date=2010-06-08 }}&lt;/ref&gt; 1548 දී මුන්ජොං අගබිසව විසින් [[බෝ-වු]] නම් භික්ෂුව මෙහි විහාරාධිපති ලෙස පත්කළැ අතර, කොරියාවේ එකල විසූ බෞද්ධ-විරෝධී පාක්ෂිකයන් විසින් උන්වහන්සේව ඝාතනය කරන ලදී. 1552-1564 අතර කාලයේ මෙම විහාරය බෞද්ධ ජාතික විභාගයේ මධ්‍යස්ථානය ලෙස පැවතිණි.

===[[කොරියානු අධිරාජ්‍යය]] සිට [[කොරියාවේ ජපන් පාලනය|ජපන් පාලන සමය]] තෙක් කාලය===
1902 දී බොන්ගුන්සාව කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ ප්‍රධාන සිද්ධස්ථාන 14 අතුරින් එකක් ලෙස නම්කෙරිණි. [[කොරියාවේ ජපන් පාලනය|ජපන් යටත්විජිත සමයේ]] දී මෙම විහාරය සෝල් නගරය වට වූ කුඩා බෞද්ධ විහාර 80ක මූලස්ථානය ලෙස නම්කෙරිණි. 1922 සහ 1929 වර්ෂවල දී, මෙහි නායක භික්ෂුව වූ [[චොං-හෝ]] [[හන් ගඟ (කොරියාව)|හන් ගංගාව]]ට යටවීමට ගිය පුද්ගලයන් 700කට අධික සංඛ්‍යාවක් බේරාගැනීම නිසා, මෙම ස්ථානයට විශාල පිළිගැනීමක් හිමි විය.  යටත්විජිත පාලන සමයෙන් පසු බොන්ගුන්සාව කොරියාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය වූ [[ජොග්යේ නිකාය]] යටතට පත් විය.

===විනාශය සහ ප්‍රතිසංස්කරණය===
1939 දී ඇතිවූ ගින්නකින් මෙහි ගොඩනැගිලි බොහෝමයක් විනාශ වූ අතර, විහාරයේ සෙසු කොටස් [[කොරියානු යුද්ධය|කොරියානු යුධ]] සමයේ විනාශයට පත් විය. වාසනාවකට, කොරියානු යුද්ධයෙන් විනාශ නොවී ඉතිරි වූ ශාලාවලින් එකක  1885 දී [[යොං-කි (භික්ෂුව)|යොං-කි]] භික්ෂුව විසින් සම්පූර්ණ කරන ලද [[අවතාංසක සූත්‍රය|අවතාංසක සූත්‍රයේ]] ලී මුද්‍රණ අච්චු අන්තර්ගත වේ. නොයෙකුත් ප්‍රතිසංස්කරණවලට ලක්වූ විහාරය නැවතත් වර්තමානයෙහි විශාල ප්‍රතාපවත් ස්වරූපයෙන් පවතියි. මෙහි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු වර්තමානයේ පවා සිදුවෙමින් පවතියි.

==ගැලරිය==
&lt;gallery&gt;
File:Bongeunsa Jinyeomun Main Gate.jpg|ජින්යෝමුන්, ප්‍රධාන ද්වාරය
File:Korea-Seoul-Bongeunsa-20.jpg
File:Korea-Seoul-Bongeunsa-10.jpg
File:COEX as seen from Bongeunsa temple.jpg
File:Bongeunsa parking lot.jpg|වාහන නවත්වන ස්ථානය
File:Steles at Bongeunsa.jpg|ශිලා ස්තම්භ 
File:Bongeunsa Yeonhoeru(Yeonhoedawon).jpg|තේ නිවාසය
File:Haesu Gwanseum-bosal.jpg|[[අවලෝකිතේශ්වර]]
File:Bongeunsa Beopwangnu side view.jpg|බොප්වංනු
File:Bongeunsa Beopwangnu back.jpg|බොප්වංනු
File:Bongeunsa Beopwangnu with Trade Tower.jpg|බොප්වංනු
File:Bongeun Temple near Buddha's Birthday, Seoul.2.jpg
File:Bongeun Temple near Buddha's Birthday, Seou.jpg
File:Bongeunsa Jijangjeon.jpg|ජිජංජොන්
File:Bongeunsa Seonbuldang.jpg|සොන්බුල්දං
File:Korea-Seoul-Bongeunsa-36.jpg
File:Bongeunsa pagoda and stone lantern.jpg|ස්තූපය සහ ශෛලමය පහන
File:Bongeunsa architecture.jpg|ගොඩනැගිලි
File:Plafond temple Bongeunsa.jpg|සිවිලිම
&lt;/gallery&gt;

==මේවාත් බලන්න==
*[[සෝල් හි බෞද්ධ විහාර ලැයිස්තුව]]
*[[කොරියානු බුදු දහම]]
*[[කොරියානු ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය]]
*[[කොරියානු බෞද්ධ විහාර]]

==ආශ්‍රේයයන්==
{{reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
{{Commons category|Bongeunsa|බොන්ගුන්සා}}
* [http://www.bongeunsa.org Bongeunsa] (නිල අඩවිය)
* [http://www.orientalarchitecture.com/koreasouth/seoul/bongeunsa.php Asian Historical Architecture: Bongeunsa Temple]

{{coord|37|30|56|N|127|03|26|E|display=title|region:KR_type:landmark_source:dewiki}}

[[Category:සෝල් හි බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන]]
[[Category:සිල්ලා]]
[[Category:ජොග්යේ නිකායයෙහි බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන]]</text>
      <sha1>f8xdgikankeuxtx01rhm4w1zg2g15uy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පැට්නා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89873</id>
    <revision>
      <id>796205</id>
      <parentid>778855</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T00:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Patna Montage 2014.jpg|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Gbawden|Gbawden]] විසින් [[c:File:Patna_Montage_2014.jpg|Patna_Montage_2014.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17869" sha1="bm5o51c57hax1bfwz9jn62qbrqjbl0x" xml:space="preserve">{{Short description|Capital and largest city of Bihar, India}}
{{About|the municipality in India|its namesake district|Patna district|Other uses}}
{{Use dmy dates|date=December 2020}}{{Use Indian English|date=June 2016}}
{{Infobox settlement
&lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --&gt;
| name                            = Patna
| settlement_type                 = [[Metropolis]]
| image_skyline                   =
| imagesize                       = 300px
| image_alt                       = 
| image_caption                   = Anticlockwise from top: South-West [[Gandhi Maidan Marg]], Stupa of [[Buddha Smriti Park]], Skyline near [[Biscomaun Bhawan]], [[Patna Museum]], river [[Ganges]], Mithapur Flyover and [[Statue of Mahatma Gandhi, Gandhi Maidan|Statue of Mahatma Gandhi in Gandhi Maidan]]
| image_map                       = 
| map_alt                         = 
| map_caption                     = 
| pushpin_map                     = India Patna#Bihar#India#Asia
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = 
| coordinates                     = {{coord|25.6|N|85.1|E|display=inline,title}}
| subdivision_type                = Country
| subdivision_name                = [[India]]
| subdivision_type1               = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_type2               = Division
| subdivision_type3               = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_type4               = Ward
| subdivision_name1               = [[:Bihar]]
| subdivision_name2               = [[Patna division|Patna]]
| subdivision_name3               = [[Patna district|Patna]]
| subdivision_name4               = 75
| established_title               = Pataliputra
| established_date                = 490BC
| founder                         = [[Udayin]]
| named_for                       = 
| government_footnotes            = 
| government_type                 = [[Mayor–council government|Mayor–Council]]
| governing_body                  = [[Patna Municipal Corporation]]
| leader_title1                   = Mayor
| leader_name1                    = Sita Sahu, [[BJP]] Supported&lt;ref name=&quot;hindustantimes.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/nda-backed-sita-sahu-is-first-woman-mayor-of-patna/story-tbqxVRuSnDzmEkAdcVccHL.html|title=NDA-backed Sita Sahu is first woman mayor of Patna|date=19 June 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170622045138/http://www.hindustantimes.com/india-news/nda-backed-sita-sahu-is-first-woman-mayor-of-patna/story-tbqxVRuSnDzmEkAdcVccHL.html|archive-date=22 June 2017}}&lt;/ref&gt;
| total_type                      = [[List of cities in India by population|City]]&lt;!-- to set a non-standard label for total area and population rows --&gt;
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = &lt;ref name=&quot;Plan2015&quot;/&gt;
| area_magnitude                  = 
| area_total_km2                  = 250
| area_urban_km2                  = 600
| area_metro_km2                  = 1167
| area_metro_sq_mi                = 
| area_rank                       = 18
| elevation_footnotes             = &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://14.139.61.86/web_site_patna/cprs_patna_aboutus.htm | title=CPRS Patna About Us | publisher=CRPS | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305023014/http://14.139.61.86/web_site_patna/cprs_patna_aboutus.htm | archive-date= 5 March 2016 | access-date=28 October 2016}}&lt;/ref&gt;
| elevation_m                     = 53
| elevation_ft                    = 
| population_total                = 1,695,000 (IN: [[List of Indian cities by population|19th]])
| population_as_of                = 2011 &lt;!-- Given separately to each figure because of differences --&gt;
| population_footnotes            = &lt;ref name=UA1Lakhandabove&gt;{{cite web | url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf | title=Provisional Population Totals, Census of India 2011; Urban Agglomerations/Cities having population 1 lac and above | publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India | access-date=26 March 2012 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20111113152754/http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf | archive-date=13 November 2011 | df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2          = 
| population_density_sq_mi        = 
| population_urban                = 2,046,652 (IN: [[List of million-plus urban agglomerations in India|18th]])
| population_metro                = 3,440,000
| population_demonym              = Patnawaasi, Patnaites
| demographics_type1              = [[Language]]
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[Hindi language|Hindi]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web|title=52nd REPORT OF THE COMMISSIONER FOR LINGUISTIC MINORITIES IN INDIA|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[Ministry of Minority Affairs]]|access-date=9 October 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 May 2017}}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title2            = Additional&amp;nbsp;official
| demographics1_info2             = [[Urdu]]&lt;ref name=&quot;langoff&quot;/&gt;
| demographics1_title3            = Regional
| demographics1_info3             = [[Magahi language|Magahi]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Magahi |url=https://www.ethnologue.com/language/mag |website=Ethnologue |access-date=18 August 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|Pincode(s)]]
| postal_code                     = 8000xx
| area_code                       = [[Telephone numbers in India|+91-612]]
| area_code_type                  = [[Area Code]](s)
| iso_code                        = [[ISO 3166-2:IN|IN-BR-PA]]
| registration_plate              = BR-01
| blank_name_sec1                 = [[UN/LOCODE]]
| blank_info_sec1                 = IN PAT
| blank1_name_sec1                = [[Human sex ratio|Sex ratio]]
| blank1_info_sec1                = 980 females per 1000 males &lt;ref name=UA1Lakhandabove/&gt; [[female|♀]] / [[male|♂]]
| website                         = {{URL|patna.nic.in}}&lt;br/&gt;{{url|patnanagarnigam.in}}
| footnotes                       = {{reflist|group=A}}
| unemployment_rate               = 
| leader_title2                   = Municipal Commissioner
| leader_name2                    = Anupam Kumar Suman, [[Indian Revenue Service|IRS]]
| leader_title3                   = District Magistrate
| leader_name3                    = Kumar Ravi, [[Indian Administrative Service|IAS]]
| blank2_name_sec1                = [[Lok Sabha]] constituencies
| blank2_info_sec1                = [[Patna Sahib (Lok Sabha constituency)|Patna Sahib]] and [[Pataliputra (Lok Sabha constituency)|Pataliputra]]
| blank3_name_sec1                = [[Vidhan Sabha]] constituencies
| blank3_info_sec1                = [[Digha (Vidhan Sabha constituency)|Digha (181)]], [[Bankipur (Vidhan Sabha constituency)|Bankipur (182)]], [[Kumhrar (Vidhan Sabha constituency)|Kumhrar (183)]], [[Patna Sahib (Vidhan Sabha constituency)|Patna Sahib (184)]], [[Fatuha (Vidhan Sabha constituency)|Fatuha (185)]], [[Danapur (Vidhan Sabha constituency)|Danapur (186)]], [[Maner (Vidhan Sabha constituency)|Maner (187)]], [[Phulwari (Vidhan Sabha constituency)|Phulwari-SC (188)]]
| blank4_name_sec1                = [[Urban planning|Planning]] agency
| blank4_info_sec1                = Patna Metropolitan Area Authority &lt;br/&gt; [[Bihar Urban Infrastructure Development Corporation]]
| blank2_name_sec2                = [[Climate of India|Climate]]
| blank2_info_sec2                = [[Climatic regions of India|Cwa]] &lt;small&gt;([[Köppen climate classification|Köppen]])&lt;/small&gt;
| blank3_name_sec2                = [[Precipitation (meteorology)|Precipitation]]
| blank3_info_sec2                = {{convert|1100|mm|in}}
| blank4_name_sec2                = Avg. annual temperature
| blank4_info_sec2                = {{convert|26|°C|°F}}
| blank5_name_sec2                = Avg. summer temperature
| blank5_info_sec2                = {{convert|30|°C|°F}}
| blank6_name_sec2                = Avg. winter temperature
| blank6_info_sec2                = {{convert|17|°C|°F}}
| official_name                   = 
}}

{{Contains special characters|Indic}}
'''Patna''' ({{IPAc-en|ˈ|p|æ|t|n|ə|,_|ˈ|p|ʌ|t|-}},&lt;ref&gt;{{Citation|last=Jones|first=Daniel|author-link=Daniel Jones (phonetician)|title=English Pronouncing Dictionary|editor=Peter Roach|editor2=James Hartmann|editor3=Jane Setter|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|orig-year=1917|year=2003|isbn=3-12-539683-2}}&lt;/ref&gt; {{IPA-hi|ˈpəʈnaː|lang|Patna.ogg}}) is the [[List of state and union territory capitals in India|capital]] and largest city of the state of [[Bihar]] in India.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://knowindia.gov.in/states-uts/bihar.php |access-date=3 April 2021 |archive-date=6 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506153632/https://knowindia.gov.in/states-uts/bihar.php }}&lt;/ref&gt;It had an estimated city population of 2.48&amp;nbsp;million in 2021,&lt;ref&gt;https://worldpopulationreview.com/world-cities/patna-population&lt;/ref&gt; making it the [[List of cities in India by population|19th largest city]] in India.&lt;ref&gt;https://www.nriol.com/india-statistics/biggest-cities-india.asp&lt;/ref&gt;Covering {{convert|250|km2|sqmi}} and over 2.5 million people, its urban agglomeration is the [[List of million-plus urban agglomerations in India|18th largest]] in India. Patna serves as the seat of [[Patna High Court]]. One of the [[oldest continuously inhabited places in the world]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.etext.org/Politics/World.Systems/datasets/citypop/civilizations/citypops_2000BC-1988AD|title=Populations of Largest Cities in PMNs from 2000BC to 1988AD|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929110844/http://www.etext.org/Politics/World.Systems/datasets/citypop/civilizations/citypops_2000BC-1988AD|archive-date=29 September 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Patna was founded in 490 BCE by the king of Magadha. [[History of Patna|Ancient Patna]], known as '''[[Pataliputra]]''', was the capital of the [[Magadha|Magadh Empire]] through [[Haryanka dynasty|Haryanka]], [[Nanda dynasty|Nanda]], [[Maurya dynasty|Mauryan]], [[Shunga dynasty|Shunga]], [[Gupta dynasty|Gupta]] and [[Pala empire|Pala]] dynasties. Pataliputra was a seat of learning and fine arts. It was home to many astronomers and scholars including [[Aryabhata]], [[Vātsyāyana]] and [[Chanakya]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Patna Tour |url=http://www.cultureholidays.com/patna/ |publisher=cultureholidays.com |access-date=28 August 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160404022210/http://cultureholidays.com/patna/ |archive-date=4 April 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ancient Patliputra |url=http://www.go4patna.com/index.php/patna/history-of-patna-ancient-pataliputra |publisher=go4patna.com |access-date=28 August 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018235151/http://go4patna.com/index.php/patna/history-of-patna-ancient-pataliputra |archive-date=18 October 2016 }}&lt;/ref&gt; During the [[Maurya]] period (around 300 BCE) its population was about 400,000.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=O'Malley |first1=L. S. S. |editor1-last=James |editor1-first=J. F. W. |title=History of Magadha |publisher=Veena Publication |location=Delhi |year=2005 |page=23 |isbn=978-81-89224-01-1 |url=https://books.google.com/books?id=18ULAwAACAAJ |access-date=24 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130528125700/http://books.google.com/books?id=18ULAwAACAAJ |archive-date=28 May 2013 |url-status=live  }}&lt;/ref&gt; Patna served as the seat of power, and political and cultural centre of the [[Indian subcontinent]] during the [[Maurya Empire|Maurya]] and [[Gupta Empire|Gupta]] empires.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/parenting/learning/world-largest-city-mauryan-facts-5542516/|title=The largest city in the world and other fabulous Mauryan facts|access-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117100151/https://indianexpress.com/article/parenting/learning/world-largest-city-mauryan-facts-5542516/|archive-date=17 January 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; With the fall of the Gupta Empire, Patna lost its glory. It was revived again in the 17th century by the British as a centre of international trade. Following the partition of Bengal presidency in 1912, Patna became the capital of [[Bihar and Orissa Province]].&lt;ref name=&quot;capital&quot;/&gt;

The modern city of Patna is mainly on the southern bank of the river [[Ganges]]. The city also straddles the rivers [[Son River|Sone]], [[Gandak]] and [[Punpun River|Punpun]]. The city is approximately {{convert|35|km}} in length and {{convert|16|to|18|km}} wide. In June 2009, the [[World Bank]] ranked Patna second in India (after [[Delhi]]) for ease of starting a business.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/Business/New-Delhi-Patna-best-cities-to-start-business-World-Bank/articleshow/4720294.cms |title=New Delhi, Patna best cities to start business: World Bank |agency=PTI |newspaper=The Times of India |date=30 June 2009 |access-date=24 February 2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100516062203/http://timesofindia.indiatimes.com/Business/New-Delhi-Patna-best-cities-to-start-business-World-Bank/articleshow/4720294.cms |archive-date=16 May 2010 }}&lt;/ref&gt; As of 2015, Patna's per capita gross domestic product is {{INR}}1,06,000 ($1581).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.numbeo.com/property-investment/city_result.jsp?country=India&amp;city=Patna|title=Property Prices in Patna|access-date=26 November 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812100920/http://www.numbeo.com/property-investment/city_result.jsp?country=India&amp;city=Patna|archive-date=12 August 2016}}&lt;/ref&gt; Using figures for assumed average annual growth, Patna is the 21st fastest growing city in the world and 5th fastest growing city in [[India]] according to a study by the [[City Mayors Foundation]]. Patna registered an average annual growth of 3.72% during 2006–2010.&lt;ref name=&quot;cmf&quot;/&gt; As of 2015, GDP per capita of Patna is ₹1,06,000 and its GDP growth rate is 7.29 per cent.


==See also==

* [[List of cities in India by area]]

==References==
{{Reflist|30em}}

==Further reading==
* {{cite book|editor=Lewis Sydney Steward O'Malley|title=Bihar And Orissa District Gazetteers Patna|date=1924|publisher=Concept Publishing Company|page=256|url=https://books.google.com/books?id=a-QaOP5nK-MC&amp;q=patna| isbn = 9788172681210}}
* {{cite book|editor=Surendra Gopal|title=Patna in the 19th Century: A Socio-cultural Profile|date=1982|publisher=Naya Prokash|page=120|isbn=9780836409338|url=https://books.google.com/books?id=m7sLAAAAIAAJ&amp;q=patna}}
* {{cite book|editor=[[Robert Montgomery Martin]]|title=Behar (Patna city) and Shahabad, Volume 1 of The History, Antiquities, Topography, and Statistics of Eastern India|date=1838|publisher=W. H. Allen and Co.|page=256|url=https://books.google.com/books?id=QA8NAAAAYAAJ&amp;q=patna}}
* {{cite book|editor=[[William Tayler]]|title=The Patna crisis; or, Three months at Patna: during the insurrection of 1857|date=1858|publisher=J. Nisbet|page=96|url=https://books.google.com/books?id=_qI5AQAAIAAJ&amp;q=patna&amp;pg=PA33}}
* {{cite book|editor=J. D. Beglar, Sir [[Alexander Cunningham]]|title=Report of a Tour Through the Bengal Provinces of Patna, Gaya, Mongir, and Bhagalpur: The Santal Parganas, Manbhum, Singhbhum, and Birbhum; Bankura, Raniganj, Bardwan, and Hughli : in 1872–73 Volume 8 of Archaeological Survey of India|date=1878|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing|page=213|url=https://books.google.com/books?id=Uc8OAAAAQAAJ&amp;q=patna&amp;pg=PA5}}
* {{cite book |editor=Walter Kelly Firminger|title=The Diaries of Three Surgeons of Patna – 1763|url=https://archive.org/stream/diariesofthreesu00firm#page/n7/mode/2up|year=1909|publisher=The Calcutta Historical Society }}
*Nas Margens do Hindustão : o estado da India e a expansão mongol ca.1570-1640 . Por Jorge Flores
*{{Cite web|title=Urban Settlemnts in Eastern India|url=https://books.google.com/books?id=HHVIU-HsMswC&amp;q=Patna+Portuguese&amp;pg=PA117|last1 = Thakur|first1 = Baleshwar|year = 1980}}

==External links==
{{Sister project links|voy=yes}}
* [https://web.archive.org/web/20100416105758/http://www.patna.nic.in/ Official website of Patna district]
* [http://www.pmcbihar.in Official website of the Municipal Corporation of Patna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200108165224/http://patnanagarnigam.in/ |date=8 January 2020 }}
* [https://www.colonialvoyage.com/portuguese-bay-bengal/ The Portuguese on the Bay of Bengal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210417111733/https://www.colonialvoyage.com/portuguese-bay-bengal/ |date=17 April 2021 }}

{{Navboxes
|list =
{{Patna topics}}
{{Tourist attractions in Patna}}
{{State and Union Territory capitals of India}}
{{Million-plus cities in India}}
{{Patna Division}}
{{Bihar}}
}}
{{Authority control}}

[[Category:Patna| ]]
[[Category:5th-century BC establishments]]
[[Category:Cities and towns in Patna district]]
[[Category:Cities and towns in Bihar]]&lt;!--state capital city--&gt;
[[Category:Indian capital cities]]&lt;!--present day capital of Bihar state--&gt;
[[Category:Holy cities]]
[[Category:Metropolitan cities in India]]
[[Category:Populated places established in the 5th century BC]]</text>
      <sha1>bm5o51c57hax1bfwz9jn62qbrqjbl0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ධනුෂ්ක කුමාරතුංග</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91118</id>
    <revision>
      <id>796216</id>
      <parentid>793984</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T06:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:L|Copyright violation]]: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=26950245201323072&amp;set=pb.100002928710349.-2207520000, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Túrelio|Túrelio]] විසින් [[c:File:Danushka_Kumarathunga.jpg|Danushka_Kumarathunga.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇ</comment>
      <origin>796216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9206" sha1="e3xu76m80ijy108rdkjg8zkz9olqpnz" xml:space="preserve">{{COI}}{{POV|date=ජූලි 2025}}
{{Infobox Person|name=ධනුෂ්ක කුමාරතුංග|image=|box_width=220|birth_name=Chameera Danushka Kumarathunga|birth_place=[[Matale]]|nationality=[[Sri Lanka]]n|opponents=[[අධ්‍යක්ෂක]] , [[තිර රචක]], [[ගීත රචක]]|years_active=2010-present|employer=[[:en:University of Peradeniya)|University of Peradeniya]] |alma_mater= [[Vijaya College, Matale|Vijaya College Matale]] [[University of Kelaniya]] [[University of Sri Jayewardenepura]]|education=[[Vijaya College, Matale]]|caption=Danushka_Kumarathunga}}

'''ධනුෂ්ක කුමාරතුංග''' (උපත 1990 නොවැම්බර්) යනු ශ්‍රී ලාංකික සිනමාකරුවෙකි&lt;ref&gt;{{cite web |title=මම තවමත් මාව හොයනවා - Danushka Kumarathunga |url=https://www.deshaya.lk/article/52/%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B7%83%E0%B6%BB/26886/%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%AD%E0%B7%80%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B7%80-%E0%B7%84%E0%B7%9C%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B7%8F---Danushka-Kumarathunga |access-date=18 January 2025 |website=www.deshaya.lk}}&lt;/ref&gt;. ඔහු බොහෝ විට සමාජ, දේශපාලනික සහ සංස්කෘතික ගැටළු සමඟ කටයුතු කරන සිතුවිලි ජනිත කරන චිත්‍රපට සඳහා ප්‍රසිද්ධය. [[:en:Reset_(2024_film)|''Reset'']] පළමු චිත්‍රපටය වන අතර එය දේශීය හා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සම්මාන රාශියක් ලබා ඇති අතර එතුලින් ධනුෂ්ක නව්‍ය කතා රචනය සඳහා ප්‍රශංසාවට ලක්ව ඇත.

=='''පෞද්ගලික ජීවිතය'''==
කුමාරතුංග 1990 නොවැම්බර් 01 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ [[මාතලේ]] දී උපත ලද අතර ඔහු තම ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික පාසල් අධ්‍යාපනය [[Vijaya_College,_Matale|මාතලේ විජය විද්‍යාලයෙන්]] හදාරා [[කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලය|කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] සිනමා සහ රුපවාහිනීකරනය සහ පසුව එම විශ්වවිද්‍යාලයේම ජන සන්නිවේදන අංශයේ සන්නිවේදනය සහ මහජන සම්බන්ධතා පිළිබඳ උසස්ඩි ප්ලෝමාව සාමාර්ථ සහිතව සමත් විය. ධනුෂ්ක ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රී ලාංකේය සංගීත කලාකරුවෙකු මෙන්ම, ගීත රචකයෙක්&lt;ref&gt;{{cite web |title=Songwriter-Photographer Danushka Kumarathunga Launches Inspiring Creative Book |url=https://pulse.lk/everythingelse/the-essence-by-danushka-kumarathunga/ |access-date=16 February 2022 |website=www.pulse.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=The next singing sensation |url=https://archives1.sundayobserver.lk/2023/01/29/youth-observer/next-singing-sensation-ruwan-kumara}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=From lyrics to tunes|url=https://archives1.dailynews.lk/2021/11/02/entertainment/263380/lyrics-tunes}}&lt;/ref&gt;, කර්තෘවරයෙක්&lt;ref&gt;{{cite web|title=Danushka launches ‘Essence’ |url=https://www.dailynews.lk/2022/02/19/features/272958/danushka-launches-%E2%80%98essence%E2%80%99}}&lt;/ref&gt;, නිර්මාණශීලී අධ්‍යක්ෂකවරයෙක්&lt;ref&gt;{{cite web|title=Danushka Kumaratunga: Essence of mobile photography |url=https://www.dailymirror.lk/news-features/Danushka-Kumaratunga-Essence-of-mobile-photography/131-230808}}&lt;/ref&gt; සහ ඡායාරූප ශිල්පියෙකි&lt;ref&gt;{{cite web|title=Danushka Kumarathunga On ’’Essence’’ and Smart-Mobile Photography |url=https://www.hi.lk/main_slider/Danushka-Kumarathunga-On-Essence-and-Smart-Mobile-Photography/47-6526}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Danushka Kumarathunga, Journalist and Photographer|url=http://vidumini.external.sjp.ac.lk/?p=892}}&lt;/ref&gt;.
[[සිංහල බස|සිංහල]] ගී පද රචකයෙකු වශයෙන් ධනුෂ්ක විසින් රචිත, ජනප්‍රිය සහ ප්‍රවීණ ගායක චිත්‍රාල් සෝමපාල ගායන කරන '''මනුසතා'''&lt;ref&gt;{{cite web|title=Manusatha-Humanimal Chitral Chity Somapala |url=https://www.saaravita.lk/newsongs/manusatha-humanimal-chitral-chity-somapala/127-578045}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ජංගම ඡායාරූපකරණය සහ ගීත රචනය තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ සුන්දරත්වය-ධනුෂ්ක කුමාරතුංග |url=http://gasma.lk/?p=46727}}&lt;/ref&gt;  ගීතය ධනුෂ්ක කුමාරතුංගගේ නිර්මාණශීලීත්වය රොක් සංගීතය සමගින් වඩාත් ජනප්‍රිය විය.[[ගීත රචකයෙෙකු|ගීත රචකයෙකු]] ලෙස ඔහු මෙන්ම ඔහු නිර්මාණාත්මක නිර්මාණකරුවකු&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.pdn.ac.lk/about/facfig/newsletters/open/newsletter-jul-sep-2015/newsletter.html#page/2 |access-date=2021-06-11 |archive-date=2020-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807013641/http://www.pdn.ac.lk/about/facfig/newsletters/open/newsletter-jul-sep-2015/newsletter.html#page/2 }}&lt;/ref&gt;, දක්ෂ ඡායාරූප ශිල්පියෙකු&lt;ref&gt;{{cite web|title=Senali Fonseka Creative Photoshoot with Danushka |url=https://gossip.hirufm.lk/gallery-album-640-senali-fonseka-new-photoshoot.html}}&lt;/ref&gt;, වැඩසටහන් නිවේදකයෙකු සහ ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය ආයතන කිහිපයකට සම්බන්ධ වූ මාධ්‍යවේදියෙකි&lt;ref&gt;{{cite web|title=කොරෝනා වසංගතය නිසා හුදකලා වූ පේරාදෙණිය |url=https://gossip.hirufm.lk/45204/2020/04/peradeniya-uni.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=පේරාදෙණිය සරසවියට මල් වසන්තයක් |url=https://archives1.silumina.lk/2020/04/04/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/%E0%B6%B4%E0%B7%9A%E0%B6%BB%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%99%E0%B6%AB%E0%B7%92%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%B8%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B7%8A}}&lt;/ref&gt;. 

=='''කෘතී'''==
* [[:en:ESSENCE Book|Essence]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Essence smartphones to read life|url=https://www.lankanewsline.com/essence-smartphones-to-read-life/}}&lt;/ref&gt;, [[:en:University of Peradeniya)|University of Peradeniya]], {{ISBN|9786249832404}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=අපෙන් හැංගුන සුන්දර ගම්මාන වල දර්ශණ එකතුවක් පොතක් ලෙස එළිදකී |url=https://www.saaravita.lk/latest_news/%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%9C%E0%B6%B1-%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B6%AF%E0%B6%BB-%E0%B6%9C%E0%B6%B8%E0%B6%B8%E0%B6%B1-%E0%B7%80%E0%B6%BD-%E0%B6%AF%E0%B6%BB%E0%B7%81%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%80%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%9A%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B7%85%E0%B6%AF%E0%B6%9A%E0%B7%80%E0%B6%BA/100-713209}}&lt;/ref&gt; 

=='''චිත්‍රපටකරණය'''==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! චිත්‍රපටය !! Ref. !! කාර්යභාරය 
|-
| 2024 ||[[:en:Reset (2024 film)|Reset]] ||&lt;ref&gt;{{cite web|title=රීසෙට්-වැඩ-අවසන් |url=https://sarasaviya.lk/%e0%b6%bb%e0%b7%93%e0%b7%83%e0%b7%99%e0%b6%a7%e0%b7%8a-%e0%b7%80%e0%b7%90%e0%b6%a9-%e0%b6%85%e0%b7%80%e0%b7%83%e0%b6%b1%e0%b7%8a/}}&lt;/ref&gt;
| අධ්‍යක්ෂක, තිර රචකයා 
|-
| 2024 || ''303: A Bus Journey'' || &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=gMBKmqrC_GM&amp;list=PLoFRtDQJF42XNrVpJgbbtYHBszStVo_gu |title=කලාත්මක චිත්‍රපටයක් කිරීම තමයි මගේ මූලික අරමුණ}}&lt;/ref&gt;
| අධ්‍යක්ෂක 
|-
| 2025 || ''කැලෝප්සියා'' || &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.deshaya.lk/article/52/%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B7%83%E0%B6%BB/26886/%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%AD%E0%B7%80%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B7%80-%E0%B7%84%E0%B7%9C%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B7%8F---Danushka-Kumarathunga |title=303 A Bus Journey}}&lt;/ref&gt;
| අධ්‍යක්ෂක, තිර රචකයා 
|}

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>e3xu76m80ijy108rdkjg8zkz9olqpnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පොදු වැරදි වැටහීම් ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91952</id>
    <revision>
      <id>796319</id>
      <parentid>795460</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T10:27:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32091" sha1="42eac3a4cgwekmlomi0ljikws3iklz2" xml:space="preserve">{{ගතික ලැයිස්තුව}}

සමාජය තුල ඇති '''පොදු වැරදි වැටහීම් ලැයිස්තුව'''ක් මෙහි දැක්වේ. ලැයිස්තුවේ සෑම අයිතමයක්ම එම වැරදි වැටහීමට නිවැරදි කිරීමක් ලෙස දක්වා ඇත. එනම් එක් එක් අයිතමය මගින් ඒ ඒ දුර්මතය වැරදි ඇයිදැයි පැහැදිළි කර ඇත.

== කලාව සහ සංස්කෘතිය ==

== ඉතිහාසය ==

== විද්‍යාව, තාක්ෂණය සහ ගණිතය ==
[[ගොනුව:Great Wall of China, Satellite image.jpeg|thumb|[[චීන මහා ප්‍රාකාරය|චීන මහා ප්‍රාකාරයේ]] කොටසක [[චන්ද්‍රිකා ඡ‍ායාරෑප|චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක්]]. වම් පස යට කෙළවරේ සිට දකුණු පස ඉහළට විහිදී ඇත්තේ චීන මහා ප්‍රාකාරය යි. (වම් පස ඉහළ සිට දකුණු පස පහළ දෙසට විහිදී ඇති ගඟ සමග වරදවා වටහා ගැනීමෙන් වළකින්න.) මෙම ඡායාරූපිත ප්‍රදේශය වර්ග කි.මී. 12 කි.]]

=== තාරකා විද්‍යාව සහ අභ්‍යාවකාශය ===

* [[චීන මහා ප්‍රාකාරය]] අභ්‍යාවකාශයට හෝ සඳ මතුපිටට පෙනෙන එකම කෘතිම වස්තුව නොවේ. [[ඇපලෝ වැඩසටහන|ඇපලෝ]] අභ්‍යාවකාශගාමීන් කිසිවෙක් සඳ මතදී චීන මහා ප්‍රාකාරය දුටු බවට පවසා නැත. [[පහළ පෘථිවි කක්ෂය|පහළ පෘථිවි කක්ෂයෙහි]] සිටින අභ්‍යාවකාශගාමීන්ට වුවද එය දැකගත හැක්කේ දුරේක්ෂයකින් පමණි. කෙසේ නමුත් රාත්‍රියේදී නගරවල ආලෝකය නම් පහළ පෘථිවි කක්ෂයට පැහැදිළිව දිස්වෙයි.&lt;ref&gt;https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2003/24mar_noseprints/&lt;/ref&gt;
* [[කළු කුහරය|කලු කුහර]] වලටද ඇත්තේ අනෙක් අභ්‍යාවකාශ වස්තූන් වලට සමාන වූ ගුරුත්ව බලපෑම් ය. ඕනෑම ග්‍රහ වස්තුවක් මෙන් ඒවා ද ආසන්නයේ ඇති අනෙක් වස්තූන් ඒ වෙත ඇදගනියි (ඉතාම ආසන්නයේදී හැර). උදාහරණයක් ලෙස, [[හිරු|සූර්යයා]] වෙනුවට සූර්යයා තරම් ස්කන්ධයකින් යුත් කලු කුහරයක් එහි ප්‍රතිස්ථාපනය කළොත් ග්‍රහලෝක වල කක්ෂයන්ට එයින් කිසිම වෙනසක් සිදු නොවනු ඇත.&lt;ref&gt;http://oyc.yale.edu/astronomy/astr-160/lecture-9#transcript&lt;/ref&gt;
* [[ඍතු]] ඇතිවන්නේ හිරු සහ පෘථිවිය අතර දුර වෙනස් වීමෙන් නොවේ. ඍතු විපර්යාසයට හේතුව පොළොවේ අංශක 23.4 ක අක්ෂීය ඇලවීම යි. එක් එක් අර්ධගෝලය එහි ගිම්හාන සමයේදී හිරු දෙසට නැඹුරුව ඇල වී පිහිටයි. මේ නිසා එයට වැඩි දවල් කාලයක් සහ කෙටි රාත්‍රී කාලයක් හිමි වෙයි. ශිශිර සමයේදී එම අර්ධගෝලය හිරුට විරුද්ධ පසට නැඹුරු වෙයි. එයින් කෙටි දවල් කාලයක් සහ දිගු රාත්‍රී කාලයක් ලැබෙයි.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20071216004548/http://www.adlerplanetarium.org/education/resources/sunearth/section06i.shtml&lt;/ref&gt;
* [[උල්කාපාත|උල්කාවක්]] හෝ අභ්‍යාවකාශ යානයක් අභ්‍යාවකාශයේ සිට වායුගෝලය තුලට ඇතුල් වෙද්දී තාපය නිපදවෙන්නේ [[ඝර්ෂණය]] නිසාම නොවේ. එයට ප්‍රධානම හේතුව එම වස්තුව ඉදිරිපස ඇති වාතය ඇඩියබටික් සම්පීඩනයට ලක් වීමයි.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20090709055746/http://www.nasa.gov/centers/ames/research/2007/faq-shuttleglass_prt.htm&lt;/ref&gt;
* සූර්යයාගේ වර්ණය ඇත්තෙන්ම [[කහ පාට|කහ]] නොවේ [[සුදු පාට|සුදු]] යි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html |access-date=2021-09-24 |archive-date=2017-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171030154449/http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html }}&lt;/ref&gt; කහ, [[තැඹිලි පා‍ට|තැඹිලි]] සහ [[රතු]] වැනි වර්ණයන්ගෙන් හිරු දිස්වීමට හේතුව [[වායුගෝලය]] මගින් ආලෝකය විසිරවීම යි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html |access-date=2021-09-24 |archive-date=2017-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171030154449/http://solar-center.stanford.edu/SID/activities/GreenSun.html }}&lt;/ref&gt;

=== ජීව විද්‍යාව ===
[[ගොනුව:10 - Cristina Sánchez.jpg|thumb|රතු වර්ණය ගවයින් කෝප ගන්වන්නේ නැත]]

==== පෘෂ්ඨවංශීන් ====

* වයස්ගත [[අලි|අලින්]] මරණාසන්න වූ විට තම රැළ අතහැර 'අලි සොහොන' නම් ස්ථානයකට යන්නේ නැත.&lt;ref&gt;https://www.newscientist.com/article/mg14519625.100-not-many-people-know-that.html&lt;/ref&gt;
* [[ගොනා|ගොනුන්]] රතු වර්ණය දුටු විට කෝප වන්නේ නැත. ගවයන් ද්වි-වර්ණ පෙනුම ඇති සත්ත්වයන් වන අතර ඔවුන්ට රතු වර්ණය අනෙක් වර්ණයන්ට වඩා කැපී පෙනෙන්නේ නැත. රතු පැහැති සළුවක් වනන විට ගවයන් එයට පහර දෙන්නේ ඒ සළුව වැනීමේ ක්‍රියාව ඔවුන්ට තර්ජනයක් හෝ අනතුරක් ලෙස දැනෙන නිසා ය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.itla.net/index.cfm?sec=Longhorn_Information&amp;con=handling |access-date=2021-09-25 |archive-date=2010-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100511090201/http://www.itla.net/index.cfm?sec=Longhorn_Information&amp;con=handling }}&lt;/ref&gt;
* [[බල්ලා|සුනඛයන්]] [[කෙළ|ඛේඨය]] මගින් [[දහඩිය]] පිට කරන්නේ නැත.&lt;ref&gt;http://www.pets.ca/dogs/tips/dog-noses-facts-and-myths-pet-tip-115/&lt;/ref&gt; ඇත්තෙන්ම සුනඛයන්ට ද [[ස්වේද ග්‍රන්ථි]] පිහිටා ඇත. ඔවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් දහඩිය පිට කරන්නේ යටි පතුල් තුළිනි. කේසේ වෙතත්, හති දැමීම මගින් සුනඛයන්ට ශරීර උෂ්නත්වය පාලනය කර ගැනීමට උදවු වේ.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.petplace.com/dogs/how-do-dogs-sweat/page1.aspx |access-date=2021-09-25 |archive-date=2013-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214113342/http://www.petplace.com/dogs/how-do-dogs-sweat/page1.aspx }}&lt;/ref&gt;
* සුනඛයන් මිනිසුන් තරම් හත් ගුණයක් වේගයෙන් වයසට යන්නේ නැත. වයස් ගතවීමේ වේගය සුනඛ වර්ගයා අනුව වෙනස් වේ.&lt;ref&gt;https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7484147&lt;/ref&gt;
*[[වවුලා|වවුලන්]] අන්ධ සත්වයන් නොවේ. 70% ක් පමණ වවුල් විශේෂයන් දෝංකාරය උපයෝගි කරගනිමින් ගමන් මග සොයාගන්නා නමුත්, සියලු වවුලන්ට පෙනීමේ හැකියාව ඇත.&lt;ref&gt;http://www.nwf.org/News-and-Magazines/National-Wildlife/Animals/Archives/2003/American-Heritage-Animal-Cliches.aspx&lt;/ref&gt;
* [[පැස්බරා|පැස්බරුන්]] සතුරන්ගෙන් බේරිමට හෝ නිදා ගැනීම සඳහා වැල්ලේ හිස සඟවාගන්නේ නැත.&lt;ref&gt;http://www.timesunion.com/opinion/article/Maybe-ostriches-are-smarter-1370503.php&lt;/ref&gt;
* [[ගෝල්ඩ්ෆිෂ්]] මත්සයෙකුගේ මතකය තත්පර කිහිපයක් නොවේ. ඔවුන්ට මාස ගණනක මතකයක් තිබිය හැකිය.&lt;ref&gt;http://www.abc.net.au/news/stories/2008/02/19/2166204.htm&lt;/ref&gt;
* මෝරුන්ට පිළිකා වැළඳිය හැක. මෝරුන්ට පිළිකා නොවැළඳේ යන දුර්මතය ප්‍රසිද්ද වූයේ 1922 පළවූ ''Sharks Don't Get Cancer'' යන ග්‍රන්ථය නිසා ය. එය යොදාගැනුනේ මෝරුන්ගේ කාටිලේජ එකතු කර ඒවා පිළිකා වළක්වන ඖෂධ ලෙස විකිණිමේ ව්‍යාපාරයක් ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා යි.&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1158%2F0008-5472.CAN-04-2260&lt;/ref&gt;
* [[මහා සුදු මෝරා]] මිනිස් කිමිදුම්කරුවන් [[සීල් සත්වයා|සීල් සත්වයන්]] යැයි වරදවා වටහාගන්නේ නැත. සීල් සතුන්ට පහර දීමේදී මෝරා ඉක්මනින් ජලය මතුපිටට පැමිණ ඉතා ප්‍රචණ්ඩ ලෙස පහරදෙයි. මනුෂ්‍යයන්ට පහරදෙන විට ඊට වඩා සෙමින් සහ අඩු ප්‍රචණ්ඩත්වයකින් යුතුව පහර දෙයි. මහා සුදු මෝරන්ට ඉතා තියුණු ඇස් පෙනීමක් ඇති අතර, ඔවුන් මිනිසුන් සපා කන්නේ විලෝපිකයෙකු ලෙසින් නොව හුරුපුරුදු නැති වස්තුවක් හඳුනා ගැනීම පිණිස ය.&lt;ref&gt;http://news.nationalgeographic.com/news/2004/01/0123_040123_tvgreatwhiteshark.html&lt;/ref&gt;
* [[ඉත්තෑවා|ඉත්තෑවන්ට]] ඔවුන්ගේ කූරු විදිමේ හැකියාවක් නැත. කූරු ගැලවිය හැකි වුවත් ඒවා විදීමට නොහැකිය.&lt;ref&gt;https://books.google.com/books?id=Is0nAAAAMAAJ&amp;pg=PA501&lt;/ref&gt;
* [[මීයා|මීයන්]] හට [[කේජු]] (චීස්) වලට විශේෂ ප්‍රියතාවයක් නොමැත. ඔවුන් කේජු කන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති විටක දීය. මීයන් වඩා ප්‍රිය කරන්නේ පැණිරස, සීනි සහිත ආහාර යි. මෙම දුර්මතය හට ගත්තේ කුමක් නිසාදැයි පැහැදිළි නැත.&lt;ref&gt;https://animals.howstuffworks.com/animal-facts/do-mice-really-love-cheese.htm&lt;/ref&gt;
* [[පිරානා මත්සයා|පිරානා]] මත්සයින් මාංශ භක්ෂකයින් නොවේ සර්ව භක්ෂකයන් ය. ඔවුන් රංචු වශයෙන් ගැවසෙන්නේ විලෝපිකයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට මිස ඔවුන් ආක්‍රමණශීලි නිසා නොවේ. අනතුරක් ගැන ඉව වැටුනහොත් ඉතාම කලාතුරකින් ඔවුන් මිනිසුන්ට පහර දෙයි. නමුත් සපාකෑම් බොහෝවිට සිදු වන්නේ අත්වල සහ පාදවලයි.&lt;ref&gt;https://explorersweb.com/2020/04/07/killer-piranhas-myth-or-fact/&lt;/ref&gt;

==== අපෘෂ්ඨවංශීන් ====

* [[ගැඩවිලා|ගැඩවිලෙකු]] දෙකට වෙන් කළ පසු ගැඩවිලන් දෙදෙනෙක් වන්නේ නැත. පූර්ව ප්‍රතිජනනය සිදු කළ හැක්කේ ගැඩවිල් වර්ග කිහිපයකට පමණි.&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1002%2Fjez.1401170102&lt;/ref&gt; එවැනි ගැඩවිලෙකු දෙකඩ කළ පසු ජීවත් විය හැක්කේ මුඛය පිහිටා ඇති ශරීරයේ ඉදිරිපස කොටසට පමණක් වන අතර පිටුපස කොටස මියයයි.&lt;ref&gt;https://www.bbc.co.uk/gardening/gardening_with_children/didyouknow_worms.shtml&lt;/ref&gt; කේසේ නමුත් සමහර [[ප්ලැනේරියානු පැතලි පනුවන්]] විශේෂ නම් දෙකඩ කළ පසු පණුවන් දෙදෙනෙක් බවට පත්වේ.&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1146%2Fannurev.cellbio.20.010403.095114&lt;/ref&gt;
* [[ගෙමැස්සා|ගෙමැස්සන්ගේ]] ආයු කාලය පැය විසි හතරකට පමණ සීමා නොවේ. ඔවුන්ට දින 20 ක 30 ක සාමාන්‍ය ආයු කාලයක් ඇත.&lt;ref&gt;http://www.newton.dep.anl.gov/natbltn/400-499/nb453.htm&lt;/ref&gt;

[[ගොනුව:Helianthus annuus sunflower.jpg|thumb|සූරියකාන්ත මල් පැහැදිළිවම හිරුට පිටුපා ඇති අවස්ථාවක්]]

==== ශාක ====

* [[මාංශ භක්ෂක ශාක]] වලට ගොදුරු නොමැතිව ජීවත් විය හැක. නමුත් කෘමීන් අල්ලා ගැනීම ඒවාගේ වර්ධනයට උපකාරී වෙයි.&lt;ref&gt;https://www.encyclopedia.com/plants-and-animals/plants/plants/carnivorous-plants#:~:text=Carnivorous%20plants%20catch%20mostly%20insects,referred%20to%20as%20insectivorous%20plants.&amp;text=However,%20only%20true%20carnivorous%20plants,can%20survive%20without%20catching%20prey.&lt;/ref&gt;
* [[සූරියකාන්ත|සූරියකාන්ත මල්]] හිරු දෙසට හැරෙන්නේ නැත.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.botanicus.org/page/1956748 |access-date=2021-09-25 |archive-date=2014-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140427083100/http://www.botanicus.org/page/1956748 }}&lt;/ref&gt; ඒවා දිනය පුරාම එක් දිශාවකට ස්ථිරව යොමු ව තිබේ (බොහෝවිට නැගෙනහිරට). කෙසේ නමුත් මුල් වර්ධන අවදියේදී නොමේරු පොහොට්ටුව හිරු දෙසට යොමු වෙයි. මේ හැසිරීම හඳුන්වන්නේ හීලියෝට්‍රොපවාදය ලෙසයි.&lt;ref&gt;http://www.sunflowernsa.com/all-about/faq/#11&lt;/ref&gt;

==== පරිණාමය සහ පාෂාණීය ධාතු විද්‍යාව ====

* පරිණාමවාදයෙහි ඇති ''වාදය'' යන වචනයෙන් එහි විද්‍යාත්මක සත්‍යතාව පිළිබඳ සැකයක් ඉස්මතු නොකෙරෙයි. විද්‍යාත්මක වාදයක් (theory) හෝ සිද්ධාන්තයක් යනු &quot;[[විද්‍යාත්මක ක්‍රමය|විද්‍යාත්මක ක්‍රමයට]] අනුකූලව නැවත නැවතත් පරීක්‍ෂා කර සත්‍යාපනය කර ඇති ස්වාභාවික ලෝකයේ සහ විශ්වයේ අංශයක් පැහැදිලි කිරීමක්&quot;&lt;ref&gt;https://archive.org/details/sciencecreationi0000unse/page/2/mode/2up&lt;/ref&gt; ය.
* පරිණාමවාදය [[ජීවයේ ආරම්භය]] පැහැදිළි කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ නැත.&lt;ref&gt;http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/misconceptions_faq.php#a1&lt;/ref&gt; පරිණාමවාදය ප්‍රධාන වශයෙන් පැහැදිළි කරන්නේ ජීවය ආරම්භයට පසු ජීවින් පරම්පරා ගණනක් පුරා වෙනස්කම් වලට භාජනය වී ඇති බවයි.&lt;ref&gt;http://www.talkorigins.org/faqs/faq-misconceptions.html&lt;/ref&gt; ජීවයේ ආරම්භය පැහැදිළි කිරීමට උත්සාහ කරන විද්‍යාත්මක න්‍යාය හැඳින්වෙන්නේ [[අජීවජ්නනය]] ලෙසය.
* පරිණාමය යනු හැම විටම පහළ දියුණු මට්ටමක සිට ඉහළ දියුණු මට්ටමකට වෙනස් වීම නොවේ. එමෙන්ම පරිණාමය යනු සැමවිටම සංකීර්ණත්වයෙන් ඉහළ යාමක්ද නොවේ. යම් ජීවියෙකු කාලයත් සමග වඩා සරල බවට පත් විය හැකිය.&lt;ref&gt;http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=is-the-human-race-evolvin&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://doi.org/10.1016%2FS0092-8674%2802%2900665-7&lt;/ref&gt;
* පරිණාමය සිදුවන්නේ ජීවියෙකුගේ පැවැත්ම සඳහා උදවු වීමට නොවේ.&lt;ref&gt;http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/misconceptions_faq.php#b1&lt;/ref&gt;
* [[ක්‍රිටේෂීය-පැලියොජීන් වඳවීයාමේ සිදුවීම|ක්‍රිටේෂීය-පැලියොජීන් වඳවීයාමේ සිදුවීමේදී]] සියලුම [[ඩයිනසෝරයෝ]] වඳ වී ගියේ නැත. සමහරක් පියාපත් සහිත කුඩා ඩයිනසෝරයන් පක්ෂීන් බවට පරිණාමය විය.
* [[මිනිසා|මිනිසුන්]] සහ [[ඩයිනසෝරයෝ]] සමකාලයෙහි ජීවත් වූයේ නැත.&lt;ref&gt;https://www.sciencedaily.com/releases/2009/03/090312115133.htm&lt;/ref&gt; අවසාන (පක්ෂී-නොවන) ඩයිනසෝරයා මියගොස් ඇත්තේ වසර මිලියන 66 කට පෙරය. මුල්ම හෝමෝ ගණයට අයත් සාමාජිකයින් (මිනිසුන්) ජීවත් වූයේ වසර මිලියන 2.3 - 2.4 කට පෙරය. ඩයිනසෝරයන් සහ මිනිසුන් ජීවත් වූ කාලය අතර වසර මිලියන 63 ක පරතරයක් ඇත. කෙසේ නමුත් [[වුලී මැමත්]] සහ වකුටු වූ දත් ඇති කොටියා මිනිසා සමග සමකාලීනව ජිවත්වූ සතුන් ය. 
* [[ඛනිජ තෙල්|ඛණිජ තෙල්]] බවට පත්වී වී ඇත්තේ ඩයිනසෝරයන්ට වඩා [[බැක්ටීරියා]] සහ [[ඇල්ගී]] ය.&lt;ref&gt;https://www.thoughtco.com/does-oil-come-from-dinosaurs-1092003&lt;/ref&gt;
* [[ක්‍ෂීරපායි සත්තු|ක්ෂීරපායීන්]] පරිණාමය වූයේ වර්තමානයේ සිටින [[උරගයන්|උරගයන්ගෙන්]] නොවේ. ක්ෂීරපායින් සහ උරගයන් දෙපිරිසම පරිණාමය වී ඇත්තේ එක් පොදු ආදිකල්පිකයෙක් ගෙනි.&lt;ref&gt;https://www.thoughtco.com/does-oil-come-from-dinosaurs-1092003&lt;/ref&gt;
* මිනිසුන් පරිණාමය වී ඇත්තේ වර්තමානයේ සිටින [[චිම්පන්සී|චිම්පන්සීන්ගෙන්]] හෝ [[වඳුරා|වඳුරන්ගෙන්]] නොවේ.&lt;ref&gt;https://www.jstor.org/stable/3738744&lt;/ref&gt; මිනිසුන් සහ වර්තමානයේ සිටින චිම්පන්සීන් ද එක් පොදු ආදිකල්පික වානරයෙකුගෙන් පරිණාමය වී ඇත.&lt;ref&gt;https://books.google.com/books?id=LavQGJVq5ScC&amp;pg=PA124&lt;/ref&gt; මිනිසාගේ සහ චිම්පන්සීන්ගේ අවසාන පොදු නෑදෑයා ජීවත් වූයේ වසර මිලියන 5කටත් 8කටත් පෙරය.&lt;ref&gt;https://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/faq/cat02.html#Q01&lt;/ref&gt;

=== පරිගණක සහ අන්තර්ජාලය ===

* [[මැක් ඕඑස් එක්ස්|මැක්]] හෝ [[ලිනක්ස්]] [[පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධති]] සහිත පරිගණක වලට ද [[පරිගණක වෛරස|වයිරස]], [[ට්‍රෝජන් හෝස්]] වැනි [[අනිෂ්ට මෘදුකාංග]] වලින් බලපෑම් ඇති විය හැකිය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://arstechnica.com/apple/news/2011/05/fake-mac-defender-antivirus-app-scams-users-for-money-cc-numbers.ars |access-date=2011-05-26 |archive-date=2011-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524151633/http://arstechnica.com/apple/news/2011/05/fake-mac-defender-antivirus-app-scams-users-for-money-cc-numbers.ars }}&lt;/ref&gt; මැක් හා ලිනක්ස් සඳහා විශේෂයෙන්ම ඉලක්ක කර සෑදූ අනිෂ්ට මෘදුකාංග ඇත. කෙසේ නමුත්, පරිගණක වයිරස ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කර ඇත්තේ [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්]] මෙහෙයුම් පද්ධතිය ඉලක්ක කරගෙන ය.&lt;ref&gt;https://books.google.com/books?id=-kD0sxQ0EkIC&amp;pg=PA128&lt;/ref&gt;
* [[ගැඹුරු ජාලය]] (deep web) යනු අසභ්‍ය දර්ශන, [[නීති විරෝධී මත් ද්‍රව්‍ය වෙළඳාම]] හෝ සොරකම් කරන ලද බැංකු විස්තර ආදීයෙන් පිරුණු ජාලයක් නොවේ. නීති විරෝධි කටයුතු සිදුවෙන්නේ [[අඳුරු ජාලය]] නමින් හඳුන්වන ගැඹුරු ජාලයෙහි ඉතා කුඩා කොටසක පමණි. ගැඹුරු ජාලය මූලිකවම සමන්විත වන්නේ ශාස්ත්‍රීය පුස්තකාල සහ දත්ත සමුදායන් වැනි [[වෙබ් සෙවුම් යන්ත්‍රය|පිරික්සුම් යන්ත්‍ර]] වලට හසු නොවෙන දෑ ගෙනි.&lt;ref&gt;https://www.pandasecurity.com/mediacenter/news/deep-web-myths-truths-need-know/&lt;/ref&gt;
* [[වෙබ් බ්‍රව්සර]] වල ඇති Incognito mode වැනි පුද්ගලික සැරිසැරීමේ (Private browsing) ක්‍රමවේදයන්ගෙන් පරිශීලකයන්ව වෙබ් අඩවි වලින් හෝ [[අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නා|අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නාගෙන්]] සඟවන්නේ නැත. [[අයි.පී. ලිපිනය|IP ලිපින]] හා පරිශීලක ගිනුම් වැනි දෑ මගින් ඔවුන්ට පරිශීලකයින් පැහැදිළිව වෙන් වෙන්ව හඳුනාගත හැකිය.&lt;ref&gt;https://www.fastcompany.com/90311396/incognito-mode-wont-keep-you-private-try-browser-compartmentalization&lt;/ref&gt;

=== පරිසර විද්‍යාව ===

* [[ගෝලීය තාපනය|ගෝලිය උණුසුම]] ඇතිවන්නේ [[ඕ‍සෝන් වියන|ඕසෝන ස්ථරයේ]] ඇති සිදුරක් නිසා නොවේ. ඕසෝන ක්ෂය වීම යනු ක්ලෝරොෆ්ලෝරොකාබන් වායුගෝලයට නිකුත් වීම නිසා හටගන්නා වෙනම ගැටලුවකි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.ncdc.noaa.gov/monitoring-references/faq/greenhouse-gases.php?section=cfc |access-date=2021-09-25 |archive-date=2021-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515122629/https://www.ncdc.noaa.gov/monitoring-references/faq/greenhouse-gases.php?section=cfc }}&lt;/ref&gt;
* &quot;එකම තැනට දෙවරක් අකුණු වදින්නේ නැත&quot; යන්න [[අකුණු]] පිළීබඳව ආදි කල්පිකව පැවතගෙන එන කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමක් නොමැති මිත්‍යා මතයකි. නිව් යෝක් හී [[එම්පයර් ස්ටේට් ගොඩනැගිල්ල|එම්පයර් ස්ටේට් ගොඩනැගිල්ලට]] වසරකට අකුණු සියයක් පමණ පතිත වේ.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20120325015918/http://www.sti.nasa.gov/tto/Spinoff2005/ps_3.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://weather.weatherbug.com/weather-news/weather-reports.html?story=6571 |access-date=2021-09-25 |archive-date=2014-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140109065138/http://weather.weatherbug.com/weather-news/weather-reports.html?story=6571 }}&lt;/ref&gt;

=== මනුෂ්‍ය ශරීරය සහ සෞඛ්‍යය ===

* [[නින්දෙන් ඇවිදීම|නින්දෙන් ඇවිදන]] අයෙක්ව අවදි කිරීම ඔවුන්ට හානිදායක නැත. අවදි වීමෙන් පසු ඔවුන් තාවකාලිකව ව්‍යාකූල තත්වයකට පත්විය හැකිය. නමුත් නින්දෙන් ඇවිදින අයට ඇතිවන සෞඛ්‍ය ගැටලු බොහෝවිට නින්ද මද වීම හා නින්දෙන් ඇවිදිද්දී සිදුවන අනතුරු නිසා වන ඒවා ය.&lt;ref&gt;http://www.medicinenet.com/sleepwalking/article.htm&lt;/ref&gt;
* යම් පුද්ගලයෙකු ජලයේ ගිලෙන බව වටපිටාවේ සිටින අයෙකුට පැහැදිළිව නොතේරීමට ඉඩ ඇත.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;http://www.uscg.mil/hq/cg5/cg534/On%20Scene/OSFall06.pdf&lt;/ref&gt; පුද්ගලයෙක් ජලයේ ගිලීමේදී දක්වන සහජ ප්‍රතිචාරය නිසා අත් වැනීම හෝ කෑ ගැසීම සිදු කිරීම අපහසු ය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* මනුෂ්‍ය [[ශිරා]] වල ඇති [[ලේ|රුධිරය]] [[නිල්|නිල් පාට]] නොවේ. [[හිමොග්ලොබින්|හිමෝග්ලොබින්]] නිසා රුධිරයට [[රතු]] පැහැය ලැබී ඇත. ඔක්සිජන් රහිත රුධිරයට (ශිරා වල ඇති) තද රතු වර්ණයක් ඇති අතර ඔක්සිජන් මිශ්‍ර රුධිරයට ([[ධමනි]] වල ඇති) ලා රතු වර්ණයක් ඇත. සම හරහා බලන විට ශිරා නිල් හෝ [[කොළ පාට|කොළ]] පැහැයෙන් පෙනීමට ඉඩ ඇත්තේ සම හරහා ආලෝකය විසරණය වීම සහ මිනිස් වර්ණ සංජානනයේ වෙනස්කම් නිසා ‍ය. බොහොමයක් වෛද්‍ය රූප සටහන් වලද ශිරා නිල් පැහැයෙන් සහ ධමනි රතු පැහැයෙන් දැක්වීම මෙම දුර්මතය ව්‍යාප්ත වීමට හේතු වී ඇත.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.imt.liu.se/edu/courses/TBMT36/pdf/blue.pdf |access-date=2021-09-25 |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210145120/https://www.imt.liu.se/edu/courses/TBMT36/pdf/blue.pdf }}&lt;/ref&gt;
* රික්තයකට නිරාවරණය වීම මගින් ශරීරය එක්වරම පුපුරා යන්නේ නැත (ඉතාම වේගවත් පාලනයකින් තොර අවපීඩනයකදී හැර).&lt;ref&gt;http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/970603.html&lt;/ref&gt;
* පෙට්‍රල් පානය කළ පුද්ගලයෙක්ට විශේෂ හදිසි වෛද්‍යය ප්‍රතිකාර කිරීම අවශ්‍ය නැත. වමනය කිරීමට තැත් කිරීමෙන් තත්වය වඩාත් නරක බවට පත් විය හැක.&lt;ref&gt;https://healthcare.utah.edu/the-scope/shows.php?shows=0_g9tzppx4&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references responsive=&quot;&quot; /&gt;</text>
      <sha1>42eac3a4cgwekmlomi0ljikws3iklz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SriLankaNZ ශ්‍රී ලංකන්ස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92248</id>
    <revision>
      <id>796288</id>
      <parentid>608224</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T00:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6471" sha1="8qyd1frmoobydxczgcgtjf8hp9t77dz" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුවත්පත
| image = [[File:Srilankanz logo Blue.jpg|200px]]
| caption = '' ශ්‍රී ලංකන්ස්''හී ලාංඡනය
| foundation = {{ඇරඹුම් දිනය|df=yes|2019}}
| headquarters = නවසීලන්තය
| language = [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]
| name = SriLankaNZ- ශ්‍රී ලංකන්ස්
| type = ද්වි මාසික පුවත්පත
| website = [http://www.srilankanz.co.nz/ srilankanz.co.nz]
}}

'''SriLankaNZ''' ([[සිංහල භාෂාව|සිංහලෙන්]] - ශ්‍රී ලංකන්ස්) යනු නවසීලන්තයේ සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයන් පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල පුවත්පතකි. නවසීලන්තයේ ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල යන භාෂා දෙකෙන්ම ලිපි ඇති එකම පුවත්පත එයයි. ශ්‍රී LankaNZ යනුවෙන්ද හැඳින්වේ.&lt;ref&gt;https://www.sundayobserver.lk/2021/04/11/feature/first-anniversary-sri-lankanz&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://ausnewslanka.com/2021/09/29/%e0%b7%81%e0%b7%8a%e2%80%8d%e0%b6%bb%e0%b7%92-%e0%b6%bd%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%9a%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b7%83%e0%b7%8a-srilankanz-%e0%b6%b4%e0%b7%94%e0%b7%80%e0%b6%ad%e0%b7%8a%e0%b6%b4%e0%b6%ad/ “ශ්‍රි ලන්කන්ස්” (SriLankaNZ) පුවත්පත නවසීලන්තයේ පළවන එකම සහ ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකික පුවත්පත | Aus News Lanka]&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
මෙම පුවත්පත 2019 දී නවසීලන්තයේ ආරම්භ කරන ලදී. එය හර්ෂ වීරකෝන් සහ සී.ජේ. ඒකනායක යන අයගේ මූලිකත්වයෙන් ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref&gt;https://www.transformingthenation.com.au/srilankanz-the-community-newspaper-thats-making-maori-waves/&lt;/ref&gt;

== විස්තර ==
SriLankaNZ හි ළමුන්, ලේඛකයින් සහ කවියන්, මහාචාර්යවරුන් සහ ආගමික සංවිධාන විසින් ලියන ලද ලිපි තිබේ. එය නවසීලන්තයේ ප්‍රජාවට සේවා සපයන ආයතනවල තොරතුරු ද සපයයි.&lt;ref&gt;https://businessdeccan.com/srilankanz-is-more-than-a-newspaper-for-the-sri-lankans&lt;/ref&gt;

මාතෘකාවලට ප්‍රවෘත්ති, විද්‍යාව, නවසීලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය, දේශපාලනය සහ සංචාර, ලෝක ප්‍රවෘත්ති සහ ක්‍රීඩා, ‘ළමා’ පිටුවක් සහ විවිධ සංස්කෘතික හා ආගමික සම්ප්‍රදායන්ගෙන් තොරතුරු ඇතුළත් වේ.&lt;ref&gt;https://thehearup.com/enhance-your-writing-talent-with-sri-lankanz/14798/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=නවසීලන්තයේ “ශ්‍රී ලංකන්ස්” ප්‍රජා පුවත්පතට දැන් වසරයි {{!}} සිළුමිණ (silumina.lk) |url=https://www.silumina.lk/2021/04/10/%E0%B6%AF%E0%B7%93%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92/%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E2%80%9C%E0%B7%81%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A%E2%80%9D-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%A2%E0%B7%8F-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%A7-%E0%B6%AF%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%92 |access-date=2021-11-07 |archive-date=2021-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107064641/https://www.silumina.lk/2021/04/10/%E0%B6%AF%E0%B7%93%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92/%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E2%80%9C%E0%B7%81%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A%E2%80%9D-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%A2%E0%B7%8F-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%A7-%E0%B6%AF%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%92 }}&lt;/ref&gt;

== කණ්ඩායම ==
ස්වෙච්ඡා සේවා දායකත්වය දක්වන කණ්ඩායම&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Citation |title=First Sri Lankan newspaper in New Zealand - SriLankaNZ — The Indian News |url=https://www.indiannews.co.nz/allstories/first-sri-lankan-newspaper-in-new-zealand-srilankanz |access-date=2021-11-08 |archive-date=2021-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108045907/https://www.indiannews.co.nz/allstories/first-sri-lankan-newspaper-in-new-zealand-srilankanz }}&lt;/ref&gt;

* කතෘ සහ සංස්කාරක - කේ.ඒ.බී. කරුණාරත්න
* මාධ්‍ය සම්බන්ධීකරණය -  අනූ වීරකෝන්
* දායක සංස්කාරකවරුන් - දිමුතු විජේසූරිය, සඳා අරඹේපොල,  ගවිත්‍රි යටිගම්මන
* නිර්මතෘ - මුද්‍රණ කටයුතු සහ බෙදා හැරීම - හර්ෂ වීරකෝන්
* සම නිර්මතෘ - මාධ්‍ය කළමනාකරු සහ තාක්ෂණික ශිල්පි - චරිත් ඒකනායක

== වැඩිදුර බලන්න ==

* [[:en:Sri_Lankan_New_Zealanders|ශ්‍රී ලංකා නවසීලන්ත ජාතිකයන්]]

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
[https://www.srilankanz.co.nz ප්‍රධාන වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211107064631/https://www.srilankanz.co.nz/ |date=2021-11-07 }}

[[ප්‍රවර්ගය:පුවත්පත්]]</text>
      <sha1>8qyd1frmoobydxczgcgtjf8hp9t77dz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:Kpodda</title>
    <ns>2</ns>
    <id>93322</id>
    <revision>
      <id>796211</id>
      <parentid>564575</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T05:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:WEBHOST|Personal file]] by non-contributors ([[:c:COM:CSD#F10|F10]]): content was: &quot;== {{int:filedesc}} == {{Information |description={{si|1=kpodda public figure }} |date=2022-04-17 |source={{own}} |author=[[:c:User:Kpodda|Kpodda]] }}  == {{int:l</comment>
      <origin>796211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1412" sha1="mnlzo04j1n55zodpcqa7i7777af0az4" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Kpodda}}

== '''Kpodda'''[https://en.everybodywiki.com/Kpodda] ==
Kpodda (Sachintha [https://www.facebook.com/sithmina.perera/ Perera], born November 9 1995) is a Sri Lankan Music producer and Rapper. Also known as [https://www.facebook.com/kpodda1/ Kpodda]. He works in music industries (such as Music festivals, songs, and Concert touring like backstage passes) as well as commercial media Kpodda is the Founder and CEO of Studio Influx (Pvt) [https://studioinflux.lk Ltd] .through which he works with Sri Lankan Biggest Musicians

== '''Biography''' ==
Kpodda was born on November 9, 1995 in Galle, Sri Lanka. He lives in Colombo, Sri Lanka. 

Kpodda  was educated at Somadevi College, Sewanagala. After school, Kpodda was abroad to Japan for his Higher Education. Then he went to the Music Institute in Japan and  graduated with a degree in Sound and Music Technology.

{{Infobox Person|name=K podda|birth_date=November 09 1995|occupation=Music Producer &amp; Rapper 
CEO of Studio Influx (Pvt) Ltd|home_town=Piliyandala|years_active=2018 - Present|residence=Japan|birth_name=Sachintha Perera|website=www.kpodda.studioinflux.lk|known_for=Rapper &amp; Producer|parents=Father   Mahindarathna Perera
Mother  Thilaka Mahagedara|nationality=Sri Lankan|image=}}
[[ප්‍රවර්ගය:ජෛව භූගෝල විද්‍යාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:Kpodda]]
{{DEFAULTSORT:Kpodda}}</text>
      <sha1>mnlzo04j1n55zodpcqa7i7777af0az4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Gandhara</title>
    <ns>10</ns>
    <id>94801</id>
    <revision>
      <id>796287</id>
      <parentid>793887</parentid>
      <timestamp>2026-07-22T15:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>796287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5159" sha1="lwpwkf0aub3ku900xziqkuw5d656dcg" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = Gandhara
| title     = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state        = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1  =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්‍රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්‍රීක ආක්‍රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
* [[ග්‍රීක-බැක්ට්‍රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]]
* [[Alchon Huns]] 
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]

| group2 = සංස්කෘතිය
| list2  =
* [[ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්‍රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]

| group3 = පුරාවිද්‍යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්‍රෝණිය
| list1  =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි‎]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]] 
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]] 
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]

| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2  =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[ජන්ඩියාල්]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[මාණික්‍යාලා ස්තූපය|මාන්කියාලා]] 
* [[භීර් ගොඩැල්ල]]

| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3  =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය| ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[ශොතෝරාක් ආරාමය|ශොතෝරාක්]]
*[[පෛතාවා]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[ස්ඵෝලා ස්තූපය]]
* [[Tapa Sardar]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4  =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්‍රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්‍රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
	
[[Category:India templates]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lwpwkf0aub3ku900xziqkuw5d656dcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජේම්ස් කර්ටිස් හෙප්බර්න්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94843</id>
    <revision>
      <id>796274</id>
      <parentid>760664</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T21:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Meiji Gakuin University Shirokane Campus|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Fitindia|Fitindia]] විසින් [[c:File:Hepburn.jpg|Hepburn.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2974" sha1="in3p606kximsybbmg74vzj6pkibavol" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name        = ජේම්ස් කර්ටිස් හෙප්බර්න්
|image       = James Curtis Hepburn.jpg
|image_caption = 
|birth_date  = {{birth-date|March 13, 1815}}
|birth_place = [[Milton, Pennsylvania|Milton]], [[Pennsylvania]], U.S.
|death_date = {{Death date and age|1911|9|21|1815|3|13}}
|death_place = [[East Orange, New Jersey|East Orange]], [[New Jersey]], U.S.
|known_for   = {{nowrap|Medical missions in China and Japan}} &lt;br/&gt; [[Hepburn romanization]] system
|nationality = [[Americans|American]]
}}

'''ජේම්ස් කර්ටිස් හෙප්බර්න්''' ({{en|James Curtis Hepburn}}, {{IPAc-en|ˈ|h|ɛ|p|b|ɜr|n}}; March 13, 1815 – September 21, 1911) යනු [[Americans|ඇමෙරිකානු]] වෛද්‍යවරයෙක්, පරිවර්ථකයෙක්, [[teacher|ගුරුවරයෙක්]], සහ ක්‍රිස්තියානි [[missionary|මිෂනාරි වරයෙක්]] විය. ඔහු වඩාත් ප්‍රකට වන්නේ [[Hepburn romanization]] නම් වූ ජපන් භාෂාවේ වදන් [[Latin alphabet|ලතින් අකුරු]] වලින් ලියන ක්‍රමවේදය වෙනුවෙනි..

[[File:Hepburn Hall 2014.JPG|thumb|Hepburn Hall]]
[[File:J・C・Hepburn and his family.jpg|left|thumb|Hepburn and his family in Japan on April 29, 1880]]

==ආශ්‍රිත==
{{Portal|Biography|United States|Japan}}
* [[List of Westerners who visited Japan before 1868]]
* [[Sakoku]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

==භාහිර සබැඳි==
*[http://www.meijigakuin.ac.jp/guide/history_en.html History of Meiji Gakuin University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161022012919/http://www.meijigakuin.ac.jp/guide/history_en.html |date=2016-10-22 }}
*[http://www.princeton.edu/paw/web_exclusives/plus/plus_071807hepburn.html Article on Hepburn in Princeton Alumni Weekly]
*[http://www.church.ne.jp/heboken/ Hepburn Christian Fellowship] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525163456/http://www.church.ne.jp/heboken/ |date=2011-05-25 }} {{in lang|ja}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hepburn, James Curtis}}
[[Category:American expatriates in Japan]]
[[Category:American Japanologists]]
[[Category:Presbyterian missionaries in Japan]]
[[Category:Presbyterian missionaries in Singapore]]
[[Category:American lexicographers]]
[[Category:Translators of the Bible into Japanese]]
[[ප්‍රවර්ගය:1815 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1911 මරණ]]
[[Category:Recipients of the Order of the Rising Sun, 3rd class]]
[[Category:19th-century American physicians]]
[[Category:People from Northumberland County, Pennsylvania]]
[[Category:19th-century American translators]]
[[Category:American Presbyterian missionaries]]
[[Category:University and college founders]]
[[Category:Missionary linguists]]</text>
      <sha1>in3p606kximsybbmg74vzj6pkibavol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>තුර්කි භාෂාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96717</id>
    <revision>
      <id>796313</id>
      <parentid>744204</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T07:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108585" sha1="82unx37fax9kjiwbgjm0ieoekm2kpc6" xml:space="preserve">{{translate}}
{{Infobox language
| name             = තුර්කි
| nativename       = ''Türkçe/තුර්ක්ජේ'' (නාම පදය, ක්‍රියා විශේෂන පදය) &lt;br/&gt; ''Türk dili/තුර්ක් දිලි'' (නාම පදය)
| image            = Türkçe inscription.svg
| imagecaption     = තුර්කි අක්ෂර වලින් ලිඛිත'''{{transl|tr|Türkçe}}''' 
| pronunciation    = ''Türkçe'': {{IPA-tr|ˈtyɾctʃe||Turkce.ogg}} &lt;br/&gt; ''Türk dili'': {{IPA-tr|ˈtyɾc ˈdili}}
| states           = [[තුර්කිය]] (official), [[උතුරු සයිප්‍රසය]] (official), [[සයිප්‍රස්]] (official), [[Azerbaijan]], [[ඉරාකය]], [[සිරියාව]], [[ලෙබනනය]], [[ග්‍රීසිය]], [[බල්ගේරියාව]], [[රොමේනියාව]], [[කොසොවෝ]], [[උතුරු මෙසඩෝනියාව]], [[බොස්නියාව]]
| region           = [[ඇනටෝලියාව]], [[බල්කන්ස්]], [[සයිප්‍රස්]], [[මෙසපොතේමියාව]], [[ලෙවන්ට්]], [[Transcaucasia]]
| ethnicity        = [[තුර්කි ජනතාව]]
| speakers         = මිලියන 80ට අධික (2021ට අනුව)&lt;ref name=Johanson2021&gt;{{citation|author=[[Lars Johanson|Johanson, Lars]]|year=2021|title=Turkic|url=https://books.google.com/books?id=huk9EAAAQBAJ&amp;q=Turkish+is+the+largest+and+most+vigorous+Turkic+language%2C+spoken+by+over+80+million+people&amp;pg=PT134|quote=Turkish is the largest and most vigorous Turkic language, spoken by over 80 million people, a third of the total number of Turkic-speakers... Turkish is a recognized regional minority language in North Macedonia, Kosovo, Romania, and Iraq.|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=9781009038218}}&lt;/ref&gt;
| speakers2        = මිලියන 88  ({{small|[[First language|L1]] + [[Second language|L2]]}}){{r|kuribayashi-2012}}
| familycolor      = Altaic
| fam1             = [[Turkic languages|Turkic]]
| fam2             = [[Common Turkic languages|Common Turkic]]
| fam3             = [[Oghuz languages|Oghuz]]
| fam4             = Western Oghuz
| ancestor         = [[Old Anatolian Turkish]]
| ancestor2        = [[Ottoman Turkish language|Ottoman Turkish]]
| stand1           = Istanbul Turkish
| dia1             = [[Cypriot Turkish]]
| dia2             = [[Iraqi Turkmen#Language|Iraqi Turkmen]]
| dia3             = [[Karamanli Turkish]]
| dia4             = [[Meskhetian Turks#Language|Meskhetian Turkish]]&lt;ref&gt;{{citation|last=Karcı|first=Durmuş|year=2018|title=The Effects of Language Characters and Identity of Meskhetian Turkish in Kazakhstan|journal=Kesit Akademi Dergisi|volume=4|issue=13}}&lt;/ref&gt;
| dia5             = [[Rumelian Turkish]]
| dia6             = [[Turkish dialects#Syrian Turkmen dialect|Syrian Turkish]]&lt;ref&gt;{{cite book |last=Behnstedt |first=Peter |year=2008 |chapter=Syria |title=Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics |editor1-last=Versteegh |editor1-first=Kees |editor2-last=Eid |editor2-first=Mushira |editor3-last=Elgibali |editor3-first=Alaa |editor4-last=Woidich |editor4-first=Manfred |editor5-last=Zaborski |editor5-first=Andrzej |volume=4|page=402|publisher=[[Brill Publishers]] |isbn=978-90-04-14476-7}}&lt;/ref&gt;
| script           = [[Latin script|Latin]] ([[Turkish alphabet]])&lt;br /&gt;[[Turkish Braille]]
| nation           = [[Cyprus]]&lt;br /&gt;[[Northern Cyprus]]&lt;br /&gt;[[Turkey]]
| minority         = [[Bosnia]]&lt;ref&gt;{{citation|year=2010|chapter=Bosnia and Herzegovina|title=The European Charter for Regional Or Minority Languages: Collected Texts|pages=107–108|publisher=[[Council of Europe]]|isbn=9789287166715}}&lt;/ref&gt; &lt;br/&gt;[[Croatia]]&lt;ref&gt;{{citation|year=2012|chapter=The Croatian Language in the European Information Society|title=The Croatian Language in the Digital Age|editor1-last=Rehm|editor1-first=Georg|editor2-last=Uszkoreit|editor2-first=Hans|page=51|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|isbn=9783642308826}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Franceschini546&quot;&gt;{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|quote=In Croatia, Albanian, Bosnian, Bulgarian, Czech, German, Hebrew, Hungarian, Italian, Macedonian, Polish, Romanian, Romany, Rusyn, Russian, Montenegrin, Slovak, Slovenian, Serbian, Turkish, and Ukrainian are recognized (EACEA 2012, 18, 50s) |publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=9783110394146|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&amp;q=Croatia+Albanian&amp;pg=PA1|pages=546}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;[[Greece]]&lt;ref&gt;{{citation |last1=Trudgill|first1=Peter|last2=Schreier|first2=Daniel|year=2006|chapter=Greece and Cyprus / Griechenland und Zypern|title=Sociolinguistics / Soziolinguistik|editor-last=Ulrich|editor-first=Ammon|publisher=Walter de Gruyter|isbn=3110199874|page=1886}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;[[Iraq]]&lt;ref name=Johanson2021/&gt;{{efn|Turkish language is currently official in [[Kirkuk Governorate]], [[Kifri District, Diyala Governorate|Kifri]] and [[Tooz District|Tuz Khurmatu]] districts.&lt;ref&gt;[https://www.meforum.org/1074/who-owns-kirkuk-the-turkoman-case] Text: Article 1 of the declaration stipulated that no law, regulation, or official action could interfere with the rights outlined for the minorities. Although Arabic became the official language of Iraq, Kurdish became a corollary official language in Sulaimaniya, and both Kurdish and Turkish became official languages in Kirkuk and Kifri.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.milliyet.com.tr/amp/dunya/turkmenler-turkce-tabelalardan-memnun-1032324 | title=Türkmenler, Türkçe tabelalardan memnun – Son Dakika}}&lt;/ref&gt; In addition to that, it is considered an educational language for [[Iraqi Turkmen]] by [[Kurdistan Region]]&lt;ref&gt;[https://unpo.org/article/538?id=538] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200704072456/https://unpo.org/article/538?id=538 |date=2020-07-04 }} Kurdistan: Constitution of the Iraqi Kurdistan Region&lt;/ref&gt;}}&lt;br/&gt;[[Kosovo]]&lt;ref name=Johanson2021/&gt;{{efn|Turkish language is currently official in [[Gjilan]], [[Mitrovica, Kosovo|Southern Mitrovica]], [[Vučitrn]], [[Mamuša]] and [[Prizren]] municipalities.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Municipal language compliance in Kosovo|url=https://www.osce.org/kosovo/120010?download=true|publisher=OSCE Minsk Group|quote=Turkish language is currently official in Prizren and Mamuşa/Mamushë/Mamuša municipalities. In 2007 and 2008, the municipalities of Gjilan/Gnjilane, southern Mitrovicë/Mitrovica, Prishtinë/Priština and Vushtrri/Vučitrn also recognized Turkish as a language in official use.}}&lt;/ref&gt;}}&lt;br/&gt;[[North Macedonia]]&lt;ref name=Johanson2021/&gt;{{efn|Turkish language is currently official in [[Centar Župa Municipality|Centar Zupa]] and [[Plasnica Municipality]]&lt;ref&gt;[http://beinmacedonia.com/languages-spoken-in-macedonia-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127001049/http://beinmacedonia.com/languages-spoken-in-macedonia-2/ |date=2022-01-27 }} Text: Turkish is co-official in Centar Zupa and Plasnica&lt;/ref&gt;}}&lt;br/&gt;[[Romania]]&lt;ref name=Johanson2021/&gt;&lt;ref&gt;{{citation|year=2010|chapter=Romania|title=The European Charter for Regional Or Minority Languages: Collected Texts|pages=135–136|publisher=[[Council of Europe]]|isbn=9789287166715}}&lt;/ref&gt;
| iso1             = tr
| iso2             = tur
| iso3             = tur
| lingua           = part of [[Oghuz languages|44-AAB-a]]
| map             = Map of Turkish Language.svg
| mapcaption      = {{legend|#004DFF|Countries where Turkish is an official language}}
{{legend|#88C4FF|Countries where it is recognised as a minority language}}
{{legend|#AFEEEE|Countries where it is recognised as a minority language and co-official in at least one municipality}}
| notice           = IPA
| glotto           = nucl1301
| glottorefname    = Turkish
| agency           = [[Turkish Language Association]]
}}
[[File:WIKITONGUES- Ela speaking Turkish.webm|thumb|A Turkish speaker from Kosovo.]]
'''Turkish''' ({{lang|tr|Türkçe}} {{Pronunciation|Turkce.ogg|listen|(|help=no}}, {{lang|tr|Türk dili}}), also referred to as '''Turkey Turkish''' (''Türkiye Türkçesi''), is the most widely spoken of the [[Turkic languages]], with around 80 to 90 million speakers. It is the national language of [[Turkey]] and [[Northern Cyprus]]. Significant smaller groups of Turkish speakers also exist in [[Iraqi Turkmen|Iraq]], [[Syrian Turkmen|Syria]], [[Germany]], [[Austria]], [[Bulgaria]], [[North Macedonia]],{{r|turkic}} [[Greece]],{{r|greece}} the [[Caucasus]], and other parts of [[Europe]] and [[Central Asia]]. Cyprus has requested that the [[European Union]] add Turkish as an official language, even though Turkey is not a member state.{{r|cyprus-eu}} Turkish is the 13th most spoken language in the world.

To the west, the influence of [[Ottoman Turkish language|Ottoman Turkish]]—the variety of the Turkish language that was used as the administrative and literary language of the [[Ottoman Empire]]—spread as the Ottoman Empire expanded. In 1928, as one of [[Atatürk's Reforms]] in the early years of the Republic of Turkey, the [[Ottoman Turkish alphabet]] was replaced with a [[Turkish alphabet|Latin alphabet]].

The distinctive characteristics of the Turkish language are [[vowel harmony]] and extensive [[agglutination]]. The basic word order of Turkish is [[subject–object–verb]]. Turkish has no [[noun class]]es or [[grammatical gender]]. The language makes usage of [[honorific]]s and has a strong [[T–V distinction]] which distinguishes varying levels of politeness, [[social distance]], age, courtesy or familiarity toward the addressee. The plural second-person pronoun and verb forms are used referring to a single person out of respect.

== Classification ==
{{Main|Turkic languages}}
Turkish is a member of the [[Oghuz languages|Oghuz]] group of the [[Turkic languages|Turkic]] family. Other members include [[Azerbaijani language|Azerbaijani]], spoken in [[Azerbaijan]] and north-west [[Iran]], [[Gagauz language|Gagauz]] of [[Gagauzia]], [[Qashqai language|Qashqai]] of south [[Iran]] and the [[Turkmen language|Turkmen]] of [[Turkmenistan]].&lt;ref name=&quot;Studia Turcica 1971&quot;&gt;Aalto, P. &quot;Iranian Contacts of the Turks in Pre-Islamic times,&quot; in Studia Turcica, ed. L. Ligeti, Budapest, 1971, pp. 29–37.&lt;/ref&gt;

Classification of the [[Turkic languages|Turkic]] languages is complicated. The migrations of the [[Turkic peoples|Turkic]] peoples and their consequent intermingling with one another and with peoples who spoke non-[[Turkic languages|Turkic]] languages, have created a linguistic situation of vast complexity.&lt;ref name=&quot;Studia Turcica 1971&quot; /&gt;

There is ongoing debate about whether the [[Turkic languages|Turkic]] family is itself a branch of a larger [[Altaic languages|Altaic]] family, including [[Japanese language|Japanese]], [[Korean language|Korean]], [[Mongolian language|Mongolian]] and [[Tungusic languages|Tungusic]].&lt;ref&gt;Benzing, J. Einführung in das Studium der altäischen Philologie und der Turkologie, Wiesbaden, 1953.&lt;/ref&gt; The nineteenth-century [[Ural-Altaic]] theory, which grouped Turkish with [[Finnish language|Finnish]], [[Hungarian language|Hungarian]] and [[Altaic languages|Altaic]] languages, is controversial.&lt;ref name=&quot;Ural-altaische Jahrbücher 1958&quot;&gt;Gandjeï, T. &quot;Über die türkischen und mongolischen Elemente der persischen Dichtung der Ilchan-Zeit,&quot; in Ural-altaische Jahrbücher 30, 1958, pp. 229–31.&lt;/ref&gt; The theory was based mostly on the fact these languages share three features: [[agglutination]], [[vowel harmony]] and lack of grammatical gender.&lt;ref name=&quot;Ural-altaische Jahrbücher 1958&quot; /&gt;

== History ==
{{see also|Turkish people|Turkic peoples#History}}

[[File:Irk bitig 07.jpg|thumb|right|The 10th-century ''[[Irk Bitig]]'' or &quot;Book of Divination&quot;]]

The earliest known [[Old Turkic language|Old Turkic inscriptions]] are the three monumental [[Orkhon inscriptions]] found in modern [[Mongolia]]. Erected in honour of the prince [[Kul Tigin]] and his brother Emperor [[Bilge Khagan]], these date back to the [[Second Turkic Khaganate]] (dated 682–744 CE).{{r|erdal}} After the discovery and excavation of these monuments and associated stone slabs by Russian archaeologists in the wider area surrounding the [[Orkhon Valley]] between 1889 and 1893, it became established that the language on the inscriptions was the [[Old Turkic language]] written using the [[Old Turkic alphabet]], which has also been referred to as &quot;Turkic runes&quot; or &quot;runiform&quot; due to a superficial similarity to the [[Germanic languages|Germanic]] [[runic alphabet]]s.{{r|runiform}}

With the [[Turkic expansion]] during Early Middle Ages (c. 6th–11th centuries), peoples speaking Turkic languages spread across [[Central Asia]], covering a vast geographical region stretching from [[Siberia]] all the way to [[Europe]] and the [[Mediterranean Sea|Mediterranean]]. The [[Seljuq dynasty|Seljuqs]] of the [[Oghuz Turks]], in particular, brought their language, [[Oghuz languages|Oghuz]]—the direct ancestor of today's Turkish language—into [[Anatolia]] during the 11th century.&lt;ref name=&quot;Findley&quot;&gt;Findley{{full citation needed|date=July 2014}}&lt;/ref&gt; Also during the 11th century, an early linguist of the Turkic languages, [[Mahmud al-Kashgari]] from the [[Kara-Khanid Khanate]], published the first comprehensive Turkic language dictionary and map of the geographical distribution of Turkic speakers in the ''Compendium of the Turkic Dialects'' (Ottoman Turkish: ''Divânü Lügati't-Türk'').&lt;ref name=&quot;Soucek&quot;&gt;{{harvnb|Soucek|2000|pp=}}&lt;/ref&gt;

===Ottoman Turkish===
[[File:Oghusenbuchmuseum.jpeg|thumb|right|200px|The 15th century [[Book of Dede Korkut]] ]]
{{Main|Ottoman Turkish language}}
{{See also|Old Anatolian Turkish}}

Following the adoption of [[Islam]] c. 950 by the [[Kara-Khanid Khanate]] and the [[Seljuq dynasty|Seljuq Turks]], who are both regarded as the ethnic and cultural ancestors of the [[Ottoman Empire|Ottomans]], the administrative language of these states acquired a large collection of loanwords from [[Arabic]] and [[Persian language|Persian]]. [[Turkish literature]] during the Ottoman period, particularly [[Ottoman poetry|Divan poetry]], was heavily influenced by Persian, including the adoption of poetic meters and a great quantity of imported words. The literary and official language during the [[Ottoman Empire]] period (c. 1299–1922) is termed [[Ottoman Turkish language|Ottoman Turkish]], which was a mixture of Turkish, Persian, and Arabic that differed considerably and was largely unintelligible to the period's everyday Turkish. The everyday Turkish, known as ''kaba Türkçe'' or &quot;rough Turkish&quot;, spoken by the less-educated lower and also rural members of society, contained a higher percentage of native vocabulary and served as basis for the modern Turkish language.&lt;ref&gt;{{harvnb|Glenny|2001|p=99}}&lt;/ref&gt;

=== {{anchor|Turkish language reform}}Language reform and modern Turkish ===
{{See also|Turkish alphabet reform|Replacement of loanwords in Turkish}}
{{Atatürk sidebar}}
After the foundation of the modern state of [[Turkey]] and the [[#Writing system|script reform]], the [[Turkish Language Association]] (TDK) was established in 1932 under the patronage of [[Mustafa Kemal Atatürk]], with the aim of conducting research on Turkish. One of the tasks of the newly established association was to initiate a [[language reform]] to replace [[loanword]]s of Arabic and Persian origin with Turkish equivalents.&lt;ref&gt;See Lewis (2002) for a thorough treatment of the Turkish language reform.&lt;/ref&gt; By banning the usage of imported words in the press,{{clarify|reason=This blanket statement needs to be more specific. Were words like &quot;haber&quot; or &quot;hürriyet&quot; (obviously &quot;imported&quot;, i.e. borrowed) ever banned?|date=June 2021}} the association succeeded in removing several hundred foreign words from the language. While most of the words introduced to the language by the TDK were newly derived from Turkic roots, it also opted for reviving Old Turkish words which had not been used for centuries.&lt;ref name=&quot;TDK History&quot;/&gt; In 1935, the TDK published a bilingual [[Ottoman Turkish|Ottoman-Turkish]]/Pure Turkish dictionary that documents the results of the language reform.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Szurek|first=Emmanuel|url=https://books.google.com/books?id=0FLoBgAAQBAJ&amp;q=ottoman+turkish+dictionary+1935&amp;pg=PA94|title=Order and Compromise: Government Practices in Turkey from the Late Ottoman Empire to the Early 21st Century|date=2015-02-17|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-28985-7|editor-last=Aymes|editor-first=Marc|pages=94|language=en}}&lt;/ref&gt;   

Owing to this sudden change in the language, older and younger people in Turkey started to differ in their vocabularies. While the generations born before the 1940s tend to use the older terms of Arabic or Persian origin, the younger generations favor new expressions. It is considered particularly ironic that Atatürk himself, in [[Nutuk|his lengthy speech]] to the new [[Grand National Assembly of Turkey|Parliament]] in 1927, used a style of Ottoman which sounded so alien to later listeners that it had to be &quot;translated&quot; three times into modern Turkish: first in 1963, again in 1986, and most recently in 1995.&lt;ref&gt;See Lewis (2002): 2–3 for the first two translations. For the third see {{cite web |author=Bedi Yazıcı |url=http://www.nutuk.org/ |title=Nutuk: Özgün metin ve çeviri (Atatürk's Speech: original text and translation) |access-date=2007-09-28 |language=tr |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928221336/http://www.nutuk.org/ |archive-date=2007-09-28 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

The past few decades have seen the continuing work of the TDK to coin new Turkish words to express new concepts and technologies as they enter the language, mostly from English. Many of these new words, particularly information technology terms, have received widespread acceptance. However, the TDK is occasionally criticized for coining words which sound contrived and artificial. Some earlier changes—such as ''{{lang|tr|bölem}}'' to replace ''{{lang|tr|fırka}}'', &quot;political party&quot;—also failed to meet with popular approval (''{{lang|tr|fırka}}'' has been replaced by the French loanword ''{{lang|tr|parti}}''). Some words restored from Old Turkic have taken on specialized meanings; for example ''{{lang|tr|betik}}'' (originally meaning &quot;book&quot;) is now used to mean &quot;[[scripting language|script]]&quot; in [[computer science]].&lt;ref name=cokbilgi&gt;{{cite web|title=Öz Türkçeleştirme Çalışmaları|url=http://www.cokbilgi.com/yazi/oz-turkcelestirme-calismalari/|work=Çok Bilgi|access-date=29 May 2014|archive-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714065848/https://www.cokbilgi.com/yazi/oz-turkcelestirme-calismalari/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Some examples of modern Turkish words and the old loanwords are:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! align=left | Ottoman Turkish
! align=left | Modern Turkish
! align=left | English translation
! align=left | Comments
|-
| ''{{lang|ota-Latn|müselles}}'' || ''{{lang|tr|üçgen}}'' || triangle || Compound of the noun ''{{lang|tr|üç}}'' (&quot;three&quot;) and the suffix ''{{lang|tr|-gen}}''
|-
| ''{{lang|ota-Latn|tayyare}}'' || ''{{lang|tr|uçak}}'' || aeroplane || Derived from the verb ''{{lang|tr|uçmak}}'' (&quot;to fly&quot;). The word was first proposed to mean &quot;airport&quot;.
|-
| ''{{lang|ota-Latn|nispet}}'' || ''{{lang|tr|oran}}'' || ratio || The old word is still used in the language today together with the new one. The modern word is from the Old Turkic verb ''{{lang|otk|or-}}'' (&quot;to cut&quot;).
|-
| ''{{lang|ota-Latn|şimal}}'' || ''{{lang|tr|kuzey}}'' || north || Derived from the Old Turkic noun ''{{lang|otk|kuz}}'' (&quot;cold and dark place&quot;, &quot;shadow&quot;). The word is restored from [[Middle Turkic languages|Middle Turkic]] usage.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Mütercim Asım |title=Burhân-ı Katı Tercemesi |location=İstanbul |year=1799 |language=tr }}&lt;/ref&gt;
|-
| ''{{lang|ota-Latn|teşrinievvel}}'' || ''{{lang|tr|ekim}}'' || October || The noun ''{{lang|tr|ekim}}'' means &quot;sowing&quot;, referring to the planting of cereal seeds in autumn, which is widespread in Turkey
|}
{{mainlist|List of replaced loanwords in Turkish}}

== Geographic distribution ==
{{see also|Turkish diaspora}}
[[File:IKEABerlin.JPG|thumb|right|160px|An advertisement by the [[IKEA]] branch in [[Berlin]] written in the German and Turkish languages.]]
Turkish is natively spoken by the [[Turkish people]] in Turkey and by the [[Turkish diaspora]] in some 30 other countries. Turkish language is mutually intelligible with [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] and other Turkic languages. In particular, Turkish-speaking minorities exist in countries that formerly (in whole or part) belonged to the [[Ottoman Empire]], such as Iraq{{r|iraq}}, Bulgaria, [[Cyprus]], Greece (primarily in [[Western Thrace]]), the [[Republic of North Macedonia]], Romania, and Serbia. More than two million Turkish speakers live in Germany; and there are significant Turkish-speaking communities in the United States, France, the Netherlands, Austria, Belgium, Switzerland, and the United Kingdom.&lt;ref name=&quot;Ethnologue Turkish&quot;&gt;{{cite web |editor= Gordon, Raymond G. Jr. |editor-link= Ethnologue |url= http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tur |title= Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Report for language code:tur (Turkish) |access-date= 2011-09-04 |year= 2005}}&lt;/ref&gt; Due to the [[cultural assimilation]] of Turkish immigrants in host countries, not all ethnic members of the diaspora speak the language with native fluency.&lt;ref&gt;See for example citations given in Cindark, Ibrahim/Aslan, Sema (2004): [http://pub.ids-mannheim.de/autoren/ids/cindarkibrahim.html Deutschlandtürkisch?]. Institut für Deutsche Sprache, page 3.&lt;/ref&gt;

In 2005 93% of the population of Turkey were native speakers of Turkish,&lt;ref name=&quot;Eurobarometer Languages&quot;&gt;{{cite web|title= Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Survey)|publisher= [[Europa (web portal)|Europa]] |author= European Commission |year= 2006 |url= http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf |access-date= 2010-02-14 |author-link= European Commission}}&lt;/ref&gt; about 67 million at the time, with [[Kurdish languages]] making up most of the remainder.&lt;ref name=&quot;Ethnologue Kurdish&quot;&gt;{{cite web |editor= Gordon, Raymond G. Jr. |editor-link= Ethnologue |url= http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=kmr |title= Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Report for language code:kmr (Kurdish) |access-date=  2007-03-18 |year= 2005}}&lt;/ref&gt;

[[Azerbaijani language]], official in Azerbaijan, is [[mutually intelligible]] with Turkish and speakers of both languages can understand them without noticeable difficulty, especially when discussion comes on ordinary, daily language. Turkey has very good relations with Azerbaijan, with a multitude of Turkish companies and authorities investing there, while the influence of Turkey in the country is very high. The rising presence of this very similar language in Azerbaijan and the fact that many children use Turkish words instead of Azerbaijani words due to satellite TV has caused concern that the dinstictive features of the language will be eroded. Many bookstores sell books in Turkish language along Azerbaijani language ones, with Agalar Mahmadov, a leading intellectual, voicing his concern that Turkish language has &quot;already started to take over the national and natural dialects of Azerbaijan&quot;. However, the presence of Turkish as foreign language is not as high as Russian.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://eurasianet.org/azerbaijan-grapples-with-the-rise-of-turkish-language|title=Azerbaijan Grapples With the Rise of Turkish Language {{!}} Eurasianet|website=eurasianet.org|language=en|accessdate=2022-08-18}}&lt;/ref&gt; In Uzbekistan, the second most populated Turkic country, a new TV channel ''Foreign Languages TV'' was established in 2022. This channel has been broadcasting Turkish lessons alongside with English, French, German and Russian lessons.

=== Official status ===
{{multiple image
| align = right
| direction = horizontal
| image1 = Welcome sign to the village of Çardağlı.jpg
| width1 = 160
| image2 = Prizren (3DilliTabela).jpg
| width2 = 280
| footer = Left: Bilingual sign, Turkish (top) and [[Arabic language|Arabic]] (bottom), at a Turkmen village in [[Kirkuk Governorate]], [[Iraq]].&lt;br/&gt;Right: Road signs in [[Prizren]], [[Kosovo]]. Official languages are: [[Albanian language|Albanian]] (top), [[Serbian language|Serbian]] (middle) and Turkish (bottom).
}}

Turkish is the official language of [[Turkey]] and is one of the official languages of [[Cyprus]]. Turkish has official status in 38 municipalities in [[Kosovo]], including Mamusha,{{r|kosovo}}{{r|sabah-kosovo}}, two in the [[Republic of North Macedonia]] and in [[Kirkuk Governorate]] in Iraq.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{cite web | url= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html#mk | archive-url= https://web.archive.org/web/20070613004519/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html#mk | url-status= dead | archive-date= June 13, 2007 | publisher= [[CIA World Factbook]] | title= Official regional languages| year= 2002 | access-date= 2016-02-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal | url=https://www.meforum.org/1074/who-owns-kirkuk-the-turkoman-case |title = Who Owns Kirkuk? The Turkoman Case|journal = Middle East Quarterly|date = January 2007|last1 = Güçlü|first1 = Yücel}}&lt;/ref&gt;

In Turkey, the regulatory body for Turkish is the [[Turkish Language Association]] (''Türk Dil Kurumu'' or TDK), which was founded in 1932 under the name ''Türk Dili Tetkik Cemiyeti'' (&quot;Society for Research on the Turkish Language&quot;). The Turkish Language Association was influenced by the ideology of [[linguistic purism]]: indeed one of its primary tasks was the replacement of loanwords and of foreign grammatical constructions with equivalents of Turkish origin.&lt;ref&gt;The name TDK itself exemplifies this process. The words ''tetkik'' and ''cemiyet'' in the original name are both Arabic loanwords (the final ''-i'' of ''cemiyeti'' being a Turkish possessive suffix); ''kurum'' is a native Turkish word based on the verb ''kurmak'', &quot;set up, found&quot;.{{citation needed|date= July 2014}}&lt;/ref&gt; These changes, together with the adoption of the new [[Turkish alphabet]] in 1928, shaped the [[#Language reform and modern Turkish|modern Turkish language]] spoken today. The TDK became an independent body in 1951, with the lifting of the requirement that it should be presided over by the Minister of Education. This status continued until August 1983, when it was again made into a governmental body in the [[Constitution of Turkey|constitution of 1982]], following the military [[1980 Turkish coup d'état|coup d'état of 1980]].&lt;ref name=&quot;TDK History&quot;&gt;{{cite web|author= Turkish Language Association|author-link= Turkish Language Association|url= http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF2858DA18F4388CDD|title= Türk Dil Kurumu – Tarihçe (History of the Turkish Language Association)|access-date= 2007-03-18 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070316024438/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF2858DA18F4388CDD | archive-date = March 16, 2007 |url-status = dead|language= tr}}&lt;/ref&gt;

=== Dialects ===
{{Main|Turkish dialects}}
Modern standard Turkish is based on the dialect of [[Istanbul]].&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia= Concise compendium of the world's languages |title= Turkish|page= 547|last= Campbell |first= George|publisher= Routledge |place= London|year= 1995}}&lt;/ref&gt; This '''Istanbul Turkish''' (''İstanbul Türkçesi'') constitutes the model of written and spoken Turkish, as recommended by [[Ziya Gökalp]], [[Ömer Seyfettin]] and others.&lt;ref&gt;{{Cite web | title = En iyi İstanbul Türkçesini kim konuşur? | work = Milliyet | access-date = 2017-12-30 | url = http://www.milliyet.com.tr/-magazin-1628628/}}&lt;/ref&gt;

Dialectal variation persists, in spite of the [[dialect levelling|levelling influence]] of the standard used in mass media and in the [[education in Turkey|Turkish education system]] since the 1930s.&lt;ref name=&quot;Johanson&quot;&gt;{{Citation|last= Johanson |first= Lars |year= 2001 |title= Discoveries on the Turkic linguistic map |url= http://www.srii.org/Map.pdf | url-status = dead|publisher= Swedish Research Institute in Istanbul |archive-url= https://web.archive.org/web/20070205070509/http://www.srii.org/Map.pdf |archive-date= February 5, 2007 |access-date= 2007-03-18 }}&lt;/ref&gt; Academic researchers from Turkey often refer to Turkish dialects as ''ağız'' or ''şive'', leading to an ambiguity with the linguistic concept of [[accent (sociolinguistics)|accent]], which is also covered with these words. Several universities, as well as a dedicated work-group of the Turkish Language Association, carry out [[project]]s investigating Turkish dialects. {{As of | 2002}} work continued on the compilation and publication of their research as a comprehensive dialect-[[atlas]] of the Turkish language.&lt;ref name=&quot;Dialects Workshop&quot;&gt;Özsoy&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dialects TDK&quot;&gt;{{cite journal|last= Akalın|first= Şükrü Halûk|title= Türk Dil Kurumu'nun 2002 yılı çalışmaları (Turkish Language Association progress report for 2002)|journal= Türk Dili |issn= 1301-465X|volume= 85|issue= 613|url= http://www.tdk.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&amp;BELGEANAH=2693&amp;DOSYAISIM=calismalar2002.pdf|access-date= 2007-03-18|date= January 2003 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070627231538/http://www.tdk.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&amp;BELGEANAH=2693&amp;DOSYAISIM=calismalar2002.pdf | archive-date = June 27, 2007 |url-status = dead|language= tr}}&lt;/ref&gt;

[[File:Turkey Turkish dialects map (Main subgroups) en.jpg|thumb|left|Map of the main subgroups of [[Turkish dialects]] across Southeast Europe and the [[Middle East]].]]

Some [[immigration to Turkey|immigrants to Turkey]] from [[Rumelia]] speak [[Rumelian Turkish]], which includes the distinct dialects of [[Ludogorie]], Dinler, and Adakale, which show the influence of the theoretized [[Balkan sprachbund]]. ''Kıbrıs Türkçesi'' is the name for [[Cypriot Turkish]] and is spoken by the [[Turkish Cypriots]]. ''Edirne'' is the dialect of [[Edirne]]. ''Ege'' is spoken in the [[Aegean Sea|Aegean]] region, with its usage extending to [[Antalya]]. The nomadic [[Yörüks]] of the [[Mediterranean Region, Turkey|Mediterranean Region]] of Turkey also have their own dialect of Turkish.&lt;ref&gt;{{cite book|last= Shashi|first= Shyam Singh|title= Encyclopaedia of Humanities and Social Sciences|publisher= Anmol Publications|year= 1992
|url= https://books.google.com/books?id=4T0oAAAAMAAJ&amp;q=yoruk+turkish+taurus |page= 47|access-date= 2008-03-26}}&lt;/ref&gt; This group is not to be confused with the Yuruk nomads of Macedonia, Greece, and European Turkey, who speak [[Balkan Gagauz Turkish]].

The [[Meskhetian Turks]] who live in Kazakhstan, Azerbaijan and Russia as well as in several Central Asian countries, also speak an Eastern Anatolian dialect of Turkish, originating in the areas of Kars, Ardahan, and Artvin and sharing similarities with [[Azerbaijani language|Azerbaijani]], the language of Azerbaijan.&lt;ref&gt;{{citation|last1= Aydıngün |first1= Ayşegül |last2= Harding |first2= Çiğdem Balım |last3= Hoover |first3= Matthew |last4= Kuznetsov |first4= Igor |last5= Swerdlow |first5= Steve |year= 2006 |title= Meskhetian Turks: An Introduction to their History, Culture, and Resettelment Experiences |url= http://www.cal.org/CO/pdffiles/mturks.pdf |publisher=Center for Applied Linguistics |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070714205907/http://www.cal.org/co/pdffiles/mturks.pdf |archive-date=2007-07-14 }}&lt;/ref&gt;

The [[Central Anatolia Region]] speaks ''Orta Anadolu''. ''Karadeniz'', spoken in the Eastern [[Black Sea Region]] and represented primarily by the [[Trabzon]] dialect, exhibits [[stratum (linguistics)#Substratum|substratum]] influence from [[Greek language|Greek]] in [[phonology]] and [[syntax]];&lt;ref name=&quot;Brendemoen&quot;&gt;{{Cite conference|last= Brendemoen|first= B. |title= Phonological Aspects of Greek-Turkish Language Contact in Trabzon |year= 1996 |conference=Conference on Turkish in Contact, Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in the Humanities and Social Sciences, Wassenaar, 5–6 February 1996}}&lt;/ref&gt; it is also known as ''Laz dialect'' (not to be confused with the [[Laz language]]). ''Kastamonu'' is spoken in [[Kastamonu]] and its surrounding areas. [[Karamanli Turkish]] is spoken in Greece, where it is called {{lang|grc| Kαραμανλήδικα}}. It is the literary standard for the [[Karamanlides]].&lt;ref&gt;
{{Cite journal
 |last= Balta |first= Evangelia |date= Fall 2017 |title= Translating Books from Greek into Turkish for the Karamanli Orthodox Christians of Anatolia (1718–1856) |journal= International Journal of Turkish Studies |volume= 23 |issue= 1–2 |pages= 20 |via= Ebsco}}&lt;/ref&gt;

== Phonology ==
{{main|Turkish phonology}}
{{hatnote|See [[Turkish alphabet]] for a pronunciation guide}}

=== Consonants ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Consonant phonemes of Standard Turkish{{sfnp|Zimmer|Orgun|1999|pp=154–155}}
! colspan=&quot;2&quot; |
! [[Labial consonant|Labial]]
! [[Dental consonant|Dental]]/&lt;br&gt;[[Alveolar consonant|Alveolar]]
! [[Postalveolar consonant|Post-&lt;br&gt;alveolar]]
! [[Palatal consonant|Palatal]]
! [[Velar consonant|Velar]]
![[Glottal consonant|Glottal]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Nasal consonant|Nasal]]
| {{IPA link|m}}
| {{IPA link|n̪|n}}
|
|
|
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Stop consonant|Stop]]
! {{small|[[voicelessness|voiceless]]}}
| {{IPA link|p}}
| {{IPA link|t̪|t}}
| {{IPA link|t͡ʃ}}
| ({{IPA link|c}})
| {{IPA link|k}}
|
|-
! {{small|[[voice (phonetics)|voiced]]}}
| {{IPA link|b}}
| {{IPA link|d̪|d}}
| {{IPA link|d͡ʒ}}
| ({{IPA link|ɟ}})
| {{IPA link|ɡ}}
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Fricative consonant|Fricative]]
! {{small|[[voicelessness|voiceless]]}}
| {{IPA link|f}}
| {{IPA link|s̪|s}}
| {{IPA link|ʃ}}
|
| 
|{{IPA link|h}}
|-
! {{small|[[voice (phonetics)|voiced]]}}
| rowspan=&quot;2&quot; | {{IPA link|v}}
| {{IPA link|z̪|z}}
| {{IPA link|ʒ}}
|
|
|
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Approximant consonant|Approximant]]
| ({{IPA link|ɫ̪|ɫ}})
| {{IPA link|l̠|l}}
| {{IPA link|j}}
| ({{IPA link|ɰ}})
|
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Tap consonant|Tap]]
|
| {{IPA link|ɾ|ɾ}}
|
|
|
|
|}

At least one source claims Turkish consonants are laryngeally-specified three-way fortis-lenis (aspirated/neutral/voiced) like Armenian.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Petrova |first1=Olga |last2=Plapp |first2=Rosemary |last3=Ringen |first3=Catherine |last4=Szentgyörgyi |first4=Szilárd |date=2006 |title=Voice and aspiration: Evidence from Russian, Hungarian, German, Swedish, and Turkish |url=https://pdfs.semanticscholar.org/7a27/5c57dd25134aa7628c46a64ca470cc3a71db.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908054256/https://pdfs.semanticscholar.org/7a27/5c57dd25134aa7628c46a64ca470cc3a71db.pdf |url-status=dead |archive-date=2018-09-08 |journal=The Linguistic Review |language=en |volume=23 |issue=1 |pages=1–35 |doi=10.1515/tlr.2006.001 |s2cid=42712078 |issn=0167-6318}}&lt;/ref&gt;

The phoneme that is usually referred to as ''yumuşak g'' (&quot;soft g&quot;), written {{angbr|ğ}} in Turkish [[orthography]], represents a vowel sequence or a rather weak bilabial approximant between rounded vowels, a weak palatal approximant between unrounded front vowels, and a vowel sequence elsewhere. It never occurs at the beginning of a word or a syllable, but always follows a vowel. When word-final or preceding another consonant, it lengthens the preceding vowel.&lt;ref name=&quot;IPA 19993&quot;&gt;''Handbook of the IPA'', p. 155&lt;/ref&gt;

In native Turkic words, the sounds {{IPA|[c]}}, {{IPA|[ɟ]}}, and {{IPA|[l]}} are in [[complementary distribution]] with {{IPA|[k]}}, {{IPA|[ɡ]}}, and {{IPA|[ɫ]}}; the former set occurs adjacent to front vowels and the latter adjacent to back vowels. The distribution of these [[phoneme]]s is often unpredictable, however, in foreign borrowings and proper nouns. In such words, {{IPA|[c]}}, {{IPA|[ɟ]}}, and {{IPA|[l]}} often occur with back vowels:&lt;ref&gt;{{harvnb|Lewis|2001|pp=93–4,6}}&lt;/ref&gt; some [[#Writing system|examples]] are given below.

==== Consonant devoicing ====
{{Main|Final-obstruent devoicing}}

Turkish orthography reflects [[final-obstruent devoicing]], a form of [[consonant mutation]] whereby a voiced obstruent, such as {{IPA|/b d dʒ ɡ/}}, is devoiced to {{IPA|[p t tʃ k]}} at the end of a word or before a consonant, but retains its voicing before a vowel. In loan words, the voiced equivalent of ''/k/'' is ''/g/''; in native words, it is ''/ğ/''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.imla.dilimiz.com/TDK/unsuzlerinnitelikleri.HTM|title=Sesler ve ses uyumları &quot;Sounds and Vovel karmony&quot;|access-date=2013-01-13|publisher=[[Turkish Language Association]]|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20120728093237/http://www.imla.dilimiz.com/TDK/unsuzlerinnitelikleri.HTM|archive-date=2012-07-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Turkish Consonant Mutation|url=http://turkishbasics.com/grammar/consonant-mutation.php|website=turkishbasics.com|language=EN}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|+ Obstruent devoicing in nouns
|-
!Underlying &lt;br/&gt;consonant
!Devoiced &lt;br/&gt;form
!Underlying &lt;br/&gt;morpheme
!Dictionary form
!Dative case /&lt;br/&gt;1sg present
!Meaning
|-
|b||p||''*kitab''||''kitap''||''kitaba''||book (loan)
|-
|c||ç|| ''*uc'' || ''uç''||''uca''||tip
|-
|d||t||''*bud''||''but''||''buda''||thigh
|-
|g||k||''*reng''||''renk''||''renge''||color (loan)
|-
|ğ||k||''*ekmeğ''||''ekmek''||''ekmeğe''||bread
|}

This is analogous to languages such as [[German language|German]] and [[Russian language|Russian]], but in the case of Turkish, the spelling is usually made to match the sound. However, in a few cases, such as ''ad'' {{IPA|/at/}} 'name' (dative ''ada''), the underlying form is retained in the spelling (cf. ''at'' {{IPA|/at/}} 'horse', dative ''ata''). Other exceptions are ''od'' 'fire' vs. ''ot'' 'herb', ''sac'' 'sheet metal', ''saç'' 'hair'. Most loanwords, such as ''kitap'' above, are spelled as pronounced, but a few such as ''hac'' 'hajj', ''şad'' 'happy', and ''yad'' 'strange' or 'stranger' also show their underlying forms.{{citation needed|date=July 2014}}

Native nouns of two or more syllables that end in ''/k/'' in dictionary form are nearly all ''//ğ//'' in underlying form. However, most verbs and monosyllabic nouns are underlyingly ''//k//''.&lt;ref&gt;{{harvnb|Lewis|2001|p=10}}&lt;/ref&gt;

=== Vowels ===
[[File:Turkish vowel chart.svg|thumb|upright=1.13|Vowels of Turkish. From {{Harvcoltxt|Zimmer|Orgun|1999|p=155}}]]
The vowels of the Turkish language are, in their alphabetical order, {{angbr|a}}, {{angbr|e}}, {{angbr|ı}}, {{angbr|i}}, {{angbr|o}}, {{angbr|ö}}, {{angbr|u}}, {{angbr|ü}}.&lt;ref&gt;The vowel represented by {{angbr|ı}} is also commonly transcribed as {{angbr IPA|ɨ}} in linguistic literature.&lt;/ref&gt; The Turkish vowel system can be considered as being three-dimensional, where vowels are characterised by how and where they are articulated focusing on three key features: [[Vowel#Backness|front and back]], [[Roundedness|rounded and unrounded]] and [[Vowel#Height|vowel height]].&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish: A Comprehensive Grammar|last1=Goksel|first1=Asli|last2=Kerslake|first2=Celia|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-11494-2|pages=24–25}}&lt;/ref&gt; Vowels are classified [±back], [±round] and [±high].&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Khalilzadeh|first=Amir|date=Winter 2010|title=Vowel Harmony in Turkish|journal=Karadeniz Araştırmaları: Balkan, Kafkas, Doğu Avrupa Ve Anadolu İncelemeleri Dergisi|volume=6|issue=24|pages=141–150}}&lt;/ref&gt;

The only [[diphthong]]s in the language are found in [[loanword]]s and may be categorised as falling diphthongs usually analyzed as a sequence of /j/ and a vowel.&lt;ref name=&quot;IPA 19993&quot;/&gt;

==== Vowel harmony ====
{{Details|Vowel harmony}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin-left: 1em&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | Turkish Vowel Harmony
! colspan=&quot;4&quot; | Front Vowels || colspan=&quot;4&quot; | Back Vowels
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Unrounded || colspan=&quot;2&quot; | Rounded || colspan=&quot;2&quot; | Unrounded || colspan=&quot;2&quot; | Rounded
|-
! Vowel
| style=&quot;border-right: 0;&quot; | '''e''' /e/
| '''i''' /i/ || '''ü''' /y/
| style=&quot;border-left: 0;&quot; | '''ö''' /ø/ || '''a''' /a/
| style=&quot;border-left: 0;&quot; | '''ı''' /ɯ/ || '''u''' /u/
| style=&quot;border-left: 0;&quot; | '''o''' /o/
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
! Twofold (Backness)
| colspan=&quot;4&quot; | '''e''' || colspan=&quot;4&quot; | '''a'''
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
! Fourfold (Backness + Rounding)
| colspan=&quot;2&quot; | '''i''' || colspan=&quot;2&quot; | '''ü''' || colspan=&quot;2&quot; | '''ı''' || colspan=&quot;2&quot; | '''u'''
|}

&lt;!--NOTICE: Please do not remove/change the following image (File:TurkishRoadSign-WelcomeToEurope Modified.jpg) as it is referred from within the text to illustrate some linguistic concepts--&gt;[[File:TurkishRoadSign-WelcomeToEurope Modified.jpg|thumb|Road sign at the European end of the [[Bosphorus Bridge]] in [[Istanbul]]. (Photo taken during the 28th [[Istanbul Marathon]] in 2006)]]

The principle of vowel harmony, which permeates Turkish word-formation and suffixation, is due to the natural human tendency towards economy of muscular effort.&lt;ref name=&quot;mundy&quot;&gt;Mundy, C. Turkish Syntax as a System of Qualification. Oxford, 1957, pp. 279–305.&lt;/ref&gt; This principle is expressed in Turkish through three rules:

# If the first vowel of a word is a back vowel, any subsequent vowel is also a back vowel; if the first is a front vowel, any subsequent vowel is also a front vowel.&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt;
# If the first vowel is unrounded, so too are subsequent vowels.&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt;
# If the first vowel is rounded, subsequent vowels are either rounded and close or unrounded and open.&lt;ref name=&quot;deny&quot;&gt;Deny, J. Grammaire de la langue turque. Paris, 1963.&lt;/ref&gt;

The second and third rules minimize muscular effort during speech. More specifically, they are related to the phenomenon of labial assimilation:&lt;ref name=&quot;gabain&quot;&gt;von Gabain, A. Alttürkische Grammatik. Leipzig, 1950.&lt;/ref&gt; if the lips are '''rounded''' (a process that requires muscular effort) for the first vowel they may stay rounded for subsequent vowels.&lt;ref name=&quot;deny&quot;/&gt; If they are '''unrounded''' for the first vowel, the speaker does not make the additional muscular effort to round them subsequently.&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt;

Grammatical [[affix]]es have &quot;a chameleon-like quality&quot;,&lt;ref&gt;{{harvnb|Lewis|1953|p=21}}&lt;/ref&gt; and obey one of the following patterns of vowel harmony:
* '''twofold (''-e/-a'')''':&lt;ref&gt;For the terms ''twofold'' and ''fourfold'', as well as the superscript notation, see Lewis (1953):21–22. In his more recent works Lewis prefers to omit the superscripts, on the grounds that &quot;there is no need for this once the principle has been grasped&quot; (Lewis [2001]:18).&lt;/ref&gt; the [[locative case]] suffix, for example, is ''-de'' after front vowels and ''-da'' after back vowels. The notation ''-de''² is a convenient shorthand for this pattern.
* '''fourfold (''-i/-ı/-ü/-u'')''': the [[genitive case]] suffix, for example, is ''-in'' or ''-ın'' after unrounded vowels (front or back respectively); and ''-ün'' or ''-un'' after the corresponding rounded vowels. In this case, the shorthand notation ''-in''&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; is used.

Practically, the twofold pattern (also referred to as the e-type vowel harmony) means that in the environment where the vowel in the word stem is formed in the front of the mouth, the suffix will take the e-form, while if it is formed in the back it will take the a-form. The fourfold pattern (also called the i-type) accounts for rounding as well as for front/back.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish Grammar|last=Underhill|first=Robert|publisher=The MIT Press|year=1976|isbn=0-262-21006-1|location=Cambridge, Massachusetts|pages=25}}&lt;/ref&gt; The following examples, based on the [[Turkish copula|copula]] ''-dir''&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; (&quot;[it] is&quot;), illustrate the principles of i-type vowel harmony in practice: ''Türkiye'&lt;nowiki/&gt;'''dir''''' (&quot;it is Turkey&quot;),&lt;ref&gt;In modern Turkish orthography, an apostrophe is used to separate proper names from any suffixes.&lt;/ref&gt; ''kapı'''dır''''' (&quot;it is the door&quot;), but ''gün'''dür''''' (&quot;it is the day&quot;), ''palto'''dur''''' (&quot;it is the coat&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Husby|first=Olaf|title=Diagnostic use of nonword repetition for detection of language impairment among Turkish speaking minority children in Norway|url=https://www.academia.edu/3029750|journal=Working Papers Department of Language and Communication Studies NTNV|language=en|volume=3/2006|pages=139–149|via=Academia.edu}}&lt;/ref&gt;

===== Exceptions to vowel harmony =====
These are four word-classes that are exceptions to the rules of vowel harmony:

# '''Native, non-compound words''', e.g. ''{{lang|tr|dahi}}'' &quot;also,&quot; ''{{lang|tr|ela}}'' &quot;light brown,&quot; ''{{lang|tr|elma}}'' &quot;apple,&quot; ''{{lang|tr|hangi}}'' &quot;which,&quot; ''{{lang|tr|hani}}'' &quot;where,&quot; ''{{lang|tr|haydi}}'' &quot;come on,&quot; ''{{lang|tr|inanmak}}'' &quot;to believe,&quot; ''{{lang|tr|kardeş}}'' &quot;brother,&quot; ''{{lang|tr|şişman}}'' &quot;fat,&quot; ''{{lang|tr|anne}}'' &quot;mother&quot;
# '''Native compound words''', e.g. ''{{lang|tr|bugün}}'' &quot;today,&quot; ''{{lang|tr|dedikodu}}'' &quot;gossip&quot;
# '''Foreign words''', e.g. ''{{lang|tr|ferman}}'' (&lt; Farsi ''{{lang|fa|فرماندهی}}'' &quot;command&quot;), ''{{lang|tr|mikrop}}'' (&lt; French ''{{lang|fr|microbe}}'' &quot;microbe&quot;), ''{{lang|tr|piskopos}}'' (&lt; Greek ''{{lang|el|επίσκοπος}}'' &quot;bishop&quot;)
# '''Invariable suffixes:''' '''–daş''' (denoting common attachment to the concept expressed by the noun), '''–yor''' (denoting the present tense in the third person), '''–ane''' (turning adjectives or nouns into adverbs), '''–ken''' (meaning &quot;while being&quot;), '''–leyin''' (meaning &quot;in/at/during&quot;), '''{{lang|tr|–imtrak}}''' (weakening an adjective of color or taste in a way similar to the English suffix –ish as in blueish), '''–ki''' (making a pronoun or adjective out of an adverb or a noun in the locative case), '''–gil''' (meaning &quot;the house or family of&quot;), '''–gen''' (referring to the name of plane figures)
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto;&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Invariable suffix
! scope=&quot;col&quot; | Turkish example
! scope=&quot;col&quot; | Meaning in English
! scope=&quot;col&quot; | Remarks
|-
| '''–daş'''
| ''{{lang|tr|meslektaş}}'' || &quot;colleague&quot;
| From ''{{lang|tr|meslek}}'' &quot;profession.&quot;
|-
| '''–yor'''
| ''{{lang|tr|geliyor}}'' || &quot;he/she/it is coming&quot;
| From ''{{lang|tr|gel–}}'' &quot;to come.&quot;
|-
| '''–ane'''
| ''{{lang|tr|şahane}}'' || &quot;regal&quot;
| From ''{{lang|tr|şah}},'' &quot;king.&quot;
|-
| '''–ken'''
| ''{{lang|tr|uyurken}}'' || &quot;while sleeping&quot;
| From ''{{lang|tr|uyu–}},'' &quot;to sleep.&quot;
|-
| '''–leyin'''
| ''{{lang|tr|sabahleyin}}'' || &quot;in the morning&quot;
| From ''{{lang|tr|sabah}},'' &quot;morning.&quot;
|-
| '''–imtrak'''
| ''{{lang|tr|ekşimtrak}}'' || &quot;sourish&quot;
| From ''{{lang|tr|ekşi}},'' &quot;sour.&quot;
|-
| '''–ki'''
| ''{{lang|tr|ormandaki}}'' || &quot;(that) in the forest&quot;
| From ''{{lang|tr|orman}},'' &quot;forest.&quot;
|-
| '''–gil'''
| ''{{lang|tr|annemgiller}}'' || &quot;my mother's family&quot;
| From ''{{lang|tr|annem}},'' &quot;my mother.&quot;
|-
| '''–gen'''
| ''{{lang|tr|altıgen}}''  || &quot;hexagon&quot;
| From ''{{lang|tr|altı}},'' &quot;six.&quot;
|-
|}

The [[#Phonology|road sign in the photograph]] above illustrates several of these features:
* a native compound which does not obey vowel harmony: ''Orta+köy'' (&quot;middle village&quot;—a place name)
* a loanword also violating vowel harmony: ''viyadük'' (&lt; French ''viaduc'' &quot;viaduct&quot;)
* the possessive suffix'' -i''&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; harmonizing with the final vowel (and softening the ''k'' by consonant [[alternation (linguistics)|alternation]]): ''viyadüğü''{{citation needed|date=July 2014}}

The rules of vowel harmony may vary by regional dialect. The dialect of Turkish spoken in the [[Trabzon]] region of northeastern Turkey follows the reduced vowel harmony of [[Old Anatolian Turkish]], with the additional complication of two missing vowels (ü and ı), thus there is no [[palatal harmony]]. It's likely that ''elün'' meant &quot;your hand&quot; in Old Anatolian. While the 2nd person singular possessive would vary between back and front vowel, -ün or -un, as in ''elün'' for &quot;your hand&quot; and ''kitabun'' for &quot;your book&quot;, the lack of ü vowel in the Trabzon dialect means -un would be used in both of these cases — ''elun'' and ''kitabun''.&lt;ref&gt;{{Cite book| publisher = Otto Harrassowitz Verlag| isbn = 978-3-447-05212-2| last1 = Boeschoten| first1 = Hendrik| last2 = Johanson| first2 = Lars| last3 = Milani| first3 = Vildan| title = Turkic Languages in Contact| date = 2006}}&lt;/ref&gt;
{{expand section|reason=Minor vowel harmony (low rounded vowel placement in first syllable only) not covered.|date=August 2018}}

== Word-accent ==
{{Details|Turkish phonology#Word-accent}}

With the exceptions stated below, Turkish words are oxytone (accented on the last syllable).

=== Exceptions to word-accent rules ===
# '''Place-names are not oxytone:'''&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt; '''{{lang|tr|Anádolu}}''' (Anatolia), '''{{lang|tr|İstánbul}}'''. Most place names are accented on their first syllable as in '''{{lang|tr|Páris}}''' and '''{{lang|tr|Zónguldak}}.''' This holds true when place names are spelled the same way as common nouns, which are oxytone: '''{{lang|tr|mısír}}''' (maize), '''{{lang|tr|Mísır}}''' (Egypt), '''{{lang|tr|sirkecı̇́}}''' (vinegar-seller), '''{{lang|tr|Sı̇́rkeci}}''' (district in Istanbul), '''{{lang|tr|bebék}}''' (doll, baby), '''{{lang|tr|Bébek}}''' (district in Istanbul), '''{{lang|tr|ordú}}''' (army), '''{{lang|tr|Órdu}}''' (a Turkish city on the Black Sea).
#'''Foreign nouns usually retain their original accentuation''',&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt; e.g., '''{{lang|tr|lokánta}}''' (&lt; Italian {{lang|it|locanda}} &quot;restaurant&quot;), '''{{lang|tr|ólta}}''' (&lt; Greek {{lang|el|βόλτα}} &quot;fishing line&quot;), '''{{lang|tr|gazéte}}''' (&lt; Italian {{lang|it|gazzetta}} &quot;newspaper&quot;)
#'''Some words about family members&lt;ref name=&quot;deny&quot;/&gt; and living creatures&lt;ref name=&quot;deny&quot;/&gt; have irregular accentuation:''' '''{{lang|tr|ánne}}''' (mother), '''{{lang|tr|ábla}}''' (older sister), '''{{lang|tr|görúmce}}''' (husband's sister), '''{{lang|tr|yénge}}''' (brother's wife), '''{{lang|tr|hála}}''' (paternal aunt), '''{{lang|tr|téyze}}''' (maternal aunt), '''{{lang|tr|ámca}}''' (paternal uncle), '''{{lang|tr|çekı̇́rge}}''' (grasshopper), '''{{lang|tr|karínca}}''' (ant), '''{{lang|tr|kokárca}}''' (skunk)
#'''Adverbs&lt;ref name=&quot;deny&quot;/&gt; are usually accented on the first syllable''', e.g., '''{{lang|tr|şı̇́mdi}}''' (now), '''{{lang|tr|sónra}}''' (after), '''{{lang|tr|ánsızın}}''' (suddenly), '''{{lang|tr|gérçekten}}''' (really), (but '''{{lang|tr|gerçektén}}''' (from reality)), '''{{lang|tr|kíşın}}''' (during winter)
#'''Compound words&lt;ref name=&quot;gabain&quot;/&gt; are accented on the end of the first element''', e.g., '''{{lang|tr|çíplak}}''' (naked), '''{{lang|tr|çırílçıplak}}''' (stark naked), '''{{lang|tr|bakán}}''' (minister), '''{{lang|tr|báşbakan}}''' (prime minister)
#Diminutives constructed by suffix '''–cik''' are accented on the first syllable, e.g., '''{{lang|tr|úfacık}}''' (very tiny), '''{{lang|tr|évcik}}''' (small house)
#'''Words with enclitic suffixes,''' '''–le''' (meaning &quot;with&quot;), '''–ken''' (meaning &quot;while&quot;), '''–ce''' (creating an adverb), '''–leyin''' (meaning &quot;in&quot; or &quot;during&quot;), '''–me''' (negating the verbal stem), '''–yor''' (denoting the present tense)

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto;&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Enclictic suffix
! scope=&quot;col&quot; | Turkish example
! scope=&quot;col&quot; | Meaning in English
|-
| '''–le''' 
| ''{{lang|tr|memnuniyétle}}'' || with pleasure
|-
| '''–ken''' 
| ''{{lang|tr|yazárken}}'' || while writing
|-
| '''–ce''' 
| ''{{lang|tr|hayváncasına}}'' || bestially
|-
| '''–leyin''' 
| ''{{lang|tr|gecéleyin}}'' || by night
|-
| '''–me''' 
| ''{{lang|tr|anlamádı}}'' || he/she/it did not understand
|-
| '''–yor''' 
| ''{{lang|tr|gelı̇́yor}}'' || he/she/it is coming
|-
|}

* '''Enclitic words''', which shift the accentuation to the previous syllable, e.g., '''–ol''' (meaning to be), '''mi''' (denoting a question), '''gibi''' (meaning similar to), '''için''' (for), '''ki''' (that), '''de''' (too)

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto;&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Enclictic suffix
! scope=&quot;col&quot; | Turkish example
! scope=&quot;col&quot; | Meaning in English
|-
| '''–ol''' as a separate word
| ''{{lang|tr|arkadaşím idi}}'' || he/she was my friend
|-
| '''–ol''' as a suffix
| ''{{lang|tr|arkadaşímdı}}'' || he/she was my friend
|-
| '''mi'''
| ''{{lang|tr|anlamadí mı}}'' || did he/she not understand?
|-
| '''gibi'''
| ''{{lang|tr|sizı̇́n gibi}}'' || like you
|-
| '''için''' 
| ''{{lang|tr|benı̇́m için}}'' || for me
|-
| '''ki''' 
| ''{{lang|tr|diyorlár ki ólmıyacak}}'' || they are saying that it won't happen
|-
| '''de''' 
| ''{{lang|tr|biz de}}'' || us too
|-
|}

== Syntax ==

=== Sentence groups ===
Turkish has two groups of sentences: verbal and nominal sentences. In the case of a verbal sentence, the predicate is a finite verb, while the predicate in nominal sentence will have either no overt verb or a verb in the form of the [[Copula (linguistics)|copula]] ''ol'' or ''y'' (variants of &quot;be&quot;). Examples of both are given below:&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish: A Comprehensive Grammar|last1=Goksel|first1=Asli|last2=Kerslake|first2=Celia|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-11494-2}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Sentence type
! colspan=&quot;2&quot; |Turkish
!English
|-
|
|Subject
|Predicate
|
|-
|Verbal
|Necla
|okula gitti
|Necla went to school
|-
|Nominal (no verb)
|Necla
|öğretmen
|Necla is a teacher
|-
|(copula)
|Necla
|ev-de-'''y'''-miş (hyphens delineate suffixes)
|Apparently Necla is at home
|}

==== Negation ====
The two groups of sentences have different ways of forming negation. A nominal sentence can be negated with the addition of the word ''değil''. For example, the sentence above would become ''Necla öğretmen değil'' ('Necla is not a teacher'). However, the verbal sentence requires the addition of a negative suffix ''-me'' to the verb (the suffix comes after the stem but before the tense): ''Necla okula gitmedi'' ('Necla did not go to school').&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish Grammar|last=Underhill|first=Robert|publisher=The MIT Press|year=1976|isbn=0-262-21006-1|location=Cambridge, Massachusetts}}&lt;/ref&gt;

==== Yes/no questions ====
In the case of a verbal sentence, an interrogative clitic ''mi'' is added after the verb and stands alone, for example ''Necla okula gitti mi?'' ('Did Necla go to school?'). In the case of a nominal sentence, then ''mi'' comes after the predicate but before the personal ending, so for example ''Necla, siz öğretmen misiniz''? ('Necla, are you [formal, plural] a teacher?').&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

===Word order===
Word order in simple Turkish sentences is generally [[subject–object–verb]], as in Korean and [[Latin]], but unlike English, for verbal sentences and subject-predicate for nominal sentences. However, as Turkish possesses a case-marking system, and most grammatical relations are shown using morphological markers, often the SOV structure has diminished relevance and may vary. The SOV structure may thus be considered a &quot;pragmatic word order&quot; of language, one that does not rely on word order for grammatical purposes.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Thompson|first=Sandra|date=April 1978|title=Modern English from a Typological Point of View: Some Implications of the Function of Word Order|journal=Linguistische Berlichte|volume=1978|issue=54|pages=19–35|via=ProQuest}}&lt;/ref&gt;

==== Immediately preverbal ====

Consider the following simple sentence which demonstrates that the focus in Turkish is on the element that immediately precedes the verb:&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Function of Word Order in Turkish Grammar|last=Erguvanlı|first=Eser Emine|publisher=University of California Press|year=1984|isbn=0-520-09955-9|series=Linguistics Vol. 106|location=Berkeley}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Word order
!
!
!
!Focus
|-
|SOV
|Ahmet
Ahmet
|yumurta-yı
egg (accusative)
|yedi
ate
|unmarked: Ahmet ate the egg
|-
|SVO
|Ahmet
|yedi
|yumurta-yı
|the focus is on the subject: Ahmet (it was Ahmet who ate the egg)
|-
|OVS
|Yumurta-yı
|yedi
|Ahmet
|the focus is on the object: egg (it was an egg that Ahmet ate)
|}

==== Postpredicate ====

The postpredicate position signifies what is referred to as background information in Turkish- information that is assumed to be known to both the speaker and the listener, or information that is included in the context. Consider the following examples:&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Sentence type
!Word order
!
!
|-
|Nominal
|S-predicate
|Bu ev güzelmiş (apparently this house is beautiful)
|unmarked
|-
|
|Predicate-s
|Güzelmiş bu ev (it is apparently beautiful, this house)
|it is understood that the sentence is about this house
|-
|Verbal
|SOV
|Bana da bir kahve getir (get me a coffee too)
|unmarked
|-
|
|
|Bana da getir bir kahve (get me one too, a coffee)
|it is understood that it is a coffee that the speaker wants
|}

==== Topic ====

There has been some debate among linguists whether Turkish is a subject-prominent (like English) or [[Topic-prominent language|topic-prominent]] (like Japanese and Korean) language, with recent scholarship implying that it is indeed both subject and topic-prominent.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.turkofoni.org/files/a_typological_approach_to_sentence_structure_in_turkish-yilmaz_kili_arslan_trakya_uni.pdf|title=A Typological Approach to Sentence Structure in Turkish|last=Kiliçasaslan|first=Yılmaz}}&lt;/ref&gt; This has direct implications for word order as it is possible for the subject to be included in the [[Verb phrase|verb-phrase]] in Turkish. There can be S/O inversion in sentences where the topic is of greater importance than the subject.

== Grammar ==
{{main|Turkish grammar}}

Turkish is an [[agglutinative language]] and frequently uses [[affix]]es, and specifically suffixes, or endings.&lt;ref&gt;This section draws heavily on Lewis (2001) and, to a lesser extent, Lewis (1953). Only the most important references are specifically flagged with footnotes.&lt;/ref&gt; One word can have many affixes and these can also be used to create new words, such as creating a verb from a noun, or a noun from a verbal root (see the section on [[#Word formation|Word formation]]). Most affixes indicate the grammatical function of the word.&lt;ref&gt;see Lewis (2001) Ch XIV.&lt;/ref&gt;
The only native prefixes are [[alliteration|alliterative]] intensifying syllables used with adjectives or adverbs: for example '''''sım'''sıcak'' (&quot;boiling hot&quot; &lt; ''sıcak'') and '''''mas'''mavi'' (&quot;bright blue&quot; &lt; ''mavi'').&lt;ref&gt;&quot;The prefix, which is accented, is modelled on the first syllable of the simple adjective or adverb but with the substitution of '''m, p, r''', or '''s''' for the last consonant of that syllable.&quot; Lewis (2001):55.  The prefix retains the first vowel of the base form and thus exhibits a form of reverse vowel harmony.&lt;/ref&gt;

The extensive use of affixes can give rise to long words, e.g. ''Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdanmışsınızcasına'', meaning &quot;In the manner of you being one of those that we apparently couldn't manage to convert to Czechoslovakian&quot;. While this case is contrived, long words frequently occur in normal Turkish, as in this heading of a newspaper obituary column: ''Bayramlaşamadıklarımız'' (Bayram [festival]-Recipr-Impot-Partic-Plur-PossPl1; &quot;Those of our number with whom we cannot exchange the season's greetings&quot;).&lt;ref&gt;This &quot;splendid word&quot; appeared at the time of ''Bayram'', the festival marking the end of the [[Ramadan|month of fasting]]. Lewis (2001):287.&lt;/ref&gt; Another example can be seen in the final word of this heading of the online Turkish Spelling Guide (''İmlâ Kılavuzu''): ''Dilde birlik, ulusal birliğin vazgeçilemezlerindendir'' (&quot;Unity in language is among the indispensables [dispense-Pass-Impot-Plur-PossS3-Abl-Copula] of national unity ~ Linguistic unity is a ''[[sine qua non]]'' of national unity&quot;).&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dilimiz.com/dil/imlakilavuzu/TDK/imlaanasayfa.htm |title=İmlâ Kilavuzu |publisher=Dilimiz.com |access-date=2011-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006001226/http://www.dilimiz.com/dil/imlakilavuzu/TDK/imlaanasayfa.htm |archive-date=2011-10-06 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Nouns ===

==== Gender ====
Turkish does not have grammatical gender and the sex of persons do not affect the forms of words. The third-person pronoun ''{{lang|tr|o}}'' may refer to &quot;he,&quot; &quot;she&quot; or &quot;it.&quot; Despite this lack, Turkish still has ways of indicating gender in nouns:

# Most '''domestic animals''' have male and female forms, e.g., ''{{lang|tr|aygır}}'' (stallion), ''{{lang|tr|kısrak}}'' (mare), ''{{lang|tr|boğa}}'' (bull), ''{{lang|tr|inek}}'' (cow). 
# For '''other animals''', the sex may be indicated by adding the word ''{{lang|tr|dişi}}'' (female) before the corresponding noun, e.g., ''{{lang|tr|dişi kedi}}'' (female cat).
# For '''people''', the female sex may be indicated by adding the word ''{{lang|tr|kız}}'' (girl) or ''{{lang|tr|kadın}}'' (woman), e.g., ''{{lang|tr|kadın kahraman}}'' (heroine) instead of ''{{lang|tr|kahraman}}'' (hero).
# Some foreign words of [[French language|French]] or [[Arabic language|Arabic]] origin already have separate female forms, e.g., ''{{lang|tr|aktris}}'' (actress).
# The [[Serbo-Croatian|Serbo-Croat]] feminine suffix –ica is used in three borrowings: ''{{lang|tr|kraliçe}}'' (queen), ''{{lang|tr|imparatoriçe}}'' (empress) and ''{{lang|tr|çariçe}}'' (tsarina). This suffix was used in the neologism ''{{lang|tr|tanrıça}}'' (&lt; Old Turkic ''{{lang|otk|tanrı}}'' &quot;god&quot;).

==== Case ====

There is no [[definite article]] in Turkish, but definiteness of the object is implied when the accusative ending is used (see below). Turkish nouns decline by taking case endings. There are six [[Declension|noun cases]] in Turkish, with all the endings following vowel harmony (shown in the table using the shorthand [[#Vowel harmony|superscript notation]]). Since the postposition ''ile'' often gets suffixed onto the noun, some analyze it as an [[instrumental case]], although it takes the genitive with personal pronouns, singular demonstratives, and interrogative ''kim''. The [[plural]] marker ''-ler'' ² immediately follows the noun before any case or other affixes (e.g. ''köylerin'' &quot;of the villages&quot;).{{citation needed|date=July 2014}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Case
!rowspan=&quot;2&quot;|Ending
!colspan=&quot;2&quot;|Examples
!rowspan=&quot;2&quot;|Meaning
|-
!''köy'' &quot;village&quot;
!''ağaç'' &quot;tree&quot;
|-
|[[Nominative case|Nominative]]
|∅ (none)
|''köy''
|''ağaç''
|(the) village/tree
|-
|[[Accusative case|Accusative]]
|''-i'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;
|''köyü''
|''ağa'''c'''ı''
|the village/tree
|-
|[[Genitive case|Genitive]]
|''-in'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;
|''köyün''
|''ağa'''c'''ın''
|the village's/tree's&lt;br /&gt;of the village/tree
|-
|[[Dative case|Dative]]
|''-e'' ²
|''köye''
|''ağa'''c'''a''
|to the village/tree
|-
|[[Locative case|Locative]]
|''-de'' ²
|''köyde''
|''ağaç'''t'''a''
|in/on/at the village/tree
|-
|[[Ablative case|Ablative]]
|''-den'' ²
|''köyden''
|''ağaç'''t'''an''
|from the village/tree
|-
|[[Instrumental case|Instrumental]]
|''-le'' ²
|''köyle''
|''ağaçla''
|with the village/tree
|}

The accusative case marker is used only for definite objects; compare ''(bir) ağaç gördük'' &quot;we saw '''a''' tree&quot; with ''ağacı gördük'' &quot;we saw '''the''' tree&quot;.&lt;ref&gt;Because it is also used for the indefinite accusative, Lewis uses the term &quot;absolute case&quot; in preference to &quot;nominative&quot;. Lewis (2001):28.&lt;/ref&gt; The plural marker ''-ler'' ² is generally not used when a class or category is meant: ''ağaç gördük'' can equally well mean &quot;we saw trees [as we walked through the forest]&quot;—as opposed to ''ağaçları gördük'' &quot;we saw the trees [in question]&quot;.{{citation needed|date=February 2013}}

The declension of ''ağaç'' illustrates two important features of Turkish phonology: consonant [[assimilation (linguistics)|assimilation]] in [[suffix]]es (''ağaç'''t'''an, ağaç'''t'''a'') and [[voice (phonetics)|voicing]] of final consonants before vowels (''ağa'''c'''ın, ağa'''c'''a, ağa'''c'''ı'').{{citation needed|date=February 2013}}

Additionally, nouns can take suffixes that assign [[grammatical person|person]]: for example ''-imiz'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;, &quot;our&quot;. With the addition of the [[Turkish copula|copula]] (for example ''-im'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;, &quot;I am&quot;) complete sentences can be formed. The [[interrogative word|interrogative]] particle ''mi'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; immediately follows the word being questioned, and also follows vowel harmony: ''köye mi?'' &quot;[going] to the village?&quot;, ''ağaç mı?'' &quot;[is it a] tree?&quot;.{{citation needed|date=February 2013}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!English
|-
|''ev''
|align=&quot;right&quot;|(the) house
|-
|''evler''
|align=&quot;right&quot;|(the) houses
|-
|''evin''
|align=&quot;right&quot;|your (sing.) house
|-
|''eviniz''
|align=&quot;right&quot;|your (pl./formal) house
|-
|''evim''
|align=&quot;right&quot;|my house
|-
|''evimde''
|align=&quot;right&quot;|at my house
|-
|''evlerinizin''
|align=&quot;right&quot;|of your houses
|-
|''evlerinizden''
|align=&quot;right&quot;|from your houses
|-
|''evlerinizdendi''
|align=&quot;right&quot;|(he/she/it) was from your houses
|-
|''evlerinizdenmiş''
|align=&quot;right&quot;|(he/she/it) was (apparently/said to be) from your houses
|-
|''Evinizdeyim.''
|align=&quot;right&quot;|I am at your house.
|-
|''Evinizdeymişim.''
|align=&quot;right&quot;|I was (apparently) at your house.
|-
|''Evinizde miyim?''
|align=&quot;right&quot;|Am I at your house?
|}

=== Personal pronouns ===

The Turkish [[personal pronoun]]s in the nominative case are ''ben'' (1s), ''sen'' (2s), ''o'' (3s), ''biz'' (1pl), ''siz'' (2pl, or 2h), and ''onlar'' (3pl). They are declined regularly with some exceptions: ''benim'' (1s gen.); ''bizim'' (1pl gen.); ''bana'' (1s dat.); ''sana'' (2s dat.); and the oblique forms of ''o'' use the root ''on''. As mentioned before, all demonstrative singular and personal pronouns take the genitive when ''ile'' is affixed onto it: ''benimle'' (1s ins.), ''bizimle'' (1pl ins.); but ''on'''un'''la'' (3s ins.), ''onlarla'' (3pl ins.). All other pronouns (reflexive ''kendi'' and so on) are declined regularly.{{citation needed|date=July 2014}}

==== Noun phrases (''tamlama'') ====

Two nouns, or groups of nouns, may be joined in either of two ways:

* definite (possessive) compound (''belirtili tamlama''). E.g. ''Türkiye'nin sesi'' &quot;the voice of Turkey (radio station)&quot;: the voice belonging to Turkey. Here the relationship is shown by the genitive ending ''-in''&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; added to the first noun; the second noun has the third-person suffix of possession {{lang|tr|-(s)i}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;.
* indefinite (qualifying) compound (''belirtisiz tamlama''). E.g. ''Türkiye Cumhuriyeti'' &quot;Turkey-Republic&lt;ref&gt;Lewis points out that &quot;an indefinite izafet group can be turned into intelligible (though not necessarily normal) English by the use of a hyphen&quot;. Lewis (2001): 42.&lt;/ref&gt; = the Republic of Turkey&quot;: not the republic belonging to Turkey, but the Republic that is Turkey. Here the first noun has no ending; but the second noun has the ending {{lang|tr|(s)i}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;—the same as in definite compounds.{{citation needed|date=July 2014}}

The following table illustrates these principles.&lt;ref&gt;The examples are taken from Lewis (2001): 41–47.&lt;/ref&gt; In some cases the constituents of the compounds are themselves compounds; for clarity these subsidiary compounds are marked with [square brackets]. The suffixes involved in the linking are underlined. Note that if the second noun group already had a possessive suffix (because it is a compound by itself), no further suffix is added.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left:1em;&quot;
|+ Linked nouns and noun groups
|-
! Definite (possessive) || Indefinite (qualifier) || Complement || Meaning
|-
| ''kimse&lt;u&gt;nin&lt;/u&gt;'' || || ''yanıt&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || nobody's answer
|-
| || ''&quot;kimse&quot;'' || ''yanıt&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || the answer &quot;nobody&quot;
|-
| ''Atatürk'&lt;u&gt;ün&lt;/u&gt;'' || || ''ev&lt;u&gt;i&lt;/u&gt;'' || Atatürk's house
|-
| || ''Atatürk'' || ''Bulvar&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || [[Atatürk Boulevard]] (named after, not belonging to Atatürk)
|-
| ''Orhan'&lt;u&gt;ın&lt;/u&gt;'' || || ''ad&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || Orhan's name
|-
| || ''&quot;Orhan&quot;'' || ''ad&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || the name &quot;Orhan&quot;
|-
| || ''r'' || ''sessiz&lt;u&gt;i&lt;/u&gt;'' || the consonant ''r''
|-
| [''r sessizi'']''&lt;u&gt;nin&lt;/u&gt;'' || || ''söyleniş&lt;u&gt;i&lt;/u&gt;'' || pronunciation of the consonant ''r''
|-
| || ''Türk'' || [''Dil Kurumu''] || Turkish language-association
|-
| || [''Türk Dili''] || ''Dergi&lt;u&gt;si&lt;/u&gt;'' || Turkish-language magazine
|-
| || ''Ford'' || [''aile arabası''] || Ford family car
|-
| ''Ford'&lt;u&gt;un&lt;/u&gt;'' || || [''aile arabası''] || (Mr) Ford's family car
|-
| [''Ford ailesi'']''&lt;u&gt;nin&lt;/u&gt;'' || || ''araba&lt;u&gt;sı&lt;/u&gt;'' || the Ford family's car&lt;ref&gt;For other possible permutations of this vehicle, see Lewis (2001):46.&lt;/ref&gt;
|-
| || ''Ankara'' || [''Kız Lisesi'']&lt;ref&gt;&quot;It is most important to note that the third-person suffix is not repeated though theoretically one might have expected ''Ankara [Kız Lisesi]&lt;u&gt;si&lt;/u&gt;''.&quot; Lewis (2001): 45 footnote.&lt;/ref&gt; || Ankara Girls' School
|-
| || [''yıl sonu''] || ''sınavlar&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || year-end examinations
|-
| ''Bulgaristan'&lt;u&gt;ın&lt;/u&gt;'' || || [''İstanbul Başkonsolosluğu''] || the Istanbul Consulate-General of Bulgaria (located in Istanbul, but belonging to Bulgaria)
|-
| || [ [''İstanbul Üniversitesi''] [''Edebiyat Fakültesi''] ] || [ [''Türk Edebiyatı''] ''Profesörü''] || Professor of Turkish Literature in the Faculty of Literature of the University of Istanbul
|-
| || ''ne oldum'' || ''deli&lt;u&gt;si&lt;/u&gt;'' || &quot;what-have-I-become!&quot;&lt;ref&gt;Note the similarity with the French phrase ''un m'as-tu-vu'' &quot;a have-you-seen-me?&quot;, i.e., a vain and pretentious person.&lt;/ref&gt; madman = [[parvenu]] who gives himself airs
|}

As the last example shows, the qualifying expression may be a substantival sentence rather than a noun or noun group.&lt;ref&gt;The term ''substantival sentence'' is Lewis's. Lewis(2001:257).&lt;/ref&gt;

There is a third way of linking the nouns where both nouns take no suffixes (''takısız tamlama''). However, in this case the first noun acts as an adjective,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Demir |first=Celal |date=2007 |title=Türkiye Türkçesi Gramerlerinde İsim Tamlaması Sorunu ve Bir Tasnif Denemesi |trans-title=The Problem of Adjective in Turkish: An Attempt of Classification  |url=http://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/celal_demir_gramer_isim_tamlamasi_sorunu.pdf |journal=Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi [Journal of Turkish World Studies] |language=tr |volume=7 |issue=1 |pages=27–54 |access-date=2013-03-29}}&lt;/ref&gt; e.g. ''Demir kapı'' (iron gate), ''elma yanak'' (&quot;apple cheek&quot;, i.e. red cheek), ''kömür göz'' (&quot;coal eye&quot;, i.e. black eye) :

=== Adjectives ===
Turkish adjectives are not [[declension|declined]]. However most adjectives can also be used as nouns, in which case they are declined: e.g. ''güzel'' (&quot;beautiful&quot;) → ''güzeller'' (&quot;(the) beautiful ones / people&quot;). Used attributively, adjectives precede the nouns they modify. The adjectives ''var'' (&quot;existent&quot;) and ''yok'' (&quot;[[non-existent]]&quot;) are used in many cases where English would use &quot;there is&quot; or &quot;have&quot;, ''e.g.'' ''süt yok'' (&quot;there is no milk&quot;, ''lit.'' &quot;(the) milk (is) non-existent&quot;); the construction &quot;''noun 1''-GEN ''noun 2''-POSS var/yok&quot; can be translated &quot;''noun 1'' has/doesn't have ''noun 2''&quot;; ''imparatorun elbisesi yok'' &quot;the emperor has no clothes&quot; (&quot;(the) emperor-''of'' clothes-''his'' non-existent&quot;); {{lang|tr|kedimin ayakkabıları yoktu}} (&quot;my cat had no shoes&quot;, ''lit.'' &quot;cat-''my''-''of'' shoe-''plur.''-''its'' non-existent-''past tense''&quot;).{{citation needed|date=July 2014}}

=== Verbs ===
{{see also|Turkish copula}}
Turkish verbs indicate [[Grammatical person|person]]. They can be made negative, potential (&quot;can&quot;), or non-potential (&quot;cannot&quot;). Furthermore, Turkish verbs show [[Grammatical tense|tense]] ([[Present tense|present]], [[Past tense|past]], [[Future tense|future]], and [[aorist]]), [[Grammatical mood|mood]] ([[Conditional mood|conditional]], [[Imperative mood|imperative]], [[Inferential mood|inferential]], [[Necessitative mood|necessitative]], and [[Optative mood|optative]]), and [[Grammatical aspect|aspect]]. Negation is expressed by the [[infix]] ''-me²-'' immediately following the stem.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!English
|-
|''gel-''
|align=&quot;right&quot;|(to) come
|-
|''gelebil-''
|align=&quot;right&quot;|(to) be able to come
|-
|''gelme-''
|align=&quot;right&quot;|not (to) come
|-
|''geleme-''
|align=&quot;right&quot;|(to) be unable to come
|-
|''gelememiş''
|align=&quot;right&quot;|Apparently (s)he couldn't come
|-
|''gelebilecek''
|align=&quot;right&quot;|(s)he'll be able to come
|-
|''gelmeyebilir''
|align=&quot;right&quot;|(s)he may (possibly) not come
|-
|''gelebilirsen''
|align=&quot;right&quot;|if you can come
|-
|''gelinir''
|align=&quot;right&quot;|(''passive'') one comes, people come
|-
|''gelebilmeliydin''
|align=&quot;right&quot;| you should have been able to come
|-
|''gelebilseydin''
|align=&quot;right&quot;| if you could have come
|-
|''gelmeliydin''
|align=&quot;right&quot;| you should have come
|}

=== Verb tenses ===
(''Note''. For the sake of simplicity the term &quot;tense&quot; is used here throughout, although for some forms &quot;aspect&quot; or &quot;mood&quot; might be more appropriate.) There are 9 simple and 20 compound tenses in Turkish. 9 simple tenses are simple past (''di'li geçmiş''), inferential past (''miş'li geçmiş''), present continuous, simple present ([[Aorist#Turkish|aorist]]), future, optative, subjunctive, necessitative (&quot;must&quot;) and imperative.&lt;ref&gt;[http://tr.scribd.com/doc/115291192/TURKISH-GRAMMAR-UPDATED-ACADEMIC-EDITION-YUKSEL-GOKNEL-OCTOBER-2012-signed-pdf Yüksel Göknel:Turkish Grammar]{{full citation needed|date=July 2014}}&lt;/ref&gt; There are three groups of compound forms. Story (''hikaye'') is the witnessed past of the above forms (except command), rumor (''rivayet'') is the unwitnessed past of the above forms (except simple past and command), conditional (''koşul'') is the conditional form of the first five basic tenses.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1934555583_85Kad%c4%b1u%20Spartak_S-1593-1603.pdf |title=Turkish Studies Vol 7/3 |language=tr |access-date=2013-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313043006/http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1934555583_85Kad%c4%b1u%20Spartak_S-1593-1603.pdf |archive-date=2013-03-13 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In the example below the second person singular of the verb ''gitmek'' (&quot;go&quot;), stem ''gid-/git-'', is shown.
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
!English of the basic form
!Basic tense
!Story (''hikâye'')
!Rumor (''rivayet'')
!Condition (''koşul'')
|-
|you went || ''gittin'' || ''gittiydin'' || – || ''gittiysen''
|-
|you have gone || ''gitmişsin'' || ''gitmiştin'' ||  ''gitmişmişsin'' || ''gitmişsen''
|-
|you are going || ''gidiyorsun'' || ''gidiyordun'' || ''gidiyormuşsun'' || ''gidiyorsan''
|-
|you (are wont to) go || ''gidersin'' || ''giderdin'' || ''gidermişsin'' || ''gidersen''
|-
|you will go || ''gideceksin'' || ''gidecektin'' || ''gidecekmişsin'' || ''gideceksen''
|-
|if only you go || ''gitsen'' || ''gitseydin'' || ''gitseymişsin'' || –
|-
|may you go  || ''gidesin'' || ''gideydin'' || ''gideymişsin'' || –
|-
|you must go || ''gitmelisin'' || ''gitmeliydin'' || ''gitmeliymişsin'' || –
|-
|go! (imperative) || ''git'' || – || – || –
|}

There are also so-called combined verbs, which are created by suffixing certain verb stems (like ''bil'' or ''ver'') to the original stem of a verb. ''Bil'' is the suffix for the sufficiency mood. It is the equivalent of the English auxiliary verbs &quot;able to&quot;, &quot;can&quot; or &quot;may&quot;. ''Ver'' is the suffix for the swiftness mood, ''kal'' for the perpetuity mood and ''yaz'' for the approach (&quot;almost&quot;) mood.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dersimizedebiyat.com/icerik_detay.asp?icr=63&amp;bs=S%F6zc%FCk%20(%20Kelime%20)%20T%FCrleri%20-%20Fiiller%20(%20Eylemler%20) |title=Dersimiz Edebiyat Online course|language=tr |publisher=Dersimizedebiyat.com |access-date=2013-03-29}}&lt;/ref&gt; Thus, while ''gittin'' means &quot;you went&quot;, ''gidebildin'' means &quot;you could go&quot; and ''gidiverdin'' means &quot;you went swiftly&quot;. The tenses of the combined verbs are formed the same way as for simple verbs.

==== Attributive verbs (participles) ====

Turkish verbs have [[Attributive verb|attributive forms]], including present,&lt;ref&gt;The conventional translation of the film title ''[[Dünyayı Kurtaran Adam]]'', ''The Man Who Saved the World'', uses the past tense. Semantically, his saving the world takes place though in the (narrative) present.&lt;/ref&gt; similar to the English [[present participle]] (with the ending {{italics correction|''-en''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;); future ({{italics correction|''-ecek''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;); indirect/inferential past ({{italics correction|''-miş''}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;); and [[Aorist#Turkish|aorist]] ({{italics correction|''-er''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; or {{italics correction|''-ir''}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;).

The most important function of some of these attributive verbs is to form modifying phrases equivalent to the [[relative clause]]s found in most European languages. The subject of the verb in an {{italics correction|''-en''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; form is (possibly implicitly) in the third person (he/she/it/they); this form, when used in a modifying phrase, does not change according to number. The other attributive forms used in these constructions are the future ({{italics correction|''-ecek''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) and an older form ({{italics correction|''-dik''}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;), which covers both present and past meanings.&lt;ref&gt;See Lewis (2001):163–165, 260–262 for an exhaustive treatment.&lt;/ref&gt; These two forms take &quot;personal endings&quot;, which have the same form as the [[Possessive affix#Turkish|possessive suffix]]es but indicate the person and possibly number of the subject of the attributive verb; for example, ''yediğ'''im''''' means &quot;what '''I''' eat&quot;, ''yediğ'''in''''' means &quot;what '''you''' eat&quot;, and so on. The use of these &quot;personal or relative participles&quot; is illustrated in the following table, in which the examples are presented according to the grammatical case which would be seen in the equivalent English relative clause.&lt;ref&gt;For the terms ''personal'' and ''relative'' participle see Lewis (1958):98 and Lewis (2001):163 respectively. Most of the examples are taken from Lewis (2001).&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot;|English equivalent
!rowspan=&quot;2&quot;|Example
!colspan=&quot;2&quot;|Translation
|-
!Case of relative pronoun
!Pronoun
!Literal
!Idiomatic
|-
|Nominative
|who, which/that
|''şimdi konuşan adam''
|&quot;now speaking man&quot;
|the man (who is) now speaking
|-
|Genitive
|whose (nom.)
|''babası şimdi konuşan adam''
|&quot;father-is now speaking man&quot;
|the man whose father is now speaking
|-
|
|whose (acc.)
|''babasını dün gördüğüm adam''
|&quot;father-is-ACC yesterday seen-my man&quot;
|the man whose father I saw yesterday
|-
|
|at whose
|''resimlerine baktığımız ressam''
|&quot;pictures-is-to looked-our artist&quot;
|the artist whose pictures we looked at
|-
|
|of which
|''muhtarı seçildiği köy''
&lt;!--Note to future editors: ''muhtarı seçildiği köy'' (the village of which he was elected mayor) and ''muhtarın seçildiği köy'' (the village where the mayor was elected) have absolutely different meanings.--&gt;
|&quot;mayor-its been-chosen-his village&quot;
|the village of which he was elected mayor
|-
|
|of which
|''muhtarı seçilmek istediği köy''
|
&lt;!--Note to future editors: ''muhtarı seçildiği köy'' (the village of which he was elected mayor) and ''muhtarın seçildiği köy'' (the village where the mayor was elected) have absolutely different meanings.--&gt;
|the village of which he wishes to be elected mayor
|-
|Remaining cases (incl. prepositions)
|whom, which
|''yazdığım mektup''
|&quot;written-my letter&quot;
|the letter (which) I wrote
|-
|
|from which
|''çıktığımız kapı''
|&quot;emerged-our door&quot;
|the door from which we emerged
|-
|
|on which
|''geldikleri vapur''
|&quot;come-their ship&quot;
|the ship they came on
|-
|
|which + subordinate clause
|''yaklaştığını anladığı hapishane günleri''
|&quot;approach-their-ACC understood-his prison days-its&quot;
|the prison days (which) he knew were approaching&lt;ref&gt;This more complex example from [[Orhan Pamuk]]'s ''Kar'' (''[[Snow (Pamuk novel)|Snow]]'') contains a nested structure: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''which he knew'' &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''were approaching''&lt;nowiki&gt;]]&lt;/nowiki&gt;. [[Maureen Freely]]'s more succinct and idiomatic translation is ''the days in prison he knew lay ahead''. Note that Pamuk uses the spelling ''hapisane''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;From the perspective of Turkish grammar ''yaklaştığını anladığı'' is exactly parallel to ''babasını gördüğüm'' (&quot;whose father I saw&quot;), and could therefore be paraphrased as &quot;whose approaching he understood&quot;.&lt;/ref&gt;
|}

== Vocabulary ==
{{main|Turkish vocabulary}}Latest 2010 edition of ''Büyük Türkçe Sözlük'' (''Great Turkish Dictionary''), the official dictionary of the Turkish language published by Turkish Language Association, contains 616,767 words, expressions, terms and nouns, including place names and person names, both from the standard language and from dialects.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tdkterim.gov.tr/bts/ |title=Büyük Türkçe Sözlük Turkish Language Association |language=tr |publisher=Tdkterim.gov.tr |access-date=2013-03-29 |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130328002715/http://tdkterim.gov.tr/bts/ |archive-date=2013-03-28 }}&lt;/ref&gt;

=== Word formation ===
Turkish extensively uses [[agglutination]] to [[Word formation|form new words]] from nouns and verbal stems. The majority of Turkish words originate from the application of derivative suffixes to a relatively small set of core vocabulary.&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish: A Comprehensive Grammar|last1=Goksel|first1=Asli|last2=Kerslake|first2=Celia|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-11494-2|pages=43–48}}&lt;/ref&gt;

Turkish obeys certain principles when it comes to suffixation. Most suffixes in Turkish will have more than one form, depending on the vowels and consonants in the root- vowel harmony rules will apply; consonant-initial suffixes will follow the voiced/ voiceless character of the consonant in the final unit of the root; and in the case of vowel-initial suffixes an additional consonant may be inserted if the root ends in a vowel, or the suffix may lose its initial vowel. There is also a prescribed order of affixation of suffixes- as a rule of thumb, derivative suffixes precede inflectional suffixes which are followed by [[clitic]]s, as can be seen in the example set of words derived from a substantive root below:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!Components
!English
!Word class
|-
|''göz''
|''göz''
|eye
|Noun
|-
|''gözlük''
|''göz + -lük''
|eyeglasses
|Noun
|-
|''gözlükçü''
|''göz + -lük + -çü''
|optician
|Noun
|-
|''gözlükçülük''
|''göz + -lük + -çü + -lük''
|optician's trade
|Noun
|-
|''gözlem''
|''göz + -lem''
|observation
|Noun
|-
|''gözlemci''
|''göz + -lem + -ci''
|observer
|Noun
|-
|''gözle-''
|''göz + -le''
|observe
|Verb (order)
|-
|''gözlemek''
|''göz + -le + -mek''
|to observe
|Verb (infinitive)
|-
|''gözetlemek''
|''göz + -et + -le + -mek''
|to peep
|Verb (infinitive)
|}

Another example, starting from a verbal root:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!Components
!English
!Word class
|-
|''yat-''
|''yat-''
|lie down
|Verb (order)
|-
|''yatmak''
|''yat-mak''
|to lie down
|Verb (infinitive)
|-
|''yatık''
|''yat- + -(ı)k''
|leaning
|Adjective
|-
|''yatak''
|''yat- + -ak''
|bed, place to sleep
|Noun
|-
|''yatay''
|''yat- + -ay''
|horizontal
|Adjective
|-
|''yatkın''
|''yat- + -gın''
|inclined to; stale (from lying too long)
|Adjective
|-
|''yatır-''
|''yat- + -(ı)r-''
|lay down
|Verb (order)
|-
|''yatırmak''
|''yat- + -(ı)r-mak''
|to lay down something/someone
|Verb (infinitive)
|-
|''yatırım''
|''yat- + -(ı)r- + -(ı)m''
|laying down; deposit, investment
|Noun
|-
|''yatırımcı''
|''yat- + -(ı)r- + -(ı)m + -cı''
|depositor, investor
|Noun
|}

New words are also frequently formed by [[Compound (linguistics)|compounding]] two existing words into a new one, as in German. Compounds can be of two types- bare and {{lang|tr|(s)I}}. The bare compounds, both nouns and adjectives are effectively two words juxtaposed without the addition of suffixes for example the word for girlfriend {{lang|tr|kızarkadaş}} ({{lang|tr|kız+arkadaş}}) or black pepper {{lang|tr|karabiber}} ({{lang|tr|kara+biber}}). A few examples of compound words are given below:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!English
!Constituent words
!Literal meaning
|-
|''pazartesi''
|Monday
|''pazar'' (&quot;Sunday&quot;) and ''ertesi'' (&quot;after&quot;)
|after Sunday
|-
|''bilgisayar''
|computer
|''bilgi'' (&quot;information&quot;) and ''say-'' (&quot;to count&quot;)
|information counter
|-
|''gökdelen''
|skyscraper
|''gök'' (&quot;sky&quot;) and ''del-'' (&quot;to pierce&quot;)
|sky piercer
|-
|''başparmak''
|thumb
|''baş'' (&quot;prime&quot;) and ''parmak'' (&quot;finger&quot;)
|primary finger
|-
|''önyargı''
|prejudice
|''ön'' (&quot;before&quot;) and ''yargı'' (&quot;splitting; judgement&quot;)
|fore-judging
|}
However, the majority of compound words in Turkish are {{lang|tr|(s)I}} compounds, which means that the second word will be marked by the 3rd person possessive suffix. A few such examples are given in the table below (note [[vowel harmony]]):
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Turkish
!English
!Constituent words
!Possessive Suffix
|-
|''el çantası''
|handbag
|''el'' (hand) and ''çanta'' (bag)
|'''''+sı'''''
|-
|''masa örtüsü''
|tablecloth
|''masa'' (table) and ''örtü'' (cover)
|'''''+sü'''''
|-
|''çay bardağı''
|tea glass
|''çay'' (tea) and ''bardak'' (glass)
|'''''+ı''''' (the k changes to ğ)
|}

== Writing system ==
{{main|Turkish alphabet|Turkish Braille}}
[[File:Ataturk-September 20, 1928.jpg|thumb|upright|[[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk]] introducing the new Turkish alphabet to the people of [[Kayseri]]. September 20, 1928. (Cover of the French ''L'Illustration'' magazine)]]

Turkish is written using a [[Latin script|Latin alphabet]] introduced in 1928 by [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk]] to replace the [[Ottoman Turkish alphabet]], a version of [[Perso-Arabic]] alphabet. The Ottoman alphabet marked only three different vowels—long ''ā, ū'' and ''ī''—and included several redundant consonants, such as variants of ''z'' (which were distinguished in Arabic but not in Turkish). The omission of short vowels in the Arabic script was claimed to make it particularly unsuitable for Turkish, which has [[#Vowel harmony|eight vowels]].&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Zimmer|Orgun|1999|p=155}}&lt;/ref&gt;

The reform of the script was an important step in the [[Atatürk's Reforms|cultural reforms]] of the period. The task of preparing the new alphabet and selecting the necessary modifications for sounds specific to Turkish was entrusted to a [[Turkish alphabet#Modern Turkish alphabet|Language Commission]] composed of prominent linguists, academics, and writers. The introduction of the new Turkish alphabet was supported by public education centers opened throughout the country, cooperation with publishing companies, and encouragement by Atatürk himself, who toured the country teaching the new letters to the public.&lt;ref name=&quot;Dilacar&quot;&gt;{{cite journal|last=Dilaçar|first=Agop|author-link=Agop Dilaçar|title=Atatürk ve Yazım|journal=Türk Dili|issn= 1301-465X|volume=35|issue=307|url= http://www.dildernegi.org.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFC3C6D81741DBEB05|access-date=2007-03-19|year=1977|language=tr}}&lt;/ref&gt; As a result, there was a dramatic increase in literacy from its original, pre-modern levels.&lt;ref&gt;{{harvnb|Coulmas|1989|pp=243–244}}&lt;/ref&gt;{{qn|date=July 2022|reason=Source may lack any mention literacy rates.}}

The Latin alphabet was applied to the Turkish language for educational purposes even before the 20th-century reform. Instances include a 1635 Latin-Albanian dictionary by [[Frang Bardhi]], who also incorporated several sayings in the Turkish language, as an appendix to his work (e.g. ''alma agatsdan irak duschamas''&lt;ref&gt;In modern Turkish spelling: {{lang|tr|elma ağaçtan ırak düşmez}}.&lt;/ref&gt;—&quot;An apple does not fall far from its tree&quot;).

Turkish now has an alphabet suited to the sounds of the language: the spelling is largely [[Phonemic spelling|phonemic]], with one letter corresponding to each [[phoneme]].&lt;ref name=&quot;KerslakeGoksel2014&quot;&gt;{{cite book|author1=Celia Kerslake|author2=Asli Goksel|title=Turkish: An Essential Grammar|url=https://books.google.com/books?id=-DbJAwAAQBAJ&amp;pg=PA12|date=11 June 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-04218-0|page=12}}&lt;/ref&gt; Most of the letters are used approximately as in English, the main exceptions being {{angbr|c}}, which denotes {{IPA|[dʒ]}} ({{angbr|j}} being used for the {{IPA|[ʒ]}} found in Persian and European loans); and the undotted {{angbr|ı}}, representing {{IPA|[ɯ]}}. As in German, {{angbr|ö}} and {{angbr|ü}} represent {{IPA|[ø]}} and {{IPA|[y]}}. The letter {{angbr|ğ}}, in principle, denotes {{IPA|[ɣ]}} but has the property of lengthening the preceding vowel and assimilating any subsequent vowel. The letters {{angbr|ş}} and {{angbr|ç}} represent {{IPA|[ʃ]}} and {{IPA|[tʃ]}}, respectively. A [[circumflex]] is written over [[back vowel]]s following {{angbr|k}} and {{angbr|g}} when these consonants represent {{IPA|[c]}} and {{IPA|[ɟ]}}—almost exclusively in Arabic and Persian [[loanword|loans]].&lt;ref&gt;Lewis (2001):3–7. Note that in these cases the circumflex conveys information about the preceding consonant rather than the vowel over which it is written.&lt;/ref&gt;

The Turkish alphabet consists of 29 letters (q, x, w omitted and ç, ş, ğ, ı, ö, ü added); the complete list is:
:''a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, ı, i, j, k, l, m, n, o, ö, p, r, s, ş, t, u, ü, v, y'', and ''z'' (Note that capital of ''i'' is ''İ'' and lowercase ''I'' is ''ı''.)

The specifically Turkish letters and spellings described above are illustrated in this table:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish spelling
!Pronunciation
!Meaning
|-
|{{lang|tr|[[Cağaloğlu]]}}
|{{IPA|ˈdʒaːɫoːɫu}}
|[İstanbul district]
|-
|{{lang|tr|çalıştığı}}
|{{IPA|tʃaɫɯʃtɯː}}
|where/that (s)he works/worked
|-
|{{lang|tr|müjde}}
|{{IPA|myʒˈde}}
|good news
|-
|{{lang|tr|lazım}}
|{{IPA|laːˈzɯm}}
|necessary
|-
|{{lang|tr|mahkûm}}
|{{IPA|mahˈcum}}
|condemned
|}

== Sample ==
''Dostlar Beni Hatırlasın'' by [[Âşık Veysel Şatıroğlu]] (1894–1973), a [[minstrel]] and highly regarded poet in the [[Turkish folk literature]] tradition.

{| border=&quot;0&quot; style=&quot;width:100%; font-size:115%; text-align:center;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%;&quot;|Orthography
! style=&quot;width:35%;&quot;|[[Help:IPA|IPA]]
! style=&quot;width:40%;&quot;|Translation
|-
|Ben giderim adım kalır
|{{IPA|bæn ɟid̪e̞ɾim äd̪ɯm käɫɯɾ}}
|I depart, my name remains
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|Düğün olur bayram gelir
|{{IPA|d̪yjyn o̞ɫuɾ bäjɾäm ɟe̞liɾ}}
|There are weddings, there are feasts
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|&lt;br /&gt;
|-
|Can kafeste durmaz uçar
|{{IPA|d͡ʒäŋ käfe̞st̪e̞ d̪uɾmäz ut͡ʃäɾ}}
|The soul won't stay caged, it flies away
|-
|Dünya bir han konan göçer
|{{IPA|d̪ynjä biɾ häŋ ko̞nän ɟø̞t͡ʃæɾ}}
|The world is an inn, residents depart
|-
|Ay dolanır yıllar geçer
|{{IPA|äj d̪o̞ɫänɯɾ jɯɫːäɾ ɟe̞t͡ʃæɾ}}
|The moon wanders, years pass by
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|&lt;br /&gt;
|-
|Can bedenden ayrılacak
|{{IPA|d͡ʒän be̞d̪ænd̪æn äjɾɯɫäd͡ʒäk}}
|The soul will leave the body
|-
|Tütmez baca yanmaz ocak
|{{IPA|t̪yt̪mæz bäd͡ʒä jänmäz o̞d͡ʒäk}}
|The chimney won't smoke, furnace won't burn
|-
|Selam olsun kucak kucak
|{{IPA|se̞läːm o̞ɫsuŋ kud͡ʒäk kud͡ʒäk}}
|Goodbye goodbye to you all
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|&lt;br /&gt;
|-
|Açar solar türlü çiçek
|{{IPA|ät͡ʃäɾ so̞läɾ t̪yɾly t͡ʃit͡ʃe̞c}}
|Various flowers bloom and fade
|-
|Kimler gülmüş kim gülecek
|{{IPA|cimlæɾ ɟylmyʃ cim ɟyle̞d͡ʒe̞c}}
|Someone laughed, someone will laugh
|-
|Murat yalan ölüm gerçek
|{{IPA|muɾät jäɫän ø̞lym ɟæɾt͡ʃe̞c}}
|Wishes are lies, death is real
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|&lt;br /&gt;
|-
|Gün ikindi akşam olur
|{{IPA|ɟyn icindi äkʃäm o̞ɫuɾ}}
|Morning and afternoon turn to night
|-
|Gör ki başa neler gelir
|{{IPA|ɟø̞ɾ ci bäʃä ne̞læɾ ɟe̞liɾ}}
|And many things happen to a person anyway
|-
|Veysel gider adı kalır
|{{IPA|ʋe̞jsæl ɟidæɾ äd̪ɯ käɫɯɾ}}
|Veysel departs, his name remains
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|}

== Whistled language ==
{{main|Turkish bird language}}
In the Turkish province of [[Giresun Province|Giresun]], the locals in the village of [[Kuşköy]] have communicated using a [[whistled language|whistled version]] of Turkish for over 400 years. The region consists of a series of deep valleys and the unusual mode of communication allows for conversation over distances of up to 5 kilometres. Turkish authorities estimate that there are still around 10,000 people using the whistled language. However, in 2011 [[UNESCO]] found whistling Turkish to be a dying language and included it in its [[UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists|intangible cultural heritage list]]. Since then the local education directorate has introduced it as a course in schools in the region, hoping to revive its use.

A study was conducted by a German scientist of Turkish origin [[Onur Güntürkün]] at Ruhr University, observing 31 &quot;speakers&quot; of ''{{Lang|tr|kuş dili}}'' (&quot;bird's tongue&quot;) from Kuşköy, and he found that the whistled language mirrored the lexical and syntactical structure of Turkish language.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dailysabah.com/life/2016/02/17/northern-village-of-kuskoy-still-communicates-with-amazing-turkish-whistling-language|title=Northern village of Kuşköy still communicates with amazing Turkish whistling language|date=February 16, 2016|work=The Daily Sabah}}&lt;/ref&gt;

== Turkish computer keyboard ==
[[File:Turkish Q computer keyboard.jpg|thumb|right|A Turkish computer keyboard with Q (QWERTY) layout.]]
Turkish language uses two standardised [[keyboard layout]]s, known as Turkish Q (QWERTY) and Turkish F, with Turkish Q being the most common.

== See also ==
{{Portal|Turkey}}
* [[Sun Language Theory]]
* [[Turkish name]]
* [[Turkish Sign Language]]
* [[List of English words of Turkic origin]]
* [[List of Turkish exonyms]]
* [[Öztürkçe]]
* [[Languages used on the Internet]]

==Notes==
{{Notelist}}

== References ==
{{reflist|refs=

*&lt;ref name=kuribayashi-2012&gt;{{cite journal |last1=Kuribayashi |first1=Yuu |title=Transitivity in Turkish: A study of valence orientation |journal=Asian and African Languages and Linguistics |date=2012 |volume=7 |pages=39–51 |url=http://repository.tufs.ac.jp/bitstream/10108/73105/1/aall7_4.pdf |access-date=2022-10-23 |archive-date=2021-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226214406/http://repository.tufs.ac.jp/bitstream/10108/73105/1/aall7_4.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- Not in use
*&lt;ref name=cyprus&gt;{{cite encyclopedia |title=Cyprus | url=https://www.britannica.com/place/Cyprus#toc33843| encyclopedia=Encyclopedia Britannica | year=2016 }}&lt;/ref&gt;
Not in use--&gt;

*&lt;ref name=cyprus-eu&gt;{{citation|url=https://www.nytimes.com/2017/01/04/world/what-in-the-world/eu-official-languages.html|title=As the E.U.'s Language Roster Swells, So Does the Burden|work=[[The New York Times]]|date=4 January 2017|access-date=17 March 2017}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=erdal&gt;{{cite book|last=Erdal|first=Marcel|title=A Grammar Of Old Turkic|date=March 2004}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=greece&gt;{{cite web |url=https://www.hri.org/MFA/foreign/musminen.htm |title=The Muslim Minority of Greek Thrace |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701074825/http://www.hri.org/MFA/foreign/musminen.htm |archive-date=2017-07-01 }}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=iraq&gt;{{cite encyclopedia |title=Iraq | url=https://www.britannica.com/place/Iraq/Arabs#toc22939| encyclopedia=Encyclopedia Britannica | year=2016 }}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=kosovo&gt;{{cite encyclopedia |title=Kosovo | url=https://www.britannica.com/place/Kosovo#toc296713| encyclopedia=Encyclopedia Britannica | year=2016}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=runiform&gt;{{cite web |url=http://www.runiform.lingfil.uu.se/| title=A Database of Turkic Runiform Inscriptions}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=sabah-kosovo&gt;{{cite web |url=https://www.dailysabah.com/europe/2015/07/09/kosovo-starts-using-turkish-as-fifth-official-language-in-documents| title=Kosovo starts using Turkish as fifth official language in documents| website=[[Daily Sabah]]| date=9 July 2015}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=turkic&gt;{{cite book |last=Boeschoten |first=Henrik | title=Turkic Languages in Contact }}&lt;/ref&gt;
}}

===Sources===
* {{cite journal|last=Akalın|first=Şükrü Haluk|author-link=Şükrü Haluk Akalın|title=Türk Dil Kurumu'nun 2002 yılı çalışmaları (Turkish Language Association progress report for 2002)|journal=Türk_Dili|volume=85|issue=613|issn= 1301-465X |url= http://www.tdk.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&amp;BELGEANAH=2693&amp;DOSYAISIM=calismalar2002.pdf|access-date=2007-03-18|date=January 2003| archive-url = https://web.archive.org/web/20070627231538/http://www.tdk.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&amp;BELGEANAH=2693&amp;DOSYAISIM=calismalar2002.pdf| archive-date = June 27, 2007|language=tr}}
* {{cite journal|last=Bazin|first=Louis|title=Turcs et Sogdiens: Les Enseignements de L'Inscription de Bugut (Mongolie), Mélanges Linguistiques Offerts à Émile Benveniste|journal=Collection Linguistique, Publiée Par la Société de Linguistique de Paris|issue=LXX|year=1975|pages=37–45|language=fr}}
* {{Cite conference |last=Brendemoen |first=B. |title=Phonological Aspects of Greek-Turkish Language Contact in Trabzon |year=1996 |conference=Conference on Turkish in Contact, Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in the Humanities and Social Sciences, Wassenaar, 5–6 February 1996}}
* {{cite book|title=Encyclopaedia Britannica, Expo 70 Edition Vol 12|publisher=William Benton |year=1970}}
* {{cite book|last=Coulmas|first=Florian|title=Writing Systems of the World|url=https://archive.org/details/writingsystemsof0000coul|url-access=registration|publisher=Blackwell Publishers Ltd, Oxford|year=1989|isbn=0-631-18028-1}}
* {{cite journal|last=Dilaçar|first=Agop|author-link=Agop Dilaçar|title=Atatürk ve Yazım|journal=Türk Dili|volume=35|issue=307|url=http://www.dildernegi.org.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFC3C6D81741DBEB05|access-date=2007-03-19|year=1977|issn=1301-465X|language=tr}}
* {{cite book|last=Ergin|first=Muharrem|title=Orhun Abideleri|publisher=Boğaziçi Yayınları|year=1980|isbn=0-19-517726-6|language=tr}}
* {{cite book|last=Findley|first=Carter V.|title=The Turks in World History|publisher=Oxford University Press|date=October 2004|isbn=0-19-517726-6}}
* {{cite book |title=The Balkans: Nationalism, War, and the Great Powers, 1804-1999 |last=Glenny |first=Misha |author-link=Misha Glenny |date=2001 |publisher=Penguin |location=New York |language=en}}
* {{cite book |last1=Johanson |first1=Lars |title=Discoveries on the Turkic linguistic map |date=2001 |publisher=Svenska forskningsinstitutet i Istanbul |location=Stockholm |isbn=978-91-86884-10-9 |url=http://www.srii.org/Map.pdf |access-date=2007-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070205070509/http://www.srii.org/Map.pdf |archive-date=February 5, 2007}}
* {{Cite book|last=Ishjatms|first=N.|chapter=Nomads In Eastern Central Asia|title=History of civilizations of Central Asia|publisher=UNESCO Publishing|date=October 1996|volume=2|isbn=92-3-102846-4}}
* {{cite book|last=Lewis|first=Geoffrey|author-link=Geoffrey Lewis (Turkish scholar)|title=Teach Yourself Turkish|url=https://archive.org/details/teachyourselftur00lewirich|url-access=registration|publisher=English Universities Press|year=1953| isbn=978-0-340-49231-4 }} (2nd edition 1989)
* {{cite book|last=Lewis|first=Geoffrey|title=Turkish Grammar|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=0-19-870036-9}}
* {{cite book|last=Lewis|first=Geoffrey|title=The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0-19-925669-1}}
* {{cite book |editor1-last=Özsoy |editor1-first=A. Sumru |editor2=Taylan, Eser E. |title=Türkçe'nin ağızları çalıştayı bildirileri |trans-title=Workshop on the dialects of Turkish |publisher=[[Boğaziçi Üniversitesi]] Yayınevi|year=2000|isbn=975-518-140-7|language=tr|editor1-link=A. Sumru Özsoy}}
* {{cite book |last=Soucek|first=Svat|title=A History of Inner Asia|url=https://archive.org/details/historyofinneras00souc|url-access=registration|publisher=Cambridge University Press|date=2000|isbn=978-0-521-65169-1}}
* {{cite web |author=Vaux, Bert |title=Hemshinli: The Forgotten Black Sea Armenians |publisher=[[Harvard University]] |url=http://www.uwm.edu/~vaux/hamshen.pdf |access-date=2007-04-24 |year=2001 |author-link=Bert Vaux |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070315154048/http://www.uwm.edu/~vaux/hamshen.pdf |archive-date=March 15, 2007 }}
*{{Cite book
|last1=Zimmer
|first1=Karl
|last2=Orgun
|first2=Orhan
|year=1999
|chapter=Turkish
|title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet
|place=Cambridge
|publisher=Cambridge University Press
|isbn=0-521-65236-7
|pages=154–158
|chapter-url=http://www.uta.edu/faculty/cmfitz/swnal/projects/CoLang/courses/Transcription/rosettaproject_tur_phon-2.pdf
|access-date=2015-04-12
|archive-date=2018-07-25
|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725111322/http://www.uta.edu/faculty/cmfitz/swnal/projects/CoLang/courses/Transcription/rosettaproject_tur_phon-2.pdf
|url-status=dead
}}
'''On-line sources'''
* {{cite web|author=Center for Studies on Turkey, [[University of Essen]]|publisher=Turkish Industrialists' and Businessmen's Association|url=http://www.tusiad.org/haberler/basin/ab/9.pdf|title=The European Turks: Gross Domestic Product, Working Population, Entrepreneurs and Household Data|access-date=2007-01-06|year=2003| archive-url = https://web.archive.org/web/20051204091302/http://www.tusiad.org/haberler/basin/ab/9.pdf| archive-date = December 4, 2005}}
* {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/|title=CIA Factbook:Iraq|year=2013}}
* {{cite web|url=http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFB40CE59E171C629F|title=Güncel Türkçe Sözlük|access-date=2007-03-21|year=2005|publisher=[[Turkish Language Association]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070312162345/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFB40CE59E171C629F &lt;!--Added by H3llBot--&gt;|archive-date=2007-03-12|language=tr}}
* {{cite web|url=http://www.nisanyansozluk.com|title=Turkish Etymological Dictionary online|access-date=2007-09-11|year=2006|publisher=Sevan Nişanyan|language=tr}}
* {{cite web|publisher=[[UCLA]] International Institute, Center for World Languages|url=http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=67&amp;menu=004|title=Language Materials Project: Turkish|access-date=2007-04-26|date=February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011180149/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=67&amp;menu=004|archive-date=2007-10-11|url-status=dead}}
* {{Cite book |publisher=[[European Commission]] Directorate of General Press and Communication |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf |title=Special Eurobarometer 243 / Wave 64.3: Europeans and their Languages |access-date=2007-03-28 |date=February 2006}}
* {{cite web|url=http://www.imla.dilimiz.com/TDK/unsuzlerinnitelikleri.HTM|title=Turkish Language Association: Sesler ve ses uyumları &quot;Sounds and Vovel karmony&quot;|access-date=2013-01-13|publisher=[[Turkish Language Association]]|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20120728093237/http://www.imla.dilimiz.com/TDK/unsuzlerinnitelikleri.HTM|archive-date=2012-07-28|url-status=dead}}
* {{cite web|author=Göknel, Yüksel|url=http://tr.scribd.com/doc/115291192/TURKISH-GRAMMAR-UPDATED-ACADEMIC-EDITION-YUKSEL-GOKNEL-OCTOBER-2012-signed-pdf|title=Turkish Grammar Updated Academic edition|access-date=2013-01-16|year=2012}}
* {{cite web|author=Turkish Language Association|author-link=Turkish Language Association|url=http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF2858DA18F4388CDD|title=Türk Dil Kurumu – Tarihçe (History of the Turkish Language Association)|access-date=2007-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316024438/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF2858DA18F4388CDD &lt;!--Added by H3llBot--&gt;|archive-date=2007-03-16|language=tr}}
* {{cite web|url=http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF1A46C5FBFA979D0C |title=Türkçe Sözlük (2005)'teki Sözlerin Kökenlerine Ait Sayısal Döküm (Numerical list on the origin of words in ''Türkçe Sözlük (2005)'') |access-date=2007-03-21 |year=2005 |publisher=[[Turkish Language Association]] |language=tr |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070301064559/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF1A46C5FBFA979D0C |archive-date=March 1, 2007 }} 
* {{cite web|publisher=Turkish Studies: International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/3|url=http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1934555583_85Kad%c4%b1u%20Spartak_S-1593-1603.pdf|title=Spartak KADIU : Türkçede zaman ve kip kavramı ve i-ek eylemin fonksiyonu üzerine|access-date=2013-01-15|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20130313043006/http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1934555583_85Kad%c4%b1u%20Spartak_S-1593-1603.pdf|archive-date=2013-03-13|url-status=dead}}

== Further reading ==
* {{cite book|last=Eyüboğlu|first=İsmet Zeki|title=Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü |trans-title=Etymological Dictionary of the Turkish Language|publisher=Sosyal Yayınları, İstanbul|year=1991|isbn=978975-7384-72-4 |language=tr}}
* {{cite book |editor-last=Özel |editor-first=Sevgi |editor2=Haldun Özen |editor3=Ali Püsküllüoğlu |title=Atatürk'ün Türk Dil Kurumu ve Sonrası |trans-title=Atatürk's Turkish Language Association and its Legacy |publisher=Bilgi Yayınevi, Ankara|year=1986|oclc=18836678|language=tr}}
* {{cite book|last=Püsküllüoğlu|first=Ali|title=Arkadaş Türkçe Sözlük |trans-title=Arkadaş Turkish Dictionary |publisher=Arkadaş Yayınevi, Ankara|year=2004|isbn=975-509-053-3|language=tr}}
*Rezvani, B. &quot;Türkçe Mi: Türkçe’deki İrani (Farsca, Dimilce, Kurmançca) Orijinli kelimeler Sözlüğü.[Turkish title (roughly translated): Is this Turkish? An etymological dictionary of originally Iranic (Persian, Zazaki, and Kurmanji Kurdish) words].&quot; (2006).

== External links ==
* {{Curlie|Reference/Dictionaries/World_Languages/T/Turkish|Turkish dictionaries}}
* {{Curlie|Science/Social_Sciences/Linguistics/Languages/Natural/Altaic/Turkic/Turkish|Turkish language}}
* [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Turkish_Swadesh_list Swadesh list of Turkish basic vocabulary words] (from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh-list appendix])
* [http://www.umich.edu/~turkish/langres_tr.html Turkish Language: Resources – University of Michigan]</text>
      <sha1>82unx37fax9kjiwbgjm0ieoekm2kpc6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796314</id>
      <parentid>796313</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T07:29:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>73220</id>
      </contributor>
      <comment>URL වලින් AMP ලුහුබැඳීම ඉවත් කරන ලදී ([[:m:User:KiranBOT/AMP|විස්තර]]) ([[User talk:Usernamekiran|දෝෂයක් වාර්තා කරන්න]]) v2.2.9s</comment>
      <origin>796314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108582" sha1="jw7kih0slqod06srsxw1ejdxx6ce840" xml:space="preserve">{{translate}}
{{Infobox language
| name             = තුර්කි
| nativename       = ''Türkçe/තුර්ක්ජේ'' (නාම පදය, ක්‍රියා විශේෂන පදය) &lt;br/&gt; ''Türk dili/තුර්ක් දිලි'' (නාම පදය)
| image            = Türkçe inscription.svg
| imagecaption     = තුර්කි අක්ෂර වලින් ලිඛිත'''{{transl|tr|Türkçe}}''' 
| pronunciation    = ''Türkçe'': {{IPA-tr|ˈtyɾctʃe||Turkce.ogg}} &lt;br/&gt; ''Türk dili'': {{IPA-tr|ˈtyɾc ˈdili}}
| states           = [[තුර්කිය]] (official), [[උතුරු සයිප්‍රසය]] (official), [[සයිප්‍රස්]] (official), [[Azerbaijan]], [[ඉරාකය]], [[සිරියාව]], [[ලෙබනනය]], [[ග්‍රීසිය]], [[බල්ගේරියාව]], [[රොමේනියාව]], [[කොසොවෝ]], [[උතුරු මෙසඩෝනියාව]], [[බොස්නියාව]]
| region           = [[ඇනටෝලියාව]], [[බල්කන්ස්]], [[සයිප්‍රස්]], [[මෙසපොතේමියාව]], [[ලෙවන්ට්]], [[Transcaucasia]]
| ethnicity        = [[තුර්කි ජනතාව]]
| speakers         = මිලියන 80ට අධික (2021ට අනුව)&lt;ref name=Johanson2021&gt;{{citation|author=[[Lars Johanson|Johanson, Lars]]|year=2021|title=Turkic|url=https://books.google.com/books?id=huk9EAAAQBAJ&amp;q=Turkish+is+the+largest+and+most+vigorous+Turkic+language%2C+spoken+by+over+80+million+people&amp;pg=PT134|quote=Turkish is the largest and most vigorous Turkic language, spoken by over 80 million people, a third of the total number of Turkic-speakers... Turkish is a recognized regional minority language in North Macedonia, Kosovo, Romania, and Iraq.|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=9781009038218}}&lt;/ref&gt;
| speakers2        = මිලියන 88  ({{small|[[First language|L1]] + [[Second language|L2]]}}){{r|kuribayashi-2012}}
| familycolor      = Altaic
| fam1             = [[Turkic languages|Turkic]]
| fam2             = [[Common Turkic languages|Common Turkic]]
| fam3             = [[Oghuz languages|Oghuz]]
| fam4             = Western Oghuz
| ancestor         = [[Old Anatolian Turkish]]
| ancestor2        = [[Ottoman Turkish language|Ottoman Turkish]]
| stand1           = Istanbul Turkish
| dia1             = [[Cypriot Turkish]]
| dia2             = [[Iraqi Turkmen#Language|Iraqi Turkmen]]
| dia3             = [[Karamanli Turkish]]
| dia4             = [[Meskhetian Turks#Language|Meskhetian Turkish]]&lt;ref&gt;{{citation|last=Karcı|first=Durmuş|year=2018|title=The Effects of Language Characters and Identity of Meskhetian Turkish in Kazakhstan|journal=Kesit Akademi Dergisi|volume=4|issue=13}}&lt;/ref&gt;
| dia5             = [[Rumelian Turkish]]
| dia6             = [[Turkish dialects#Syrian Turkmen dialect|Syrian Turkish]]&lt;ref&gt;{{cite book |last=Behnstedt |first=Peter |year=2008 |chapter=Syria |title=Encyclopedia of Arabic Language and Linguistics |editor1-last=Versteegh |editor1-first=Kees |editor2-last=Eid |editor2-first=Mushira |editor3-last=Elgibali |editor3-first=Alaa |editor4-last=Woidich |editor4-first=Manfred |editor5-last=Zaborski |editor5-first=Andrzej |volume=4|page=402|publisher=[[Brill Publishers]] |isbn=978-90-04-14476-7}}&lt;/ref&gt;
| script           = [[Latin script|Latin]] ([[Turkish alphabet]])&lt;br /&gt;[[Turkish Braille]]
| nation           = [[Cyprus]]&lt;br /&gt;[[Northern Cyprus]]&lt;br /&gt;[[Turkey]]
| minority         = [[Bosnia]]&lt;ref&gt;{{citation|year=2010|chapter=Bosnia and Herzegovina|title=The European Charter for Regional Or Minority Languages: Collected Texts|pages=107–108|publisher=[[Council of Europe]]|isbn=9789287166715}}&lt;/ref&gt; &lt;br/&gt;[[Croatia]]&lt;ref&gt;{{citation|year=2012|chapter=The Croatian Language in the European Information Society|title=The Croatian Language in the Digital Age|editor1-last=Rehm|editor1-first=Georg|editor2-last=Uszkoreit|editor2-first=Hans|page=51|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|isbn=9783642308826}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Franceschini546&quot;&gt;{{cite book|last=Franceschini|first=Rita|chapter=Italy and the Italian-Speaking Regions|editor-last=Fäcke|editor-first=Christiane|title=Manual of Language Acquisition|year=2014|quote=In Croatia, Albanian, Bosnian, Bulgarian, Czech, German, Hebrew, Hungarian, Italian, Macedonian, Polish, Romanian, Romany, Rusyn, Russian, Montenegrin, Slovak, Slovenian, Serbian, Turkish, and Ukrainian are recognized (EACEA 2012, 18, 50s) |publisher=Walter de Gruyter GmbH|isbn=9783110394146|url=https://books.google.com/books?id=zM_mBQAAQBAJ&amp;q=Croatia+Albanian&amp;pg=PA1|pages=546}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;[[Greece]]&lt;ref&gt;{{citation |last1=Trudgill|first1=Peter|last2=Schreier|first2=Daniel|year=2006|chapter=Greece and Cyprus / Griechenland und Zypern|title=Sociolinguistics / Soziolinguistik|editor-last=Ulrich|editor-first=Ammon|publisher=Walter de Gruyter|isbn=3110199874|page=1886}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;[[Iraq]]&lt;ref name=Johanson2021/&gt;{{efn|Turkish language is currently official in [[Kirkuk Governorate]], [[Kifri District, Diyala Governorate|Kifri]] and [[Tooz District|Tuz Khurmatu]] districts.&lt;ref&gt;[https://www.meforum.org/1074/who-owns-kirkuk-the-turkoman-case] Text: Article 1 of the declaration stipulated that no law, regulation, or official action could interfere with the rights outlined for the minorities. Although Arabic became the official language of Iraq, Kurdish became a corollary official language in Sulaimaniya, and both Kurdish and Turkish became official languages in Kirkuk and Kifri.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.milliyet.com.tr/dunya/turkmenler-turkce-tabelalardan-memnun-1032324 | title=Türkmenler, Türkçe tabelalardan memnun – Son Dakika}}&lt;/ref&gt; In addition to that, it is considered an educational language for [[Iraqi Turkmen]] by [[Kurdistan Region]]&lt;ref&gt;[https://unpo.org/article/538?id=538] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200704072456/https://unpo.org/article/538?id=538 |date=2020-07-04 }} Kurdistan: Constitution of the Iraqi Kurdistan Region&lt;/ref&gt;}}&lt;br/&gt;[[Kosovo]]&lt;ref name=Johanson2021/&gt;{{efn|Turkish language is currently official in [[Gjilan]], [[Mitrovica, Kosovo|Southern Mitrovica]], [[Vučitrn]], [[Mamuša]] and [[Prizren]] municipalities.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Municipal language compliance in Kosovo|url=https://www.osce.org/kosovo/120010?download=true|publisher=OSCE Minsk Group|quote=Turkish language is currently official in Prizren and Mamuşa/Mamushë/Mamuša municipalities. In 2007 and 2008, the municipalities of Gjilan/Gnjilane, southern Mitrovicë/Mitrovica, Prishtinë/Priština and Vushtrri/Vučitrn also recognized Turkish as a language in official use.}}&lt;/ref&gt;}}&lt;br/&gt;[[North Macedonia]]&lt;ref name=Johanson2021/&gt;{{efn|Turkish language is currently official in [[Centar Župa Municipality|Centar Zupa]] and [[Plasnica Municipality]]&lt;ref&gt;[http://beinmacedonia.com/languages-spoken-in-macedonia-2/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127001049/http://beinmacedonia.com/languages-spoken-in-macedonia-2/ |date=2022-01-27 }} Text: Turkish is co-official in Centar Zupa and Plasnica&lt;/ref&gt;}}&lt;br/&gt;[[Romania]]&lt;ref name=Johanson2021/&gt;&lt;ref&gt;{{citation|year=2010|chapter=Romania|title=The European Charter for Regional Or Minority Languages: Collected Texts|pages=135–136|publisher=[[Council of Europe]]|isbn=9789287166715}}&lt;/ref&gt;
| iso1             = tr
| iso2             = tur
| iso3             = tur
| lingua           = part of [[Oghuz languages|44-AAB-a]]
| map             = Map of Turkish Language.svg
| mapcaption      = {{legend|#004DFF|Countries where Turkish is an official language}}
{{legend|#88C4FF|Countries where it is recognised as a minority language}}
{{legend|#AFEEEE|Countries where it is recognised as a minority language and co-official in at least one municipality}}
| notice           = IPA
| glotto           = nucl1301
| glottorefname    = Turkish
| agency           = [[Turkish Language Association]]
}}
[[File:WIKITONGUES- Ela speaking Turkish.webm|thumb|A Turkish speaker from Kosovo.]]
'''Turkish''' ({{lang|tr|Türkçe}} {{Pronunciation|Turkce.ogg|listen|(|help=no}}, {{lang|tr|Türk dili}}), also referred to as '''Turkey Turkish''' (''Türkiye Türkçesi''), is the most widely spoken of the [[Turkic languages]], with around 80 to 90 million speakers. It is the national language of [[Turkey]] and [[Northern Cyprus]]. Significant smaller groups of Turkish speakers also exist in [[Iraqi Turkmen|Iraq]], [[Syrian Turkmen|Syria]], [[Germany]], [[Austria]], [[Bulgaria]], [[North Macedonia]],{{r|turkic}} [[Greece]],{{r|greece}} the [[Caucasus]], and other parts of [[Europe]] and [[Central Asia]]. Cyprus has requested that the [[European Union]] add Turkish as an official language, even though Turkey is not a member state.{{r|cyprus-eu}} Turkish is the 13th most spoken language in the world.

To the west, the influence of [[Ottoman Turkish language|Ottoman Turkish]]—the variety of the Turkish language that was used as the administrative and literary language of the [[Ottoman Empire]]—spread as the Ottoman Empire expanded. In 1928, as one of [[Atatürk's Reforms]] in the early years of the Republic of Turkey, the [[Ottoman Turkish alphabet]] was replaced with a [[Turkish alphabet|Latin alphabet]].

The distinctive characteristics of the Turkish language are [[vowel harmony]] and extensive [[agglutination]]. The basic word order of Turkish is [[subject–object–verb]]. Turkish has no [[noun class]]es or [[grammatical gender]]. The language makes usage of [[honorific]]s and has a strong [[T–V distinction]] which distinguishes varying levels of politeness, [[social distance]], age, courtesy or familiarity toward the addressee. The plural second-person pronoun and verb forms are used referring to a single person out of respect.

== Classification ==
{{Main|Turkic languages}}
Turkish is a member of the [[Oghuz languages|Oghuz]] group of the [[Turkic languages|Turkic]] family. Other members include [[Azerbaijani language|Azerbaijani]], spoken in [[Azerbaijan]] and north-west [[Iran]], [[Gagauz language|Gagauz]] of [[Gagauzia]], [[Qashqai language|Qashqai]] of south [[Iran]] and the [[Turkmen language|Turkmen]] of [[Turkmenistan]].&lt;ref name=&quot;Studia Turcica 1971&quot;&gt;Aalto, P. &quot;Iranian Contacts of the Turks in Pre-Islamic times,&quot; in Studia Turcica, ed. L. Ligeti, Budapest, 1971, pp. 29–37.&lt;/ref&gt;

Classification of the [[Turkic languages|Turkic]] languages is complicated. The migrations of the [[Turkic peoples|Turkic]] peoples and their consequent intermingling with one another and with peoples who spoke non-[[Turkic languages|Turkic]] languages, have created a linguistic situation of vast complexity.&lt;ref name=&quot;Studia Turcica 1971&quot; /&gt;

There is ongoing debate about whether the [[Turkic languages|Turkic]] family is itself a branch of a larger [[Altaic languages|Altaic]] family, including [[Japanese language|Japanese]], [[Korean language|Korean]], [[Mongolian language|Mongolian]] and [[Tungusic languages|Tungusic]].&lt;ref&gt;Benzing, J. Einführung in das Studium der altäischen Philologie und der Turkologie, Wiesbaden, 1953.&lt;/ref&gt; The nineteenth-century [[Ural-Altaic]] theory, which grouped Turkish with [[Finnish language|Finnish]], [[Hungarian language|Hungarian]] and [[Altaic languages|Altaic]] languages, is controversial.&lt;ref name=&quot;Ural-altaische Jahrbücher 1958&quot;&gt;Gandjeï, T. &quot;Über die türkischen und mongolischen Elemente der persischen Dichtung der Ilchan-Zeit,&quot; in Ural-altaische Jahrbücher 30, 1958, pp. 229–31.&lt;/ref&gt; The theory was based mostly on the fact these languages share three features: [[agglutination]], [[vowel harmony]] and lack of grammatical gender.&lt;ref name=&quot;Ural-altaische Jahrbücher 1958&quot; /&gt;

== History ==
{{see also|Turkish people|Turkic peoples#History}}

[[File:Irk bitig 07.jpg|thumb|right|The 10th-century ''[[Irk Bitig]]'' or &quot;Book of Divination&quot;]]

The earliest known [[Old Turkic language|Old Turkic inscriptions]] are the three monumental [[Orkhon inscriptions]] found in modern [[Mongolia]]. Erected in honour of the prince [[Kul Tigin]] and his brother Emperor [[Bilge Khagan]], these date back to the [[Second Turkic Khaganate]] (dated 682–744 CE).{{r|erdal}} After the discovery and excavation of these monuments and associated stone slabs by Russian archaeologists in the wider area surrounding the [[Orkhon Valley]] between 1889 and 1893, it became established that the language on the inscriptions was the [[Old Turkic language]] written using the [[Old Turkic alphabet]], which has also been referred to as &quot;Turkic runes&quot; or &quot;runiform&quot; due to a superficial similarity to the [[Germanic languages|Germanic]] [[runic alphabet]]s.{{r|runiform}}

With the [[Turkic expansion]] during Early Middle Ages (c. 6th–11th centuries), peoples speaking Turkic languages spread across [[Central Asia]], covering a vast geographical region stretching from [[Siberia]] all the way to [[Europe]] and the [[Mediterranean Sea|Mediterranean]]. The [[Seljuq dynasty|Seljuqs]] of the [[Oghuz Turks]], in particular, brought their language, [[Oghuz languages|Oghuz]]—the direct ancestor of today's Turkish language—into [[Anatolia]] during the 11th century.&lt;ref name=&quot;Findley&quot;&gt;Findley{{full citation needed|date=July 2014}}&lt;/ref&gt; Also during the 11th century, an early linguist of the Turkic languages, [[Mahmud al-Kashgari]] from the [[Kara-Khanid Khanate]], published the first comprehensive Turkic language dictionary and map of the geographical distribution of Turkic speakers in the ''Compendium of the Turkic Dialects'' (Ottoman Turkish: ''Divânü Lügati't-Türk'').&lt;ref name=&quot;Soucek&quot;&gt;{{harvnb|Soucek|2000|pp=}}&lt;/ref&gt;

===Ottoman Turkish===
[[File:Oghusenbuchmuseum.jpeg|thumb|right|200px|The 15th century [[Book of Dede Korkut]] ]]
{{Main|Ottoman Turkish language}}
{{See also|Old Anatolian Turkish}}

Following the adoption of [[Islam]] c. 950 by the [[Kara-Khanid Khanate]] and the [[Seljuq dynasty|Seljuq Turks]], who are both regarded as the ethnic and cultural ancestors of the [[Ottoman Empire|Ottomans]], the administrative language of these states acquired a large collection of loanwords from [[Arabic]] and [[Persian language|Persian]]. [[Turkish literature]] during the Ottoman period, particularly [[Ottoman poetry|Divan poetry]], was heavily influenced by Persian, including the adoption of poetic meters and a great quantity of imported words. The literary and official language during the [[Ottoman Empire]] period (c. 1299–1922) is termed [[Ottoman Turkish language|Ottoman Turkish]], which was a mixture of Turkish, Persian, and Arabic that differed considerably and was largely unintelligible to the period's everyday Turkish. The everyday Turkish, known as ''kaba Türkçe'' or &quot;rough Turkish&quot;, spoken by the less-educated lower and also rural members of society, contained a higher percentage of native vocabulary and served as basis for the modern Turkish language.&lt;ref&gt;{{harvnb|Glenny|2001|p=99}}&lt;/ref&gt;

=== {{anchor|Turkish language reform}}Language reform and modern Turkish ===
{{See also|Turkish alphabet reform|Replacement of loanwords in Turkish}}
{{Atatürk sidebar}}
After the foundation of the modern state of [[Turkey]] and the [[#Writing system|script reform]], the [[Turkish Language Association]] (TDK) was established in 1932 under the patronage of [[Mustafa Kemal Atatürk]], with the aim of conducting research on Turkish. One of the tasks of the newly established association was to initiate a [[language reform]] to replace [[loanword]]s of Arabic and Persian origin with Turkish equivalents.&lt;ref&gt;See Lewis (2002) for a thorough treatment of the Turkish language reform.&lt;/ref&gt; By banning the usage of imported words in the press,{{clarify|reason=This blanket statement needs to be more specific. Were words like &quot;haber&quot; or &quot;hürriyet&quot; (obviously &quot;imported&quot;, i.e. borrowed) ever banned?|date=June 2021}} the association succeeded in removing several hundred foreign words from the language. While most of the words introduced to the language by the TDK were newly derived from Turkic roots, it also opted for reviving Old Turkish words which had not been used for centuries.&lt;ref name=&quot;TDK History&quot;/&gt; In 1935, the TDK published a bilingual [[Ottoman Turkish|Ottoman-Turkish]]/Pure Turkish dictionary that documents the results of the language reform.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Szurek|first=Emmanuel|url=https://books.google.com/books?id=0FLoBgAAQBAJ&amp;q=ottoman+turkish+dictionary+1935&amp;pg=PA94|title=Order and Compromise: Government Practices in Turkey from the Late Ottoman Empire to the Early 21st Century|date=2015-02-17|publisher=[[Brill Publishers]]|isbn=978-90-04-28985-7|editor-last=Aymes|editor-first=Marc|pages=94|language=en}}&lt;/ref&gt;   

Owing to this sudden change in the language, older and younger people in Turkey started to differ in their vocabularies. While the generations born before the 1940s tend to use the older terms of Arabic or Persian origin, the younger generations favor new expressions. It is considered particularly ironic that Atatürk himself, in [[Nutuk|his lengthy speech]] to the new [[Grand National Assembly of Turkey|Parliament]] in 1927, used a style of Ottoman which sounded so alien to later listeners that it had to be &quot;translated&quot; three times into modern Turkish: first in 1963, again in 1986, and most recently in 1995.&lt;ref&gt;See Lewis (2002): 2–3 for the first two translations. For the third see {{cite web |author=Bedi Yazıcı |url=http://www.nutuk.org/ |title=Nutuk: Özgün metin ve çeviri (Atatürk's Speech: original text and translation) |access-date=2007-09-28 |language=tr |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928221336/http://www.nutuk.org/ |archive-date=2007-09-28 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

The past few decades have seen the continuing work of the TDK to coin new Turkish words to express new concepts and technologies as they enter the language, mostly from English. Many of these new words, particularly information technology terms, have received widespread acceptance. However, the TDK is occasionally criticized for coining words which sound contrived and artificial. Some earlier changes—such as ''{{lang|tr|bölem}}'' to replace ''{{lang|tr|fırka}}'', &quot;political party&quot;—also failed to meet with popular approval (''{{lang|tr|fırka}}'' has been replaced by the French loanword ''{{lang|tr|parti}}''). Some words restored from Old Turkic have taken on specialized meanings; for example ''{{lang|tr|betik}}'' (originally meaning &quot;book&quot;) is now used to mean &quot;[[scripting language|script]]&quot; in [[computer science]].&lt;ref name=cokbilgi&gt;{{cite web|title=Öz Türkçeleştirme Çalışmaları|url=http://www.cokbilgi.com/yazi/oz-turkcelestirme-calismalari/|work=Çok Bilgi|access-date=29 May 2014|archive-date=14 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190714065848/https://www.cokbilgi.com/yazi/oz-turkcelestirme-calismalari/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Some examples of modern Turkish words and the old loanwords are:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! align=left | Ottoman Turkish
! align=left | Modern Turkish
! align=left | English translation
! align=left | Comments
|-
| ''{{lang|ota-Latn|müselles}}'' || ''{{lang|tr|üçgen}}'' || triangle || Compound of the noun ''{{lang|tr|üç}}'' (&quot;three&quot;) and the suffix ''{{lang|tr|-gen}}''
|-
| ''{{lang|ota-Latn|tayyare}}'' || ''{{lang|tr|uçak}}'' || aeroplane || Derived from the verb ''{{lang|tr|uçmak}}'' (&quot;to fly&quot;). The word was first proposed to mean &quot;airport&quot;.
|-
| ''{{lang|ota-Latn|nispet}}'' || ''{{lang|tr|oran}}'' || ratio || The old word is still used in the language today together with the new one. The modern word is from the Old Turkic verb ''{{lang|otk|or-}}'' (&quot;to cut&quot;).
|-
| ''{{lang|ota-Latn|şimal}}'' || ''{{lang|tr|kuzey}}'' || north || Derived from the Old Turkic noun ''{{lang|otk|kuz}}'' (&quot;cold and dark place&quot;, &quot;shadow&quot;). The word is restored from [[Middle Turkic languages|Middle Turkic]] usage.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Mütercim Asım |title=Burhân-ı Katı Tercemesi |location=İstanbul |year=1799 |language=tr }}&lt;/ref&gt;
|-
| ''{{lang|ota-Latn|teşrinievvel}}'' || ''{{lang|tr|ekim}}'' || October || The noun ''{{lang|tr|ekim}}'' means &quot;sowing&quot;, referring to the planting of cereal seeds in autumn, which is widespread in Turkey
|}
{{mainlist|List of replaced loanwords in Turkish}}

== Geographic distribution ==
{{see also|Turkish diaspora}}
[[File:IKEABerlin.JPG|thumb|right|160px|An advertisement by the [[IKEA]] branch in [[Berlin]] written in the German and Turkish languages.]]
Turkish is natively spoken by the [[Turkish people]] in Turkey and by the [[Turkish diaspora]] in some 30 other countries. Turkish language is mutually intelligible with [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] and other Turkic languages. In particular, Turkish-speaking minorities exist in countries that formerly (in whole or part) belonged to the [[Ottoman Empire]], such as Iraq{{r|iraq}}, Bulgaria, [[Cyprus]], Greece (primarily in [[Western Thrace]]), the [[Republic of North Macedonia]], Romania, and Serbia. More than two million Turkish speakers live in Germany; and there are significant Turkish-speaking communities in the United States, France, the Netherlands, Austria, Belgium, Switzerland, and the United Kingdom.&lt;ref name=&quot;Ethnologue Turkish&quot;&gt;{{cite web |editor= Gordon, Raymond G. Jr. |editor-link= Ethnologue |url= http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tur |title= Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Report for language code:tur (Turkish) |access-date= 2011-09-04 |year= 2005}}&lt;/ref&gt; Due to the [[cultural assimilation]] of Turkish immigrants in host countries, not all ethnic members of the diaspora speak the language with native fluency.&lt;ref&gt;See for example citations given in Cindark, Ibrahim/Aslan, Sema (2004): [http://pub.ids-mannheim.de/autoren/ids/cindarkibrahim.html Deutschlandtürkisch?]. Institut für Deutsche Sprache, page 3.&lt;/ref&gt;

In 2005 93% of the population of Turkey were native speakers of Turkish,&lt;ref name=&quot;Eurobarometer Languages&quot;&gt;{{cite web|title= Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Survey)|publisher= [[Europa (web portal)|Europa]] |author= European Commission |year= 2006 |url= http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf |access-date= 2010-02-14 |author-link= European Commission}}&lt;/ref&gt; about 67 million at the time, with [[Kurdish languages]] making up most of the remainder.&lt;ref name=&quot;Ethnologue Kurdish&quot;&gt;{{cite web |editor= Gordon, Raymond G. Jr. |editor-link= Ethnologue |url= http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=kmr |title= Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Report for language code:kmr (Kurdish) |access-date=  2007-03-18 |year= 2005}}&lt;/ref&gt;

[[Azerbaijani language]], official in Azerbaijan, is [[mutually intelligible]] with Turkish and speakers of both languages can understand them without noticeable difficulty, especially when discussion comes on ordinary, daily language. Turkey has very good relations with Azerbaijan, with a multitude of Turkish companies and authorities investing there, while the influence of Turkey in the country is very high. The rising presence of this very similar language in Azerbaijan and the fact that many children use Turkish words instead of Azerbaijani words due to satellite TV has caused concern that the dinstictive features of the language will be eroded. Many bookstores sell books in Turkish language along Azerbaijani language ones, with Agalar Mahmadov, a leading intellectual, voicing his concern that Turkish language has &quot;already started to take over the national and natural dialects of Azerbaijan&quot;. However, the presence of Turkish as foreign language is not as high as Russian.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://eurasianet.org/azerbaijan-grapples-with-the-rise-of-turkish-language|title=Azerbaijan Grapples With the Rise of Turkish Language {{!}} Eurasianet|website=eurasianet.org|language=en|accessdate=2022-08-18}}&lt;/ref&gt; In Uzbekistan, the second most populated Turkic country, a new TV channel ''Foreign Languages TV'' was established in 2022. This channel has been broadcasting Turkish lessons alongside with English, French, German and Russian lessons.

=== Official status ===
{{multiple image
| align = right
| direction = horizontal
| image1 = Welcome sign to the village of Çardağlı.jpg
| width1 = 160
| image2 = Prizren (3DilliTabela).jpg
| width2 = 280
| footer = Left: Bilingual sign, Turkish (top) and [[Arabic language|Arabic]] (bottom), at a Turkmen village in [[Kirkuk Governorate]], [[Iraq]].&lt;br/&gt;Right: Road signs in [[Prizren]], [[Kosovo]]. Official languages are: [[Albanian language|Albanian]] (top), [[Serbian language|Serbian]] (middle) and Turkish (bottom).
}}

Turkish is the official language of [[Turkey]] and is one of the official languages of [[Cyprus]]. Turkish has official status in 38 municipalities in [[Kosovo]], including Mamusha,{{r|kosovo}}{{r|sabah-kosovo}}, two in the [[Republic of North Macedonia]] and in [[Kirkuk Governorate]] in Iraq.&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{cite web | url= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html#mk | archive-url= https://web.archive.org/web/20070613004519/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html#mk | url-status= dead | archive-date= June 13, 2007 | publisher= [[CIA World Factbook]] | title= Official regional languages| year= 2002 | access-date= 2016-02-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal | url=https://www.meforum.org/1074/who-owns-kirkuk-the-turkoman-case |title = Who Owns Kirkuk? The Turkoman Case|journal = Middle East Quarterly|date = January 2007|last1 = Güçlü|first1 = Yücel}}&lt;/ref&gt;

In Turkey, the regulatory body for Turkish is the [[Turkish Language Association]] (''Türk Dil Kurumu'' or TDK), which was founded in 1932 under the name ''Türk Dili Tetkik Cemiyeti'' (&quot;Society for Research on the Turkish Language&quot;). The Turkish Language Association was influenced by the ideology of [[linguistic purism]]: indeed one of its primary tasks was the replacement of loanwords and of foreign grammatical constructions with equivalents of Turkish origin.&lt;ref&gt;The name TDK itself exemplifies this process. The words ''tetkik'' and ''cemiyet'' in the original name are both Arabic loanwords (the final ''-i'' of ''cemiyeti'' being a Turkish possessive suffix); ''kurum'' is a native Turkish word based on the verb ''kurmak'', &quot;set up, found&quot;.{{citation needed|date= July 2014}}&lt;/ref&gt; These changes, together with the adoption of the new [[Turkish alphabet]] in 1928, shaped the [[#Language reform and modern Turkish|modern Turkish language]] spoken today. The TDK became an independent body in 1951, with the lifting of the requirement that it should be presided over by the Minister of Education. This status continued until August 1983, when it was again made into a governmental body in the [[Constitution of Turkey|constitution of 1982]], following the military [[1980 Turkish coup d'état|coup d'état of 1980]].&lt;ref name=&quot;TDK History&quot;&gt;{{cite web|author= Turkish Language Association|author-link= Turkish Language Association|url= http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF2858DA18F4388CDD|title= Türk Dil Kurumu – Tarihçe (History of the Turkish Language Association)|access-date= 2007-03-18 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070316024438/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF2858DA18F4388CDD | archive-date = March 16, 2007 |url-status = dead|language= tr}}&lt;/ref&gt;

=== Dialects ===
{{Main|Turkish dialects}}
Modern standard Turkish is based on the dialect of [[Istanbul]].&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|encyclopedia= Concise compendium of the world's languages |title= Turkish|page= 547|last= Campbell |first= George|publisher= Routledge |place= London|year= 1995}}&lt;/ref&gt; This '''Istanbul Turkish''' (''İstanbul Türkçesi'') constitutes the model of written and spoken Turkish, as recommended by [[Ziya Gökalp]], [[Ömer Seyfettin]] and others.&lt;ref&gt;{{Cite web | title = En iyi İstanbul Türkçesini kim konuşur? | work = Milliyet | access-date = 2017-12-30 | url = http://www.milliyet.com.tr/-magazin-1628628/}}&lt;/ref&gt;

Dialectal variation persists, in spite of the [[dialect levelling|levelling influence]] of the standard used in mass media and in the [[education in Turkey|Turkish education system]] since the 1930s.&lt;ref name=&quot;Johanson&quot;&gt;{{Citation|last= Johanson |first= Lars |year= 2001 |title= Discoveries on the Turkic linguistic map |url= http://www.srii.org/Map.pdf | url-status = dead|publisher= Swedish Research Institute in Istanbul |archive-url= https://web.archive.org/web/20070205070509/http://www.srii.org/Map.pdf |archive-date= February 5, 2007 |access-date= 2007-03-18 }}&lt;/ref&gt; Academic researchers from Turkey often refer to Turkish dialects as ''ağız'' or ''şive'', leading to an ambiguity with the linguistic concept of [[accent (sociolinguistics)|accent]], which is also covered with these words. Several universities, as well as a dedicated work-group of the Turkish Language Association, carry out [[project]]s investigating Turkish dialects. {{As of | 2002}} work continued on the compilation and publication of their research as a comprehensive dialect-[[atlas]] of the Turkish language.&lt;ref name=&quot;Dialects Workshop&quot;&gt;Özsoy&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dialects TDK&quot;&gt;{{cite journal|last= Akalın|first= Şükrü Halûk|title= Türk Dil Kurumu'nun 2002 yılı çalışmaları (Turkish Language Association progress report for 2002)|journal= Türk Dili |issn= 1301-465X|volume= 85|issue= 613|url= http://www.tdk.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&amp;BELGEANAH=2693&amp;DOSYAISIM=calismalar2002.pdf|access-date= 2007-03-18|date= January 2003 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070627231538/http://www.tdk.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&amp;BELGEANAH=2693&amp;DOSYAISIM=calismalar2002.pdf | archive-date = June 27, 2007 |url-status = dead|language= tr}}&lt;/ref&gt;

[[File:Turkey Turkish dialects map (Main subgroups) en.jpg|thumb|left|Map of the main subgroups of [[Turkish dialects]] across Southeast Europe and the [[Middle East]].]]

Some [[immigration to Turkey|immigrants to Turkey]] from [[Rumelia]] speak [[Rumelian Turkish]], which includes the distinct dialects of [[Ludogorie]], Dinler, and Adakale, which show the influence of the theoretized [[Balkan sprachbund]]. ''Kıbrıs Türkçesi'' is the name for [[Cypriot Turkish]] and is spoken by the [[Turkish Cypriots]]. ''Edirne'' is the dialect of [[Edirne]]. ''Ege'' is spoken in the [[Aegean Sea|Aegean]] region, with its usage extending to [[Antalya]]. The nomadic [[Yörüks]] of the [[Mediterranean Region, Turkey|Mediterranean Region]] of Turkey also have their own dialect of Turkish.&lt;ref&gt;{{cite book|last= Shashi|first= Shyam Singh|title= Encyclopaedia of Humanities and Social Sciences|publisher= Anmol Publications|year= 1992
|url= https://books.google.com/books?id=4T0oAAAAMAAJ&amp;q=yoruk+turkish+taurus |page= 47|access-date= 2008-03-26}}&lt;/ref&gt; This group is not to be confused with the Yuruk nomads of Macedonia, Greece, and European Turkey, who speak [[Balkan Gagauz Turkish]].

The [[Meskhetian Turks]] who live in Kazakhstan, Azerbaijan and Russia as well as in several Central Asian countries, also speak an Eastern Anatolian dialect of Turkish, originating in the areas of Kars, Ardahan, and Artvin and sharing similarities with [[Azerbaijani language|Azerbaijani]], the language of Azerbaijan.&lt;ref&gt;{{citation|last1= Aydıngün |first1= Ayşegül |last2= Harding |first2= Çiğdem Balım |last3= Hoover |first3= Matthew |last4= Kuznetsov |first4= Igor |last5= Swerdlow |first5= Steve |year= 2006 |title= Meskhetian Turks: An Introduction to their History, Culture, and Resettelment Experiences |url= http://www.cal.org/CO/pdffiles/mturks.pdf |publisher=Center for Applied Linguistics |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070714205907/http://www.cal.org/co/pdffiles/mturks.pdf |archive-date=2007-07-14 }}&lt;/ref&gt;

The [[Central Anatolia Region]] speaks ''Orta Anadolu''. ''Karadeniz'', spoken in the Eastern [[Black Sea Region]] and represented primarily by the [[Trabzon]] dialect, exhibits [[stratum (linguistics)#Substratum|substratum]] influence from [[Greek language|Greek]] in [[phonology]] and [[syntax]];&lt;ref name=&quot;Brendemoen&quot;&gt;{{Cite conference|last= Brendemoen|first= B. |title= Phonological Aspects of Greek-Turkish Language Contact in Trabzon |year= 1996 |conference=Conference on Turkish in Contact, Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in the Humanities and Social Sciences, Wassenaar, 5–6 February 1996}}&lt;/ref&gt; it is also known as ''Laz dialect'' (not to be confused with the [[Laz language]]). ''Kastamonu'' is spoken in [[Kastamonu]] and its surrounding areas. [[Karamanli Turkish]] is spoken in Greece, where it is called {{lang|grc| Kαραμανλήδικα}}. It is the literary standard for the [[Karamanlides]].&lt;ref&gt;
{{Cite journal
 |last= Balta |first= Evangelia |date= Fall 2017 |title= Translating Books from Greek into Turkish for the Karamanli Orthodox Christians of Anatolia (1718–1856) |journal= International Journal of Turkish Studies |volume= 23 |issue= 1–2 |pages= 20 |via= Ebsco}}&lt;/ref&gt;

== Phonology ==
{{main|Turkish phonology}}
{{hatnote|See [[Turkish alphabet]] for a pronunciation guide}}

=== Consonants ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Consonant phonemes of Standard Turkish{{sfnp|Zimmer|Orgun|1999|pp=154–155}}
! colspan=&quot;2&quot; |
! [[Labial consonant|Labial]]
! [[Dental consonant|Dental]]/&lt;br&gt;[[Alveolar consonant|Alveolar]]
! [[Postalveolar consonant|Post-&lt;br&gt;alveolar]]
! [[Palatal consonant|Palatal]]
! [[Velar consonant|Velar]]
![[Glottal consonant|Glottal]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Nasal consonant|Nasal]]
| {{IPA link|m}}
| {{IPA link|n̪|n}}
|
|
|
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Stop consonant|Stop]]
! {{small|[[voicelessness|voiceless]]}}
| {{IPA link|p}}
| {{IPA link|t̪|t}}
| {{IPA link|t͡ʃ}}
| ({{IPA link|c}})
| {{IPA link|k}}
|
|-
! {{small|[[voice (phonetics)|voiced]]}}
| {{IPA link|b}}
| {{IPA link|d̪|d}}
| {{IPA link|d͡ʒ}}
| ({{IPA link|ɟ}})
| {{IPA link|ɡ}}
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | [[Fricative consonant|Fricative]]
! {{small|[[voicelessness|voiceless]]}}
| {{IPA link|f}}
| {{IPA link|s̪|s}}
| {{IPA link|ʃ}}
|
| 
|{{IPA link|h}}
|-
! {{small|[[voice (phonetics)|voiced]]}}
| rowspan=&quot;2&quot; | {{IPA link|v}}
| {{IPA link|z̪|z}}
| {{IPA link|ʒ}}
|
|
|
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Approximant consonant|Approximant]]
| ({{IPA link|ɫ̪|ɫ}})
| {{IPA link|l̠|l}}
| {{IPA link|j}}
| ({{IPA link|ɰ}})
|
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Tap consonant|Tap]]
|
| {{IPA link|ɾ|ɾ}}
|
|
|
|
|}

At least one source claims Turkish consonants are laryngeally-specified three-way fortis-lenis (aspirated/neutral/voiced) like Armenian.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Petrova |first1=Olga |last2=Plapp |first2=Rosemary |last3=Ringen |first3=Catherine |last4=Szentgyörgyi |first4=Szilárd |date=2006 |title=Voice and aspiration: Evidence from Russian, Hungarian, German, Swedish, and Turkish |url=https://pdfs.semanticscholar.org/7a27/5c57dd25134aa7628c46a64ca470cc3a71db.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908054256/https://pdfs.semanticscholar.org/7a27/5c57dd25134aa7628c46a64ca470cc3a71db.pdf |url-status=dead |archive-date=2018-09-08 |journal=The Linguistic Review |language=en |volume=23 |issue=1 |pages=1–35 |doi=10.1515/tlr.2006.001 |s2cid=42712078 |issn=0167-6318}}&lt;/ref&gt;

The phoneme that is usually referred to as ''yumuşak g'' (&quot;soft g&quot;), written {{angbr|ğ}} in Turkish [[orthography]], represents a vowel sequence or a rather weak bilabial approximant between rounded vowels, a weak palatal approximant between unrounded front vowels, and a vowel sequence elsewhere. It never occurs at the beginning of a word or a syllable, but always follows a vowel. When word-final or preceding another consonant, it lengthens the preceding vowel.&lt;ref name=&quot;IPA 19993&quot;&gt;''Handbook of the IPA'', p. 155&lt;/ref&gt;

In native Turkic words, the sounds {{IPA|[c]}}, {{IPA|[ɟ]}}, and {{IPA|[l]}} are in [[complementary distribution]] with {{IPA|[k]}}, {{IPA|[ɡ]}}, and {{IPA|[ɫ]}}; the former set occurs adjacent to front vowels and the latter adjacent to back vowels. The distribution of these [[phoneme]]s is often unpredictable, however, in foreign borrowings and proper nouns. In such words, {{IPA|[c]}}, {{IPA|[ɟ]}}, and {{IPA|[l]}} often occur with back vowels:&lt;ref&gt;{{harvnb|Lewis|2001|pp=93–4,6}}&lt;/ref&gt; some [[#Writing system|examples]] are given below.

==== Consonant devoicing ====
{{Main|Final-obstruent devoicing}}

Turkish orthography reflects [[final-obstruent devoicing]], a form of [[consonant mutation]] whereby a voiced obstruent, such as {{IPA|/b d dʒ ɡ/}}, is devoiced to {{IPA|[p t tʃ k]}} at the end of a word or before a consonant, but retains its voicing before a vowel. In loan words, the voiced equivalent of ''/k/'' is ''/g/''; in native words, it is ''/ğ/''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.imla.dilimiz.com/TDK/unsuzlerinnitelikleri.HTM|title=Sesler ve ses uyumları &quot;Sounds and Vovel karmony&quot;|access-date=2013-01-13|publisher=[[Turkish Language Association]]|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20120728093237/http://www.imla.dilimiz.com/TDK/unsuzlerinnitelikleri.HTM|archive-date=2012-07-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Turkish Consonant Mutation|url=http://turkishbasics.com/grammar/consonant-mutation.php|website=turkishbasics.com|language=EN}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|+ Obstruent devoicing in nouns
|-
!Underlying &lt;br/&gt;consonant
!Devoiced &lt;br/&gt;form
!Underlying &lt;br/&gt;morpheme
!Dictionary form
!Dative case /&lt;br/&gt;1sg present
!Meaning
|-
|b||p||''*kitab''||''kitap''||''kitaba''||book (loan)
|-
|c||ç|| ''*uc'' || ''uç''||''uca''||tip
|-
|d||t||''*bud''||''but''||''buda''||thigh
|-
|g||k||''*reng''||''renk''||''renge''||color (loan)
|-
|ğ||k||''*ekmeğ''||''ekmek''||''ekmeğe''||bread
|}

This is analogous to languages such as [[German language|German]] and [[Russian language|Russian]], but in the case of Turkish, the spelling is usually made to match the sound. However, in a few cases, such as ''ad'' {{IPA|/at/}} 'name' (dative ''ada''), the underlying form is retained in the spelling (cf. ''at'' {{IPA|/at/}} 'horse', dative ''ata''). Other exceptions are ''od'' 'fire' vs. ''ot'' 'herb', ''sac'' 'sheet metal', ''saç'' 'hair'. Most loanwords, such as ''kitap'' above, are spelled as pronounced, but a few such as ''hac'' 'hajj', ''şad'' 'happy', and ''yad'' 'strange' or 'stranger' also show their underlying forms.{{citation needed|date=July 2014}}

Native nouns of two or more syllables that end in ''/k/'' in dictionary form are nearly all ''//ğ//'' in underlying form. However, most verbs and monosyllabic nouns are underlyingly ''//k//''.&lt;ref&gt;{{harvnb|Lewis|2001|p=10}}&lt;/ref&gt;

=== Vowels ===
[[File:Turkish vowel chart.svg|thumb|upright=1.13|Vowels of Turkish. From {{Harvcoltxt|Zimmer|Orgun|1999|p=155}}]]
The vowels of the Turkish language are, in their alphabetical order, {{angbr|a}}, {{angbr|e}}, {{angbr|ı}}, {{angbr|i}}, {{angbr|o}}, {{angbr|ö}}, {{angbr|u}}, {{angbr|ü}}.&lt;ref&gt;The vowel represented by {{angbr|ı}} is also commonly transcribed as {{angbr IPA|ɨ}} in linguistic literature.&lt;/ref&gt; The Turkish vowel system can be considered as being three-dimensional, where vowels are characterised by how and where they are articulated focusing on three key features: [[Vowel#Backness|front and back]], [[Roundedness|rounded and unrounded]] and [[Vowel#Height|vowel height]].&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish: A Comprehensive Grammar|last1=Goksel|first1=Asli|last2=Kerslake|first2=Celia|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-11494-2|pages=24–25}}&lt;/ref&gt; Vowels are classified [±back], [±round] and [±high].&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Khalilzadeh|first=Amir|date=Winter 2010|title=Vowel Harmony in Turkish|journal=Karadeniz Araştırmaları: Balkan, Kafkas, Doğu Avrupa Ve Anadolu İncelemeleri Dergisi|volume=6|issue=24|pages=141–150}}&lt;/ref&gt;

The only [[diphthong]]s in the language are found in [[loanword]]s and may be categorised as falling diphthongs usually analyzed as a sequence of /j/ and a vowel.&lt;ref name=&quot;IPA 19993&quot;/&gt;

==== Vowel harmony ====
{{Details|Vowel harmony}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin-left: 1em&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | Turkish Vowel Harmony
! colspan=&quot;4&quot; | Front Vowels || colspan=&quot;4&quot; | Back Vowels
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Unrounded || colspan=&quot;2&quot; | Rounded || colspan=&quot;2&quot; | Unrounded || colspan=&quot;2&quot; | Rounded
|-
! Vowel
| style=&quot;border-right: 0;&quot; | '''e''' /e/
| '''i''' /i/ || '''ü''' /y/
| style=&quot;border-left: 0;&quot; | '''ö''' /ø/ || '''a''' /a/
| style=&quot;border-left: 0;&quot; | '''ı''' /ɯ/ || '''u''' /u/
| style=&quot;border-left: 0;&quot; | '''o''' /o/
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
! Twofold (Backness)
| colspan=&quot;4&quot; | '''e''' || colspan=&quot;4&quot; | '''a'''
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
! Fourfold (Backness + Rounding)
| colspan=&quot;2&quot; | '''i''' || colspan=&quot;2&quot; | '''ü''' || colspan=&quot;2&quot; | '''ı''' || colspan=&quot;2&quot; | '''u'''
|}

&lt;!--NOTICE: Please do not remove/change the following image (File:TurkishRoadSign-WelcomeToEurope Modified.jpg) as it is referred from within the text to illustrate some linguistic concepts--&gt;[[File:TurkishRoadSign-WelcomeToEurope Modified.jpg|thumb|Road sign at the European end of the [[Bosphorus Bridge]] in [[Istanbul]]. (Photo taken during the 28th [[Istanbul Marathon]] in 2006)]]

The principle of vowel harmony, which permeates Turkish word-formation and suffixation, is due to the natural human tendency towards economy of muscular effort.&lt;ref name=&quot;mundy&quot;&gt;Mundy, C. Turkish Syntax as a System of Qualification. Oxford, 1957, pp. 279–305.&lt;/ref&gt; This principle is expressed in Turkish through three rules:

# If the first vowel of a word is a back vowel, any subsequent vowel is also a back vowel; if the first is a front vowel, any subsequent vowel is also a front vowel.&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt;
# If the first vowel is unrounded, so too are subsequent vowels.&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt;
# If the first vowel is rounded, subsequent vowels are either rounded and close or unrounded and open.&lt;ref name=&quot;deny&quot;&gt;Deny, J. Grammaire de la langue turque. Paris, 1963.&lt;/ref&gt;

The second and third rules minimize muscular effort during speech. More specifically, they are related to the phenomenon of labial assimilation:&lt;ref name=&quot;gabain&quot;&gt;von Gabain, A. Alttürkische Grammatik. Leipzig, 1950.&lt;/ref&gt; if the lips are '''rounded''' (a process that requires muscular effort) for the first vowel they may stay rounded for subsequent vowels.&lt;ref name=&quot;deny&quot;/&gt; If they are '''unrounded''' for the first vowel, the speaker does not make the additional muscular effort to round them subsequently.&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt;

Grammatical [[affix]]es have &quot;a chameleon-like quality&quot;,&lt;ref&gt;{{harvnb|Lewis|1953|p=21}}&lt;/ref&gt; and obey one of the following patterns of vowel harmony:
* '''twofold (''-e/-a'')''':&lt;ref&gt;For the terms ''twofold'' and ''fourfold'', as well as the superscript notation, see Lewis (1953):21–22. In his more recent works Lewis prefers to omit the superscripts, on the grounds that &quot;there is no need for this once the principle has been grasped&quot; (Lewis [2001]:18).&lt;/ref&gt; the [[locative case]] suffix, for example, is ''-de'' after front vowels and ''-da'' after back vowels. The notation ''-de''² is a convenient shorthand for this pattern.
* '''fourfold (''-i/-ı/-ü/-u'')''': the [[genitive case]] suffix, for example, is ''-in'' or ''-ın'' after unrounded vowels (front or back respectively); and ''-ün'' or ''-un'' after the corresponding rounded vowels. In this case, the shorthand notation ''-in''&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; is used.

Practically, the twofold pattern (also referred to as the e-type vowel harmony) means that in the environment where the vowel in the word stem is formed in the front of the mouth, the suffix will take the e-form, while if it is formed in the back it will take the a-form. The fourfold pattern (also called the i-type) accounts for rounding as well as for front/back.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish Grammar|last=Underhill|first=Robert|publisher=The MIT Press|year=1976|isbn=0-262-21006-1|location=Cambridge, Massachusetts|pages=25}}&lt;/ref&gt; The following examples, based on the [[Turkish copula|copula]] ''-dir''&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; (&quot;[it] is&quot;), illustrate the principles of i-type vowel harmony in practice: ''Türkiye'&lt;nowiki/&gt;'''dir''''' (&quot;it is Turkey&quot;),&lt;ref&gt;In modern Turkish orthography, an apostrophe is used to separate proper names from any suffixes.&lt;/ref&gt; ''kapı'''dır''''' (&quot;it is the door&quot;), but ''gün'''dür''''' (&quot;it is the day&quot;), ''palto'''dur''''' (&quot;it is the coat&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Husby|first=Olaf|title=Diagnostic use of nonword repetition for detection of language impairment among Turkish speaking minority children in Norway|url=https://www.academia.edu/3029750|journal=Working Papers Department of Language and Communication Studies NTNV|language=en|volume=3/2006|pages=139–149|via=Academia.edu}}&lt;/ref&gt;

===== Exceptions to vowel harmony =====
These are four word-classes that are exceptions to the rules of vowel harmony:

# '''Native, non-compound words''', e.g. ''{{lang|tr|dahi}}'' &quot;also,&quot; ''{{lang|tr|ela}}'' &quot;light brown,&quot; ''{{lang|tr|elma}}'' &quot;apple,&quot; ''{{lang|tr|hangi}}'' &quot;which,&quot; ''{{lang|tr|hani}}'' &quot;where,&quot; ''{{lang|tr|haydi}}'' &quot;come on,&quot; ''{{lang|tr|inanmak}}'' &quot;to believe,&quot; ''{{lang|tr|kardeş}}'' &quot;brother,&quot; ''{{lang|tr|şişman}}'' &quot;fat,&quot; ''{{lang|tr|anne}}'' &quot;mother&quot;
# '''Native compound words''', e.g. ''{{lang|tr|bugün}}'' &quot;today,&quot; ''{{lang|tr|dedikodu}}'' &quot;gossip&quot;
# '''Foreign words''', e.g. ''{{lang|tr|ferman}}'' (&lt; Farsi ''{{lang|fa|فرماندهی}}'' &quot;command&quot;), ''{{lang|tr|mikrop}}'' (&lt; French ''{{lang|fr|microbe}}'' &quot;microbe&quot;), ''{{lang|tr|piskopos}}'' (&lt; Greek ''{{lang|el|επίσκοπος}}'' &quot;bishop&quot;)
# '''Invariable suffixes:''' '''–daş''' (denoting common attachment to the concept expressed by the noun), '''–yor''' (denoting the present tense in the third person), '''–ane''' (turning adjectives or nouns into adverbs), '''–ken''' (meaning &quot;while being&quot;), '''–leyin''' (meaning &quot;in/at/during&quot;), '''{{lang|tr|–imtrak}}''' (weakening an adjective of color or taste in a way similar to the English suffix –ish as in blueish), '''–ki''' (making a pronoun or adjective out of an adverb or a noun in the locative case), '''–gil''' (meaning &quot;the house or family of&quot;), '''–gen''' (referring to the name of plane figures)
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto;&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Invariable suffix
! scope=&quot;col&quot; | Turkish example
! scope=&quot;col&quot; | Meaning in English
! scope=&quot;col&quot; | Remarks
|-
| '''–daş'''
| ''{{lang|tr|meslektaş}}'' || &quot;colleague&quot;
| From ''{{lang|tr|meslek}}'' &quot;profession.&quot;
|-
| '''–yor'''
| ''{{lang|tr|geliyor}}'' || &quot;he/she/it is coming&quot;
| From ''{{lang|tr|gel–}}'' &quot;to come.&quot;
|-
| '''–ane'''
| ''{{lang|tr|şahane}}'' || &quot;regal&quot;
| From ''{{lang|tr|şah}},'' &quot;king.&quot;
|-
| '''–ken'''
| ''{{lang|tr|uyurken}}'' || &quot;while sleeping&quot;
| From ''{{lang|tr|uyu–}},'' &quot;to sleep.&quot;
|-
| '''–leyin'''
| ''{{lang|tr|sabahleyin}}'' || &quot;in the morning&quot;
| From ''{{lang|tr|sabah}},'' &quot;morning.&quot;
|-
| '''–imtrak'''
| ''{{lang|tr|ekşimtrak}}'' || &quot;sourish&quot;
| From ''{{lang|tr|ekşi}},'' &quot;sour.&quot;
|-
| '''–ki'''
| ''{{lang|tr|ormandaki}}'' || &quot;(that) in the forest&quot;
| From ''{{lang|tr|orman}},'' &quot;forest.&quot;
|-
| '''–gil'''
| ''{{lang|tr|annemgiller}}'' || &quot;my mother's family&quot;
| From ''{{lang|tr|annem}},'' &quot;my mother.&quot;
|-
| '''–gen'''
| ''{{lang|tr|altıgen}}''  || &quot;hexagon&quot;
| From ''{{lang|tr|altı}},'' &quot;six.&quot;
|-
|}

The [[#Phonology|road sign in the photograph]] above illustrates several of these features:
* a native compound which does not obey vowel harmony: ''Orta+köy'' (&quot;middle village&quot;—a place name)
* a loanword also violating vowel harmony: ''viyadük'' (&lt; French ''viaduc'' &quot;viaduct&quot;)
* the possessive suffix'' -i''&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; harmonizing with the final vowel (and softening the ''k'' by consonant [[alternation (linguistics)|alternation]]): ''viyadüğü''{{citation needed|date=July 2014}}

The rules of vowel harmony may vary by regional dialect. The dialect of Turkish spoken in the [[Trabzon]] region of northeastern Turkey follows the reduced vowel harmony of [[Old Anatolian Turkish]], with the additional complication of two missing vowels (ü and ı), thus there is no [[palatal harmony]]. It's likely that ''elün'' meant &quot;your hand&quot; in Old Anatolian. While the 2nd person singular possessive would vary between back and front vowel, -ün or -un, as in ''elün'' for &quot;your hand&quot; and ''kitabun'' for &quot;your book&quot;, the lack of ü vowel in the Trabzon dialect means -un would be used in both of these cases — ''elun'' and ''kitabun''.&lt;ref&gt;{{Cite book| publisher = Otto Harrassowitz Verlag| isbn = 978-3-447-05212-2| last1 = Boeschoten| first1 = Hendrik| last2 = Johanson| first2 = Lars| last3 = Milani| first3 = Vildan| title = Turkic Languages in Contact| date = 2006}}&lt;/ref&gt;
{{expand section|reason=Minor vowel harmony (low rounded vowel placement in first syllable only) not covered.|date=August 2018}}

== Word-accent ==
{{Details|Turkish phonology#Word-accent}}

With the exceptions stated below, Turkish words are oxytone (accented on the last syllable).

=== Exceptions to word-accent rules ===
# '''Place-names are not oxytone:'''&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt; '''{{lang|tr|Anádolu}}''' (Anatolia), '''{{lang|tr|İstánbul}}'''. Most place names are accented on their first syllable as in '''{{lang|tr|Páris}}''' and '''{{lang|tr|Zónguldak}}.''' This holds true when place names are spelled the same way as common nouns, which are oxytone: '''{{lang|tr|mısír}}''' (maize), '''{{lang|tr|Mísır}}''' (Egypt), '''{{lang|tr|sirkecı̇́}}''' (vinegar-seller), '''{{lang|tr|Sı̇́rkeci}}''' (district in Istanbul), '''{{lang|tr|bebék}}''' (doll, baby), '''{{lang|tr|Bébek}}''' (district in Istanbul), '''{{lang|tr|ordú}}''' (army), '''{{lang|tr|Órdu}}''' (a Turkish city on the Black Sea).
#'''Foreign nouns usually retain their original accentuation''',&lt;ref name=&quot;mundy&quot;/&gt; e.g., '''{{lang|tr|lokánta}}''' (&lt; Italian {{lang|it|locanda}} &quot;restaurant&quot;), '''{{lang|tr|ólta}}''' (&lt; Greek {{lang|el|βόλτα}} &quot;fishing line&quot;), '''{{lang|tr|gazéte}}''' (&lt; Italian {{lang|it|gazzetta}} &quot;newspaper&quot;)
#'''Some words about family members&lt;ref name=&quot;deny&quot;/&gt; and living creatures&lt;ref name=&quot;deny&quot;/&gt; have irregular accentuation:''' '''{{lang|tr|ánne}}''' (mother), '''{{lang|tr|ábla}}''' (older sister), '''{{lang|tr|görúmce}}''' (husband's sister), '''{{lang|tr|yénge}}''' (brother's wife), '''{{lang|tr|hála}}''' (paternal aunt), '''{{lang|tr|téyze}}''' (maternal aunt), '''{{lang|tr|ámca}}''' (paternal uncle), '''{{lang|tr|çekı̇́rge}}''' (grasshopper), '''{{lang|tr|karínca}}''' (ant), '''{{lang|tr|kokárca}}''' (skunk)
#'''Adverbs&lt;ref name=&quot;deny&quot;/&gt; are usually accented on the first syllable''', e.g., '''{{lang|tr|şı̇́mdi}}''' (now), '''{{lang|tr|sónra}}''' (after), '''{{lang|tr|ánsızın}}''' (suddenly), '''{{lang|tr|gérçekten}}''' (really), (but '''{{lang|tr|gerçektén}}''' (from reality)), '''{{lang|tr|kíşın}}''' (during winter)
#'''Compound words&lt;ref name=&quot;gabain&quot;/&gt; are accented on the end of the first element''', e.g., '''{{lang|tr|çíplak}}''' (naked), '''{{lang|tr|çırílçıplak}}''' (stark naked), '''{{lang|tr|bakán}}''' (minister), '''{{lang|tr|báşbakan}}''' (prime minister)
#Diminutives constructed by suffix '''–cik''' are accented on the first syllable, e.g., '''{{lang|tr|úfacık}}''' (very tiny), '''{{lang|tr|évcik}}''' (small house)
#'''Words with enclitic suffixes,''' '''–le''' (meaning &quot;with&quot;), '''–ken''' (meaning &quot;while&quot;), '''–ce''' (creating an adverb), '''–leyin''' (meaning &quot;in&quot; or &quot;during&quot;), '''–me''' (negating the verbal stem), '''–yor''' (denoting the present tense)

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto;&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Enclictic suffix
! scope=&quot;col&quot; | Turkish example
! scope=&quot;col&quot; | Meaning in English
|-
| '''–le''' 
| ''{{lang|tr|memnuniyétle}}'' || with pleasure
|-
| '''–ken''' 
| ''{{lang|tr|yazárken}}'' || while writing
|-
| '''–ce''' 
| ''{{lang|tr|hayváncasına}}'' || bestially
|-
| '''–leyin''' 
| ''{{lang|tr|gecéleyin}}'' || by night
|-
| '''–me''' 
| ''{{lang|tr|anlamádı}}'' || he/she/it did not understand
|-
| '''–yor''' 
| ''{{lang|tr|gelı̇́yor}}'' || he/she/it is coming
|-
|}

* '''Enclitic words''', which shift the accentuation to the previous syllable, e.g., '''–ol''' (meaning to be), '''mi''' (denoting a question), '''gibi''' (meaning similar to), '''için''' (for), '''ki''' (that), '''de''' (too)

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: auto;&quot;
! scope=&quot;col&quot; | Enclictic suffix
! scope=&quot;col&quot; | Turkish example
! scope=&quot;col&quot; | Meaning in English
|-
| '''–ol''' as a separate word
| ''{{lang|tr|arkadaşím idi}}'' || he/she was my friend
|-
| '''–ol''' as a suffix
| ''{{lang|tr|arkadaşímdı}}'' || he/she was my friend
|-
| '''mi'''
| ''{{lang|tr|anlamadí mı}}'' || did he/she not understand?
|-
| '''gibi'''
| ''{{lang|tr|sizı̇́n gibi}}'' || like you
|-
| '''için''' 
| ''{{lang|tr|benı̇́m için}}'' || for me
|-
| '''ki''' 
| ''{{lang|tr|diyorlár ki ólmıyacak}}'' || they are saying that it won't happen
|-
| '''de''' 
| ''{{lang|tr|biz de}}'' || us too
|-
|}

== Syntax ==

=== Sentence groups ===
Turkish has two groups of sentences: verbal and nominal sentences. In the case of a verbal sentence, the predicate is a finite verb, while the predicate in nominal sentence will have either no overt verb or a verb in the form of the [[Copula (linguistics)|copula]] ''ol'' or ''y'' (variants of &quot;be&quot;). Examples of both are given below:&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish: A Comprehensive Grammar|last1=Goksel|first1=Asli|last2=Kerslake|first2=Celia|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-11494-2}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Sentence type
! colspan=&quot;2&quot; |Turkish
!English
|-
|
|Subject
|Predicate
|
|-
|Verbal
|Necla
|okula gitti
|Necla went to school
|-
|Nominal (no verb)
|Necla
|öğretmen
|Necla is a teacher
|-
|(copula)
|Necla
|ev-de-'''y'''-miş (hyphens delineate suffixes)
|Apparently Necla is at home
|}

==== Negation ====
The two groups of sentences have different ways of forming negation. A nominal sentence can be negated with the addition of the word ''değil''. For example, the sentence above would become ''Necla öğretmen değil'' ('Necla is not a teacher'). However, the verbal sentence requires the addition of a negative suffix ''-me'' to the verb (the suffix comes after the stem but before the tense): ''Necla okula gitmedi'' ('Necla did not go to school').&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish Grammar|last=Underhill|first=Robert|publisher=The MIT Press|year=1976|isbn=0-262-21006-1|location=Cambridge, Massachusetts}}&lt;/ref&gt;

==== Yes/no questions ====
In the case of a verbal sentence, an interrogative clitic ''mi'' is added after the verb and stands alone, for example ''Necla okula gitti mi?'' ('Did Necla go to school?'). In the case of a nominal sentence, then ''mi'' comes after the predicate but before the personal ending, so for example ''Necla, siz öğretmen misiniz''? ('Necla, are you [formal, plural] a teacher?').&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;

===Word order===
Word order in simple Turkish sentences is generally [[subject–object–verb]], as in Korean and [[Latin]], but unlike English, for verbal sentences and subject-predicate for nominal sentences. However, as Turkish possesses a case-marking system, and most grammatical relations are shown using morphological markers, often the SOV structure has diminished relevance and may vary. The SOV structure may thus be considered a &quot;pragmatic word order&quot; of language, one that does not rely on word order for grammatical purposes.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Thompson|first=Sandra|date=April 1978|title=Modern English from a Typological Point of View: Some Implications of the Function of Word Order|journal=Linguistische Berlichte|volume=1978|issue=54|pages=19–35|via=ProQuest}}&lt;/ref&gt;

==== Immediately preverbal ====

Consider the following simple sentence which demonstrates that the focus in Turkish is on the element that immediately precedes the verb:&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Function of Word Order in Turkish Grammar|last=Erguvanlı|first=Eser Emine|publisher=University of California Press|year=1984|isbn=0-520-09955-9|series=Linguistics Vol. 106|location=Berkeley}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Word order
!
!
!
!Focus
|-
|SOV
|Ahmet
Ahmet
|yumurta-yı
egg (accusative)
|yedi
ate
|unmarked: Ahmet ate the egg
|-
|SVO
|Ahmet
|yedi
|yumurta-yı
|the focus is on the subject: Ahmet (it was Ahmet who ate the egg)
|-
|OVS
|Yumurta-yı
|yedi
|Ahmet
|the focus is on the object: egg (it was an egg that Ahmet ate)
|}

==== Postpredicate ====

The postpredicate position signifies what is referred to as background information in Turkish- information that is assumed to be known to both the speaker and the listener, or information that is included in the context. Consider the following examples:&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Sentence type
!Word order
!
!
|-
|Nominal
|S-predicate
|Bu ev güzelmiş (apparently this house is beautiful)
|unmarked
|-
|
|Predicate-s
|Güzelmiş bu ev (it is apparently beautiful, this house)
|it is understood that the sentence is about this house
|-
|Verbal
|SOV
|Bana da bir kahve getir (get me a coffee too)
|unmarked
|-
|
|
|Bana da getir bir kahve (get me one too, a coffee)
|it is understood that it is a coffee that the speaker wants
|}

==== Topic ====

There has been some debate among linguists whether Turkish is a subject-prominent (like English) or [[Topic-prominent language|topic-prominent]] (like Japanese and Korean) language, with recent scholarship implying that it is indeed both subject and topic-prominent.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.turkofoni.org/files/a_typological_approach_to_sentence_structure_in_turkish-yilmaz_kili_arslan_trakya_uni.pdf|title=A Typological Approach to Sentence Structure in Turkish|last=Kiliçasaslan|first=Yılmaz}}&lt;/ref&gt; This has direct implications for word order as it is possible for the subject to be included in the [[Verb phrase|verb-phrase]] in Turkish. There can be S/O inversion in sentences where the topic is of greater importance than the subject.

== Grammar ==
{{main|Turkish grammar}}

Turkish is an [[agglutinative language]] and frequently uses [[affix]]es, and specifically suffixes, or endings.&lt;ref&gt;This section draws heavily on Lewis (2001) and, to a lesser extent, Lewis (1953). Only the most important references are specifically flagged with footnotes.&lt;/ref&gt; One word can have many affixes and these can also be used to create new words, such as creating a verb from a noun, or a noun from a verbal root (see the section on [[#Word formation|Word formation]]). Most affixes indicate the grammatical function of the word.&lt;ref&gt;see Lewis (2001) Ch XIV.&lt;/ref&gt;
The only native prefixes are [[alliteration|alliterative]] intensifying syllables used with adjectives or adverbs: for example '''''sım'''sıcak'' (&quot;boiling hot&quot; &lt; ''sıcak'') and '''''mas'''mavi'' (&quot;bright blue&quot; &lt; ''mavi'').&lt;ref&gt;&quot;The prefix, which is accented, is modelled on the first syllable of the simple adjective or adverb but with the substitution of '''m, p, r''', or '''s''' for the last consonant of that syllable.&quot; Lewis (2001):55.  The prefix retains the first vowel of the base form and thus exhibits a form of reverse vowel harmony.&lt;/ref&gt;

The extensive use of affixes can give rise to long words, e.g. ''Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdanmışsınızcasına'', meaning &quot;In the manner of you being one of those that we apparently couldn't manage to convert to Czechoslovakian&quot;. While this case is contrived, long words frequently occur in normal Turkish, as in this heading of a newspaper obituary column: ''Bayramlaşamadıklarımız'' (Bayram [festival]-Recipr-Impot-Partic-Plur-PossPl1; &quot;Those of our number with whom we cannot exchange the season's greetings&quot;).&lt;ref&gt;This &quot;splendid word&quot; appeared at the time of ''Bayram'', the festival marking the end of the [[Ramadan|month of fasting]]. Lewis (2001):287.&lt;/ref&gt; Another example can be seen in the final word of this heading of the online Turkish Spelling Guide (''İmlâ Kılavuzu''): ''Dilde birlik, ulusal birliğin vazgeçilemezlerindendir'' (&quot;Unity in language is among the indispensables [dispense-Pass-Impot-Plur-PossS3-Abl-Copula] of national unity ~ Linguistic unity is a ''[[sine qua non]]'' of national unity&quot;).&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dilimiz.com/dil/imlakilavuzu/TDK/imlaanasayfa.htm |title=İmlâ Kilavuzu |publisher=Dilimiz.com |access-date=2011-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006001226/http://www.dilimiz.com/dil/imlakilavuzu/TDK/imlaanasayfa.htm |archive-date=2011-10-06 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Nouns ===

==== Gender ====
Turkish does not have grammatical gender and the sex of persons do not affect the forms of words. The third-person pronoun ''{{lang|tr|o}}'' may refer to &quot;he,&quot; &quot;she&quot; or &quot;it.&quot; Despite this lack, Turkish still has ways of indicating gender in nouns:

# Most '''domestic animals''' have male and female forms, e.g., ''{{lang|tr|aygır}}'' (stallion), ''{{lang|tr|kısrak}}'' (mare), ''{{lang|tr|boğa}}'' (bull), ''{{lang|tr|inek}}'' (cow). 
# For '''other animals''', the sex may be indicated by adding the word ''{{lang|tr|dişi}}'' (female) before the corresponding noun, e.g., ''{{lang|tr|dişi kedi}}'' (female cat).
# For '''people''', the female sex may be indicated by adding the word ''{{lang|tr|kız}}'' (girl) or ''{{lang|tr|kadın}}'' (woman), e.g., ''{{lang|tr|kadın kahraman}}'' (heroine) instead of ''{{lang|tr|kahraman}}'' (hero).
# Some foreign words of [[French language|French]] or [[Arabic language|Arabic]] origin already have separate female forms, e.g., ''{{lang|tr|aktris}}'' (actress).
# The [[Serbo-Croatian|Serbo-Croat]] feminine suffix –ica is used in three borrowings: ''{{lang|tr|kraliçe}}'' (queen), ''{{lang|tr|imparatoriçe}}'' (empress) and ''{{lang|tr|çariçe}}'' (tsarina). This suffix was used in the neologism ''{{lang|tr|tanrıça}}'' (&lt; Old Turkic ''{{lang|otk|tanrı}}'' &quot;god&quot;).

==== Case ====

There is no [[definite article]] in Turkish, but definiteness of the object is implied when the accusative ending is used (see below). Turkish nouns decline by taking case endings. There are six [[Declension|noun cases]] in Turkish, with all the endings following vowel harmony (shown in the table using the shorthand [[#Vowel harmony|superscript notation]]). Since the postposition ''ile'' often gets suffixed onto the noun, some analyze it as an [[instrumental case]], although it takes the genitive with personal pronouns, singular demonstratives, and interrogative ''kim''. The [[plural]] marker ''-ler'' ² immediately follows the noun before any case or other affixes (e.g. ''köylerin'' &quot;of the villages&quot;).{{citation needed|date=July 2014}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Case
!rowspan=&quot;2&quot;|Ending
!colspan=&quot;2&quot;|Examples
!rowspan=&quot;2&quot;|Meaning
|-
!''köy'' &quot;village&quot;
!''ağaç'' &quot;tree&quot;
|-
|[[Nominative case|Nominative]]
|∅ (none)
|''köy''
|''ağaç''
|(the) village/tree
|-
|[[Accusative case|Accusative]]
|''-i'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;
|''köyü''
|''ağa'''c'''ı''
|the village/tree
|-
|[[Genitive case|Genitive]]
|''-in'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;
|''köyün''
|''ağa'''c'''ın''
|the village's/tree's&lt;br /&gt;of the village/tree
|-
|[[Dative case|Dative]]
|''-e'' ²
|''köye''
|''ağa'''c'''a''
|to the village/tree
|-
|[[Locative case|Locative]]
|''-de'' ²
|''köyde''
|''ağaç'''t'''a''
|in/on/at the village/tree
|-
|[[Ablative case|Ablative]]
|''-den'' ²
|''köyden''
|''ağaç'''t'''an''
|from the village/tree
|-
|[[Instrumental case|Instrumental]]
|''-le'' ²
|''köyle''
|''ağaçla''
|with the village/tree
|}

The accusative case marker is used only for definite objects; compare ''(bir) ağaç gördük'' &quot;we saw '''a''' tree&quot; with ''ağacı gördük'' &quot;we saw '''the''' tree&quot;.&lt;ref&gt;Because it is also used for the indefinite accusative, Lewis uses the term &quot;absolute case&quot; in preference to &quot;nominative&quot;. Lewis (2001):28.&lt;/ref&gt; The plural marker ''-ler'' ² is generally not used when a class or category is meant: ''ağaç gördük'' can equally well mean &quot;we saw trees [as we walked through the forest]&quot;—as opposed to ''ağaçları gördük'' &quot;we saw the trees [in question]&quot;.{{citation needed|date=February 2013}}

The declension of ''ağaç'' illustrates two important features of Turkish phonology: consonant [[assimilation (linguistics)|assimilation]] in [[suffix]]es (''ağaç'''t'''an, ağaç'''t'''a'') and [[voice (phonetics)|voicing]] of final consonants before vowels (''ağa'''c'''ın, ağa'''c'''a, ağa'''c'''ı'').{{citation needed|date=February 2013}}

Additionally, nouns can take suffixes that assign [[grammatical person|person]]: for example ''-imiz'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;, &quot;our&quot;. With the addition of the [[Turkish copula|copula]] (for example ''-im'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;, &quot;I am&quot;) complete sentences can be formed. The [[interrogative word|interrogative]] particle ''mi'' &lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; immediately follows the word being questioned, and also follows vowel harmony: ''köye mi?'' &quot;[going] to the village?&quot;, ''ağaç mı?'' &quot;[is it a] tree?&quot;.{{citation needed|date=February 2013}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!English
|-
|''ev''
|align=&quot;right&quot;|(the) house
|-
|''evler''
|align=&quot;right&quot;|(the) houses
|-
|''evin''
|align=&quot;right&quot;|your (sing.) house
|-
|''eviniz''
|align=&quot;right&quot;|your (pl./formal) house
|-
|''evim''
|align=&quot;right&quot;|my house
|-
|''evimde''
|align=&quot;right&quot;|at my house
|-
|''evlerinizin''
|align=&quot;right&quot;|of your houses
|-
|''evlerinizden''
|align=&quot;right&quot;|from your houses
|-
|''evlerinizdendi''
|align=&quot;right&quot;|(he/she/it) was from your houses
|-
|''evlerinizdenmiş''
|align=&quot;right&quot;|(he/she/it) was (apparently/said to be) from your houses
|-
|''Evinizdeyim.''
|align=&quot;right&quot;|I am at your house.
|-
|''Evinizdeymişim.''
|align=&quot;right&quot;|I was (apparently) at your house.
|-
|''Evinizde miyim?''
|align=&quot;right&quot;|Am I at your house?
|}

=== Personal pronouns ===

The Turkish [[personal pronoun]]s in the nominative case are ''ben'' (1s), ''sen'' (2s), ''o'' (3s), ''biz'' (1pl), ''siz'' (2pl, or 2h), and ''onlar'' (3pl). They are declined regularly with some exceptions: ''benim'' (1s gen.); ''bizim'' (1pl gen.); ''bana'' (1s dat.); ''sana'' (2s dat.); and the oblique forms of ''o'' use the root ''on''. As mentioned before, all demonstrative singular and personal pronouns take the genitive when ''ile'' is affixed onto it: ''benimle'' (1s ins.), ''bizimle'' (1pl ins.); but ''on'''un'''la'' (3s ins.), ''onlarla'' (3pl ins.). All other pronouns (reflexive ''kendi'' and so on) are declined regularly.{{citation needed|date=July 2014}}

==== Noun phrases (''tamlama'') ====

Two nouns, or groups of nouns, may be joined in either of two ways:

* definite (possessive) compound (''belirtili tamlama''). E.g. ''Türkiye'nin sesi'' &quot;the voice of Turkey (radio station)&quot;: the voice belonging to Turkey. Here the relationship is shown by the genitive ending ''-in''&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; added to the first noun; the second noun has the third-person suffix of possession {{lang|tr|-(s)i}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;.
* indefinite (qualifying) compound (''belirtisiz tamlama''). E.g. ''Türkiye Cumhuriyeti'' &quot;Turkey-Republic&lt;ref&gt;Lewis points out that &quot;an indefinite izafet group can be turned into intelligible (though not necessarily normal) English by the use of a hyphen&quot;. Lewis (2001): 42.&lt;/ref&gt; = the Republic of Turkey&quot;: not the republic belonging to Turkey, but the Republic that is Turkey. Here the first noun has no ending; but the second noun has the ending {{lang|tr|(s)i}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;—the same as in definite compounds.{{citation needed|date=July 2014}}

The following table illustrates these principles.&lt;ref&gt;The examples are taken from Lewis (2001): 41–47.&lt;/ref&gt; In some cases the constituents of the compounds are themselves compounds; for clarity these subsidiary compounds are marked with [square brackets]. The suffixes involved in the linking are underlined. Note that if the second noun group already had a possessive suffix (because it is a compound by itself), no further suffix is added.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left:1em;&quot;
|+ Linked nouns and noun groups
|-
! Definite (possessive) || Indefinite (qualifier) || Complement || Meaning
|-
| ''kimse&lt;u&gt;nin&lt;/u&gt;'' || || ''yanıt&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || nobody's answer
|-
| || ''&quot;kimse&quot;'' || ''yanıt&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || the answer &quot;nobody&quot;
|-
| ''Atatürk'&lt;u&gt;ün&lt;/u&gt;'' || || ''ev&lt;u&gt;i&lt;/u&gt;'' || Atatürk's house
|-
| || ''Atatürk'' || ''Bulvar&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || [[Atatürk Boulevard]] (named after, not belonging to Atatürk)
|-
| ''Orhan'&lt;u&gt;ın&lt;/u&gt;'' || || ''ad&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || Orhan's name
|-
| || ''&quot;Orhan&quot;'' || ''ad&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || the name &quot;Orhan&quot;
|-
| || ''r'' || ''sessiz&lt;u&gt;i&lt;/u&gt;'' || the consonant ''r''
|-
| [''r sessizi'']''&lt;u&gt;nin&lt;/u&gt;'' || || ''söyleniş&lt;u&gt;i&lt;/u&gt;'' || pronunciation of the consonant ''r''
|-
| || ''Türk'' || [''Dil Kurumu''] || Turkish language-association
|-
| || [''Türk Dili''] || ''Dergi&lt;u&gt;si&lt;/u&gt;'' || Turkish-language magazine
|-
| || ''Ford'' || [''aile arabası''] || Ford family car
|-
| ''Ford'&lt;u&gt;un&lt;/u&gt;'' || || [''aile arabası''] || (Mr) Ford's family car
|-
| [''Ford ailesi'']''&lt;u&gt;nin&lt;/u&gt;'' || || ''araba&lt;u&gt;sı&lt;/u&gt;'' || the Ford family's car&lt;ref&gt;For other possible permutations of this vehicle, see Lewis (2001):46.&lt;/ref&gt;
|-
| || ''Ankara'' || [''Kız Lisesi'']&lt;ref&gt;&quot;It is most important to note that the third-person suffix is not repeated though theoretically one might have expected ''Ankara [Kız Lisesi]&lt;u&gt;si&lt;/u&gt;''.&quot; Lewis (2001): 45 footnote.&lt;/ref&gt; || Ankara Girls' School
|-
| || [''yıl sonu''] || ''sınavlar&lt;u&gt;ı&lt;/u&gt;'' || year-end examinations
|-
| ''Bulgaristan'&lt;u&gt;ın&lt;/u&gt;'' || || [''İstanbul Başkonsolosluğu''] || the Istanbul Consulate-General of Bulgaria (located in Istanbul, but belonging to Bulgaria)
|-
| || [ [''İstanbul Üniversitesi''] [''Edebiyat Fakültesi''] ] || [ [''Türk Edebiyatı''] ''Profesörü''] || Professor of Turkish Literature in the Faculty of Literature of the University of Istanbul
|-
| || ''ne oldum'' || ''deli&lt;u&gt;si&lt;/u&gt;'' || &quot;what-have-I-become!&quot;&lt;ref&gt;Note the similarity with the French phrase ''un m'as-tu-vu'' &quot;a have-you-seen-me?&quot;, i.e., a vain and pretentious person.&lt;/ref&gt; madman = [[parvenu]] who gives himself airs
|}

As the last example shows, the qualifying expression may be a substantival sentence rather than a noun or noun group.&lt;ref&gt;The term ''substantival sentence'' is Lewis's. Lewis(2001:257).&lt;/ref&gt;

There is a third way of linking the nouns where both nouns take no suffixes (''takısız tamlama''). However, in this case the first noun acts as an adjective,&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Demir |first=Celal |date=2007 |title=Türkiye Türkçesi Gramerlerinde İsim Tamlaması Sorunu ve Bir Tasnif Denemesi |trans-title=The Problem of Adjective in Turkish: An Attempt of Classification  |url=http://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/celal_demir_gramer_isim_tamlamasi_sorunu.pdf |journal=Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi [Journal of Turkish World Studies] |language=tr |volume=7 |issue=1 |pages=27–54 |access-date=2013-03-29}}&lt;/ref&gt; e.g. ''Demir kapı'' (iron gate), ''elma yanak'' (&quot;apple cheek&quot;, i.e. red cheek), ''kömür göz'' (&quot;coal eye&quot;, i.e. black eye) :

=== Adjectives ===
Turkish adjectives are not [[declension|declined]]. However most adjectives can also be used as nouns, in which case they are declined: e.g. ''güzel'' (&quot;beautiful&quot;) → ''güzeller'' (&quot;(the) beautiful ones / people&quot;). Used attributively, adjectives precede the nouns they modify. The adjectives ''var'' (&quot;existent&quot;) and ''yok'' (&quot;[[non-existent]]&quot;) are used in many cases where English would use &quot;there is&quot; or &quot;have&quot;, ''e.g.'' ''süt yok'' (&quot;there is no milk&quot;, ''lit.'' &quot;(the) milk (is) non-existent&quot;); the construction &quot;''noun 1''-GEN ''noun 2''-POSS var/yok&quot; can be translated &quot;''noun 1'' has/doesn't have ''noun 2''&quot;; ''imparatorun elbisesi yok'' &quot;the emperor has no clothes&quot; (&quot;(the) emperor-''of'' clothes-''his'' non-existent&quot;); {{lang|tr|kedimin ayakkabıları yoktu}} (&quot;my cat had no shoes&quot;, ''lit.'' &quot;cat-''my''-''of'' shoe-''plur.''-''its'' non-existent-''past tense''&quot;).{{citation needed|date=July 2014}}

=== Verbs ===
{{see also|Turkish copula}}
Turkish verbs indicate [[Grammatical person|person]]. They can be made negative, potential (&quot;can&quot;), or non-potential (&quot;cannot&quot;). Furthermore, Turkish verbs show [[Grammatical tense|tense]] ([[Present tense|present]], [[Past tense|past]], [[Future tense|future]], and [[aorist]]), [[Grammatical mood|mood]] ([[Conditional mood|conditional]], [[Imperative mood|imperative]], [[Inferential mood|inferential]], [[Necessitative mood|necessitative]], and [[Optative mood|optative]]), and [[Grammatical aspect|aspect]]. Negation is expressed by the [[infix]] ''-me²-'' immediately following the stem.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!English
|-
|''gel-''
|align=&quot;right&quot;|(to) come
|-
|''gelebil-''
|align=&quot;right&quot;|(to) be able to come
|-
|''gelme-''
|align=&quot;right&quot;|not (to) come
|-
|''geleme-''
|align=&quot;right&quot;|(to) be unable to come
|-
|''gelememiş''
|align=&quot;right&quot;|Apparently (s)he couldn't come
|-
|''gelebilecek''
|align=&quot;right&quot;|(s)he'll be able to come
|-
|''gelmeyebilir''
|align=&quot;right&quot;|(s)he may (possibly) not come
|-
|''gelebilirsen''
|align=&quot;right&quot;|if you can come
|-
|''gelinir''
|align=&quot;right&quot;|(''passive'') one comes, people come
|-
|''gelebilmeliydin''
|align=&quot;right&quot;| you should have been able to come
|-
|''gelebilseydin''
|align=&quot;right&quot;| if you could have come
|-
|''gelmeliydin''
|align=&quot;right&quot;| you should have come
|}

=== Verb tenses ===
(''Note''. For the sake of simplicity the term &quot;tense&quot; is used here throughout, although for some forms &quot;aspect&quot; or &quot;mood&quot; might be more appropriate.) There are 9 simple and 20 compound tenses in Turkish. 9 simple tenses are simple past (''di'li geçmiş''), inferential past (''miş'li geçmiş''), present continuous, simple present ([[Aorist#Turkish|aorist]]), future, optative, subjunctive, necessitative (&quot;must&quot;) and imperative.&lt;ref&gt;[http://tr.scribd.com/doc/115291192/TURKISH-GRAMMAR-UPDATED-ACADEMIC-EDITION-YUKSEL-GOKNEL-OCTOBER-2012-signed-pdf Yüksel Göknel:Turkish Grammar]{{full citation needed|date=July 2014}}&lt;/ref&gt; There are three groups of compound forms. Story (''hikaye'') is the witnessed past of the above forms (except command), rumor (''rivayet'') is the unwitnessed past of the above forms (except simple past and command), conditional (''koşul'') is the conditional form of the first five basic tenses.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1934555583_85Kad%c4%b1u%20Spartak_S-1593-1603.pdf |title=Turkish Studies Vol 7/3 |language=tr |access-date=2013-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313043006/http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1934555583_85Kad%c4%b1u%20Spartak_S-1593-1603.pdf |archive-date=2013-03-13 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In the example below the second person singular of the verb ''gitmek'' (&quot;go&quot;), stem ''gid-/git-'', is shown.
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
!English of the basic form
!Basic tense
!Story (''hikâye'')
!Rumor (''rivayet'')
!Condition (''koşul'')
|-
|you went || ''gittin'' || ''gittiydin'' || – || ''gittiysen''
|-
|you have gone || ''gitmişsin'' || ''gitmiştin'' ||  ''gitmişmişsin'' || ''gitmişsen''
|-
|you are going || ''gidiyorsun'' || ''gidiyordun'' || ''gidiyormuşsun'' || ''gidiyorsan''
|-
|you (are wont to) go || ''gidersin'' || ''giderdin'' || ''gidermişsin'' || ''gidersen''
|-
|you will go || ''gideceksin'' || ''gidecektin'' || ''gidecekmişsin'' || ''gideceksen''
|-
|if only you go || ''gitsen'' || ''gitseydin'' || ''gitseymişsin'' || –
|-
|may you go  || ''gidesin'' || ''gideydin'' || ''gideymişsin'' || –
|-
|you must go || ''gitmelisin'' || ''gitmeliydin'' || ''gitmeliymişsin'' || –
|-
|go! (imperative) || ''git'' || – || – || –
|}

There are also so-called combined verbs, which are created by suffixing certain verb stems (like ''bil'' or ''ver'') to the original stem of a verb. ''Bil'' is the suffix for the sufficiency mood. It is the equivalent of the English auxiliary verbs &quot;able to&quot;, &quot;can&quot; or &quot;may&quot;. ''Ver'' is the suffix for the swiftness mood, ''kal'' for the perpetuity mood and ''yaz'' for the approach (&quot;almost&quot;) mood.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dersimizedebiyat.com/icerik_detay.asp?icr=63&amp;bs=S%F6zc%FCk%20(%20Kelime%20)%20T%FCrleri%20-%20Fiiller%20(%20Eylemler%20) |title=Dersimiz Edebiyat Online course|language=tr |publisher=Dersimizedebiyat.com |access-date=2013-03-29}}&lt;/ref&gt; Thus, while ''gittin'' means &quot;you went&quot;, ''gidebildin'' means &quot;you could go&quot; and ''gidiverdin'' means &quot;you went swiftly&quot;. The tenses of the combined verbs are formed the same way as for simple verbs.

==== Attributive verbs (participles) ====

Turkish verbs have [[Attributive verb|attributive forms]], including present,&lt;ref&gt;The conventional translation of the film title ''[[Dünyayı Kurtaran Adam]]'', ''The Man Who Saved the World'', uses the past tense. Semantically, his saving the world takes place though in the (narrative) present.&lt;/ref&gt; similar to the English [[present participle]] (with the ending {{italics correction|''-en''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;); future ({{italics correction|''-ecek''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;); indirect/inferential past ({{italics correction|''-miş''}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;); and [[Aorist#Turkish|aorist]] ({{italics correction|''-er''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; or {{italics correction|''-ir''}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;).

The most important function of some of these attributive verbs is to form modifying phrases equivalent to the [[relative clause]]s found in most European languages. The subject of the verb in an {{italics correction|''-en''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; form is (possibly implicitly) in the third person (he/she/it/they); this form, when used in a modifying phrase, does not change according to number. The other attributive forms used in these constructions are the future ({{italics correction|''-ecek''}}&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) and an older form ({{italics correction|''-dik''}}&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;), which covers both present and past meanings.&lt;ref&gt;See Lewis (2001):163–165, 260–262 for an exhaustive treatment.&lt;/ref&gt; These two forms take &quot;personal endings&quot;, which have the same form as the [[Possessive affix#Turkish|possessive suffix]]es but indicate the person and possibly number of the subject of the attributive verb; for example, ''yediğ'''im''''' means &quot;what '''I''' eat&quot;, ''yediğ'''in''''' means &quot;what '''you''' eat&quot;, and so on. The use of these &quot;personal or relative participles&quot; is illustrated in the following table, in which the examples are presented according to the grammatical case which would be seen in the equivalent English relative clause.&lt;ref&gt;For the terms ''personal'' and ''relative'' participle see Lewis (1958):98 and Lewis (2001):163 respectively. Most of the examples are taken from Lewis (2001).&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot;|English equivalent
!rowspan=&quot;2&quot;|Example
!colspan=&quot;2&quot;|Translation
|-
!Case of relative pronoun
!Pronoun
!Literal
!Idiomatic
|-
|Nominative
|who, which/that
|''şimdi konuşan adam''
|&quot;now speaking man&quot;
|the man (who is) now speaking
|-
|Genitive
|whose (nom.)
|''babası şimdi konuşan adam''
|&quot;father-is now speaking man&quot;
|the man whose father is now speaking
|-
|
|whose (acc.)
|''babasını dün gördüğüm adam''
|&quot;father-is-ACC yesterday seen-my man&quot;
|the man whose father I saw yesterday
|-
|
|at whose
|''resimlerine baktığımız ressam''
|&quot;pictures-is-to looked-our artist&quot;
|the artist whose pictures we looked at
|-
|
|of which
|''muhtarı seçildiği köy''
&lt;!--Note to future editors: ''muhtarı seçildiği köy'' (the village of which he was elected mayor) and ''muhtarın seçildiği köy'' (the village where the mayor was elected) have absolutely different meanings.--&gt;
|&quot;mayor-its been-chosen-his village&quot;
|the village of which he was elected mayor
|-
|
|of which
|''muhtarı seçilmek istediği köy''
|
&lt;!--Note to future editors: ''muhtarı seçildiği köy'' (the village of which he was elected mayor) and ''muhtarın seçildiği köy'' (the village where the mayor was elected) have absolutely different meanings.--&gt;
|the village of which he wishes to be elected mayor
|-
|Remaining cases (incl. prepositions)
|whom, which
|''yazdığım mektup''
|&quot;written-my letter&quot;
|the letter (which) I wrote
|-
|
|from which
|''çıktığımız kapı''
|&quot;emerged-our door&quot;
|the door from which we emerged
|-
|
|on which
|''geldikleri vapur''
|&quot;come-their ship&quot;
|the ship they came on
|-
|
|which + subordinate clause
|''yaklaştığını anladığı hapishane günleri''
|&quot;approach-their-ACC understood-his prison days-its&quot;
|the prison days (which) he knew were approaching&lt;ref&gt;This more complex example from [[Orhan Pamuk]]'s ''Kar'' (''[[Snow (Pamuk novel)|Snow]]'') contains a nested structure: &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''which he knew'' &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;''were approaching''&lt;nowiki&gt;]]&lt;/nowiki&gt;. [[Maureen Freely]]'s more succinct and idiomatic translation is ''the days in prison he knew lay ahead''. Note that Pamuk uses the spelling ''hapisane''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;From the perspective of Turkish grammar ''yaklaştığını anladığı'' is exactly parallel to ''babasını gördüğüm'' (&quot;whose father I saw&quot;), and could therefore be paraphrased as &quot;whose approaching he understood&quot;.&lt;/ref&gt;
|}

== Vocabulary ==
{{main|Turkish vocabulary}}Latest 2010 edition of ''Büyük Türkçe Sözlük'' (''Great Turkish Dictionary''), the official dictionary of the Turkish language published by Turkish Language Association, contains 616,767 words, expressions, terms and nouns, including place names and person names, both from the standard language and from dialects.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tdkterim.gov.tr/bts/ |title=Büyük Türkçe Sözlük Turkish Language Association |language=tr |publisher=Tdkterim.gov.tr |access-date=2013-03-29 |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130328002715/http://tdkterim.gov.tr/bts/ |archive-date=2013-03-28 }}&lt;/ref&gt;

=== Word formation ===
Turkish extensively uses [[agglutination]] to [[Word formation|form new words]] from nouns and verbal stems. The majority of Turkish words originate from the application of derivative suffixes to a relatively small set of core vocabulary.&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite book|title=Turkish: A Comprehensive Grammar|last1=Goksel|first1=Asli|last2=Kerslake|first2=Celia|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-11494-2|pages=43–48}}&lt;/ref&gt;

Turkish obeys certain principles when it comes to suffixation. Most suffixes in Turkish will have more than one form, depending on the vowels and consonants in the root- vowel harmony rules will apply; consonant-initial suffixes will follow the voiced/ voiceless character of the consonant in the final unit of the root; and in the case of vowel-initial suffixes an additional consonant may be inserted if the root ends in a vowel, or the suffix may lose its initial vowel. There is also a prescribed order of affixation of suffixes- as a rule of thumb, derivative suffixes precede inflectional suffixes which are followed by [[clitic]]s, as can be seen in the example set of words derived from a substantive root below:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!Components
!English
!Word class
|-
|''göz''
|''göz''
|eye
|Noun
|-
|''gözlük''
|''göz + -lük''
|eyeglasses
|Noun
|-
|''gözlükçü''
|''göz + -lük + -çü''
|optician
|Noun
|-
|''gözlükçülük''
|''göz + -lük + -çü + -lük''
|optician's trade
|Noun
|-
|''gözlem''
|''göz + -lem''
|observation
|Noun
|-
|''gözlemci''
|''göz + -lem + -ci''
|observer
|Noun
|-
|''gözle-''
|''göz + -le''
|observe
|Verb (order)
|-
|''gözlemek''
|''göz + -le + -mek''
|to observe
|Verb (infinitive)
|-
|''gözetlemek''
|''göz + -et + -le + -mek''
|to peep
|Verb (infinitive)
|}

Another example, starting from a verbal root:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!Components
!English
!Word class
|-
|''yat-''
|''yat-''
|lie down
|Verb (order)
|-
|''yatmak''
|''yat-mak''
|to lie down
|Verb (infinitive)
|-
|''yatık''
|''yat- + -(ı)k''
|leaning
|Adjective
|-
|''yatak''
|''yat- + -ak''
|bed, place to sleep
|Noun
|-
|''yatay''
|''yat- + -ay''
|horizontal
|Adjective
|-
|''yatkın''
|''yat- + -gın''
|inclined to; stale (from lying too long)
|Adjective
|-
|''yatır-''
|''yat- + -(ı)r-''
|lay down
|Verb (order)
|-
|''yatırmak''
|''yat- + -(ı)r-mak''
|to lay down something/someone
|Verb (infinitive)
|-
|''yatırım''
|''yat- + -(ı)r- + -(ı)m''
|laying down; deposit, investment
|Noun
|-
|''yatırımcı''
|''yat- + -(ı)r- + -(ı)m + -cı''
|depositor, investor
|Noun
|}

New words are also frequently formed by [[Compound (linguistics)|compounding]] two existing words into a new one, as in German. Compounds can be of two types- bare and {{lang|tr|(s)I}}. The bare compounds, both nouns and adjectives are effectively two words juxtaposed without the addition of suffixes for example the word for girlfriend {{lang|tr|kızarkadaş}} ({{lang|tr|kız+arkadaş}}) or black pepper {{lang|tr|karabiber}} ({{lang|tr|kara+biber}}). A few examples of compound words are given below:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish
!English
!Constituent words
!Literal meaning
|-
|''pazartesi''
|Monday
|''pazar'' (&quot;Sunday&quot;) and ''ertesi'' (&quot;after&quot;)
|after Sunday
|-
|''bilgisayar''
|computer
|''bilgi'' (&quot;information&quot;) and ''say-'' (&quot;to count&quot;)
|information counter
|-
|''gökdelen''
|skyscraper
|''gök'' (&quot;sky&quot;) and ''del-'' (&quot;to pierce&quot;)
|sky piercer
|-
|''başparmak''
|thumb
|''baş'' (&quot;prime&quot;) and ''parmak'' (&quot;finger&quot;)
|primary finger
|-
|''önyargı''
|prejudice
|''ön'' (&quot;before&quot;) and ''yargı'' (&quot;splitting; judgement&quot;)
|fore-judging
|}
However, the majority of compound words in Turkish are {{lang|tr|(s)I}} compounds, which means that the second word will be marked by the 3rd person possessive suffix. A few such examples are given in the table below (note [[vowel harmony]]):
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Turkish
!English
!Constituent words
!Possessive Suffix
|-
|''el çantası''
|handbag
|''el'' (hand) and ''çanta'' (bag)
|'''''+sı'''''
|-
|''masa örtüsü''
|tablecloth
|''masa'' (table) and ''örtü'' (cover)
|'''''+sü'''''
|-
|''çay bardağı''
|tea glass
|''çay'' (tea) and ''bardak'' (glass)
|'''''+ı''''' (the k changes to ğ)
|}

== Writing system ==
{{main|Turkish alphabet|Turkish Braille}}
[[File:Ataturk-September 20, 1928.jpg|thumb|upright|[[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk]] introducing the new Turkish alphabet to the people of [[Kayseri]]. September 20, 1928. (Cover of the French ''L'Illustration'' magazine)]]

Turkish is written using a [[Latin script|Latin alphabet]] introduced in 1928 by [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk]] to replace the [[Ottoman Turkish alphabet]], a version of [[Perso-Arabic]] alphabet. The Ottoman alphabet marked only three different vowels—long ''ā, ū'' and ''ī''—and included several redundant consonants, such as variants of ''z'' (which were distinguished in Arabic but not in Turkish). The omission of short vowels in the Arabic script was claimed to make it particularly unsuitable for Turkish, which has [[#Vowel harmony|eight vowels]].&lt;ref&gt;{{Harvcoltxt|Zimmer|Orgun|1999|p=155}}&lt;/ref&gt;

The reform of the script was an important step in the [[Atatürk's Reforms|cultural reforms]] of the period. The task of preparing the new alphabet and selecting the necessary modifications for sounds specific to Turkish was entrusted to a [[Turkish alphabet#Modern Turkish alphabet|Language Commission]] composed of prominent linguists, academics, and writers. The introduction of the new Turkish alphabet was supported by public education centers opened throughout the country, cooperation with publishing companies, and encouragement by Atatürk himself, who toured the country teaching the new letters to the public.&lt;ref name=&quot;Dilacar&quot;&gt;{{cite journal|last=Dilaçar|first=Agop|author-link=Agop Dilaçar|title=Atatürk ve Yazım|journal=Türk Dili|issn= 1301-465X|volume=35|issue=307|url= http://www.dildernegi.org.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFC3C6D81741DBEB05|access-date=2007-03-19|year=1977|language=tr}}&lt;/ref&gt; As a result, there was a dramatic increase in literacy from its original, pre-modern levels.&lt;ref&gt;{{harvnb|Coulmas|1989|pp=243–244}}&lt;/ref&gt;{{qn|date=July 2022|reason=Source may lack any mention literacy rates.}}

The Latin alphabet was applied to the Turkish language for educational purposes even before the 20th-century reform. Instances include a 1635 Latin-Albanian dictionary by [[Frang Bardhi]], who also incorporated several sayings in the Turkish language, as an appendix to his work (e.g. ''alma agatsdan irak duschamas''&lt;ref&gt;In modern Turkish spelling: {{lang|tr|elma ağaçtan ırak düşmez}}.&lt;/ref&gt;—&quot;An apple does not fall far from its tree&quot;).

Turkish now has an alphabet suited to the sounds of the language: the spelling is largely [[Phonemic spelling|phonemic]], with one letter corresponding to each [[phoneme]].&lt;ref name=&quot;KerslakeGoksel2014&quot;&gt;{{cite book|author1=Celia Kerslake|author2=Asli Goksel|title=Turkish: An Essential Grammar|url=https://books.google.com/books?id=-DbJAwAAQBAJ&amp;pg=PA12|date=11 June 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-04218-0|page=12}}&lt;/ref&gt; Most of the letters are used approximately as in English, the main exceptions being {{angbr|c}}, which denotes {{IPA|[dʒ]}} ({{angbr|j}} being used for the {{IPA|[ʒ]}} found in Persian and European loans); and the undotted {{angbr|ı}}, representing {{IPA|[ɯ]}}. As in German, {{angbr|ö}} and {{angbr|ü}} represent {{IPA|[ø]}} and {{IPA|[y]}}. The letter {{angbr|ğ}}, in principle, denotes {{IPA|[ɣ]}} but has the property of lengthening the preceding vowel and assimilating any subsequent vowel. The letters {{angbr|ş}} and {{angbr|ç}} represent {{IPA|[ʃ]}} and {{IPA|[tʃ]}}, respectively. A [[circumflex]] is written over [[back vowel]]s following {{angbr|k}} and {{angbr|g}} when these consonants represent {{IPA|[c]}} and {{IPA|[ɟ]}}—almost exclusively in Arabic and Persian [[loanword|loans]].&lt;ref&gt;Lewis (2001):3–7. Note that in these cases the circumflex conveys information about the preceding consonant rather than the vowel over which it is written.&lt;/ref&gt;

The Turkish alphabet consists of 29 letters (q, x, w omitted and ç, ş, ğ, ı, ö, ü added); the complete list is:
:''a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, ı, i, j, k, l, m, n, o, ö, p, r, s, ş, t, u, ü, v, y'', and ''z'' (Note that capital of ''i'' is ''İ'' and lowercase ''I'' is ''ı''.)

The specifically Turkish letters and spellings described above are illustrated in this table:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Turkish spelling
!Pronunciation
!Meaning
|-
|{{lang|tr|[[Cağaloğlu]]}}
|{{IPA|ˈdʒaːɫoːɫu}}
|[İstanbul district]
|-
|{{lang|tr|çalıştığı}}
|{{IPA|tʃaɫɯʃtɯː}}
|where/that (s)he works/worked
|-
|{{lang|tr|müjde}}
|{{IPA|myʒˈde}}
|good news
|-
|{{lang|tr|lazım}}
|{{IPA|laːˈzɯm}}
|necessary
|-
|{{lang|tr|mahkûm}}
|{{IPA|mahˈcum}}
|condemned
|}

== Sample ==
''Dostlar Beni Hatırlasın'' by [[Âşık Veysel Şatıroğlu]] (1894–1973), a [[minstrel]] and highly regarded poet in the [[Turkish folk literature]] tradition.

{| border=&quot;0&quot; style=&quot;width:100%; font-size:115%; text-align:center;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%;&quot;|Orthography
! style=&quot;width:35%;&quot;|[[Help:IPA|IPA]]
! style=&quot;width:40%;&quot;|Translation
|-
|Ben giderim adım kalır
|{{IPA|bæn ɟid̪e̞ɾim äd̪ɯm käɫɯɾ}}
|I depart, my name remains
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|Düğün olur bayram gelir
|{{IPA|d̪yjyn o̞ɫuɾ bäjɾäm ɟe̞liɾ}}
|There are weddings, there are feasts
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|&lt;br /&gt;
|-
|Can kafeste durmaz uçar
|{{IPA|d͡ʒäŋ käfe̞st̪e̞ d̪uɾmäz ut͡ʃäɾ}}
|The soul won't stay caged, it flies away
|-
|Dünya bir han konan göçer
|{{IPA|d̪ynjä biɾ häŋ ko̞nän ɟø̞t͡ʃæɾ}}
|The world is an inn, residents depart
|-
|Ay dolanır yıllar geçer
|{{IPA|äj d̪o̞ɫänɯɾ jɯɫːäɾ ɟe̞t͡ʃæɾ}}
|The moon wanders, years pass by
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|&lt;br /&gt;
|-
|Can bedenden ayrılacak
|{{IPA|d͡ʒän be̞d̪ænd̪æn äjɾɯɫäd͡ʒäk}}
|The soul will leave the body
|-
|Tütmez baca yanmaz ocak
|{{IPA|t̪yt̪mæz bäd͡ʒä jänmäz o̞d͡ʒäk}}
|The chimney won't smoke, furnace won't burn
|-
|Selam olsun kucak kucak
|{{IPA|se̞läːm o̞ɫsuŋ kud͡ʒäk kud͡ʒäk}}
|Goodbye goodbye to you all
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|&lt;br /&gt;
|-
|Açar solar türlü çiçek
|{{IPA|ät͡ʃäɾ so̞läɾ t̪yɾly t͡ʃit͡ʃe̞c}}
|Various flowers bloom and fade
|-
|Kimler gülmüş kim gülecek
|{{IPA|cimlæɾ ɟylmyʃ cim ɟyle̞d͡ʒe̞c}}
|Someone laughed, someone will laugh
|-
|Murat yalan ölüm gerçek
|{{IPA|muɾät jäɫän ø̞lym ɟæɾt͡ʃe̞c}}
|Wishes are lies, death is real
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|-
|&lt;br /&gt;
|-
|Gün ikindi akşam olur
|{{IPA|ɟyn icindi äkʃäm o̞ɫuɾ}}
|Morning and afternoon turn to night
|-
|Gör ki başa neler gelir
|{{IPA|ɟø̞ɾ ci bäʃä ne̞læɾ ɟe̞liɾ}}
|And many things happen to a person anyway
|-
|Veysel gider adı kalır
|{{IPA|ʋe̞jsæl ɟidæɾ äd̪ɯ käɫɯɾ}}
|Veysel departs, his name remains
|-
|Dostlar beni hatırlasın
|{{IPA|d̪o̞st̪ɫäɾ be̞ni hätɯɾɫäsɯn}}
|May friends remember me
|}

== Whistled language ==
{{main|Turkish bird language}}
In the Turkish province of [[Giresun Province|Giresun]], the locals in the village of [[Kuşköy]] have communicated using a [[whistled language|whistled version]] of Turkish for over 400 years. The region consists of a series of deep valleys and the unusual mode of communication allows for conversation over distances of up to 5 kilometres. Turkish authorities estimate that there are still around 10,000 people using the whistled language. However, in 2011 [[UNESCO]] found whistling Turkish to be a dying language and included it in its [[UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists|intangible cultural heritage list]]. Since then the local education directorate has introduced it as a course in schools in the region, hoping to revive its use.

A study was conducted by a German scientist of Turkish origin [[Onur Güntürkün]] at Ruhr University, observing 31 &quot;speakers&quot; of ''{{Lang|tr|kuş dili}}'' (&quot;bird's tongue&quot;) from Kuşköy, and he found that the whistled language mirrored the lexical and syntactical structure of Turkish language.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dailysabah.com/life/2016/02/17/northern-village-of-kuskoy-still-communicates-with-amazing-turkish-whistling-language|title=Northern village of Kuşköy still communicates with amazing Turkish whistling language|date=February 16, 2016|work=The Daily Sabah}}&lt;/ref&gt;

== Turkish computer keyboard ==
[[File:Turkish Q computer keyboard.jpg|thumb|right|A Turkish computer keyboard with Q (QWERTY) layout.]]
Turkish language uses two standardised [[keyboard layout]]s, known as Turkish Q (QWERTY) and Turkish F, with Turkish Q being the most common.

== See also ==
{{Portal|Turkey}}
* [[Sun Language Theory]]
* [[Turkish name]]
* [[Turkish Sign Language]]
* [[List of English words of Turkic origin]]
* [[List of Turkish exonyms]]
* [[Öztürkçe]]
* [[Languages used on the Internet]]

==Notes==
{{Notelist}}

== References ==
{{reflist|refs=

*&lt;ref name=kuribayashi-2012&gt;{{cite journal |last1=Kuribayashi |first1=Yuu |title=Transitivity in Turkish: A study of valence orientation |journal=Asian and African Languages and Linguistics |date=2012 |volume=7 |pages=39–51 |url=http://repository.tufs.ac.jp/bitstream/10108/73105/1/aall7_4.pdf |access-date=2022-10-23 |archive-date=2021-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226214406/http://repository.tufs.ac.jp/bitstream/10108/73105/1/aall7_4.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- Not in use
*&lt;ref name=cyprus&gt;{{cite encyclopedia |title=Cyprus | url=https://www.britannica.com/place/Cyprus#toc33843| encyclopedia=Encyclopedia Britannica | year=2016 }}&lt;/ref&gt;
Not in use--&gt;

*&lt;ref name=cyprus-eu&gt;{{citation|url=https://www.nytimes.com/2017/01/04/world/what-in-the-world/eu-official-languages.html|title=As the E.U.'s Language Roster Swells, So Does the Burden|work=[[The New York Times]]|date=4 January 2017|access-date=17 March 2017}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=erdal&gt;{{cite book|last=Erdal|first=Marcel|title=A Grammar Of Old Turkic|date=March 2004}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=greece&gt;{{cite web |url=https://www.hri.org/MFA/foreign/musminen.htm |title=The Muslim Minority of Greek Thrace |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701074825/http://www.hri.org/MFA/foreign/musminen.htm |archive-date=2017-07-01 }}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=iraq&gt;{{cite encyclopedia |title=Iraq | url=https://www.britannica.com/place/Iraq/Arabs#toc22939| encyclopedia=Encyclopedia Britannica | year=2016 }}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=kosovo&gt;{{cite encyclopedia |title=Kosovo | url=https://www.britannica.com/place/Kosovo#toc296713| encyclopedia=Encyclopedia Britannica | year=2016}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=runiform&gt;{{cite web |url=http://www.runiform.lingfil.uu.se/| title=A Database of Turkic Runiform Inscriptions}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=sabah-kosovo&gt;{{cite web |url=https://www.dailysabah.com/europe/2015/07/09/kosovo-starts-using-turkish-as-fifth-official-language-in-documents| title=Kosovo starts using Turkish as fifth official language in documents| website=[[Daily Sabah]]| date=9 July 2015}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=turkic&gt;{{cite book |last=Boeschoten |first=Henrik | title=Turkic Languages in Contact }}&lt;/ref&gt;
}}

===Sources===
* {{cite journal|last=Akalın|first=Şükrü Haluk|author-link=Şükrü Haluk Akalın|title=Türk Dil Kurumu'nun 2002 yılı çalışmaları (Turkish Language Association progress report for 2002)|journal=Türk_Dili|volume=85|issue=613|issn= 1301-465X |url= http://www.tdk.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&amp;BELGEANAH=2693&amp;DOSYAISIM=calismalar2002.pdf|access-date=2007-03-18|date=January 2003| archive-url = https://web.archive.org/web/20070627231538/http://www.tdk.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&amp;BELGEANAH=2693&amp;DOSYAISIM=calismalar2002.pdf| archive-date = June 27, 2007|language=tr}}
* {{cite journal|last=Bazin|first=Louis|title=Turcs et Sogdiens: Les Enseignements de L'Inscription de Bugut (Mongolie), Mélanges Linguistiques Offerts à Émile Benveniste|journal=Collection Linguistique, Publiée Par la Société de Linguistique de Paris|issue=LXX|year=1975|pages=37–45|language=fr}}
* {{Cite conference |last=Brendemoen |first=B. |title=Phonological Aspects of Greek-Turkish Language Contact in Trabzon |year=1996 |conference=Conference on Turkish in Contact, Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in the Humanities and Social Sciences, Wassenaar, 5–6 February 1996}}
* {{cite book|title=Encyclopaedia Britannica, Expo 70 Edition Vol 12|publisher=William Benton |year=1970}}
* {{cite book|last=Coulmas|first=Florian|title=Writing Systems of the World|url=https://archive.org/details/writingsystemsof0000coul|url-access=registration|publisher=Blackwell Publishers Ltd, Oxford|year=1989|isbn=0-631-18028-1}}
* {{cite journal|last=Dilaçar|first=Agop|author-link=Agop Dilaçar|title=Atatürk ve Yazım|journal=Türk Dili|volume=35|issue=307|url=http://www.dildernegi.org.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFC3C6D81741DBEB05|access-date=2007-03-19|year=1977|issn=1301-465X|language=tr}}
* {{cite book|last=Ergin|first=Muharrem|title=Orhun Abideleri|publisher=Boğaziçi Yayınları|year=1980|isbn=0-19-517726-6|language=tr}}
* {{cite book|last=Findley|first=Carter V.|title=The Turks in World History|publisher=Oxford University Press|date=October 2004|isbn=0-19-517726-6}}
* {{cite book |title=The Balkans: Nationalism, War, and the Great Powers, 1804-1999 |last=Glenny |first=Misha |author-link=Misha Glenny |date=2001 |publisher=Penguin |location=New York |language=en}}
* {{cite book |last1=Johanson |first1=Lars |title=Discoveries on the Turkic linguistic map |date=2001 |publisher=Svenska forskningsinstitutet i Istanbul |location=Stockholm |isbn=978-91-86884-10-9 |url=http://www.srii.org/Map.pdf |access-date=2007-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070205070509/http://www.srii.org/Map.pdf |archive-date=February 5, 2007}}
* {{Cite book|last=Ishjatms|first=N.|chapter=Nomads In Eastern Central Asia|title=History of civilizations of Central Asia|publisher=UNESCO Publishing|date=October 1996|volume=2|isbn=92-3-102846-4}}
* {{cite book|last=Lewis|first=Geoffrey|author-link=Geoffrey Lewis (Turkish scholar)|title=Teach Yourself Turkish|url=https://archive.org/details/teachyourselftur00lewirich|url-access=registration|publisher=English Universities Press|year=1953| isbn=978-0-340-49231-4 }} (2nd edition 1989)
* {{cite book|last=Lewis|first=Geoffrey|title=Turkish Grammar|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=0-19-870036-9}}
* {{cite book|last=Lewis|first=Geoffrey|title=The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0-19-925669-1}}
* {{cite book |editor1-last=Özsoy |editor1-first=A. Sumru |editor2=Taylan, Eser E. |title=Türkçe'nin ağızları çalıştayı bildirileri |trans-title=Workshop on the dialects of Turkish |publisher=[[Boğaziçi Üniversitesi]] Yayınevi|year=2000|isbn=975-518-140-7|language=tr|editor1-link=A. Sumru Özsoy}}
* {{cite book |last=Soucek|first=Svat|title=A History of Inner Asia|url=https://archive.org/details/historyofinneras00souc|url-access=registration|publisher=Cambridge University Press|date=2000|isbn=978-0-521-65169-1}}
* {{cite web |author=Vaux, Bert |title=Hemshinli: The Forgotten Black Sea Armenians |publisher=[[Harvard University]] |url=http://www.uwm.edu/~vaux/hamshen.pdf |access-date=2007-04-24 |year=2001 |author-link=Bert Vaux |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070315154048/http://www.uwm.edu/~vaux/hamshen.pdf |archive-date=March 15, 2007 }}
*{{Cite book
|last1=Zimmer
|first1=Karl
|last2=Orgun
|first2=Orhan
|year=1999
|chapter=Turkish
|title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet
|place=Cambridge
|publisher=Cambridge University Press
|isbn=0-521-65236-7
|pages=154–158
|chapter-url=http://www.uta.edu/faculty/cmfitz/swnal/projects/CoLang/courses/Transcription/rosettaproject_tur_phon-2.pdf
|access-date=2015-04-12
|archive-date=2018-07-25
|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725111322/http://www.uta.edu/faculty/cmfitz/swnal/projects/CoLang/courses/Transcription/rosettaproject_tur_phon-2.pdf
|url-status=dead
}}
'''On-line sources'''
* {{cite web|author=Center for Studies on Turkey, [[University of Essen]]|publisher=Turkish Industrialists' and Businessmen's Association|url=http://www.tusiad.org/haberler/basin/ab/9.pdf|title=The European Turks: Gross Domestic Product, Working Population, Entrepreneurs and Household Data|access-date=2007-01-06|year=2003| archive-url = https://web.archive.org/web/20051204091302/http://www.tusiad.org/haberler/basin/ab/9.pdf| archive-date = December 4, 2005}}
* {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/|title=CIA Factbook:Iraq|year=2013}}
* {{cite web|url=http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFB40CE59E171C629F|title=Güncel Türkçe Sözlük|access-date=2007-03-21|year=2005|publisher=[[Turkish Language Association]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070312162345/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EFB40CE59E171C629F &lt;!--Added by H3llBot--&gt;|archive-date=2007-03-12|language=tr}}
* {{cite web|url=http://www.nisanyansozluk.com|title=Turkish Etymological Dictionary online|access-date=2007-09-11|year=2006|publisher=Sevan Nişanyan|language=tr}}
* {{cite web|publisher=[[UCLA]] International Institute, Center for World Languages|url=http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=67&amp;menu=004|title=Language Materials Project: Turkish|access-date=2007-04-26|date=February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011180149/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=67&amp;menu=004|archive-date=2007-10-11|url-status=dead}}
* {{Cite book |publisher=[[European Commission]] Directorate of General Press and Communication |url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf |title=Special Eurobarometer 243 / Wave 64.3: Europeans and their Languages |access-date=2007-03-28 |date=February 2006}}
* {{cite web|url=http://www.imla.dilimiz.com/TDK/unsuzlerinnitelikleri.HTM|title=Turkish Language Association: Sesler ve ses uyumları &quot;Sounds and Vovel karmony&quot;|access-date=2013-01-13|publisher=[[Turkish Language Association]]|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20120728093237/http://www.imla.dilimiz.com/TDK/unsuzlerinnitelikleri.HTM|archive-date=2012-07-28|url-status=dead}}
* {{cite web|author=Göknel, Yüksel|url=http://tr.scribd.com/doc/115291192/TURKISH-GRAMMAR-UPDATED-ACADEMIC-EDITION-YUKSEL-GOKNEL-OCTOBER-2012-signed-pdf|title=Turkish Grammar Updated Academic edition|access-date=2013-01-16|year=2012}}
* {{cite web|author=Turkish Language Association|author-link=Turkish Language Association|url=http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF2858DA18F4388CDD|title=Türk Dil Kurumu – Tarihçe (History of the Turkish Language Association)|access-date=2007-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316024438/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF2858DA18F4388CDD &lt;!--Added by H3llBot--&gt;|archive-date=2007-03-16|language=tr}}
* {{cite web|url=http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF1A46C5FBFA979D0C |title=Türkçe Sözlük (2005)'teki Sözlerin Kökenlerine Ait Sayısal Döküm (Numerical list on the origin of words in ''Türkçe Sözlük (2005)'') |access-date=2007-03-21 |year=2005 |publisher=[[Turkish Language Association]] |language=tr |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070301064559/http://www.tdk.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF1A46C5FBFA979D0C |archive-date=March 1, 2007 }} 
* {{cite web|publisher=Turkish Studies: International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/3|url=http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1934555583_85Kad%c4%b1u%20Spartak_S-1593-1603.pdf|title=Spartak KADIU : Türkçede zaman ve kip kavramı ve i-ek eylemin fonksiyonu üzerine|access-date=2013-01-15|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20130313043006/http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1934555583_85Kad%c4%b1u%20Spartak_S-1593-1603.pdf|archive-date=2013-03-13|url-status=dead}}

== Further reading ==
* {{cite book|last=Eyüboğlu|first=İsmet Zeki|title=Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü |trans-title=Etymological Dictionary of the Turkish Language|publisher=Sosyal Yayınları, İstanbul|year=1991|isbn=978975-7384-72-4 |language=tr}}
* {{cite book |editor-last=Özel |editor-first=Sevgi |editor2=Haldun Özen |editor3=Ali Püsküllüoğlu |title=Atatürk'ün Türk Dil Kurumu ve Sonrası |trans-title=Atatürk's Turkish Language Association and its Legacy |publisher=Bilgi Yayınevi, Ankara|year=1986|oclc=18836678|language=tr}}
* {{cite book|last=Püsküllüoğlu|first=Ali|title=Arkadaş Türkçe Sözlük |trans-title=Arkadaş Turkish Dictionary |publisher=Arkadaş Yayınevi, Ankara|year=2004|isbn=975-509-053-3|language=tr}}
*Rezvani, B. &quot;Türkçe Mi: Türkçe’deki İrani (Farsca, Dimilce, Kurmançca) Orijinli kelimeler Sözlüğü.[Turkish title (roughly translated): Is this Turkish? An etymological dictionary of originally Iranic (Persian, Zazaki, and Kurmanji Kurdish) words].&quot; (2006).

== External links ==
* {{Curlie|Reference/Dictionaries/World_Languages/T/Turkish|Turkish dictionaries}}
* {{Curlie|Science/Social_Sciences/Linguistics/Languages/Natural/Altaic/Turkic/Turkish|Turkish language}}
* [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Turkish_Swadesh_list Swadesh list of Turkish basic vocabulary words] (from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh-list appendix])
* [http://www.umich.edu/~turkish/langres_tr.html Turkish Language: Resources – University of Michigan]</text>
      <sha1>jw7kih0slqod06srsxw1ejdxx6ce840</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98014</id>
    <revision>
      <id>796270</id>
      <parentid>733418</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For further context, see [[:c::en:Flag of Cape Verde#Design and symbolism|]] and the sources cited: pages 1096 to 1099 of https://caboverde.e</comment>
      <origin>796270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49272" sha1="lfjsnjp9phrts9cbwequ8svugy1k4ld" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Africa_(orthographic_projection).svg|දකුණ|200x200පික්]]
මෙය '''[[අප්‍රිකාව|අප්‍රිකාවේ]] ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුවකි''' . එයට සම්පුර්ණයෙන්ම පිළිගත් රාජ්‍යයන්, සීමිත හෝ ශුන්‍ය පිළිගැනීමක් සහිත රාජ්‍යයන් සහ අප්‍රිකානු සහ අප්‍රිකානු නොවන රාජ්‍යයන් දෙකෙහිම යැපෙන ප්‍රදේශ ඇතුළත් වේ. එය [[ස්වෛරීය රාජ්‍යය|ස්වෛරී රාජ්‍යයන්]] 56ක් (එයින් 54ක් [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය|එක්සත් ජාතීන්ගේ]] සාමාජික රටවල් වේ), අප්‍රිකානු නොවන ස්වෛරී රාජ්‍යවල (යැපෙන) ප්‍රදේශ දෙකක් සහ අප්‍රිකානු ස්වෛරී රාජ්‍යවල උප-ජාතික කලාප නවයක් ලැයිස්තුගත කරයි. [[මෝල්ටාව]] සහ [[ප්‍රංශය]], [[ඉතාලිය]], [[පෘතුගාලය]] සහ [[ස්පාඤ්ඤය|ස්පාඤ්ඤයේ]] කොටස් අප්‍රිකානු මහාද්වීපික තලයේ පිහිටා ඇත, සමහර ඒවා යුරෝපීය ප්‍රධාන භූමියට වඩා අප්‍රිකානු ප්‍රධාන භූමියට සැලකිය යුතු තරම් සමීප නමුත් දේශපාලනික වශයෙන් සාමාන්‍යයෙන් සම්මුතියෙන් යුරෝපීය ලෙස සැලකේ. [[ඊජිප්තුව]], [[සයිනායි අර්ධද්වීපය|සීනායි අර්ධද්වීපය]] හරහා [[ආසියාව]] දක්වා විහිදුණත්, අප්‍රිකානු රාජ්‍යයක් ලෙස සැලකේ.

== ස්වෛරී රාජ්‍යයන් ==
=== පිළිගත් රාජ්‍යයන් ===
පහත දැක්වෙන සම්පුර්ණයෙන්ම පිළිගත් රාජ්‍ය 54, [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය|එක්සත් ජාතීන්ගේ]] &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Member States |url=https://www.un.org/en/members/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110207190946/http://www.un.org/en/members/ |archive-date=2011-02-07 |access-date=28 July 2011 |publisher=United Nations}}&lt;/ref&gt; සහ අප්‍රිකානු සංගමයේ සාමාජිකයන් වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Member States |url=http://www.au.int/en/member_states/countryprofiles |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150109054331/http://www.au.int/en/member_states/countryprofiles |archive-date=9 January 2015 |access-date=15 July 2013 |publisher=African Union}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=27 July 2011 |title=African Union Welcomes South Sudan as the 54th Member State of the Union |url=http://www.starafrica.com/en/news/detail-news/view/african-union-welcomes-south-sudan-as-th-180441.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111223204621/http://www.starafrica.com/en/news/detail-news/view/african-union-welcomes-south-sudan-as-th-180441.html |archive-date=23 December 2011 |access-date=28 July 2011 |publisher=StarAfrica.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=25 March 2013 |title=African Union suspends Central African Republic after coup |url=https://articles.latimes.com/2013/mar/25/world/la-fg-central-african-republic-20130326 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141231071827/http://articles.latimes.com/2013/mar/25/world/la-fg-central-african-republic-20130326 |archive-date=2014-12-31 |access-date=14 March 2015 |website=Los Angeles Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Africa Population (LIVE) |url=https://www.worldometers.info/world-population/africa-population/ |access-date=31 July 2019 |publisher=www.worldometers.info}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |ධජය
! class=&quot;unsortable&quot; |සිතියම
!කෙටි නම, නිළ විධිමත් නාමය සහ ISO කේතය&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;CIA Names&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Field Listing :: Names |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2142.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701201536/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2142.html |archive-date=2017-07-01 |access-date=28 July 2017 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UN Names&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |year=2007 |title=UNGEGN List of Country Names |url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/UNGEGN/docs/9th-uncsgn-docs/UNGEGN%20WG%20Country%20Names%20Document%20-%20August%202009.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728144159/http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/UNGEGN/docs/9th-uncsgn-docs/UNGEGN%20WG%20Country%20Names%20Document%20-%20August%202009.pdf |archive-date=2011-07-28 |access-date=28 July 2011 |publisher=United Nations Group of Experts on Geographical Names}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Europa&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=9 August 2011 |title=List of countries, territories and currencies |url=http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm#fn-tw1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130805170859/http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm#fn-tw1 |archive-date=2013-08-05 |access-date=10 August 2011 |publisher=Europa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=1974 |title=ISO 3166 |url=https://www.iso.org/iso-3166-country-codes.html |url-status=live |access-date=2022-07-24 |website=International Organization for Standardization}}&lt;/ref&gt;
!අගනුවර&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Europa&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Field Listing :: Capital |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2057.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629164805/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2057.html |archive-date=2011-06-29 |access-date=3 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=29 July 2011 |title=UNGEGN World Geographical Names |url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110801231428/http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/ |archive-date=2011-08-01 |access-date=3 August 2011 |publisher=United Nations Group of Experts on Geographical Names}}&lt;/ref&gt;
!ජනගහණය (2021)
!භූමි ප්‍රමාණය{{Cref2|a}}{{Cref2|b}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Area&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Field Listing :: Area |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120916073443/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |archive-date=2012-09-16 |access-date=7 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
!මුදල් වර්ගය&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Europa&quot; /&gt;
|- 
|[[ගොනුව:Flag_of_Algeria.svg|alt=Flag of Algeria|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Algeria_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ඇල්ජීරියාව|ඇල්ජීරියාව&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ඇල්ජීරියා මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;DZA
|ඇල්ජියර්ස්
|44,177,969
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|2381740|round=yes}} 
|ඇල්ජීරියානු ඩිනාර්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Angola.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Angola_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ඇන්ගෝලා|ඇන්ගෝලාව&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ඇන්ගෝලා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;AGO
|[[ලොන්ඩා]]
|34,503,774
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1246700|round=yes}}
|[[ක්වන්සා]]
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Benin.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Benin_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[බෙනින්|බෙනින්&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;බෙනින් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;BEN
|පෝර්ටෝ-නොවෝ
|13,754,688
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|112622|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Botswana.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Botswana_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[බොට්ස්වානා|බොට්ස්වානා&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;බොට්ස්වානා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;BWA
|ගැබොරෝන්
|2,346,179
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|581726|round=yes}}
|පුලා
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Burkina_Faso.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Burkina_Faso_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[බුර්කිනා ෆාසෝ]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;BFA
|ඔවාගඩෝගු
|21,935,389
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|274000|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Burundi.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Burundi_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[බුරුන්ඩි]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[බුරුන්ඩි|බුරුන්ඩි ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;BDI
|ගීතේගා
|11,865,821
(2020 ඇස්.)
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|27830|round=yes}}
|බුරුන්ඩි  ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Cameroon.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[කැමරූන්|කැමරූන්&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;කැමරූන් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;CMR
|යවුන්ඩේ
|29,321,637
(2022 ඇස්.)
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|475442|round=yes}}
අම්බසෝනියා ජනරජය ලෙස දකුණු කැමරූන් මහජන සංවිධානය විසින් හිමිකම් කියන දකුණු කැමරූන් හි කැමරූනියානු-පරිපාලන කොටස් ඇතුළත් වේ.
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag of Cape Verde (10-17).svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Cape_Verde_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[කේප් වර්ඩ්]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[කේප් වර්ඩ්|කබෝ වර්ඩ් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;CPV
|ප්‍රියා
|{{UN Population|Cabo Verde}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|4033|round=yes}}
|කේප් වර්ඩින් එස්කුඩෝ
|- 
|[[ගොනුව:Flag_of_the_Central_African_Republic.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Central_African_Republic_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;CAF
|බැංගුයි
|{{UN Population|Central African Republic}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|622984|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Chad.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Chad_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[චෑඩ්]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[චෑඩ්|චෑඩ් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;TCD
|එන්'ජමේනා
|{{UN Population|Chad}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1284000|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_the_Comoros.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Comoros_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[කොමරොස්]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[කොමරොස්|කොමරොස් සංගමය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;COM
|මොරෝනි
|{{UN Population|Comoros}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|2235|round=yes}}
|කොමෝරියන් ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_DR_Congo_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;COD
|කිංෂාසා
|{{UN Population|Democratic Republic of the Congo}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|2344858|round=yes}}
|කොංගෝ ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_the_Republic_of_the_Congo.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Republic_of_the_Congo_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[කොංගෝ ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;COG
|බ්‍රසාවිල්
|{{UN Population|Congo}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|342000|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Djibouti.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Djibouti_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ජිබුටි]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ජිබුටි|ජිබුටි ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;DJI
|ජිබුටි
|{{UN Population|Djibouti}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|23200|round=yes}}
|ජිබුටි ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Egypt.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Egypt_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ඊජිප්තුව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ඊජිප්තුව|ඊජිප්තු අරාබි ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;EGY
|කයිරෝ
|{{UN Population|Egypt}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1001449|round=yes}}
|ඊජිප්තු පවුම
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Equatorial_Guinea.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Equatorial_Guinea_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සමක ගිනියාව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[සමක ගිනියාව|සමක ගිනියා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;GNQ
|මලබෝ
|{{UN Population|Equatorial Guinea}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|28051|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Eritrea.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Eritrea_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[එරිත්‍රියාව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[එරිත්‍රියාව|එරිත්‍රියා ජනපදය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ERI
|අස්මරා
|{{UN Population|Eritrea}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|117600|round=yes}}
|නැක්ෆා
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Eswatini.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Swaziland_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[එස්වාටිනි]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[එස්වාටිනි|එස්වාටිනි රාජධානිය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;SWZ
|ලොබම්බා (රාජකීය සහ ව්‍යවස්ථාදායක)
ම්බාබේන් (පරිපාලන)
|{{UN Population|Eswatini}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|17364|round=yes}}
|ලිලංගේනි
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Ethiopia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Ethiopia_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ඉතියෝපියාව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ඉතියෝපියාව|ඉතියෝපියාවේ ෆෙඩරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ETH
|අඩිස් අබාබා
|{{UN Population|Ethiopia}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1104300|round=yes}}
|ඉතියෝපියානු බර්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Gabon.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Gabon_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ගැබොන්|ගැබෝන්]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ගැබොන්|ගැබෝන් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;GAB
|ලිබ්රවිල්
|{{UN Population|Gabon}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|267668|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_The_Gambia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Gambia_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ගැම්බියාව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ගැම්බියාව|ගැම්බියා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;GMB
|බන්ජුල්
|{{UN Population|Gambia}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|10380|round=yes}}
|දලසි
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Ghana.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Ghana_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ඝානාව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ඝානාව|ඝානා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;GHA
|ඇක්රා
|{{UN Population|Ghana}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|238534|round=yes}}
|ඝානා සීඩි
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Guinea.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Guinea_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ගිනියාව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ගිනියාව|ගිනියා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;GIN
|කොන්ක්‍රි
|{{UN Population|Guinea}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|245857|round=yes}}
|ගිනියානු ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Guinea_Bissau_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ගිනි බිසවු]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ගිනි බිසවු|ගිනි බිසවු ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;GNB
|බිසවු
|{{UN Population|Guinea-Bissau}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|36125|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Côte_d'Ivoire.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Côte_d'Ivoire_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[අයිවරි කෝස්ට්]]

[[අයිවරි කෝස්ට්|කෝට් ඩි'අයිවෝර් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;CIV
|යමුසූක්රෝ
|{{UN Population|Côte d'Ivoire}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|322460|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Kenya.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Kenya_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[කෙන්යාව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[කෙන්යාව|කෙන්යා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;KEN
|නයිරෝබි
|{{UN Population|Kenya}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|580367|round=yes}}
|කෙන්යානු සිලිං
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Lesotho.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Lesotho_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ලෙසොතෝ]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[ලෙසොතෝ|ලෙසොතෝ රාජධානිය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;LSO
|මසරු
|{{UN Population|Lesotho}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|30355|round=yes}}
|ලෝටි
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Liberia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Liberia_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ලයිබීරියාව|ලයිබීරියාව&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ලයිබීරියා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;LBR
|මොන්රෝවියා
|{{UN Population|Liberia}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|111369|round=yes}}
|ලයිබීරියානු ඩොලරය
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Libya.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Libya_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ලිබියාව]]
[[ලිබියාව|ලිබියා රාජ්‍යය]]

&lt;br /&gt;LBY
|[[ට්‍රිපොලි]]
|{{UN Population|Libya}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1759540|round=yes}}
|ලිබියානු ඩිනාර්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Madagascar.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Madagascar_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මැඩගස්කරය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[මැඩගස්කරය|මැඩගස්කර ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;MDG
|ඇන්ටනානාරිවෝ
|{{UN Population|Madagascar}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|587041|round=yes}}
|ඇරියරි
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Malawi.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Malawi_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මලාවි]]
[[මලාවි|මලාවි ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;MWI
|ලිලොන්ග්වේ
|{{UN Population|Malawi}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|118484|round=yes}}
|මලාවියානු ක්වාචා
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Mali.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Mali_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මාලි|මාලි&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;මාලි ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;MLI
|බමකෝ
|{{UN Population|Mali}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1240192|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Mauritania.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Mauritania_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මොරිටේනියාව]]
[[මොරිටේනියාව|මොරිටේනියා ඉස්ලාමීය ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;MRT
|නූවාක්චොට්
|{{UN Population|Mauritania}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1030700|round=yes}}
|ඔගියා
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Mauritius.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Mauritius_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මුරුසිය]]


[[මුරුසිය|මුරුසිය ජනරජය]]


MUS
|පෝට් ලුවී
|{{UN Population|Mauritius}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|2040|round=yes}}
|මුරුසි රුපියල්
|- 
|[[ගොනුව:Flag_of_Morocco.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Morocco_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මොරොක්කෝව]]


[[මොරොක්කෝව|මොරොක්කෝ රාජධානිය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;MAR
|රබාත්
|{{UN Population|Morocco}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|446550|round=yes}}
මතභේදයට තුඩු දී ඇති සියලුම භූමි ප්‍රදේශ බැහැර කර&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|710850|round=yes}}

සහරාවි අරාබි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය ලෙස පොලිසාරියෝ පෙරමුණ විසින් හිමිකම් කියන බටහිර සහරාවේ මොරොක්කෝ-පරිපාලන කොටස් ඇතුළත් වේ
|මොරොක්කෝ ඩිරාම්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Mozambique.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Mozambique_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මොසැම්බික්]]
[[මොසැම්බික්|මොසැම්බික් ජනරජය]]

MOZ
|මාපුටෝ
|{{UN Population|Mozambique}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|801590|round=yes}}
|මෙටිකල්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Namibia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Namibia_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[නැමීබියාව]]


[[නැමීබියාව|නැමීබියා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;NAM
|වින්ඩ්හෝක්
|{{UN Population|Namibia}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|825418|round=yes}}
|නැමීබියානු ඩොලරය
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Niger.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Niger_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[නයිජර්]]


[[නයිජර්|නයිජර් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;NER
|නියාමි
|{{UN Population|Niger}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1267000|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Nigeria.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Nigeria_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[නයිජීරියාව]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[නයිජීරියාව|නයිජීරියා ෆෙඩරල් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;NGA
|අබුජා
|{{UN Population|Nigeria}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|923768|round=yes}}
|නයිරා
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Rwanda.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Rwanda_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[රුවන්ඩාව]]


[[රුවන්ඩාව|රුවන්ඩා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;RWA
|[[කිගාලි]]
|{{UN Population|Rwanda}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|26798|round=yes}}
|රුවන්ඩේස් ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_São_Tomé_and_Príncipe_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සාඕ ටොමේ සහ ප්‍රින්සිපේ|සාඕ ටෝමේ සහ ප්‍රින්සිපේ]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[සාඕ ටොමේ සහ ප්‍රින්සිපේ|සාඕ ටෝමේ සහ ප්‍රින්සිපේ ප්‍රජාත්‍රන්තවාදී ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;STP
|සාඕ ටෝමේ
|178,739 
(2012 ඇස්.)
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|964|round=yes}}
|ඩොබ්රා
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Senegal.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Senegal_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සෙනගල්|සෙනගාලය]] 


[[සෙනගල්|සෙනගාල ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;SEN
|ඩකාර්
|{{UN Population|Senegal}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|196723|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Seychelles.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Seychelles_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සීෂෙල්ස්]]


[[සීෂෙල්ස්|සීෂෙල්ස් ජනරජය]]

&lt;br /&gt;SYC
|වික්ටෝරියා
|{{UN Population|Seychelles}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|451|round=yes}}
|සීෂෙල්ස් රුපියල
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Sierra_Leone.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Sierra_Leone_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සියෙරා ලියෝන්]]


[[සියෙරා ලියෝන්|සියෙරා ලියෝන් ජනරජය]]

&lt;br /&gt;SLE
|ෆ්‍රීටවුන්
|{{UN Population|Sierra Leone}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|71740|round=yes}}
|ලියොන්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Somalia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Somalia_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සෝමාලියාව]]


[[සෝමාලියාව|සෝමාලියා ෆෙඩරල් ජනරජය]]

&lt;br /&gt;SOM
|මොගඩිෂු
|{{UN Population|Somalia}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|637657|round=yes}}
|සෝමාලියානු සිලිං
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_South_Africa.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_South_Africa_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[දකුණු අප්‍රිකාව]]


[[දකුණු අප්‍රිකාව|දකුණු අප්‍රිකා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ZAF
|බ්ලූම්ෆොන්ටයින් (අධිකරණ)
කේප් ටවුන් (ව්‍යවස්ථාදායක)

ප්‍රිටෝරියා (විධායක)
|{{UN Population|South Africa}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1221037|round=yes}}
|රැන්ඩ්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_South_Sudan.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_South_Sudan_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[දකුණු සුඩානය]]


[[දකුණු සුඩානය|දකුණු සුඩාන ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;SSD
|ජුබා
|{{UN Population|South Sudan}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|644329|round=yes}}
|දකුණු සුඩාන පවුම


|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Sudan.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Sudan_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සුඩානය]]


[[සුඩානය|සුඩාන ජනරජය]]

&lt;br /&gt;SDN
|කාර්ටූම්
|{{UN Population|Sudan}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1861484|round=yes}}
|සුඩාන පවුම
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Tanzania.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Tanzania_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ටැන්සානියාව]]


[[ටැන්සානියාව|ටැන්සානියා එක්සත් ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;TZA
|ඩොඩෝමා (නිල)


ඩාර් එස් සලාම් (රජයේ ආසනය)
|{{UN Population|Tanzania}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|945203|round=yes}}
|ටැන්සානියානු සිලිං
|-
|[[ගොනුව:Flag of Togo (3-2).svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Togo_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ටෝගෝ]]


[[ටෝගෝ|ටෝගෝ ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;TGO
|ලෝමේ
|{{UN Population|Togo}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|56785|round=yes}}
|CFA ෆ්‍රෑන්ක්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Tunisia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Tunisia_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[ටියුනීසියාව]]


[[ටියුනීසියාව|ටියුනීසියානු ජනරජය]]

&lt;br /&gt;TUN
|ටියුනිස්
|{{UN Population|Tunisia}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|163610|round=yes}}
|ටියුනීසියානු ඩිනාර්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Uganda.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Uganda_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[උගන්ඩාව]]


[[උගන්ඩාව|උගන්ඩා ජනරජය]]

&lt;br /&gt;UGA
|කම්පාලා
|{{UN Population|Uganda}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|236040|round=yes}}
|උගන්ඩා සිලිං
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Zambia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Zambia_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සැම්බියාව]]


[[සැම්බියාව|සැම්බියා ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ZMB
|ලුසාකා
|{{UN Population|Zambia}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|752614|round=yes}}
|සැම්බියානු ක්වාචා
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Zimbabwe.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Zimbabwe_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[සිම්බාබ්වේ]]


[[සිම්බාබ්වේ|සිම්බාබ්වේ ජනරජය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ZWE
|[[හරාරේ]]
|{{UN Population|Zimbabwe}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|390757|round=yes}}
|සිම්බාබ්වේ ඩොලරය
|}

=== සීමිත හෝ ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් නොමැති රාජ්‍යයන් ===
පහත සඳහන් ආයතන දෙක තමන් ස්වෛරී රාජ්‍යයන් ලෙස ප්‍රකාශ කර ඇති අතර යම් භූමි ප්‍රදේශයක පාලනයේ පවතින නමුත් අනෙකුත් රාජ්‍ය වලින් සීමිත හෝ පිළිගැනීමක් නොමැත. සහරාවි අරාබි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය අප්‍රිකානු සංගමයේ සාමාජිකයෙකු වුවද, කිසිදු එක්සත් ජාතීන්ගේ ආයතනයක සාමාජික රාජ්‍යයක් නොවේ.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |ධජය
! class=&quot;unsortable&quot; | සිතියම
! කෙටි නම, නිළ විධිමත් නාමය සහ ISO කේතය
! තත්ත්වය
! අගනුවර&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref name=&quot;Europa&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
! ජනගහන
! භූමි ප්‍රමාණය
! මුදල්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Western_Sahara_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
| [[සහරාවි අරාබි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය]] &lt;ref group=&quot;n&quot;&gt;Occupies part of the territory of [[Western Sahara]], disputed with Morocco.&lt;/ref&gt;
[[සහරාවි අරාබි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය|සහරාවි ජනරජය/බටහිර සහරා]]
|
* මොරොක්කෝව විසින් එහි දකුණු දිගම පළාත් ලෙස හිමිකම් කියයි
* බටහිර සහරා හි නියෝජිත රජය ලෙස අප්‍රිකානු සංගමය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකයින් 46 ක් විසින් පිළිගෙන ඇත
| එල් අයියන් (ප්‍රකාශිත) &lt;ref group=&quot;n&quot;&gt;Currently under Moroccan administration. [[Tifariti]] is the factual [[temporary capital]], but [[Tindouf]] located in [[Algeria]] is the place of some government and military facilities.&lt;/ref&gt;
| 582,478
| {{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|267405|round=yes}}
| සහරාවි පෙසෙටා
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Somaliland.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Somaliland_AU_Africa.svg|150x150පික්]]
| [[සෝමාලිලන්තය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[සෝමාලිලන්තය|සෝමාලිලන්ත ජනරජය]]&lt;ref name=&quot;SomalilandConstitution&quot;&gt;Name used in [http://www.somalilandlaw.com/Somaliland_Constitution/body_somaliland_constitution.htm#Heading The Constitution of the Republic of Somaliland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924103731/http://www.somalilandlaw.com/Somaliland_Constitution/body_somaliland_constitution.htm#Heading|date=2015-09-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hassig&quot;&gt;Susan M. Hassig, Zawiah Abdul Latif, ''Somalia'', (Marshall Cavendish: 2007), p.10.&lt;/ref&gt;
|
* [[සෝමාලියාව]] පාලනය නොකරන රාජ්‍යය&lt;ref name=&quot;Tukpmorttsep&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=1 February 2004 |title=The Transitional Federal Charter of the Somali Republic |url=http://www.chr.up.ac.za/hr_docs/countries/docs/charterfeb04.pdf |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218004011/http://www.chr.up.ac.za/hr_docs/countries/docs/charterfeb04.pdf |archive-date=December 18, 2008 |access-date=2 February 2010 |publisher=[[University of Pretoria]]}} &quot;The Somali Republic shall have the following boundaries. (a) North; Gulf of Aden. (b) North West; Djibouti. (c) West; Ethiopia. (d) South south-west; Kenya. (e) East; Indian Ocean.&quot;&lt;/ref&gt;
* එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකයෙකු විසින් පිළිගෙන නොමැත&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;Lacey, Marc (5 June 2006). [https://www.nytimes.com/2006/06/05/world/africa/05somaliland.html The Signs Say Somaliland, but the World Says Somalia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110627215844/http://www.nytimes.com/2006/06/05/world/africa/05somaliland.html|date=2011-06-27}}. ''The New York Times''. Retrieved 2010-05-25.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=UN in Action: Reforming Somaliland's Judiciary |url=https://www.un.org/webcast/pdfs/unia991.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121075522/http://www.un.org/webcast/pdfs/unia991.pdf |archive-date=2012-01-21 |access-date=2012-05-29}}&lt;/ref&gt;
| හර්ගීසා
| 4,000,000
| {{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|176120|round=yes}}
| සෝමාලිලන්ත සිලිං
|}

== ස්වෛරී නොවන ප්‍රදේශ ==
දැනට අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී නොවන ප්‍රදේශ 12ක් ඇත. ස්පාඤ්ඤයේ ස්වයං පාලන නගර දෙකක් සහ පීනෝන් ඩි වේලෙස් ඩි ලා ගෝමරා හැර, ඉතිරි සියලුම භූමි ප්‍රදේශ මහාද්වීපයේ වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ දූපත් වේ.

=== යැපෙන ප්‍රදේශ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!ධජ
!සිතියම
!ඉංග්‍රීසි කෙටි, විධිමත් නම් සහ ISO
!පාලන බලය
!තත්ත්වය &lt;ref name=&quot;Field Listing :: Dependency Status&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Field Listing :: Dependency Status |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2006.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629164914/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2006.html |archive-date=2011-06-29 |access-date=8 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
!අගනුවර
!ජනගහන
!ප්‍රදේශය &lt;ref name=&quot;Area&quot; /&gt;
!මුදල්
|-
|[[File:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|link=Union_Jack|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Saint_Helena,_Ascension_and_Tristan_da_Cunha_in_United_Kingdom.svg|150x150පික්]]
|[[ශාන්ත හෙලේනා, ඇසෙන්ෂන් සහ ට්‍රිස්ටන් ඩා කුන්හා]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;SH
|{{Flagcountry|United Kingdom}}
|බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ප්‍රදේශය
|ජේම්ස්ටවුන්
|5,633
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|420|round=yes}}
|ශාන්ත හෙලේනා පවුම &lt;small&gt;(ශාන්ත හෙලේනා සහ ඇසෙන්ෂන්)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;පවුම් ස්ටර්ලින් &lt;small&gt;(ට්‍රිස්ටන් ඩා කුන්හා)&lt;/small&gt;
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:TAAF-fr.png|150x150පික්]]
|[[දකුණු සහ ඇන්ටාක්ටික් ප්‍රංශ භූමිය]]&lt;ref group=&quot;n&quot;&gt;Only the [[Scattered Islands in the Indian Ocean|Îles Éparses]] are considered part of the African continent. The remaining four districts lie outside the continental shelf in the [[List of islands in the Indian Ocean|Indian Ocean]] or [[Territorial claims in Antarctica|Antarctica]].&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;FR-TF
|{{Flagcountry|France}}
|ප්‍රංශයේ විදේශ ප්‍රදේශය
|ශාන්ත පියරේ&lt;ref group=&quot;n&quot;&gt;The main station on the Îles Éparses is on [[Tromelin Island|Tromelin]]. The headquarters of the district chief, however, is [[Saint-Pierre, Réunion|Saint Pierre]], in [[Réunion]].&lt;/ref&gt;
|ස්ථිර ජනගහනයක් නැත&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=French Southern and Antarctic Lands |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/french-southern-and-antarctic-lands/ |access-date=5 October 2014}}&lt;/ref&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|38.6|round=yes}}
|යූරෝ
|}

=== වෙනත් ප්‍රදේශ ===
මෙම ලැයිස්තුවේ මූලික වශයෙන් අප්‍රිකානු නොවන රටක සංස්ථාපිත ප්‍රදේශ ලෙස පරිපාලනය කෙරෙන ප්‍රදේශ 9ක් අඩංගු වේ.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |ධජ
! class=&quot;unsortable&quot; |සිතියම
!ඉංග්‍රීසි කෙටි, විධිමත් නම් සහ ISO
!පාලන බලය
!තත්ත්වය &lt;ref name=&quot;Field Listing :: Dependency Status&quot; /&gt;
!අගනුවර
!ජනගහන
!ප්‍රදේශය &lt;ref name=&quot;Area&quot; /&gt;
!මුදල්
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_the_Canary_Islands.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Canary_Islands_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[කැනරි දූපත්]]


[[කැනරි දූපත්|කැනරි දූපත් ස්වයං පාලන කලාපය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ES-CN
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Flagcountry|Spain}}
|ස්පාඤ්ඤයේ ස්වයං පාලන ප්‍රජාව
|සැන්ටා කෲස් සහ ලාස් පල්මාස්&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Estatuto de Autonomía de Canarias en la Página Web Oficial del Gobierno de Canarias |url=http://www2.gobiernodecanarias.org/tuestatuto/principios_generales.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120074726/http://www2.gobiernodecanarias.org/tuestatuto/principios_generales.html |archive-date=2011-01-20 |access-date=2010-09-20 |publisher=.gobiernodecanarias.org}}&lt;/ref&gt;
|2,207,225
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|7447|round=yes}}
|යූරෝ
|-
|[[ගොනුව:Flag_Ceuta.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Ceuta-melilla.png|150x150පික්]]
|[[සියුටා]]


[[සියුටා|සියුටා ස්වයං පාලන නගරය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ES-CE
|ස්පාඤ්ඤයේ ස්වයං පාලන නගරය
|සියුටා
|84,843
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|28|round=yes}}
|යූරෝ
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Madeira.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Madeira_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මැඩෙයිරා]]


[[මැඩෙයිරා|මැඩෙයිරා ස්වයං පාලන කලාපය]]

PT-30
|{{Flagcountry|Portugal}}
|පෘතුගාලයේ ස්වයං පාලන කලාපය
|ෆන්චල්
|267,785
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|828|round=yes}}
|යූරෝ
|-
|[[File:Flag_of_France.svg|link=Flag_of_Mayotte|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Mayotte_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[මයෝට්]]

[[මයෝට්|මයෝට් කලාපය]]

YT
|{{Flagcountry|France}}
|එතෙර කලාපය සහ ප්‍රංශ ජනරජයේ කොටසකි
|ඩ්සාවුඩ්සි (නිල)
මාමූඩ්සූ   (ප්‍රිෆෙක්ට් සහ දෙපාර්තමේන්තු සභා ආසනය)
|266,380
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|374|round=yes}}
|යූරෝ
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Melilla.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Ceuta-melilla.png|150x150පික්]]
|[[මෙලිලා]]

[[මෙලිලා|මෙලිලා ස්වයං පාලන නගරය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;ES-ML
|{{Flagcountry|Spain}}
|ස්පාඤ්ඤයේ ස්වයං පාලන නගරය
|මෙලිලා
|84,714
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|20|round=yes}}
|යූරෝ
|-
|[[File:Flag_of_Italy.svg|link=Flag_of_Italy|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Pelagie_Islands_map.png|177x177පික්]]
|[[පෙලගී දූපත්]]
|{{Flagcountry|Italy}}
|ඉතාලියේ දූපත් සමූහය
|ලැම්පෙඩුසා ඊ ලිනෝසා&lt;ref group=&quot;n&quot;&gt;Geographically part of the archipelago ([[Lampedusa]] and [[Lampione]]) belongs to the African continent; politically and administratively, the islands fall within the [[Province of Agrigento]] in [[Sicily]]&lt;/ref&gt;
|6,304
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|21.4|round=yes}}
|යූරෝ
|-
|[[File:Flag_of_Spain.svg|link=Flag_of_Spain|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Mapa_del_sur_de_España_neutral.png|150x150පික්]]
|[[ප්ලාසාස් ඩි සොබෙරානියා]]
|{{Flagcountry|Spain}}
|ස්පාඤ්ඤයේ විදේශීය භූමිය
|නැත
|74
|වර්ග කිලෝමීටර 0.59 (වර්ග සැතපුම් 0.23)
|යූරෝ
|-
|[[File:Flag_of_France.svg|link=Flag_of_Réunion|දාරය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Location_Réunion_Africa.svg|150x150පික්]]
|[[රීයූනියන්|රීයුනියන්]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[රීයූනියන්|රීයුනියන් කලාපය]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;RE
|{{Flagcountry|France}}
|එතෙර කලාපය සහ ප්‍රංශ ජනරජයේ කොටසකි
|ශාන්ත-ඩෙනිස්
|889,918
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|2512|round=yes}}
|යූරෝ
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Yemen.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Socotra_Archipelago.PNG|150x150පික්]]
|[[සොකොත්‍රා දූපත් සමූහය]]
|{{ධජය|යේමනය}}
|[[යේමනය|යේමනයේ]] ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශයකි
|හදිබු
|60,550
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|3974.64|round=yes}}
|යේමන රියාල්
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}

== සටහන් ==
{{Reflist|group=n}}

== යොමු කිරීම් ==
{{Reflist|30em}}

[[Category:Lists of countries in Africa|*]]
[[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු]]
[[Category:Lists of countries by continent|Africa]]
[[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව]]</text>
      <sha1>lfjsnjp9phrts9cbwequ8svugy1k4ld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මැක්ස්වෙල් සිල්වා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103071</id>
    <revision>
      <id>796252</id>
      <parentid>592929</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* මූලාශ්‍ර */</comment>
      <origin>796252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14999" sha1="c5rt87thb9rbwlvrjghppeop0jj5q63" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිස්තියානි නායකයා|type=Auxiliary Bishop|honorific_prefix=[[The Most Reverend]]|name=Sampathawaduge Maxwell Grenville Silva|title=Auxiliary Bishop of Colombo|image=|image_size=|archdiocese=[[Archdiocese of Colombo]]|province=[[Western Province, Sri Lanka|Western]]|metropolis=[[Colombo]]|see=[[Roman Catholic Diocese of Lesina|Titular Bishop of Lesina]]|appointed=November 28, 2011|ordination=July 25, 1981|ordained_by=Nicholas Marcus Fernando|consecration=February 11, 2012|consecrated_by=[[Malcolm Ranjith]]|birth_date=September 27, 1953|birth_place=[[Moratuwa]], [[Sri Lanka]]|nationality=[[Sri Lanka]]n|religion=[[Roman Catholicism]]|residence=Archbishop's House Colombo|parents=Stanley John Silva &lt;br /&gt;Eugene Dias|profession=Catholic Priest&lt;br /&gt; Educationist&lt;br /&gt; Rector / Principal|coat_of_arms=[https://drive.google.com/open?id=1Wy v4ldOTIJwc313y8-tb3H1DJaIa5ss]|motto=CIBAVIT EOS EX ADIPE FRUMENITI&lt;br /&gt; (He fed us with the finest wheat)|education=Roman Catholic School, Willorawatte &lt;br /&gt; St Sebastian's College, Moratuwa &lt;br /&gt;St. Aloysius Minor Seminary, Colombo &lt;br /&gt;National Seminary, Ampitiya}}

'''සම්පත්වඩුගේ මැක්ස්වෙල් ග්‍රෙන්විල් සිල්වා''' 1953 සැප්තැම්බර් 27 වැනි දින [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[මොරටුව]] විල්ලෝරවත්තේදී උපත ලැබීය. දැනට කොළඹ අගරදගුරු පදවියේ සහායක රදගුරුවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Archdiocese of Colombo |url=http://www.archdioceseofcolombo.com/view/auxiliarybishops.xhtml |access-date=2018-03-13 |website=www.archdioceseofcolombo.com}}&lt;/ref&gt;

== උපත සහ ළමා කාලය ==
ඔහු උපත ලැබුවේ ස්ටැන්ලි ජෝන් සිල්වා සහ ඉයුජින් වික්ටෝරියා ඩයස් යන දෙමාපියන්ට දාව කැපවූ [[කතෝලික සභාව|රෝමානු කතෝලික]] පවුලක ය. ඔහු සිව්දෙනෙකුගේ දෙවන දරුවා වූ අතර සහෝදරයන් තිදෙනෙකුගේ වැඩිමහල් දරුවා විය. ඔහු මුලින් විල්ලෝරාවත්තේ රෝමානු කතෝලික පාසලට ඇතුළත් වූ අතර පසුව [https://en.wikipedia.org/wiki/St._Sebastian%27s_College,_Moratuwa?markasread=151509251&amp;markasreadwiki=enwiki#Notable_alumni මොරටුව ශාන්ත සෙබස්තියන් විද්‍යාලයට] ඇතුළත් විය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://sebsmoratuwa.lk/}}&lt;/ref&gt; එහිදී ඔහු ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේය. කුඩා කල සිටම ඔහු විල්ලෝරාවත්තේ [http://www.stcarloborromeosl.com/ ශාන්ත චාල්ස් බෝරෝමියෝ දේවස්ථානයට] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701144354/http://www.stcarloborromeosl.com/ |date=2022-07-01 }} බෙහෙවින් සම්බන්ධ වූ අතර &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Welcome - Welcome to St. Carlo Borromeo's Parish |url=http://www.stcarloborromeosl.com/ |access-date=2018-03-13 |website=Welcome to St. Carlo Borromeo's Parish |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; [[මරිය හමුදාව|මරියා ලෙජියන්]] හි කැපවූ සාමාජිකයෙකි. තරුණ මැක්ස්වෙල් සිල්වා වසර ගණනාවක් පූජාසන සේවිකාවක් ලෙස සේවය කළ පිළියන්දල 'බෲක්සයිඩ්' ශාන්ත ජෝශප් කන්‍යාරාමයට බෙහෙවින් බැඳී සිටියේය.

== වෘත්තීයට පියවර ==
සිල්වාගේ දෙමාපියන් හෝ ඔහුගේ පවුලේ අය ඔහු කුඩා අවධියේදී ඔහු ඇමතූ ලකුණු නිරීක්ෂණය කළේ නැත. ඔහු සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයෙන් පසු 1967 මැයි 3 වැනිදා ශාන්ත ඇලෝසියස් සුළු සෙමනේරියට ඇතුළත් විය. ඔහුගේ මවගේ පාර්ශ්වයේ සිටි [[ජේසු නිකාය|ජේසු නිකායික]] පූජකවරුන් මෙම වෘත්තීය ඇමතුමේදී ආනුභාව සම්පන්න වූ අතර ඔහුගේ දෙමව්පියන්ගේ ආශිර්වාදයෙන් ඔහු පූජකත්වයට මාවත තෝරා ගත් බව කියනු ලැබේ. ඔහු අධ්‍යාපනයට මෙන්ම ක්‍රීඩාවටත් දස්කම් දැක්වීය.

== පැවිදි වීම ==
1971 දී ඔහු [[හපුතලේ]] හාර්වර්ඩන් අතරමැදි සෙමනේරියට ඇතුළත් වූ අතර 1974 පෙබරවාරි 9 වන දින පූජක තන්ත්‍රය පිහිටුවීම සඳහා දෙවියන් වහන්සේගේ මඟ පෙන්වීමෙන් [https://www.nationalseminarysrilanka.org/ අම්පිටියේ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181206065009/https://www.nationalseminarysrilanka.org/ |date=2018-12-06 }} &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=THE NATIONAL SEMINARY OF OUR LADY OF LANKA – AMPITIYA, SRI LANKA |url=https://www.nationalseminarysrilanka.org/ |access-date=2018-03-13 |website=www.nationalseminarysrilanka.org |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ජාතික සෙමනේරියට ඇතුළත් විය. 1981 ජූලි 25 වැනි දින කොළඹ අගරදගුරු [[:de:Nicholas Marcus Fernando|නිකලස් මාකස් ප්‍රනාන්දු]] විසින් [[කොටහේන ශාන්ත ලුසියා ආසන දෙව්මැදුර|ශාන්ත ලුසියා ආසන දෙව්මැදුරේ]] දී තවත් උපස්ථායකයන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ පූජක පදවියට පත් කරන ලදී.

එතැන් සිට ඔහු [[දළුගම]] (1981-1983), තිබ්බොටුගොඩ (1983-1986), &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=St. Isidore's Church Thibbotugoda |url=http://stisidoreschurchthibbotugoda.com/ |access-date=2018-03-13 |website=stisidoreschurchthibbotugoda.com |language=en}}&lt;/ref&gt; [[මාබෝල]] සහ කෙරවලපිටිය යන දේවස්ථානවල සේවය කර ඇත.

'''රදගුරු පදවියේ වගකීම්'''

* [[කඳාන|කඳානේ]] තරුණ කටයුතු සඳහා පූජක
* කතෝලික ගුරුවරුන්ගේ සහයෝගීතාවය සඳහා පූජක
* කෝට්ටේ පීඨාධිපති

== දරුවන් දැනුවත් කිරීම සඳහා සේවය කිරීම ==
රෝමයෙන් දේවධර්මය පිළිබඳ උපාධියට අමතරව, ඔහු [http://www.kln.ac.lk/ කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයෙන්] ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Home - University of Kelaniya |url=http://www.kln.ac.lk/ |access-date=2018-03-13 |website=University of Kelaniya |language=en-US}}&lt;/ref&gt; සම්පූර්ණ කරන ලද අතර පසුව එම විශ්ව විද්‍යාලයෙන් සමාජ විද්‍යාව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධිය ද පල්ලියේ වගකීම් මධ්‍යයේ සම්පූර්ණ කළේය. ඔහු [http://nie.lk/ ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයෙන්] අධ්‍යාපන ඩිප්ලෝමාවක් සහ ශාස්ත්‍රපති උපාධිය ද ලබා ගත්තේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=nie.lk |url=http://nie.lk/ |access-date=2018-03-13 |website=nie.lk |language=en}}&lt;/ref&gt;

කොළඹ අගරදගුරු සම්මානනීය රදගුරු හිමිපාණන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ කතෝලික පූජකවරයෙකු ලෙස ප්‍රථම වරට රාජ්‍ය සේවයට බැඳුණු ඔහු ඔහුගේ පළමු පත්වීම ලෙස [[සාන්ත ජුසේ විදුහල, කොළඹ|ග්‍රෑන්ඩ්පාස්හි ශාන්ත ජෝසප් විද්‍යාලයට]] &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Home |url=http://www.stjosephsboyscollege.lk/ |access-date=2018-03-13 |website=www.stjosephsboyscollege.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; පත් කරන ලදී.

පසුව, ඔහු රාගම බැසිලිකා විද්‍යාලයේ උප විදුහල්පතිවරයා ලෙස අනුයුක්ත කරන ලද අතර, ඔහුගේ අවසාන &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.stckotte.sch.lk/}}&lt;/ref&gt; වූයේ කෝට්ටේ ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ විදුහල්පතිවරයා ලෙසය. ඔහුගේ ගුරු වෘත්තිය වසර විස්සක් ඉක්මවයි.

== පත්වීම ==
[[දහසයවන බෙනඩික්ට් පාප්වහන්සේ|XVI වන බෙනඩික්ට් පාප් වහන්සේ]] විසින් 2011 නොවැම්බර් 28 වන දින කොළඹ අගරදගුරු පදවියේ සහායක රදගුරුවරුන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස (විශ්‍රාමික ෆිඩෙලිස් ලයනල් එමානුවෙල් ප්‍රනාන්දු සමඟ) පත් කරන ලදී. රදගුරු ජුලියන් වින්ස්ටන් ප්‍රනාන්දු, බිෂොප් මාරියස් පීරිස්, වැලන්ස් මෙන්ඩිස් රදගුරු පදවියෙන් පසු මොරටුවෙන් රදගුරු පදවියට ඇතුළත් වූ සිව්වන පූජකවරයා ඔහු විය.

== රදගුරු උපසම්පදාව ==
රදගුරු අභිෂේකය 2012 පෙබරවාරි 11 වන දින කොළඹ ශාන්ත ලුසියා ආසන දෙව්මැදුරේදී සිදු විය. ඒ අතිඋතුම් මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් හිමිපාණන්, කොළඹ අගරදගුරු අතිඋතුම් අගරදගුරු ජෝසප් ස්පිටේරි (ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු අපෝස්තලික නන්සියෝ) සහ ආර්. ගරු රදගුරු රායප්පු ජෝශප් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cheney |first=David M. |title=Bishop Rayappu Joseph [Catholic-Hierarchy] |url=http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bjoseph.html |access-date=2018-03-13 |website=www.catholic-hierarchy.org}}&lt;/ref&gt; (මන්නාරම රදගුරු පදවිය) ඉදිරියේය.

ඔහු නිල වශයෙන් ලෙසිනාහි නාමික බිෂොප් ලෙස නම් කරන ලදී.

=== ආයුධ ලාංඡනය ===
ආයුධ ලාංඡනය ප්‍රධාන වශයෙන් මෙරූන් වන අතර ඉහළ භාගය රන්වන් වේ. මේ ඔහු වැඩිපුරම සේවය කළ සහ ආදරය කළ කෝට්ටේ ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ වර්ණ. ප්‍රවීණ මිෂනාරි පූජ්‍ය විසින් වර්ණ තුනක් තෝරා ගන්නා ලදී. ශා. විද්‍යාලයේ නිර්මාතෘ Zacharias Dabrera.

වඩු කර්මාන්තයට ප්‍රසිද්ධ ඔහුගේ උපන් ගම වන මොරටුව රදගුරුතුමාට මතක් කිරීම සඳහා මෙරූන් වල පහළ භාගය කියත් දත් දාරයක් ඇත. [[ත්‍රිත්වය|ශුද්ධ වූ ත්‍රිත්වයේ]] ප්‍රඥාව සංකේතවත් කිරීම සඳහා එහි පහනක් සහ ත්‍රිත්ව දැල්ලක් ඇත, එය බිෂොප්වරයා සිය ජීවිතය කැප කර ඇති සියලුම අධ්‍යාපනයේ පදනම වේ. පහනෙහි ඔහුගේ ආදර්ශ පාඨය සංකේතවත් කිරීම සඳහා තිරිඟු මිටක් සහිත කාවද්දන ලද ශුද්ධාත්මයාණන් ඇත. මෙරූන් වර්ණය ශක්තිය හා ජවය සංකේතවත් කරන අතර රන්වන් ජයග්‍රහණය සංකේතවත් කරයි.

එහි ඇත්තේ Na{{පහදන්න|date=May 2018}} ලංකා අප ස්වාමිදූට ඔහුගේ භක්තිය සංකේතවත් කිරීමට මල්.

=== ආදර්ශ පාඨය ===
{{බස|la|CIBAVIT EOS EX ADIPE FRUMENITI}} — “ඔහු අපට හොඳම තිරිඟු වලින් පෝෂණය කළේය.&quot; මෙය Corpus Christi හි කාර්යාල කියවීම් වලින් උපුටා ගන්නා ලදී.

== මූලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:1953 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>c5rt87thb9rbwlvrjghppeop0jj5q63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මැකරෝනීසියාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114410</id>
    <revision>
      <id>796271</id>
      <parentid>679244</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Government standardized ratio is 2:3. For further context, see [[:c::en:Flag of Cape Verde#Design and symbolism|]] and the sources cited: pages 1096 to 1099 of https://caboverde.e</comment>
      <origin>796271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17778" sha1="1vifdpy0x561cwndicjmr2tvano5fq1" xml:space="preserve">{{පටලවාගැනුම|මයික්‍රොනීසියාව}}
[[File:Macaronesia_location.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Macaronesia_location.svg|thumb|316x316පික්|මැකරෝනීසියාව]]
මැකරෝනීසියාව (පෘතුගීසි: Macaronésia; ස්පාඤ්ඤ: Macaronesia) යනු උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ, අප්‍රිකාවේ සහ යුරෝපයේ වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ ගිනිකඳු දූපත් හතරක එකතුවකි. සෑම දූපත් සමූහයක්ම සෑදී ඇත්තේ අත්ලාන්තික් සාගර දූපත් ගණනාවකින් වන අතර ඒවා සාගර පතුලේ ඇති මුහුදු කඳුවලින් සෑදී ඇති අතර ඒවායේ කඳු මුදුන් සාගර මතුපිටට ඉහළින් ඉහළ ගොස් ඇත.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite book|date=2021-01-01|chapter=North-East Atlantic Islands: The Macaronesian Archipelagos|chapter-url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780081029084000278|language=en|pages=674–699|doi=10.1016/B978-0-08-102908-4.00027-8|title=Encyclopedia of Geology|last1=Carracedo|first1=Juan Carlos|last2=Troll|first2=Valentin R.|isbn=9780081029091|s2cid=226588940}}&lt;/ref&gt; මැකරෝනියානු දූපත් සමහරක් පෘතුගාලයට අයත් වන අතර සමහර ඒවා ස්පාඤ්ඤයට අයත් වන අතර ඉතිරිය කේප් වර්ඩ්ට අයත් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Countries .::. UCLA Africa Studies Center |url=https://www.international.ucla.edu/asc/countries/ |access-date=18 June 2019 |website=www.international.ucla.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Canary Islands – Spain |url=https://greenwichmeantime.com/time-zone/europe/european-union/spain/canary-islands/ |access-date=18 June 2019 |website=greenwichmeantime.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Makavol 2010 Teneguia Workshop |url=http://www.avcan.org/varios/MAKAVOL_Teneguia_Workshop.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425232014/http://www.avcan.org/varios/MAKAVOL_Teneguia_Workshop.pdf |archive-date=2012-04-25 |access-date=2013-09-02 |publisher=Avcan.org}}&lt;/ref&gt; දේශපාලනික වශයෙන් පෘතුගාලයට සහ ස්පාඤ්ඤයට අයත් දූපත් යුරෝපා සංගමයේ කොටසකි. භූ විද්‍යාත්මකව, මැකරෝනීසියාව අප්‍රිකානු භූ තලයේ කොටසකි. එහි සමහර දූපත් - අසෝර්ස් - එම තහඩුවේ මායිම දිගේ එය යුරේසියානු සහ උතුරු ඇමරිකානු තහඩුවලට යාබදව පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Africa-Eurasia plate boundary – I. Jimenez-Munt |url=http://diapiro.ictja.csic.es/gt/ivone/research_AFEU.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180516103218/http://diapiro.ictja.csic.es/gt/ivone/research_AFEU.html |archive-date=2018-05-16 |access-date=2018-05-15 |website=diapiro.ictja.csic.es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WGSRPD&quot;&gt;{{cite book|last=Brummitt|first=R.K.|year=2001|title=World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions: Edition 2|publisher=International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG)|url=http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf|access-date=2016-04-06|page=37|url-status=bot: unknown|archive-url=https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf|archive-date=2016-01-25}}&lt;/ref&gt;

එක් ජෛව භූගෝලීය පද්ධතියක, කේප් වර්ඩ් දූපත් සමූහය ඇෆ්‍රොට්‍රොපිකල් ක්ෂේත්‍රයේ පවතින අතර අනෙක් දූපත් සමූහය පැලයාර්ටික් ක්ෂේත්‍රයේ පවතී. යුරෝපීය පරිසර ඒජන්සියට අනුව, යුරෝපීය දූපත් සමූහයන් තුන මැකරෝනීසියාව ජෛව භූගෝලීය කලාපය ලෙස හැඳින්වෙන අද්විතීය ජෛව කලාපයක් සමන්විත වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Macaronesian Region |url=http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/biogeog_regions/macaronesian/index_en.htm |access-date=2019-07-08 |website=ec.europa.eu}}&lt;/ref&gt; ශාක ව්‍යාප්තිය පටිගත කිරීම සඳහා වූ ලෝක භූගෝලීය යෝජනා ක්‍රමය මුළු මැකරෝනීසියාවම අප්‍රිකානු උද්භිද මහාද්වීපයේ ස්ථානගත කරයි.&lt;ref name=&quot;WGSRPD&quot; /&gt;

මැකරෝනීසියාව හි ඒකාබද්ධ ජනගහනය 3,222,054; කැනරි දූපත් වල 2,172,944 (67%), [[කේප් වර්ඩ්]] හි 561,901 (17%), මැඩෙයිරා හි 250,769 (8%) සහ අසෝර්ස් හි 236,440 (7%) වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Población por comunidades y ciudades autónomas y sexo. |url=https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=2853 |access-date=15 November 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Population, total - Cabo Verde |url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=CV |access-date=17 November 2022 |website=World Bank}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Resident population (No.) by Place of residence, Sex and Age group; Decennial - Statistics Portugal, Population and housing census - 2021 |url=https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&amp;xpgid=ine_indicadores&amp;contecto=pi&amp;indOcorrCod=0011166&amp;selTab=tab0 |access-date=17 November 2022 |website=INE}}&lt;/ref&gt;

== නිරුක්තිය ==
මැකරෝනීසියා යන නම ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ 'වාසනාවන්තයින්ගේ දූපත්' (μακάρων νήσοι, makárōn nēsoi) යන අර්ථය ඇති ග්‍රීක වචන වලින් ය. ජිබ්‍රෝල්ටාර් සමුද්‍ර සන්ධියට බටහිරින් පිහිටි ඕනෑම දූපතක් හැඳින්වීමට මෙම නම මුලින්ම භාවිතා කළේ පුරාණ ග්‍රීක භූගෝල විද්‍යාඥයන් විසිනි. මැකරෝනීසියා යනු පැසිෆික් සාගරයේ ඉංග්‍රීසි නම ග්‍රීක භාෂාවෙන් ද ව්‍යුත්පන්න වී ඇති අතර, පැසිෆික් සාගරයේ පිහිටි දූපත් සමූහයක් වන මයික්‍රොනීසියා සමඟ ව්‍යාජ සාදෘශ්‍යයක් ලෙසින් මැක්‍රොනීසියා යන්න වරින් වර වැරදි ලෙස අකුරු කර ඇත.

== දූපත් සමූහය ==
{{multiple image
| image1            = Flag of the Azores.svg
| width1            = 
| image2            = Flag of Madeira.svg
| width2            = 
| image3            = Flag of the Canary Islands.svg
| width3            = 
| image4            = Flag of Cape Verde (10-17).svg
| footer            = Flags of the Macaronesian archipelagos
| total_width       = 400
}}

මැකරෝනීසියාව ප්‍රධාන දූපත් හතරකින් සමන්විත වේ. උතුරේ සිට දකුණට, මේවා:

* අසෝර්ස්, පෘතුගාලයේ ස්වයං පාලන කලාපයකි
* මැඩෙයිරා, පෘතුගාලයේ ස්වයං පාලන කලාපයකි (සාවේජ් දූපත් ඇතුළුව).
* කැනරි දූපත්, ස්පාඤ්ඤයේ ස්වායත්ත ප්‍රජාවකි
* කේප් වර්ඩ්, ස්වාධීන බටහිර අප්‍රිකානු රටකි

== භූගෝලීය ==
[[File:Tephra_Layers_at_Capelinhos_volcano_in_Azores_2014.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tephra_Layers_at_Capelinhos_volcano_in_Azores_2014.jpg|thumb|1957 අසෝර්ස් හි ෆයිල් මත කැපලින්හෝස් පුපුරා යාමෙන් ගිනිකඳු ටෙෆ්රා ස්ථර. මැකරෝනියානු දූපත් නිර්මාණය වී ඇත්තේ ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරකම් මගිනි.]]
මැකරෝනීසියා දූපත් ගිනිකඳු සම්භවයක් ඇති අතර, භූගෝලීය උණුසුම් ස්ථාන කිහිපයක නිෂ්පාදනයක් ලෙස සැලකේ.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt; භූගෝලීය පිහිටීම, විවිධ සහන සහ උන්නතාංශ පරාසයන් හේතුවෙන් මැකරෝනියානු කඳු පුළුල් පරාසයක දේශගුණයක් නියෝජනය කරයි. අසෝර්ස් සහ මැඩෙයිරා හි සමුද්‍ර සෞම්‍ය, මධ්‍යධරණී සහ උපනිවර්තන දේශගුණයන් ඇත; සමහර කැනරි දූපත් වල මධ්‍යධරණී සහ උපනිවර්තන දේශගුණය; කැනරි වල (විශේෂයෙන් ලැන්සාරෝට් සහ ෆුර්ටෙවෙන්චුරා) සහ මැඩෙයිරා දූපත් සමූහය (සෙල්වාගන්ස් සහ පෝටෝ සැන්ටෝ) සහ [[කේප් වර්ඩ්]] (සල්, බෝවා විස්ටා සහ මායෝ) දූපත් වල ඇතැම් භූ විද්‍යාත්මකව පැරණි දූපත් වල ශුෂ්ක සහ අර්ධ ශුෂ්ක දේශගුණය; සහ දකුණු දිග දූපත් සමූහයන් දෙකෙහිම (සැන්ටෝ ඇන්ටෝ, සන්තියාගෝ සහ කේප් වර්ඩ් හි ෆෝගෝ) තරුණ දූපත් වල නිවර්තන දේශගුණයක්. ඇතැම් ස්ථානවල වැසි සෙවනැලි බලපෑම හේතුවෙන් දේශගුණික විපර්යාස පවතී. මැකරෝනීසියාවේ ලෝරිසිල්වා වනාන්තර යනු එම කලාපයේ දේශගුණය වඩාත් තෙතමනය සහිත වූ විට මධ්‍යධරණී ද්‍රෝණියේ වැඩි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කළ වෘක්ෂලතා වර්ගයක ධාතු ශාක විශේෂ සහිත කඳුකර වළාකුළු වනාන්තර වර්ගයකි. මෙම ශාක විශේෂ, ඒවායින් බොහොමයක් ආවේණික වන අතර, දූපත් වල විචල්‍ය දේශගුණික තත්ත්වයන්ට අනුවර්තනය වීමට පරිණාමය වී ඇත.

මැකරෝනීසියානු දූපත් ලෝකයේ අද්විතීය ජෛව භූගෝල විද්‍යාවක් ඇත. ඔවුන් විවිධ ශාක හා සත්ව ප්‍රජාවන්ට නිවහන වේ. සැලකිය යුතු කරුණක් නම්, පැනීමේ මකුළු කුලය මැකරෝරිස් මැකරෝනීසියාවෙන් පවා නම් කර ඇත. මැකරෝනීසියානු දූපත් කිසිවක් කිසි විටෙක මහාද්වීපයක කොටසක් නොවූ නිසා, සියලුම දේශීය ශාක හා සතුන් දිගු දුර විසිරී යාමෙන් දූපත් වෙත ළඟා විය. ලෝරිසිල්වා නමින් හැඳින්වෙන ලෝරල්-පත්‍ර සහිත වනාන්තර, වරක් මීටර් 400 ත් 1200 ත් අතර උන්නතාංශයක (නැගෙනහිර කැනරි සහ කේප් වර්ඩ් ඉතා වියළි බැවින්) අසෝර්ස් , මැඩෙයිරා සහ කැනරි වල කොටස් බොහොමයක් ආවරණය කර ඇත. මෙම වනාන්තර අයිස් යුගයේ සිසිලනය සහ වියළීමට පෙර මධ්‍යධරණී ද්‍රෝණිය සහ වයඹ අප්‍රිකාව ආවරණය කළ පුරාණ වනාන්තරවලට සමාන වේ. මැකරෝනීසියානු ලෝරල් වනාන්තරවල දක්නට ලැබෙන ඇපලෝනියාස්, ක්ලෙත්‍රා, ඩ්‍රැකේනා, ඔකෝටියා, පර්සියා සහ පිකෝනියා යන ගණවල ගස් ද අයිස් යුගයට පෙර මධ්‍යධරණී මුහුද අවට සශ්‍රීකව පැවති බව (ෆොසිල සාක්ෂි අනුව) දනියි.

== සංරක්ෂණ ගැටළු ==
[[File:Levada_do_Caldeirão_Verde,_Madeira_(09611).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Levada_do_Caldeir%C3%A3o_Verde,_Madeira_(09611).jpg|thumb|මැකරෝනීසියාවේ තර්ජනයට ලක් වූ ප්‍රාථමික ලෞරිසිල්වා වනාන්තරයේ ඉතිරි කොටස් (කේප් වර්ඩ් හැර) 2001 දී EU නීතිය මගින් ආරක්ෂා කරන ලදී.]]
දැව සහ දර සඳහා වනාන්තර කැපීම, තණබිම් සහ කෘෂිකර්මාන්තය සඳහා වෘක්ෂලතා ඉවත් කිරීම සහ විදේශීය ශාක හා සතුන් දූපත්වලට හඳුන්වාදීම ඇතුළු මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් මුල් දේශීය වෘක්ෂලතාවලින් බොහොමයක් අවතැන් වී ඇත. ලෝරිසිල්වා වාසස්ථානය කුඩා විසන්ධි වූ සාක්කු දක්වා අඩු වී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, දූපත් වලට ආවේණික ජෛව බොහෝමයක් දැන් බරපතල ලෙස වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව හෝ වඳ වී ගොස් ඇත. වෙනත් රටවල විලෝපිකයන් - විශේෂයෙන්ම ගෘහාශ්‍රිත සහ වල් බළලුන් - දැනට ආවේණික සත්ත්ව විශේෂවලට බරපතලම තර්ජනයක් වේ. බළලුන් වැඩිපුරම ගොදුරු වන්නේ මීයන් සහ හාවුන් වැනි වෙනත් විදේශීය ක්ෂීරපායින් මත වුවද, එවැනි ගොදුරේ බහුලත්වය එතරම් විශාල බළලුන් ගහනයක් පවත්වා ගෙන යන අතර එය ඊනියා අධිප්‍රේඩේෂන් ක්‍රියාවලියක් ආරම්භ කර ඇති අතර එමඟින් එම ජනගහනයේ ඍණාත්මක බලපෑම සංඛ්‍යාවට තවත් වැඩි වේ. ආවේණික උරගයින් සහ පක්ෂීන්.{{clarify|date=June 2014}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Jorge |date=28 March 2013 |title=Stray pets: Cat diet in Macaronesia (Atlantic Ocean) |url=http://petsaspests.blogspot.com/2013/03/cat-diet-on-macaronesia-atlantic-ocean.html |access-date=18 June 2019}}&lt;/ref&gt;

2001 සිට, යුරෝපීය සංගමයේ සංරක්ෂණ ප්‍රයත්නයන්, එහි Natura 2000 රෙගුලාසි මගින් නියම කර ඇති අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අසෝර්ස්, මැඩෙයිරා සහ කැනරි දූපත් හි විශාල ගොඩබිම් සහ මුහුදු ප්‍රදේශ 5000 km² ආරක්ෂා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Macaronesian Region |url=http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/biogeog_regions/macaronesian/index_en.htm |access-date=17 May 2017 |publisher=European Commission}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==

[[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු]]</text>
      <sha1>1vifdpy0x561cwndicjmr2tvano5fq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඔලිවර් ගුණතිලක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123072</id>
    <revision>
      <id>796305</id>
      <parentid>741499</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T03:09:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45811" sha1="4c0o2unt8xrs2yeeifgll2flbwf8qbk" xml:space="preserve">'''ශ්‍රීමත් ඔලිවර් අර්නස්ට් ගුණතිලක''' {{Post-nominals|country=GBR|GCMG|KCVO|KBE|KStJ}} ( {{භාශා-si|ශ්‍රිමත් ඔලිවර් ගුණතිලක}}   ) (20 ඔක්තෝබර් 1892 - 17 දෙසැම්බර් 1978) ශ්‍රී ලාංකික රාජ්‍ය නායකයෙකි. බ්‍රිතාන්‍යයෙන් ලංකාව (දැන් [[ශ්‍රී ලංකාව]] ) ක්‍රමානුකූලව නිදහස ලැබීමේ වැදගත් චරිතයක් ලෙස සේවය කළ ඔහු, ලංකාවේ තුන්වන ආණ්ඩුකාරවරයා බවට පත් විය (1954-1962). උපරාජ පදවිය දැරූ පළමු ලංකා පුද්ගලයා ඔහුය.

== මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==
ඔලිවර් අර්නස්ට් ගුණතිලක 1892 ඔක්තෝබර් 20 වැනි දින ලංකාවේ ඊසාන දෙසින් පිහිටි [[ත්‍රිකුණාමලය|ත්‍රිකුණාමලයේ]] උපත ලැබීය. ඔහු ඇල්ෆ්‍රඩ් ගුණතිලක සහ එමිලි ජයසේකර දෙපළගේ එකම පුත්‍රයා වූ ඔහු අටදෙනාගේ පස්වැනි දරුවා විය. [[තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා|ලංකා තැපැල් සේවයේ]] සේවය කළ ඔහුගේ පියා ඔහු උපත ලබන විට ත්‍රිකුණාමලයේ තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරයා විය.

[[කොළඹ]] වෙස්ලි විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු එහිදී හිල් පදක්කම, ගොගර්ලි ශිෂ්‍යත්වය ඇතුළු ත්‍යාග සහ ශිෂ්‍යත්ව රැසක් දිනා ගත්තේය. ද්විතීයික අධ්‍යාපනයෙන් පසු ගුණතිලක වෙස්ලි විද්‍යාලයේ ආචාර්ය මණ්ඩලයට සහය ගුරුවරයකු ලෙස සම්බන්ධ විය. පසුව ඔහු බාහිර ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස [[ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලය|ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලයෙන්]] ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක් ලබා ගත්තේය. &lt;ref name=&quot;Government Heads 1945&quot;&gt;{{Cite book|date=4 February 2014}}&lt;/ref&gt;

== මුල් කාලීන වෘත්තිය දිවිය ==
උපාධිය ලැබීමෙන් පසු, ඔහු පූනේ කෘෂිකර්ම විද්‍යාලයට ශිෂ්‍යත්වයක් සඳහා සමත් වූ පසු ගුරු තනතුරෙන් ඉවත් විය. ඔහු OB විජේසේකරගේ කොළඹ බැංකුවට උප ගණකාධිකාරීවරයෙකු ලෙස සම්බන්ධ වූ අතර එය වසර කිහිපයකට පසු බැංකුවේ දිවීමකින් පසු වැසී ගියේය. ඉන්පසුව ඔහු [[ඩී. ආර්. විජේවර්ධන|ඩී.ආර්. විජේවර්ධන]] විසින් [[ඩේලි නිවුස් (ශ්‍රී ලංකාව)|සිලෝන් ඩේලි නිවුස්]] හි කළමනාකරු ලෙස බඳවා ගන්නා ලද අතර එය එවකට ඔහු සතු වූ පුවත්පත් දෙකෙන් එකක් විය. ඔහු ලංකා ශිෂ්‍යභට බලකායේ ගෞරවනීය ලුතිනන්වරයෙකි . &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=1917 Fergusons Ceylon Directory |url=https://www.historyofceylontea.com/ceylon-publications/fergusons-directory/1917-fergusons-ceylon-directory/pdf/viewer.php |access-date=2 August 2021 |website=historyofceylontea.com |publisher=History of Ceylon Tea}}&lt;/ref&gt;

== රාජ්ය සේවා වෘත්තිය ==
1921 දී විගණන කාර්යාලයේ දුම්රිය සහකාර විගණක තනතුරට පත් වූ ගුණතිලක රජයේ සේවයට බැඳුණු අතර පසුව සහකාර යටත් විජිත විගණක ලෙස උසස්වීම් ලැබීය.

=== විගණකාධිපති ===
1931 ජූනි 25 වැනි දින ලංකාවේ ඔටුන්න හිමි ජනපදයේ යටත් විජිත විගණක ලෙස පත් වූ පළමු ලාංකිකයා ගුණතිලකය. [[ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව]] ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සමඟ විගණන කාර්යාලයේ ප්‍රධානියාගේ පදවි නාමය ලංකා විගණකාධිපති ලෙස වෙනස් කරන ලද අතර 1931 ජූලි 7 වැනි දින නව පත්වීම සිදු කළ පළමු පුද්ගලයා බවට පත්වූ ගුණතිලක 1946 පෙබරවාරි දක්වා මෙම තනතුරේ කටයුතු කළේය &lt;ref&gt;{{Citation |title=HISTORY OF THE AUDITOR GENERAL’S DEPARTMENT |url=http://www.auditorgeneral.gov.lk/web/images/aboutus/HistoryoftheAuditorGeneralsDepartment.pdf |access-date=2023-12-14 |archive-date=2023-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109234025/http://www.auditorgeneral.gov.lk/web/images/aboutus/HistoryoftheAuditorGeneralsDepartment.pdf }}&lt;/ref&gt;

යටත් විජිත විගණකවරයා ලෙස, ඔහු 1931 දී [[ලංකාවේ විධායක සභාව|ලංකා විධායක සභාවේ]] නිල බලයෙන් සාමාජිකයෙකු විය. ඔහු වැටුප් හා සේවක සංඛ්‍යා කොමිෂන් සභාවේ සභාපති, සිවිල් ආරක්ෂක කොමසාරිස් සහ ආහාර කොමසාරිස් ලෙස අතිරේක රාජකාරි භාර ගත්තේය. විගණකාධිපති ලෙස සේවය කිරීම සඳහා 1941 අලුත් අවුරුදු ගෞරව උළෙලේදී ඔහු ශාන්ත මයිකල් සහ ශාන්ත ජෝර්ජ් (CMG) අනුපිළිවෙලෙහි සහකරු ලෙස පත් කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=SUPPLEMENT TO THE LONDON GAZETTE, i JANUARY, 1941 |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/35029/supplement/5/data.pdf |access-date=2 August 2021 |website=thegazette.co.uk}}&lt;/ref&gt;

=== සිවිල් ආරක්ෂක කොමසාරිස් ===
ඈත පෙරදිගින් [[දෙවන ලෝක යුද්ධය|දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය]] ආරම්භ වීමත් සමඟ ලංකාවට [[ජපානය|ජපානයෙන්]] හමුදා තර්ජනයකට මුහුණ දීමට සිදුවීමත් සමඟම, අලුතින් පිහිටුවන ලද සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියා ලෙස ලංකා කැබිනට් මණ්ඩලයේ සිවිල් ආරක්ෂක කොමසාරිස්වරයා ලෙස ගුණතිලකට අතිරේක රාජකාරියක් ලබා දෙන ලදී. ආරක්ෂක සූදානම. 1942 වසන්තයේ දී අධිරාජ්‍ය ජපන් නාවික හමුදාව කොළඹ සහ අනෙකුත් නගරවලට ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කරන විට කොළඹ ගිනි කඳන් ඇති කිරීම සඳහා ගොඩනැගිලි කඩා දැමීම වැනි සමහර සිවිල් ආරක්ෂක කටයුතු ජනප්‍රිය නොවූ නමුත් එය යුක්ති සහගත බව ඔප්පු විය. මෙම තත්ත්වය තුළ ලංකා විශ්වවිද්‍යාල විද්‍යාලයේ මූලධර්මය වන අයිවර් ජෙනින්ග්ස් ගුණතිලක මහතාගේ නියෝජ්‍ය නිලධාරියා ලෙස කටයුතු කළ අතර, ඔවුන් දෙදෙනා කෘෂිකර්ම හා ඉඩම් අමාත්‍ය [[ඩී.එස්. සේනානායක|ඩී.එස්. සේනානායක මහතා]] සමඟ සමීපව කටයුතු කළහ. යුද්ධයෙන් පසු ලංකාව සම්පූර්ණ නිදහස කරා ගෙන යාමට ගත හැකි පියවර ඇතුළු සිවිල් ආරක්ෂාවට අමතරව බොහෝ දේ ගැන කතා කිරීමට පටන් ගත් නිසා මෙම කණ්ඩායම &quot;Breakdown Gang&quot; ලෙස හැඳින්විණි. &lt;ref name=&quot;DN1&quot;&gt;[http://archives.dailynews.lk/2002/12/17/fea09.html Today is his 24th death Anniversary : Sir Oliver Goonetilleke - first Ceylonese Governor-General]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.colombotelegraph.com/index.php/sir-oliver-goonetilleke-1892-1978-the-road-to-independence/ Sir Oliver Goonetilleke (1892 –1978): The Road To Independence]&lt;/ref&gt; ඔහු 1944 දී KBE සමඟ නයිට් පදවියක් ලබා ගත්තේ අලුත් අවුරුදු ගෞරව සඳහා සිවිල් ආරක්ෂක කොමසාරිස් ලෙස ඔහු කළ සේවය වෙනුවෙන් ය. කෙසේ වෙතත්, 1946 දෙසැම්බර් 18 වන දින, 1943-44 සහ 1944-45 සඳහා සිවිල් ආරක්ෂක වියදම් පිළිබඳ විගණකාධිපතිගේ වාර්තාවේ අක්‍රමිකතා පිළිබඳව ඩග්ලස් ඩොඩ්ස්-පාකර් විසින් මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේදී ප්‍රශ්න මතු කරන ලදී. &lt;ref&gt;[https://api.parliament.uk/historic-hansard/commons/1946/dec/18/ceylon-auditor-generals-report CEYLON (AUDITOR-GENERAL'S REPORT)]&lt;/ref&gt;

=== ස්වාධීනත්වය සඳහා සාකච්ඡා ===
1943 දී, ලංකාවේ සිවිල් පරිපාලනයේ සියලු කටයුතු සඳහා රජයේ ප්‍රදානයක් සඳහා ප්‍රකාශයක් කරන ලදී. සේනානායක, ගුණතිලක සහ ජෙනිංග්ස් විසින් &quot;ඇමතිවරුන්ගේ කෙටුම්පත&quot; නමින් ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කර එය 1944 පෙබරවාරි මාසයේදී බ්‍රිතාන්‍ය රජයට ඉදිරිපත් කරන ලදී. මේ අවස්ථාවේදී ආහාර කොමසාරිස්වරයා ලෙස පත් වූ ගුණතිලක බ්‍රිතාන්‍යයට ගියේ හදිසි ආහාර සැපයුම් ගැන සාකච්ඡා කිරීමටය. එහිදී ඔහුට ලංකාවේ කොමිසමක් මෙහෙයවීමට පත්කරන ලද සෝල්බරි සාමිවරයා මුණගැසුණේ ස්වයං පාලනයක් සඳහා ඔහුගේ නඩුව බලකරමිනි. 1944 දෙසැම්බරයේදී [[සෝල්බරි කොමිෂන් සභාව|සෝල්බරි කොමිසමේ]] සාමාජිකයන් ලංකාවට පැමිණි විට ඔවුන් වෙත පැමිණෙන ලෙස ගුණතිලක සේනානායකට උපදෙස් දුන්නේය. ගුණතිලක කොමිසමේ &quot;නිල නොවන ලේකම්&quot; බවට පත් වූ අතර එයට සැලකිය යුතු බලපෑමක් කළේය. &lt;ref name=&quot;DN1&quot;/&gt;

=== මූල්ය ලේකම් ===
යුද්ධය අවසන් වීමත් සමඟ සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව වසා දැමීමත් සමඟ ගුණතිලක මහතා 1931 වසරේ සිට තමන් දැරූ යටත් විජිත විගණක තනතුරෙන් ඉවත් වී 1946 පෙබරවාරි මාසයේදී ලංකාවේ මූල්‍ය ලේකම් ධූරයට පත් විය. මූල්‍ය ලේකම්වරයා භාණ්ඩාගාරයේ ප්‍රධානියා වූ අතර යටත් විජිතයේ සියලුම මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති සඳහා වගකිව යුතු විය. මුදල් ලේකම්වරයා වශයෙන් ගුණතිලක මහතා අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අසුන් ගත්තේය. ඔහු මුල්‍ය ලේකම් ධූරය දැරූ පළමු ලාංකිකයා විය. 1947 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඉල්ලා අස්වන තෙක් ඔහු එම තනතුර දැරීය &lt;ref name=&quot;DN1&quot;/&gt; ඔහු 1948 අලුත් අවුරුදු ගෞරව සම්මාන උළෙලේදී KCMG සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවේ ලංකාවේ මූල්‍ය ලේකම් ලෙස ඔහු කළ සේවය වෙනුවෙන් ය.

== දේශපාලන ජීවිතය ==
[[ගොනුව:First_Cabinet_of_Ceylon.jpg|දකුණ|thumb| ලංකාවේ පළමු අමාත්‍ය මණ්ඩලය]]

=== ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාම සංවර්ධන අමාත්‍ය ===
[[පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය|බ්‍රිතාන්‍ය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය]] තුළ ලංකාව [[ඩොමීනියන් රාජ්‍යය|ආධිපත්‍යය]] ලබා ගැනීමත් සමඟ [[ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1947|1947 මහ මැතිවරණයෙන්]] පසු සේනානායක අගමැති ලෙස 1947 දී පළමු අමාත්‍ය මණ්ඩලය පිහිටුවන ලදී. ගුණතිලක මහතා 1947 සැප්තැම්බර් 26 දින ස්වදේශ කටයුතු හා ග්‍රාම සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. 1948 පෙබරවාරි 4 වන දින ලංකාවේ නිදහස සනිටුහන් කරමින් ග්ලූස්ටර් ආදිපාදවරයා විසින් උත්සවාකාරයෙන් සභා දෙකම විවෘත කරන විට ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ අලුතින් පිහිටුවන ලද ඉහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලය [[ලංකාවේ සෙනට් සභාව|වන ලංකාවේ]] සෙනෙට් සභාවට පත් කර ඇති අතර සෙනෙට් සභාවේ නායකයා බවට පත්විය &lt;ref&gt;[http://www.sundaytimes.lk/090208/FunDay/fundaytimes_2.html First Parliament of Independent Sri Lanka is inaugurated]&lt;/ref&gt; 1948 ජුලි 22 වැනි දින ඔහු අමාත්‍ය ධුරයෙන් සහ සෙනෙට් [[එඩ්වින් විජයරත්න|සභික ධූරයෙන්]] ඉල්ලා අස් වූ නිසා ඔහුගේ කැබිනට් අමාත්‍ය ධූර කාලය වැඩි කල් පැවතියේ නැත.

=== එක්සත් රාජධානියේ මහ කොමසාරිස් ===
ඉන් අනතුරුව ගුණතිලක එක්සත් රාජධානියේ පළමු ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස පත් කර &lt;ref&gt;[https://srilankahc.uk/wpnew/about-us/ Former Sri Lankan High Commissioners in the United Kingdom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190509193859/http://srilankahc.uk/wpnew/about-us/ |date=2019-05-09 }}. Sri Lanka High Commission in UK.&lt;/ref&gt;

=== ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාම සංවර්ධන අමාත්‍ය ===
ඔහු 1951 මුල් භාගයේදී ලංකාවට පැමිණ, [[එඩ්වින් විජයරත්න|එඩ්වින් විජයරත්නගෙන්]] පසු 1951 මාර්තු මාසයේදී ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාම සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙසත් සෙනෙට් සභාවේ නායකයා ලෙසත් සිය කැබිනට් තනතුර නැවත ආරම්භ කර 1952 අප්‍රේල් දක්වා සේවය කළේය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Former Ministers |url=http://www.moha.gov.lk/web/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=68&amp;Itemid=188&amp;lang=en |access-date=10 August 2021 |website=moha.gov.lk}}&lt;/ref&gt;

=== මුදල් ඇමති ===
1953 හර්තාලයෙන් පසු අගමැති [[ඩඩ්ලි සේනානායක]] මහතා ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසුව ඔහුගෙන් පසුව [[ජෝන් කොතලාවල|ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල මහතා]] පත් විය. 1953 ඔක්‌තෝබර් 14 වැනි දින සෙනට්‌ සභාවේ නායක ධුරය දරමින් සිටියදී ගුණතිලක මහතා කොතලාවල විසින් ඔහුගේ කැබිනට්‌ මණ්‌ඩලයට [[මුදල් අමාත්‍ය (ශ්‍රී ලංකා)|මුදල් හා භාණ්‌ඩාගාර අමාත්‍යාංශයට]] පත් කරන ලදී. නැවත වරක් ඔහුගේ අමාත්‍ය ධුර කාලය කෙටි වූ අතර එය පැවතියේ 1954 ජූනි දක්වා පමණි &lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=hWLQSMPddikC&amp;dq=Minister+of+Home+Affairs+and+Rural+Development+in+Sri+lanka&amp;pg=PA166 Page 166 of Encyclopedia of Sri Lanka]. Encyclopedia of Sri Lanka.&lt;/ref&gt; මෙම කාලය තුළ ඔහු රැජිනගේ රාජකීය ලංකා සංචාරයේදී ඇයගේ උපස්ථායක අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.

== ආණ්ඩුකාර ජනරාල් ==
1954 අප්‍රේල් මාසයේදී [[දෙවන එලිසබෙත් රැජිණ|දෙවන එලිසබෙත් රැජින]] ලංකාවට පැමිණි කෙටි කලකට පසුව, සෝල්බරි සාමිවරයාගෙන් පසුව ආණ්ඩුකාර ජනරාල් තනතුරට ලංකා ජාතිකයෙකු පත් කිරීමට තීරණය විය. ඩී.එස්.සේනානායක මහතා 1952 දී අභාවප්‍රාප්ත වූ අතර ගුණතිලක මහතා අග්‍රාමාත්‍ය ධුරයට පත්වී ක්වීන්ස් හවුස් හි නවාතැන් ගන්නා විට කර්නල් [[ජෝන් කොතලාවල|ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවෙල]] මහතා අගමැති විය. ඔහු ප්‍රබල දානපතියෙකු වූ [[අර්නස්ට් ද සිල්වා|ශ්‍රීමත් අර්නස්ට් ද සිල්වාගේ]] මිත්‍රයෙකු වූ අතර ඔහු අග්‍රාණ්ඩුකාර ධූරයට පත්වීමේ දී ඔහුට සහාය විය.

[[ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1956|1956 මහ මැතිවරණයේදී]] ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවෙල පරාජය කරමින් වාමාංශික [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක|එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]] අගමැති ලෙස තේරී පත්වීමෙන් පසුවද ඔහු එම ධුරයේ රැඳී සිටියේය. ගුණතිලක ඉවත් කර ආණ්ඩුකාරවරයාගේ වැටුප අඩු කරන ලෙස බණ්ඩාරනායකට බලපෑම් කළේ ඔහුගේ වාමාංශික සභාගයේ සාමාජිකයන් විසිනි.

=== 1958 වර්ගවාදී කෝලාහල ===
1958 මැයි 24 දින [[1958 ලංකා කෝලහාලය|ජාතිවාදී කෝලාහල]] ඇති වූ අතර අගමැති බණ්ඩාරනායක ඊට විධිමත් ප්‍රතිචාරයක් නොදැක්වීය. දිවයින පුරා ප්‍රචණ්ඩත්වය පැතිරීමත් සමඟ ගුණතිලක 1958 මැයි 27 හදිසි නීතිය ප්‍රකාශයට පත් කර කැරැල්ල මැඩපැවැත්වීම සඳහා ත්‍රිවිධ හමුදාව යෙදවූ අතර බණ්ඩාරනායක ගුණතිලකට තත්ත්වය පාලනය කර කැරැල්ල බලහත්කාරයෙන් මැඩපැවැත්වීමට ත්‍රිවිධ හමුදාවට නියෝග කළේය. . කැරලිකරුවන්ට වෙඩි තැබීමට ගුණතිලක සන්නද්ධ හමුදාවන්ට බලය පවරන ලද අතර සන්නද්ධ හමුදා දින කිහිපයකින් යථා තත්ත්වයට පත් විය. &lt;ref&gt;[http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=182406 Riot control – then and now]&lt;/ref&gt;

=== බණ්ඩාරනායක ඝාතනය ===
1959 සැප්තැම්බර් 25 වැනි දින අගමැති බණ්ඩාරනායක මහතා මහජනතාව හමුවෙමින් සිටියදී රොස්මිඩ් පෙදෙසේ පිහිටි ඔහුගේ නිවසේදී වෙඩි තැබීමෙන් පසු නැවත වරක් තීරණාත්මක පියවරක් ගැනීමට ගුණතිලකට සිදු විය. ඉතාලි තානාපති Count Paolo di Michelis di Sloughhello ගේ අක්තපත්‍ර භාර ගනිමින් Queens House හි සිටි ගුණතිලක ඝාතන තැත ගැන සැලවීමත් සමඟ උත්සවය නවතා රොස්මිඩ් පෙදෙසට දිව ගියේය. දිගටම කරගෙන යන ලෙස ඔහු පාර්ලිමේන්තුවට දැනුම් දුන් අතර පෙරවරු 11 ට හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය, හමුදාව පූර්ණ සූදානමකට ගෙන ඒම සහ රක්ෂිතයන් බලමුලු ගැන්වීම. කඩිනමින් රෝහල් ගත කර හදිසි ශල්‍යකර්මයකට භාජනය කළ බණ්ඩාරනායක වෙඩි වැදීමෙන් පැය විසි දෙකකට පසු මිය ගියේය.

බණ්ඩාරනායක මහතා 1959 සැප්තැම්බර් අග එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසිවාරයට සහභාගි වීම සඳහා නිව්යෝර්ක් නුවරට යාමට නියමිතව තිබුණි. [[සභානායක (ශ්‍රී ලංකාව)|සභානායක]] [[සී. පී. ද සිල්වා|සී.පී. ද සිල්වා මහතා]] ප්‍රතිකාර ලබමින් ලන්ඩනයේ සිටින අතර, ඔහු නොමැති කාලය තුළ අධ්‍යාපන අමාත්‍ය [[විජයානන්ද දහනායක|විජයානන්ද දහනායක මහතා]] වැඩ බලන අගමැති ලෙස පත් කරන ලෙසට නිර්දේශ කරමින් බණ්ඩාරනායක මහතා ආණ්ඩුකාර ජනරාල්වරයා වෙත ලිපියක් යවා තිබුණි. මෙම ලිපිය ඉදිරිපත් කිරීමත් සමඟ ගුණතිලක විසින් 1959 සැප්තැම්බර් 26 වැනි දින දහනායක අගමැති ලෙස පත් කරන ලද අතර පසුව එය පාර්ලිමේන්තුව විසින් ස්ථිර කරන ලදී. &lt;ref&gt;[http://www.sundaytimes.lk/970511/news5.html The legend that was Daha]&lt;/ref&gt;

=== දේශපාලන කැලඹීම ===
බණ්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු රට දේශපාලන අස්ථාවර සමයකට මුහුණ දුන්නේය. දහනායක මහතාගේ අග්‍රාමාත්‍ය ධූරය වසරක් පමණක් පැවති අතර, එම කාලය තුළ ඔහුගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ බොහෝ වෙනස්කම් සිදු විය. අලුතින් මැතිවරණ කැඳවන ලද නමුත්, [[ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1960 මාර්තු|1960 මාර්තු මාසයේ පැවති මැතිවරණය,]] ඩඩ්ලි සේනානායක කෙටි කාලයකට ආණ්ඩුවක් පිහිටුවූ බැවින්, ඒවායේ ප්‍රතිඵලය අවිනිශ්චිත විය. අග්‍රාමාත්‍යවරයා (මෙම අවස්ථාවේදී ඩඩ්ලි සේනානායකගේ පුත්‍රයා වන ඩඩ්ලි සේනානායක මහතාගේ පුත්‍රයා වන ඩඩ්ලි සේනානායක මහතාගේ පුත්‍රයා වන පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමද, අලුත් මැතිවරණයක් ඇති කිරීමද, නැතහොත් වෙනත් කණ්ඩායමකට ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීම සඳහා කැඳවීමද යන සම්භාව්‍ය දුෂ්කරතාවට මුහුණ දුන් ආණ්ඩුකාරවරයකුට මුහුණ දීමට සිදු වූ විට ගුණතිලක මහතාට තිබුණේය. ඔහුගේ පැරණි මිතුරා) පාර්ලිමේන්තුවේ විශ්වාසය නැති විය. මෙම අවස්ථාවේදී ඔහු පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැර නැවත මැතිවරණයක් ඉල්ලා සිටියේය. ඔහු 1960 මාර්තු 21 සිට 1960 අප්‍රේල් 23 දක්වා කෙටි කාලයක් මුදල් අමාත්‍ය ධුරය දැරීය.

බණ්ඩාරනායකගේ වැන්දඹු බිරිඳ [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක|සිරිමා බණ්ඩාරනායක]] ඔහුගේ පක්ෂය වන ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය විසින් එහි නායකයා ලෙස තෝරාගෙන [[ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1960 ජූලි|1960 ජූලි මැතිවරණයෙන්]] ජයග්‍රහණය කළාය. ගුණතිලක බණ්ඩාරනායක මැතිනියට ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර, ඒ අනුව ඇය ලොව ප්‍රථම අගමැතිනිය බවට පත් වූවාය.

=== 1962 හමුදා කුමන්ත්‍රණයට උත්සාහ කිරීම ===
1962 ජනවාරි මාසයේදී බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ රජයට එරෙහිව [[1962 ලාංකික රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණ ප්‍රයත්නය|හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් කිරීමට තැත් කළ]] බවට තොරතුරු මතු විය. ෆීලික්ස් ඩයස් බණ්ඩාරනායක, ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු ලේකම් (සහ අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ බෑණනුවන්) පෙබරවාරි 18 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රකාශ කළේ ගුණතිලක මෙම කුමන්ත්‍රණයට සම්බන්ධ බවට විමර්ශනවලදී සඳහන් කර ඇති බවයි. තමන් එවැනි භූමිකාවක් රඟ නොදැක්වූ බව ප්‍රතික්ෂේප කළ ගුණතිලක, පොලිසියෙන් ප්‍රශ්න කිරීමට තමාගේ විරුද්ධත්වයක් නොමැති බව පෙන්වා දුන්නේය. එහෙත් හැකිනම් ඔහුව බලහත්කාරයෙන් බලයෙන් පහ කිරීමට අදිටන් කරගෙන සිටි බණ්ඩාරනායක මැතිනියට මෙය ප්‍රමාණවත් නොවීය. අග්‍රාමාත්‍ය ලේකම් බ්‍රැඩ්මන් වීරකෝන් පෞද්ගලිකව ලන්ඩනයට පිටත් කර යවන ලද්දේ නව ආණ්ඩුකාරවරයකු පත් කරන ලෙස බණ්ඩාරනායක රැජිනගේ ඉල්ලීමට එහි දී දැනුම් දීම සඳහා ය. පෙබරවාරි 26 වැනි දින රේඩියෝ සිලෝන් නිවේදනය කළේ [[විලියම් ගොපල්ලව]] නව ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කළ යුතු බවට අගමැතිගේ නිර්දේශය රැජින පිළිගෙන ඇති බවත්, ඔහුගේ ධුර කාලය මාර්තු 20 දින සිට බලපැවැත්වෙන බවත්ය. ගොපල්ලව බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ මාමා වූ අතර, ගුණතිලකට වඩා ඔහු තමාට යටත් වනු ඇතැයි ඇය බලාපොරොත්තු වූවාය. මේ අතර, ගුණතිලක මහතා මාර්තු 2 වැනි දින නිහඩව රැජිනගේ නිවසින් ඉවත් වූ අතර පසුව රට හැර ගියේය. &lt;ref&gt;[http://www.sundaytimes.lk/000813/news3.html The Kataragama factor and the 1962 coup]&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ධූර කාලය වසර අටක් පැවති අතර අගමැතිවරුන් පස් දෙනෙකු ඇතුළත් විය.

== පසුකාලීන ජීවිතය ==
ගුණතිලක ලන්ඩනයේ විශ්‍රාමික ජීවිතයක් ගත කළේ ස්වයං පිටුවහලක ය. හමුදා කුමන්ත‍්‍රණය පිළිබඳ විමර්ශනයේ දී කිරුළ පළ කළ ඇතැම් සාක්ෂිකරුවන් ඔහු සහ හිටපු අගමැතිවරුන් වන [[ඩඩ්ලි සේනානායක|ඩඞ්ලි සේනානායක]] සහ කර්නල් සර් [[ජෝන් කොතලාවල|ජෝන් කොතලාවල යන]] අය කුමන්ත‍්‍රණය සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ කළහ. මෙය කිසි විටෙකත් ඔප්පු කර නැත.

ලන්ඩනයේ විශ්‍රාම යාමේදී, ශ්‍රීමත් ඔලිවර් ඔහුගේ සැලකිය යුතු සමුච්චිත ධනය සමඟ ලන්ඩනයේ ලොයිඩ්ස් හි ප්‍රතිරක්ෂණ සාමාජිකයෙකු බවට පත් වූ අතර දවසේ සමාජ කවයන් තුළට ගියේය. ඔහු එප්සම් සහ ඇස්කොට්හි ඔහුගේ අශ්වයන් සමඟින් අශ්ව රේසිං උද්යෝගිමත් සහ අශ්ව හිමිකරු ද විය. 1964 දී, බණ්ඩාරනායක රජයට එරෙහි පියවර සම්බන්ධයෙන් [[පිලිප් ගුණවර්ධන]] විසින් ඔහුට චෝදනා කරන ලදී. විනිමය වංචා, ලංකාවෙන් සැලකිය යුතු මුදලක් ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ගුණතිලකට ද බොහෝ චෝදනා එල්ල විය.

=== විනිමය පාලන වැරදි වරදකරු කිරීම ===
1972 දී, ඔහු නොපැමිණීමේදී නඩු විභාගයට ලක් වූ අතර අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය කොමිෂන් සභාව විසින් විනිමය පාලනය කිරීමේ වැරදි සම්බන්ධයෙන් ඔහුට වසර හතරක දැඩි සිරදඬුවමක් සහ රුපියල් 950,000 ($ 125,000) දඩයක් නියම කරන ලදී. ඔහු පිටුවහල් නොකළ අතර, ඔහුගේ දියණිය ශීලා සතානාන්දන්ට වසර දෙකක අත්හිටවූ සිරදඬුවමක් සහ ඩොලර් 72,000 ක දඩයක් ද, ඇගේ සැමියා වන කුමාරස්වනි සතානාන්තන්ට වසර දෙකක සිර දඬුවමක් සහ ඩොලර් 35,000 ක දඩයක් ද නියම විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1976/02/08/archives/exgovernor-is-sentenced-in-absentia-by-sri-lanka.html|title=Ex‐Governor Is Sentenced In Absentia by Sri Lanka|date=8 February 1976|work=The New York Times|access-date=31 August 2020}}&lt;/ref&gt;

1977 මහ මැතිවරණයෙන් බණ්ඩාරනායකගේ පරාජයෙන් පසු, අභිනවයෙන් තේරී පත් වූ [[ජේ.ආර්. ජයවර්ධන]] අගමැතිතුමා, ''අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය කොමිෂන් සභා පනත'' අහෝසි කර, පනතේ විධිවිධාන යටතේ සිරගතව සිටි සියල්ලන් පොදු සමාවක් ප්‍රකාශ කර නිදහස් කළේය. මෙමගින් ගුණතිලකට නැවත ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමට හැකි වූ අතර එහිදී ඔහු 1978 දී කෙටි අසනීපයකින් පසු මිය ගියේය &lt;ref&gt;{{Citation |title=Sir Oliver Goonetilleke: Life In Exile |url=https://www.colombotelegraph.com/index.php/sir-oliver-goonetilleke-life-in-exile/ |access-date=2023-12-14 |archive-date=2018-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181101180745/https://www.colombotelegraph.com/index.php/sir-oliver-goonetilleke-life-in-exile/ }}&lt;/ref&gt;

== උරුමය ==
[[බොරැල්ල]] කනත්ත හරස් පාරේ මහජනතාව විසින් ගුණතිලකගේ පිළිරුවක් ඉදිකරන ලදී. ශ්‍රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලක මහතාගේ 4 වැනි ගුණ සමරුව නිමිත්තෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය 1982 දී සමරු මුද්දරයක් නිකුත් කළේය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://colnect.com/en/stamps/stamp/475378-4th_Death_Anniversary_of_Sir_Oliver_Goonetilleke-Sri_Lanka|title=4th Death Anniversary of Sir Oliver Goonetilleke|access-date=2 August 2021|publisher=colnect.com}}&lt;/ref&gt; 'OEG' යන මාතෘකාව යටතේ චරිතාපදානයක් ලියා ඇත්තේ චාල්ස් ජෝශප් ජෙෆ්රිස් විසින් වන අතර, ගුණතිලකගේ ස්මාරකවලට මූර්ති ශිල්පී තිස්ස රණසිංහ විසින් අඩි හයක ලෝකඩ ප්‍රතිමාවක් ඇතුළත් වේ, ඔහුගේ පවුලේ අය විසින් පවරා දී 1967 දී කොළඹ ප්‍රධාන වටරවුමක ස්ථාපිත කරන ලදී.

== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
ඔලිවර් ගුණතිලක මුලින්ම විවාහ වූයේ බ්‍රිගේඩියර් ක්‍රිස්ටෝපර් ඇලන් හෙක්ටර් පෙරේරා ජයවර්ධනගේ සහෝදරිය වන එස්තර් (නී ජයවර්ධන) සමඟය. ඔවුන්ට ජොයිස් විජේසිංහ, ශීලා සතානන්දන් සහ අර්නි ගුණතිලක යන දරුවන් තිදෙනෙක් සිටියහ. එස්තර් ගුණතිලක මිය ගියේ දරුවන් තිදෙනා ඉතා කුඩා වියේදී සහ ගුණතිලක රාජ්‍ය සේවයට පැමිණීමට පෙර අසනීපයකින්. ලන්ඩනයේ තමා විසින්ම පිටුවහල් කරන ලද කාලය තුළ ගුණතිලක, [[සෝල්බරි කොමිෂන් සභාව|සෝල්බරි කොමිසමේ]] ලේකම්වරයා වූ ෆිලිස් මිලර් සමඟ විවාහ වූ අතර, ඔහු 1944 දී පමණ කොමිෂන් සභා කාලය තුළ ඔහු සමඟ මිත්‍ර වී, 14, ඇල්බියන් ගේට්, හයිඩ් පාර්ක් පෙදෙසේ මාබල් ආරුක්කුව අසල ජීවත් විය., 1978 දී ඔහුගේ මරණයට පෙර ලන්ඩන් W2.

ඔහු YMCA හි අධ්‍යක්ෂවරයෙකු වූ අතර ලංකා ඇංග්ලිකන් පල්ලියේ රදගුරු පදවියේ ඉහළ තනතුරු කිහිපයක් දැරීය.

== ගෞරව ==
ගුණතිලක මහතා විගණකාධිපතිවරයා ලෙස රාජ්‍ය සේවයේදීත්, සිවිල් ආරක්ෂක කොමසාරිස්වරයා ලෙස යුද කාලීන සේවයේදීත්, පසුකාලීන දේශපාලන ජීවිතයේදීත් ගෞරව සහ පදක්කම් කිහිපයක් ලබා ගත්තේය.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!රිබන්
! නම
! ප්‍රදානය කළ දිනය
|-
|[[ගොනුව:UK_Order_St-Michael_St-George_ribbon.svg|80x80පික්]]&lt;/img&gt;
|ශාන්ත මයිකල් සහ ශාන්ත ජෝර්ජ් නියෝගයේ නයිට් ග්‍රෑන්ඩ් ක්‍රොස් (GCMG)
| 1954 &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=THE LONDON GAZETTE, 2 JULY, 1954 |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/40222/page/3889/data.pdf |access-date=2 August 2021 |website=thegazette.co.uk}}&lt;/ref&gt; (KCMG: 1948 ; CMG: 1941 )
|-
|[[ගොනුව:UK_Royal_Victorian_Order_ribbon.svg|80x80පික්]]&lt;/img&gt;
| රාජකීය වික්ටෝරියානු නියෝගයේ නයිට් කමාන්ඩර් (KCVO)
| 1954 &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=The London Gazette TUESDAY, 11 MAY, 1954 |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/40170/page/2775 |access-date=28 October 2020 |website=thegazette.co.uk |publisher=[[London Gazette]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[ගොනුව:Order_of_the_British_Empire_(Civil)_Ribbon.svg|80x80පික්]]&lt;/img&gt;
| Knight Commander of the Order of the British Empire (KBE)
| 1944
|-
|[[ගොනුව:Order_of_St_John_(UK)_ribbon_-vector.svg|80x80පික්]]&lt;/img&gt;
| ජෙරුසලමේ ශාන්ත ජෝන් රෝහලේ (KStJ) අතිපූජ්‍ය නියෝගයේ විනිසුරු නයිට්
| 1955 &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=THE LONDON GAZETTE, 2 JULY, 1954 |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/40378/supplement/158 |access-date=9 May 2022 |website=thegazette.co.uk |publisher=The London Gazette}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[ගොනුව:Defence_Medal_BAR.svg|80x80පික්]]&lt;/img&gt;
| ආරක්ෂක පදක්කම
| 1945
|-
|[[ගොනුව:UK_King_George_V_Silver_Jubilee_Medal_ribbon.svg|80x80පික්]]&lt;/img&gt;
| පස්වන ජෝර්ජ් රජුගේ රිදී ජුබිලි පදක්කම
| 1935
|-
|[[ගොනුව:GeorgeVICoronationRibbon.png|80x80පික්]]&lt;/img&gt;
| හයවන ජෝර්ජ් රජු කිරීටයේ පදක්කම
| 1937
|-
|[[ගොනුව:UK_Queen_EII_Coronation_Medal_ribbon.svg|80x80පික්]]&lt;/img&gt;
| දෙවන එලිසබෙත් රැජින කිරීටයේ පදක්කම
| 1952
|-
|}

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{S-start}}
{{S-gov}}
{{succession box|title=[[Governor-General of Ceylon]]|before=[[Herwald Ramsbotham, 1st Viscount Soulsbury|Sir Herwald Ramsbotham]]|after=[[William Gopallawa]]|years=1954&amp;ndash;1962}}
{{S-legal}}
{{අනු-පෙර}}
{{s-ttl|title=[[Colonial Auditor]]|years=1931–1946}}
{{S-aft
| after = {{nowrap|[[E. Allen Smith]]}}
}}
{{s-end}}


{{ලංකාවෙහි අග්‍රාණ්ඩුකාරවරු}}

{{DEFAULTSORT:ගුණතිලක, ඔලිවර්}}

[[ප්‍රවර්ගය:1892 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1978 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>4c0o2unt8xrs2yeeifgll2flbwf8qbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:Lee</title>
    <ns>3</ns>
    <id>168109</id>
    <revision>
      <id>796209</id>
      <parentid>795033</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T04:53:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulairo</username>
        <id>16728</id>
      </contributor>
      <comment>/* Returning after a long hiatus */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>796209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83550" sha1="sr6915ol7j40l6jv51fw59597ouh0at" xml:space="preserve">{{Discouraged}}
&lt;!--
&lt;div style=&quot;margin:2em 1em; padding:1em; border:2px solid #000;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''I'm on a wikibreak, but I'll be checking my talk page time to time. If there is anything you need me to do. Please leave a message on my talk page or email me.'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
--&gt;


&lt;div style=&quot;background-color:#000000; border-bottom:0px; border: 0px solid #a3b0bf; text-align:center; font-size:150%; padding:0px; margin:0px;&quot;&gt;
[[/Archive| Archives]]
&lt;/div&gt;

{{Archive box|search=yes|box-width=10em|
* [[/Archive/2007|2007]] 
* [[/Archive/2008|2008]] 
* [[/Archive/2009|2009]] 
* [[/Archive/2010|2010]] 
* [[/Archive/2011|2011]] 
* [[/Archive/2012|2012]] 
* [[/Archive/2013|2013]] 
* [[/Archive/2014|2014]] 
* [[/Archive/2015|2015]]
* [[/Archive/2016|2016]] 
* [[/Archive/2017|2017]] 
}}

== Become an Importer ==

විකිපීඩිය infobox update කරන විදිහ and import කරන විදිය ඉගන ගන්න බැරිද? ඉගෙන ගෙන importer කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්ද? infobox import කිරීමට පමණක් [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 18:31, 6 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:&quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; බලතල විනාශකාරී ලෙස භාවිතා කළ හැකි ක්‍රම කිහිපයක් තියෙනවා. ඒක නිසා දැනට එවැනි බලතල ඉල්ලන්නේ නැතුව ඉමු නේද? ඒ සඳහා ප්‍රජා සහයෝගය අවශ්‍යයි. හැබැයි ඉතින් &quot;සැකිල්ල&quot; අවකාශයට ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියෙන් පිටු කොපි කිරීමට කිසිම තහනමක් නෑ. ඊට අමතරව පිටු ලැයිස්තු ලෙස මාධ්‍ය විකි අතුරුමුහුණත් හරහා ආයාත කිරීමට පුළුවන්. හැබැයි ඉතින් බොහොම පරිස්සමෙන් කළ යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:27, 7 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Template:Infobox classical composer]] ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 04:20, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:33, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Portal:Catholic Church]] ==

මෙම ද්වාරය අවශ්‍යයි. ඉංග්‍රීසි විකියෙ තිබෙන විදිහට. දැනට සිංහල විකියෙ තිබෙන ද්වර පිටුව ද්වාරයක් නෙමෙ. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 21:53, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:සෑහෙන මට්ටමකට ස්ථාවර කළා. නමුත් සැරෙන් සැරේට දෝෂ දක්වනවා. ලිපි මදි එක තමා ලොකුම ගැටළුව. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:14, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මන් හිමීට ද්වාර ටිකයි සහ එයට අවශ්‍ය ලිපි සදාගෙන යන්නම්. Without destructive edits. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 14:41, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:43, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Template Need ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[:en:Template:Infobox_chess_match|Template:Infobox chess match]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:28, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:35, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 00:14, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණ දිනය ළං වන විට කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් සඳහා ඇති හැකියාව හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:16, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු සබැඳි කිරීම ==

විකි ඉංග්‍රීසි පිටු සහ විකි සිංහල පිටු සම්බන්ධ කරන්නේ කෙසේ ද?

උදාහරණයක් සඳහා,

* [[:en:Assassination_of_Ranasinghe_Premadasa|Assassination of Ranasinghe Premadasa]]

* [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස ඝාතනය]]

[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 11:40, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:ඔබ Vector (2022) නේද භාවිතා කරන්නේ? ඒක තමා default එන්නේ මට මතක හැටියට. එහෙනම් ඒකේ &quot;මෙවලම්&quot; යටතේ &quot;Add language link&quot; වාගේ අයිතමයක් ඇති. ක්ලික් කරන්න. එන සංවාදයේ &quot;enwiki&quot; දාන්න ව්‍යාපෘතියට, අදාළ ලිපිය දාන්න ඊට පසු කොටුවට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::උදව්වට ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:26, 12 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== License migration ==

Hello

There are many files in [[:ප්‍රවර්ගය:Wikipedia license migration candidates]] and it should be possible to complete the [[:en:Wikipedia:Image license migration]] with a bot.

It seems there are no active bots right now. If there is no local user that can do the task I can. I just need a bot flag. I have done more than 1 million edits with my bot.

What do you think? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 21:14, 13 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It could be that you are the only one around here who even understand the task correctly. Please go ahead. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:13, 14 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Thank you! I will fix it. Could you perhaps write here either 1) I can do the edits without a bot flag or 2) I should have a bot flag and you agree that stewards on mata can give my bot MGA73bot a bot flag? I will start fixing the templates. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:19, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::: I checked and it seems the templates work. I suggest that when bot fixes the template it also adds {{tl|Information}}. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:33, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::Both options are OK with me. But having a bot flag would be nice isn't it. Is there any process needed on our side to get it for you? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:24, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::Yes a bot flag is best for many edits. Most wikis have a page for bot requests but if both you and [[පරිශීලක:Singhalawap]] say okay here then I think it should be enough. Worst case the stewards say no and then we can try again with another solution. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 11:40, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::Alright then, as a formality just record the request at &quot;[[:විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests for approval]]&quot; (which is supposed to be that page). It would be better than having the request just on a talk page. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:00, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::Great! I made the request here [[විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests_for_approval#MGA73bot]]. Let me know if there are any issues. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 12:25, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
I now have a bot flag and made the first edit at [[:ගොනුව:02LEvel.jpg]]. I made a typo in the code and fixed it manually. Perhaps you could have a look and check if you think I should edit all files like that. If you would like to change something just fix it and I will adjust my code to match.

I can add the file name as description if there is no other description. It will work for some file but not for files without a meaningful name. So the question is if it is best to add it or to leave description blank. I have to remove the &quot;.jpg&quot; in a second bot run.

I will be off wiki for the next week so there is no rush answering. And if you would like to rename some files or delete som possibly bad files you can do that before I edit the files. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 13:10, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It looks OK to me. I like the idea of adding the file name as the description since most file names describe what it is. We can later correct it if the name does not make sense, -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:56, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Great. And yes if most filenames are good then it makes sense to benefit from that and then worry about the not so good names later. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:02, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::: Hello! I have been on vacation but is now back and have finished the license migration. Sadly I found out after that adding the page name as description did not work as good as planed. So instead of letters/signs like මාලුස්කා the result is %E0%B7%99%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%94%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%8F ([[:ගොනුව:ෙමාලුස්කා 1.jpg]]). So seems the only reliable way is to fix it manually. But the license migration worked fine. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 17:30, 1 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::Is this due to the encoding done on Unicode URIs? If so how about running it though a decode step? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:22, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::Yes I will think so. And I have thought about trying a decode but I did not find an easy way. But I will keep looking. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 05:20, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::Anyway, thanks for the support so far. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:48, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::It seems it worked :-) So most of the files should be fixed now. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 18:34, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::Kool! :-) -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:42, 3 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Wiki Tool ==

Is there any tool like this one in Sinhala Wiki?

[[:en:Special:NewPagesFeed|NewPagesFeed]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:16, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:දන්නා තරමින් නම් නෑ. මේක මොකක් ද? අමුතුවෙන්ම ලියන්න ඕන ටූල් එකක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:50, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉංග්‍රීසි වික්කි තුළ සාදන සියලුම නව පිටු මේ හරහා ‌ෙන්වනවා. ‌් හරහා සාදන නව පිටු සියල්ල පරීක්ෂා කළ හැක.ෙ [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:05, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::විස්තර හොයාගන්න පුළුවන් ද කියලා බලන්නම් කො. මොකක් හරි අලුත් දිගුවක් ඕන එකක් ද දන්නේ නෑ. [[පරිශීලක:බිඟුවා]] හිටියා නම් ඕක හරි ලේසියෙන් හදලා දෙයි. කරුමෙට දැන් විකියේ නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 16:19, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::මම බලන්නම් [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:54, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::[[:en:User:Schminnte/PageCuration|මෙම පිටු‌වේ]] මේ පිළිබද විස්තර සදහන් වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 23:53, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට උඩුගත කිරීම ==

සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට image එකක් උඩුගත කරන්නෙ කොහොමද? [[:ගොනුව:Logo of Saint John's College in Colombo.jpg]] කරල තියෙනව වගේ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:59, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:[[:විශේෂ:උඩුගත කිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඔබට ඒ සදහා අවසර පවතී නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:18, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::[[:ගොනුව:St. Joseph's College Colombo crest.png]] එකක් upload කලා. කරපු විදිය හරිද දන්නෙ නෑ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 14:57, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::හරි වාගේ. හැබැයි මොකද දන්නේ නෑ, භාවිතා වන තැන් දෙකට වෙනම සැකිලි දෙකක් භාවිතා කර ඇත්තේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:51, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::ීංග්‍රීසි විකියෙ උඩුගත කරල තිබ්බ විදියටම දැම්ම නීත්‍යානුකූල කරුනු පැත්තෙන් දන්නෙ නැති නිසා ඒ විදියටම දැම්මෙ. [[:en:File:St. Joseph's College Colombo crest.png]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:41, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ආ ඔව් නේද. එහෙනම් ඉතින් ගැටළුවක් නැතුව ඇති. මටත් ඔය නීත්‍යානුකූල දේවල් ගැන වැඩි වැටහීමක් නෑ. මොකද එක එක්කෙනා එක එක තර්ක භාවිතා කරන්නේ. මෙටා පැත්තේ සාකච්ඡාවකට ගියාට පස්සෙ පිස්සු හැදිලා තමයි නවතින්නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:18, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණය නිසා කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[අනුර කුමාර දිසානායක]]

[[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති]] (සදා අර්ධ ආරක්‍ෂාව) [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:03, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:46, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Vandalism  ==

There some large Vandalism in [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]]. Please check it and band the IP Addresses.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:22, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:28, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Hey @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] was '''vandalised again''' by the '''same IP address''' ([[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]). Also the IP user vandalised [[කුණ්ඩලිය]] page twice.
::Requesting Permanent Semi-protection for [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]], Tempory or Permanent Semi-protection (Temp/ Inf) and '''permanently BLOCK''' the IP address. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:32, 23 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පොඩි ගැටළුවක් තිබෙනවා. සාකච්ඡා පිටු එසේ ආරක්ෂණය කිරීම හරි ද? මෙම අයිපී ලිපිනයෙන් සිදුවී ඇති සංස්කරණ වන්නේ ඔබ පෙන්වා දුන් ඒවා පමණයි. සදාකාලික වාරණයක් පැනවීම එවිට ගැටළුවක්. කෙසේ වෙතත් පහත කටයුතු සිදුකළා:
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - අයිපී ලිපිනය තාවකාලික වාරණය
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - මුල් පිටුවේ, සාකච්ඡා පිටුව තාවකාලික ආරක්ෂණය
:::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] the IP user keep Vandalising the wiki pages and creating new ones. 
::::* Last Edit: [[ශ්‍රී ලංකා කොඩියේ පසුබිම් සිංහයා]]
::::The user's all IP Addresses. 
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.16|175.157.196.16]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.73|175.157.192.73]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.203.98|175.157.203.98]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.221|175.157.192.221]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.140|175.157.196.140]]
::::IP User always put this comment when he edits; &quot;♠️♥️🤍🖤 ''M•G sehan dulanjana'' ♠️♥️🤍🖤&quot; as some kind of his signature. The user always uses a new IP to vandalise the Wikipedia. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:37, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] this is not the first time [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] vandalise by the same way. [[:en:Talk:Main_Page|English Wikipedia]] is also semi-protected to prevent Vandalising. I think It's ok to keep it protect.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:40, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මොකක් හරි ස්ථිර විසඳුමක් ගැන අදහසක් තිබෙනවා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::IP range එකම වාරණය කලානම් හරි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 16:43, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], එතකොට වරදක් නොකළ අයත් දඬුවම් ලබනවා නේද? එය, මගේ තනි මතයට ගත යුතු තීරණයක් නම් මම එයට එකඟ වන්නේ නෑ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:59, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::range block වෙලා තියෙද්දි appeal කරන්න පුලුවන් නේ? මන් සැරයක් කලා වගේ මතකයි. range block වෙලා තිබිලා request කරලා account එක හැදලා සංස්කරණ කරන්න ගත්තෙ. හැබැයි ඉංග්‍රීසි විකියෙ. මෙකේ එහෙම බැරිද? &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 04:22, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් නම් වාරනය කරන්නම වෙනවා. ආයෙ ලිපි වනසනව &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 07:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙම අවස්ථාවේදී IP පරාසය අවහිර කිරීම වඩාත් සුදුසුය. බලා සිටීම යනු තවත් විනාශ කිරීමයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:49, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], මේක ගැන මෙටා එකෙන් උදවු ඉල්ලමු ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මම නම් එයට කැමතියි. @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔයා සිතන්නේ කුමක් ද ? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] ඔව් ඒක හොඳයි &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 17:35, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔහු නැවත පැමිණ තවත් පිටු නිර්මාණය කරමින් විනාශ කරයි.
::::::::::::::[[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.109.3|175.157.109.3]] --&gt; [[M•G sehan dulanjana]]
::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:52, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], @[[පරිශීලක:Singhalawap|Singhalawap]], කවුරුවත් මේ ගැන මෙටා පැත්තේ උදවු ඉල්ලීමක් කළා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:08, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ahana hamoma kiyanne eh project eke ayata meh project ekata angili gahanna ba guidlines wenas wenna puluwn nisa. Admin kenektama thama ahanna wenne, admin only help page ekaka. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:34, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::ඒකත් එහෙමද? බලමු මොකක් ද කරන්න පුළුවන් කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:39, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[:en:Help:Range blocks]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:45, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔහු සුපුරුදු පරිදි නැවත නැවතත් එකම දෙය නිර්මාණය කරයි. [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345898 විශේෂ:ලඝු සටහන&amp;logid=345898] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:43, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::Again [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345899 logid=345899] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:05, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] කරුණාකර අවම වශයෙන් ඉකමනින් තාවකාලිකව හරි Range block කරන්න. අද දවසේ දැනට දෙපාරක් වෙලා තියෙනවා.
:::::::::::::::::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.255.109|175.157.255.109]]
:::::::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:10, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::range block විස්තර තුළ දක්වා ඇති ගැටළු අනුව එවැනි දෙයක් කිරීම නුවණටහුරු ද? මෙටා වල ඍජු ඉල්ලීමක් කිරීමට නම් ප්‍රජා එකඟ තාවයක් අවශ්‍යයි. ඔබ දෙදෙනාම එවැනි සාකච්ඡාවක් කෝපි කඩේ තුළ ආරම්භ කොට නෑ නේද? මේ ඇවිත් ඉන්නේ ට්‍රොල් කෙනෙක් නේ. ඇයි එයාට ඕන විදිහට කටයුතු කරන්නේ? වඩා හොඳ ස්ථිර විසඳුමක් වෙත යන එක ඊට වඩා හොඳ නැත්ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:39, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙහි සමහර මාතෘකා සහ වචන නිර්මාණය වීම අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? මම කතා කරන්නේ Abuse filter ​​හරහා ඒවා මෙහි නිර්මාණය වීම හඳුනාගෙන අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද යන්න ගැනයි.
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dundaga]]
:::::::::::::::::::::* [[M•G sehan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::වගේ මාතෘකා තමයි මම කතා කරන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:09, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], හොඳ ප්‍රශ්නයක්! මෙහෙම එකක් නම් කියෙව්වා මට මතකයි කොහේ හරි. බලමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:52, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කාරුණිකව ඔබට [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana|මෙම පිටුව]] මකා දමා, පිටුව ආරක්ෂා කළ හැකි ද? දැන් මේක හිසරදයක් වෙලා තියෙන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:54, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:53, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:55, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] අපගේ පරිශීලක පිටු ද ආරක්ෂා කිරීමට කාලය එළඹ ඇතැයි සිතමි. [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.246.116|175.157.246.116]] බලන්න. -- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:01, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::::[https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%9A:Lee&amp;action=history] බලන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:13, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sidebar edit help ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[සැකිල්ල:Catholic Church hierarchy sidebar]] එක ටිකක් පලල වැඩී. ලිපියේ ගොඩක් ඉඩ ගන්නවා. හැකිනම් එය [[:en:template:Catholic Church hierarchy sidebar]] ප්‍රමානයට ගෙන දෙන්න. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:19, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:| style = width:22em කියල දැම්මා පලල දැන් හරි. ඒ ක්‍රමය හරි නේ? වෙන තැනක් සංස්කරනය කරන්න නෑ නෙ? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:39, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ක්‍රමයේ නම් වැරැද්දක් නෑ. හැබැයි පැති තීරු 25em කළේ, අපේ වචන අමුතු තැන් වලදී කැඩුණු නිසා. සියළුම පැති තීරු එක මට්ටමේ තිබෙන විට පැති තීරු කිහිපයක් තිබෙන ස්ථාන ලස්සනයි. ඉංග්‍රීසි එක තරම් කුඩා කරන එක අවශ්‍ය ම ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:15, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් හරි නේ? ම්න් ටිකක් simplify කලා වචන. දැන් එකම මට්ටමෙ තියෙන්නෙ [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:24, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඔය සැකිල්ල ගැන විතරක් නෙමෙයි මම කිව්වේ. පොදුවේ කිව්වේ. ඔබ කරපු වෙනස් කම පරීක්ෂාකර බැලුවේ නම් නෑ. අවශ්‍ය නම් නිවාඩු පාඩුව බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:27, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== wikiproject templates ==

{{tl|WikiProject Christianity}}
{{tl|WikiProject Sri Lanka}} මේ දෙක ඉංග්‍රීසි විකියෙන් import කල හැකිද? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:42, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:48, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], සැකිලි ටික නම් ගෙනාවා. අවශ්‍ය ප්‍රවර්ග තවමත් ගෙන එමින් පවතියි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:50, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Template:Infobox religious building/color ==

මෙම සැකිල්ල update කල හැකිද? වර්න වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. [[:en:Template:Infobox religious building/color]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:56, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඒක නම් ඉංග්‍රීසි එකට වඩා ගොඩක් වෙනස් නේද? මොන ලිපි වල ද ගැටළුව ආවේ? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:00, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::[[සැකිල්ල:Infobox religious building/color/testtable]] මම වැඩිපුර බාවිත වන ටික ඉටරක් දැනට හදාගත්තා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:03, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], පැරණි අයිතම ඉවත් කරන්නේ නැතුව නව අයිතම එක් කළා නම් දැනට භාවිතාවන තැන් වලට හානියක් වන්නේ නෑ. පවතින අයිතම වෙනස් කරන විට භාවිතාවන ස්ථානත් නව ආකාරයට සැකසීමට මතක තබා ගන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:07, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඕව්. ම්න් තිබ්බ ඒවම දැම්මා. අලුත් ඒවා වෙනමම එක් කලා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:16, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::එහෙනම් එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:18, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== sinhala fonts ==

සින්හල විකියට මෙහි ආකාරයට විවිධ සිංහල ෆොන්ට්ස් ගන්න බැරිද? [[:en:Wikipedia:User page design guide/Style]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:00, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], වැඩේ ගැන නම් මට අදහසක් නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:06, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== About Twinkle ==

Hi @[[පරිශීලක:Lee|Lee]]. It's seems like '''Twinkle is not working properly'''. It's always failed to receive the token. Please look in to it. The tool is very helpful against Vandalisms &amp; Spams. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:35, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], ඔබ භාවිතා කරන ස්කිනය කුමක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:38, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Vector 2022 [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:26, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පරණ vector එකට වැඩ කරනවා ද? මට Twinkle භාවිතය ටික කලකට පෙර නවත්වන්න සිදුවුනා එය තවත් ස්ක්‍රිප්ට් එකක් සමඟ ගැටළු ඇති කර ගත් නිසා. ඒ කාලේ නම් පරණ vector ස්කිනය දාගත් විට ගැටළුවක් නැතුව වැඩ කළා. අපේ තියෙන ස්ක්‍රිප්ට් කොපියක් පරණ වත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:03, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::මටත් එහෙම හිතෙනවා. අපට එය යාවත්කාලීන කර නැවත වැඩ කළ හැකි ද? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:47, 27 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] Any updates? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:03, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], තාම මේක බැලුවේ නම් නෑ. මගේ JS දැනුම එච්චර ලොකුවට නැති නිසා මම වැඩිය පන්නුවේ නෑ වැඩේට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:26, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::ආ එහෙම ද. කමක් නෑ මාත් පොඩ්ඩක් ඔක ගැන හොයල බලන්නම්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:55, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Requests Report ==

Report with 4 cases.

'''Case 1:'''
[[KaShion bRO]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:KaShioN bRO|KaShioN bRO]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:KaShioN bRO|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Botempa|Botempa]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Botempa|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/43.250.243.165|43.250.243.165]] ('''Page Creator''')
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61|2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] on 21 October 2024

'''Case 2:'''
[[Pasindu Lakshan Perera]] ([[විකිපීඩියා:ඉක්මන් මකාදැමීමේ උපමාන#A11|A11]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Pasindu Lakshan Perera|Pasindu Lakshan Perera]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Pasindu Lakshan Perera|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* ''None''

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024,
User Warned by: [[පරිශීලක:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] on 5 September 2024

'''Case 3:'''
[[ITX Digital Services]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Amozonfilon|Amozonfilon]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Amozonfilon|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
:* [[පරිශීලක:Secure.evc|Secure.evc]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Secure.evc|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:ITX Digital Services|ITX Digital Services]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ITX Digital Services|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Janith Music|Janith Music]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Janith Music|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.40.193|175.157.40.19]]
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.46.191|175.157.46.191]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 21 October 2024

'''Case 4:'''
[[User:ICES Green Learning Campus]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:ICES Green Learning Campus|ICES Green Learning Campus]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ICES Green Learning Campus|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/112.134.19.4|112.134.19.4]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024

Requesting delete the above pages with a semi-protection to prevent vandalism &amp; block the users, IPs from editing and creating. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:51, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:* අදාළ පිටු මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' 
:* වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:* ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:විනාශකාරී ක්‍රියා දිගටම සිදුවන්නේ නම් පමණක්, දැඩි පියවර සඳහා යොමු වෙමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:31, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:36, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට මෙම පරිශීලකයා අවහිර කළ හැකිද? මෙම පරිශීලකයා බොහෝ පිටු විනාශ කරයි.
::* [[User:Madusanka1]]
::-- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:24, 1 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::2024-11-27 දින සිට ඔහු අර්ධ-වාරණයකට ලක් කොට ඇති බව දුටිමි. මා මේ දින වල කෙටි විකි විරාමයක් ගත කරන හෙයින්, හදිසි කටයුතු සඳහා ගෝලීය පරිපාලකවරුන් වෙත යොමු වන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[පරිශීලක:Nalaka Dissanayakv]] කරුණාකර මෙම පරිශීලකයා වාරණය කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:03, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::[[Hotads.lk]] මෙම පිටුවද මකා අනාගත නිර්මාණ වැළැක්වීම සඳහා කරුණාකර මෙම පිටුවද ආරක්ෂා කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:09, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::* ස්පෑම් පිටුව මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}'''
::::* පිටුව ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::* පරිශීලක වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:17, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::ස්තූතියි. කරුණාකරලා ඔහුගේ පරිශීලක පිටුව බලන්න පුළුවන්ද? මම හිතන්නේ ඒකත් ස්පෑම් පිටුවක්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:31, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::::ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:34, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request ==

Can you please take a look at [[:ප්‍රවර්ගය:ඉක්මන් මකා දැමීම සඳහා යෝජිතයෝ]]? Thanks, [[User:TenWhile6|TenWhile6]] ([[User talk:TenWhile6|talk]]) 19:24, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:TenWhile6|TenWhile6]], I'll look into it. Thanks for the notification. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Error message when moving ==

සිංහල නම් තියෙන css style පිටු වෙන නමකට හෝ වෙන නාම අවකාශයකට ගෙනයද්දි මේ Error message එක එනවා. මේක කියන්නෙ මොකද්ද? නමක් වැරදිලා හරි update එකක් නිසා පිටු ගෙනයන්න බෑ. ඊයෙ රෑත් global sysop කෙනෙක්ට කියල කරගත්තෙ.

 cannot be moved to &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot;, because the title &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot; has been banned from creation. It matches the following disallowed titles list entry: '''(?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* &lt;moveonly&gt; # Latin + non-Latin'''

මේක මට හිතෙන විදියට ඉංග්‍රීසි විකියෙ ලිපි ඉංග්‍රීසි නාම වලට ඉංග්‍රීසි ඇරෙන්න වෙන භාශාවල අකුරුත් මිශවෙලා තියෙන නාම වලට ගෙන යන එක වලක්වන්න දාපු block එකක්. &quot;Latin + non-Latin&quot; blocked නිසා. ඒක සිංහල විකියේ අයින් කරන්න බැරිද. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:17, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:මේ ප්‍රශ්නෙම මම ඒ බ්ලොක් එක තියෙන තැන අහලා තියෙනවා නේද? ඒක අයින් කරන්න ද කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:10, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::හා. ඒක හොඳයි, මොකද සිංහල විකියෙ ගොඩක් ඉංග්‍රීසි නොවන අකුරු තියෙන ලිපි නාම නෙ පාවිච්චි වෙන්නෙ. ලොකු දෙය්ක් ඒ බ්ලොක් එක අයින් කරගත්තොත් &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 10:12, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Unregistered User account page  ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ලී මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:37, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - ලිපිය මකා දමා ආරක්ෂණය කොට ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:06, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sorry Lee ==

Sorry for not participating in the talk page and carrying out redirects without consensus. Won't happen again. {{sorry}} &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 14:41, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:No; It's not exactly that. I just feel I need to take a break. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:03, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Import &amp; Interwiki import ==

ලී, &quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; සඳහා ඉල්ලමි. Taxanomy සම්භන්ද සැකිලි ආයාත කිරීමට. සැකිලි ලක්ශ 118ක් වගේ තිබේ. එකින් එක කිරීම අපහසුයි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 18:00, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' - These rights are granted by stewards. Please send the request there. My personal belief is, you are not ready to handle dangerous tools yet. But there might be stewards who are willing to grant you the right. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== New Members ==

සිංහල විකියට Active members ලව ගෙන්න ගන්න ක්‍රමවේද ඉස්සර භාවිතා කරපු ඒවා තියෙනවද? දැන් ගොඩක් අය එන්නෙම නැති තරම් නේ &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 12:05, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එහෙම එකක් තියනවනම් ඇත්තටම හොදයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:59, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉන්න සාමාජිකයන්ට ව්‍යාපෘතිය ගැන කළකිරෙන විදිහට වැඩ කටයුතු නොකිරීම සමහර විට වැදගත් පියවරක් වෙන්න පුළුවන් නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:56, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== විකියේ විනාශකාරී ක්‍රියා වලට එරෙහිව  ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], IP ලිපින අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? (IP අවහිර කිරීමට පරිශීලක කණ්ඩායමක් තිබේද) සමහර IP සංස්කාරකවරුන් නිසා, විනාශ කිරීම් වැළැක්වීම සෑම දිනකම අපහසු වේ. මම ඔවුන්ගේ බොහෝ සංස්කරණ ප්‍රතිවර්තනය කළ නමුත් අනාගත විනාශය නැවැත්වීමට ඔවුන්ව අවහිර කළ නොහැක. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:03, 16 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== කේතය යාවත්කාලීන කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට [[Module:Message box/ombox.css|මෙම මොඩියුලයෙහි]] කේතය යාවත්කාලීන කළ හැකිද? එය යල් පැන ගිය කේතයකි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්‍ෂිත බැවින් අපට එය යාවත්කාලීන කළ නොහැක. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:11, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:27, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:30, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== ප්‍රධාන පිටුවේ දෝෂයක් ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ප්‍රධාන පිටුවේ නම (පිටු මාතෘකාව) ඉහළින්ම පෙන්වනවා. එය නිවැරදි කරන්නේ කෙසේදැයි ඔබ දන්නවාද? ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා ඒක පෙන්වන්නේ නැහැ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:37, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එසේම, මම හිතන්නේ ප්‍රධාන පිටුවේ සම්පූර්ණ කේතය යාවත්කාලීන කළ යුතු අතර, පිටුවේ සිට CSS ගොනුවකට Styles වෙන වෙනම තිබිය යුතුය (මේ වගේ [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]]). එසේම සමහර සැකිලි යාවත්කාලීන කිරීමටද අවශ්‍ය වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:44, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මුල් පිටුවේ ගැටළුවට හේතුව ප්‍රධාන CSS ගොනු නේද? මා හට ඒවා සංස්කරණය සඳහා අවශ්‍ය Interface administrators බලතල නොමැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:32, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ඔබට මෙම CSS file ආයාත කළ හැකිද? මම මේ Main Page Style Error එක හදන්න බලනවා.
::* [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]] --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:01, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:40, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::ස්තූතියි, මෙය පරීක්ෂා කරන්න. [[මුල් පිටුව/Test 4]] දැන් Dark Mode එකේ උනත් වැඩ කරනවා. '''එසේම ඉතා වැදගත්'''; පිටු ප්‍රමාණය දැන් පවතින අනුවාදයටත් වඩා අඩුය. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:24, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මේ අයුරින් යාන්ත්‍රික පරිවර්තන භාවිතය පෙර දී සිංහල ව්‍යාපෘතිය තුළ පෙර දී ප්‍රතික්ෂේපිත ක්‍රමවේදයකි. ඔබ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මුල් පිටුව වැනි ස්ථාන වෙත භාවිතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම් කරුණාකර මුලින්ම ප්‍රජා එකඟතාවයක් ලබා ගත යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::මේ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මොකක්ද කියලා වැඩි විස්තර කියන්න පුලුවන්ද? එය කුමක්දැයි මට තේරුම් ගත නොහැක.
::::::ඉහත අනුවාදය වත්මන් අනුවාදයට බෙහෙවින් සමාන නමුත් එය .css ගොනුව හරහා හැඩගස්වනු ඇත. යෝජිත අනුවාදයේ විශාලතම වෙනස එයයි. අනෙකුත් තොරතුරු සහ දේවල් බොහෝ දුරට සමාන වේ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:31, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::# [[Special:Diff/prev/721439|උදාහරණ අංක #1]]
:::::::# [[Special:Diff/prev/724398|උදාහරණ අංක #2]]
:::::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:29, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ගොනුවක් ආයාත කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක ගේන්න පුළුවන් ද?

[[:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/Templates/master.css]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:42, 29 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:06, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:07, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

== මොඩියුල දෝෂයක් ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], මේ පිටුවේ ([[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]) පෙන්නනවා සමහර මොඩියුලවල දෝෂයක් තියෙනවා කියලා. මම ඒක හදන්න උත්සාහ කළා, නමුත් අසාර්ථක යි. ඒක හොයලා බලලා මේක හදන්න පුළුවන් ද.... [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:36, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], දැනට පොඩි වැඩක හිර වෙලා ඉන්නෙ. ඉවර වුන ගමන් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::හරී....  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], විසඳුමක් නම් දුන්නා. හැබැයි ගැටළුව, ඇයි එහෙම එකක් ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ අවශ්‍ය නොවුණේ කියන එක. වෙලාවක් තිබුණොත් තව ටිකක් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:50, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::හරි... ඒ ගැන සොයා බැලුවට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:35, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request on meta ==

Hi! The request [[:m:Steward_requests/Miscellaneous#Interface_admin_request_on_siwiki]] seems to be stalled. Perhaps you could clarify if you agree with the request? Or do you need [[User:IDB.S]] to test it first? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:41, 21 ජූනි 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:MGA73|MGA73]], added a comment there. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)
::Great, thanks! --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:36, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)

== Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia ==

Dear Lee,
I like to ascertain whether there are any Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia active. I observe one such request with expiry date always 14 days from the current date and as such never ending. I seek you intervention to rectify this issue please. ----- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 05:20, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

:එම ඉල්ලීම දෝෂ සහගත නිසා, ඉවත් කළෙමි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:04, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

== The recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] ==

Dear Lee,
I suggest that recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] falls under Child sexual abuse material (&quot;CSAM&quot;) and hence should be removed from Sinhala Wikipedia.
I also suggest that the user should be blocked. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 07:42, 7 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], මෙම ගැටළුව දැන් විසඳී ඇත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:00, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== සුනිල් එදිරිසිංහ. පිටුව සුනිල් එදිරිසිංහ වෙත ගෙන යාම ==

ලී, &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව දැනට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; සඳහා යළි-යොමුවීමක් ලෙස භාවිතා කරයි. ගැටලුව වන්නේ පිටු මාතෘකාවේ තිත් සලකුණක් තිබීමයි. දැනටමත් පිටුවක් පවතින නිසා මට එය ගෙන යා නොහැක. කරුණාකර ඔබට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව මකා දමා &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; පිටුව එම මකා දැමූ පිටුව තිබූ ස්ථානයට ගෙන යා හැකිද?  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:09, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:*පිටුව ගෙනයාම - [[File:Yes check.svg|18px|link=|alt=]]&amp;nbsp;'''කළා'''&lt;!--template:done--&gt;
:*පැරණි පිටුවේ තිබූ පෙළ බ්ලොග් එකකින් කොපි කළ එකක් වාගේ. එම නිසා එම බ්ලොග් එකට සබැඳියක් පමණක් එක් කළා.
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:58, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)
::ස්තූතියි.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:00, 29 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== FYI ==

Bug in si.wiki [[phab:T414159]], can you react as local admin? [[User:JAn Dudík|JAn Dudík]] ([[User talk:JAn Dudík|talk]]) 14:03, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

:Done! Thanks for the heads up. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:26, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

== Help ==

I translated [[ගාසා වර්ගඝාතය|this]] article into Sinhala, and it needs improvement. Can you help with that? My Sinhala is poor. [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 20:31, 15 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

:I tagged the article for the needed improvements. Hope someone else can help you. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:44, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)
::thank you very much [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 09:56, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== [[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ==

[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ‌වෙනුවෙන්ම ‌&quot;හෙළ විකිපීඩියාව&quot; නමින් නව විකිපීඩියාවක් තැනීම ඔබින බවට යෝජනා කරමි. ---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 14:12, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]]; නමුත් මට කෙතරම් කලක් එක දිගට එය කළ හැකි දැ යි කිව නොහැකියි. ඒ සේ වුවහොත් ගැටලුවක් වෙයි. මා දැන් පිටු රැසක් සාදා ඇති නිසා ඇවැසි නම් මට ඉදිරි කටයුතු ඒවාට සීමා කළ හැකියි. හෙළ විකිපීඩියාවක් සාදන්නේ නම් දැනට මා පටන් ගෙන ඇති පිටු එයට මාරු වෙනවා ද? එහෙම වුනොත් නම් ගැටලුවක් නැති වෙයි. තව ද වෙන කෙනකු පටන් ගත් පිටුවල බොහෝ විට මා කරන්නේ ව්‍යාකරණ සහ අක්ෂර වින්‍යස නිවැරදි කිරීමත් පිටුවේ නමට අදාළ අමිශ්‍ර සිංහල යෙදුම සඳහන් කිරීමත් පමණයි. කතා කරන බසින් ලියා ඇත්නම් වැනි විශේෂ අවස්ථාවල දී පමණක් සම්පූර්ණ පිටුව ම හැකි තරම් අමිශ්‍ර සිංහල ආකාරයට වෙනස් කෙරී ඇත. ඒ සේ කිරීමේ ගැටලුවක් තිබේ නම් මට කියන්න. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 15:06, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
::මම සිතන ආකාරයට (මා වැරදි විය හැක) සිංහල විකිපීඩියාවෙහි (ඕනෑම විකිපීඩියාවක) පරමාර්ථය වනුයේ අනාගත පරපුරට දැනුම් සම්භාරයක් එක්කර තැබීමය. එහිදී ජන සමාජයට හැකි තරම් සමීපවීම වැදගත් වෙයි. ඔබ භාවිතා කරන භාෂා විලාසය හෙළ හවුලෙහි විදතුන් භාවිතා කල එකක් බව සිතමි. එය දැනට සමාජයෙහි භාවිතා නොවන්නකි. එනයින්, ඔබගේ ලිපි පරිශීලක ප්‍රජාව අතර භාවිතය ඉතා සීමිත වෙයි. අනෙක් අතට විකිපීඩියාව පරිශෝධනාගාරයක් නොවෙයි. මාගේ අදහස පරිපාලකවරුන්ට යෝජනාවක් පමණයි. ස්තූතියි. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 01:40, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], හෙළ විකිපීඩියාවක් (මා නම් වඩා කැමති අමිශ්‍ර සිංහල කියනවා නම්) හදනවානම් මමත් කැමතියි. මොකද සිංහල විකිපීඩියාවේ සමහර වදන් යෙදීමේ දී ගැටලු එනවා. උදාහරණයකට කෙළී (play) වගේ. ඇතැම් විට කෙළී, කොළයි කියන ක්‍රියා පද දෙක ව්‍යවහාරයේ පටලවාගෙන වෙන්න පුළුවන්. මට තියෙන ගැටලුව මේ භාෂා විලාශය විකිපීඩියාවේ දැනට යොදන්නේ මම විතරක් නිසා අපට වෙනම විකිපීඩියාවක් හැදීම අවශ්‍යම ද කියලා. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 04:28, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], @[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] මා දැක තිබෙනවා සමහර විකිපීඩියා තුළ වික්ශනරියත් නාමාවකාශයක් ලෙස අන්තර්ගත කර තිබෙන ආකාරයක්. සමහර විට අපට එවැනි විසඳුමක් හොඳ වන්න පුළුවන්. හෙළ හෝ අමිශ්‍ර සිංහල දැනුම ඇත්තේ ඉතාම ටික දෙනෙක් විය හැකියි. එසේ නොවේනම් අපට incubator එක තුළ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමට හරි තිබුණා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], සුදුසු විදිහක් තීරණය කර මට කියන්න. වික්‍ෂනරිය ගැන කියූ දේ මට පැහැදිලි මදි. හැබැයි ඒක හොඳ විසඳුමක් වෙන්න පුළුවන්. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 05:07, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)

== U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබ සුදුසුකම් කිව හැක. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|විශ්ව චර්යාධර්ම සංග්‍රහය සම්බන්ධීකරණ කමිටුවට (U4C)]] අදාළ මැතිවරණවලදී ඔබ මීට පෙර ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති බැවින්  මෙලෙස මම ඔබව සම්බන්ධ කර ගනිමි. දැන් විවෘතව පවතින සහ 2026 ජුනි 2 වන දින අවසන් වන වත්මන් U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබට සුදුසුකම් ලැබිය හැකිය. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|මෙටා හි මැතිවරණ පිටුව]] හි අපේක්ෂකයින් සහ මැතිවරණය පිළිබඳ වැඩි විස්තර ඔබට දැනගත හැකි අතර, එතැනින් ඔබට ඡන්දයට ප්‍රවේශ විය හැකිය. මෙම මැතිවරණ සඳහා ඔබේ සහභාගීත්වය විකිමීඩියා ප්‍රජාවන්ගේ පාලනයට වැදගත් වන අතර, අපේක්ෂකයින් සහ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම පිළිබඳව ඉගෙන ගැනීමට ඔබ ගත කළ කාලය අගය කරනු ලැබේ.

-- U4C සමග සහයෝගයෙන්, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30569740 --&gt;

== පරිශීලක පිටුවක් ඉවත් කර දීමට ඉල්ලීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මා සතු ව තිබූ විකිපීඩියා ගිණුම වෙනත් අයෙකු විසින් හැක් කර (Compromised) ලබාගෙන ඇත. දැනට එම ගිණුම හරහා සාදා ඇති පරිශීලක පිටුව මා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් නොවේ. ආරක්ෂක හේතූන් මත, කරුණාකර අදාළ පරිශීලක පිටුව වහාම මකා දමා (Speedy Delete) එම ගිණුම තහනම් කිරීමට (Block) කටයුතු කරන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි.

අදාළ පිටුවේ ලින්ක් එක : [[පරිශීලක:IDB.S]]

මම speed deletion ටැග් එක දැම්මම ඉවත්කරනවා කරුණාකර ඉක්මනින් ඉවත් කරන්න [[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-36568-64|&amp;#126;2026-36568-64]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-36568-64|talk]]) 09:03, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කරුණාකරලා මගේ පරිශීලක පිටුව අර්ධ-ආරක්ෂා කරන්න පුළුවන්ද? මගේ පිටුව IP භාවිතා කරන්නන් විසින් විනාශ කර ඇත. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 09:15, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== පරිශීලක පිටුව ආරක්ෂණය කිරීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මගේ සිංහල විකිපීඩියා පරිශීලක පිටුව (User:Botempa) අනවශ්‍ය සංස්කරණවලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා එය '''Semi-protection (අර්ධ-ආරක්ෂණය)'''&lt;nowiki&gt; කර දෙන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි. ~~~~&lt;/nowiki&gt; [[User:Botempa|Botempa]] ([[User talk:Botempa|talk]]) 13:32, 29 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== Returning after a long hiatus ==

Hi Lee, I used to edit here a few years back under the name [[පරිශීලක:හරිත|හරිත]]. After a long break, I'm back with a new username under my real identity. Just wanted to say hello and thank you for keeping things running all this time.

I'm also planning to work on templates and Lua modules to bring some color and visual polish to the main page. Looking forward to contributing again!

Hope you're doing well! [[User:Sulairo|&lt;span style='background:#534AB7;color:#fff;padding:1px 8px;border-radius:3px;font-weight:bold;font-size:14px;font-family:sans-serif'&gt;Sulairo&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Sulairo|&lt;span style='color:#534AB7;font-size:11px'&gt;talk&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 04:53, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>sr6915ol7j40l6jv51fw59597ouh0at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796255</id>
      <parentid>796209</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:10:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>/* Returning after a long hiatus */ Reply</comment>
      <origin>796255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83688" sha1="q4cjvrqd81br762siexqcvty0ohdcmz" xml:space="preserve">{{Discouraged}}
&lt;!--
&lt;div style=&quot;margin:2em 1em; padding:1em; border:2px solid #000;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''I'm on a wikibreak, but I'll be checking my talk page time to time. If there is anything you need me to do. Please leave a message on my talk page or email me.'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
--&gt;


&lt;div style=&quot;background-color:#000000; border-bottom:0px; border: 0px solid #a3b0bf; text-align:center; font-size:150%; padding:0px; margin:0px;&quot;&gt;
[[/Archive| Archives]]
&lt;/div&gt;

{{Archive box|search=yes|box-width=10em|
* [[/Archive/2007|2007]] 
* [[/Archive/2008|2008]] 
* [[/Archive/2009|2009]] 
* [[/Archive/2010|2010]] 
* [[/Archive/2011|2011]] 
* [[/Archive/2012|2012]] 
* [[/Archive/2013|2013]] 
* [[/Archive/2014|2014]] 
* [[/Archive/2015|2015]]
* [[/Archive/2016|2016]] 
* [[/Archive/2017|2017]] 
}}

== Become an Importer ==

විකිපීඩිය infobox update කරන විදිහ and import කරන විදිය ඉගන ගන්න බැරිද? ඉගෙන ගෙන importer කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්ද? infobox import කිරීමට පමණක් [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 18:31, 6 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:&quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; බලතල විනාශකාරී ලෙස භාවිතා කළ හැකි ක්‍රම කිහිපයක් තියෙනවා. ඒක නිසා දැනට එවැනි බලතල ඉල්ලන්නේ නැතුව ඉමු නේද? ඒ සඳහා ප්‍රජා සහයෝගය අවශ්‍යයි. හැබැයි ඉතින් &quot;සැකිල්ල&quot; අවකාශයට ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියෙන් පිටු කොපි කිරීමට කිසිම තහනමක් නෑ. ඊට අමතරව පිටු ලැයිස්තු ලෙස මාධ්‍ය විකි අතුරුමුහුණත් හරහා ආයාත කිරීමට පුළුවන්. හැබැයි ඉතින් බොහොම පරිස්සමෙන් කළ යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:27, 7 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Template:Infobox classical composer]] ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 04:20, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:33, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Portal:Catholic Church]] ==

මෙම ද්වාරය අවශ්‍යයි. ඉංග්‍රීසි විකියෙ තිබෙන විදිහට. දැනට සිංහල විකියෙ තිබෙන ද්වර පිටුව ද්වාරයක් නෙමෙ. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 21:53, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:සෑහෙන මට්ටමකට ස්ථාවර කළා. නමුත් සැරෙන් සැරේට දෝෂ දක්වනවා. ලිපි මදි එක තමා ලොකුම ගැටළුව. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:14, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මන් හිමීට ද්වාර ටිකයි සහ එයට අවශ්‍ය ලිපි සදාගෙන යන්නම්. Without destructive edits. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 14:41, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:43, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Template Need ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[:en:Template:Infobox_chess_match|Template:Infobox chess match]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:28, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:35, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 00:14, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණ දිනය ළං වන විට කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් සඳහා ඇති හැකියාව හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:16, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු සබැඳි කිරීම ==

විකි ඉංග්‍රීසි පිටු සහ විකි සිංහල පිටු සම්බන්ධ කරන්නේ කෙසේ ද?

උදාහරණයක් සඳහා,

* [[:en:Assassination_of_Ranasinghe_Premadasa|Assassination of Ranasinghe Premadasa]]

* [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස ඝාතනය]]

[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 11:40, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:ඔබ Vector (2022) නේද භාවිතා කරන්නේ? ඒක තමා default එන්නේ මට මතක හැටියට. එහෙනම් ඒකේ &quot;මෙවලම්&quot; යටතේ &quot;Add language link&quot; වාගේ අයිතමයක් ඇති. ක්ලික් කරන්න. එන සංවාදයේ &quot;enwiki&quot; දාන්න ව්‍යාපෘතියට, අදාළ ලිපිය දාන්න ඊට පසු කොටුවට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::උදව්වට ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:26, 12 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== License migration ==

Hello

There are many files in [[:ප්‍රවර්ගය:Wikipedia license migration candidates]] and it should be possible to complete the [[:en:Wikipedia:Image license migration]] with a bot.

It seems there are no active bots right now. If there is no local user that can do the task I can. I just need a bot flag. I have done more than 1 million edits with my bot.

What do you think? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 21:14, 13 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It could be that you are the only one around here who even understand the task correctly. Please go ahead. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:13, 14 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Thank you! I will fix it. Could you perhaps write here either 1) I can do the edits without a bot flag or 2) I should have a bot flag and you agree that stewards on mata can give my bot MGA73bot a bot flag? I will start fixing the templates. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:19, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::: I checked and it seems the templates work. I suggest that when bot fixes the template it also adds {{tl|Information}}. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:33, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::Both options are OK with me. But having a bot flag would be nice isn't it. Is there any process needed on our side to get it for you? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:24, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::Yes a bot flag is best for many edits. Most wikis have a page for bot requests but if both you and [[පරිශීලක:Singhalawap]] say okay here then I think it should be enough. Worst case the stewards say no and then we can try again with another solution. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 11:40, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::Alright then, as a formality just record the request at &quot;[[:විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests for approval]]&quot; (which is supposed to be that page). It would be better than having the request just on a talk page. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:00, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::Great! I made the request here [[විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests_for_approval#MGA73bot]]. Let me know if there are any issues. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 12:25, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
I now have a bot flag and made the first edit at [[:ගොනුව:02LEvel.jpg]]. I made a typo in the code and fixed it manually. Perhaps you could have a look and check if you think I should edit all files like that. If you would like to change something just fix it and I will adjust my code to match.

I can add the file name as description if there is no other description. It will work for some file but not for files without a meaningful name. So the question is if it is best to add it or to leave description blank. I have to remove the &quot;.jpg&quot; in a second bot run.

I will be off wiki for the next week so there is no rush answering. And if you would like to rename some files or delete som possibly bad files you can do that before I edit the files. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 13:10, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It looks OK to me. I like the idea of adding the file name as the description since most file names describe what it is. We can later correct it if the name does not make sense, -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:56, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Great. And yes if most filenames are good then it makes sense to benefit from that and then worry about the not so good names later. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:02, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::: Hello! I have been on vacation but is now back and have finished the license migration. Sadly I found out after that adding the page name as description did not work as good as planed. So instead of letters/signs like මාලුස්කා the result is %E0%B7%99%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%94%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%8F ([[:ගොනුව:ෙමාලුස්කා 1.jpg]]). So seems the only reliable way is to fix it manually. But the license migration worked fine. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 17:30, 1 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::Is this due to the encoding done on Unicode URIs? If so how about running it though a decode step? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:22, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::Yes I will think so. And I have thought about trying a decode but I did not find an easy way. But I will keep looking. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 05:20, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::Anyway, thanks for the support so far. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:48, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::It seems it worked :-) So most of the files should be fixed now. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 18:34, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::Kool! :-) -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:42, 3 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Wiki Tool ==

Is there any tool like this one in Sinhala Wiki?

[[:en:Special:NewPagesFeed|NewPagesFeed]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:16, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:දන්නා තරමින් නම් නෑ. මේක මොකක් ද? අමුතුවෙන්ම ලියන්න ඕන ටූල් එකක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:50, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉංග්‍රීසි වික්කි තුළ සාදන සියලුම නව පිටු මේ හරහා ‌ෙන්වනවා. ‌් හරහා සාදන නව පිටු සියල්ල පරීක්ෂා කළ හැක.ෙ [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:05, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::විස්තර හොයාගන්න පුළුවන් ද කියලා බලන්නම් කො. මොකක් හරි අලුත් දිගුවක් ඕන එකක් ද දන්නේ නෑ. [[පරිශීලක:බිඟුවා]] හිටියා නම් ඕක හරි ලේසියෙන් හදලා දෙයි. කරුමෙට දැන් විකියේ නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 16:19, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::මම බලන්නම් [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:54, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::[[:en:User:Schminnte/PageCuration|මෙම පිටු‌වේ]] මේ පිළිබද විස්තර සදහන් වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 23:53, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට උඩුගත කිරීම ==

සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට image එකක් උඩුගත කරන්නෙ කොහොමද? [[:ගොනුව:Logo of Saint John's College in Colombo.jpg]] කරල තියෙනව වගේ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:59, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:[[:විශේෂ:උඩුගත කිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඔබට ඒ සදහා අවසර පවතී නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:18, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::[[:ගොනුව:St. Joseph's College Colombo crest.png]] එකක් upload කලා. කරපු විදිය හරිද දන්නෙ නෑ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 14:57, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::හරි වාගේ. හැබැයි මොකද දන්නේ නෑ, භාවිතා වන තැන් දෙකට වෙනම සැකිලි දෙකක් භාවිතා කර ඇත්තේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:51, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::ීංග්‍රීසි විකියෙ උඩුගත කරල තිබ්බ විදියටම දැම්ම නීත්‍යානුකූල කරුනු පැත්තෙන් දන්නෙ නැති නිසා ඒ විදියටම දැම්මෙ. [[:en:File:St. Joseph's College Colombo crest.png]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:41, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ආ ඔව් නේද. එහෙනම් ඉතින් ගැටළුවක් නැතුව ඇති. මටත් ඔය නීත්‍යානුකූල දේවල් ගැන වැඩි වැටහීමක් නෑ. මොකද එක එක්කෙනා එක එක තර්ක භාවිතා කරන්නේ. මෙටා පැත්තේ සාකච්ඡාවකට ගියාට පස්සෙ පිස්සු හැදිලා තමයි නවතින්නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:18, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණය නිසා කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[අනුර කුමාර දිසානායක]]

[[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති]] (සදා අර්ධ ආරක්‍ෂාව) [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:03, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:46, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Vandalism  ==

There some large Vandalism in [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]]. Please check it and band the IP Addresses.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:22, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:28, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Hey @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] was '''vandalised again''' by the '''same IP address''' ([[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]). Also the IP user vandalised [[කුණ්ඩලිය]] page twice.
::Requesting Permanent Semi-protection for [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]], Tempory or Permanent Semi-protection (Temp/ Inf) and '''permanently BLOCK''' the IP address. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:32, 23 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පොඩි ගැටළුවක් තිබෙනවා. සාකච්ඡා පිටු එසේ ආරක්ෂණය කිරීම හරි ද? මෙම අයිපී ලිපිනයෙන් සිදුවී ඇති සංස්කරණ වන්නේ ඔබ පෙන්වා දුන් ඒවා පමණයි. සදාකාලික වාරණයක් පැනවීම එවිට ගැටළුවක්. කෙසේ වෙතත් පහත කටයුතු සිදුකළා:
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - අයිපී ලිපිනය තාවකාලික වාරණය
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - මුල් පිටුවේ, සාකච්ඡා පිටුව තාවකාලික ආරක්ෂණය
:::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] the IP user keep Vandalising the wiki pages and creating new ones. 
::::* Last Edit: [[ශ්‍රී ලංකා කොඩියේ පසුබිම් සිංහයා]]
::::The user's all IP Addresses. 
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.16|175.157.196.16]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.73|175.157.192.73]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.203.98|175.157.203.98]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.221|175.157.192.221]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.140|175.157.196.140]]
::::IP User always put this comment when he edits; &quot;♠️♥️🤍🖤 ''M•G sehan dulanjana'' ♠️♥️🤍🖤&quot; as some kind of his signature. The user always uses a new IP to vandalise the Wikipedia. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:37, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] this is not the first time [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] vandalise by the same way. [[:en:Talk:Main_Page|English Wikipedia]] is also semi-protected to prevent Vandalising. I think It's ok to keep it protect.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:40, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මොකක් හරි ස්ථිර විසඳුමක් ගැන අදහසක් තිබෙනවා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::IP range එකම වාරණය කලානම් හරි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 16:43, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], එතකොට වරදක් නොකළ අයත් දඬුවම් ලබනවා නේද? එය, මගේ තනි මතයට ගත යුතු තීරණයක් නම් මම එයට එකඟ වන්නේ නෑ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:59, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::range block වෙලා තියෙද්දි appeal කරන්න පුලුවන් නේ? මන් සැරයක් කලා වගේ මතකයි. range block වෙලා තිබිලා request කරලා account එක හැදලා සංස්කරණ කරන්න ගත්තෙ. හැබැයි ඉංග්‍රීසි විකියෙ. මෙකේ එහෙම බැරිද? &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 04:22, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් නම් වාරනය කරන්නම වෙනවා. ආයෙ ලිපි වනසනව &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 07:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙම අවස්ථාවේදී IP පරාසය අවහිර කිරීම වඩාත් සුදුසුය. බලා සිටීම යනු තවත් විනාශ කිරීමයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:49, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], මේක ගැන මෙටා එකෙන් උදවු ඉල්ලමු ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මම නම් එයට කැමතියි. @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔයා සිතන්නේ කුමක් ද ? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] ඔව් ඒක හොඳයි &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 17:35, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔහු නැවත පැමිණ තවත් පිටු නිර්මාණය කරමින් විනාශ කරයි.
::::::::::::::[[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.109.3|175.157.109.3]] --&gt; [[M•G sehan dulanjana]]
::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:52, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], @[[පරිශීලක:Singhalawap|Singhalawap]], කවුරුවත් මේ ගැන මෙටා පැත්තේ උදවු ඉල්ලීමක් කළා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:08, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ahana hamoma kiyanne eh project eke ayata meh project ekata angili gahanna ba guidlines wenas wenna puluwn nisa. Admin kenektama thama ahanna wenne, admin only help page ekaka. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:34, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::ඒකත් එහෙමද? බලමු මොකක් ද කරන්න පුළුවන් කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:39, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[:en:Help:Range blocks]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:45, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔහු සුපුරුදු පරිදි නැවත නැවතත් එකම දෙය නිර්මාණය කරයි. [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345898 විශේෂ:ලඝු සටහන&amp;logid=345898] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:43, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::Again [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345899 logid=345899] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:05, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] කරුණාකර අවම වශයෙන් ඉකමනින් තාවකාලිකව හරි Range block කරන්න. අද දවසේ දැනට දෙපාරක් වෙලා තියෙනවා.
:::::::::::::::::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.255.109|175.157.255.109]]
:::::::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:10, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::range block විස්තර තුළ දක්වා ඇති ගැටළු අනුව එවැනි දෙයක් කිරීම නුවණටහුරු ද? මෙටා වල ඍජු ඉල්ලීමක් කිරීමට නම් ප්‍රජා එකඟ තාවයක් අවශ්‍යයි. ඔබ දෙදෙනාම එවැනි සාකච්ඡාවක් කෝපි කඩේ තුළ ආරම්භ කොට නෑ නේද? මේ ඇවිත් ඉන්නේ ට්‍රොල් කෙනෙක් නේ. ඇයි එයාට ඕන විදිහට කටයුතු කරන්නේ? වඩා හොඳ ස්ථිර විසඳුමක් වෙත යන එක ඊට වඩා හොඳ නැත්ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:39, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙහි සමහර මාතෘකා සහ වචන නිර්මාණය වීම අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? මම කතා කරන්නේ Abuse filter ​​හරහා ඒවා මෙහි නිර්මාණය වීම හඳුනාගෙන අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද යන්න ගැනයි.
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dundaga]]
:::::::::::::::::::::* [[M•G sehan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::වගේ මාතෘකා තමයි මම කතා කරන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:09, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], හොඳ ප්‍රශ්නයක්! මෙහෙම එකක් නම් කියෙව්වා මට මතකයි කොහේ හරි. බලමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:52, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කාරුණිකව ඔබට [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana|මෙම පිටුව]] මකා දමා, පිටුව ආරක්ෂා කළ හැකි ද? දැන් මේක හිසරදයක් වෙලා තියෙන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:54, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:53, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:55, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] අපගේ පරිශීලක පිටු ද ආරක්ෂා කිරීමට කාලය එළඹ ඇතැයි සිතමි. [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.246.116|175.157.246.116]] බලන්න. -- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:01, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::::[https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%9A:Lee&amp;action=history] බලන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:13, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sidebar edit help ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[සැකිල්ල:Catholic Church hierarchy sidebar]] එක ටිකක් පලල වැඩී. ලිපියේ ගොඩක් ඉඩ ගන්නවා. හැකිනම් එය [[:en:template:Catholic Church hierarchy sidebar]] ප්‍රමානයට ගෙන දෙන්න. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:19, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:| style = width:22em කියල දැම්මා පලල දැන් හරි. ඒ ක්‍රමය හරි නේ? වෙන තැනක් සංස්කරනය කරන්න නෑ නෙ? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:39, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ක්‍රමයේ නම් වැරැද්දක් නෑ. හැබැයි පැති තීරු 25em කළේ, අපේ වචන අමුතු තැන් වලදී කැඩුණු නිසා. සියළුම පැති තීරු එක මට්ටමේ තිබෙන විට පැති තීරු කිහිපයක් තිබෙන ස්ථාන ලස්සනයි. ඉංග්‍රීසි එක තරම් කුඩා කරන එක අවශ්‍ය ම ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:15, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් හරි නේ? ම්න් ටිකක් simplify කලා වචන. දැන් එකම මට්ටමෙ තියෙන්නෙ [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:24, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඔය සැකිල්ල ගැන විතරක් නෙමෙයි මම කිව්වේ. පොදුවේ කිව්වේ. ඔබ කරපු වෙනස් කම පරීක්ෂාකර බැලුවේ නම් නෑ. අවශ්‍ය නම් නිවාඩු පාඩුව බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:27, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== wikiproject templates ==

{{tl|WikiProject Christianity}}
{{tl|WikiProject Sri Lanka}} මේ දෙක ඉංග්‍රීසි විකියෙන් import කල හැකිද? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:42, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:48, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], සැකිලි ටික නම් ගෙනාවා. අවශ්‍ය ප්‍රවර්ග තවමත් ගෙන එමින් පවතියි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:50, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Template:Infobox religious building/color ==

මෙම සැකිල්ල update කල හැකිද? වර්න වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. [[:en:Template:Infobox religious building/color]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:56, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඒක නම් ඉංග්‍රීසි එකට වඩා ගොඩක් වෙනස් නේද? මොන ලිපි වල ද ගැටළුව ආවේ? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:00, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::[[සැකිල්ල:Infobox religious building/color/testtable]] මම වැඩිපුර බාවිත වන ටික ඉටරක් දැනට හදාගත්තා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:03, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], පැරණි අයිතම ඉවත් කරන්නේ නැතුව නව අයිතම එක් කළා නම් දැනට භාවිතාවන තැන් වලට හානියක් වන්නේ නෑ. පවතින අයිතම වෙනස් කරන විට භාවිතාවන ස්ථානත් නව ආකාරයට සැකසීමට මතක තබා ගන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:07, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඕව්. ම්න් තිබ්බ ඒවම දැම්මා. අලුත් ඒවා වෙනමම එක් කලා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:16, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::එහෙනම් එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:18, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== sinhala fonts ==

සින්හල විකියට මෙහි ආකාරයට විවිධ සිංහල ෆොන්ට්ස් ගන්න බැරිද? [[:en:Wikipedia:User page design guide/Style]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:00, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], වැඩේ ගැන නම් මට අදහසක් නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:06, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== About Twinkle ==

Hi @[[පරිශීලක:Lee|Lee]]. It's seems like '''Twinkle is not working properly'''. It's always failed to receive the token. Please look in to it. The tool is very helpful against Vandalisms &amp; Spams. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:35, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], ඔබ භාවිතා කරන ස්කිනය කුමක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:38, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Vector 2022 [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:26, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පරණ vector එකට වැඩ කරනවා ද? මට Twinkle භාවිතය ටික කලකට පෙර නවත්වන්න සිදුවුනා එය තවත් ස්ක්‍රිප්ට් එකක් සමඟ ගැටළු ඇති කර ගත් නිසා. ඒ කාලේ නම් පරණ vector ස්කිනය දාගත් විට ගැටළුවක් නැතුව වැඩ කළා. අපේ තියෙන ස්ක්‍රිප්ට් කොපියක් පරණ වත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:03, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::මටත් එහෙම හිතෙනවා. අපට එය යාවත්කාලීන කර නැවත වැඩ කළ හැකි ද? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:47, 27 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] Any updates? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:03, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], තාම මේක බැලුවේ නම් නෑ. මගේ JS දැනුම එච්චර ලොකුවට නැති නිසා මම වැඩිය පන්නුවේ නෑ වැඩේට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:26, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::ආ එහෙම ද. කමක් නෑ මාත් පොඩ්ඩක් ඔක ගැන හොයල බලන්නම්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:55, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Requests Report ==

Report with 4 cases.

'''Case 1:'''
[[KaShion bRO]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:KaShioN bRO|KaShioN bRO]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:KaShioN bRO|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Botempa|Botempa]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Botempa|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/43.250.243.165|43.250.243.165]] ('''Page Creator''')
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61|2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] on 21 October 2024

'''Case 2:'''
[[Pasindu Lakshan Perera]] ([[විකිපීඩියා:ඉක්මන් මකාදැමීමේ උපමාන#A11|A11]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Pasindu Lakshan Perera|Pasindu Lakshan Perera]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Pasindu Lakshan Perera|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* ''None''

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024,
User Warned by: [[පරිශීලක:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] on 5 September 2024

'''Case 3:'''
[[ITX Digital Services]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Amozonfilon|Amozonfilon]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Amozonfilon|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
:* [[පරිශීලක:Secure.evc|Secure.evc]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Secure.evc|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:ITX Digital Services|ITX Digital Services]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ITX Digital Services|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Janith Music|Janith Music]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Janith Music|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.40.193|175.157.40.19]]
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.46.191|175.157.46.191]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 21 October 2024

'''Case 4:'''
[[User:ICES Green Learning Campus]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:ICES Green Learning Campus|ICES Green Learning Campus]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ICES Green Learning Campus|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/112.134.19.4|112.134.19.4]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024

Requesting delete the above pages with a semi-protection to prevent vandalism &amp; block the users, IPs from editing and creating. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:51, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:* අදාළ පිටු මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' 
:* වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:* ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:විනාශකාරී ක්‍රියා දිගටම සිදුවන්නේ නම් පමණක්, දැඩි පියවර සඳහා යොමු වෙමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:31, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:36, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට මෙම පරිශීලකයා අවහිර කළ හැකිද? මෙම පරිශීලකයා බොහෝ පිටු විනාශ කරයි.
::* [[User:Madusanka1]]
::-- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:24, 1 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::2024-11-27 දින සිට ඔහු අර්ධ-වාරණයකට ලක් කොට ඇති බව දුටිමි. මා මේ දින වල කෙටි විකි විරාමයක් ගත කරන හෙයින්, හදිසි කටයුතු සඳහා ගෝලීය පරිපාලකවරුන් වෙත යොමු වන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[පරිශීලක:Nalaka Dissanayakv]] කරුණාකර මෙම පරිශීලකයා වාරණය කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:03, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::[[Hotads.lk]] මෙම පිටුවද මකා අනාගත නිර්මාණ වැළැක්වීම සඳහා කරුණාකර මෙම පිටුවද ආරක්ෂා කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:09, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::* ස්පෑම් පිටුව මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}'''
::::* පිටුව ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::* පරිශීලක වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:17, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::ස්තූතියි. කරුණාකරලා ඔහුගේ පරිශීලක පිටුව බලන්න පුළුවන්ද? මම හිතන්නේ ඒකත් ස්පෑම් පිටුවක්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:31, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::::ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:34, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request ==

Can you please take a look at [[:ප්‍රවර්ගය:ඉක්මන් මකා දැමීම සඳහා යෝජිතයෝ]]? Thanks, [[User:TenWhile6|TenWhile6]] ([[User talk:TenWhile6|talk]]) 19:24, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:TenWhile6|TenWhile6]], I'll look into it. Thanks for the notification. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Error message when moving ==

සිංහල නම් තියෙන css style පිටු වෙන නමකට හෝ වෙන නාම අවකාශයකට ගෙනයද්දි මේ Error message එක එනවා. මේක කියන්නෙ මොකද්ද? නමක් වැරදිලා හරි update එකක් නිසා පිටු ගෙනයන්න බෑ. ඊයෙ රෑත් global sysop කෙනෙක්ට කියල කරගත්තෙ.

 cannot be moved to &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot;, because the title &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot; has been banned from creation. It matches the following disallowed titles list entry: '''(?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* &lt;moveonly&gt; # Latin + non-Latin'''

මේක මට හිතෙන විදියට ඉංග්‍රීසි විකියෙ ලිපි ඉංග්‍රීසි නාම වලට ඉංග්‍රීසි ඇරෙන්න වෙන භාශාවල අකුරුත් මිශවෙලා තියෙන නාම වලට ගෙන යන එක වලක්වන්න දාපු block එකක්. &quot;Latin + non-Latin&quot; blocked නිසා. ඒක සිංහල විකියේ අයින් කරන්න බැරිද. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:17, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:මේ ප්‍රශ්නෙම මම ඒ බ්ලොක් එක තියෙන තැන අහලා තියෙනවා නේද? ඒක අයින් කරන්න ද කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:10, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::හා. ඒක හොඳයි, මොකද සිංහල විකියෙ ගොඩක් ඉංග්‍රීසි නොවන අකුරු තියෙන ලිපි නාම නෙ පාවිච්චි වෙන්නෙ. ලොකු දෙය්ක් ඒ බ්ලොක් එක අයින් කරගත්තොත් &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 10:12, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Unregistered User account page  ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ලී මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:37, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - ලිපිය මකා දමා ආරක්ෂණය කොට ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:06, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sorry Lee ==

Sorry for not participating in the talk page and carrying out redirects without consensus. Won't happen again. {{sorry}} &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 14:41, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:No; It's not exactly that. I just feel I need to take a break. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:03, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Import &amp; Interwiki import ==

ලී, &quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; සඳහා ඉල්ලමි. Taxanomy සම්භන්ද සැකිලි ආයාත කිරීමට. සැකිලි ලක්ශ 118ක් වගේ තිබේ. එකින් එක කිරීම අපහසුයි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 18:00, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' - These rights are granted by stewards. Please send the request there. My personal belief is, you are not ready to handle dangerous tools yet. But there might be stewards who are willing to grant you the right. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== New Members ==

සිංහල විකියට Active members ලව ගෙන්න ගන්න ක්‍රමවේද ඉස්සර භාවිතා කරපු ඒවා තියෙනවද? දැන් ගොඩක් අය එන්නෙම නැති තරම් නේ &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 12:05, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එහෙම එකක් තියනවනම් ඇත්තටම හොදයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:59, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉන්න සාමාජිකයන්ට ව්‍යාපෘතිය ගැන කළකිරෙන විදිහට වැඩ කටයුතු නොකිරීම සමහර විට වැදගත් පියවරක් වෙන්න පුළුවන් නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:56, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== විකියේ විනාශකාරී ක්‍රියා වලට එරෙහිව  ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], IP ලිපින අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? (IP අවහිර කිරීමට පරිශීලක කණ්ඩායමක් තිබේද) සමහර IP සංස්කාරකවරුන් නිසා, විනාශ කිරීම් වැළැක්වීම සෑම දිනකම අපහසු වේ. මම ඔවුන්ගේ බොහෝ සංස්කරණ ප්‍රතිවර්තනය කළ නමුත් අනාගත විනාශය නැවැත්වීමට ඔවුන්ව අවහිර කළ නොහැක. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:03, 16 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== කේතය යාවත්කාලීන කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට [[Module:Message box/ombox.css|මෙම මොඩියුලයෙහි]] කේතය යාවත්කාලීන කළ හැකිද? එය යල් පැන ගිය කේතයකි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්‍ෂිත බැවින් අපට එය යාවත්කාලීන කළ නොහැක. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:11, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:27, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:30, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== ප්‍රධාන පිටුවේ දෝෂයක් ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ප්‍රධාන පිටුවේ නම (පිටු මාතෘකාව) ඉහළින්ම පෙන්වනවා. එය නිවැරදි කරන්නේ කෙසේදැයි ඔබ දන්නවාද? ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා ඒක පෙන්වන්නේ නැහැ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:37, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එසේම, මම හිතන්නේ ප්‍රධාන පිටුවේ සම්පූර්ණ කේතය යාවත්කාලීන කළ යුතු අතර, පිටුවේ සිට CSS ගොනුවකට Styles වෙන වෙනම තිබිය යුතුය (මේ වගේ [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]]). එසේම සමහර සැකිලි යාවත්කාලීන කිරීමටද අවශ්‍ය වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:44, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මුල් පිටුවේ ගැටළුවට හේතුව ප්‍රධාන CSS ගොනු නේද? මා හට ඒවා සංස්කරණය සඳහා අවශ්‍ය Interface administrators බලතල නොමැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:32, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ඔබට මෙම CSS file ආයාත කළ හැකිද? මම මේ Main Page Style Error එක හදන්න බලනවා.
::* [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]] --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:01, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:40, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::ස්තූතියි, මෙය පරීක්ෂා කරන්න. [[මුල් පිටුව/Test 4]] දැන් Dark Mode එකේ උනත් වැඩ කරනවා. '''එසේම ඉතා වැදගත්'''; පිටු ප්‍රමාණය දැන් පවතින අනුවාදයටත් වඩා අඩුය. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:24, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මේ අයුරින් යාන්ත්‍රික පරිවර්තන භාවිතය පෙර දී සිංහල ව්‍යාපෘතිය තුළ පෙර දී ප්‍රතික්ෂේපිත ක්‍රමවේදයකි. ඔබ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මුල් පිටුව වැනි ස්ථාන වෙත භාවිතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම් කරුණාකර මුලින්ම ප්‍රජා එකඟතාවයක් ලබා ගත යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::මේ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මොකක්ද කියලා වැඩි විස්තර කියන්න පුලුවන්ද? එය කුමක්දැයි මට තේරුම් ගත නොහැක.
::::::ඉහත අනුවාදය වත්මන් අනුවාදයට බෙහෙවින් සමාන නමුත් එය .css ගොනුව හරහා හැඩගස්වනු ඇත. යෝජිත අනුවාදයේ විශාලතම වෙනස එයයි. අනෙකුත් තොරතුරු සහ දේවල් බොහෝ දුරට සමාන වේ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:31, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::# [[Special:Diff/prev/721439|උදාහරණ අංක #1]]
:::::::# [[Special:Diff/prev/724398|උදාහරණ අංක #2]]
:::::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:29, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ගොනුවක් ආයාත කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක ගේන්න පුළුවන් ද?

[[:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/Templates/master.css]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:42, 29 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:06, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:07, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

== මොඩියුල දෝෂයක් ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], මේ පිටුවේ ([[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]) පෙන්නනවා සමහර මොඩියුලවල දෝෂයක් තියෙනවා කියලා. මම ඒක හදන්න උත්සාහ කළා, නමුත් අසාර්ථක යි. ඒක හොයලා බලලා මේක හදන්න පුළුවන් ද.... [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:36, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], දැනට පොඩි වැඩක හිර වෙලා ඉන්නෙ. ඉවර වුන ගමන් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::හරී....  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], විසඳුමක් නම් දුන්නා. හැබැයි ගැටළුව, ඇයි එහෙම එකක් ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ අවශ්‍ය නොවුණේ කියන එක. වෙලාවක් තිබුණොත් තව ටිකක් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:50, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::හරි... ඒ ගැන සොයා බැලුවට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:35, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request on meta ==

Hi! The request [[:m:Steward_requests/Miscellaneous#Interface_admin_request_on_siwiki]] seems to be stalled. Perhaps you could clarify if you agree with the request? Or do you need [[User:IDB.S]] to test it first? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:41, 21 ජූනි 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:MGA73|MGA73]], added a comment there. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)
::Great, thanks! --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:36, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)

== Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia ==

Dear Lee,
I like to ascertain whether there are any Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia active. I observe one such request with expiry date always 14 days from the current date and as such never ending. I seek you intervention to rectify this issue please. ----- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 05:20, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

:එම ඉල්ලීම දෝෂ සහගත නිසා, ඉවත් කළෙමි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:04, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

== The recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] ==

Dear Lee,
I suggest that recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] falls under Child sexual abuse material (&quot;CSAM&quot;) and hence should be removed from Sinhala Wikipedia.
I also suggest that the user should be blocked. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 07:42, 7 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], මෙම ගැටළුව දැන් විසඳී ඇත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:00, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== සුනිල් එදිරිසිංහ. පිටුව සුනිල් එදිරිසිංහ වෙත ගෙන යාම ==

ලී, &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව දැනට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; සඳහා යළි-යොමුවීමක් ලෙස භාවිතා කරයි. ගැටලුව වන්නේ පිටු මාතෘකාවේ තිත් සලකුණක් තිබීමයි. දැනටමත් පිටුවක් පවතින නිසා මට එය ගෙන යා නොහැක. කරුණාකර ඔබට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව මකා දමා &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; පිටුව එම මකා දැමූ පිටුව තිබූ ස්ථානයට ගෙන යා හැකිද?  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:09, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:*පිටුව ගෙනයාම - [[File:Yes check.svg|18px|link=|alt=]]&amp;nbsp;'''කළා'''&lt;!--template:done--&gt;
:*පැරණි පිටුවේ තිබූ පෙළ බ්ලොග් එකකින් කොපි කළ එකක් වාගේ. එම නිසා එම බ්ලොග් එකට සබැඳියක් පමණක් එක් කළා.
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:58, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)
::ස්තූතියි.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:00, 29 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== FYI ==

Bug in si.wiki [[phab:T414159]], can you react as local admin? [[User:JAn Dudík|JAn Dudík]] ([[User talk:JAn Dudík|talk]]) 14:03, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

:Done! Thanks for the heads up. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:26, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

== Help ==

I translated [[ගාසා වර්ගඝාතය|this]] article into Sinhala, and it needs improvement. Can you help with that? My Sinhala is poor. [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 20:31, 15 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

:I tagged the article for the needed improvements. Hope someone else can help you. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:44, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)
::thank you very much [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 09:56, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== [[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ==

[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ‌වෙනුවෙන්ම ‌&quot;හෙළ විකිපීඩියාව&quot; නමින් නව විකිපීඩියාවක් තැනීම ඔබින බවට යෝජනා කරමි. ---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 14:12, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]]; නමුත් මට කෙතරම් කලක් එක දිගට එය කළ හැකි දැ යි කිව නොහැකියි. ඒ සේ වුවහොත් ගැටලුවක් වෙයි. මා දැන් පිටු රැසක් සාදා ඇති නිසා ඇවැසි නම් මට ඉදිරි කටයුතු ඒවාට සීමා කළ හැකියි. හෙළ විකිපීඩියාවක් සාදන්නේ නම් දැනට මා පටන් ගෙන ඇති පිටු එයට මාරු වෙනවා ද? එහෙම වුනොත් නම් ගැටලුවක් නැති වෙයි. තව ද වෙන කෙනකු පටන් ගත් පිටුවල බොහෝ විට මා කරන්නේ ව්‍යාකරණ සහ අක්ෂර වින්‍යස නිවැරදි කිරීමත් පිටුවේ නමට අදාළ අමිශ්‍ර සිංහල යෙදුම සඳහන් කිරීමත් පමණයි. කතා කරන බසින් ලියා ඇත්නම් වැනි විශේෂ අවස්ථාවල දී පමණක් සම්පූර්ණ පිටුව ම හැකි තරම් අමිශ්‍ර සිංහල ආකාරයට වෙනස් කෙරී ඇත. ඒ සේ කිරීමේ ගැටලුවක් තිබේ නම් මට කියන්න. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 15:06, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
::මම සිතන ආකාරයට (මා වැරදි විය හැක) සිංහල විකිපීඩියාවෙහි (ඕනෑම විකිපීඩියාවක) පරමාර්ථය වනුයේ අනාගත පරපුරට දැනුම් සම්භාරයක් එක්කර තැබීමය. එහිදී ජන සමාජයට හැකි තරම් සමීපවීම වැදගත් වෙයි. ඔබ භාවිතා කරන භාෂා විලාසය හෙළ හවුලෙහි විදතුන් භාවිතා කල එකක් බව සිතමි. එය දැනට සමාජයෙහි භාවිතා නොවන්නකි. එනයින්, ඔබගේ ලිපි පරිශීලක ප්‍රජාව අතර භාවිතය ඉතා සීමිත වෙයි. අනෙක් අතට විකිපීඩියාව පරිශෝධනාගාරයක් නොවෙයි. මාගේ අදහස පරිපාලකවරුන්ට යෝජනාවක් පමණයි. ස්තූතියි. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 01:40, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], හෙළ විකිපීඩියාවක් (මා නම් වඩා කැමති අමිශ්‍ර සිංහල කියනවා නම්) හදනවානම් මමත් කැමතියි. මොකද සිංහල විකිපීඩියාවේ සමහර වදන් යෙදීමේ දී ගැටලු එනවා. උදාහරණයකට කෙළී (play) වගේ. ඇතැම් විට කෙළී, කොළයි කියන ක්‍රියා පද දෙක ව්‍යවහාරයේ පටලවාගෙන වෙන්න පුළුවන්. මට තියෙන ගැටලුව මේ භාෂා විලාශය විකිපීඩියාවේ දැනට යොදන්නේ මම විතරක් නිසා අපට වෙනම විකිපීඩියාවක් හැදීම අවශ්‍යම ද කියලා. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 04:28, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], @[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] මා දැක තිබෙනවා සමහර විකිපීඩියා තුළ වික්ශනරියත් නාමාවකාශයක් ලෙස අන්තර්ගත කර තිබෙන ආකාරයක්. සමහර විට අපට එවැනි විසඳුමක් හොඳ වන්න පුළුවන්. හෙළ හෝ අමිශ්‍ර සිංහල දැනුම ඇත්තේ ඉතාම ටික දෙනෙක් විය හැකියි. එසේ නොවේනම් අපට incubator එක තුළ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමට හරි තිබුණා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], සුදුසු විදිහක් තීරණය කර මට කියන්න. වික්‍ෂනරිය ගැන කියූ දේ මට පැහැදිලි මදි. හැබැයි ඒක හොඳ විසඳුමක් වෙන්න පුළුවන්. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 05:07, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)

== U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබ සුදුසුකම් කිව හැක. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|විශ්ව චර්යාධර්ම සංග්‍රහය සම්බන්ධීකරණ කමිටුවට (U4C)]] අදාළ මැතිවරණවලදී ඔබ මීට පෙර ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති බැවින්  මෙලෙස මම ඔබව සම්බන්ධ කර ගනිමි. දැන් විවෘතව පවතින සහ 2026 ජුනි 2 වන දින අවසන් වන වත්මන් U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබට සුදුසුකම් ලැබිය හැකිය. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|මෙටා හි මැතිවරණ පිටුව]] හි අපේක්ෂකයින් සහ මැතිවරණය පිළිබඳ වැඩි විස්තර ඔබට දැනගත හැකි අතර, එතැනින් ඔබට ඡන්දයට ප්‍රවේශ විය හැකිය. මෙම මැතිවරණ සඳහා ඔබේ සහභාගීත්වය විකිමීඩියා ප්‍රජාවන්ගේ පාලනයට වැදගත් වන අතර, අපේක්ෂකයින් සහ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම පිළිබඳව ඉගෙන ගැනීමට ඔබ ගත කළ කාලය අගය කරනු ලැබේ.

-- U4C සමග සහයෝගයෙන්, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30569740 --&gt;

== පරිශීලක පිටුවක් ඉවත් කර දීමට ඉල්ලීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මා සතු ව තිබූ විකිපීඩියා ගිණුම වෙනත් අයෙකු විසින් හැක් කර (Compromised) ලබාගෙන ඇත. දැනට එම ගිණුම හරහා සාදා ඇති පරිශීලක පිටුව මා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් නොවේ. ආරක්ෂක හේතූන් මත, කරුණාකර අදාළ පරිශීලක පිටුව වහාම මකා දමා (Speedy Delete) එම ගිණුම තහනම් කිරීමට (Block) කටයුතු කරන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි.

අදාළ පිටුවේ ලින්ක් එක : [[පරිශීලක:IDB.S]]

මම speed deletion ටැග් එක දැම්මම ඉවත්කරනවා කරුණාකර ඉක්මනින් ඉවත් කරන්න [[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-36568-64|&amp;#126;2026-36568-64]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-36568-64|talk]]) 09:03, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කරුණාකරලා මගේ පරිශීලක පිටුව අර්ධ-ආරක්ෂා කරන්න පුළුවන්ද? මගේ පිටුව IP භාවිතා කරන්නන් විසින් විනාශ කර ඇත. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 09:15, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== පරිශීලක පිටුව ආරක්ෂණය කිරීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මගේ සිංහල විකිපීඩියා පරිශීලක පිටුව (User:Botempa) අනවශ්‍ය සංස්කරණවලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා එය '''Semi-protection (අර්ධ-ආරක්ෂණය)'''&lt;nowiki&gt; කර දෙන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි. ~~~~&lt;/nowiki&gt; [[User:Botempa|Botempa]] ([[User talk:Botempa|talk]]) 13:32, 29 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== Returning after a long hiatus ==

Hi Lee, I used to edit here a few years back under the name [[පරිශීලක:හරිත|හරිත]]. After a long break, I'm back with a new username under my real identity. Just wanted to say hello and thank you for keeping things running all this time.

I'm also planning to work on templates and Lua modules to bring some color and visual polish to the main page. Looking forward to contributing again!

Hope you're doing well! [[User:Sulairo|&lt;span style='background:#534AB7;color:#fff;padding:1px 8px;border-radius:3px;font-weight:bold;font-size:14px;font-family:sans-serif'&gt;Sulairo&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Sulairo|&lt;span style='color:#534AB7;font-size:11px'&gt;talk&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 04:53, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

:Good to have you back; Welcome home! ;-)
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:10, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>q4cjvrqd81br762siexqcvty0ohdcmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>තම්බ්ලින්ග් (ජිම්නාස්ටික්)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178658</id>
    <revision>
      <id>796310</id>
      <parentid>731036</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T07:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32932" sha1="1kfk3aeddgbfjrlqoutt8bh9lq2a3vz" xml:space="preserve">{{Infobox sport|name=තම්බ්ලින්ග්|image=Jordan Ramos tumbling gymnastics champion.jpg|imagesize=220px|caption=[[Jordan Ramos]] බ්‍රිතාන්‍ය ටම්බ්ලිං ශූරතාවලියේදී|union=[[ජාත්‍යන්තර ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය]]|country/region=ලොව පුරා|team=3 හෝ 4 දෙනෙකුගෙන් යුත් පුද්ගලයින් හෝ කණ්ඩායම්|mgender=නැත|category=ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩාවක්|olympic=[[1932 ගිම්හාන ඔලිම්පික්|1932]] පමණි|IWGA=[[1981 ලෝක ක්‍රීඩා|1981]] – වර්තමානය}}

'''තම්බ්ලින්ග්''', සමහර විට '''පවර් ටම්බ්ලිං''' ලෙස හැඳින්වේ, හ්භාගීවනනනට {{Convert|25|m|ft}} පහළට ඇක්‍රොබැටික් කුසලතා මාලාවක් සිදු කරන [[ජිම්නාස්ටික්]] විෂයයකි. දිගු [[උල්පත් තට්ටුව|පැනීම මාර්ගය]]. පාස් ලෙස හැඳින්වෙන සෑම මාලාවක්ම අංග අටකින් සමන්විත වන අතර ක්‍රීඩකයා තම දෑත් සහ පාද පමණක් ධාවන පථයේ තබමින් පනින, කරකවන සහ පෙරළේ. ටම්බලර් ඔවුන්ගේ චර්යාවේ දුෂ්කරතා සහ ස්වරූපය මත විනිශ්චය කරනු ලැබේ. ක්‍රීඩාවේ පුද්ගල සහ කණ්ඩායම් තරග දෙකම පවතී.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;

''ටම්බ්ලිං'' වඩාත් සාමාන්‍යයෙන් තමන්ගේම හෝ වෙනත් ජිම්නාස්ටික් ඉසව්වල, එනම් [[බිම අභ්යාස|බිම අභ්‍යාසවල]] හෝ [[සමතුලිත කදම්භය|ශේෂ කදම්භයේ]] සිදු කරන සමාන ඇක්‍රොබැටික් කුසලතා වෙත යොමු විය හැකිය. 

තම්බ්ලින්ග් පාලනය කරනු ලබන්නේ FIG, [[ජාත්‍යන්තර ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය|ජාත්‍යන්තර ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය වන]] අතර, [[ට්‍රැම්පොලිිිිින්ග්|ට්‍රම්ප් ජිම්නාස්ටික්]] තුළ සිදුවීමක් ලෙස ඇතුළත් වේ. ටම්බ්ලිං දැනට [[ඔලිම්පික්]] ඉසව්වක් නොවුවද, ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් තරඟ වදින ප්‍රභූ ටම්බලර්වරුන්ට FIG, මහාද්වීපික සංගම් මෙන්ම [[European Games|යුරෝපීය ක්‍රීඩා]] සහ [[World Games|ලෝක ක්‍රීඩා උළෙලේදී]] සංවිධානය කරන විවිධ ඉසව් සඳහා තරඟ කළ හැකිය.

== ඉතිහාසය ==
පෙරලීමේ මූලාරම්භය නොදන්නා නමුත්, පුරාණ වාර්තා මගින් [[චීනය]], [[ඉන්දියාව]], [[ජපානය]], [[ඊජිප්තුව]] සහ [[ඉරානය]] ඇතුළු ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශවල පෙරළීමේ ක්‍රියාවන් පෙන්වා දී ඇත.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Everything You Need To Know About Tumbling In Gymnastics |url=https://www.rockstaracademy.com/blog/everything-you-need-to-know-about-tumbling-in-gymnastics |access-date=2024-07-26}}&lt;/ref&gt; පෙරළීම [[පුරාතන ග්‍රීසිය|පුරාණ ග්‍රීසියේ]] අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ කොටසක් බවට පත් වූ අතර, මුල් රෝමානුවන් හමුදා පුහුණුව සඳහා භාවිතා කිරීම සඳහා අභ්‍යාසය ණයට ගත්හ.&lt;ref name=&quot;Carter&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://archive.org/details/isbn_9780534006464}}&lt;/ref&gt;{{Rp|2}} [[Middle Ages|මධ්‍යතන යුගයේ]] දී, [[Minstrel|මිනිස්ට්‍රල්ස්]] ඔවුන්ගේ ප්‍රසංගවලට පෙරළීම ඇතුළත් කළ අතර, විවිධ වාර්තාවල දැක්වෙන්නේ විනෝදාස්වාදය සඳහා රාජකීය උසාවි සඳහා ටම්බලර් සිදු කළ බවයි.&lt;ref name=&quot;Goodbody&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://archive.org/details/illustratedhisto0000good}}&lt;/ref&gt;{{Rp|12}} 1303 දී මෙම කාල පරිච්ඡේදය අවසානයේ දී ''tumble යන'' ක්‍රියා පදය ඉංග්‍රීසියෙන් මෙම අර්ථයෙන් ප්‍රථම වරට සහතික කර ඇත.  [[පුනරුදය|පුනරුද]] සමය තුළ විධිමත් ශාරීරික අධ්‍යාපනය කෙරෙහි නව උනන්දුවක් ඇති&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|page=2}}&lt;/ref&gt; ඉන් ටික කලකට පසු 1776 තරම් මුල් කාලයේ [[ප්‍රෂියාව|ප්‍රුසියාවේ]] වැනි ශාරීරික අධ්‍යාපන වැඩසටහන් සඳහා ජිම්නාස්ටික් හඳුන්වා දීමට පටන් ගත්තේය. FIG නිල වශයෙන් 1881 දී පිහිටුවන ලද අතර එය එවකට යුරෝපීය ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය ලෙස හැඳින්වේ.&lt;ref name=&quot;Goodbody&quot; /&gt;{{Rp|18}} කෙසේ වෙතත්, ටම්බ්ලිං, 1999 වන තෙක් FIG විසින් පාලනය කරනු ලැබුවේ නැත. මෙම කාලයට පෙර, [[International Trampoline Federation|ජාත්‍යන්තර ට්‍රැම්පොලයින් සම්මේලනය]] 1964 හි ආරම්භයේ සිට ක්‍රීඩාව පාලනය කළේය  [[Amateur Athletic Union of the United States|එක්සත් ජනපදයේ ආධුනික මලල ක්‍රීඩා සංගමය]] වැනි ජාතික සම්මේලනවලට ඊටත් වඩා දිගු ඉතිහාසයක් ඇත, 1886 තරම් ඈත අතීතයේ ඉසව් වලදී පෙරළීම ඇතුළත් විය&lt;ref name=&quot;Carter&quot; /&gt;{{Rp|3}}

[[1932 ගිම්හාන ඔලිම්පික්|1932 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේ]] එක් ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවක නිල ඉසව්වක් ලෙස පමණක් ටම්බ්ලිං ඇතුළත් කර ඇති අතර එය තනිකරම පිරිමි ඉසව්වක් විය. ඔලිම්පික් උළෙලේ බොහෝ අංග ඇතුළත් බිම අභ්‍යාසය තනි පුද්ගල ඉසව්වක් බවට පත් වූයේ මේ කාලයේ දී ය.&lt;ref name=&quot;Carter2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://archive.org/details/isbn_9780534006464}}&lt;/ref&gt;{{Rp|3}}

1980 දී ඉසව්ව ආරම්භ වූ දා සිට ටම්බල් කිරීම ලෝක ක්‍රීඩා උළෙලේ සිදුවීමක් වී ඇත, එය මුලින්ම දර්ශනය වූයේ [[1981 World Games|1981 ලෝක ක්‍රීඩා උළෙලේදී ය]]. 

=== එක්සත් ජනපදයේ ===
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ආධුනික මලල ක්‍රීඩා සංගමය 1886 සිට ටම්බ්ලිං ඇතුළත් කර ඇති අතර 1938 දී කාන්තා ටම්බ්ලිං එකතු කර&lt;ref name=&quot;Carter3&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://archive.org/details/isbn_9780534006464}}&lt;/ref&gt;{{Rp|3}}

[[National Collegiate Athletic Association|ජාතික විද්‍යාලීය මලල ක්‍රීඩා සංගමය]] මීට පෙර ඉසව්වක් ලෙස කඩා වැටීම ඇතුළත් කළ නමුත් [[කලාත්මක ජිම්නාස්ටික්]] අවධාරණය කිරීම සඳහා 1962 දී එය ඉවත් කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Carter4&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://archive.org/details/isbn_9780534006464}}&lt;/ref&gt;{{Rp|3}} වඩාත් මෑතක දී 2019 දී NCAA විසින් [[NCAA Emerging Sports for Women|කාන්තාවන් සඳහා නැගී එන ක්‍රීඩා වැඩසටහනට]] ක්‍රීඩාවක් ලෙස ''ඇක්‍රොබැටික් සහ ටම්බ්ලිං'' එක් කිරීමට නිර්දේශ කරන ලදී,&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Gail Dent |date=2019-06-03 |title=Acrobatics and Tumbling, Women's Wrestling Get Backing to Join NCAA Emerging Sports |url=http://www.ncaa.org/about/resources/media-center/news/acrobatics-and-tumbling-women-s-wrestling-get-backing-join-ncaa-emerging-sports |access-date=2020-01-11 |website=NCAA.org}}&lt;/ref&gt; සහ මෙම එකතු කිරීම 2020-21 පාසල් වර්ෂයේදී නිල විය.&lt;ref&gt;{{Cite press release|url=http://www.ncaa.org/about/resources/media-center/news/acrobatics-and-tumbling-women-s-wrestling-added-ncaa-emerging-sports-women-program|title=Acrobatics and tumbling, women's wrestling added to NCAA Emerging Sports for Women program|publisher=NCAA|date=June 17, 2020|access-date=June 23, 2020|archive-date=June 23, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623220419/https://www.ncaa.org/about/resources/media-center/news/acrobatics-and-tumbling-women-s-wrestling-added-ncaa-emerging-sports-women-program|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== FIG තරඟ ==

=== උපකරණ ===
ටම්බල් කිරීමේදී භාවිතා කරන ප්‍රධාන උපකරණය වන්නේ ටම්බ්ලිං ට්‍රැක් එකයි. ධාවන පථය {{Convert|25|m|ft}} දිග {{Convert|2|m|ft}} පළල {{Convert|30|cm|in|}}. ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයින්ට ඔවුන්ගේ සමත්වීමේදී සහය වීම සඳහා ධාවන පථය [[Sprung floor|අතුරා]] ඇත. ධාවන පථයේ දිගට දිවෙන රේඛා තුනක් ඇත. මැද රේඛාව ධාවන පථයේ කේන්ද්රය සලකුණු කරයි. පිටත දෙක ධාවන පථයේ මායිම සලකුණු කරන අතර {{Convert|150|cm|in|}} වෙන්ව.&lt;ref name=&quot;FIG Apparatus Norms&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|editor-last=Buompane|editor2-last=Al-Hitmi|editor-first=Ali|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_Apparatus%20Norms.pdf|page=84}}&lt;/ref&gt; ධාවන පථයේ කොටසක් මෙම රේඛාවලින් ඔබ්බට විහිදුණද, ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෙකු මෙම රේඛාවෙන් පිටත ධාවන පථය ස්පර්ශ කළහොත් ගමන් බලපත්‍රයක් බාධාවක් ලෙස සැලකේ.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;{{Rp|23}}

පෙරළෙන ධාවන පථයට පෙර, ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයින්ට ඔවුන්ගේ පාස් ආරම්භ කිරීමට පෙර වේගය ජනනය කළ හැකි ධාවන ප්‍රදේශයක් ඇත. මෙම ධාවන ප්‍රදේශය {{Convert|10|m|ft|}} දිග සහ ධාවන පථයට සමාන උස විය යුතුය.&lt;ref name=&quot;FIG Apparatus Norms2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|editor-last=Buompane|editor2-last=Al-Hitmi|editor-first=Ali|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_Apparatus%20Norms.pdf|page=84}}&lt;/ref&gt;

ටම්බ්ලිං ට් රැක් එක කෙළවරේ ලෑන්ඩින් ඒරියා කියලා [[Mat (gymnastics)|පැදුරක්]] තියෙනවා. මෙම පැදුර {{Convert|6|m|ft}} දිග {{Convert|3|m|ft}} පළල {{Convert|30|cm|in|}}. ගොඩබෑමේ ප්‍රදේශය තුළ {{Convert|4|m|ft}} ප්‍රමාණයේ කුඩා ගොඩබෑමේ කලාපයක් ඇත {{Convert|2|m|ft}}, එය ප්‍රතිවිරුද්ධ වර්ණයකින් පුරවා හෝ ගෙනහැර දක්වා ඇත. ගොඩබෑමේ ප්‍රදේශයට පිටුපසින් ආරක්ෂාව සඳහා අමතර පැදුරක් තිබිය යුතුය, අවම වශයෙන් {{Convert|3|m|ft}} {{Convert|2|m|ft}}.&lt;ref name=&quot;FIG Apparatus Norms3&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|editor-last=Buompane|editor2-last=Al-Hitmi|editor-first=Ali|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_Apparatus%20Norms.pdf|page=84}}&lt;/ref&gt;

අවශ්‍ය නම්, ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයාට තම අවසර පත්‍රය ආරම්භ කිරීමට [[Springboard (gymnastics)|වෝල්ටිං පුවරුවක්]] භාවිතා කළ හැකිය. මෙය කඩා වැටෙන ධාවන පථයේ හෝ ධාවන පථයේ තැබිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points3&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;{{Rp|22}}

=== ආකෘතිය ===
තම්බ්ලින්ග් තරඟ වට දෙකකින් සමන්විත වේ. මෙයින් පළමුවැන්න සියලුම සහභාගිවන්නන් සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමේ වටයක් වන අතර දෙවැන්න හොඳම සහභාගිවන්නන් හෝ කණ්ඩායම් අට සඳහා වන අවසන් වටයයි. සුදුසුකම් ලැබීමේ වටයේ දී, සෑම සහභාගිවන්නෙකුම සමත්වීම් දෙකක් සිදු කරයි. අවසාන වටයේ දී, තනි තරඟකරුවන් අමතර පාස් දෙකක් සිදු කරන අතර කණ්ඩායම් එක් සාමාජිකයෙකුට එක් සාමාර්ථයක් සිදු කරයි. සෑම අවසරයක්ම මූලද්රව්ය අටකින් සමන්විත වේ. පාස් එකක පළමු මූලද්‍රව්‍යය ධාවනයේදී ආරම්භ විය හැකි නමුත් ටම්බ්ලිං ධාවන පථයට ගොඩ බැසිය යුතුය. ප්රතිවිරුද්ධ දිශාවට සිදු කළ හැකි අවසාන මූලද්රව්යය හැරුණු විට, ගොඩබෑමේ ප්රදේශයේ දිශාවට පමණක් ගමන් කිරීමට අවසර ඇත. සාමාර්ථයකට ලකුණු කළ යුතු අවම වශයෙන් මූලද්‍රව්‍ය 3ක්වත් තිබිය යුතු අතර, ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා සීමාවෙන් බැහැර වීම, ස්ථානගත කරන්නා ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා ස්පර්ශ කිරීම හෝ පාස් අතරතුර වැටීම වැනි විවිධ හේතු නිසා බාධා කිරීම් ලෙස සැලකිය හැකිය. සියලුම සමත්වීම් [[Somersault|සමර්සෝල්ට්]] එකකින් අවසන් විය යුතුය, එයින් අදහස් වන්නේ ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා අවම වශයෙන් එක් වරක්වත් අවසන් කුසලතාවයෙන් පෙරලිය යුතු බවයි.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points4&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;{{Rp|19–23}}

සෑම වටයකම, සහභාගිවන්නෙකුට සමහර ව්‍යතිරේකයන් සමඟ එකම මූලද්‍රව්‍යය නැවත කිරීමට ඉඩ නොදේ. අඩු ලක්ෂ්‍ය අගයක් සහිත සමහර පොදු චලනයන් මෙම රීතියෙන් බැහැර කර ඇත. මූලද්‍රව්‍ය සමර්සෝල්ට් ගණන, ඇඹරීම් හෝ ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයාගේ ශරීරයේ පිහිටීම අනුව වෙනස් විය හැකිය. එම මූලද්‍රව්‍යයට පෙර වෙනත් මූලද්‍රව්‍යයක් ඇත්නම් එය නැවත නැවතත් කළ හැකි අතර, දක්ෂතාවයේ වෙනත් අදියරකදී කරකැවීම සිදු වුවහොත් අවම වශයෙන් සමර්සෝල්ට් දෙකක් සහ කරකැවිල්ලක් සහිත කුසලතාවයක් නැවත නැවතත් කළ හැක. &lt;ref name=&quot;FIG Code of Points5&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt; {{Rp|19–22}}නිදසුනක් වශයෙන්, එක් මූලද්‍රව්‍යයක පළමු සමර්සෝල්ට් අතරතුර සහ අනෙක් මූලද්‍රව්‍යයේ දෙවන සමර්සෝල්ට් අතරතුර පෙරළීම සිදු වුවහොත්, කරකැවිල්ලක් සහිත ද්විත්ව සෝමර්සෝල්ට් නැවත නැවතත් සිදු විය හැක.

සුදුසුකම් ලැබීමේ වටයේ සාමාර්ථ සඳහා අවශ්‍යතා එක් කිරීමට හෝ විශේෂිත සාමාර්ථයක් අවශ්‍ය කිරීමට පවා ෆෙඩරේෂන්වලට අවසර ඇත. FIG ඉසව් වලදී සුදුසුකම් ලැබීමේ සාමාර්ථ සඳහා විශේෂ අවශ්‍යතා පනවනු ලැබේ, එනම් පළමු සාමාර්ථය අඩක් පෙරළීමකට වඩා වැඩි කරකැවීම් සඳහා කිසිදු දුෂ්කරතා ලකුණු ප්‍රදානය නොකරන අතර දෙවැන්න අඩුම තරමින් a ඇතුළත් නොවේ නම් අවසාන අංගය සඳහා දුෂ්කරතා ලකුණු ප්‍රදානය නොකරයි. අවම වශයෙන් සම්පූර්ණ පෙරළියක් සහිත සමර්සෝල්ට් කුසලතා දෙකක් ඇතුළත් නොකිරීම සඳහා සම්පූර්ණ කරකැවීම සහ ලකුණු අඩු කිරීම, එමඟින් පළමු සාමාර්ථය සමර්සෝල්ට් සහ දෙවැන්න ඇඹරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මෙම පාස් පිළිවෙලින් සැල්ටෝ පාස් සහ ඇඹරුම් පාස් ලෙස හැඳින්වේ.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points6&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;{{Rp|19–20}}

=== ලකුණු ලබා ගැනීම ===
ටම්බ්ලිං පාස් ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් මත විනිශ්චය කරනු ලැබේ: දුෂ්කරතා සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම. දෙකම ලක්ෂ්‍යයේ දහවන අගයට ගණනය කෙරේ. විනිසුරුවරුන් අට දෙනෙකුගෙන් යුත් මණ්ඩලයක් විසින් ලකුණු තීරණය කරනු ලැබේ. දුෂ්කරතා ලකුණු සඳහා විනිසුරුවන් දෙදෙනෙකු වගකිව යුතුය. ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ලකුණු සඳහා පස් දෙනෙක් වගකිව යුතුය. යමෙක් මණ්ඩලය අධීක්‍ෂණය කරන අතර විවිධ හෝ විවාදාත්මක විනිශ්චය කිරීමේ ගැටළු හසුරුවයි.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points7&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;{{Rp|23–25}}

ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා මෙම සාමාර්ථය ඉටු කිරීමට පෙර දුෂ්කර විනිශ්චයකරුවන්ට තරඟ කාඩ්පත් ලබා දෙනු ලැබේ. මෙම කාඩ්පත් සාමාර්ථයේ අපේක්ෂිත කුසලතා ඉදිරිපත් කරන අතර, ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා අපේක්ෂිත කුසලතා ඉටු කිරීමට අපොහොසත් වූ විට ලකුණු අඩු කිරීම සඳහා මෙම විනිසුරුවන් වගකිව යුතුය. සෑම කුසලතාවයකටම පූර්ව නිශ්චිත ලක්ෂ්‍ය අගයක් ඇත. [[Roundoff|රවුන්ඩ්-ඕෆ්]] සහ [[Handspring (gymnastics)|හෑන්ඩ්ස්ප්‍රින්ග්ස්]] වැනි පොදු සම්බන්ධක කුසලතා අඩු දුෂ්කර අගයන් ඇති අතර [[Cartwheel (gymnastics)|කරත්ත රෝදවලට]] කිසිසේත්ම වටිනාකමක් නැත. ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා කොපමණ පෙරළීම් සහ කරකැවීම් කරනවාද යන්න සහ දක්ෂතාවය අතරතුර ඔවුන්ගේ ශරීරයේ පිහිටීම මත පදනම්ව සමර්සෝල්ට් හට දුෂ්කරතා ලබා දෙනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points8&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;{{Rp|21–24}}

ව්‍යතිරේක දෙකක් සහිත සියලු වර්ගවල තරඟ පුරා දුෂ්කර ලකුණු ස්ථාවර වේ. යෞවන තරඟවලදී, කුසලතා උපරිම දුෂ්කරතා ලකුණු 4.3 කි. කාන්තා තරඟවලදී, එක් එක් අමතර මූලද්‍රව්‍ය සඳහා ලකුණු 1.0ක ප්‍රසාද දීමනාවක් ඇත, පළමු එකට වඩා අවම වශයෙන් 2.0 ක දුෂ්කරතා අගයක් ඇත.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points9&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;

එක් එක් මූලද්‍රව්‍යයේ ස්වරූපය, පාලනය, උස සහ රිද්මය මෙන්ම ගොඩබෑමේ ස්වරූපය සහ ස්ථාවරත්වය මත පදනම්ව ක්‍රියාත්මක කිරීම ලකුණු කර ඇත. අඩු කිරීම් විනිශ්චයකරුවන් පස් දෙනා විසින් ස්වාධීනව ගණනය කරනු ලබන අතර උපරිම ලකුණු 10.0 වෙතින් ලබා ගනී. විශාලතම සහ කුඩාම ලකුණු නොසලකා හරින අතර ඉතිරි ලකුණු එකට එකතු කරනු ලැබේ. FIG ඉසව්වලදී, මෙම මැද ලකුණු තුන ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය විනිශ්චයකරුවෙකුට වඩා මූලද්‍රව්‍යයකට සිදු කෙරේ.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points10&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;{{Rp|24}}

ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයාගේ අවසාන ලකුණු පැමිණෙන්නේ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ලකුණු 3 සහ දුෂ්කරතා ලකුණු එකතු කිරීම සහ නුසුදුසු ඇඳුම, නුසුදුසු ක්‍රියා පටිපාටිය හෝ නුසුදුසු සාමාර්ථය වැනි දේ සඳහා ඇති ඕනෑම දඬුවමක් අඩු කිරීමෙනි. අවසාන ලකුණු දශම ස්ථාන තුනකට වට කර ඇත.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points11&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;

=== තහනම් කුසලතා ===
යෞවන තරඟවලදී, හතර ගුණයකින් සමර්සෝල්ට් තහනම් කර ඇත. මෙම දක්ෂතාවය ඉටු කිරීමෙන් ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා තරඟයෙන් නුසුදුස්සෙකු වීමට හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;FIG Code of Points12&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf|page=19}}&lt;/ref&gt;{{Rp|23}}

== තම්බ්ලින්ග් කුසලතා ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ටම්බ්ලිං හි පොදු ආකාරයේ කුසලතා
!දක්ෂතාවය
!පැහැදිලි කිරීම
|-
|වටය
|තිරස් වේගය සිරස් වේගයක් බවට පත් කිරීමට සෑම වර්ගයකම ජිම්නාස්ටික් වල දක්නට ලැබෙන පොදු ප්‍රවේශ කුසලතාවකි.
|-
|අවසන් කුසලතා
|දක්ෂතාවය දිවීමේ අවසානයේ තරඟ කළේය; මෙය ද්විත්ව/ත්‍රිත්ව සමර්සෝල්ට්, ඇඹරෙන සමර්සෝල්ට් හෝ සංයෝජන සමර්සෝල්ට් වේ.
|-
|ෆ්ලික්
|ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෙකු පාදවල සිට අත් දෙක දක්වා නැවතත් පසුපසට චලනය වන දිගු සෝමර්සෝල්ට් එකක්.
|-
|කස පහර
|අත් නොමැතිව සිදු කරන ලද දිගු, පහත් සහ වේගවත් සමර්සෝල්ට්. මෙම පියවර කඩා වැටීමට සහ විනයෙහි වෙළඳ ලකුණට සුවිශේෂී වේ.
|-
|ද්විත්ව සමර්සෝල්ට්
|ටම්බලර් වාතයට දියත් කරන අතර ඔවුන්ගේ පාදවලට ගොඩ බැසීමට පෙර සිරස් අතට දෙවරක් භ්‍රමණය වේ. මෙම කුසලතාව ටක්, පයික් හෝ සෘජු ස්ථානයක සිදු කරනු ලැබේ.
|-
|ත්‍රිත්ව සමර්සෝල්ට්
|ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා වාතයට දියත් කරන අතර ඔවුන්ගේ පාද මත ගොඩබෑමට පෙර සිරස් අතට තුන් වතාවක් භ්‍රමණය වේ. මෙම කුසලතාව ටක් හෝ පයික් ස්ථානයක සිදු කරනු ලැබේ.
|-
|සමර්සෝල්ට් ඇඹරීම
|ටම්බලර් තිරස් අතට භ්‍රමණය වන තනි සෝමර්සෝල්ට් එකක්. මෙය තනි 'සම්පූර්ණ' කරකැවිල්ලක්, ද්විත්ව කරකැවිල්ලක් හෝ ත්‍රිත්ව කරකැවිල්ලක් ලෙස කළ හැකිය.
|-
|සමර්සෝල්ට් සංයෝජනය
|ද්විත්ව/ත්‍රිත්ව සහ කරකැවීමේ කුසලතාවන්ගේ එකතුවක් වන සමර්සෝල්ට් එකක්. නිදසුනක් ලෙස, ද්විත්ව ඇඹරුම් ද්විත්ව කෙළින්ම, ජිම්නාස්ටික් ගොඩබෑමට පෙර සිරස් අතට දෙවරක් සහ තිරස් අතට දෙවරක් භ්රමණය වනු ඇත.
|-
|සංක්රාන්ති කුසලතා
|අවසාන කුසලතාවයට ප්‍රතිවිරුද්ධව ධාවනයක් මැද ද්විත්ව සමර්සෝල්ට් හෝ සංයෝජන සමර්සෝල්ට්.
|}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.gymnastics.sport/site/discipline.php?disc=5 FIG Trampoline සහ Tumbling Homepage]
* [https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_TRA%20CoP%202017-2020.pdf FIG Trampoline Gymnastics Points කේතය]
* [https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_Apparatus%20Norms.pdf FIG උපකරණ සම්මතයන්]
* [https://usagym.org/pages/tt/pages/index.html USA Gymnastics Tumbling මුල් පිටුව]
* [https://www.ueg.org/discipline/trampoline-gymnastics/intro UEG Trampoline සහ Tumbling Homepage]
* [https://www.british-gymnastics.org/discover/tumbling බ්‍රිතාන්‍ය ජිම්නාස්ටික් ඩිස්කවර් ටම්බ්ලිං මුල් පිටුව]
{{ජිම්නාස්ටික්}}{{Sports of the World Games program}}
[[ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික්]]</text>
      <sha1>1kfk3aeddgbfjrlqoutt8bh9lq2a3vz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විකිපීඩියා:Main Page/styles.css</title>
    <ns>4</ns>
    <id>178752</id>
    <revision>
      <id>796221</id>
      <parentid>737925</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T06:42:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulairo</username>
        <id>16728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>796221</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="5802" sha1="leh0xnxy2gf65bshj7btfdz8ae2kywq" xml:space="preserve">/* {{pp|small=yes}} */
.mp-box {
	border: 1px solid #aaa; /* all colors overriden on specific elements in @media screen */
	padding: 0 0.5em 0.5em;
	margin-top: 4px;
}

.mp-h2,
body.skin-timeless .mp-h2 { /* Timeless needs a higher specificity */
	border: 1px solid #aaa; /* all colors overriden on specific elements in @media screen */
	margin: 0.5em 0;
	padding: 0.2em 0.4em;
	font-size: 120%;
	font-weight: bold;
	font-family: inherit;
}

.mp-later {
	font-size: 85%;
	font-weight: normal;
}

#mp-welcomecount {
	text-align: center;
	margin: 0.4em;
}

#mp-welcome {
	font-size: 162%;
	padding: 0.1em;
}

#mp-welcome h1,
#mp-welcome .mw-heading1 {
	font-size: inherit;
	font-family: inherit;
	display: inline;
	border: none;
}

#mp-free {
	font-size: 95%;
}

#articlecount {
	font-size: 85%;
}

#articlecount &gt; ul {
	margin: 0;
	padding: 0;
}

#articlecount &gt; ul &gt; li {
	margin: 0; 
	display: inline;
}

#articlecount &gt; ul &gt; li::after {
	content: &quot; · &quot;;
	font-weight: bold;
}

#articlecount &gt; ul &gt; li:last-child::after {
	content: &quot;&quot;;
}

#mp-banner {
	text-align: center;
	padding-top: 0.5em;
}

/* clear fix */
.mp-contains-float::after {
	content: &quot;&quot;;
	display: block;
	clear: both;
}

/* Avoid floating at lower resolutions when there is just 2-3 words to the right of the image especially at 400px. Please test at 400px before removing/revising these rules. */
@media (max-width: 500px) {
  .mp-contains-float &gt; * {
    float: none !important;
    margin: auto !important;
  }
  .mp-contains-float .mp-thumb {
    margin: auto;
  }
}

@media (max-width: 875px) {
	/* We need to improve Template:POTD as used on the main page so that these
	 * hacks aren't necessary */
	#mp-tfp table,
	#mp-tfp tr,
	#mp-tfp td,
	#mp-tfp tbody {
		display: block !important;
		width: 100% !important;
		box-sizing: border-box;
	}

	#mp-tfp tr:first-child td:first-child a.mw-file-description {
		text-align: center;
		display: table;
		margin: 0 auto;
	}
	
	#articlecount &gt; ul &gt; li::after {
		content: &quot;&quot;;
		font-weight: normal;
	}
	
	#articlecount &gt; ul &gt; li {
		display: block;
	}
}

@media (min-width: 875px) {
	#mp-upper {
		display: flex;
	}
	
	#mp-left {
		flex: 1 1 55%;
		margin-right: 2px;
	}
	
	#mp-right {
		flex: 1 1 45%;
		margin-left: 2px;
	}
}

@media screen {
	#mp-topbanner {
		background-color: #f9f9f9;
		border-color: #ddd;
	}
	
	#mp-banner {
		background-color: #fffaf5;
		border-color: #f2e0ce;
	}
	
	#mp-left {
		background-color: #f5fffa;
		border-color: #cef2e0;
	}
	
	#mp-left .mp-h2 {
		background-color: #cef2e0;
		border-color: #a3bfb1;
	}
	
	#mp-right {
		 background-color: #f5faff;
		 border-color: #cedff2;
	}
	
	#mp-right .mp-h2 {
		background-color: #cedff2;
		border-color: #a3b0bf;
	}
	
	#mp-middle {
		background-color: #fff5fa;
		border-color: #f2cedd;
	}
	
	#mp-middle .mp-h2 {
		background-color: #f2cedd;
		border-color: #bfa3af;
	}
	
	#mp-lower {
		background-color: #faf5ff;
		border-color: #ddcef2;
	}
	
	#mp-lower .mp-h2 {
		background-color: #ddcef2;
		border-color: #afa3bf;
	}
	
	#mp-bottom {
		/* no background */
		border-color: #e2e2e2;
	}
	
	#mp-bottom .mp-h2 {
		background-color: #eee;
		border-color: #ddd;
	}

	/* night mode */
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-topbanner {
		background-color: #171a1d;
		border-color: #676767;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-banner {
		background-color: #331a00;
		border-color: #663428;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-left {
		background-color: #0b1e1c;
		border-color: #104437;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-left .mp-h2 {
		background-color: #104437;
		border-color: #2f4d41;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-right {
		 background-color: #0d1a27;
		 border-color: #082849;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-right .mp-h2 {
		background-color: #082849;
		border-color: #a3b0bf;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-middle {
		background-color: #270e1a;
		border-color: #882c43;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-middle .mp-h2 {
		background-color: #882c43;
		border-color: #926c80;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-lower {
		background-color: #130e20;
		border-color: #7545ab;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-lower .mp-h2 {
		background-color: #7545ab;
		border-color: #afa3bf;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-bottom {
		/* no background */
		border-color: #676767;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-night #mp-bottom .mp-h2 {
		background-color: #3d3d3d;
		border-color: #676767;
	}
}

/* OS night mode */
@media screen and ( prefers-color-scheme: dark ) {
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-topbanner {
		background-color: #171a1d;
		border-color: #676767;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-banner {
		background-color: #331a00;
		border-color: #663428;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-left {
		background-color: #0b1e1c;
		border-color: #104437;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-left .mp-h2 {
		background-color: #104437;
		border-color: #2f4d41;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-right {
		 background-color: #0d1a27;
		 border-color: #082849;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-right .mp-h2 {
		background-color: #082849;
		border-color: #a3b0bf;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-middle {
		background-color: #270e1a;
		border-color: #882c43;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-middle .mp-h2 {
		background-color: #882c43;
		border-color: #926c80;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-lower {
		background-color: #130e20;
		border-color: #7545ab;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-lower .mp-h2 {
		background-color: #7545ab;
		border-color: #afa3bf;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-bottom {
		/* no background */
		border-color: #676767;
	}
	
	html.skin-theme-clientpref-os #mp-bottom .mp-h2 {
		background-color: #3d3d3d;
		border-color: #676767;
	}
}</text>
      <sha1>leh0xnxy2gf65bshj7btfdz8ae2kywq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බොනෙයාර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180652</id>
    <revision>
      <id>796207</id>
      <parentid>742658</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T02:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>No license since 29 June 2026, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:Teradisoloisuavebiento.ogg|Teradisoloisuavebiento.ogg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19758" sha1="0z9lqjbwmajyvav2lze7z0nfdcqvtb9" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                     = බොනෙයාර්
| native_name              = {{native name|pap|Boneiru}}
| settlement_type          = නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ විශේෂ මහ නගර සභාවක්
| image_flag               = Flag of Bonaire.svg
| flag_size                = 125
| image_shield             = Bonaire_wapen.svg
| image_map                = Bonaire in its region.svg
| map_caption              = {{map caption|location_color=circled in red|region=the [[Caribbean]]|region_color=none}}
| anthem                   = &quot;ටෙරා ඩි සොලෝ වයි සුවේ බියෙන්ටෝ&quot;&lt;br /&gt;{{center| }}
| demographics_type1       = භාෂා
| demographics1_title1     = නිල
| demographics1_info1      = [[පැපියාමෙන්ටු]]&lt;ref name=&quot;languages&quot; /&gt;{{*}}[[Dutch language|Dutch]]
| subdivision_type         = රට
| subdivision_name         = {{ධජයරට|NLD}}
| subdivision_type1        = විදේශීය කලාපය
| subdivision_name1        = කැරිබියානු නෙදර්ලන්තය
| established_title        = නෙදර්ලන්තයට ඇතුළත් කර ඇත
| established_date         = 2010 ඔක්තෝබර් 10 ([[නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් විසුරුවා හැරීම]])
| government_footnotes     = &amp;nbsp;([[නෙදර්ලන්තයේ දේශපාලනය]] බලන්න)
| leader_title             = ලුතිනන් ආණ්ඩුකාර
| leader_name              = [[ජෝන් සොලියානෝ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hofstra |first=Hans |date=2024-06-16 |title=John Soliano about his new role as lieutenant governor: 'Integrity and inclusivity are crucial' |url=https://bes-reporter.com/john-soliano-about-his-new-role-as-lieutenant-governor-integrity-and-inclusivity-are-crucial/ |access-date=2024-08-18 |website=BES Reporter}}&lt;/ref&gt;
| seat_type                = අගනුවර&lt;br/&gt;(සහ විශාලතම නගරය)
| seat                     = [[ක්‍රලෙන්ඩිජ්ක්]]
| coordinates              = {{coord|12|9|N|68|16|W|display=inline,title}}
| area_footnotes           = &lt;ref name=&quot;Rjik&quot; /&gt;
| area_total_km2           = 288
| population_footnotes     = &lt;ref name=&quot;CBS.nl&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/en-gb/news/2024/22/population-of-the-caribbean-netherlands-up-by-nearly-a-thousand-in-2023 |title=Population of the Caribbean Netherlands up by nearly a thousand in 2023 |date=30 May 2024 }}&lt;/ref&gt;
| population_total         = 25,133&lt;ref name=&quot;CBS.nl&quot;/&gt;
| population_as_of         = 2024 ජනවාරි 1
| population_density_km2   = 83.6
| population_demonym       = {{hlist|බොනේරියන්|ලන්දේසි}}
| timezone                 = [[අත්ලාන්තික් සම්මත වේලාව|AST]]
| utc_offset               = −4:00
| area_code_type           = ඇමතුම් කේතය
| area_code                = [[+599]]
| iso_code                 = [[ISO 3166-2:BQ|BQ-BO]], [[ISO 3166-2:NL|NL-BQ1]]
| blank_name_sec1          = මුදල්
| blank_info_sec1          = {{nowrap|[[එක්සත් ජනපද ඩොලරය]]}} ($) ([[ISO 4217|USD]])
| blank_name_sec2          = රටේ කේත ඉහළ මට්ටමේ වසම
| blank_info_sec2          = {{ubl|[[.nl]]|[[.bq]]{{efn|.bq is designated, but not in use, for the Caribbean Netherlands.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:BQ |title=BQ{{Snd}} Bonaire, Sint Eustatius and Saba |publisher=[[International Organization for Standardization|ISO]] |access-date=29 August 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160617031837/https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:BQ |archive-date=17 June 2016 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.iana.org/domains/root/db/bq.html |title=Delegation Record for .BQ |publisher=[[Internet Assigned Numbers Authority|IANA]] |date=20 December 2010 |access-date=30 December 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120529125032/https://www.iana.org/domains/root/db/bq.html |archive-date=29 May 2012 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Like the rest of the Netherlands, .nl is primarily in use.}}}}
}}

'''බොනෙයාර්''' ({{IPAc-en|b|ɒ|ˈ|n|ɛər}} {{respell|bon|AIR}},&lt;ref&gt;{{cite web |title=Bonaire |url=http://dictionary.reference.com/browse/bonaire |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151124093508/http://dictionary.reference.com/browse/bonaire |archive-date=2015-11-24 |access-date=2015-11-23 |work=Dictionary.com}}&lt;/ref&gt; {{IPA|nl|boːˈnɛːr(ə)|lang|Nl-Bonaire.ogg}};&lt;ref&gt;Mangold, Max. ''Duden – Das Aussprachewörterbuch.'' In: ''Der Duden in zwölf Bänden,'' Band 6. 7. Auflage. Berlin: Dudenverlag; Mannheim : Institut für Deutsche Sprache, 2015, Seite 242.&lt;/ref&gt; {{langx|pap|Boneiru}} {{IPA|pap|bʊˈne̝i̯ru|}}) යනු ලීවර්ඩ් ඇන්ටිලස් හි කැරිබියානු දූපතක් වන අතර එය නෙදර්ලන්තයේ විශේෂ මහ නගර සභාවක් (නිල වශයෙන් &quot;පොදු ආයතනයක්&quot;) වේ. එහි අගනුවර වන්නේ දිවයිනේ බටහිර (ලීවර්ඩ්) වෙරළ තීරයේ ක්‍රලෙන්ඩිජ්ක් වරායයි. අරුබා, බොනෙයාර් සහ කුරකාඕ වෙනිසියුලාවේ වෙරළට කිලෝමීටර 80 (සැතපුම් 50) ක් දුරින් පිහිටි ABC දූපත් වලින් සමන්විත වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2015-12-18 |title=Map of Bonaire |url=http://www.skyviews.com/bonaire-map/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529063227/http://skyviews.com/bonaire-map/ |archive-date=2023-05-29 |access-date=2019-03-20 |website=Caribbean Islands Maps and Guides}}&lt;/ref&gt; වසර පුරා උණුසුම්, අව්ව සහිත කාලගුණයක් සොයන අමුත්තන් ආකර්ෂණය කර ගන්නා වියළි දේශගුණයක් මෙම දූපත් වල ඇති අතර ඒවා නිවර්තන සුළි සුළං සඳහා ප්‍රධාන සංවර්ධන කලාපයෙන් පිටත පිහිටා ඇත. බොනෙයා යනු එහි බහු වෙරළ කිමිදුම් ස්ථාන, නැව් සුන්බුන් සහ දිවයිනේ මායිම් ගල්පර වෙත පහසුවෙන් ප්‍රවේශ වීම නිසා ජනප්‍රිය ස්නෝකර්ලිං සහ ස්කූබා කිමිදුම් ගමනාන්තයකි.

2024 ජනවාරි 1 වන දින වන විට, දිවයිනේ ජනගහනය ස්ථිර පදිංචිකරුවන් 25,133 ක් වූ අතර,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Netherlands |first=Statistics |date=2024-05-30 |title=Population of the Caribbean Netherlands up by nearly a thousand in 2023 |url=https://www.cbs.nl/en-gb/news/2024/22/population-of-the-caribbean-netherlands-up-by-nearly-a-thousand-in-2023 |access-date=2024-11-30 |website=Statistics Netherlands |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; 2012 සිට 8.592 කට වඩා වැඩි වීමකි. දිවයිනේ මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 288 (වර්ග සැතපුම් 111); එය උතුරේ සිට දකුණට දිග කිලෝමීටර 38.6 (සැතපුම් 24.0) වන අතර නැගෙනහිර සිට බටහිරට පළල කිලෝමීටර් 5–8 (සැතපුම් 3–5) දක්වා විහිදේ. බොනෙයා සිට මුහුද හරහා බටහිරින් මීටර් 800 (සැතපුම් 0.50) ක කෙටි භූමි ප්‍රමාණයක් සහිත ජනාවාස නොවූ ක්ලයින් බොනෙයා දූපත වන අතර එහි මුළු භූමි ප්‍රමාණය කිලෝමීටර 6 (වර්ග සැතපුම් 2.3) කි.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web |last=Alliance |first=Dutch Caribbean Nature |date=2013-08-27 |title=Reforestation Klein Curacao and Klein Bonaire Successful |url=https://dcnanature.org/reforestation-klein-curacao-and-klein-bonaire-successful/ |access-date=2024-08-27 |website=DCNA |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ක්ලයින් බොනෙයාහි පතොක් (පැපියාමෙන්ටු: කඩුෂි) ඇතුළු අඩු වැඩෙන වෘක්ෂලතා ඇති අතර ජලය අසල විරල තල් ගස් ඇති අතර සුදු වැලි සහිත වෙරළ තීරයකින් සහ දාර සහිත ගල්පරයකින් මායිම් වේ. බොනෙයා සහ ක්ලයින් බොනෙයා යන දෙකෙහිම පිහිටා ඇති ගල්පර, වෙරළ තීරයන් සහ දූපත් රක්ෂිත බොනෙයා ජාතික සමුද්‍ර උද්‍යානයේ ආරක්ෂාව යටතේ පවතින අතර ඒවා කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ STINAPA බොනෙයා විසිනි.&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{cite web |date=2014-10-10 |title=History Klein Bonaire |url=https://stinapabonaire.org/history-klein-bonaire/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180614045842/https://stinapabonaire.org/history-klein-bonaire/ |archive-date=2018-06-14 |access-date=2018-06-14 |website=Stinapa Bonaire}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web |title=History |url=https://stinapabonaire.org/organization/history/ |access-date=2024-08-24 |website=STINAPA Bonaire National Parks Foundation |language=en}}&lt;/ref&gt;

2010 දී රට විසුරුවා හරින තෙක් බොනෙයා නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලීස් හි කොටසක් වූ අතර, එම දූපත නෙදර්ලන්ත රට තුළ විශේෂ මහ නගර සභාවක් (නිල වශයෙන්, &quot;කැරිබියානු මහජන ආයතනයක්&quot;) බවට පත් විය. එය කැරිබියන් හි විශේෂ මහ නගර සභා තුනෙන් එකකි; අනෙක් ඒවා සින්ට් යුස්ටේටියස් සහ සාබා වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kingdom of the Netherlands_DEF |url=http://www.government.nl/files/documents-and-publications/publications/2013/04/22/koninkrijk-der-nederlanden/kingdom-of-the-netherlands-def.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106074925/http://www.government.nl/files/documents-and-publications/publications/2013/04/22/koninkrijk-der-nederlanden/kingdom-of-the-netherlands-def.pdf |archive-date=2015-01-06 |access-date=2017-06-13}}&lt;/ref&gt; බොනෙයාහි වැසියන්ගෙන් 80% ක් ලන්දේසි ජාතිකයන් වන අතර, එහි පදිංචිකරුවන්ගෙන් 60% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පැරණි නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් සහ අරුබා හි උපත ලැබූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2016-07-21 |title=Population Caribbean Netherlands stable |url=http://www.cbs.nl/en-gb/news/2016/29/population-caribbean-netherlands-stable |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327194513/https://www.cbs.nl/en-gb/news/2016/29/population-caribbean-netherlands-stable |archive-date=2023-03-27 |access-date=2018-06-13 |website=CBS}}&lt;/ref&gt;

== නිරුක්තිය ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි නිරුක්තිය||inline=yes}}

== ඉතිහාසය ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය||inline=yes}}

=== මුල් වැසියන් ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය|මුල් වැසියන්|inline=yes}}

=== ස්පාඤ්ඤ යුගය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය|ස්පාඤ්ඤ යුගය|inline=yes}}

=== ලන්දේසි යුගය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය|ලන්දේසි යුගය|inline=yes}}

==== විමුක්තිය ====
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය|විමුක්තිය|inline=yes}}

==== දෙවන ලෝක යුද්ධය ====
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය|දෙවන ලෝක යුද්ධය|inline=yes}}

==== පශ්චාත් යුධ සමය ====
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය|පශ්චාත් යුධ සමය|inline=yes}}

=== නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් විසුරුවා හැරීම ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය|නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් විසුරුවා හැරීම|inline=yes}}

== භූගෝලය ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය||inline=yes}}

=== භූ විද්‍යාව ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|භූ විද්‍යාව|inline=yes}}

=== දේශගුණය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|දේශගුණය|inline=yes}}

=== පරිසර විද්‍යාව ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|පරිසර විද්‍යාව|inline=yes}}

=== පාරිසරික මුලපිරීම් ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|පාරිසරික මුලපිරීම්|inline=yes}}

=== වොෂින්ටන් ස්ලැග්බායි ජාතික වනෝද්‍යානය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|වොෂින්ටන් ස්ලැග්බායි ජාතික වනෝද්‍යානය|inline=yes}}

=== ඩොස් පොස් ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|ඩොස් පොස්|inline=yes}}

=== වෂිකෙම්බා–ෆොන්ටයින්–ඔනිමා වැදගත් කුරුළු ප්‍රදේශය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|වෂිකෙම්බා–ෆොන්ටයින්–ඔනිමා වැදගත් කුරුළු ප්‍රදේශය|inline=yes}}

=== බොනෙයාර් ජාතික සමුද්‍ර උද්‍යානය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|බොනෙයාර් ජාතික සමුද්‍ර උද්‍යානය|inline=yes}}

=== ක්ලයින් බොනෙයාර් ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|ක්ලයින් බොනෙයාර්|inline=yes}}

=== ලැක් බොක්ක ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|ලැක් බොක්ක|inline=yes}}

=== පෙකෙල්මීර් ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|පෙකෙල්මීර්|inline=yes}}

=== ලුණු බඳුන් ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|ලුණු බඳුන්|inline=yes}}

=== ගුහා ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි භූගෝලය|ගුහා|inline=yes}}

== රජය ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි රජය||inline=yes}}

=== දූපත් සභාව ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි රජය|දූපත් සභාව|inline=yes}}

=== 2010 ජනමත විචාරණය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි රජය|2010 ජනමත විචාරණය|inline=yes}}

=== අධිකරණ ආයතනය සහ බන්ධනාගාරය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි රජය|අධිකරණ ආයතනය සහ බන්ධනාගාරය|inline=yes}}

== ආර්ථිකය ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ආර්ථිකය||inline=yes}}

=== සංචාරක ව්‍යාපාරය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ආර්ථිකය|සංචාරක ව්‍යාපාරය|inline=yes}}

=== මුදල් ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ආර්ථිකය|මුදල්|inline=yes}}

=== බදු ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ආර්ථිකය|බදු|inline=yes}}

=== ලුණු නිෂ්පාදනය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ආර්ථිකය|ලුණු නිෂ්පාදනය|inline=yes}}

=== තෙල් ගබඩා කිරීම සහ නැව්ගත කිරීම ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ආර්ථිකය|තෙල් ගබඩා කිරීම සහ නැව්ගත කිරීම|inline=yes}}

=== වතු සහ වතු නිවාස ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ආර්ථිකය|වතු සහ වතු නිවාස|inline=yes}}

== ප්‍රවාහනය ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ප්‍රවාහනය||inline=yes}}

== ජනාවාස ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ජනාවාස||inline=yes}}

== ජන විකාශනය ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ජන විකාශනය||inline=yes}}

=== ප්‍රධාන ජනගහන මධ්‍යස්ථාන ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ජන විකාශනය|ප්‍රධාන ජනගහන මධ්‍යස්ථාන|inline=yes}}

=== ආගම ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ජන විකාශනය|ආගම|inline=yes}}

=== අධ්‍යාපනය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ජන විකාශනය|අධ්‍යාපනය|inline=yes}}

=== භාෂා ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ජන විකාශනය|භාෂා|inline=yes}}

== ක්‍රීඩා ==
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ක්‍රීඩා||inline=yes}}

== මාධ්‍ය ==
=== ගුවන්විදුලිය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි මාධ්‍ය|ගුවන්විදුලිය|inline=yes}}

=== අන්තර්ජාලය සහ පුවත්පත් ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි මාධ්‍ය|අන්තර්ජාලය සහ පුවත්පත්|inline=yes}}

=== රූපවාහිනිය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි මාධ්‍ය|රූපවාහිනිය|inline=yes}}

== සංකේත ==
=== ධජය ===
{{Excerpt|බොනෙයාර් හි ධජය||inline=yes}}

== සටහන් ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;

== යොමු කිරීම් ==
&lt;references /&gt;{{උතුරු ඇමරිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}</text>
      <sha1>0z9lqjbwmajyvav2lze7z0nfdcqvtb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කොරිවර්ටන්, ගයනාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182839</id>
    <revision>
      <id>796247</id>
      <parentid>752900</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* මූලාශ්‍ර */</comment>
      <origin>796247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2317" sha1="4hf5yzai5dd148ru5y8mwb3xyacrtbo" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name          = කොරිවර්ටන්
|pushpin_map            = Guyana
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_map_caption    =ගයනාව තුල පිහිටීම
|coordinates            = {{coord|05|53|37|N|57|08|12|W|region:GY|display=inline,title}}
}}'''කොරිවර්ටන්''' යනු ගයනාවේ නැගෙනහිරින් පිහිටි නගරයයි. එය සුරිනාම් හි නියු නිකරෙයි ඉදිරිපිට කොරෙන්ටයින් ගංගා මුඛයේ පිහිටා ඇති අතර, එය දකුණු ඩ්‍රේන් සිට තොටුපළකින් සම්බන්ධ වේ.

කොරිවර්ටන් පිහිටා ඇත්තේ බර්බිස් ප්‍රාන්තයේ, ගයනාවේ නැගෙනහිර පැත්තේ ය. 2012 දී එහි ජනගහනය 11,386 කි. 

එය [[Springlands, Guyana|ස්ප්‍රින්ග්ලන්ඩ්ස්]] සහ ස්කෙල්ඩන් යන &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Berbice |url=https://www.lonelyplanet.com/guyana/berbice |access-date=19 August 2020 |website=Lonely Planet}}&lt;/ref&gt; දෙකක් සහ බුකර්ස් සතු සීනි වගාවන් අනුව නම් කරන ලද හෝ ඒ වෙනුවට අංකනය කරන ලද (උදා: '78') ගම්මාන කිහිපයකින් සෑදී ඇති නවීන පරිපාලන ඉදිකිරීමකි.

කොරිවර්ටන් හි හින්දු, ක්‍රිස්තියානි සහ මුස්ලිම් යන මිශ්‍ර ජනගහනයක් එකට ජීවත් වේ. එය බොහෝ මුස්ලිම් පල්ලි, පන්සල් සහ පල්ලි ඇති ස්ථානයක් වන අතර, විශිෂ්ට අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ඇත.

== මූලාශ්‍ර ==
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගයනාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගයනාවේ කලාප/නගර]]</text>
      <sha1>4hf5yzai5dd148ru5y8mwb3xyacrtbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඕෂනියාවේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183468</id>
    <revision>
      <id>796257</id>
      <parentid>789589</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T14:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Not a coat of arms, and one of many seals, so &quot;Seal of Samoa&quot; would not be appropriate. See: https://web.archive.org/web/20160303220344/http://www.paclii.org/ws/legis/consol_act_2</comment>
      <origin>796257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69123" sha1="jopus4h6iec9ifz8u56y007c38rh58i" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Map_of_the_Territorial_Waters_of_the_Pacific_Ocean.png|thumb|350x350පික්| ඕෂනියා සහ අවට ප්‍රදේශවල සුවිශේෂී ආර්ථික කලාප]]
මෙය [[ඕෂනියාව|ඕෂනියාවේ]] භූගෝලීය කලාපයේ [[ස්වෛරීය රාජ්‍යය|ස්වෛරී රාජ්‍යයන්]] සහ යැපෙන ප්‍රදේශ ලැයිස්තුවකි. එය බොහෝ දුරට සාගරයෙන් සමන්විත වුවද සහ බොහෝ භූ තැටි හරහා විහිදුනද, ඕෂනියාව ඉඳහිට [[මහාද්වීප|මහාද්වීපවලින්]] එකක් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත.

මෙම ලැයිස්තුවෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් [[ඕස්ට්‍රලේෂියාව|ඕස්ට්‍රේලියාව]], මෙලනීසියාව, [[මයික්‍රොනීසියාව]] සහ පොලිනීසියාව ඇතුළත් භූ දේශපාලනික ඕෂනියාවේ සීමාවන් අනුගමනය කරයි. ඕෂනියාවේ ප්‍රධාන මහාද්වීපික භූමි ප්‍රදේශය ඕස්ට්‍රේලියාවයි . &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Fast facts about Australia - Australia in Brief - Australian Department of Foreign Affairs and Trade |url=http://www.dfat.gov.au/aib/island_continent.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20030820155859/http://www.dfat.gov.au/aib/island_continent.html |archive-date=2003-08-20 |access-date=2010-08-30}}&lt;/ref&gt;

== ඕෂනියාවේ මායිම් ==
[[අග්නිදිග ආසියාව]] සහ ඕෂනියාව අතර මායිම පැහැදිලිව අර්ථ දක්වා නොමැත. දේශපාලන හේතූන් මත, [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය]] කලාප දෙක අතර මායිම [[ඉන්දුනීසියාව|ඉන්දුනීසියානු]] - [[පැපුවා නවගිනියාව|පැපුවා නිව්ගිනියානු]] දේශ සීමාව ලෙස සලකයි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Marcos Diaz Crosses Oceania-Asia Border to Raise Awareness of MDGS &amp;#124; End Poverty 2015 |url=http://www.endpoverty2015.org/en/asia/news/marcos-diaz-crosses-oceania-asia-border-raise-awareness-mdgs/13/may/10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100724124146/http://endpoverty2015.org/en/asia/news/marcos-diaz-crosses-oceania-asia-border-raise-awareness-mdgs/13/may/10 |archive-date=2010-07-24 |access-date=2010-08-27}}&lt;/ref&gt; පැපුවා නිව්ගිනියාව ඉන්දුනීසියාවට අසල්වැසි බැවින් ඉඳහිට ආසියානු ලෙස සලකනු ලැබේ, &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Frank Barton|first=Thomas|date=1978|title=Papua New Guinea: Tenth country of Southeast Asia?|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00221347808980139?journalCode=rjog20|journal=Journal of Geography|volume=77|issue=7|pages=269–272|bibcode=1978JGeog..77..269B|doi=10.1080/00221347808980139|url-access=subscription|access-date=26 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Quan|first=Jinqiang|last2=Cai|first2=Yuan|last3=Yang|first3=Tianliang|last4=Ge|first4=Qianyun|last5=Jiao|first5=Ting|last6=Zhao|first6=Shengguo|year=2020|title=Phylogeny and conservation priority assessment of Asian domestic chicken genetic resources|journal=Global Ecology and Conservation|volume=22|pages=e00944|bibcode=2020GEcoC..2200944Q|doi=10.1016/j.gecco.2020.e00944|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=22 November 2011 |title=First night-flowering orchid found in Asia |url=https://edition.cnn.com/2011/11/22/world/asia/orchid-first-night-flower/index.html}}&lt;/ref&gt; නමුත් මෙය දුර්ලභ වන අතර එය ඕෂනියාවේ කොටසක් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනේ. භූ විද්‍යාත්මකව, බටහිර නිව්ගිනියාවේ ඉන්දුනීසියානු පළාත් හය සහ මලුකු පළාතේ අරු දූපත් ඕස්ට්‍රේලියානු මහාද්වීපික රාක්කයේ කොටස් වේ. ජෛව භූගෝලීය වශයෙන්, වොලස් රේඛාව ආසියාව සංක්‍රාන්ති කලාපයක් වන වොලේසියාවෙන් වෙන් කරන අතර, ලයිඩෙක්කර් රේඛාව ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් එය වෙන් කරයි. වෙබර් රේඛාව මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යය වන අතර, එහි ආසියානු සහ ඕස්ට්‍රේලියානු සත්ත්ව හා ශාක දළ වශයෙන් සමානව නියෝජනය වේ.

ඒ හා සමානව, ලතින් ඇමරිකාව සහ ඕෂනියා අතර පැහැදිලිව නිර්වචනය කරන ලද මායිමක් ද නොමැත; ලතින් ඇමරිකාව අසල ඇති බොහෝ දුරට ජනාවාස නොවූ [[දූපත්|සාගර]] පැසිෆික් දූපත්, ඓතිහාසිකව සහ වර්තමාන කාලයේ දී ඕෂනියාවේ කොටසක් ලෙස සමහරුන් විසින් සලකනු ලැබ ඇත. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=1987|title=Oceania Bibliography|url=https://helictite.caves.org.au/pdf4/25.01.Issue.Print.pdf|journal=Helictite: Journal of Australasian Cave Research|volume=25|issue=1|access-date=16 March 2022|quote=This paper covers the region from Irian Jaya (Western New Guinea, a province of New Guinea) in the west to Galapagos Islands (Equador) and Easter Island (Chile) in the east.}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |url=https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/30152/RevOceania.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |title=Review of the Protected Areas System in Oceania |date=1986 |publisher=International Union for Conservation of Nature and Natural Resources |quote=Easter Island on the east has been included on the basis of its Polynesian and biogeographic affinities even though it is politically apart. The other islands of the eastern Pacific (Galapagos, Juan Fernandez, etc.) have sometimes been included in Oceania. |access-date=17 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;realm&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Todd |first=Ian |url=https://books.google.com/books?id=gcEJAQAAIAAJ&amp;q=%22French+language+cultures%22+1974+pacific |title=Island Realm: A Pacific Panorama |date=1974 |publisher=Angus &amp; Robertson |isbn=9780207127618 |page=190 |quote=[we] can further define the word ''culture'' to mean ''language''. Thus we have the French language part of Oceania, the Spanish part and the Japanese part. The Japanese culture groups of Oceania are the Bonin Islands, the Marcus Islands and the Volcano Islands. These three clusters, lying south and south-east of Japan, are inhabited either by Japanese or by people who have now completely fused with the Japanese race. Therefore they will not be taken into account in the proposed comparison of the policies of non - Oceanic cultures towards Oceanic peoples. On the eastern side of the Pacific are a number of Spanish language culture groups of islands. Two of them, the Galapagos and Easter Island, have been dealt with as separate chapters in this volume. Only one of the dozen or so Spanish culture island groups of Oceania has an Oceanic population — the Polynesians of Easter Island. The rest are either uninhabited or have a Spanish - Latin - American population consisting of people who migrated from the mainland. Therefore, the comparisons which follow refer almost exclusively to the English and French language cultures. |access-date=2 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;countriesoftheworld&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Brown |first=Robert |title=The countries of the world |date=1876 |publisher=Oxford University |chapter=Oceania: General Characteristics |access-date=1 February 2022 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=3-0DAAAAQAAJ&amp;dq=%22oceania%22+%22juan%22+%22galapagos%22&amp;pg=PA2}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;global&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Oceania Military Guide |url=https://www.globalsecurity.org/military/world/oceania/index.html |access-date=6 January 2022 |website=GlobalSecurity.org}}&lt;/ref&gt; මෙම දූපත් සියල්ලම පාහේ ඇමරිකානු මහාද්වීප සමඟ දේශපාලනිකව සම්බන්ධ වී ඇත, නමුත් එම මහාද්වීපවල අදාළ භූ තැටි මත කිසිවක් පිහිටා නොමැති අතර, පූර්ව-කොලොම්බියානු යුගයේදී ඇමරිකානු මහාද්වීපවල ආදිවාසී ජනයා විසින් කිසිදු ස්ථානයක වාසය කර නොමැත. &lt;ref name=&quot;press&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Flett |first=Iona |title=Islands of Inquiry |last2=Haberle |first2=Simon |date=2008 |publisher=ANU Press |isbn=978-1-921313-89-9 |editor-last=Clark |editor-first=Geoffrey |pages=281–300 |chapter=East of Easter: Traces of human impact in the far-eastern Pacific |citeseerx=10.1.1.593.8988 |hdl=1885/38139 |jstor=j.ctt24h8gp.20 |editor-last2=Leach |editor-first2=Foss |editor-last3=O'Connor |editor-first3=Sue |chapter-url=http://press-files.anu.edu.au/downloads/press/p26551/pdf/ch181.pdf}}&lt;/ref&gt; සමහරු භූ දේශපාලනික ඕෂනියාවට දැඩි ජෛව භූගෝලීය සම්බන්ධතා බෙදා ගනී. &lt;ref name=&quot;class&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Udvardy |first=Miklos D.F. |title=A Classification of the Biogeographical Provinces of the World |url=https://fnad.org/Documentos/A%20Classification%20of%20the%20Biogeographical%20Provinces%20of%20the%20World%20Miklos%20D.F.%20Udvardy.pdf |access-date=7 March 2022 |publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt; මැලේ දූපත් සමූහය ඓතිහාසිකව ඕෂනියාව සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත, &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Parley |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=hmIDAAAAQAAJ&amp;dq=%22Norfolk+Island+,+New+Zealand+,+and+some+smaller%22&amp;pg=PA458 |title=Tales about Europe, Asia, Africa, America, &amp; Oceania |date=1866 |publisher=Oxford University |page=2 |quote=Oceania consists of Australasia, Polynesia and Malaysia. Australasia means South Asia. It comprises New Holland or Australia, Van Diemen's Land or Tasmania, Papua or New Guinea, Norfolk Island, New Zealand and some smaller islands. Polynesia is the term given to the various islands in the Pacific Ocean, which, as you may see on the map, are situated to the eastward of Australia, including the Philippine Islands. Malaysia is the name given to the islands of the Malay Archipelago, which are principally inhabited by the Malay race, comprising Borneo, the Sunday Isles, Celebes, Moluccas [...] |access-date=12 March 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;countriesoftheworld&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Cornell |first=Sophia S. |url=https://books.google.com/books?id=wew1AQAAMAAJ&amp;dq=%22malaysia+oceania%22&amp;pg=PT1 |title=Cornell's First Steps in Geography |date=1859 |publisher=The University of Michigan |access-date=11 March 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;chambers&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |url=https://books.google.com/books?id=J2NRAAAAYAAJ&amp;dq=%22easter+island%22+%22oceania%22+%22galapagos%22&amp;pg=PA657 |title=Chambers's New Handy Volume American Encyclopædia: Volume 9 |date=1885 |publisher=The University of Virginia |page=657 |quote=the whole region has sometimes been called Oceania, and sometimes Australasia—generally, however, in modern times, to the exclusion of the islands in the Indian archipelago, to which certain writers have given the name of Malaysia [...] we have the three geographical divisions of Malaysia, Australasia and Polynesia, the last mentioned of which embraces all the groups and single islands not included under the other two. Accepting this arrangement, still the limits between Australasia and Polynesia have not been very accurately defined; indeed, scarcely any two geographers appear to be quite agreed upon the subject; neither shall we pretend to decide in the matter. The following list, however, comprises all the principal groups and single island not previously named as coming under the division of Australasia: 1. North of the equator—The Ladrone or Marian islands. the Pelew islands, the Caroline islands, the Radack and Ralick chains, the Sandwich islands, Gilbert's or Kingstnill's archipelago. and the Galapagos. 2. South of the equator—The Ellice group, the Phoenix and Union groups. the Fiji islands, the Friendly islands, the Navigator's islands. Cook's or Harvey islands, the Society islands. the Dangerous archipelago, the Marquesas islands, Pitcairn island, and Easter island. |access-date=13 March 2022}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, වර්තමාන නිර්වචන ඉතා ස්වල්පයක් පමණක් එය ඕෂනියාවේ කොටසක් ලෙස ඇතුළත් කරයි. &lt;ref name=&quot;handbook&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Henderson |first=John William |url=https://books.google.com/books?id=NuOIqt-UQowC&amp;dq=%22oceania%22+%22aleutian+islands%22&amp;pg=PR5 |title=Area Handbook for Oceania |date=1971 |publisher=U.S. Government Printing Office |page=5 |access-date=11 March 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;brit&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=9 April 2024 |title=Oceania &amp;#124; Definition, Population, &amp; Facts &amp;#124; Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Oceania-region-Pacific-Ocean |website=www.britannica.com}}&lt;/ref&gt; මැලේ දූපත් සමූහය ආසියාවේ මහාද්වීපික රාක්කයේ පිහිටා ඇත; [[ක්‍රිස්මස් දූපත]] සහ කොකෝස් (කීලිං) දූපත් (දෙකම මැලේ දූපත් සමූහයට යාබදව) ඕස්ට්‍රේලියානු භූ තැටි තහඩුව මත පිහිටා ඇති අතර, ආසියාව සමඟ දේශපාලනිකව සම්බන්ධ නොවේ. [[ජපානය|ජපානයට]] දේශපාලනිකව ඒකාබද්ධ වී ඇති බොනින් දූපත්, භූගෝලීය වශයෙන් ආසියානු මහාද්වීපය සමඟ සම්බන්ධ නොවන අතර, ජෛව භූගෝලීය වශයෙන් මයික්‍රොනීසියාව තුළ පිහිටා ඇත.

== ස්වෛරී රාජ්‍යයන් ==

=== එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රටවල් ===
මෙම කොටසට [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය|එක්සත් ජාතීන්ගේ]] [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යයන්|සාමාජික රටවල්]] වන ඕෂනියාවේ ප්‍රධාන වශයෙන් පිහිටා ඇති සියලුම ස්වෛරී රාජ්‍යයන් ඇතුළත් වේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=United Nations Member States |url=https://www.un.org/en/members/ |access-date=15 February 2012 |publisher=United Nations}}&lt;/ref&gt; සියලුම රාජ්‍ය 14 පැසිෆික් දූපත් සංසදයේ පූර්ණ සාමාජිකයන් වේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Member Countries |url=http://www.forumsec.org/pages.cfm/about-us/member-countries/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120511202943/http://www.forumsec.org/pages.cfm/about-us/member-countries/ |archive-date=11 May 2012 |access-date=15 February 2012 |publisher=Pacific Islands Forum Secretariat}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |කොඩිය
!රාජ්‍ය ලාංඡනය
! class=&quot;unsortable&quot; |සිතියම
!කෙටි නම, විධිමත් නම් සහ ISO
&lt;ref name=&quot;CIA Names2&quot;&gt;{{Cite web |title=Field Listing :: Names |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2142.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613002925/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2142.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=15 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UN_Names&quot;&gt;{{cite web |year=2007 |title=UNGEGN List of Country Names |url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/UNGEGN/docs/9th-uncsgn-docs/UNGEGN%20WG%20Country%20Names%20Document%20-%20August%202009.pdf |access-date=15 August 2011 |publisher=United Nations Group of Experts on Geographical Names}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Europa2&quot;&gt;{{cite web |date=9 August 2011 |title=List of countries, territories and currencies |url=http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm |access-date=23 August 2011 |publisher=Europa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1974 |title=ISO 3166 |url=https://www.iso.org/iso-3166-country-codes.html |access-date=2022-07-24 |website=International Organization for Standardization}}&lt;/ref&gt;
!අගනුවර
&lt;ref name=&quot;Europa2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital2&quot;&gt;{{cite web |title=Field Listing :: Capital |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2057.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613003402/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2057.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=23 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=29 July 2011 |title=UNGEGN World Geographical Names |url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/ |access-date=23 August 2011 |publisher=United Nations Group of Experts on Geographical Names}}&lt;/ref&gt;
!ජනගහනය 2021
{{UN Population|ref}}
!ප්‍රදේශය
&lt;ref name=&quot;Area2&quot;&gt;{{cite web |title=Field Listing :: Area |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613003039/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=23 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[File:Flag_of_Australia_(converted).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Australia_(converted).svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_Arms_of_Australia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_Arms_of_Australia.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:Australia_(orthographic_projection).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Australia_(orthographic_projection).svg|150x150පික්]]
|[[ඕස්ට්‍රේලියාව]]&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;Australia has two external territory in the Antarctic, the [[Heard Island and McDonald Islands]] and the claimed [[Australian Antarctic Territory]].&lt;/ref&gt;
[[ඕස්ට්‍රේලියාව|ඕස්ට්‍රේලියානු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය]]

AUS
|[[කැන්බරා]]
|{{UN Population|Australia}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|7741220|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Fiji.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Fiji.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_Fiji.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_Fiji.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationFiji.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationFiji.png|150x150පික්]]
|[[ෆීජි]]
[[ෆීජි|ෆීජි ජනරජය]]

FJI
|[[සුවා, ෆීජි|සුවා]]
|{{UN Population|Fiji}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|18274|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Kiribati.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Kiribati.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_Kiribati.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_Kiribati.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationKiribati.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationKiribati.png|150x150පික්]]
|[[කිරිබාටි]]
[[කිරිබාටි|කිරිබාටි ජනරජය]]

KIR
|[[දකුණු තාරාවා, කිරිබාටි|දකුණු තාරාවා]]
----[[බයිරිකි, කිරිබාටි|බයිරිකි]]
|{{UN Population|Kiribati}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|811|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_Marshall_Islands.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_Marshall_Islands.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Seal_of_the_Marshall_Islands.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seal_of_the_Marshall_Islands.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationMarshallIslands.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationMarshallIslands.png|150x150පික්]]
|[[මාෂල් දූපත්]]
[[මාෂල් දූපත්|මාෂල් දූපත් ජනරජය]] 

MHL
|[[මජුරෝ, මාෂල් දූපත්|මජුරෝ]]
|{{UN Population|Marshall Islands}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|181|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_Federated_States_of_Micronesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_Federated_States_of_Micronesia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Seal_of_the_Federated_States_of_Micronesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seal_of_the_Federated_States_of_Micronesia.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationMicronesia.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationMicronesia.png|150x150පික්]]
|[[මයික්‍රොනීසියා ගිවිසුම් ජනපද]]
FSM
|[[පලිකීර්, මයික්‍රොනීසියා ගිවිසුම් ජනපද|පලිකීර්]]
|{{UN Population|Micronesia (Fed. States of)}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|702|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Nauru.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Nauru.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_Nauru.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_Nauru.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:NRU_orthographic.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:NRU_orthographic.svg|150x150පික්]]
|[[නාඋරු]]
[[නාඋරු|නාඋරු ජනරජය]]

NRU
|නිල අගනුවරක් නැත
----&lt;small&gt;රජයේ කාර්යාල [[යාරෙන් දිස්ත්‍රික්කය|යාරෙන්හි]] ඇත&lt;/small&gt;
|10,834
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|21|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_New_Zealand.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_New_Zealand.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_New_Zealand.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_New_Zealand.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:New_Zealand_(orthographic_projection).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_Zealand_(orthographic_projection).svg|150x150පික්]]
|[[නවසීලන්තය]]&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;New Zealand has [[New Zealand Subantarctic Islands|five island groups]] in the Subantarctic. New Zealand claims territory in the Antarctic as the [[Ross Dependency]].&lt;/ref&gt;
NZL
|[[වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය|වෙලින්ටන්]]
|{{UN Population|New Zealand}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|267710|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Palau.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Palau.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Seal_of_Palau.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seal_of_Palau.svg|මධ්‍යය|frameless|100x100පික්]]
|[[File:LocationPalau.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationPalau.png|150x150පික්]]
|[[පලාවු]]
[[පලාවු|පලාවු ජනරජය]]

PLW
|[[න්ගෙරුල්මුඩ්, පලාවු|න්ගෙරුල්මුඩ්]]
|{{UN Population|Palau}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|459|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Papua_New_Guinea.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Papua_New_Guinea.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:National_emblem_of_Papua_New_Guinea.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_emblem_of_Papua_New_Guinea.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:Papua_New_Guinea_(orthographic_projection).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Papua_New_Guinea_(orthographic_projection).svg|150x150පික්]]
|[[පැපුවා නවගිනියාව]]
[[පැපුවා නවගිනියාව|පැපුවා නවගිනියාව හි ස්වාධීන රාජ්‍යය]]

PNG
|[[පෝර්ට් මෝර්ස්බි, පැපුවා නවගිනියාව|පෝර්ට් මෝර්ස්බි]]
|{{UN Population|Papua New Guinea}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|462840|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Samoa.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Samoa.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Public Seal of Samoa.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Public Seal of Samoa.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationSamoa.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationSamoa.png|150x150පික්]]
|[[සැමෝවා]]
[[සැමෝවා|සැමෝවා ස්වාධීන රාජ්‍යය]] 

WSM
|[[අපියා, සැමෝවා|අපියා]]
|{{UN Population|Samoa}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|2831|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_Solomon_Islands.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_Solomon_Islands.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_the_Solomon_Islands.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_the_Solomon_Islands.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationSolomonIslands.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationSolomonIslands.png|150x150පික්]]
|[[සොලමන් දුපත්|සොලමන් දූපත්]]
SLB
|[[හොනියාරා, සොලමන් දූපත්|හොනියාරා]]
|{{UN Population|Solomon Islands}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|28896|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Tonga.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Tonga.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_Tonga.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_Tonga.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationTonga.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationTonga.png|150x150පික්]]
|[[ටොංගා]]
[[ටොංගා|ටොංගා රාජධානිය]]

TON
|[[නුකුවාලෝෆා, ටොංගා|නුකුවාලෝෆා]]
|{{UN Population|Tonga}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|747|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Tuvalu.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Tuvalu.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_Tuvalu.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_Tuvalu.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationTuvalu.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationTuvalu.png|150x150පික්]]
|[[ටුවාලු]]
TUV
|[[ෆුනාෆුටි, ටුවාලු|ෆුනාෆුටි]]
|{{UN Population|Tuvalu}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|26|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Vanuatu.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Vanuatu.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_Vanuatu.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_Vanuatu.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationVanuatu.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationVanuatu.png|150x150පික්]]
|[[වනුආටු]]
[[වනුආටු|වනුආටු ජනරජය]]

VUT
|[[පෝර්ට් විලා, වනුආටු|පෝර්ට් විලා]]
|{{UN Population|Vanuatu}}
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|12189|round=yes}}
|}

=== ආශ්‍රිත රාජ්‍යයන් ===
[[කුක් දිවයින්|කුක් දූපත්]] සහ නියු යන රාජ්‍යයන් දෙකක් [[නව සීලන්තය|නවසීලන්තය]] සමඟ නිදහස් සම්බන්ධතාවයක පවතී. නවසීලන්තය සමඟ සමීප ව්‍යවස්ථාමය සහ දේශපාලනික සම්බන්ධතාවයක් පවත්වා ගනිමින්, රාජ්‍යයන් දෙකම සම්පූර්ණ ගිවිසුම් සකස් කිරීමේ ධාරිතාවය ඇති අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂිත ආයතන කිහිපයක සාමාජිකයෝ වෙති. දෙදෙනාම ස්වාධීනව තමන්ගේම නමින් ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සමඟ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතාවල නිරත වන අතර පැසිෆික් දූපත් සංසදයේ පූර්ණ සාමාජිකයින් වේ. මෙම ලක්ෂණ නිසා, දෙකම බොහෝ ආකාරවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වාධීන රාජ්‍යයන් ලෙස ක්‍රියා කරයි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Gillard |first=Charles Andrew |date=2012 |title=Sovereignty, Self-Determination and the South-West Pacific |url=https://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstream/handle/10289/7589/thesis.pdf?sequence=3 |access-date=27 January 2014 |website=[[University of Waikato]]}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |කොඩිය
! රාජ්‍ය ලාංඡනය
! class=&quot;unsortable&quot; | සිතියම
! ඉංග්‍රීසි කෙටි සහ විධිමත් නම් &lt;ref name=&quot;CIA Names&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Field Listing :: Names |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2142.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613002925/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2142.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=15 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
! තත්ත්වය
! අගනුවර
! ජනගහනය
! ප්‍රදේශය &lt;ref name=&quot;Area&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Field Listing :: Area |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613003039/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=23 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_the_Cook_Islands.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Coat_of_arms_of_the_Cook_Islands.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[ගොනුව:LocationCookIslands.png|150x150පික්]]
| [[කුක් දිවයින්|කුක් දූපත්]] &lt;ref name=&quot;Europa&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=9 August 2011 |title=List of countries, territories and currencies |url=http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm |access-date=23 August 2011 |publisher=Europa}}&lt;/ref&gt;
| [[නව සීලන්තය|නවසීලන්තය]] සමඟ නිදහස් සහයෝගයෙන් ස්වයං පාලනය. එය නවසීලන්තය සමඟ රාජ්‍ය නායකයෙකු බෙදා ගන්නා අතර පුරවැසිභාවය බෙදා ගනී, නමුත් එහි අභ්‍යන්තර කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන වේ.
| [[අවරුව, කුක් දූපත්|අවරුව]] &lt;ref name=&quot;Europa&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Capital&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Field Listing :: Capital |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2057.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613003402/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2057.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=23 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
| 11,124 &lt;ref name=&quot;Population&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 2012 |title=Country Comparison :: Population |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613004507/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2 September 2012 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
| {{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|236|round=yes}}
|-
|[[ගොනුව:Flag_of_Niue.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[ගොනුව:Public Seal of Niue (1974–2021).svg|frameless|110x110පික්]]
|[[ගොනුව:LocationNiue.png|150x150පික්]]
| [[නියු]] &lt;ref name=&quot;Europa&quot; /&gt;
| නවසීලන්තය සමඟ නිදහස් සහයෝගීතාවයෙන් ස්වයං පාලනය. එය නවසීලන්තය සමඟ රාජ්‍ය නායකයෙකු බෙදා ගන්නා අතර පුරවැසිභාවය බෙදා ගනී, නමුත් එහි අභ්‍යන්තර කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන වේ.
| [[ඇලෝෆි]] &lt;ref name=&quot;Europa&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Capital&quot; /&gt;
| 1,311 &lt;ref name=&quot;Population&quot; /&gt;
| {{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|260|round=yes}}
|}

== ස්වෛරී නොවන භූමි ප්‍රදේශ ==
මෙම කාණ්ඩවලින් එකකට අයත් වන ඕෂනියාව තුළ ඇති ආයතන ලෙස සැලකෙන්නේ පහත දැක්වේ:

1. මෙම ප්‍රාන්තවල ප්‍රධාන භූමියෙන් පිටත පිහිටා ඇති ස්වෛරී රාජ්‍යයන්ගේ ෆෙඩරල් ප්‍රදේශ .

2. ස්වෛරී රාජ්‍යයේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් ඕෂනියාවෙන් පිටත හෝ භූමි ප්‍රදේශය ස්වෛරී රාජ්‍යයේ ප්‍රධාන භූමියෙන් පිටත පිහිටා ඇති, ෆෙඩරල් භූමි ප්‍රදේශ ලෙස හැර වෙනත් ආකාරයකින් ස්වෛරී රාජ්‍යවල ඒකාබද්ධ කොටස් වන භූමි ප්‍රදේශ. මෙම භූමි ප්‍රදේශ බොහොමයක් බොහෝ විට යැපුම් හෝ ස්වයං පාලන ප්‍රදේශ ලෙස විස්තර කෙරේ.

3. ස්වෛරී රාජ්‍යයන්ගේ යැපෙන ප්‍රදේශ .

මෙම ප්‍රදේශවලින් දෙකක් ( ප්‍රංශ පොලිනීසියාව සහ නිව් කැලිඩෝනියාව ) පැසිෆික් දූපත් සංසදයේ ආශ්‍රිත සාමාජිකයන් වන අතර තවත් පහක් ( ඇමරිකානු සැමෝවා, [[ගුආම්|ගුවාම්]], උතුරු මරියානා දූපත්, ටොකෙලාවු සහ වැලිස් සහ ෆුටූනා ) සංවිධානය තුළ නිරීක්ෂක තත්ත්වය දරයි.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |කොඩිය
!රාජ්‍ය ලාංඡනය
! class=&quot;unsortable&quot; |සිතියම
!ඉංග්‍රීසි කෙටි සහ විධිමත් නම්&lt;ref name=&quot;CIA Names3&quot;&gt;{{Cite web |title=Field Listing :: Names |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2142.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613002925/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2142.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=15 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
!තත්ත්වය
!අගනුවර
! data-sort-type=&quot;number&quot; |ජනගහනය
!ප්‍රදේශය&lt;ref name=&quot;Area3&quot;&gt;{{cite web |title=Field Listing :: Area |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613003039/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=23 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[File:Flag_of_American_Samoa.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_American_Samoa.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Seal_of_American_Samoa.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seal_of_American_Samoa.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationAmericanSamoa.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationAmericanSamoa.png|150x150පික්]]
|[[ඇමරිකානු සැමෝවා]]
[[ඇමරිකානු සැමෝවා|ඇමරිකානු සැමෝවා ප්‍රදේශය]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot;&gt;{{cite web |date=9 August 2011 |title=List of countries, territories and currencies |url=http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm |access-date=23 August 2011 |publisher=Europa}}&lt;/ref&gt;
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|[[පාගෝ පාගෝ]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot;&gt;{{cite web |title=Field Listing :: Capital |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2057.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613003402/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2057.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=23 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
|67,242&lt;ref name=&quot;Population2&quot;&gt;{{cite web |date=July 2012 |title=Country Comparison :: Population |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613004507/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2 September 2012 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|199|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Australia_(converted).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Australia_(converted).svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:AshmoreandCartierIslands.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AshmoreandCartierIslands.png|162x162පික්]]
|[[ඇෂ්මෝර් සහ කාටියර් දූපත්]]
[[ඇෂ්මෝර් සහ කාටියර් දූපත්|ඇෂ්මෝර් සහ කාටියර් දූපත් ප්‍රදේශය]]
|ඕස්ට්‍රේලියාවේ බාහිර භූමිය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|5|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_United_States.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_United_States.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:LocationBakerIsland.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationBakerIsland.png|150x150පික්]]
|[[බේකර් දුපත|බේකර් දූපත]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot;&gt;{{cite web |title=How are U.S. states, territories, and commonwealths designated in the Geographic Names Information System? |url=https://www.usgs.gov/faqs/how-are-us-states-territories-and-commonwealths-designated-geographic-names-information-system?qt-news_science_products=0#qt-news_science_products |access-date=24 November 2020 |publisher=U.S. Geological Survey}}&lt;/ref&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|129.1|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Central_Papua_Province.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Central_Papua_Province.svg|alt=|මධ්‍යය|frameless|105x105පික්]]
|[[File:Lambang_Papua_Tengah.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lambang_Papua_Tengah.png|alt=|මධ්‍යය|frameless|115x115පික්]]
|[[File:Papua_Tengah_in_Indonesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Papua_Tengah_in_Indonesia.svg|150x150පික්]]
|[[මධ්‍යම පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|මධ්‍යම පැපුවා]]
[[මධ්‍යම පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|මධ්‍යම පැපුවා පළාත]]
|[[ඉන්දුනීසියාව|ඉන්දුනීසියාවේ පළාත]]
|නබීර් රීජන්සි
|1,408,981&lt;ref name=&quot;Badan Pusat Statistik 2022&quot;&gt;Badan Pusat Statistik, Jakarta, 2022.&lt;/ref&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|66130.49|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Christmas_Island.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Christmas_Island.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:Christmas_Island_on_globe_(Southeast_Asia_centered)_with_borders.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Christmas_Island_on_globe_(Southeast_Asia_centered)_with_borders.svg|150x150පික්]]
|[[ක්‍රිස්මස් දූපත|නත්තල් දූපත]]
|ඕස්ට්‍රේලියාවේ බාහිර භූමිය
|[[ෆ්ලයින් ෆිෂ් බොක්ක]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt; / ද සෙට්ල්මන්ට්&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|1,843&lt;ref name=&quot;Census2016&quot;&gt;{{cite web |author=Australian Government – Department of Infrastructure and Regional Development |title=2016 Census: Christmas Island |url=http://regional.gov.au/territories/Christmas/files/CI_2016_Census_Data_Fact_Sheet_Final.pdf |access-date=10 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|135|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_France.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_France.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:Clipperton_Island_in_its_region.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Clipperton_Island_in_its_region.svg|150x150පික්]]
|[[ක්ලිපර්ටන් දූපත]]
|විදේශ රාජ්‍ය පෞද්ගලික දේපළ
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|6|round=yes}}
|-
| 
|
|[[File:Cocos_(Keeling)_Islands_on_the_globe_(Southeast_Asia_centered).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cocos_(Keeling)_Islands_on_the_globe_(Southeast_Asia_centered).svg|150x150පික්]]
|[[කොකෝස් (කීලිං) දූපත්]]
|ඕස්ට්‍රේලියාවේ බාහිර භූමිය
|[[බටහිර දූපත, කොකෝස් (කීලිං) දූපත්|බටහිර දූපත]]&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt; / බැන්ටම්&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;
|544&lt;ref name=&quot;Census2016&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|14|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Australia_(converted).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Australia_(converted).svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:Wyspy_Morza_Koralowego.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wyspy_Morza_Koralowego.png|185x185පික්]]
|[[කොරල් සී දූපත්]]
[[කොරල් සී දූපත්|කොරල් සී දූපත් භූමිය]]
|ඕස්ට්‍රේලියාවේ බාහිර භූමිය
|&lt;small&gt;''[[විලිස් දූපත]]''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|3|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Rapa_Nui,_Chile.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Rapa_Nui,_Chile.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Emblem_of_Easter_Island.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Easter_Island.svg|මධ්‍යය|frameless|110x110පික්]]
|[[File:Orthographic_projection_centred_over_Easter_Island.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Orthographic_projection_centred_over_Easter_Island.png|150x150පික්]]
|[[පාස්කු දූපත]]
|[[චිලී|චිලීහි]] විශේෂ භූමි ප්‍රදේශය
|[[හන්ගා රෝ]]
|6,148&lt;ref&gt;{{cite web |title=COMUNAS: ACTUALIZACIÓN POBLACIÓN 2002-2012 Y PROYECCIONES 2013-2020 |url=http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/familias/demograficas_vitales.php |access-date=20 April 2015 |work=National Statistics Institute |language=es}}&lt;/ref&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|163.6|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_French_Polynesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_French_Polynesia.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_French_Polynesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_French_Polynesia.svg|frameless|115x115පික්]]
|[[File:Location_French_Polynesia.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Location_French_Polynesia.png|150x150පික්]]
|[[ප්‍රංශ පොලිනීසියාව]]
[[ප්‍රංශ පොලිනීසියාව|ප්‍රංශ පොලිනීසියාවේ විදේශීය රට]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;
|ප්‍රංශයේ විදේශ රට
|[[පැපීට්]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|294,935&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|4167|round=yes}}
|-
|[[File:Bandera_Provincia_Galápagos.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bandera_Provincia_Gal%C3%A1pagos.svg|alt=|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:Galapagos_Islands_topographic_map-fi.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Galapagos_Islands_topographic_map-fi.svg|මධ්‍යය|thumb|138x138පික්]]
|[[ගැලපගෝස් දූපත්]]
|[[ඉක්වදෝරය|ඉක්වදෝරයේ]] විශේෂ භූමිය
|[[පුවර්ටෝ බැකරිසෝ මොරෙනෝ]]
|35,000
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|7880|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Guam.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Guam.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Seal_of_Guam.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seal_of_Guam.svg|frameless|180x180පික්]]
|[[File:LocationGuam.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationGuam.png|150x150පික්]]
|[[ගුවාම්]]
[[ගුවාම්|ගුවාම් ප්‍රදේශය]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|[[හගට්නා, ගුවාම්|හගට්නා]] / අගනා&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|183,286&lt;ref&gt;{{cite web |title=Guam |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/ |access-date=23 August 2011 |publisher=CIA}}&lt;/ref&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|544|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Hawaii.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Hawaii.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Seal_of_the_State_of_Hawaii.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seal_of_the_State_of_Hawaii.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationHawaii.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationHawaii.png|150x150පික්]]
|[[හවායි]]
[[හවායි|හවායි ප්‍රාන්තය]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] ප්‍රාන්තය
|[[හොනොලුලු, හවායි|හොනොලුලු]]
|1,404,054&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|28311|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Highland_Papua.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Highland_Papua.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Lambang_Papua_Pegunungan.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lambang_Papua_Pegunungan.svg|මධ්‍යය|frameless|110x110පික්]]
|[[File:Papua_Pegunungan_in_Indonesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Papua_Pegunungan_in_Indonesia.svg|150x150පික්]]
|[[හයිලන්ඩ් පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|හයිලන්ඩ් පැපුවා]]
[[හයිලන්ඩ් පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|හයිලන්ඩ් පැපුවා පළාත]]
|[[ඉන්දුනීසියාව|ඉන්දුනීසියාවේ පළාත]]
|ජයවිජය රීජන්සි
|1,408,641&lt;ref name=&quot;Badan Pusat Statistik 2022&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|108476|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_United_States.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_United_States.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:LocationHowlandIsland.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationHowlandIsland.png|150x150පික්]]
|[[හව්ලන්ඩ් දූපත]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|138.6|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_United_States.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_United_States.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:LocationJarvisIsland.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationJarvisIsland.png|150x150පික්]]
|[[ජාවිස් දූපත]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|152|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_United_States.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_United_States.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:LocationJohnstonAtoll.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationJohnstonAtoll.png|150x150පික්]]
|[[ජොන්ස්ටන් ඇටෝල්]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|276.6|round=yes}}
|-
|[[File:Bandera_Juan_Fernández.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bandera_Juan_Fern%C3%A1ndez.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Escudo_de_Juan_Fernández.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_de_Juan_Fern%C3%A1ndez.svg|මධ්‍යය|frameless|110x110පික්]]
|[[File:Orthographic_projection_centred_over_Juan_Fernandez.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Orthographic_projection_centred_over_Juan_Fernandez.png|150x150පික්]]
|[[ජුවාන් ෆර්නැන්ඩෙස් දූපත්]]
|[[චිලී|චිලීහි]] විශේෂ භූමි ප්‍රදේශය&lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 April 2012 |title=Weekly Analysis: Chile's Pacific Presence. &amp;#124; 36th Parallel Assessments (NZ) |url=https://36th-parallel.com/2012/04/27/weekly-analysis-chiles-pacific-presence/}}&lt;/ref&gt;
|[[සැන් ජුවාන් බවුටිස්ටා, චිලී|සැන් ජුවාන් බවුටිස්ටා]]
|900
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|99.06|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_United_States.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_United_States.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:Orthographic_projection_over_Kingman_Reef.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Orthographic_projection_over_Kingman_Reef.png|150x150පික්]]
|[[කිංමන් රීෆ්]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|1958.01|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_United_States.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_United_States.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:Orthographic_projection_centred_over_midway.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Orthographic_projection_centred_over_midway.png|150x150පික්]]
|[[මිඩ්වේ ඇටෝල්]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|2355.20|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_France.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_France.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]][[File:Flag_of_FLNKS.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_FLNKS.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Emblem_of_New_Caledonia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_New_Caledonia.svg|මධ්‍යය|frameless|140x140පික්]]
|[[File:LocationNewCaledonia.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationNewCaledonia.png|150x150පික්]]
|[[නව කැලිඩෝනියාව]]
[[නව කැලිඩෝනියාව|නව කැලිඩෝනියාවේ භූමිය සහ යැපුම් ප්‍රදේශ]]
|[[ප්‍රංශය|ප්‍රංශයේ]] විදේශීය සුයි ජෙනරිස් සාමූහිකය&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;
|[[නූමියා]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|256,275&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|18575|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Norfolk_Island.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Norfolk_Island.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_Norfolk_Island.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_Norfolk_Island.svg|frameless|124x124පික්]]
|[[File:LocationNorfolkIsland.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationNorfolkIsland.png|150x150පික්]]
|[[නොර්ෆොක් දූපත]]
[[නොර්ෆොක් දූපත|නොර්ෆොක් දූපතේ භූමි ප්‍රදේශය]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;
|[[ඕස්ට්‍රේලියාව|ඕස්ට්‍රේලියාවේ]] බාහිර භූමිය
|[[කිංග්ස්ටන්, නොර්ෆොක් දූපත|කිංග්ස්ටන්]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|2,169&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|36|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_Northern_Mariana_Islands.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_Northern_Mariana_Islands.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Seal_of_the_Northern_Mariana_Islands.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seal_of_the_Northern_Mariana_Islands.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationNorthernMarianas.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationNorthernMarianas.png|150x150පික්]]
|[[උතුරු මරියානා දූපත්]]
[[උතුරු මරියානා දූපත්|උතුරු මරියානා දූපත් වල පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොවූ භූමිය සහ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය
|[[සයිපන්, උතුරු මරියානා දූපත්|සයිපන්]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|46,050&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|464|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Ogasawara,_Tokyo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Ogasawara,_Tokyo.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Emblem_of_Ogasawara,_Tokyo.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emblem_of_Ogasawara,_Tokyo.svg|මධ්‍යය|frameless|112x112පික්]]
|[[File:Map_of_ogasawara_islands_ja.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Map_of_ogasawara_islands_ja.png|150x150පික්]]
|[[ඔගසවර, ටෝකියෝ|ඔගසවර ගම්මානය]]
|[[ජපානය|ජපානයේ]] ටෝකියෝ හි ඔගසවාරා ගම්මානයේ කොටසකි
|ඕමුරා
|2,871&lt;ref name=&quot;Bonin&quot;&gt;[http://www.soumu.metro.tokyo.jp/07ogasawara/guidance/summary.html 管内概要｜小笠原支庁] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170724190609/http://www.soumu.metro.tokyo.jp/07ogasawara/guidance/summary.html|date=2017-07-24}} (in Japanese).&lt;/ref&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|104.35|round=yes}}&lt;ref name=&quot;Bonin&quot; /&gt;
|-
|[[File:Flag_of_the_United_States.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_United_States.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:Orthographic_projection_over_Palmyra_Atoll.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Orthographic_projection_over_Palmyra_Atoll.png|150x150පික්]]
|[[පැල්මයිරා ඇටෝල්]]&lt;ref name=&quot;CIA Names3&quot; /&gt;
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත භූමිය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|12|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Papua_2.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Papua_2.svg|alt=|මධ්‍යය|frameless|105x105පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_Papua_2.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_Papua_2.svg|alt=|මධ්‍යය|frameless|115x115පික්]]
|[[File:Province_of_Papua_in_Indonesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Province_of_Papua_in_Indonesia.svg|150x150පික්]]
|[[පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|පැපුවා]]
[[පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|පැපුවා පළාත]]
|[[ඉන්දුනීසියාව|ඉන්දුනීසියාවේ පළාත]]
|ජයපුර
|1,020,190&lt;ref name=&quot;Badan Pusat Statistik 2022&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|81049.30|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_Pitcairn_Islands.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_Pitcairn_Islands.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_the_Pitcairn_Islands.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_the_Pitcairn_Islands.svg|frameless|129x129පික්]]
|[[File:Pitcairn_Islands_on_the_globe_(French_Polynesia_centered).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pitcairn_Islands_on_the_globe_(French_Polynesia_centered).svg|150x150පික්]]
|[[පිට්කේන් දූපත්]]
[[පිට්කේන් දූපත්|පිට්කේන් දූපත් සමූහය]]
|[[බ්‍රිතාන්‍ය]] විදේශීය භූමිය
|[[ඇඩම්ස්ටවුන්, පිට්කේන් දූපත්|ඇඩම්ස්ටවුන්]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|48&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|47|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_South_Papua_Province.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_South_Papua_Province.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Lambang_Papua_Selatan.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lambang_Papua_Selatan.png|alt=|මධ්‍යය|frameless|115x115පික්]]
|[[File:Papua_Selatan_in_Indonesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Papua_Selatan_in_Indonesia.svg|150x150පික්]]
|[[දකුණු පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|දකුණු පැපුවා]]
[[දකුණු පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|දකුණු පැපුවා පළාත]] 
|[[ඉන්දුනීසියාව|ඉන්දුනීසියාවේ පළාත]]
|මෙරවුක් රීජන්සි
|517,623&lt;ref name=&quot;Badan Pusat Statistik 2022&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|127280.69|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Southwest_Papua.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Southwest_Papua.svg|alt=|මධ්‍යය|frameless|105x105පික්]]
|[[File:Logo_Papua_Barat_Daya1.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Logo_Papua_Barat_Daya1.png|මධ්‍යය|frameless|115x115පික්]]
|[[File:Southwest_Papua_in_Indonesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Southwest_Papua_in_Indonesia.svg|150x150පික්]]
|[[නිරිතදිග පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|නිරිතදිග පැපුවා]]
[[නිරිතදිග පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|නිරිතදිග පැපුවා පළාත]]
|[[ඉන්දුනීසියාව|ඉන්දුනීසියාවේ පළාත]]
|සොරොන්ග්
|603,054&lt;ref name=&quot;Badan Pusat Statistik 2022&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|39167|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Tokelau.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Tokelau.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|[[File:Badge_of_Tokelau.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Badge_of_Tokelau.svg|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationTokelau.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationTokelau.png|150x150පික්]]
|[[ටොකෙලාවු]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;
|නවසීලන්තයේ යැපෙන භූමිය
|&lt;small&gt;සෑම අටොල්ලකටම තමන්ගේම පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් ඇත.&lt;/small&gt;&lt;small&gt;.&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|1,384&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|12|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_the_United_States.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_the_United_States.svg|දාරය|මධ්‍යය|100x100පික්]]
|
|[[File:LocationWakeIsland.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationWakeIsland.png|150x150පික්]]
|[[වේක් දූපත]]
|[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සංස්ථාපිත නොකළ භූමි ප්‍රදේශය
|&lt;small&gt;''නැත''&lt;/small&gt;
|&lt;small&gt;''ජනාවාස නොවූ''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;USGS&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|6.5|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_Wallis_and_Futuna.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Wallis_and_Futuna.svg|මධ්‍යය|frameless|100x100පික්]]
|[[File:Seal_of_Wallis_and_Futuna.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seal_of_Wallis_and_Futuna.png|frameless|110x110පික්]]
|[[File:LocationWallisAndFutuna.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LocationWallisAndFutuna.png|150x150පික්]]
|[[වැලිස් සහ ෆුටුනා]]

[[වැලිස් සහ ෆුටුනා|වැලිස් සහ ෆුටුනා දූපත් වල භූමිය]]
|ප්‍රංශයේ විදේශීය සාමූහිකත්වය
|[[මාතා උටු]]&lt;ref name=&quot;Europa3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Capital3&quot; /&gt;
|15,398&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|142|round=yes}}
|-
|[[File:Flag_of_West_Papua_(vectorised).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_West_Papua_(vectorised).svg|alt=|මධ්‍යය|frameless|105x105පික්]]
|[[File:Coat_of_arms_of_West_Papua.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coat_of_arms_of_West_Papua.svg|alt=|මධ්‍යය|frameless|142x142පික්]]
|[[File:West_Papua_in_Indonesia.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:West_Papua_in_Indonesia.svg|150x150පික්]]
|[[බටහිර පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|බටහිර පැපුවා]]

[[බටහිර පැපුවා පළාත, ඉන්දුනීසියාව|බටහිර පැපුවා පළාත]]
|[[ඉන්දුනීසියාව|ඉන්දුනීසියාවේ පළාත]]
|මනෝක්වාරි 
|551,791&lt;ref name=&quot;Population2&quot; /&gt;
|{{පරිවර්තනය ව.කි.-ව.සැ|64125.66|round=yes}}
|}

== මේවාද බලන්න ==
{{ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}

== සටහන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|group=&quot;note&quot;}}

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}}
[[ප්‍රවර්ගය:Dependent territories]]
[[ප්‍රවර්ගය:දූපත් රටවල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Lists of countries by continent]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>jopus4h6iec9ifz8u56y007c38rh58i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රසන්න රණබාහු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183936</id>
    <revision>
      <id>796318</id>
      <parentid>759618</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T09:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34145" sha1="4uacgerzvao6fnnkiffv9kj3a2gq02q" xml:space="preserve">{{BLP sources}}
ප්‍රසන්න රණබාහු වර්ෂ 2000 දී කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර කලා උපාධි පාඨමාලාවේ අවසන් වසර විභාග ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් අධ්‍යයන පැවරුමක් හැටියට '''''[[ලස්සන පිපුරුම]]''''' මැයෙන් නිමවා ඉදිරිපත් කරන ලද ස්ථාපන මාධ්‍ය කලා කෘතිය එම අවුරුද්දේ ම ජූලි මස කොල්ලුපිටිය [[ගැලරි 706]] හි පවත්වන ලද [[මේඩ් ඉන් අයි.ඒ.එස්. ප්‍රදර්ශනය (Mede in IAS ප්‍රදර්ශනය)|මේඩ් ඉන් අයි. ඒ. එස්.]] සමූහ ප්‍රදර්ශනය සඳහ තෝරා ගැනීමත් සමග හෙතෙම අභිනවයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ දෘෂ්‍ය කලා ක්ෂේත්‍රයට යොමු විය.  ප්‍රදර්ශනය ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ මේඩ් ඉන් අයි. ඒ. එස්. ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන් පමණක් පිහිට වූ ඉන් පසු කිසිදු ප්‍රසිද්ධ ක්‍රියාකාරකමක් වෙනුවෙන් කටයුතු කොට නැති ක්ලබ් මේඩ් ඉන් අයි.ඒ.එස්. මගිනි.  

2000 දී සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයෙන් චිත්‍ර කලා සිව් අවුරුදු පාඨමාලාව යටතේ ලලිත කලාවේදී උපාධිය ලබාගත් රණබාහු අනතුරුව 2002 දී පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයෙන් පුරු විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව ලැබීමෙන් පසු ලංකාවේ කලා ඉතිහාසය රචනා කරනු ලබන කලා ඉතිහාසඤයකුගේ මාවතට යුහුසලුව පරිවර්තනය විය. එවක ''මේඩ් ඉන් අයි.ඒ.එස්.'' ප්‍රදර්ශනය පැවැත්වූ 2000 දී ම පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ කථිකාචාර්ය ජගත් වීරසිංහ යන අයගේ මූලිකත්වයෙන්අභිනයෙන් පිහිටවූ [[තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන් සාමූහිකය|තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන් එකතුව]] යන රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය මගින් සංවිධානය කරන ලද ශ්‍රී ලංකාව තුල පවත්වන ලද කලා වැඩසටහන් සහ ජාත්‍යන්තර වැඩසටහන් සඳහා එම සංවිධානය මගින් තෝරා ගනු ලැබූ අතර රණබාහු පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ කථිකාචාර්යවරයකු බවට පත්ට ද විය. එම ආයතනයේ කථිකාචාර්යවරයකුව සිටියදී තීර්ථ මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබූ විවාද සම්පන්න ග්‍රන්ථයක් හැටියට සලකුණු ලබන [[අනූවේ ප්‍රවණතාව]] ග්‍රන්ථය 2006 දී රචනා කරන ලද්දේ රණබාහු විසින් ය. මේ වන විට පුරා විද්‍යා ආචාර්ය උපාධි සුදුසුකම් සපුරමින් ඇති හෙතෙම ලංකාවේ කලා ඉතිහාසඤයකු හා දෘශ්‍ය කලාකරුවෙකුද වන අතර '''2011''' - සිට මේ දක්වා  , පිටකෝට්ටේ, '''''තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ සාමූහිකයේ, සාම්ප්‍රදායික, නූතන සහ සමකාලීන කලාව පිළිබඳ තීර්ථ  කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ සංග්‍රහයේ සංස්කාරකවරයා''''' ''වේ.''

== ප්‍රසන්න රණබාහු අධ්‍යාපන, කලා ක්‍රියාකාරකම්, පර්යේෂණ, ලිපි - ග්‍රන්ථ සම්පාදන,  ප්‍රදර්ශන සහ වෘත්තීය කාලානුපිලිවෙල ==
'''2000''' - Made in IAS ප්‍රදර්ශනය , '''දෙවන අධ්‍යයන වර්ෂයේ සිට පිට වූ තදාසන්න අධ්‍යයන වර්ෂය දක්වා සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් 16 දෙනෙකුගේ ප්‍රදර්ශනයකි.''' කලාගාරය - ගැලරි 706. ප්‍රදර්ශන අභිරක්ෂණය - මහාචාර්ය ජගත් වීරසිංහ, ඉදිරිපත් කිරීම - ක්ලබ් මේඩ් ඉන් අයි.ඒ.එස්.

'''2000''' - BFA ( ලලිත කලාවේදී උපාධිය ) සිතුවම්කරණය, සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය.

'''2002''' - පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය. 

'''2006''' '''-''' ''43 කණ්ඩායම'' , '''කලා ඉතිහාසය / මොනොග්‍රැෆ් වල ප්‍රකාශන,''' තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව, ශ්‍රී ලංකාව. 

'''2006''' '''-''' ''90 දශකයේ ප්‍රවණතාවය'' , '''කලා ඉතිහාසය / මොනොග්‍රැෆ් වල ප්‍රකාශන,''' තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව, ශ්‍රී ලංකාව. 

'''2006''' '''-''' '' ලංකා කලා සංගමය'' , '''කලා ඉතිහාසය / මොනොග්‍රැෆ් ප්‍රකාශන''' ''',''' තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව, ශ්‍රී ලංකාව. 

'''2006''' '''-''' ''හේවුඩ් සම්ප්‍රදාය'' , '''කලා ඉතිහාසය / මොනොග්‍රැෆ් වල ප්‍රකාශන''' තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව, ශ්‍රී ලංකාව. 

'''2006''' '''-''' ''නූතන ඉන්දියානු කලාව'' , '''කලා ඉතිහාසය / මොනොග්‍රැෆ් වල ප්‍රකාශන,''' තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව, ශ්‍රී ලංකාව. 

'''2006-7''',   කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ ''තීර්ථ''  ''කලා මොනොග්‍රැෆ් මාලාවේ කතුවැකි සාමාජික,'' ''තීර්ත ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව..'' 

'''2007''' - පුරාවිද්‍යා ශාස්ත්‍රපති උපාධිය, පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යයනාංශය, කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය.

'''2007''' '''-''' ''අනුර ක්‍රිෂාන්ත, රළ'' , ( ''මාතර රළ''  කලාකරුවන්ගේ සංවිධානය මගින් ප්‍රකාශිත ''රළ'' සමරු කලාපයේ කවර පිටුවේ විශේෂාංග ලිපියකි. සංස්කරණය චින්තක උයන්ගොඩ. තීර්ථ ව්‍යාපෘතියකි. )

'''2007 -''' ''සීවලී ඉලංගසිංහ,'' ''දෙහිඅත්තකණ්ඩිය නදී''  කලාකරුවන්ගේ සංවිධානය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ලසන්ත චන්දන කුමාර සහ etal විසින් සංස්කරණය කරන ලද ''නදී'' ''සමරු කලාපයට කවරයේ'' ''පිටුව විශේෂාංගය හැටියට ලියන ලදරචනාවකි. '''රළ''' තීර්ථ ව්‍යාපෘතියකි.''

'''2008''' - ''පාලපොතුපිටිය,'' ''මාතර රළ'' කලාකරුවන්ගේ සංවිධානය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද චින්තක උයන්ගොඩ සහ එටල් විසින් සංස්කරණය කරන ලද ''රළ'' ''සමරු කලාපයට'' ''කවරයේ පිටුව විශේෂාංගය හැටියට ලියන ලදරචනාවකි. '''නදී''' තීර්ථ ව්‍යාපෘතියකි.''

'''2009''' - සිට මේ දක්වා, කර්තෘ මණ්ඩල සාමාජික,  ''ArtLab''  වාර්ෂික සඟරාව, (කලා සහ උරුමය), තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව, පිටකෝට්ටේ. 

'''2009''' '''-''' කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාරගේ කලාව, දිවයින පුවත්පත ( '''පුවත්පත් රචනයකි.)'''

'''2009''' '''-''' කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාරගේ කලාව, රාවය පුවත්පත '''( පුවත්පත් රචනයකි )'''

'''2009''' - බන්දු මනම්පේරි කලාව, රාවය පුවත්පත '''( පුවත්පත් රචනයකි )'''

'''2009''', ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික බිතුසිතුවම්වල කාන්තාව නියෝජනය කිරීම,  ''Artlab'' ''සගරාව'' , (සංස්කරණය) මහාචාර්ය ජගත් වීරසිංහ ඇතුළු පිරිස, තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව, ශ්‍රී ලංකාව.

'''2009''' - අනුරාධපුරයේ සිට කොළඹ දක්වා ශ්‍රී ලාංකික කලාවේ ප්‍රචණ්ඩත්වය නිරූපණය (5 &lt;sup&gt;වන&lt;/sup&gt;  සියවසේ සිට 20 &lt;sup&gt;වන&lt;/sup&gt;  සියවස දක්වා), තීර්ථ  ''වාර්ෂික සංදේශ ප්‍රකාශනය'' , (සංස්කරණය) මහාචාර්ය ජගත් වීරසිංහ ආදිය, තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව, ශ්‍රී ලංකාව.

'''2009''' - බන්දු මනම්පේරි කලාව, දිවයින පුවත්පත.'''( පුවත්පත් රචනයකි )'''

'''2009 -''' සමකාලීන කලාව සහ කලාකරුවන් යටතේ '''කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාරගේ කලාව පිළිබඳ ප්‍රදර්ශන නාමාවලි රචනය,''' ප්‍රසන්න රණබාහු සහ ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි විසින් සංස්කරණය කරන ලදී. පිටකෝට්ටේ තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ සාමූහිකය විසින් සංවිධානය කරන ලද සහ ප්‍රකාශනය කරන ලද්දකි.

'''2009 -''' සමකාලීන කලාව සහ කලාකරුවන් යටතේ '''බන්ධු මනම්පේරි ගේ කලාව පිළිබඳ ප්‍රදර්ශන නාමාවලි රචනය,''' ප්‍රසන්න රණබාහු සහ ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි විසින් සංස්කරණය කරන ලදී. පිටකෝට්ටේ තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ සාමූහිකය විසින් සංවිධානය කරන ලද සහ ප්‍රකාශනය කරන ලද්දකි.

'''2010''' - සරත් කුමාරසිරිගේ කලාව, දිවයින පුවත්පත.'''( පුවත්පත් රචනයකි )'''

'''2010 -''' සමකාලීන කලාව සහ කලාකරුවන් යටතේ '''සරත් කුමාරසිරි ගේ කලාව පිළිබඳ ප්‍රදර්ශන නාමාවලි රචනය,''' ප්‍රසන්න රණබාහු සහ ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි විසින් සංස්කරණය කරන ලදී. පිටකෝට්ටේ තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ සාමූහිකය විසින් සංවිධානය කරන ලද සහ ප්‍රකාශනය කරන ලද්දකි.

'''2010'''- ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික බිතු සිතුවම්වල කාන්තා නියෝජනය,  ''සියත''  සති අන්ත පුවත්පත ( '''පුවත්පත් රචනයකි. කොටස් හතරකින් යුත් මාලාවකි. සංස්කරණය - තිලකරත්න කුරුවිට බණ්ඩාර විසිනි. )'''

'''2011 -''' '''නව මාධ්‍ය''' '''කලාව පිළිබඳ ප්‍රදර්ශන නාමාවලි රචනය,''' තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ සාමූහිකය විසින් සංවිධානය කරන ලද සහ ප්‍රකාශනය කරන ලද්දකි.

'''2011''' ''- ශ්‍රී ලංකාවේ නූතනවාදය කවදාද,  තීර්ථ කලා ඉතිහාස සංග්‍රහය  (සංස්කරණය) ප්‍රසන්න රණබාහු, තීර්ථ ප්‍රකාශන, ශ්‍රී ලංකාව.''

'''2011''' - සිට මේ දක්වා  , පිටකෝට්ටේ, '''''තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ සාමූහිකයේ, සාම්ප්‍රදායික, නූතන සහ සමකාලීන කලාව පිළිබඳ තීර්ථ  කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ සංග්‍රහයේ සංස්කාරකවරයා''''' ''වේ.''

'''2011''' '''-''' දඹුල්ල විහාරස්ථානයේ   2 &lt;sup&gt;වන  ගුහාවේ&lt;/sup&gt; ''දුටු ගැමුණු සහ එළාර'' අතර යුද්ධයේ බිතුසිතුවම් පිළිබඳ කලා ඓතිහාසික කියවීම  , ''තීර්ථ කලා ඉතිහාස සංග්‍රහය''  (සංස්කරණය), ප්‍රසන්න රණබාහු, තීර්ථ ප්‍රකාශන, ශ්‍රී ලංකාව.

'''2012''' '''-''' ''පරිප්පු සහ ඇනියන් කතාව (පොත් කලාව)''  සේතුසමුද්‍රම් කලා ඉතිහාස නේවාසික වැඩසටහන, ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර සංකල්පීය සම්බන්ධතාවය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ මෙම වැඩසටහන, බැංගලෝරයේ ශාන්ති නගර් හි 1 ශාන්ත්‍රෝඩ් චිත්‍රාගාරයේදී පැවැත්විණි.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කමිටු සාමාජික: කලා හා කලා ඉතිහාසය සඳහා නව විෂය නිර්දේශ සංශෝධන කමිටුව, ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය, මහරගම.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කථිකාචාර්ය: කලා ඉතිහාසයේ ඉතිහාසය සහ කලා ඉතිහාසයේ න්‍යාය, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, විනිශ්චය මණ්ඩලයේ සාමාජික: පැලවත්ත ජාතික ශිල්ප සභාව විසින් පවත්වනු ලබන වාර්ෂික සමස්ත ලංකා ශිල්ප තරඟය.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කතුවැකි සාමාජික: කලා හා කලා ඉතිහාසය සඳහා පාසල් ගුරුවරුන්ගේ මාර්ගෝපදේශක අත්පොත, ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය, මහරගම.

'''2015''' - සිට මේ දක්වා, පාඨමාලා සම්බන්ධීකාරක: සංස්කෘතික දේපළ සංරක්ෂණය පිළිබඳ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කමිටු සාමාජික: පැලවත්තේ ජාතික ශිල්ප කවුන්සිලයේ අධ්‍යයන මණ්ඩලය.

'''2015''' - සිට මේ දක්වා, පාඨමාලා සම්බන්ධීකාරක: ලෝක කලා ඉතිහාසයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය.

'''2015''' - සිට මේ දක්වා, ප්‍රධාන කථිකාචාර්ය: ප්‍රදර්ශන සැලසුම්කරණය සහ නිර්මාණය, කෞතුකාගාර විද්‍යාව පිළිබඳ ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය විසින් පවත්වනු ලබන පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව, දකුණු ආසියාවේ කලාව සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ කථිකාචාර්ය.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය විසින් පවත්වනු ලබන කෞතුකාගාර විද්‍යාව පිළිබඳ කථිකාචාර්ය.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය විසින් පවත්වනු ලබන සංස්කෘතික දේපළ සංරක්ෂණය පිළිබඳ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාවේ කථිකාචාර්ය.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය විසින් පවත්වනු ලබන, පූර්ව ඉතිහාසය පිළිබඳ බාහිර කථිකාචාර්ය, පැලියෝජෛව විවිධත්වය පිළිබඳ පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය විසින් පවත්වනු ලබන කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාවේ දකුණු ආසියාවේ කලාව සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ කථිකාචාර්ය.

'''2015''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කථිකාචාර්ය - බටහිර ලෝකයේ නූතන කලාව, කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය විසින් පවත්වනු ලබන කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාව.

'''2016''' '''-''' ශ්‍රී ලංකාවේ  20 &lt;sup&gt;වැනි සියවසේ නවීන චිත්‍ර,&lt;/sup&gt; ''නීත්‍රවී'' , ප්‍රදර්ශන නාමාවලිය, W/K/ බෞද්ධාලෝක මහා විද්‍යාලය, කළුතර. '''නාමාවලි (පාසල් චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය)'''

'''2016''' - කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය විසින් පවත්වන ලද පරිවාස කථිකාචාර්යවරුන් සඳහා සම්පූර්ණ කරන ලද කාර්ය මණ්ඩල සංවර්ධන වැඩසටහන

'''2016'''  - ''ශ්‍රී ලංකාවේ කලා ඉතිහාස ලේඛනයේ සම්ප්‍රදායන් සහ න්‍යායන්'' , සංස්කරණය සසංක පෙරේරා. තීර්ථ ප්‍රකාශනයකි.  

'''2018'''   -  ''ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෙම්මුල්ල (ශ්‍රී වර්ධන මූලමහා විහාරය) බෞද්ධ විහාරය පිළිබඳ පුළුල් කලා-ඓතිහාසික සමීක්ෂණයක්''  = පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ මතක සටහන්. ( ප්‍රකාශනය සඳහන් නොවේ.)

'''2016''' - කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ වැඩමුළුව: මහාචාර්ය ජැනිස් ලියොෂ්කෝ (ටෙක්සාස් විශ්ව විද්‍යාලය) සහ මහාචාර්ය ජගත් වීරසිංහ ( පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය ) විසින් පවත්වන ලද පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ ශ්‍රී ලාංකික කලා ඉතිහාසගත අධ්‍යයනයන් සහ කලා ඉතිහාසය පිලිබද පුහුණුවේ තරම සමීප අධ්‍යයනය.

'''2017''' '''-''' මහාචාර්ය ජැනිස් ලියෝෂ්කෝ (ටෙක්සාස් විශ්ව විද්‍යාලය) සහ මහාචාර්ය ජගත් වීරසිංහ (PGIAR) විසින් පවත්වන ලද, කොළඹ 07, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ, ශ්‍රී ලංකාවේ කලාවේ කලා ඉතිහාසය: නූතනවාදය, නවීකරණය සහ නූතනත්වය පිළිබඳ වැඩමුළුව.

'''2018''' '''-''' කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය, මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල සහ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ එක්ව කොළඹ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පැවති 'ශ්‍රී ලංකාවේ සිතුවම් සංරක්ෂණය සඳහා විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශයක්' යන මැයෙන් පැවති වැඩමුළුවට සහභාගී වීම.

'''2018''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පවත්වන ලද පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාවේ කථිකාචාර්ය - පූර්ව-නූතන ශ්‍රී ලංකාවේ කලාව සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය.

'''2018''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය විසින් පවත්වනු ලබන පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ උරුම කළමනාකරණ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාවේ කථිකාචාර්ය.

'''2018''' '''-''' කොළඹ 07, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ මහාචාර්ය ජැනිස් ලියෝෂ්කෝ (ටෙක්සාස් විශ්ව විද්‍යාලය) සහ මහාචාර්ය ජගත් වීරසිංහ (PGIAR) විසින් පවත්වන ලද කලා ඉතිහාසයේ නියමයන් පිළිබඳ වැඩමුළුව.

'''2019''' '''-''' මාර්තු 03:  ''සේනකේ බණ්ඩාරනායකගේ කලා ඓතිහාසික ප්‍රවේශය,''  ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ වඩා හොඳ අවබෝධයක් සඳහා සංස්ලේෂණය ශක්තිමත් කිරීම: මහාචාර්ය සේනකේ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සමුළුව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ දී.'''සම්මන්ත්‍රණ සහභාගීත්වයකි.'''

'''2019''' - සිට මේ දක්වා, පාඨමාලා සම්බන්ධීකාරක: පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය.

'''2019''' - සිට මේ දක්වා, ප්‍රධාන කථිකාචාර්ය: පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාවේ දකුණු ආසියාවේ කලාව සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ පාඨමාලා ඒකක

'''2020''' - සිට මේ දක්වා, සම-ප්‍රධාන කථිකාචාර්ය: දකුණු ආසියාව, ආසියාව සහ අප්‍රිකාව සහ මධ්‍යධරණී කලාපයේ කලා හා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ පාඨමාලා ඒකක සහ පුනරුදය සිට කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය.

'''2020''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කලා අධ්‍යාපන විෂය නිර්දේශයේ මූලික විෂය සංස්කාරකය ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යාලයේ අලුතින් යෝජිත උපාධි අපේක්ෂක විෂය මාලාව යටතේ පවතී.

'''2020''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පවත්වන ලද පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාවේ කථිකාචාර්ය - උරුමය යනු කුමක්ද?

'''2021''' - සිට මේ දක්වා, සම-ප්‍රධාන කථිකාචාර්ය: පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පුරාවිද්‍යා හා කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියේ සමකාලීන පුරාවිද්‍යාව, මානව විද්‍යාව සහ කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ තේමාවන් සහ න්‍යායන් පිළිබඳ පාඨමාලා ඒකකය2020 සිට මේ දක්වා, සම-ප්‍රධාන කථිකාචාර්ය: දකුණු ආසියාව, ආසියාව සහ අප්‍රිකාව සහ මධ්‍යධරණී කලාපයේ කලා හා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ පාඨමාලා ඒකක සහ පුනරුදය සිට කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය.

'''2021''' '''-''' සිට මේ දක්වා, කථිකාචාර්ය -  ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික කලාව, ශ්‍රී ලංකාවේ පූර්ව-නූතන කලා ඉතිහාසය, පූර්ව-නූතන ශ්‍රී ලංකාවේ කලා සම්ප්‍රදායේ ශෛලීන්, කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය විසින් පවත්වනු ලබන සංචාරක ව්‍යාපාරය පිළිබඳ ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව.

'''2021''', බොරැල්ල තීර්ථ රෙඩ්ඩොට් ගැලරිය විසින් සංවිධානය කරන ලද අනුෂා ගජවීරගේ කලාව පිළිබඳ ප්‍රදර්ශන නාමාවලිය; (සම්පූර්ණ) මල්. 

'''2021''' '''-''' සිට මේ දක්වා, පාඨමාලා සම්බන්ධීකාරක: පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාව, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනය.

'''2021''' '''-''' සිට මේ දක්වා, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ඩිප්ලෝමාවේ දකුණු ආසියාවේ කලාව සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ පාඨමාලා ඒකකයේ සම-ප්‍රධාන කථිකාචාර්ය.
&lt;ref&gt;පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ නිල වෙබ් අඩවියෙනි. [https://units.kln.ac.lk/pgiar/index.php/component/sppagebuilder/60-mr-prasanna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260119134055/https://units.kln.ac.lk/pgiar/index.php/component/sppagebuilder/60-mr-prasanna |date=2026-01-19 }}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>4uacgerzvao6fnnkiffv9kj3a2gq02q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184186</id>
    <revision>
      <id>796222</id>
      <parentid>772900</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T07:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sayuru Athsara</username>
        <id>59181</id>
      </contributor>
      <origin>796222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30538" sha1="flcy8vjwzwb790yigct5do2qm2z9ojg" xml:space="preserve">
{{Infobox television
| image                = VoiceSriLankaTitleCard.png
| image_alt            = 
| caption              = 
| alt_name             = 
| genre                = {{Plainlist|
* [[Reality television]], 
* [[Music competition|Singing competition]]
}}
| creator              = [[John de Mol Jr.]]
| based_on             = {{Based on|[[The Voice (franchise)|''The Voice'' franchise]]}}
| director             = Samith Basnayake
| presenter            = {{plainlist|
* Dinithi Walgamage (Blind Auditions, S1) 
* Kingsley Rathnayake (The Battles, S1)
* Sumiran Dhananjaya Gunasekara
}}
| judges               = {{plainlist|
* Supun Perera
* Raini Charuka
* Hirushi Jayasena
* Mihindu Ariyaratne
}}
| composer             = Asela Bandara
| country              = Sri Lanka
| language             = [[Sinhala language|Sinhala]]
| num_seasons          = 3
| num_episodes         = 200–300
| producer             = Waruna Karunarathna
| location             = [[Ratmalana]], Sri Lanka – Stein Studios
| animator             = {{plainlist|
* Mahinda Nagahawatta
* Lahiru Hashan
* Chamath Gunasekara
}}
| editor               = Lalith Wasantha, Pubudu Wanigasekara
| camera               = [[Multi-camera]]
| runtime              = 1 hour and 30 minutes
| company              = Stein Studios &lt;br&gt; [[MTV Channel|MTV/MBC]] &lt;br/&gt; [[ITV Studios]]
| network              = [[Sirasa TV]]
| first_aired          = {{Start date|2020|11|21|df=y}}
| last_aired           = present
| related              = {{plainlist|
* ''[[The Voice Teens (Sri Lankan TV series)|The Voice Teens]]''
* ''[[The Voice Kids (Sri Lankan TV series)|The Voice Kids]]''
}}
}}
'''The Voice Sri Lanka''' යනු [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස TV]] හි විකාශනය වන ශ්‍රී ලාංකික ගායන රියැලිටි වැඩසටහනකි. එය 2020 නොවැම්බර් 21 වන දින ආරම්භ වූ අතර එතැන් සිට අදියර වශයෙන් විකාශය වේ.  මෙම රියැලිටි වැඩසටහන විසින් නිර්මාණය කරන ලද මුල් ලන්දේසි ගායන තරඟය වන ''The Voice of Holland'' මත පදනම් වන අතර එය විශාල ජාත්‍යන්තර වරලත් වැඩසහන් මාලාවක ශ්‍රී ලාංකික වැඩසටහන වේ. 

තරඟකරුවන් තෝරා ගනු ලබන්නේ තරගකරුවන්ට විරුද්ධ දෙස‌ට මුහුණලා සිටින  විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකුගෙන් යුත් (&quot;පුහුණුකරුවන්/Coaches&quot; ලෙස හඳුන්වයි) මණ්ඩලයක් විසිනි, ඔවුන් ගායකයින් විනිශ්චය කරන්නේ ඔවුන්ගේ හඬ මත පමණි. පුහුණුකරුවන්ට එම තරගකරු තම කණ්ඩායමට ඇතුළු කර ගැනීමට අවශ්‍ය නම් රතු බොත්තමක් (&quot;බසරයක්/Buzzer&quot;) ඔබන අතර එවිට ඔවුන්ගේ පුටු තරගකරුවා දෙසට හැරේ. එක් පුහුණුකරුවෙකුට වඩා හැරෙන්නේ නම්, තරඟකරු කුමන පුහුණුකරුගේ කණ්ඩායමට සම්බන්ධ විය යුතුද යන්න තෝරා ගනී. 

පුහුණුකරුවන් අදියර අනුව වෙනස් වී ඇත. පළමු සහ දෙවන අදියරවලදී, [[භාතිය සහ සන්තුෂ්]], [[කසුන් කල්හාර]], [[සෂිකා නිසංසලා]] සහ [[උමාරියා සිංහවංශ]] පුහුණුකරුවන් ලෙස කටයුතු කළහ.  දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරු (Fifth Coach) ලෙස සුපුන් පෙරේරා හඳුන්වා දුන් අතර ඔහු &quot;Comeback Stage&quot; කණ්ඩායම මෙහෙයවීය.  තුන්වන අදියරේ දී මුල් පුහුණුකරුවන් සිව්දෙනා වෙනුවට නව පුහුණුකරුවන් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. [[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]], මිහිඳු ආරියරත්න, රයිනි චාරුකා සහ හිරුෂි ජයසේන අදියර 3 (3 වන වාරයේ) පුහුණුකරුවන් වේ. 

වැඩසටහනේ පළමු අදියර 2020 නොවැම්බර් 21 වන දින ආරම්භ විය; දෙවන අදියර 2023 මැයි 21 වන දින අවසන් විය. මෙම වැඩසටහන මේ වන විට ජයග්‍රාහකයින් තිදෙනෙකු බිහි කර ඇත: හරිත් විජේරත්න (උමාරියා කණ්ඩායම),  රමීෂ් සෂින්ක (රමියා) (සුපුන් කණ්ඩායම), සහ ඉමේෂ් සංදීප (සුපුන් කණ්ඩායම).  ජයග්‍රාහකයින් තෝරා ගනු ලබන්නේ අවසාන මහා තරඟයේ නරඹන්නන් කෙටි පණිවුඩ හරහා මනාප පළ කිරීමෙනි.

== දළ විශ්ලේෂණය ==
''The Voice'' යනු [[නෙදර්ලන්තය|නෙදර්ලන්තයේ]] ආරම්භ වූ රියැලිටි ගායන තරඟයකි. මුල් ආකෘතියේ විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකු ඇතුළත් වුවද, ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'' පසුව දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරුවෙකු හඳුන්වා දුන්නේය.

=== බ්ලයින්ඩ් ඔඩිෂන්ස් / Blind Auditions ===
තරඟකරුවන් නොදැක පුහුණුකරුවන් සවන් දෙන පළමු අදියර . ඔවුන් පුටු හරවා කණ්ඩායම් සාමාජිකයින් තෝරා ගැනීමට &quot;මට ඔබව අවශ්‍යයි&quot; බොත්තම ඔබන්න. පුහුණුකරුවන් ඔවුන්ගේ කලාකරුවන්ට මඟ පෙන්වයි. 

=== බැට්ට්ල් රවුන්ඩ්ස් / Battle Rounds ===
කණ්ඩායම් සාමාජිකයින් යුගල ගායනා කරයි; පුහුණුකරුවන් ඉදිරියට යා යුත්තේ කවුරුන්ද යන්න තෝරා ගනී. සෑම පුහුණුකරුවෙකුටම අනෙකුත් කණ්ඩායම් වලින් ඉවත් කරන ලද තරඟකරුවන් තෝරා ගැනීමට එක් &quot;සොරකමක්&quot; ඇත. 

=== ද නොක්අවුට්ස් රවුන්ඩ් / Knockouts ===
ඉතිරි තරඟකරුවන් තනි තනිව ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ඒක පුද්ගල ගීත තෝරා ගනී. ඉදිරියට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරුවන් තෝරා ගනී. 

=== ලයිව් ෂොව්ස් / Live shows ===
තරඟකරුවන් සජීවීව රඟ දක්වයි; ඒකාබද්ධ පුහුණුකරු සහ මහජන ඡන්ද මගින් ඉදිරියට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න තීරණය වේ. 

=== අවසන් මහා තරඟය / Grand Finale ===
අවසන් තරඟකරුවන් පුහුණුකරුවන් සමඟ මුල් ගීත සහ යුග ගායනා කරති. ජයග්‍රාහකයාට මුදල් ත්‍යාගයක් ලැබේ. 

== 3 වන අදිරයේ කැපී පෙනෙන අවස්ථා ==
තුන්වන වාරය නව්‍ය &quot;බ්ලොක් බොත්තම&quot; හඳුන්වා දුන්නේ, තරඟකරුවන් අන්ධ විගණන අතරතුර තරඟකරුවන් බඳවා ගැනීමෙන් වැළැක්වීමට පුහුණුකරුවන්ට ඉඩ සලසමිනි, එමඟින් උපාය මාර්ග එකතු කරන ලදී.  ස්ටුඩියෝ කට්ටලය පෙර වාර අභිබවා යමින් උසස් තාක්‍ෂණය භාවිතයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ නිර්මාණය කර ඉදිකරන ලදී.  2025 ජුනි 14 වන දින පැවති අවසන් මහා තරඟය, විස්තීර්ණ රංගනයන් සහ වාර්තාගත නරඹන්නන් ඇතුළත් ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ විශාලතම රූපවාහිනී වැඩසටහන ලෙස පිළිගැනීමට ලක් විය. 

== පුහුණුකරුවන් ==

* '''[[උමාරියා සිංහවංශ]]''' - ප්‍රබල ගායනය සහ වේදිකා පැවැත්ම සඳහා ප්‍රසිද්ධ ශ්‍රී ලාංකික ගායිකාවක්. ඇය 1 සහ 2 වාරවල පුහුණුකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර, 1 වාරයේ දී උමාරියා කණ්ඩායම ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවූවාය.
* '''[[භාතිය සහ සන්තුෂ්]] (BNS)''' - සිංහල පොප් හිප්-හොප් සහ R&amp;B සමඟ මිශ්‍ර කිරීම සඳහා ප්‍රසිද්ධ සංගීත යුගලයකි. ඔවුන් 1 සහ 2 වාරවලදී පුහුණුකරුවන් ලෙස කටයුතු කළ අතර අවසන් තරඟකරුවන්ට මඟ පෙන්වීම සඳහා දායක විය.
* '''[[කසුන් කල්හාර]]''' - චිත්තවේගීය බැලඩ් සඳහා ප්‍රසිද්ධ ආත්මීය ගායකයෙක් සහ රචකයෙක්. කසුන් පළමු වාර දෙකේදී පුහුණුකරුවෙකු විය.
* '''[[සෂිකා නිසංසලා|සශිකා නිසංසලා]]''' - පසුබිම් ගායනයේ ප්‍රබල පසුබිමක් ඇති සම්භාව්‍ය පුහුණුව ලත් ගායිකාවක්. ඇය 1 සහ 2 වාරවල පුහුණුකරු ලෙස කටයුතු කළාය.
* '''[[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]]''' - 2 වන වාරයේ නැවත පැමිණීමේ අදියර සඳහා &quot;පස්වන පුහුණුකරු&quot; ලෙස මුලින්ම හඳුන්වා දෙන ලදී. ඔහු පූර්ණ කාලීන පුහුණුකරුවෙකු බවට පත් වූ අතර 2 වන සහ 3 වන වාරවලදී සුපුන් කණ්ඩායම අඛණ්ඩව ජයග්‍රහණ කරා මෙහෙයවීය.
* '''මිහිඳු ආරියරත්න''' - ජවසම්පන්න රංගනයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ ප්‍රමුඛ පොප්-රොක් කලාකරුවෙකි. ඔහු 3 වන වාරයේ පුහුණුකරුවෙකු ලෙස ආරම්භ විය.
* '''රයිනි චාරුකා''' - දේශීය සංගීත කර්මාන්තයේ ගැඹුරු මූලයන් ඇති පොප් ගායිකාවක් සහ විනෝදාස්වාදිනියක් වන ඇය, 3 වන වාරයේ දී මණ්ඩලයට සම්බන්ධ වූවාය.
* '''හිරුෂි ජයසේන''' - බහුකාර්යතාව සහ තරුණ ආකර්ෂණය සඳහා ප්‍රසිද්ධ හිරුෂි, 3 වන වාරයේ නව පුහුණුකරුවන්ගෙන් කෙනෙකි.

== සත්කාරකයින් ==

* '''දිනිති වල්ගමගේ''' - පළමු වාරයේ අන්ධ විගණනය මෙහෙයවූ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියකි.
* '''කිංස්ලි රත්නායක''' – 1 වන වාරයේ සටන් වටවලදී සත්කාරක රාජකාරි භාර ගත්තේය.
* '''සුමිරන් ධනංජය ගුණසේකර''' - 1 වන වාරයේ අවසන් මහා තරඟයේ සිට ප්‍රධාන සත්කාරකයා වන අතර, 2 වන සහ 3 වන වාර සියල්ලද ඇතුළුව. ඔහු පැහැදිලි ඉදිරිපත් කිරීමේ විලාසය සහ සංගීත පසුබිම සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
* '''[[ස්ටෙෆනි සිරිවර්ධන]]'''

== ජයග්‍රාහකයින් ==

* '''හරිත් විජේරත්න''' (කලාපය 1, කණ්ඩායම උමාරියා) – ඔහුගේ චිත්තවේගීය ගායන විලාසය සහ තාක්ෂණික පාලනය සඳහා ජාතික අවධානය දිනා ගත්තේය. එතැන් සිට ඔහු ජාතික උත්සව සහ ප්‍රසංග කිහිපයකම රඟ දක්වා ඇත.
* '''රමීෂ් සෂින්කා (රාමියා)''' (දෙවන වාරය, සුපුන් කණ්ඩායම) – ඔහුගේ අද්විතීය හඬ සහ ගතික වේදිකා පැවැත්ම සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ඔහු බලවත් රොක් සහ පොප් රංගනයන් සමඟ ප්‍රේක්ෂකයින් දිනා ගත්තේය.
* '''ඉමේෂ් සංදීප''' (3 වන වාරය, සුපුන් කණ්ඩායම) - ශ්‍රවණාගාරවලින් කැපී පෙනෙන අයෙකු වූ ඉමේෂ්, ඔහුගේ ගායන පරාසය සහ චමත්කාරය සඳහා ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අතර අවසානයේ 2025 දී අවසන් මහා තරඟය ජයග්‍රහණය කළේය.

== මාලාවේ සාරාංශය ==
'''කලාකරුවාගේ තොරතුරු'''

* {{Color box|#f78fb2|border=silver}} [[උමාරියා සිංහවංශ|උමාරියා]] කණ්ඩායම
* {{Color box|#fffa73|border=silver}} Team [[භාතිය සහ සන්තුෂ්|BNS]]
* {{Color box|#dda0dd|border=silver}} Team [[සෂිකා නිසංසලා|Sashika]]
* {{Color box|#ccf|border=silver}} Team [[කසුන් කල්හාර|Kasun]]
* {{Color box|#8ff7c0|border=silver}} Team Supun
* {{Color box|khaki|border=silver}} Team Mihindu
* {{Color box|#ff9999|border=silver}} Team Raini
* {{Color box|#ffbcd9|border=silver}} Team Hirushi

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px; width:100%;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |සමය
! rowspan=&quot;2&quot; | මුලින්ම විකාශනය වූයේ
! rowspan=&quot;2&quot; | අවසන් වරට විකාශය වූයේ
! rowspan=&quot;2&quot; | ජයග්‍රාහකයා
! colspan=&quot;3&quot; | අනෙකුත් අවසන් තරඟකරුවන්
! rowspan=&quot;2&quot; | ජයග්‍රාහී පුහුණුකරු
! colspan=&quot;3&quot; | ප්‍රධාන සත්කාරක
! colspan=&quot;5&quot; | පුහුණුකරුවන්ගේ පුටු අනුපිළිවෙල (වමේ සිට දකුණට)
|-
| 1 යි
| 2
| 3 යි
| අන්ධ විගණන
| සටන්
| පිළිමළුන් පිටුදැකීම් - අවසන් තරඟ
| 1 යි
| 2
| 3 යි
| 4
| ආපසු එන්න
|-
| 1 යි
| 2020 නොවැ 21
| 2021 දෙසැ 11
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | හරිත් විජේරත්න
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | ජුලියස් මිචෙල්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | මියුරු සෝමරත්න
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | තිළිණ සුදේශ්
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | [[උමාරියා සිංහවංශ]]
| දිනිති වල්ගමගේ
| කිංස්ලි රත්නායක
| සුමිරාන් ඩී. ගුණසේකර
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | කසුන්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ශෂිකා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | බීඑන්එස්
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | උමාරියා
| —
|-
| 2
| 2022 ඔක් 29
| 2023 මැයි 21
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | රමීෂ් සෂින්කා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | චින්තක රොෂාන්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ෂෙරොන් සිල්වා
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | චානුප දේශිත
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන් පෙරේරා
| colspan=&quot;3&quot; | සුමිරාන් ධනංජය ගුණසේකර
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | උමාරියා
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ශෂිකා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | බීඑන්එස්
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | කසුන්
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන්
|-
| 3 යි
| 2024 දෙසැ 14
| 2025 ජූනි 14
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | ඉමේෂ් සන්දීප
| style=&quot;background:#ff9999;&quot; | අයිසැක් තිමෝති
| style=&quot;background:#ffbcd9;&quot; | ලිසාරා ප්‍රනාන්දු
| style=&quot;background:khaki;&quot; | රසිඳු මිහිසර
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන් පෙරේරා
| colspan=&quot;3&quot; | සුමිරාන් ධනංජය ගුණසේකර
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන්
| style=&quot;background:#ffbcd9;&quot; | හිරුෂි
| style=&quot;background:#ff9999;&quot; | රයිනි
| style=&quot;background:khaki;&quot; | මිහිඳු
| —
|}

== නරඹන්නන්ගේ ශ්‍රේණිගත කිරීම් ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; font-size:90%&quot;
!වාරය /අදියර
! මංගල දර්ශනය වූ දිනය
! අවසන් දිනය
! කථාංග ගණන
! සාමාන්‍ය නරඹන්නන් සංඛ්‍යාව (ඇස්තමේන්තුගත)
! අවසන් ප්‍රේක්ෂකත්වය
! සටහන්
|-
| 1
| 2020 නොවැ 21
| 2021 දෙසැ 11
| 60+
| මිලියන 1.2
| මිලියන 2.5 යි
| ශක්තිමත් මංගල වාරය; අන්තර්ජාලයේ ජනප්‍රියයි.
|-
| 2
| 2022 ඔක් 29
| 2023 මැයි 21
| 70+
| මිලියන 1.5
| මිලියන 3.2
| ඉහළම මැද-කන්නයේ ශ්‍රේණිගත කිරීම්.
|-
| 3
| 2024 දෙසැ 14
| 2025 ජූනි 14
| 80+
| මිලියන 1.8
| මිලියන 4.1
| වාර්තාගත අවසන් ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවක්. &quot;ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ප්‍රසංගය&quot; ලෙස සැලකේ.
|}

== පුහුණුකරු සංඛ්‍යාලේඛන ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; font-size:90%&quot;
!පුහුණුකරු
! වාර
! ජයග්‍රහණ
! අවසන් තරඟකරුවන්
! සටහන්
|-
| [[උමාරියා සිංහවංශ]]
| 1-2
| 1 (1 අදියරේ)
| 3
| වාචික ශිල්පීය ක්‍රම සහ චිත්තවේගීය මගපෙන්වීම සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| [[භාතිය සහ සන්තුෂ්]]
| 1-2
| 0
| 3
| ගතික යුගලයක්, ශක්තිමත් පොප්-R&amp;B බලපෑම.
|-
| [[කසුන් කල්හාර]]
| 1-2
| 0
| 2
| බැලඩ් සහ ගීතමය උපදෙස් සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| [[සෂිකා නිසංසලා|සශිකා නිසංසලා]]
| 1-2
| 0
| 3
| සම්භාව්‍ය උපදේශකත්වය සහ වේදිකා පාලනය.
|-
| [[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]]
| 2–3
| 2 (අදියර 2 සහ 3 හි)
| 4
| දෙවරක් ජයග්‍රහණය කළ පළමු පුද්ගලයා; නැවත පැමිණීමේ වේදිකා විශේෂඥයා.
|-
| මිහිඳු ආරියරත්න
| 3 යි
| 0
| 1
| ජවසම්පන්න පුහුණු විලාසය, පැනලයට අලුත්.
|-
| රයිනි චාරුකා
| 3 යි
| 0
| 1
| වේදිකා පැවැත්ම සහ රංගන පුහුණුව සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| හිරුෂි ජයසේන
| 3 යි
| 0
| 1
| ලාබාලතම පුහුණුකරු; සමාජ මාධ්‍ය ආකර්ෂණය.
|}

== සාරාංශය ==
''ද වොයිස්'' යනු නෙදර්ලන්තයේ ආරම්භ වූ රියැලිටි ගායන තරඟයකි. මුල් ආකෘතියේ විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකු ඇතුළත් වුවද, ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'' පසුව දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරුවෙකු ද හඳුන්වා දුන්නේය. වැඩසටහනේ සංකල්පය පෙනුම නොසලකා හරිමින්, ගායන හැකියාව පමණක් පදනම් කර ගනිමින් තරඟකරුවන් විනිශ්චය කරන පුහුණුකරුවන් මත දිවෙයි.

=== Blind Auditions ===
විනිශ්චයකරුවන් (Coaches) තරඟකරුවන්ව නොදැක ඔවුන්ගේ ගායනයට පමණක් සවන් දෙන පළමු අදියර මෙයයි. තමන්ගේ කණ්ඩායමට සාමාජිකයින් තෝරා ගැනීම සඳහා ඔවුන් &quot;I Want You&quot; බොත්තම ඔබා සිය අසුන් අනෙක් පස  ලබයි. ඉන්පසුව, මෙම පුහුණුකරුවන් විසින් තම කණ්ඩායමේ ශිල්පීන්ට තරඟය පුරාවටම මඟ පෙන්වීම් සහ උපදේශනය ලබා දෙනු ලබයි. 

=== Battle Rounds ===
මෙහිදී කණ්ඩායම් සාමාජිකයන් දෙදෙනෙකු එක්ව යුගල ගායනයක (Duet) නිරත වන අතර, ඉන් ඉදිරි වටයට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරු (Coach) විසින් තීරණය කරනු ලබයි. එමෙන්ම, අනෙක් කණ්ඩායම්වලින් ඉවත් කරන දක්ෂ තරඟකරුවන් තෝරා ගැනීම සඳහා සෑම පුහුණුකරුවෙකුටම එක් 'Steal' (වෙනත් අයෙකු ලබා ගැනීමේ) අවස්ථාවක් හිමිවේ. 

=== Knockouts ===
ඉතිරි වී සිටින තරඟකරුවන් තමන්ට කැමති ගීත තෝරාගෙන තනි තනිව ගායනා කරනු ලබයි. ඉන් ඉදිරි වටයට සුදුසුකම් ලබන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරුවන් (Coaches) විසින් තීරණය කරනු ලැබේ.

=== Live Shows ===
තරඟකරුවන් සජීවීව ගායනයන් ඉදිරිපත් කරන අතර, ඉදිරි වටයට තේරී පත්වන්නේ කවුරුන්ද යන්න තීරණය කරනු ලබන්නේ පුහුණුකරුවන්ගේ සහ මහජනතාවගේ මනාප එකතුවෙනි. 

=== Grand Finale (අවසන් මහා තරඟය) ===
අවසන් තරඟකරුවන් තනිව සහ පුහුණුකරුවන් සමඟ යුග ගීත ගායනා කරති. ජයග්‍රාහකයාට මුදල් ත්‍යාගයක් ලැබේ. 
== පිළිගැනීම ==
මෙම ෆ්‍රැන්චයිසය ශ්‍රී ලංකාව තුළ දැවැන්ත සාර්ථකත්වයක් ලබා ඇත. අනුවාද තුනක් එකවර ධාවනය වේ: ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'', ''ද වොයිස් ටීන්ස්'' සහ ''ද වොයිස් කිඩ්ස්'' . යූ ටියුබ් හි ප්‍රසංග &quot;වී ක්ලැපර්&quot; ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රවර්ධන සහ පශ්චාත් කාර්ය සාධන අන්තර්ගතය ඇතුළුව මිලියන ගණනක් නැරඹුම් ලබා ගනී. නිල යූ ටියුබ් නාලිකාව 2023 ඔක්තෝබර් වන විට නැරඹුම් මිලියන 684 කට වඩා ලබා ගෙන ඇත 

පළමු වාරය ආරම්භ වී ටික කලකට පසු, විනිසුරුවන් විසින් පණ්ඩිත් [[අමරදේව|ඩබ්ලිව්.ඩී. අමරදේවගේ]] 1978 ගීතය වන &quot;නිම් හිම් සෙව්වා&quot; ආවරණය කරමින් සහයෝගී ප්‍රවර්ධන ගීතයක් පටිගත කරන ලද අතර එය සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි පද රචනා මිශ්‍ර කළේය. එය මිලියන 1 කට අධික නැරඹුම් සංඛ්‍යාවක් රැස් කළේය.  පුහුණුකරු උමාරියා නිතිපතා ගීතය ඇගේ සජීවී කට්ටල ලැයිස්තු වලට ඇතුළත් කරයි.

== ආශ්රිත ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (19 October 2020). &quot;The Voice of Sri Lanka | This November On Sirasa TV&quot;. via YouTube. Retrieved 9 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref2&quot;&gt;The Voice Sri Lanka - About page. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref3&quot;&gt;White, Jessica (20 September 2023). &quot;A Full Breakdown of How The Voice Works&quot;. NBC News. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref4&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (14 November 2020). &quot;The Voice Coaches Are Ready #TheVoiceSL&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref5&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (1 March 2023). &quot;𝗧𝗵𝗲 𝗩𝗼𝗶𝗰𝗲 𝗖𝗼𝗺𝗲𝗯𝗮𝗰𝗸 𝗦𝘁𝗮𝗴𝗲 ✌️ | introducing The 5th Coach&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref6&quot;&gt;(21 June 2020). &quot;‘The Voice Teens Sri Lanka’: Game changer&quot;. [[The Sunday Times]]. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref7&quot;&gt;(19 September 2023). &quot;Sirasa TV launches 'The Voice Kids', for the first time in Sri Lanka&quot;. News First. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref8&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (11 December 2021). &quot;The Judgment | Grand Finale | The Voice Sri Lanka&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref9&quot;&gt;Sathyajith, Sandro (21 May 2023). &quot;'Ramiya' Crowned Champion at The Voice Sri Lanka 2023 Grand Finale&quot;. News First. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref10&quot;&gt;Pilapitiya, Sureshni (7 July 2020). &quot;Taking Sri Lankan teen talent to the next level&quot;. Daily News. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref14&quot;&gt;M Entertainments [@MEntertainmentsPL] (28 November 2020). &quot;Nim Him Sewwa (නිම් හිම් සෙව්වා) - The Voice Sri Lanka Edition - BnS | Kasun | Umaria | Shashika&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref15&quot;&gt;Marians (30 April 2021). &quot;Umaria Sinhawansa (උමාරියා) - Trico වසන්තය with MARIANS&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== මෙයද බලන්න ==

* ද වොයිස් ටීන්ස් (ශ්‍රී ලාංකික රූපවාහිනී කතා මාලාව)
* ද වොයිස් කිඩ්ස් (ශ්‍රී ලාංකික රූපවාහිනී කතා මාලාව)
* ද වොයිස් (ෆ්‍රැන්චයිස්)
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී වැඩසටහන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>flcy8vjwzwb790yigct5do2qm2z9ojg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796238</id>
      <parentid>796222</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>IDB.S විසින් [[The Voice Sri Lanka]] සිට [[ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: to sinhala title</comment>
      <origin>796222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30538" sha1="flcy8vjwzwb790yigct5do2qm2z9ojg" xml:space="preserve">
{{Infobox television
| image                = VoiceSriLankaTitleCard.png
| image_alt            = 
| caption              = 
| alt_name             = 
| genre                = {{Plainlist|
* [[Reality television]], 
* [[Music competition|Singing competition]]
}}
| creator              = [[John de Mol Jr.]]
| based_on             = {{Based on|[[The Voice (franchise)|''The Voice'' franchise]]}}
| director             = Samith Basnayake
| presenter            = {{plainlist|
* Dinithi Walgamage (Blind Auditions, S1) 
* Kingsley Rathnayake (The Battles, S1)
* Sumiran Dhananjaya Gunasekara
}}
| judges               = {{plainlist|
* Supun Perera
* Raini Charuka
* Hirushi Jayasena
* Mihindu Ariyaratne
}}
| composer             = Asela Bandara
| country              = Sri Lanka
| language             = [[Sinhala language|Sinhala]]
| num_seasons          = 3
| num_episodes         = 200–300
| producer             = Waruna Karunarathna
| location             = [[Ratmalana]], Sri Lanka – Stein Studios
| animator             = {{plainlist|
* Mahinda Nagahawatta
* Lahiru Hashan
* Chamath Gunasekara
}}
| editor               = Lalith Wasantha, Pubudu Wanigasekara
| camera               = [[Multi-camera]]
| runtime              = 1 hour and 30 minutes
| company              = Stein Studios &lt;br&gt; [[MTV Channel|MTV/MBC]] &lt;br/&gt; [[ITV Studios]]
| network              = [[Sirasa TV]]
| first_aired          = {{Start date|2020|11|21|df=y}}
| last_aired           = present
| related              = {{plainlist|
* ''[[The Voice Teens (Sri Lankan TV series)|The Voice Teens]]''
* ''[[The Voice Kids (Sri Lankan TV series)|The Voice Kids]]''
}}
}}
'''The Voice Sri Lanka''' යනු [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස TV]] හි විකාශනය වන ශ්‍රී ලාංකික ගායන රියැලිටි වැඩසටහනකි. එය 2020 නොවැම්බර් 21 වන දින ආරම්භ වූ අතර එතැන් සිට අදියර වශයෙන් විකාශය වේ.  මෙම රියැලිටි වැඩසටහන විසින් නිර්මාණය කරන ලද මුල් ලන්දේසි ගායන තරඟය වන ''The Voice of Holland'' මත පදනම් වන අතර එය විශාල ජාත්‍යන්තර වරලත් වැඩසහන් මාලාවක ශ්‍රී ලාංකික වැඩසටහන වේ. 

තරඟකරුවන් තෝරා ගනු ලබන්නේ තරගකරුවන්ට විරුද්ධ දෙස‌ට මුහුණලා සිටින  විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකුගෙන් යුත් (&quot;පුහුණුකරුවන්/Coaches&quot; ලෙස හඳුන්වයි) මණ්ඩලයක් විසිනි, ඔවුන් ගායකයින් විනිශ්චය කරන්නේ ඔවුන්ගේ හඬ මත පමණි. පුහුණුකරුවන්ට එම තරගකරු තම කණ්ඩායමට ඇතුළු කර ගැනීමට අවශ්‍ය නම් රතු බොත්තමක් (&quot;බසරයක්/Buzzer&quot;) ඔබන අතර එවිට ඔවුන්ගේ පුටු තරගකරුවා දෙසට හැරේ. එක් පුහුණුකරුවෙකුට වඩා හැරෙන්නේ නම්, තරඟකරු කුමන පුහුණුකරුගේ කණ්ඩායමට සම්බන්ධ විය යුතුද යන්න තෝරා ගනී. 

පුහුණුකරුවන් අදියර අනුව වෙනස් වී ඇත. පළමු සහ දෙවන අදියරවලදී, [[භාතිය සහ සන්තුෂ්]], [[කසුන් කල්හාර]], [[සෂිකා නිසංසලා]] සහ [[උමාරියා සිංහවංශ]] පුහුණුකරුවන් ලෙස කටයුතු කළහ.  දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරු (Fifth Coach) ලෙස සුපුන් පෙරේරා හඳුන්වා දුන් අතර ඔහු &quot;Comeback Stage&quot; කණ්ඩායම මෙහෙයවීය.  තුන්වන අදියරේ දී මුල් පුහුණුකරුවන් සිව්දෙනා වෙනුවට නව පුහුණුකරුවන් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. [[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]], මිහිඳු ආරියරත්න, රයිනි චාරුකා සහ හිරුෂි ජයසේන අදියර 3 (3 වන වාරයේ) පුහුණුකරුවන් වේ. 

වැඩසටහනේ පළමු අදියර 2020 නොවැම්බර් 21 වන දින ආරම්භ විය; දෙවන අදියර 2023 මැයි 21 වන දින අවසන් විය. මෙම වැඩසටහන මේ වන විට ජයග්‍රාහකයින් තිදෙනෙකු බිහි කර ඇත: හරිත් විජේරත්න (උමාරියා කණ්ඩායම),  රමීෂ් සෂින්ක (රමියා) (සුපුන් කණ්ඩායම), සහ ඉමේෂ් සංදීප (සුපුන් කණ්ඩායම).  ජයග්‍රාහකයින් තෝරා ගනු ලබන්නේ අවසාන මහා තරඟයේ නරඹන්නන් කෙටි පණිවුඩ හරහා මනාප පළ කිරීමෙනි.

== දළ විශ්ලේෂණය ==
''The Voice'' යනු [[නෙදර්ලන්තය|නෙදර්ලන්තයේ]] ආරම්භ වූ රියැලිටි ගායන තරඟයකි. මුල් ආකෘතියේ විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකු ඇතුළත් වුවද, ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'' පසුව දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරුවෙකු හඳුන්වා දුන්නේය.

=== බ්ලයින්ඩ් ඔඩිෂන්ස් / Blind Auditions ===
තරඟකරුවන් නොදැක පුහුණුකරුවන් සවන් දෙන පළමු අදියර . ඔවුන් පුටු හරවා කණ්ඩායම් සාමාජිකයින් තෝරා ගැනීමට &quot;මට ඔබව අවශ්‍යයි&quot; බොත්තම ඔබන්න. පුහුණුකරුවන් ඔවුන්ගේ කලාකරුවන්ට මඟ පෙන්වයි. 

=== බැට්ට්ල් රවුන්ඩ්ස් / Battle Rounds ===
කණ්ඩායම් සාමාජිකයින් යුගල ගායනා කරයි; පුහුණුකරුවන් ඉදිරියට යා යුත්තේ කවුරුන්ද යන්න තෝරා ගනී. සෑම පුහුණුකරුවෙකුටම අනෙකුත් කණ්ඩායම් වලින් ඉවත් කරන ලද තරඟකරුවන් තෝරා ගැනීමට එක් &quot;සොරකමක්&quot; ඇත. 

=== ද නොක්අවුට්ස් රවුන්ඩ් / Knockouts ===
ඉතිරි තරඟකරුවන් තනි තනිව ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ඒක පුද්ගල ගීත තෝරා ගනී. ඉදිරියට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරුවන් තෝරා ගනී. 

=== ලයිව් ෂොව්ස් / Live shows ===
තරඟකරුවන් සජීවීව රඟ දක්වයි; ඒකාබද්ධ පුහුණුකරු සහ මහජන ඡන්ද මගින් ඉදිරියට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න තීරණය වේ. 

=== අවසන් මහා තරඟය / Grand Finale ===
අවසන් තරඟකරුවන් පුහුණුකරුවන් සමඟ මුල් ගීත සහ යුග ගායනා කරති. ජයග්‍රාහකයාට මුදල් ත්‍යාගයක් ලැබේ. 

== 3 වන අදිරයේ කැපී පෙනෙන අවස්ථා ==
තුන්වන වාරය නව්‍ය &quot;බ්ලොක් බොත්තම&quot; හඳුන්වා දුන්නේ, තරඟකරුවන් අන්ධ විගණන අතරතුර තරඟකරුවන් බඳවා ගැනීමෙන් වැළැක්වීමට පුහුණුකරුවන්ට ඉඩ සලසමිනි, එමඟින් උපාය මාර්ග එකතු කරන ලදී.  ස්ටුඩියෝ කට්ටලය පෙර වාර අභිබවා යමින් උසස් තාක්‍ෂණය භාවිතයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ නිර්මාණය කර ඉදිකරන ලදී.  2025 ජුනි 14 වන දින පැවති අවසන් මහා තරඟය, විස්තීර්ණ රංගනයන් සහ වාර්තාගත නරඹන්නන් ඇතුළත් ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ විශාලතම රූපවාහිනී වැඩසටහන ලෙස පිළිගැනීමට ලක් විය. 

== පුහුණුකරුවන් ==

* '''[[උමාරියා සිංහවංශ]]''' - ප්‍රබල ගායනය සහ වේදිකා පැවැත්ම සඳහා ප්‍රසිද්ධ ශ්‍රී ලාංකික ගායිකාවක්. ඇය 1 සහ 2 වාරවල පුහුණුකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර, 1 වාරයේ දී උමාරියා කණ්ඩායම ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවූවාය.
* '''[[භාතිය සහ සන්තුෂ්]] (BNS)''' - සිංහල පොප් හිප්-හොප් සහ R&amp;B සමඟ මිශ්‍ර කිරීම සඳහා ප්‍රසිද්ධ සංගීත යුගලයකි. ඔවුන් 1 සහ 2 වාරවලදී පුහුණුකරුවන් ලෙස කටයුතු කළ අතර අවසන් තරඟකරුවන්ට මඟ පෙන්වීම සඳහා දායක විය.
* '''[[කසුන් කල්හාර]]''' - චිත්තවේගීය බැලඩ් සඳහා ප්‍රසිද්ධ ආත්මීය ගායකයෙක් සහ රචකයෙක්. කසුන් පළමු වාර දෙකේදී පුහුණුකරුවෙකු විය.
* '''[[සෂිකා නිසංසලා|සශිකා නිසංසලා]]''' - පසුබිම් ගායනයේ ප්‍රබල පසුබිමක් ඇති සම්භාව්‍ය පුහුණුව ලත් ගායිකාවක්. ඇය 1 සහ 2 වාරවල පුහුණුකරු ලෙස කටයුතු කළාය.
* '''[[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]]''' - 2 වන වාරයේ නැවත පැමිණීමේ අදියර සඳහා &quot;පස්වන පුහුණුකරු&quot; ලෙස මුලින්ම හඳුන්වා දෙන ලදී. ඔහු පූර්ණ කාලීන පුහුණුකරුවෙකු බවට පත් වූ අතර 2 වන සහ 3 වන වාරවලදී සුපුන් කණ්ඩායම අඛණ්ඩව ජයග්‍රහණ කරා මෙහෙයවීය.
* '''මිහිඳු ආරියරත්න''' - ජවසම්පන්න රංගනයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ ප්‍රමුඛ පොප්-රොක් කලාකරුවෙකි. ඔහු 3 වන වාරයේ පුහුණුකරුවෙකු ලෙස ආරම්භ විය.
* '''රයිනි චාරුකා''' - දේශීය සංගීත කර්මාන්තයේ ගැඹුරු මූලයන් ඇති පොප් ගායිකාවක් සහ විනෝදාස්වාදිනියක් වන ඇය, 3 වන වාරයේ දී මණ්ඩලයට සම්බන්ධ වූවාය.
* '''හිරුෂි ජයසේන''' - බහුකාර්යතාව සහ තරුණ ආකර්ෂණය සඳහා ප්‍රසිද්ධ හිරුෂි, 3 වන වාරයේ නව පුහුණුකරුවන්ගෙන් කෙනෙකි.

== සත්කාරකයින් ==

* '''දිනිති වල්ගමගේ''' - පළමු වාරයේ අන්ධ විගණනය මෙහෙයවූ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියකි.
* '''කිංස්ලි රත්නායක''' – 1 වන වාරයේ සටන් වටවලදී සත්කාරක රාජකාරි භාර ගත්තේය.
* '''සුමිරන් ධනංජය ගුණසේකර''' - 1 වන වාරයේ අවසන් මහා තරඟයේ සිට ප්‍රධාන සත්කාරකයා වන අතර, 2 වන සහ 3 වන වාර සියල්ලද ඇතුළුව. ඔහු පැහැදිලි ඉදිරිපත් කිරීමේ විලාසය සහ සංගීත පසුබිම සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
* '''[[ස්ටෙෆනි සිරිවර්ධන]]'''

== ජයග්‍රාහකයින් ==

* '''හරිත් විජේරත්න''' (කලාපය 1, කණ්ඩායම උමාරියා) – ඔහුගේ චිත්තවේගීය ගායන විලාසය සහ තාක්ෂණික පාලනය සඳහා ජාතික අවධානය දිනා ගත්තේය. එතැන් සිට ඔහු ජාතික උත්සව සහ ප්‍රසංග කිහිපයකම රඟ දක්වා ඇත.
* '''රමීෂ් සෂින්කා (රාමියා)''' (දෙවන වාරය, සුපුන් කණ්ඩායම) – ඔහුගේ අද්විතීය හඬ සහ ගතික වේදිකා පැවැත්ම සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ඔහු බලවත් රොක් සහ පොප් රංගනයන් සමඟ ප්‍රේක්ෂකයින් දිනා ගත්තේය.
* '''ඉමේෂ් සංදීප''' (3 වන වාරය, සුපුන් කණ්ඩායම) - ශ්‍රවණාගාරවලින් කැපී පෙනෙන අයෙකු වූ ඉමේෂ්, ඔහුගේ ගායන පරාසය සහ චමත්කාරය සඳහා ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අතර අවසානයේ 2025 දී අවසන් මහා තරඟය ජයග්‍රහණය කළේය.

== මාලාවේ සාරාංශය ==
'''කලාකරුවාගේ තොරතුරු'''

* {{Color box|#f78fb2|border=silver}} [[උමාරියා සිංහවංශ|උමාරියා]] කණ්ඩායම
* {{Color box|#fffa73|border=silver}} Team [[භාතිය සහ සන්තුෂ්|BNS]]
* {{Color box|#dda0dd|border=silver}} Team [[සෂිකා නිසංසලා|Sashika]]
* {{Color box|#ccf|border=silver}} Team [[කසුන් කල්හාර|Kasun]]
* {{Color box|#8ff7c0|border=silver}} Team Supun
* {{Color box|khaki|border=silver}} Team Mihindu
* {{Color box|#ff9999|border=silver}} Team Raini
* {{Color box|#ffbcd9|border=silver}} Team Hirushi

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px; width:100%;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |සමය
! rowspan=&quot;2&quot; | මුලින්ම විකාශනය වූයේ
! rowspan=&quot;2&quot; | අවසන් වරට විකාශය වූයේ
! rowspan=&quot;2&quot; | ජයග්‍රාහකයා
! colspan=&quot;3&quot; | අනෙකුත් අවසන් තරඟකරුවන්
! rowspan=&quot;2&quot; | ජයග්‍රාහී පුහුණුකරු
! colspan=&quot;3&quot; | ප්‍රධාන සත්කාරක
! colspan=&quot;5&quot; | පුහුණුකරුවන්ගේ පුටු අනුපිළිවෙල (වමේ සිට දකුණට)
|-
| 1 යි
| 2
| 3 යි
| අන්ධ විගණන
| සටන්
| පිළිමළුන් පිටුදැකීම් - අවසන් තරඟ
| 1 යි
| 2
| 3 යි
| 4
| ආපසු එන්න
|-
| 1 යි
| 2020 නොවැ 21
| 2021 දෙසැ 11
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | හරිත් විජේරත්න
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | ජුලියස් මිචෙල්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | මියුරු සෝමරත්න
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | තිළිණ සුදේශ්
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | [[උමාරියා සිංහවංශ]]
| දිනිති වල්ගමගේ
| කිංස්ලි රත්නායක
| සුමිරාන් ඩී. ගුණසේකර
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | කසුන්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ශෂිකා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | බීඑන්එස්
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | උමාරියා
| —
|-
| 2
| 2022 ඔක් 29
| 2023 මැයි 21
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | රමීෂ් සෂින්කා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | චින්තක රොෂාන්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ෂෙරොන් සිල්වා
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | චානුප දේශිත
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන් පෙරේරා
| colspan=&quot;3&quot; | සුමිරාන් ධනංජය ගුණසේකර
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | උමාරියා
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ශෂිකා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | බීඑන්එස්
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | කසුන්
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන්
|-
| 3 යි
| 2024 දෙසැ 14
| 2025 ජූනි 14
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | ඉමේෂ් සන්දීප
| style=&quot;background:#ff9999;&quot; | අයිසැක් තිමෝති
| style=&quot;background:#ffbcd9;&quot; | ලිසාරා ප්‍රනාන්දු
| style=&quot;background:khaki;&quot; | රසිඳු මිහිසර
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන් පෙරේරා
| colspan=&quot;3&quot; | සුමිරාන් ධනංජය ගුණසේකර
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන්
| style=&quot;background:#ffbcd9;&quot; | හිරුෂි
| style=&quot;background:#ff9999;&quot; | රයිනි
| style=&quot;background:khaki;&quot; | මිහිඳු
| —
|}

== නරඹන්නන්ගේ ශ්‍රේණිගත කිරීම් ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; font-size:90%&quot;
!වාරය /අදියර
! මංගල දර්ශනය වූ දිනය
! අවසන් දිනය
! කථාංග ගණන
! සාමාන්‍ය නරඹන්නන් සංඛ්‍යාව (ඇස්තමේන්තුගත)
! අවසන් ප්‍රේක්ෂකත්වය
! සටහන්
|-
| 1
| 2020 නොවැ 21
| 2021 දෙසැ 11
| 60+
| මිලියන 1.2
| මිලියන 2.5 යි
| ශක්තිමත් මංගල වාරය; අන්තර්ජාලයේ ජනප්‍රියයි.
|-
| 2
| 2022 ඔක් 29
| 2023 මැයි 21
| 70+
| මිලියන 1.5
| මිලියන 3.2
| ඉහළම මැද-කන්නයේ ශ්‍රේණිගත කිරීම්.
|-
| 3
| 2024 දෙසැ 14
| 2025 ජූනි 14
| 80+
| මිලියන 1.8
| මිලියන 4.1
| වාර්තාගත අවසන් ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවක්. &quot;ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ප්‍රසංගය&quot; ලෙස සැලකේ.
|}

== පුහුණුකරු සංඛ්‍යාලේඛන ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; font-size:90%&quot;
!පුහුණුකරු
! වාර
! ජයග්‍රහණ
! අවසන් තරඟකරුවන්
! සටහන්
|-
| [[උමාරියා සිංහවංශ]]
| 1-2
| 1 (1 අදියරේ)
| 3
| වාචික ශිල්පීය ක්‍රම සහ චිත්තවේගීය මගපෙන්වීම සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| [[භාතිය සහ සන්තුෂ්]]
| 1-2
| 0
| 3
| ගතික යුගලයක්, ශක්තිමත් පොප්-R&amp;B බලපෑම.
|-
| [[කසුන් කල්හාර]]
| 1-2
| 0
| 2
| බැලඩ් සහ ගීතමය උපදෙස් සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| [[සෂිකා නිසංසලා|සශිකා නිසංසලා]]
| 1-2
| 0
| 3
| සම්භාව්‍ය උපදේශකත්වය සහ වේදිකා පාලනය.
|-
| [[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]]
| 2–3
| 2 (අදියර 2 සහ 3 හි)
| 4
| දෙවරක් ජයග්‍රහණය කළ පළමු පුද්ගලයා; නැවත පැමිණීමේ වේදිකා විශේෂඥයා.
|-
| මිහිඳු ආරියරත්න
| 3 යි
| 0
| 1
| ජවසම්පන්න පුහුණු විලාසය, පැනලයට අලුත්.
|-
| රයිනි චාරුකා
| 3 යි
| 0
| 1
| වේදිකා පැවැත්ම සහ රංගන පුහුණුව සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| හිරුෂි ජයසේන
| 3 යි
| 0
| 1
| ලාබාලතම පුහුණුකරු; සමාජ මාධ්‍ය ආකර්ෂණය.
|}

== සාරාංශය ==
''ද වොයිස්'' යනු නෙදර්ලන්තයේ ආරම්භ වූ රියැලිටි ගායන තරඟයකි. මුල් ආකෘතියේ විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකු ඇතුළත් වුවද, ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'' පසුව දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරුවෙකු ද හඳුන්වා දුන්නේය. වැඩසටහනේ සංකල්පය පෙනුම නොසලකා හරිමින්, ගායන හැකියාව පමණක් පදනම් කර ගනිමින් තරඟකරුවන් විනිශ්චය කරන පුහුණුකරුවන් මත දිවෙයි.

=== Blind Auditions ===
විනිශ්චයකරුවන් (Coaches) තරඟකරුවන්ව නොදැක ඔවුන්ගේ ගායනයට පමණක් සවන් දෙන පළමු අදියර මෙයයි. තමන්ගේ කණ්ඩායමට සාමාජිකයින් තෝරා ගැනීම සඳහා ඔවුන් &quot;I Want You&quot; බොත්තම ඔබා සිය අසුන් අනෙක් පස  ලබයි. ඉන්පසුව, මෙම පුහුණුකරුවන් විසින් තම කණ්ඩායමේ ශිල්පීන්ට තරඟය පුරාවටම මඟ පෙන්වීම් සහ උපදේශනය ලබා දෙනු ලබයි. 

=== Battle Rounds ===
මෙහිදී කණ්ඩායම් සාමාජිකයන් දෙදෙනෙකු එක්ව යුගල ගායනයක (Duet) නිරත වන අතර, ඉන් ඉදිරි වටයට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරු (Coach) විසින් තීරණය කරනු ලබයි. එමෙන්ම, අනෙක් කණ්ඩායම්වලින් ඉවත් කරන දක්ෂ තරඟකරුවන් තෝරා ගැනීම සඳහා සෑම පුහුණුකරුවෙකුටම එක් 'Steal' (වෙනත් අයෙකු ලබා ගැනීමේ) අවස්ථාවක් හිමිවේ. 

=== Knockouts ===
ඉතිරි වී සිටින තරඟකරුවන් තමන්ට කැමති ගීත තෝරාගෙන තනි තනිව ගායනා කරනු ලබයි. ඉන් ඉදිරි වටයට සුදුසුකම් ලබන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරුවන් (Coaches) විසින් තීරණය කරනු ලැබේ.

=== Live Shows ===
තරඟකරුවන් සජීවීව ගායනයන් ඉදිරිපත් කරන අතර, ඉදිරි වටයට තේරී පත්වන්නේ කවුරුන්ද යන්න තීරණය කරනු ලබන්නේ පුහුණුකරුවන්ගේ සහ මහජනතාවගේ මනාප එකතුවෙනි. 

=== Grand Finale (අවසන් මහා තරඟය) ===
අවසන් තරඟකරුවන් තනිව සහ පුහුණුකරුවන් සමඟ යුග ගීත ගායනා කරති. ජයග්‍රාහකයාට මුදල් ත්‍යාගයක් ලැබේ. 
== පිළිගැනීම ==
මෙම ෆ්‍රැන්චයිසය ශ්‍රී ලංකාව තුළ දැවැන්ත සාර්ථකත්වයක් ලබා ඇත. අනුවාද තුනක් එකවර ධාවනය වේ: ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'', ''ද වොයිස් ටීන්ස්'' සහ ''ද වොයිස් කිඩ්ස්'' . යූ ටියුබ් හි ප්‍රසංග &quot;වී ක්ලැපර්&quot; ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රවර්ධන සහ පශ්චාත් කාර්ය සාධන අන්තර්ගතය ඇතුළුව මිලියන ගණනක් නැරඹුම් ලබා ගනී. නිල යූ ටියුබ් නාලිකාව 2023 ඔක්තෝබර් වන විට නැරඹුම් මිලියන 684 කට වඩා ලබා ගෙන ඇත 

පළමු වාරය ආරම්භ වී ටික කලකට පසු, විනිසුරුවන් විසින් පණ්ඩිත් [[අමරදේව|ඩබ්ලිව්.ඩී. අමරදේවගේ]] 1978 ගීතය වන &quot;නිම් හිම් සෙව්වා&quot; ආවරණය කරමින් සහයෝගී ප්‍රවර්ධන ගීතයක් පටිගත කරන ලද අතර එය සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි පද රචනා මිශ්‍ර කළේය. එය මිලියන 1 කට අධික නැරඹුම් සංඛ්‍යාවක් රැස් කළේය.  පුහුණුකරු උමාරියා නිතිපතා ගීතය ඇගේ සජීවී කට්ටල ලැයිස්තු වලට ඇතුළත් කරයි.

== ආශ්රිත ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (19 October 2020). &quot;The Voice of Sri Lanka | This November On Sirasa TV&quot;. via YouTube. Retrieved 9 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref2&quot;&gt;The Voice Sri Lanka - About page. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref3&quot;&gt;White, Jessica (20 September 2023). &quot;A Full Breakdown of How The Voice Works&quot;. NBC News. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref4&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (14 November 2020). &quot;The Voice Coaches Are Ready #TheVoiceSL&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref5&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (1 March 2023). &quot;𝗧𝗵𝗲 𝗩𝗼𝗶𝗰𝗲 𝗖𝗼𝗺𝗲𝗯𝗮𝗰𝗸 𝗦𝘁𝗮𝗴𝗲 ✌️ | introducing The 5th Coach&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref6&quot;&gt;(21 June 2020). &quot;‘The Voice Teens Sri Lanka’: Game changer&quot;. [[The Sunday Times]]. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref7&quot;&gt;(19 September 2023). &quot;Sirasa TV launches 'The Voice Kids', for the first time in Sri Lanka&quot;. News First. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref8&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (11 December 2021). &quot;The Judgment | Grand Finale | The Voice Sri Lanka&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref9&quot;&gt;Sathyajith, Sandro (21 May 2023). &quot;'Ramiya' Crowned Champion at The Voice Sri Lanka 2023 Grand Finale&quot;. News First. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref10&quot;&gt;Pilapitiya, Sureshni (7 July 2020). &quot;Taking Sri Lankan teen talent to the next level&quot;. Daily News. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref14&quot;&gt;M Entertainments [@MEntertainmentsPL] (28 November 2020). &quot;Nim Him Sewwa (නිම් හිම් සෙව්වා) - The Voice Sri Lanka Edition - BnS | Kasun | Umaria | Shashika&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref15&quot;&gt;Marians (30 April 2021). &quot;Umaria Sinhawansa (උමාරියා) - Trico වසන්තය with MARIANS&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== මෙයද බලන්න ==

* ද වොයිස් ටීන්ස් (ශ්‍රී ලාංකික රූපවාහිනී කතා මාලාව)
* ද වොයිස් කිඩ්ස් (ශ්‍රී ලාංකික රූපවාහිනී කතා මාලාව)
* ද වොයිස් (ෆ්‍රැන්චයිස්)
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී වැඩසටහන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>flcy8vjwzwb790yigct5do2qm2z9ojg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796240</id>
      <parentid>796238</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:44:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>796240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30547" sha1="eah9csioehl457moybdxd5cy2o80jqv" xml:space="preserve">{{Infobox television
| image                = 
| image_alt            = 
| caption              = 
| alt_name             = 
| genre                = {{Plainlist|
* [[Reality television]], 
* [[Music competition|Singing competition]]
}}
| creator              = [[John de Mol Jr.]]
| based_on             = {{Based on|[[The Voice (franchise)|''The Voice'' franchise]]}}
| director             = Samith Basnayake
| presenter            = {{plainlist|
* Dinithi Walgamage (Blind Auditions, S1) 
* Kingsley Rathnayake (The Battles, S1)
* Sumiran Dhananjaya Gunasekara
}}
| judges               = {{plainlist|
* Supun Perera
* Raini Charuka
* Hirushi Jayasena
* Mihindu Ariyaratne
}}
| composer             = Asela Bandara
| country              = Sri Lanka
| language             = [[Sinhala language|Sinhala]]
| num_seasons          = 3
| num_episodes         = 200–300
| producer             = Waruna Karunarathna
| location             = [[Ratmalana]], Sri Lanka – Stein Studios
| animator             = {{plainlist|
* Mahinda Nagahawatta
* Lahiru Hashan
* Chamath Gunasekara
}}
| editor               = Lalith Wasantha, Pubudu Wanigasekara
| camera               = [[Multi-camera]]
| runtime              = 1 hour and 30 minutes
| company              = Stein Studios &lt;br&gt; [[MTV Channel|MTV/MBC]] &lt;br/&gt; [[ITV Studios]]
| network              = [[Sirasa TV]]
| first_aired          = {{Start date|2020|11|21|df=y}}
| last_aired           = present
| related              = {{plainlist|
* ''[[The Voice Teens (Sri Lankan TV series)|The Voice Teens]]''
* ''[[The Voice Kids (Sri Lankan TV series)|The Voice Kids]]''
}}
}}
'''''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා''''' යනු [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස TV]] හි විකාශනය වන ශ්‍රී ලාංකික ගායන රියැලිටි වැඩසටහනකි. එය 2020 නොවැම්බර් 21 වන දින ආරම්භ වූ අතර එතැන් සිට අදියර වශයෙන් විකාශය වේ.  මෙම රියැලිටි වැඩසටහන විසින් නිර්මාණය කරන ලද මුල් ලන්දේසි ගායන තරඟය වන ''The Voice of Holland'' මත පදනම් වන අතර එය විශාල ජාත්‍යන්තර වරලත් වැඩසහන් මාලාවක ශ්‍රී ලාංකික වැඩසටහන වේ. 

තරඟකරුවන් තෝරා ගනු ලබන්නේ තරගකරුවන්ට විරුද්ධ දෙස‌ට මුහුණලා සිටින  විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකුගෙන් යුත් (&quot;පුහුණුකරුවන්/Coaches&quot; ලෙස හඳුන්වයි) මණ්ඩලයක් විසිනි, ඔවුන් ගායකයින් විනිශ්චය කරන්නේ ඔවුන්ගේ හඬ මත පමණි. පුහුණුකරුවන්ට එම තරගකරු තම කණ්ඩායමට ඇතුළු කර ගැනීමට අවශ්‍ය නම් රතු බොත්තමක් (&quot;බසරයක්/Buzzer&quot;) ඔබන අතර එවිට ඔවුන්ගේ පුටු තරගකරුවා දෙසට හැරේ. එක් පුහුණුකරුවෙකුට වඩා හැරෙන්නේ නම්, තරඟකරු කුමන පුහුණුකරුගේ කණ්ඩායමට සම්බන්ධ විය යුතුද යන්න තෝරා ගනී. 

පුහුණුකරුවන් අදියර අනුව වෙනස් වී ඇත. පළමු සහ දෙවන අදියරවලදී, [[භාතිය සහ සන්තුෂ්]], [[කසුන් කල්හාර]], [[සෂිකා නිසංසලා]] සහ [[උමාරියා සිංහවංශ]] පුහුණුකරුවන් ලෙස කටයුතු කළහ.  දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරු (Fifth Coach) ලෙස සුපුන් පෙරේරා හඳුන්වා දුන් අතර ඔහු &quot;Comeback Stage&quot; කණ්ඩායම මෙහෙයවීය.  තුන්වන අදියරේ දී මුල් පුහුණුකරුවන් සිව්දෙනා වෙනුවට නව පුහුණුකරුවන් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. [[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]], මිහිඳු ආරියරත්න, රයිනි චාරුකා සහ හිරුෂි ජයසේන අදියර 3 (3 වන වාරයේ) පුහුණුකරුවන් වේ. 

වැඩසටහනේ පළමු අදියර 2020 නොවැම්බර් 21 වන දින ආරම්භ විය; දෙවන අදියර 2023 මැයි 21 වන දින අවසන් විය. මෙම වැඩසටහන මේ වන විට ජයග්‍රාහකයින් තිදෙනෙකු බිහි කර ඇත: හරිත් විජේරත්න (උමාරියා කණ්ඩායම),  රමීෂ් සෂින්ක (රමියා) (සුපුන් කණ්ඩායම), සහ ඉමේෂ් සංදීප (සුපුන් කණ්ඩායම).  ජයග්‍රාහකයින් තෝරා ගනු ලබන්නේ අවසාන මහා තරඟයේ නරඹන්නන් කෙටි පණිවුඩ හරහා මනාප පළ කිරීමෙනි.

== දළ විශ්ලේෂණය ==
''The Voice'' යනු [[නෙදර්ලන්තය|නෙදර්ලන්තයේ]] ආරම්භ වූ රියැලිටි ගායන තරඟයකි. මුල් ආකෘතියේ විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකු ඇතුළත් වුවද, ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'' පසුව දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරුවෙකු හඳුන්වා දුන්නේය.

=== බ්ලයින්ඩ් ඔඩිෂන්ස් / Blind Auditions ===
තරඟකරුවන් නොදැක පුහුණුකරුවන් සවන් දෙන පළමු අදියර . ඔවුන් පුටු හරවා කණ්ඩායම් සාමාජිකයින් තෝරා ගැනීමට &quot;මට ඔබව අවශ්‍යයි&quot; බොත්තම ඔබන්න. පුහුණුකරුවන් ඔවුන්ගේ කලාකරුවන්ට මඟ පෙන්වයි. 

=== බැට්ට්ල් රවුන්ඩ්ස් / Battle Rounds ===
කණ්ඩායම් සාමාජිකයින් යුගල ගායනා කරයි; පුහුණුකරුවන් ඉදිරියට යා යුත්තේ කවුරුන්ද යන්න තෝරා ගනී. සෑම පුහුණුකරුවෙකුටම අනෙකුත් කණ්ඩායම් වලින් ඉවත් කරන ලද තරඟකරුවන් තෝරා ගැනීමට එක් &quot;සොරකමක්&quot; ඇත. 

=== ද නොක්අවුට්ස් රවුන්ඩ් / Knockouts ===
ඉතිරි තරඟකරුවන් තනි තනිව ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ඒක පුද්ගල ගීත තෝරා ගනී. ඉදිරියට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරුවන් තෝරා ගනී. 

=== ලයිව් ෂොව්ස් / Live shows ===
තරඟකරුවන් සජීවීව රඟ දක්වයි; ඒකාබද්ධ පුහුණුකරු සහ මහජන ඡන්ද මගින් ඉදිරියට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න තීරණය වේ. 

=== අවසන් මහා තරඟය / Grand Finale ===
අවසන් තරඟකරුවන් පුහුණුකරුවන් සමඟ මුල් ගීත සහ යුග ගායනා කරති. ජයග්‍රාහකයාට මුදල් ත්‍යාගයක් ලැබේ. 

== 3 වන අදිරයේ කැපී පෙනෙන අවස්ථා ==
තුන්වන වාරය නව්‍ය &quot;බ්ලොක් බොත්තම&quot; හඳුන්වා දුන්නේ, තරඟකරුවන් අන්ධ විගණන අතරතුර තරඟකරුවන් බඳවා ගැනීමෙන් වැළැක්වීමට පුහුණුකරුවන්ට ඉඩ සලසමිනි, එමඟින් උපාය මාර්ග එකතු කරන ලදී.  ස්ටුඩියෝ කට්ටලය පෙර වාර අභිබවා යමින් උසස් තාක්‍ෂණය භාවිතයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ නිර්මාණය කර ඉදිකරන ලදී.  2025 ජුනි 14 වන දින පැවති අවසන් මහා තරඟය, විස්තීර්ණ රංගනයන් සහ වාර්තාගත නරඹන්නන් ඇතුළත් ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ විශාලතම රූපවාහිනී වැඩසටහන ලෙස පිළිගැනීමට ලක් විය. 

== පුහුණුකරුවන් ==

* '''[[උමාරියා සිංහවංශ]]''' - ප්‍රබල ගායනය සහ වේදිකා පැවැත්ම සඳහා ප්‍රසිද්ධ ශ්‍රී ලාංකික ගායිකාවක්. ඇය 1 සහ 2 වාරවල පුහුණුකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර, 1 වාරයේ දී උමාරියා කණ්ඩායම ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවූවාය.
* '''[[භාතිය සහ සන්තුෂ්]] (BNS)''' - සිංහල පොප් හිප්-හොප් සහ R&amp;B සමඟ මිශ්‍ර කිරීම සඳහා ප්‍රසිද්ධ සංගීත යුගලයකි. ඔවුන් 1 සහ 2 වාරවලදී පුහුණුකරුවන් ලෙස කටයුතු කළ අතර අවසන් තරඟකරුවන්ට මඟ පෙන්වීම සඳහා දායක විය.
* '''[[කසුන් කල්හාර]]''' - චිත්තවේගීය බැලඩ් සඳහා ප්‍රසිද්ධ ආත්මීය ගායකයෙක් සහ රචකයෙක්. කසුන් පළමු වාර දෙකේදී පුහුණුකරුවෙකු විය.
* '''[[සෂිකා නිසංසලා|සශිකා නිසංසලා]]''' - පසුබිම් ගායනයේ ප්‍රබල පසුබිමක් ඇති සම්භාව්‍ය පුහුණුව ලත් ගායිකාවක්. ඇය 1 සහ 2 වාරවල පුහුණුකරු ලෙස කටයුතු කළාය.
* '''[[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]]''' - 2 වන වාරයේ නැවත පැමිණීමේ අදියර සඳහා &quot;පස්වන පුහුණුකරු&quot; ලෙස මුලින්ම හඳුන්වා දෙන ලදී. ඔහු පූර්ණ කාලීන පුහුණුකරුවෙකු බවට පත් වූ අතර 2 වන සහ 3 වන වාරවලදී සුපුන් කණ්ඩායම අඛණ්ඩව ජයග්‍රහණ කරා මෙහෙයවීය.
* '''මිහිඳු ආරියරත්න''' - ජවසම්පන්න රංගනයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ ප්‍රමුඛ පොප්-රොක් කලාකරුවෙකි. ඔහු 3 වන වාරයේ පුහුණුකරුවෙකු ලෙස ආරම්භ විය.
* '''රයිනි චාරුකා''' - දේශීය සංගීත කර්මාන්තයේ ගැඹුරු මූලයන් ඇති පොප් ගායිකාවක් සහ විනෝදාස්වාදිනියක් වන ඇය, 3 වන වාරයේ දී මණ්ඩලයට සම්බන්ධ වූවාය.
* '''හිරුෂි ජයසේන''' - බහුකාර්යතාව සහ තරුණ ආකර්ෂණය සඳහා ප්‍රසිද්ධ හිරුෂි, 3 වන වාරයේ නව පුහුණුකරුවන්ගෙන් කෙනෙකි.

== සත්කාරකයින් ==

* '''දිනිති වල්ගමගේ''' - පළමු වාරයේ අන්ධ විගණනය මෙහෙයවූ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියකි.
* '''කිංස්ලි රත්නායක''' – 1 වන වාරයේ සටන් වටවලදී සත්කාරක රාජකාරි භාර ගත්තේය.
* '''සුමිරන් ධනංජය ගුණසේකර''' - 1 වන වාරයේ අවසන් මහා තරඟයේ සිට ප්‍රධාන සත්කාරකයා වන අතර, 2 වන සහ 3 වන වාර සියල්ලද ඇතුළුව. ඔහු පැහැදිලි ඉදිරිපත් කිරීමේ විලාසය සහ සංගීත පසුබිම සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
* '''[[ස්ටෙෆනි සිරිවර්ධන]]'''

== ජයග්‍රාහකයින් ==

* '''හරිත් විජේරත්න''' (කලාපය 1, කණ්ඩායම උමාරියා) – ඔහුගේ චිත්තවේගීය ගායන විලාසය සහ තාක්ෂණික පාලනය සඳහා ජාතික අවධානය දිනා ගත්තේය. එතැන් සිට ඔහු ජාතික උත්සව සහ ප්‍රසංග කිහිපයකම රඟ දක්වා ඇත.
* '''රමීෂ් සෂින්කා (රාමියා)''' (දෙවන වාරය, සුපුන් කණ්ඩායම) – ඔහුගේ අද්විතීය හඬ සහ ගතික වේදිකා පැවැත්ම සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ඔහු බලවත් රොක් සහ පොප් රංගනයන් සමඟ ප්‍රේක්ෂකයින් දිනා ගත්තේය.
* '''ඉමේෂ් සංදීප''' (3 වන වාරය, සුපුන් කණ්ඩායම) - ශ්‍රවණාගාරවලින් කැපී පෙනෙන අයෙකු වූ ඉමේෂ්, ඔහුගේ ගායන පරාසය සහ චමත්කාරය සඳහා ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අතර අවසානයේ 2025 දී අවසන් මහා තරඟය ජයග්‍රහණය කළේය.

== මාලාවේ සාරාංශය ==
'''කලාකරුවාගේ තොරතුරු'''

* {{Color box|#f78fb2|border=silver}} [[උමාරියා සිංහවංශ|උමාරියා]] කණ්ඩායම
* {{Color box|#fffa73|border=silver}} Team [[භාතිය සහ සන්තුෂ්|BNS]]
* {{Color box|#dda0dd|border=silver}} Team [[සෂිකා නිසංසලා|Sashika]]
* {{Color box|#ccf|border=silver}} Team [[කසුන් කල්හාර|Kasun]]
* {{Color box|#8ff7c0|border=silver}} Team Supun
* {{Color box|khaki|border=silver}} Team Mihindu
* {{Color box|#ff9999|border=silver}} Team Raini
* {{Color box|#ffbcd9|border=silver}} Team Hirushi

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; line-height:16px; width:100%;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |සමය
! rowspan=&quot;2&quot; | මුලින්ම විකාශනය වූයේ
! rowspan=&quot;2&quot; | අවසන් වරට විකාශය වූයේ
! rowspan=&quot;2&quot; | ජයග්‍රාහකයා
! colspan=&quot;3&quot; | අනෙකුත් අවසන් තරඟකරුවන්
! rowspan=&quot;2&quot; | ජයග්‍රාහී පුහුණුකරු
! colspan=&quot;3&quot; | ප්‍රධාන සත්කාරක
! colspan=&quot;5&quot; | පුහුණුකරුවන්ගේ පුටු අනුපිළිවෙල (වමේ සිට දකුණට)
|-
| 1 යි
| 2
| 3 යි
| අන්ධ විගණන
| සටන්
| පිළිමළුන් පිටුදැකීම් - අවසන් තරඟ
| 1 යි
| 2
| 3 යි
| 4
| ආපසු එන්න
|-
| 1 යි
| 2020 නොවැ 21
| 2021 දෙසැ 11
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | හරිත් විජේරත්න
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | ජුලියස් මිචෙල්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | මියුරු සෝමරත්න
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | තිළිණ සුදේශ්
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | [[උමාරියා සිංහවංශ]]
| දිනිති වල්ගමගේ
| කිංස්ලි රත්නායක
| සුමිරාන් ඩී. ගුණසේකර
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | කසුන්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ශෂිකා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | බීඑන්එස්
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | උමාරියා
| —
|-
| 2
| 2022 ඔක් 29
| 2023 මැයි 21
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | රමීෂ් සෂින්කා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | චින්තක රොෂාන්
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ෂෙරොන් සිල්වා
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | චානුප දේශිත
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන් පෙරේරා
| colspan=&quot;3&quot; | සුමිරාන් ධනංජය ගුණසේකර
| style=&quot;background:#f78fb2;&quot; | උමාරියා
| style=&quot;background:#dda0dd;&quot; | ශෂිකා
| style=&quot;background:#fffa73;&quot; | බීඑන්එස්
| style=&quot;background:#ccf;&quot; | කසුන්
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන්
|-
| 3 යි
| 2024 දෙසැ 14
| 2025 ජූනි 14
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | ඉමේෂ් සන්දීප
| style=&quot;background:#ff9999;&quot; | අයිසැක් තිමෝති
| style=&quot;background:#ffbcd9;&quot; | ලිසාරා ප්‍රනාන්දු
| style=&quot;background:khaki;&quot; | රසිඳු මිහිසර
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන් පෙරේරා
| colspan=&quot;3&quot; | සුමිරාන් ධනංජය ගුණසේකර
| style=&quot;background:#8ff7c0;&quot; | සුපුන්
| style=&quot;background:#ffbcd9;&quot; | හිරුෂි
| style=&quot;background:#ff9999;&quot; | රයිනි
| style=&quot;background:khaki;&quot; | මිහිඳු
| —
|}

== නරඹන්නන්ගේ ශ්‍රේණිගත කිරීම් ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; font-size:90%&quot;
!වාරය /අදියර
! මංගල දර්ශනය වූ දිනය
! අවසන් දිනය
! කථාංග ගණන
! සාමාන්‍ය නරඹන්නන් සංඛ්‍යාව (ඇස්තමේන්තුගත)
! අවසන් ප්‍රේක්ෂකත්වය
! සටහන්
|-
| 1
| 2020 නොවැ 21
| 2021 දෙසැ 11
| 60+
| මිලියන 1.2
| මිලියන 2.5 යි
| ශක්තිමත් මංගල වාරය; අන්තර්ජාලයේ ජනප්‍රියයි.
|-
| 2
| 2022 ඔක් 29
| 2023 මැයි 21
| 70+
| මිලියන 1.5
| මිලියන 3.2
| ඉහළම මැද-කන්නයේ ශ්‍රේණිගත කිරීම්.
|-
| 3
| 2024 දෙසැ 14
| 2025 ජූනි 14
| 80+
| මිලියන 1.8
| මිලියන 4.1
| වාර්තාගත අවසන් ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවක්. &quot;ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ප්‍රසංගය&quot; ලෙස සැලකේ.
|}

== පුහුණුකරු සංඛ්‍යාලේඛන ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; font-size:90%&quot;
!පුහුණුකරු
! වාර
! ජයග්‍රහණ
! අවසන් තරඟකරුවන්
! සටහන්
|-
| [[උමාරියා සිංහවංශ]]
| 1-2
| 1 (1 අදියරේ)
| 3
| වාචික ශිල්පීය ක්‍රම සහ චිත්තවේගීය මගපෙන්වීම සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| [[භාතිය සහ සන්තුෂ්]]
| 1-2
| 0
| 3
| ගතික යුගලයක්, ශක්තිමත් පොප්-R&amp;B බලපෑම.
|-
| [[කසුන් කල්හාර]]
| 1-2
| 0
| 2
| බැලඩ් සහ ගීතමය උපදෙස් සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| [[සෂිකා නිසංසලා|සශිකා නිසංසලා]]
| 1-2
| 0
| 3
| සම්භාව්‍ය උපදේශකත්වය සහ වේදිකා පාලනය.
|-
| [[සඳුන් පෙරේරා (ගායකයා)|සුපුන් පෙරේරා]]
| 2–3
| 2 (අදියර 2 සහ 3 හි)
| 4
| දෙවරක් ජයග්‍රහණය කළ පළමු පුද්ගලයා; නැවත පැමිණීමේ වේදිකා විශේෂඥයා.
|-
| මිහිඳු ආරියරත්න
| 3 යි
| 0
| 1
| ජවසම්පන්න පුහුණු විලාසය, පැනලයට අලුත්.
|-
| රයිනි චාරුකා
| 3 යි
| 0
| 1
| වේදිකා පැවැත්ම සහ රංගන පුහුණුව සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
|-
| හිරුෂි ජයසේන
| 3 යි
| 0
| 1
| ලාබාලතම පුහුණුකරු; සමාජ මාධ්‍ය ආකර්ෂණය.
|}

== සාරාංශය ==
''ද වොයිස්'' යනු නෙදර්ලන්තයේ ආරම්භ වූ රියැලිටි ගායන තරඟයකි. මුල් ආකෘතියේ විනිසුරුවන් හතර දෙනෙකු ඇතුළත් වුවද, ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'' පසුව දෙවන අදියරේ දී පස්වන පුහුණුකරුවෙකු ද හඳුන්වා දුන්නේය. වැඩසටහනේ සංකල්පය පෙනුම නොසලකා හරිමින්, ගායන හැකියාව පමණක් පදනම් කර ගනිමින් තරඟකරුවන් විනිශ්චය කරන පුහුණුකරුවන් මත දිවෙයි.

=== Blind Auditions ===
විනිශ්චයකරුවන් (Coaches) තරඟකරුවන්ව නොදැක ඔවුන්ගේ ගායනයට පමණක් සවන් දෙන පළමු අදියර මෙයයි. තමන්ගේ කණ්ඩායමට සාමාජිකයින් තෝරා ගැනීම සඳහා ඔවුන් &quot;I Want You&quot; බොත්තම ඔබා සිය අසුන් අනෙක් පස  ලබයි. ඉන්පසුව, මෙම පුහුණුකරුවන් විසින් තම කණ්ඩායමේ ශිල්පීන්ට තරඟය පුරාවටම මඟ පෙන්වීම් සහ උපදේශනය ලබා දෙනු ලබයි. 

=== Battle Rounds ===
මෙහිදී කණ්ඩායම් සාමාජිකයන් දෙදෙනෙකු එක්ව යුගල ගායනයක (Duet) නිරත වන අතර, ඉන් ඉදිරි වටයට යන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරු (Coach) විසින් තීරණය කරනු ලබයි. එමෙන්ම, අනෙක් කණ්ඩායම්වලින් ඉවත් කරන දක්ෂ තරඟකරුවන් තෝරා ගැනීම සඳහා සෑම පුහුණුකරුවෙකුටම එක් 'Steal' (වෙනත් අයෙකු ලබා ගැනීමේ) අවස්ථාවක් හිමිවේ. 

=== Knockouts ===
ඉතිරි වී සිටින තරඟකරුවන් තමන්ට කැමති ගීත තෝරාගෙන තනි තනිව ගායනා කරනු ලබයි. ඉන් ඉදිරි වටයට සුදුසුකම් ලබන්නේ කවුරුන්ද යන්න පුහුණුකරුවන් (Coaches) විසින් තීරණය කරනු ලැබේ.

=== Live Shows ===
තරඟකරුවන් සජීවීව ගායනයන් ඉදිරිපත් කරන අතර, ඉදිරි වටයට තේරී පත්වන්නේ කවුරුන්ද යන්න තීරණය කරනු ලබන්නේ පුහුණුකරුවන්ගේ සහ මහජනතාවගේ මනාප එකතුවෙනි. 

=== Grand Finale (අවසන් මහා තරඟය) ===
අවසන් තරඟකරුවන් තනිව සහ පුහුණුකරුවන් සමඟ යුග ගීත ගායනා කරති. ජයග්‍රාහකයාට මුදල් ත්‍යාගයක් ලැබේ. 
== පිළිගැනීම ==
මෙම ෆ්‍රැන්චයිසය ශ්‍රී ලංකාව තුළ දැවැන්ත සාර්ථකත්වයක් ලබා ඇත. අනුවාද තුනක් එකවර ධාවනය වේ: ''ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා'', ''ද වොයිස් ටීන්ස්'' සහ ''ද වොයිස් කිඩ්ස්'' . යූ ටියුබ් හි ප්‍රසංග &quot;වී ක්ලැපර්&quot; ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රවර්ධන සහ පශ්චාත් කාර්ය සාධන අන්තර්ගතය ඇතුළුව මිලියන ගණනක් නැරඹුම් ලබා ගනී. නිල යූ ටියුබ් නාලිකාව 2023 ඔක්තෝබර් වන විට නැරඹුම් මිලියන 684 කට වඩා ලබා ගෙන ඇත 

පළමු වාරය ආරම්භ වී ටික කලකට පසු, විනිසුරුවන් විසින් පණ්ඩිත් [[අමරදේව|ඩබ්ලිව්.ඩී. අමරදේවගේ]] 1978 ගීතය වන &quot;නිම් හිම් සෙව්වා&quot; ආවරණය කරමින් සහයෝගී ප්‍රවර්ධන ගීතයක් පටිගත කරන ලද අතර එය සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි පද රචනා මිශ්‍ර කළේය. එය මිලියන 1 කට අධික නැරඹුම් සංඛ්‍යාවක් රැස් කළේය.  පුහුණුකරු උමාරියා නිතිපතා ගීතය ඇගේ සජීවී කට්ටල ලැයිස්තු වලට ඇතුළත් කරයි.

== ආශ්රිත ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (19 October 2020). &quot;The Voice of Sri Lanka | This November On Sirasa TV&quot;. via YouTube. Retrieved 9 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref2&quot;&gt;The Voice Sri Lanka - About page. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref3&quot;&gt;White, Jessica (20 September 2023). &quot;A Full Breakdown of How The Voice Works&quot;. NBC News. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref4&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (14 November 2020). &quot;The Voice Coaches Are Ready #TheVoiceSL&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref5&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (1 March 2023). &quot;𝗧𝗵𝗲 𝗩𝗼𝗶𝗰𝗲 𝗖𝗼𝗺𝗲𝗯𝗮𝗰𝗸 𝗦𝘁𝗮𝗴𝗲 ✌️ | introducing The 5th Coach&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref6&quot;&gt;(21 June 2020). &quot;‘The Voice Teens Sri Lanka’: Game changer&quot;. [[The Sunday Times]]. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref7&quot;&gt;(19 September 2023). &quot;Sirasa TV launches 'The Voice Kids', for the first time in Sri Lanka&quot;. News First. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref8&quot;&gt;The Voice Sri Lanka (11 December 2021). &quot;The Judgment | Grand Finale | The Voice Sri Lanka&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref9&quot;&gt;Sathyajith, Sandro (21 May 2023). &quot;'Ramiya' Crowned Champion at The Voice Sri Lanka 2023 Grand Finale&quot;. News First. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref10&quot;&gt;Pilapitiya, Sureshni (7 July 2020). &quot;Taking Sri Lankan teen talent to the next level&quot;. Daily News. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref14&quot;&gt;M Entertainments [@MEntertainmentsPL] (28 November 2020). &quot;Nim Him Sewwa (නිම් හිම් සෙව්වා) - The Voice Sri Lanka Edition - BnS | Kasun | Umaria | Shashika&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ref15&quot;&gt;Marians (30 April 2021). &quot;Umaria Sinhawansa (උමාරියා) - Trico වසන්තය with MARIANS&quot;. via YouTube. Retrieved 8 October 2023.&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== මෙයද බලන්න ==

* ද වොයිස් ටීන්ස් (ශ්‍රී ලාංකික රූපවාහිනී කතා මාලාව)
* ද වොයිස් කිඩ්ස් (ශ්‍රී ලාංකික රූපවාහිනී කතා මාලාව)
* ද වොයිස් (ෆ්‍රැන්චයිස්)
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී වැඩසටහන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>eah9csioehl457moybdxd5cy2o80jqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මාල්බරෝ දිස්ත්‍රික්කය, නවසීලන්තය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184765</id>
    <revision>
      <id>796245</id>
      <parentid>764213</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:57:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed</comment>
      <origin>796245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6601" sha1="ohw2afv3rw9qpkb6ngubsw432cggtcw" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;| name               = Marlborough
| native_name        = Te Tauihu-o-te-waka
| native_name_lang   = mi
| settlement_type    = [[Territorial authorities of New Zealand|Territorial authority]], [[Regions of New Zealand|region]] and [[Districts of New Zealand|district]]
| image_skyline      = Marlborough Sounds From Ferry.jpg
| image_alt          = 
| image_caption      = The Marlborough Sounds seen from the Wellington–Picton ferry
| image_flag         = 
| flag_alt           = 
| image_seal         = 
| seal_alt           = 
| image_shield       = 
| shield_alt         = 
| nickname           = 
| motto              = 
| image_map          = {{New Zealand region map|Marlborough|250px}}
| mapsize            = 
| map_caption        = Marlborough within New Zealand
| pushpin_map        = 
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = 
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type   = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name   = [[New Zealand]]
| subdivision_type1  = [[Islands of New Zealand|Island]]
| subdivision_name2  = [[South Island]]
| parts_type         = Wards
| parts              = Blenheim&lt;br /&gt;Marlborough Sounds&lt;br /&gt;Wairau-Awatere
| established_title1 = [[Districts of New Zealand|District]]
| established_date1  = 1989
| established_title2 = [[Unitary authority]]
| established_date2  = 1992
| seat_type          = 
| seat               = [[Blenheim, New Zealand|Blenheim]]
| government_footnotes = 
| leader_part        = 
| leader_title       = Mayor
| leader_name        = [[Nadine Taylor]]
| leader_title1      = Deputy mayor
| leader_name1       = David Croad
| unit_pref          = Metric
&lt;!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --&gt;
&lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;| area_footnotes     = 
| area_magnitude     = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/re&gt; --&gt;
| area_total_km2     = 12484.59
| area_land_km2      = 10457.89
| area_water_km2     = 
| area_water_percent = 
| area_urban_km2     = 
| area_rural_km2     = 
| area_metro_km2     = 
| area_rank          = 
| area_blank1_title  = 
| area_blank2_title  = &lt;!-- square kilometers --&gt;
| area_note          = 
| dimensions_footnotes = 
| length_km          = 
| width_km           = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_total   = {{NZ population data 2018|Marlborough region|y}}
| population_as_of   = {{NZ population data 2018|||y}}
| population_footnotes = {{NZ population data 2018||||y}}
| population_density_km2 = auto
| population_demonym = 
| population_note    = 
| demographics_type2 = GDP
| demographics2_footnotes = &lt;ref&gt;{{cite web |date=24 March 2023 |title=Regional gross domestic product: Year ended March 2022 |url=https://www.stats.govt.nz/information-releases/regional-gross-domestic-product-year-ended-march-2022/ |access-date=4 April 2023 |publisher=[[Statistics New Zealand]]}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[New Zealand dollar|NZ$]]3.466 billion (2021) ([[List of regions of New Zealand by GDP|13th]])
| demographics2_title2 = Per capita
| demographics2_info2 = NZ$67,045 (2021)
| blank_name_sec1    = [[Human Development Index|HDI]] (2022)
| blank_info_sec1    = 0.938&lt;ref name=&quot;GlobalDataLab&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2023-01-18}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{color|#090|very high}} · [[List of regions of New Zealand by Human Development Index|5th]]
| timezone1          = [[Time in New Zealand|NZST]]
| utc_offset1        = +12:00
| timezone1_DST      = NZDT
| utc_offset1_DST    = +13:00
| postal_code_type   = Postcode(s)
| postal_code        = [https://www.nzpost.co.nz/sites/default/files/uploads/shared/postcodemaps/marlborough-district.pdf Map of postcodes]
| area_code          = 03
| area_code_type     = Area code
| iso_code           = NZ-MBH
| website            = {{Official URL}}
| area_urban_footnotes = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/re&gt; --&gt;
| area_rural_footnotes = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/re&gt; --&gt;
| area_metro_footnotes = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/re&gt; --&gt;
| official_name      = 
| governing_body     = [[Marlborough District Council]]
}}
'''මාල්බරෝ දිස්ත්‍රික්කය''' හෝ '''මාල්බරෝ කලාපය''' ({{Langx|mi|Te Tauihu-o-te-waka}}  , හෝ ''ටෝයිහු''), සාමාන්‍යයෙන් '''මාල්බරෝ''' ලෙස හැඳින්වෙන අතර, නවසීලන්තයේ කලාප 16 න් එකක් වන අතර එය දකුණු දූපතේ ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත. එය ඒකීය අධිකාරියක් වන මාල්බරෝ දිස්ත්‍රික් කවුන්සිලය විසින් පරිපාලනය කරනු ලබන අතර, භෞමික අධිකාරියක සහ ප්‍රාදේශීය කවුන්සිලයක කාර්යයන් ඉටු කරයි. කවුන්සිලය විශාලතම නගරය වන බ්ලෙන්හයිම් හි පිහිටා ඇත. ඒකීය කලාපයේ ජනගහනය 51,600 කි. එය බටහිරින් නෙල්සන් කලාපය සහ ටස්මන් දිස්ත්‍රික්කයටත්, දකුණින් කැන්ටබරි කලාපයටත් මායිම් වේ.

මාල්බරෝ එහි වියළි දේශගුණය, මාල්බරෝ සවුන්ඩ්ස් සහ සෝවිග්නොන් බ්ලැන්ක් වයින් සඳහා ප්‍රසිද්ධය. එය එහි නම ලබාගෙන ඇත්තේ ඉංග්‍රීසි ජෙනරාල්වරයෙකු සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු වූ මාල්බරෝ හි 1 වන ආදිපාදවරයා වූ ජෝන් චර්චිල්ගේ නමින් නම් කරන ලද පෙර මාල්බරෝ පළාතෙනි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Blenheim |url=https://nzhistory.govt.nz/keyword/blenheim |access-date=11 October 2014 |website=New Zealand History |publisher=New Zealand Ministry for Culture and Heritage}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</text>
      <sha1>ohw2afv3rw9qpkb6ngubsw432cggtcw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පලාවු හි ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184793</id>
    <revision>
      <id>796234</id>
      <parentid>764321</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T09:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Flag_of_the_First_Spanish_Republic.svg ගොනුවේ නම [[c:File:Flag_of_Spain_(1873–1874).svg|Flag_of_Spain_(1873–1874).svg]] ලෙසට වෙනස්</comment>
      <origin>796234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27557" sha1="0k5axs4oqlmevb9mnde4jsqtrdn59bq" xml:space="preserve">{{Quote box|title=පලාවු ඉතිහාස කාලරේඛාව|quote={{flagicon image|Flag of Cross of Burgundy.svg|border=|size=23px}} බෝර්බන් ස්පාඤ්ඤය (ස්පාඤ්ඤ නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්) 1710–1785&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|border=|size=23px}} ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය (ස්පාඤ්ඤ නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්) 1785–1808&lt;br&gt;
{{flagicon image|Bandera de España 1808-1813.svg|border=|size=23px}} නැපෝලියන් ස්පාඤ්ඤය (ස්පාඤ්ඤ නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්) 1808–1813&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|border=|size=23px}} ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය (ස්පාඤ්ඤ නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්) 1813–1873&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of Spain (1873–1874).svg|border=|size=23px}} පළමු ස්පාඤ්ඤ ජනරජය (ස්පාඤ්ඤ නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්) 1873–1874&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|border=|size=23px}} ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය (ස්පාඤ්ඤ නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්) 1873–1899&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of the Philippines (1898–1901).svg|border=|size=23px}} පළමු පිලිපීන ජනරජය 1899 ජනවාරි 23–පෙබරවාරි 12&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of Germany (1867–1918).svg|border=|size=23px}} ජර්මානු අධිරාජ්‍යය (ජර්මානු නිව්ගිනියාව) 1899–1914&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of Japan (1870–1999).svg|border=|size=23px}} ජපන් අධිරාජ්‍යය (දකුණු මුහුදු වරම) 1914–1944&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of the United States.svg|border=|size=23px}} [[එක්සත් ජනපද]] 1944–1962&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of the United Nations.svg|border=|size=23px}} [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය]] (පැසිෆික් දූපත් වල භාරකාර ප්‍රදේශය) 1947–1965&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of the Trust Territory of the Pacific Islands.svg|border=|size=23px}} [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය]] (පැසිෆික් දූපත් වල භාරකාර ප්‍රදේශය) 1965–1979&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of the Federated States of Micronesia.svg|border=|size=23px}} [[මයික්‍රොනීසියාවේ ෆෙඩරල් රාජ්‍යයන්]] 1979–1981&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of Palau.svg|border=|size=23px}} පලාවු 1981–වර්තමානය|align=right|width=32em|fontsize=80%|bgcolor=#B0C4DE}}

=== මුල් ඉතිහාසය ===
[[File:Reception_of_the_Manila_Galleon_by_the_Chamorro_in_the_Ladrones_Islands,_ca._1590.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Reception_of_the_Manila_Galleon_by_the_Chamorro_in_the_Ladrones_Islands,_ca._1590.jpg|alt=|වම|thumb|මරියානා සහ කැරොලිනාස් හි මැනිලා ගැලියන්, පමණ. 1590 බොක්සර් කෝඩෙක්ස්]]
පලාවු මුලින්ම ජනාවාස වී ඇත්තේ ක්‍රි.පූ. 3 වැනි සහ 2 වැනි සහස්‍ර අතර ඔස්ට්‍රොනේසියානු ජනතාව විසිනි, ඔවුන් බොහෝ දුරට වර්තමාන පිලිපීනය හෝ ඉන්දුනීසියාවෙන් පැමිණි අය විය හැකිය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Palau |url=https://histclo.com/country/oce/pal/co-pal.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225124817/https://histclo.com/country/oce/pal/co-pal.html |archive-date=25 December 2022 |access-date=12 November 2022 |website=histclo.com}}&lt;/ref&gt; ෆර්ඩිනන්ඩ් මැගෙලන්ගේ ලෝක වට ගමනේ ප්‍රමුඛයා වූ ට්‍රිනිඩෑඩ් නම් ස්පාඤ්ඤ යාත්‍රාව 5 වැනි සමාන්තර රේඛාවට උතුරින් කුඩා දූපත් දෙකක් දැක, ඒවාට &quot;සැන් ජුවාන්&quot; ලෙස නම් කළ විට, 1522 තරම් ඈත අතීතයේදී සොන්සොරොල් දූපත ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විසින් දැක ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Palau Ships |url=http://www.micsem.org/pubs/articles/historical/forships/palau.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120510190730/http://www.micsem.org/pubs/articles/historical/forships/palau.htm |archive-date=10 May 2012 |access-date=12 November 2022 |website=micsem.org}}&lt;/ref&gt;

1696 දෙසැම්බරයේදී, කැරොලයින් දූපත් සමූහයේ නාවිකයන් පිරිසක් සමර්හි, ගියුආන් අසලදී සිරවී සිටින විට, ඔවුන්ට යුරෝපීය මිෂනාරි පෝල් ක්ලයින් හමු විය. ගල් කැට භාවිතා කරමින්, නාවිකයන් දූපත් වල ආසන්න පිහිටීම සහ ප්‍රමාණය ක්ලයින්ට පෙන්වීමට උත්සාහ කළහ. ඔහු මෙම තොරතුරු භාවිතා කරමින් පලාවු ප්‍රදේශයේ පළමු යුරෝපීය සිතියම නිෂ්පාදනය කළේය. ක්ලයින් මෙම සිතියම ජේසු නිකායික උසස් ජෙනරාල්වරයා වෙත යැවූ අතර, දූපත් වල නම්, ජනතාවගේ සංස්කෘතිය සහ ඔවුන් සමඟ ඔහුගේ අත්දැකීම් විස්තර කරමින් ලිපියක් ද යවා ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Hezel|first1=Francis X.|last2=Valle|first2=Maria Teresa Del|date=1972|title=Early European Contact with the Western Carolines: 1525-1750|url=https://www.jstor.org/stable/25168089|url-status=live|journal=The Journal of Pacific History|volume=7|pages=26–44|doi=10.1080/00223347208572199|issn=0022-3344|jstor=25168089|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240425013029/https://www.jstor.org/stable/25168089|archive-date=25 April 2024|access-date=25 April 2024}}&lt;/ref&gt;

=== ස්පාඤ්ඤ යුගය ===
[[File:Islas_Marianas_Palaos_y_Carolinas.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Islas_Marianas_Palaos_y_Carolinas.JPG|alt=|thumb|ස්පාඤ්ඤ නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි පලාවු දූපත් (පිලිපීන දූපත් හැර) පෙන්වන 1888 සිතියමක්.]]
[[File:Palau-Inseln.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palau-Inseln.jpg|alt=|thumb|''පලාවු දූපත් වල ගම්මානය, රුඩොල්ෆ් හෙල්ග්‍රෙව් විසින් අඳින ලද සිතුවම, 1908 පමණ'']]
[[File:Koror_chiefs_in_1915.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koror_chiefs_in_1915.jpg|thumb|1915 දී කොරෝර් ප්‍රධානීන්]]
ක්ලයින්ගේ සිතියම සහ ලිපිය නව දූපත් පිළිබඳව විශාල උනන්දුවක් ඇති කළේය. Fr. Andrés Serrano විසින් 1705 දී තවත් ලිපියක් යුරෝපයට යවන ලද අතර, එය මූලික වශයෙන් ක්ලයින් විසින් ලබා දුන් තොරතුරු පිටපත් කිරීමක් විය. මෙම ලිපි හේතුවෙන් 1700, 1708, සහ 1709 යන වර්ෂවලදී ස්පාඤ්ඤ පිලිපීනයෙන් පලාවු වෙත ගමන් කිරීමට ජේසු නිකායිකයන් විසින් ගත් උත්සාහයන් තුනක් අසාර්ථක විය. මෙම දූපත් වෙත ප්‍රථම වරට පැමිණියේ 1710 නොවැම්බර් 30 වන දින ෆ්‍රැන්සිස්කෝ පඩිලාගේ නායකත්වයෙන් යුත් ජේසු නිකායික ගවේෂණයකි. මෙම ගවේෂණය අවසන් වූයේ පූජකවරුන් දෙදෙනෙකු වන ජැක් ඩූ බෙරෝන් සහ ජෝසප් කෝටයිල් සොන්සොරොල් වෙරළේ සිරවී සිටීමෙනි, මන්ද මව් නෞකාව වූ Santísima Trinidad කුණාටුවකින් මින්ඩනාඕ වෙතට ගසාගෙන ගිය බැවිනි. ඔවුන් බේරා ගැනීම සඳහා 1711 දී ගුවාම් සිට තවත් නැවක් යවන ලද නමුත් එය පෙරලී ගිය අතර, තවත් ජේසු නිකායික පූජකවරුන් තිදෙනෙකුගේ මරණයට හේතු විය. මෙම මෙහෙයුම්වල අසාර්ථකත්වය පලාවුට මුල් ස්පාඤ්ඤ නාමය වූ Islas Encantadas (මැදිහත් වූ දූපත්) ලබා දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Catholic Missions in the Carolines and Marshall Islands |url=http://micsem.org/pubs/articles/religion/frames/cathmissionsfr.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171128085201/http://www.micsem.org/pubs/articles/religion/frames/cathmissionsfr.htm |archive-date=28 November 2017 |access-date=12 November 2022 |website=micsem.org}}&lt;/ref&gt;

=== සංක්‍රාන්ති යුගය ===
[[File:Koror_in_the_Japanese_Period.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koror_in_the_Japanese_Period.JPG|වම|thumb|200x200පික්|ජපන් ජනවරම යටතේ පලාවු]]
18 වැනි සියවසේදී බ්‍රිතාන්‍ය වෙළඳුන් පලාවු වෙත නිරන්තරයෙන් පැමිණි අතර (බ්‍රිතාන්‍ය නැගෙනහිර ඉන්දීය සමාගමේ නැව් ඇන්ටිලොප් 1783 දී උලොං දූපත අසලදී නැව් අනතුරකට ලක් විය, එය ප්‍රින්ස් ලී බූ ලන්ඩන් වෙත පැමිණීමට හේතු විය), පසුව 19 වැනි සියවසේදී ස්පාඤ්ඤ බලපෑම පුළුල් විය. යටත්විජිතවාදීන්ගෙන් පූර්ණ නිදහස ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වූ පිලිපීනයේ පළමු විප්ලවවාදී සම්මේලනය වූ 1898 දී පැවති මාලෝලොස් කොන්ග්‍රස් සමුළුවට පලාවු, පැලොස් යන නමින් ඇතුළත් විය. පලාවු ස්පාඤ්ඤ පිලිපීනයේ මූලස්ථානය වූ ස්පාඤ්ඤ නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි කොටසක් විය. පලාවුට කොන්ග්‍රස් සමුළුවේ පත් කරන ලද එක් සාමාජිකයෙක් සිටියේය, එය යටත් විජිත නොවන පිලිපීන කොන්ග්‍රසයක ඉහළ නියෝජනයක් ලබා දුන් මුළු කැරොලයින් දූපත් සමූහයේ එකම දූපත් කණ්ඩායම බවට පත් විය. කොන්ග්‍රස් සමුළුව පලාවුට එවැනි මාවතක් අනුගමනය කිරීමට අවශ්‍ය නම් ස්වයං-නිර්ණය කිරීමේ අයිතියට ද සහාය විය.&lt;ref name=&quot;PhilStar2006&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.philstar.com/nation/374302/historians-malolos-congress-produced-best-rp-constitution|title=Historians: Malolos Congress produced best RP Constitution|last=Balabo|first=Dino|date=10 December 2006|newspaper=[[Philippine Star]]|access-date=12 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20221112051737/https://www.philstar.com/nation/374302/historians-malolos-congress-produced-best-rp-constitution|archive-date=12 November 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

පසුව 1899 දී කැරොලයින් දූපත් සමූහයේ කොටසක් ලෙස, ජර්මානු-ස්පාඤ්ඤ ගිවිසුම (1899) යටතේ ජර්මානු නව ගිනියාවේ කොටසක් ලෙස ස්පාඤ්ඤ අධිරාජ්‍යය විසින් පලාවු ජර්මානු අධිරාජ්‍යයට විකුණන ලදී. පළමු ලෝක යුද්ධය අතරතුර, 1914 දී ජපාන අධිරාජ්‍යය ජර්මනියෙන් දූපත් අත්පත් කර ගත් පසු ඒවා ඈඳා ගත්තේය. පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව, ජාතීන්ගේ සංගමය විසින් දකුණු මුහුදේ මැන්ඩේට්හි කොටසක් ලෙස දූපත් විධිමත් ලෙස ජපන් පරිපාලනය යටතට පත් කරන ලදී. දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී, 1941 දී පිලිපීනය ආක්‍රමණය කිරීමට ජපානය විසින් පලාවු භාවිතා කරන ලද අතර, එය 1942 දී සාර්ථක විය. මෙම ආක්‍රමණය ඇමරිකානුවන් විසින් පිහිටුවන ලද පිලිපීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රජය පෙරලා දමා, 1943 දී ජපන් පිටුබලය ලත් දෙවන පිලිපීන ජනරජය පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Perkins |first=Dorothy |url=https://books.google.com/books?id=t2-OmUA-EscC&amp;q=palau&amp;pg=PA166 |title=Japan Goes to War: A Chronology of Japanese Military Expansion from the Meiji Era to the Attack on Pearl Harbor (1868–1941) |date=1997 |publisher=DIANE Publishing |isbn=9780788134272 |page=166 |quote=Admiral Takeo Takagi led the Philippines support force to Palau, an island {{convert|500|mi|km|order=flip|sp=us|abbr=off}} east of the southern Philippines where he waited to join the attack.}}&lt;/ref&gt;

=== එක්සත් ජනපද යුගය ===
දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර, 1944 දී ඇමරිකානුවන් 2,000 කට වැඩි පිරිසක් සහ ජපන් ජාතිකයින් 10,000 ක් මිය ගිය, අධික වියදම් සහිත පෙලෙලියු සටනෙන් පසුව, එක්සත් ජනපදය ජපානයෙන් පලාවු අල්ලා ගත් අතර, පසුව ඇංගෝර් සටන ද සිදු විය. 1945-1946 දී, එක්සත් ජනපදය පිලිපීනය පාලනය නැවත ස්ථාපිත කර, පිලිපීන අගනුවර වන මැනිලා හරහා පලාවු පාලනය කළේය. කෙසේ වෙතත්, 1946 අග භාගය වන විට, තුන්වන පිලිපීන ජනරජය පිහිටුවීමත් සමඟ පිලිපීනයට පූර්ණ නිදහස ලබා දෙන ලද අතර, එක්සත් ජනපදයේ ඈත බටහිර පැසිෆික් අගනුවර ගුවාම් වෙත මාරු විය. පලාවු 1947 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ අනුග්‍රහය යටතේ ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ යෝජනාව 21 ට අනුව පිහිටුවන ලද පැසිෆික් දූපත් භාරකාර ප්‍රදේශයේ කොටසක් ලෙස විධිමත් ලෙස එක්සත් ජනපදයට පවරා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Year: 1947)|first=UN Security Council (2nd|title=Resolution 21 (1947) /: [adopted by the Security Council at its 124th meeting], of 2 April 1947.|date=1964|url=https://digitallibrary.un.org/record/111988|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Security Council Resolution 21 – UNSCR |url=http://unscr.com/en/resolutions/21 |access-date=2025-03-10 |website=unscr.com}}&lt;/ref&gt;

=== ස්වාධීනත්වය ===
[[File:TTPI_High_Commissioner_and_staff.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TTPI_High_Commissioner_and_staff.jpg|thumb|TTPI මහ කොමසාරිස් සහ කාර්ය මණ්ඩලය, 1960 ගණන්]]
භාරකාර ප්‍රදේශයේ දිස්ත්‍රික්ක හතරක් එකතු වී 1979 දී මයික්‍රොනීසියාවේ ෆෙඩරේටඩ් ජනපද පිහිටුවන ලද නමුත්, පලාවු සහ මාර්ෂල් දූපත් වල දිස්ත්‍රික්ක යෝජිත ව්‍යවස්ථාවට විරුද්ධව ඡන්දය දුන්හ. කැරොලයින්හි බටහිරම පොකුර වන පලාවු, ඒ වෙනුවට 1978 දී ස්වාධීන තත්ත්වය තෝරා ගත් අතර, එය පිලිපීනය, තායිවානය සහ ජපානය විසින් පුළුල් ලෙස සහාය දක්වන ලදී. එය නව ව්‍යවස්ථාවක් අනුමත කර 1981 ජනවාරි 1 වන දින පලාවු ජනරජය බවට පත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=xHI-AAAAIBAJ&amp;pg=1189,3024338&amp;dq=micronesia&amp;hl=en|title=Pacific Island Battleground Now the Republic of Belau|date=23 January 1981|access-date=18 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311194807/https://news.google.com/newspapers?id=xHI-AAAAIBAJ&amp;pg=1189,3024338&amp;dq=micronesia&amp;hl=en|archive-date=11 March 2023|agency=Associated Press|location=Bangor, Maine, USA|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය 1982 දී එක්සත් ජනපදය සමඟ නිදහස් ඇසුර පිළිබඳ සංයුක්තයකට අත්සන් තැබීය. එම වසරේදීම, පලාවු නාඋරු ගිවිසුමේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය. 1994 ඔක්තෝබර් 1 වන දින සංයුක්තය බලාත්මක වූ අතර,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=LOZHAAAAIBAJ&amp;pg=5945,7792568&amp;dq=palau&amp;hl=en|title=Palau Gains Independence on Saturday|date=30 September 1994|access-date=18 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311194829/https://news.google.com/newspapers?id=LOZHAAAAIBAJ&amp;pg=5945,7792568&amp;dq=palau&amp;hl=en|archive-date=11 March 2023|agency=Associated Press|location=Salt Lake City, Utah, USA|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ යෝජනාව 956 අනුව එහි ස්වාධීනත්වය සුරක්ෂිත කරගත් පැසිෆික් දූපත් භාරකාර ප්‍රදේශයේ අවසාන කොටස ලෙස භාරකාරත්වයේ සිට නිදහස දක්වා පලාවුගේ සංක්‍රාන්තිය නිමා විය.&lt;ref name=&quot;gao-08-732_p7&quot;&gt;{{cite journal|date=10 June 2008|title=Compact of Free Association: Palau's use of and accountability for U.S. assistance and prospects for economic self-sufficiency|url=http://www.gao.gov/assets/280/276299.pdf|url-status=live|journal=Report to Congressional Committees|volume=GAO-08-732|pages=1–2|archive-url=https://web.archive.org/web/20221111071210/https://www.gao.gov/assets/280/276299.pdf|archive-date=11 November 2022|access-date=7 September 2014}}&lt;/ref&gt; පලාවු පැසිෆික් දූපත් සංසදයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් වූ නමුත්, හෙන්රි පූනා සංසදයේ මහලේකම් ලෙස තේරී පත්වීම සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ ආරවුලකින් පසු 2021 පෙබරවාරි මාසයේදී ඉන් ඉවත් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2021/02/05/world/asia/pacific-islands-forum.html|title=Pacific Islands' Most Important Megaphone Falls Into Discord|last=Cave|first=Damien|date=5 February 2021|work=The New York Times|access-date=8 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209014114/https://www.nytimes.com/2021/02/05/world/asia/pacific-islands-forum.html|archive-date=9 February 2021|issn=0362-4331|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=5 February 2021 |title=Key Pacific body in crisis as Palau walks out |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210205-key-pacific-body-in-crisis-as-palau-walks-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210205091947/https://www.france24.com/en/live-news/20210205-key-pacific-body-in-crisis-as-palau-walks-out |archive-date=5 February 2021 |access-date=8 February 2021 |publisher=France 24}}&lt;/ref&gt; පලාවු &quot;අක්වෙරළ&quot; මූල්‍ය මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් කිරීමේ නීති සම්පාදනය 1998 දී එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභාව විසින් සම්මත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Palau (11/03) |url=https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/palau/36843.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221112051748/https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/palau/36843.htm |archive-date=12 November 2022 |access-date=13 April 2022 |website=U.S. Department of State}}&lt;/ref&gt;

2005 දී, පලාවු මයික්‍රොනීසියා අභියෝගයට නායකත්වය දුන්නේය, එය 2020 වන විට සහභාගී වන රටවල්වල වෙරළ ආසන්නයේ ජලයෙන් 30% ක් සහ වනාන්තර භූමියෙන් 20% ක් සංරක්ෂණය කිරීමට නියමිතව තිබුණි. 2009 දී, පලාවු ලෝකයේ පළමු මෝර අභයභූමිය නිර්මාණය කර, එහි ජල සීමාවන් තුළ වාණිජ මෝර මසුන් ඇල්ලීම තහනම් කළේය. 2012 දී පලාවුහි රොක් දූපත් යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Palau – UNESCO World Heritage Centre |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/PW/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227075754/http://whc.unesco.org/en/statesparties/PW/ |archive-date=27 December 2019 |access-date=26 December 2019 |publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt;

2015 දී, පලාවු පිලිපීනයේ සභාපතිත්වය යටතේ දේශගුණික අවදානමට ලක්විය හැකි සංසදයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් වූ අතර, ඒ සමඟම, රට සිය ජල සම්පත් වලින් 80% ක් නිල වශයෙන් ආරක්ෂා කළ අතර, එය එසේ කළ පළමු රට බවට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=28 October 2015 |title=Tiny Island Nation's Enormous New Ocean Reserve is Official |url=https://news.nationalgeographic.com/2015/10/151028-palau-marine-protected-area-official-oceans-animals-conservation/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320170753/https://news.nationalgeographic.com/2015/10/151028-palau-marine-protected-area-official-oceans-animals-conservation/ |archive-date=20 March 2018 |access-date=20 March 2018}}&lt;/ref&gt; එහි ජල සම්පත් ආරක්ෂා කිරීම වසර දෙකකට අඩු කාලයකදී රටේ ආර්ථිකයේ සැලකිය යුතු වැඩිවීමක් ඇති කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=3 April 2017 |title=This Small Island Nation Makes a Big Case For Protecting Our Oceans |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/03/palau-marine-protected-area-ocean-fish/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320170304/https://news.nationalgeographic.com/2017/03/palau-marine-protected-area-ocean-fish/ |archive-date=20 March 2018 |access-date=20 March 2018}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය Palau Pledge ලෙස හැඳින්වෙන පරිසර පොරොන්දුවක් ස්ථාපිත කළ ලොව පළමු රාජ්‍යය බවට පත් වූ අතර, එය දේශීය සහ විදේශීය ගමන් බලපත්‍ර මත මුද්‍රා තබනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=8 December 2017 |title=Pacific island forces visitors to sign eco-pledge |url=https://www.scmp.com/news/asia/australasia/article/2123491/palau-pledge-pacific-island-forces-visitors-sign-eco-promise |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207035653/http://www.scmp.com/news/asia/australasia/article/2123491/palau-pledge-pacific-island-forces-visitors-sign-eco-promise |archive-date=7 December 2022 |access-date=23 December 2020 |website=South China Morning Post}}&lt;/ref&gt; 2018 දී, පලාවු සහ පිලිපීනය ඔවුන්ගේ ආර්ථික සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා නැවත සම්බන්ධ කිරීම ආරම්භ කළහ. ASEAN හි නිරීක්ෂක රාජ්‍යයක් බවට පත්වීමට පිලිපීනය පලාවුට සහාය දුන්නේය.

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>0k5axs4oqlmevb9mnde4jsqtrdn59bq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කණිෂ්ක ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195307</id>
    <revision>
      <id>796293</id>
      <parentid>793340</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3620" sha1="sxe0h90yj47bjjuf08lk45iarqn906s" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox ancient site|name=කණිෂ්ක ස්තූපය|native_name={{nq|کانیشکا سټوپا}}|alternate_name=|image=ShahJiKiDheriStupa.jpg|alt=|caption=[[ශාජි-කී-ධේරි]] හි කණිෂ්ක ස්තූපයේ නටබුන් පෙන්වන 1899 රේඛා චිත්‍රයක්|map_type=Pakistan#Gandhara|map_alt=|map_size=|map_dot_label=කණිෂ්ක ස්තූපය|relief=yes|coordinates={{coord|33.9994|71.5918|format=dms|type:landmark_region:PK|display=inline,title}}|location=[[පේශාවර්]], [[ඛයිබර් පාඛ්තුන්ඛ්වා]] 
  [[පාකිස්තානය]] {{flagicon|Pakistan}}|region=|type=[[ස්තූපය]]|part_of=[[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]] සහ [[හෙෆ්තලයිට අධිරාජ්‍යය|ශ්වේත හූනයෝ]]|length=|width=|area=|height={{convert|400|ft|m}} සිට {{convert|560|ft|m}} දක්වා|builder=|material=|built=|abandoned=|epochs=ක්‍රි.ව. 2වන සියවස|cultures=|dependency_of=|occupants=|event=|excavations=|archaeologists=|condition=|ownership=|management=|public_access=|website=&lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;|notes=}}

'''කණිෂ්ක ස්තූපය''' ( {{Langx|ps|کانیشکا سټوپا}}   ; {{Langx|ur|کنشک اسٹوپ}}   ) යනු ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසේදී [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය|කුෂාණ් අධිරාජ්‍යයේ]] [[කනිශ්ක|කණිෂ්ක]] රජු විසින් [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පේශාවර් නගරයට ආසන්නයේ අද ෂාජි-කි-ධේරි හි පිහිටුවන ලද ස්මාරක [[දාගැබ්|ස්තූපයකි]] .

පුරාණ ලෝකයේ උසම ගොඩනැගිලි අතරට සැලකෙන මෙම ස්තූපය කුෂාණ යුගයේදී ඉදිකරන ලද්දේ බෞද්ධ ධාතු තැන්පත් කිරීම සඳහාය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Le |first=Huu Phuoc |url=https://books.google.com/books?id=9jb364g4BvoC&amp;pg=PA180 |title=Buddhist Architecture |date=2010 |publisher=Grafikol |isbn=9780984404308 |page=180 |language=en}}&lt;/ref&gt; එම ධාතූන් සොයා ගැනීමෙන් පසු [[මියන්මාරය|බුරුමයේ]] මණ්ඩලේ කන්දේ යූ ඛාන්ටි ශාලාවට රැගෙන ගොස් තැන්පත් කරන ලදී.  &lt;ref name=&quot;Chandra1979&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Rai Govind Chandra |url=https://books.google.com/books?id=97od3sgsAjcC&amp;pg=PA82 |title=Indo-Greek Jewellery |date=1 January 1979 |publisher=Abhinav Publications |isbn=978-81-7017-088-4 |pages=82– |access-date=13 December 2012}}&lt;/ref&gt;

== සටහන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{සටහන් ලැයිස්තුව}}

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara}}
[[ප්‍රවර්ගය:චීන-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>sxe0h90yj47bjjuf08lk45iarqn906s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ධර්මරාජික ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195320</id>
    <revision>
      <id>796296</id>
      <parentid>793392</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:19:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6637" sha1="ikurauvmetpb6rzok3mliodjfntzzzx" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox historic site|name=ධර්මරාජික ස්තූපය|native_name={{nq|دھرم راجک اسٹوپا}}|native_language=ur|image=Dharmarajika stupa &amp; Monastery Taxila.jpg|alt=|caption=ධර්මරාජික ස්තූපය, [[තක්ෂිලා (නූතන)|තක්ෂිලා]]|map_relief=yes|coordinates={{coord|33.73|72.78|display=inline,title}}|location=[[තක්ෂිලා කැන්ටන්මන්ට්]], [[පන්ජාබ්, පාකිස්තානය|පන්ජාබ්]]|area=|height=|built=ක්‍රි.පූ. 3වන සියවස|designation1=WHS|designation1_offname='''තක්ෂිලා'''|designation1_type=|designation1_criteria=iii, iv|designation1_date=1980|delisted1_date=|designation1_number=139|designation1_free1name=|designation1_free1value=}}

'''ධර්මරාජික ස්තූපය''' ( පන්ජාබි, {{Langx|ur|{{nq|دھرم راجک اسٹوپا}}}}   ), '''තක්ෂිලාවේ මහා ස්තූපය''' ලෙසද හඳුන්වනු ලබන අතර, එය පකිස්ථානයේ [[තක්ෂිලා]] අසල පිහිටි බෞද්ධ [[දාගැබ්|ස්තූපයකි]] . එය ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවසේදී [[මගධ]] අධිරාජයා වූ [[අශෝක අධිරාජයා|අශෝක]] විසින් බුදුන්ගේ ධාතු නිධන් කොට ඉදිකරවන ලදී. &lt;ref name=&quot;scarre&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Scarre |first=Geoffrey |author-link=Geoffrey Scarre |url=https://books.google.com/books?id=djEKducJvNAC&amp;q=dharmarajika+taxila+relics&amp;pg=PA290 |title=Appropriating the Past: Philosophical Perspectives on the Practice of Archaeology |last2=Coningham |first2=Robin |author-link2=Robin Coningham |date=2013 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9780521196062 |access-date=22 June 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ISBN_9781438109961&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Higham |first=Charles |author-link=Charles Higham (archaeologist) |title=Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations |date=2014 |publisher=Infobase Publishing |isbn=9781438109961}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Le |first=Huu Phuoc |url=https://books.google.com/books?id=9jb364g4BvoC&amp;dq=dharmarajika+3rd+century&amp;pg=PA54 |title=Buddhist Architecture |date=2010 |publisher=Grafikol |isbn=978-0-9844043-0-8 |pages=54 |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Fogelin |first=Lars |url=https://books.google.com/books?id=yPZzBgAAQBAJ&amp;dq=dharmarajika+3rd+century&amp;pg=PA115 |title=An Archaeological History of Indian Buddhism |date=2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-994823-9 |pages=115 |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Neelis |first=Jason |url=https://books.google.com/books?id=GB-JV2eOr2UC&amp;dq=dharmarajika+3rd+century&amp;pg=PA203 |title=Early Buddhist Transmission and Trade Networks: Mobility and Exchange Within and Beyond the Northwestern Borderlands of South Asia |date=2010-11-19 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-18159-5 |pages=203 |language=en}}&lt;/ref&gt; ස්තූපය, සහ එය වටා පසුව ගොඩනැගුණු විශාල ආරාම සංකීර්ණය සමඟ, 1980 දී [[යුනෙස්කෝ ලෝක ‍උරුම අඩවි|යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක්]] ලෙස අභිලේඛිත ඇති [[තක්ෂිලා|තක්ෂිලා නටබුන්]] වල කොටසක් වේ &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Taxila |url=https://whc.unesco.org/en/list/139 |access-date=23 June 2017 |publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Dharmarajika_stupa_and_monastery_c_by_Usman_Ghani.jpg
ගොනුව:Dharmarajika_stupa_and_monastery_g_by_Usman_Ghani.jpg
ගොනුව:Dharmarajika_stupa_and_monastery_d_by_Usman_Ghani.jpg
ගොනුව:Dharmarajika_stupa_and_monastery_i_by_Usman_Ghani.jpg
ගොනුව:((By_@ibnAzhar))0DharmaRajika_Stupa-Taxila-Pakistan_(74).JPG
ගොනුව:Let's_see_Taxila_053.jpg
ගොනුව:Taxila1.jpg
ගොනුව:ZoilosIICoin.JPG|alt=Coins of the Indo-Greek ruler Zoilos II were found under a peripheral stupa.| [[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය|ඉන්දු-ග්‍රීක]] පාලක II වන සොයිලොස්ගේ කාසි පර්යන්ත ස්තූපයක් යට තිබී හමු විය.
ගොනුව:Dharmarajika_Stupa_sculptures.jpg|alt=Sculptures from the Dharmarajika Stupa| ධර්මරාජික ස්ථූපයෙන් ලබාගත් මූර්ති
ගොනුව:Taxila_map.jpg|alt=The Dharmarajika Stupa is located to the southeast of Sirkap.| ධර්මරාජික ස්ථූපය සිර්කාප් හි ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇත.
ගොනුව:Dharmarajika_Stupa_Indo-Corinthian_pillaster.jpg|alt=Indo-Corinthian pillars.| ඉන්දු-කොරින්ති කුළුණු.
ගොනුව:Dharmarajika_Stupa_stucco_heads.jpg|alt=Stucco heads.| බදාම හිස්.
&lt;/gallery&gt;

== මෙයද බලන්න ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Dharmarajika stupa and monastery}}

== සටහන් ==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;ISBN_9781438109961&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Higham |first=Charles |author-link=Charles Higham (archaeologist) |title=Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations |date=2014 |publisher=Infobase Publishing |isbn=9781438109961}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==

* &quot;තක්ෂිලා&quot; සර් ජෝන් මාෂල්
{{Gandhara}}{{Archaeological sites in Taxila|state=expanded}}{{Cultural heritage sites in Punjab, Pakistan}}
[[ප්‍රවර්ගය:මෞර්ය කලාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:උර්දු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>ikurauvmetpb6rzok3mliodjfntzzzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුණාල ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195323</id>
    <revision>
      <id>796297</id>
      <parentid>793397</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8376" sha1="2nliqwhfe0z5zdr2mf4mshwol69hkau" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name         = කුණාල ස්තූපය
| religious_affiliation = [[බුද්ධාගම]]
| image                 = Kunala Stupa in Taxila.jpg
| alt                   = 
| caption               = කුණාල ස්තූපය1910.
| map_type              = Pakistan#Gandhara
| coordinates           = {{coord|33.750424|72.830479|display=inline,title}}
| map_size              = 250
| relief                = yes
| location              = [[පාකිස්තානය]]
| rite                  = 
| sector                = 
| municipality          = 
| district              = 
| territory             = 
| prefecture            = 
| state                 = 
| province              = 
| region                = [[ගන්ධාර]]
| consecration_year     = ක්‍රි.ව. 2වන සියවස
| status                = ස්තූප නටබුන්
| functional_status     = පුරාවස්තු ඉවත්කොට ඇත
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| website               = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| general_contractor    = 
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| construction_cost     = 
| facade_direction      = 
| capacity              = 
| length                = 
| width                 = 
| width_nave            = 
| height_max            = 
| dome_quantity         = 
| dome_height_outer     = 
| dome_height_inner     = 
| dome_dia_outer        = 
| dome_dia_inner        = 
| minaret_quantity      = 
| minaret_height        = 
| spire_quantity        = 
| spire_height          = 
| materials             = 
| nrhp                  = 
| designated            = 
| added                 = 
| refnum                = 
}}

'''කුණාල ස්තූපය''' යනු [[තක්ෂිලා|පාකිස්තානයේ]] පන්ජාබ්හි සිර්කාප් සිට මීටර් 200 ක් පමණ දකුණින් පිහිටි කන්දක් මත, [[පාකිස්ථානය|තක්ෂිලාවේ]] ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය|කුෂාණ]] යුගයේ බෞද්ධ [[දාගැබ්|ස්ථූපයක්]] සහ ආරාම සංකීර්ණයක් වන අතර එය ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසට අයත් යැයි සැලකේ. &lt;ref name=&quot;JHM&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Marshall |first=Sir John Hubert |url=https://books.google.com/books?id=v9s8AAAAIAAJ&amp;pg=PA348 |title=Taxila: An Illustrated Account of Archaeological Excavations |date=1951 |publisher=CUP Archive |page=348 |language=en}}&lt;/ref&gt; එය පුරාණ [[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය|ඉන්දු-ග්‍රීක]] නගරයක් වන සිර්කාප්ට ඉහළින් පිහිටි කන්දක් මත පිහිටා ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Boda |first=Sharon La |url=https://books.google.com/books?id=JqHPpNaZfNwC&amp;pg=PA807 |title=International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania |date=1995 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=9781884964046 |page=807 |language=en}}&lt;/ref&gt;

එහි නම [[අශෝක අධිරාජයා|අශෝකගේ]] පුතෙකු වන කුණාලගෙන් පැමිණ ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Samad |first=Rafi U. |url=https://books.google.com/books?id=cJtMBAAAQBAJ&amp;pg=PA160 |title=The Grandeur of Gandhara: The Ancient Buddhist Civilization of the Swat, Peshawar, Kabul and Indus Valleys |date=2011 |publisher=Algora Publishing |isbn=9780875868585 |page=160 |language=en}}&lt;/ref&gt; සිහසුනට නීත්‍යානුකූල උරුමක්කාරයා වූ කුණාල, අශෝකගේ බිසවක් වන තිෂ්‍යක්ෂා විසින් ඊර්ෂ්‍යාව නිසා ඔහුගේ ඇස් අන්ධ කර ඇත. වසර ගණනාවක් ඉබාගාතේ යාමෙන් පසු, කුණාල ඔහුගේ පියා වන අශෝක සමඟ නැවත එක් වූ අතර, තක්ෂිලාවේ වෛද්‍යවරයෙකු විසින් ප්‍රතිකාර කරන ලදී. &lt;ref name=&quot;JHM&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Marshall |first=Sir John Hubert |url=https://books.google.com/books?id=v9s8AAAAIAAJ&amp;pg=PA348 |title=Taxila: An Illustrated Account of Archaeological Excavations |date=1951 |publisher=CUP Archive |page=348 |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMarshall1951&quot;&gt;Marshall, Sir John Hubert (1951). [https://books.google.com/books?id=v9s8AAAAIAAJ&amp;pg=PA348 ''Taxila: An Illustrated Account of Archaeological Excavations'']. CUP Archive. p.&amp;nbsp;348.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;SW&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Wriggins |first=Sally |url=https://books.google.com/books?id=SAQ4DgAAQBAJ&amp;pg=PT71 |title=The Silk Road Journey With Xuanzang |date=2008 |publisher=Basic Books |isbn=9780786725441 |page=171 |language=en}}&lt;/ref&gt;

අක්ෂි ආබාධ සහිත බෞද්ධ වන්දනාකරුවන් සුවය ලැබීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් ස්තූපයට පැමිණියහ. &lt;ref name=&quot;JHM&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Marshall |first=Sir John Hubert |url=https://books.google.com/books?id=v9s8AAAAIAAJ&amp;pg=PA348 |title=Taxila: An Illustrated Account of Archaeological Excavations |date=1951 |publisher=CUP Archive |page=348 |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMarshall1951&quot;&gt;Marshall, Sir John Hubert (1951). [https://books.google.com/books?id=v9s8AAAAIAAJ&amp;pg=PA348 ''Taxila: An Illustrated Account of Archaeological Excavations'']. CUP Archive. p.&amp;nbsp;348.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

චීන වන්දනාකරුවෙකු වූ හියුංසාං විසින් කුණාල ස්තූපය  නැරඹීමට ගිය අතර, උන් වහන්සේ ඒ පිළිබඳ විස්තරයක් ලිවීය. &lt;ref name=&quot;JHM&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Marshall |first=Sir John Hubert |url=https://books.google.com/books?id=v9s8AAAAIAAJ&amp;pg=PA348 |title=Taxila: An Illustrated Account of Archaeological Excavations |date=1951 |publisher=CUP Archive |page=348 |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMarshall1951&quot;&gt;Marshall, Sir John Hubert (1951). [https://books.google.com/books?id=v9s8AAAAIAAJ&amp;pg=PA348 ''Taxila: An Illustrated Account of Archaeological Excavations'']. CUP Archive. p.&amp;nbsp;348.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;SW&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Wriggins |first=Sally |url=https://books.google.com/books?id=SAQ4DgAAQBAJ&amp;pg=PT71 |title=The Silk Road Journey With Xuanzang |date=2008 |publisher=Basic Books |isbn=9780786725441 |page=171 |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFWriggins2008&quot;&gt;Wriggins, Sally (2008). [https://books.google.com/books?id=SAQ4DgAAQBAJ&amp;pg=PT71 ''The Silk Road Journey With Xuanzang'']. Basic Books. p.&amp;nbsp;171. [[ජාත්‍යන්තර සම්මත පොත් අංකය|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/9780786725441|&lt;bdi&gt;9780786725441&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Map_of_Sirkap_excavations_1918.jpg|alt=Kunala stupa and monastery are on the hill just south of Sirkap.| කුණාල ස්තූපය සහ ආරාමය සිර්කාප් නගරයට දකුණින් පිහිටි කන්ද මත පිහිටා ඇත.
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>2nliqwhfe0z5zdr2mf4mshwol69hkau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශාජි-කී-ඪේරි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195324</id>
    <revision>
      <id>796301</id>
      <parentid>793398</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:ප්ා පාකිස්තානයේ]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5670" sha1="9zzm5zu2t7fzvl7257iiw1461m515j9" xml:space="preserve">
[[ගොනුව:ShahJiKiDheriStupa.jpg|thumb|300x300පික්|1899 ශාජි-කී-ඪේරි හි කණිෂ්ක ස්තූපයේ නටබුන් පෙන්වන සිතුවම.]]
'''ශාජි-කී-ඪේරි''' යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පෙෂාවර් සිට කිලෝමීටර් 6 ක් පමණ දුරින් පිහිටි පුරාණ කණිෂ්ක ස්තූපය පිහිටි ස්ථානයයි. 

පැරිස් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරයෙකු වූ ප්‍රංශ පුරාවිද්‍යාඥ ඇල්ෆ්‍රඩ් චාල්ස් ඕගස්ට් ෆූෂේ 19 වන සියවසේ අගභාගයේදී පෙෂාවර් වෙත ගොස් ඇති අතර,  නගරයේ බිත්තිවල පිටතින් පෙෂාවර් හි ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි පස් ගොඩැලි දෙකක් දැක තිබේ. ඔහු ඒවා හියුන් ත්සාංගේ ස්ථානය පිළිබඳ විස්තරයට සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ කළේය. කැණීම් ආරම්භ විය. ඇමරිකානු පුරාවිද්‍යාඥ ඩේවිඩ් බ්‍රේනාඩ් ස්පියුනර් 1908-09 දී [[භාරතීය පුරාතත්ත්ව සර්වේක්ෂණය|ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ ආයතනය]] සඳහා එහි කැණීම් සිදු කළ අතර එමඟින් ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසට අයත් කණිෂ්ක ස්තූපය හඳුනා ගැනීමට සහ [[කණිෂ්ක කරඬුව]] සොයා ගැනීමට හැකි විය.  කැණීම්වලින් පසුව ස්පියුනර් පත්‍රිකාවක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය: &quot;ශාජි-කී-ඪේරි හි කැණීම්: 1908-09 ඉන්දියානු පුරාතත්ත්ව සර්වේක්ෂණායතනයේ වාර්ෂික වාර්තා&quot; තුළ එය අන්තර්ගත ය. 

ශාජි-කී-ඪේරි හි ඇති බොහෝ බුද්ධ ප්‍රතිමාවල [[කනිශ්ක|පළමුවන කණිෂ්ක]] රජුගේ බුද්ධ රූප ඇතුළත් කාසිවල දක්නට ලැබෙන රශ්මිවලට සමාන රශ්මි මාලා දක්නට ලැබෙන අතර, එමඟින් ප්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීම සඳහා වූ ආරම්භක අවධිය ක්‍රි.ව. 3-4 වන සියවසට වඩා ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසට අයත් බව යෝජනා කෙරේ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tanabe|first=Katsumi|date=1974|title=KANISHKA I COINS WITH THE BUDDHA IMAGE ON THE REVERSE AND SOME REFERENCES TO THE ART OF GANDHARA|url=https://www.academia.edu/34135441|journal=Orient|volume=10|page=37|doi=10.5356/orient1960.10.31|issn=1884-1392|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Lahore_Museum_Buddha.jpg|alt=Statue of the Buddha, probably Shaji-ki-Dheri.| බුද්ධ ප්‍රතිමාව, සමහරවිට ශාජි-කී-ඪේරියෙන් හමුවූවක් විය හැක.
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_excavation_1910.jpg|alt=Excavations in 1910.| 1910 දී කැණීම්.
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_remains_1910.jpg|alt=Remains of the stupa.| ස්තූපයේ නටබුන්.
ගොනුව:KanishkaCasket.JPG|alt=Kanishka casket found in the ruins, British Museum.| නටබුන් අතරින් හමු වූ [[කණිෂ්ක කරඬුව]], [[බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය]] .
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_Kubera_and_Hariti.jpg|alt=Statue of Kubera and Hariti.| [[කුවේර රජ|කුබේර]] සහ හරිති ප්‍රතිමාව.
ගොනුව:Shah-ji-ki-DheriJataka_of_the_archery_contest.jpg|alt=Jataka of the Bow contest.| දුනු තරගයක් නිරූපිත [[ජාතක කතා|ජාතකයක්]] .
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_stupa_plan.jpg|alt=Ground plan of the stupa.| [[දාගැබ්|ස්තූපයේ]] බිම් සැලැස්ම.
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara|state=expanded}}

== තවදුරටත් කියවීම් ==

* ෆෙනෙට්, ඇනික් (2020): « &quot;වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, බුදුන් වහන්සේගේම අව්‍යාජ ධාතු !&quot; La fouille du stūpa de Kanishka à Shāh-jī-kī-Dherī (février-mars 1909) », එස්. ඇලෞරා (සංස්.), ලේඛනාගාර කැණීම්. පෙරදිග අධ්‍යයන ඉතිහාසයේ සිට අදහස් ඉතිහාසය දක්වා, රෝමා (ඩොකියුමෙන්ටා ඒෂියානා XI), 2020, පිටු 63-90

[[ප්‍රවර්ගය:ප්ා පාකිස්තානයේ]]</text>
      <sha1>9zzm5zu2t7fzvl7257iiw1461m515j9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796302</id>
      <parentid>796301</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:ප්ා පාකිස්තානයේ]] ඉවත් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5593" sha1="1lm4uho7oce581m6o8yj6bht4g8rsat" xml:space="preserve">
[[ගොනුව:ShahJiKiDheriStupa.jpg|thumb|300x300පික්|1899 ශාජි-කී-ඪේරි හි කණිෂ්ක ස්තූපයේ නටබුන් පෙන්වන සිතුවම.]]
'''ශාජි-කී-ඪේරි''' යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පෙෂාවර් සිට කිලෝමීටර් 6 ක් පමණ දුරින් පිහිටි පුරාණ කණිෂ්ක ස්තූපය පිහිටි ස්ථානයයි. 

පැරිස් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරයෙකු වූ ප්‍රංශ පුරාවිද්‍යාඥ ඇල්ෆ්‍රඩ් චාල්ස් ඕගස්ට් ෆූෂේ 19 වන සියවසේ අගභාගයේදී පෙෂාවර් වෙත ගොස් ඇති අතර,  නගරයේ බිත්තිවල පිටතින් පෙෂාවර් හි ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි පස් ගොඩැලි දෙකක් දැක තිබේ. ඔහු ඒවා හියුන් ත්සාංගේ ස්ථානය පිළිබඳ විස්තරයට සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ කළේය. කැණීම් ආරම්භ විය. ඇමරිකානු පුරාවිද්‍යාඥ ඩේවිඩ් බ්‍රේනාඩ් ස්පියුනර් 1908-09 දී [[භාරතීය පුරාතත්ත්ව සර්වේක්ෂණය|ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ ආයතනය]] සඳහා එහි කැණීම් සිදු කළ අතර එමඟින් ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසට අයත් කණිෂ්ක ස්තූපය හඳුනා ගැනීමට සහ [[කණිෂ්ක කරඬුව]] සොයා ගැනීමට හැකි විය.  කැණීම්වලින් පසුව ස්පියුනර් පත්‍රිකාවක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය: &quot;ශාජි-කී-ඪේරි හි කැණීම්: 1908-09 ඉන්දියානු පුරාතත්ත්ව සර්වේක්ෂණායතනයේ වාර්ෂික වාර්තා&quot; තුළ එය අන්තර්ගත ය. 

ශාජි-කී-ඪේරි හි ඇති බොහෝ බුද්ධ ප්‍රතිමාවල [[කනිශ්ක|පළමුවන කණිෂ්ක]] රජුගේ බුද්ධ රූප ඇතුළත් කාසිවල දක්නට ලැබෙන රශ්මිවලට සමාන රශ්මි මාලා දක්නට ලැබෙන අතර, එමඟින් ප්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීම සඳහා වූ ආරම්භක අවධිය ක්‍රි.ව. 3-4 වන සියවසට වඩා ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසට අයත් බව යෝජනා කෙරේ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tanabe|first=Katsumi|date=1974|title=KANISHKA I COINS WITH THE BUDDHA IMAGE ON THE REVERSE AND SOME REFERENCES TO THE ART OF GANDHARA|url=https://www.academia.edu/34135441|journal=Orient|volume=10|page=37|doi=10.5356/orient1960.10.31|issn=1884-1392|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Lahore_Museum_Buddha.jpg|alt=Statue of the Buddha, probably Shaji-ki-Dheri.| බුද්ධ ප්‍රතිමාව, සමහරවිට ශාජි-කී-ඪේරියෙන් හමුවූවක් විය හැක.
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_excavation_1910.jpg|alt=Excavations in 1910.| 1910 දී කැණීම්.
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_remains_1910.jpg|alt=Remains of the stupa.| ස්තූපයේ නටබුන්.
ගොනුව:KanishkaCasket.JPG|alt=Kanishka casket found in the ruins, British Museum.| නටබුන් අතරින් හමු වූ [[කණිෂ්ක කරඬුව]], [[බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය]] .
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_Kubera_and_Hariti.jpg|alt=Statue of Kubera and Hariti.| [[කුවේර රජ|කුබේර]] සහ හරිති ප්‍රතිමාව.
ගොනුව:Shah-ji-ki-DheriJataka_of_the_archery_contest.jpg|alt=Jataka of the Bow contest.| දුනු තරගයක් නිරූපිත [[ජාතක කතා|ජාතකයක්]] .
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_stupa_plan.jpg|alt=Ground plan of the stupa.| [[දාගැබ්|ස්තූපයේ]] බිම් සැලැස්ම.
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara|state=expanded}}

== තවදුරටත් කියවීම් ==

* ෆෙනෙට්, ඇනික් (2020): « &quot;වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, බුදුන් වහන්සේගේම අව්‍යාජ ධාතු !&quot; La fouille du stūpa de Kanishka à Shāh-jī-kī-Dherī (février-mars 1909) », එස්. ඇලෞරා (සංස්.), ලේඛනාගාර කැණීම්. පෙරදිග අධ්‍යයන ඉතිහාසයේ සිට අදහස් ඉතිහාසය දක්වා, රෝමා (ඩොකියුමෙන්ටා ඒෂියානා XI), 2020, පිටු 63-90</text>
      <sha1>1lm4uho7oce581m6o8yj6bht4g8rsat</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796303</id>
      <parentid>796302</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5676" sha1="ij2lamzjjpm3i6bzsnh1ugda19ydej3" xml:space="preserve">
[[ගොනුව:ShahJiKiDheriStupa.jpg|thumb|300x300පික්|1899 ශාජි-කී-ඪේරි හි කණිෂ්ක ස්තූපයේ නටබුන් පෙන්වන සිතුවම.]]
'''ශාජි-කී-ඪේරි''' යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පෙෂාවර් සිට කිලෝමීටර් 6 ක් පමණ දුරින් පිහිටි පුරාණ කණිෂ්ක ස්තූපය පිහිටි ස්ථානයයි. 

පැරිස් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරයෙකු වූ ප්‍රංශ පුරාවිද්‍යාඥ ඇල්ෆ්‍රඩ් චාල්ස් ඕගස්ට් ෆූෂේ 19 වන සියවසේ අගභාගයේදී පෙෂාවර් වෙත ගොස් ඇති අතර,  නගරයේ බිත්තිවල පිටතින් පෙෂාවර් හි ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි පස් ගොඩැලි දෙකක් දැක තිබේ. ඔහු ඒවා හියුන් ත්සාංගේ ස්ථානය පිළිබඳ විස්තරයට සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ කළේය. කැණීම් ආරම්භ විය. ඇමරිකානු පුරාවිද්‍යාඥ ඩේවිඩ් බ්‍රේනාඩ් ස්පියුනර් 1908-09 දී [[භාරතීය පුරාතත්ත්ව සර්වේක්ෂණය|ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ ආයතනය]] සඳහා එහි කැණීම් සිදු කළ අතර එමඟින් ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසට අයත් කණිෂ්ක ස්තූපය හඳුනා ගැනීමට සහ [[කණිෂ්ක කරඬුව]] සොයා ගැනීමට හැකි විය.  කැණීම්වලින් පසුව ස්පියුනර් පත්‍රිකාවක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය: &quot;ශාජි-කී-ඪේරි හි කැණීම්: 1908-09 ඉන්දියානු පුරාතත්ත්ව සර්වේක්ෂණායතනයේ වාර්ෂික වාර්තා&quot; තුළ එය අන්තර්ගත ය. 

ශාජි-කී-ඪේරි හි ඇති බොහෝ බුද්ධ ප්‍රතිමාවල [[කනිශ්ක|පළමුවන කණිෂ්ක]] රජුගේ බුද්ධ රූප ඇතුළත් කාසිවල දක්නට ලැබෙන රශ්මිවලට සමාන රශ්මි මාලා දක්නට ලැබෙන අතර, එමඟින් ප්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීම සඳහා වූ ආරම්භක අවධිය ක්‍රි.ව. 3-4 වන සියවසට වඩා ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසට අයත් බව යෝජනා කෙරේ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tanabe|first=Katsumi|date=1974|title=KANISHKA I COINS WITH THE BUDDHA IMAGE ON THE REVERSE AND SOME REFERENCES TO THE ART OF GANDHARA|url=https://www.academia.edu/34135441|journal=Orient|volume=10|page=37|doi=10.5356/orient1960.10.31|issn=1884-1392|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Lahore_Museum_Buddha.jpg|alt=Statue of the Buddha, probably Shaji-ki-Dheri.| බුද්ධ ප්‍රතිමාව, සමහරවිට ශාජි-කී-ඪේරියෙන් හමුවූවක් විය හැක.
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_excavation_1910.jpg|alt=Excavations in 1910.| 1910 දී කැණීම්.
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_remains_1910.jpg|alt=Remains of the stupa.| ස්තූපයේ නටබුන්.
ගොනුව:KanishkaCasket.JPG|alt=Kanishka casket found in the ruins, British Museum.| නටබුන් අතරින් හමු වූ [[කණිෂ්ක කරඬුව]], [[බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය]] .
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_Kubera_and_Hariti.jpg|alt=Statue of Kubera and Hariti.| [[කුවේර රජ|කුබේර]] සහ හරිති ප්‍රතිමාව.
ගොනුව:Shah-ji-ki-DheriJataka_of_the_archery_contest.jpg|alt=Jataka of the Bow contest.| දුනු තරගයක් නිරූපිත [[ජාතක කතා|ජාතකයක්]] .
ගොනුව:Shah-ji-ki-Dheri_stupa_plan.jpg|alt=Ground plan of the stupa.| [[දාගැබ්|ස්තූපයේ]] බිම් සැලැස්ම.
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara|state=expanded}}

== තවදුරටත් කියවීම් ==

* ෆෙනෙට්, ඇනික් (2020): « &quot;වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, බුදුන් වහන්සේගේම අව්‍යාජ ධාතු !&quot; La fouille du stūpa de Kanishka à Shāh-jī-kī-Dherī (février-mars 1909) », එස්. ඇලෞරා (සංස්.), ලේඛනාගාර කැණීම්. පෙරදිග අධ්‍යයන ඉතිහාසයේ සිට අදහස් ඉතිහාසය දක්වා, රෝමා (ඩොකියුමෙන්ටා ඒෂියානා XI), 2020, පිටු 63-90

[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>ij2lamzjjpm3i6bzsnh1ugda19ydej3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බුත්කාර ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195352</id>
    <revision>
      <id>796294</id>
      <parentid>793483</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6762" sha1="1u6np80i4kuq8u937jag2yjn2d1fynk" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox historic site|name=බුත්කාර ස්තූපය|image=File:General_View_of_the_main_Butkara-I_Stupa.JPG|alt=|caption=බුත්කාර ස්තූපයේ නටබුන්|map_relief=yes|coordinates={{coord|34.7571|72.3622|display=inline,title}}|location=[[ස්වාට්, පාකිස්තානය|ස්වාට්]] &lt;br&gt; [[ඛයිබර් පඛ්තුන්ඛ්වා]] &lt;br&gt;[[පාකිස්තානය]] {{flagicon|Pakistan}}|area=|height=|built=ක්‍රි.පූ. 2වන සියවස}}'''බුත්කාර ස්තූපය''' ( පැෂ්ටෝ : بت کړه سټوپا) යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] ස්වාට් ප්‍රදේශයේ මින්ගෝරා අසල පිහිටි වැදගත් බෞද්ධ [[දාගැබ්|ස්තූපයකි]] . එය [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය|මෞර්ය]] අධිරාජයා වන [[අශෝක අධිරාජයා|අශෝක]] විසින් ඉදිකරන ලද බවට විශ්වාස කෙරෙන නමුත්, එය සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රි.පූ. 2 වන සියවසට තරමක් පසුකාලීනව කාලනිර්ණය කර ඇත.

ඊළඟ ශතවර්ෂ කිහිපය තුළ ස්තූපය පස් වතාවක් විශාල කරන ලද අතර, ඒ සෑම අවස්ථාවකම පෙර ව්‍යුහය නැවත ගොඩනඟා ආවරණය කර ඇත.

== කැණීම් ==
[[ගොනුව:ButkaraStupa.jpg|thumb|බුත්කාර ස්තූපයේ පරිණාමය]]
ඉදිකිරීම් සහ විශාල කිරීම් වල විවිධ පියවර පැහැදිලි කිරීම සඳහා 1956 දී පුරාවිද්‍යාඥ ඩොමිනිකෝ ෆැසෙනා විසින් මෙහෙයවන ලද ඉතාලි මෙහෙයුම් කණ්ඩායමක් (IsIOAO: Istituto Italiano per l'Africa e l'Oriente) විසින් මෙම ස්තූපය කැණීම් කරන ලදී. ක්‍රි.පූ. 2 වන සියවසේදී හෙලනිස්තික ගෘහ නිර්මාණ සැරසිලි එකතු කිරීමෙන් ස්තූපය &quot;ස්මාරකකරණය&quot; කර ඇති බව මෙහෙයුම මගින් තහවුරු කරන ලද අතර, එම කාලය තුළ වයඹදිග ඉන්දියාවේ පාලකයන් වූ [[ඉන්දු-ග්‍රීක රාජධානිය|ඉන්දු-ග්‍රීක ජාතිකයන්]] ග්‍රීක-බෞද්ධ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ සංවර්ධනයට සෘජුවම සම්බන්ධ වී ඇති බව යෝජනා කරයි. 

ශාක පත්‍ර අතර බෞද්ධ බැතිමතෙක් නියෝජනය කරන ඉන්දු-කොරින්තියානු ස්තම්භ ශීර්ෂයක්  සොයාගෙන ඇති අතර, එහි පාදමේ තැන්පත් කර තිබූ ධාතු කරඬුව සහ II වන ඒසස්ගේ කාසිය අනුව, එම මූර්තිය ක්‍රි.පූ. 20 ට පෙර සිට පැවත එන බවට ආරක්ෂිතව කාල නිර්ණය කර ඇත. &lt;ref&gt;The Turin City Museum of Ancient Art [http://www.palazzomadamatorino.it/nuovo3/mostre/index.php?lang=2 Text and photographic reference: Terre Lontane &gt; O2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061212064946/http://www.palazzomadamatorino.it/nuovo3/mostre/index.php?lang=2|date=12 December 2006}}&lt;/ref&gt;

මේ අසල ඇති බැරිකොට්හි හෙලනිස්තික බලකොටු ද සමකාලීන යැයි සැලකේ.

කෞතුක වස්තු විශාල ප්‍රමාණයක් ටියුරින් (MAO) හි ජාතික පෙරදිග කලා කෞතුකාගාරයේ සහ නගර පුරාණ පෙරදිග කලා කෞතුකාගාරයේ සංරක්ෂණය කර ඇත.&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Buthkara-1_A_broad_view.JPG|alt=Ruins of Butkara I.| බුත්කාර හි නටබුන්.
ගොනුව:Scythian_devotee_Butkara_I.jpg|alt=Indo-Scythian devotee, Butkara I.| ඉන්දු-සිතියන් බැතිමතෙක්, බුත්කාර.
ගොනුව:Capitello_corinzio_con_busti_di_devoti_clarified_-_Butkara_I_(Swat).jpg|alt=Indo-Corinthian capital representing a Buddhist devotee wearing a Greek cloak (chlamys) with fibula. Butkara Stupa, National Museum of Oriental Art, Rome.| ෆිබියුලා සහිත ග්‍රීක සළුවක් ( ක්ලැමිස් ) පැළඳ සිටින බෞද්ධ බැතිමතෙක් නිරූපිත කරන ඉන්දු-කොරින්තියානු ස්තම්භ ශීර්ෂයක් . බුත්කාර ස්තූපය, ජාතික පෙරදිග කලා කෞතුකාගාරය, [[රෝමය (නගරය)|රෝමය]] .
ගොනුව:PilarImage4.jpg|alt=The Indo-Corinthian capital from Butkara Stupa under which a coin of Azes II was found. Dated to 20 BCE or earlier (Turin City Museum of Ancient Art).| දෙවන ඒසස් කාසියක් හමු වූ බුට්කර ස්තූපයෙන් ඉන්දු-කොරින්තියානු ස්තම්භ ශීර්ෂය . ක්‍රි.පූ. 20 හෝ ඊට පෙර ( ටියුරින් නගර පුරාණ කලා කෞතුකාගාරය ).
&lt;/gallery&gt;

== මෙයද බලන්න ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;

* චකිල්-ඉ-ඝෞන්ඩි ස්තූපය

== සටහන් ==
&lt;references /&gt;
{{Gandhara}}
[[ප්‍රවර්ගය:මෞර්ය කලාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:මෞර්ය අධිරාජ්‍යය]]
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>1u6np80i4kuq8u937jag2yjn2d1fynk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බාරීකොට්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195498</id>
    <revision>
      <id>796295</id>
      <parentid>793680</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:19:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5065" sha1="ljaqy2m571bce2dqqdv82wc718lccz0" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
| name                     = බාරීකොට්
| official_name            = 
| native_name              = {{nq| بریکوټ}}
| native_name_lang         = ps
| settlement_type          = [[නගරය]]
| image_skyline            = File:Barikot Swat.jpg
| image_caption            = ''පුළුල් දර්ශනය'': [[බාරීකොට්]]
| mapsize                  = 
| map_alt                  = 
| pushpin_map              = Pakistan#Gandhara#Khyber Pakhtunkhwa
| pushpin_label_position   = top
| pushpin_map_alt          = 
| pushpin_relief           = yes
| pushpin_map_caption      = 
| coordinates              = {{coord|34.677471|N|72.211675|E|type:city_region:PK|display=title}}
| elevation_m              = 808
| subdivision_type         = රට
| subdivision_name         = {{flagu|පාකිස්තානය}}
| subdivision_type1        = [[පාකිස්තානයේ පළාත්|පළාත]]
| subdivision_name1        = {{flag|ඛයිබර් පාඛ්තුන්ඛ්වා}}
| subdivision_type2        = [[පාකිස්තානයේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name2        = [[ස්වාට් දිස්ත්‍රික්කය|ස්වාට්]]
| subdivision_type3        = [[ටේසිල්]]
| subdivision_name3        = [[බාරීකොට් ටේසිල්|බාරීකොට්]]
| established_title        = ස්ථාපනය
| established_date         = 
| founder                  = 
| seat_type                = 
| seat                     = 
| government_footnotes     = 
| leader_party             = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 
| leader_title1            = 
| unit_pref                = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| area_footnotes           = 
| area_total_km2           = 
| population_total         = 115,045
| population_as_of         = 2023
| population_footnotes     = 
| population_density_km2   = 
| demographics1_title1     = භාෂා(ව)
| timezone1                = [[පාකිස්තානයේ වේලාව|PST]]
| utc_offset1              = +5
| postal_code              = 19240
| area_code                = 
| website                  = &lt;!-- {{URL|website}} --&gt;
| demographics1_info1      = [[පශ්තෝ භාෂාව|පශ්තෝ]]
}}
'''බාරීකොට්''' ( {{Langx|ur|&lt;big&gt;بریکوٹ&lt;/big&gt;}}   ) ( පැෂ්ටෝ : &lt;big&gt;بریکوټ&lt;/big&gt; ) යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] ඛයිබර් පඛ්තුන්ඛ්වා හි ස්වාට් ගඟේ මැද ප්‍රදේශය අසල පිහිටි නගරයකි. එය මින්ගෝරා සහ [[බුත්කාර ස්තූපය|බුත්කාර ස්තූපයේ]] සිට කි.මී. 20 (සැත 12) දුරින් පිහිටා ඇත.  එය මධ්‍යම ස්වාට් නිම්නයට පිවිසෙන නගරය වන අතර එහි ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 25,000 කි. බාරීකොට් යනු [[මහා ඇලෙක්සැන්ඩ' රජ|මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්]] විසින් අල්ලා ගන්නා ලද පුරාණ බලකොටුවක පිහිටීමක් වන අතර,  ක්‍රි.ව. දක්වා දිවෙන [[තඹ යුගය|කැල්කොලිතික්]] අවශේෂ සමඟ {{Circa|ක්‍රි.පූ. 1700}},  දක්වා දිවෙන අතර, [[ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය|මුල් ඓතිහාසික යුගයේ]] ඉතිහාසය {{Circa|ක්‍රි.පූ. 600}}   පමණ පැරණි ය. ගිසෙප් ටකී විසින් ආරම්භ කරන ලද ඉතාලි පුරාවිද්‍යා මෙහෙයුම (ISMEO ලෙස නම් කරන ලදී) 1984 සිට බාරීකොට් යටතේ පැරණි ''බසිරා'' නගරයේ නටබුන් කැණීම් කරමින් සිටී &lt;ref name=&quot;AGI&quot;&gt;{{Cite news|url=https://international.agi.it/international/pakistan_unearths_the_city_defeated_by_alexander_the_great-1007847/news/2016-08-16/|title=Pakistan unearths the city defeated by Alexander the Great|date=16 August 2016|work=AGI – Agenzia Giornalistica Italia|access-date=13 September 2017|language=it}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara}}
[[ප්‍රවර්ගය:Short description is different from Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>ljaqy2m571bce2dqqdv82wc718lccz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කරුප්පන්නස්වාමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195532</id>
    <revision>
      <id>796204</id>
      <parentid>793842</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T00:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>No permission since 24 June 2026, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:Muppiliyan-Periya_Karuppu_Jeyamangalam_Theni.png|Muppiliyan-Periya_Karuppu_Jeyamangalam_Theni.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34594" sha1="ra2lpsa6w5x2w99ykk8td014c1qf89i" xml:space="preserve">{{Infobox deity
| type = Hindu
| image = KarppaswamyArtifactStatue 20240415 202438.jpg
| caption = කරුප්පන්නස්වාමි ප්‍රතිමාව
| name = කරුප්පන්නස්වාමි

| script_name = [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] [[මලයාලම් භාෂාව|මලයාලම්]]
| script = கருப்பண்ணசாமி&lt;br&gt;കറുപ്പണ്ണസാമി
| affiliation = [[ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලි]]

| god_of = සීමා ආරක්ෂක දේවතාව&lt;ref&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=-qU5DwAAQBAJ&amp;dq=Karuppannaswamysami+god&amp;pg=PA291 | isbn=978-0-19-061509-3 | title=Possessed by the Virgin: Hinduism, Roman Catholicism, and Marian Possession in South India | year=2018 | publisher=Oxford University Press }}&lt;/ref&gt;
| other_names = {{ubl|ආණ්ඩවර්|කරුප්පරායන්|කරුප්පුසාමි|මායාන්ඩි කරුප්පා|අයියන්|}}
| abode = පාන්ඩ්‍ය කේරළ ප්‍රදේශ  
| weapon = [[දෙමළ කඩුව]], [[හෙල්ල]], [[ගදාව]], [[කඩුව]], [[රිදී සැරයටිය]]
| mount = [[අශ්වයා]], [[ඇතා]]
| day = [[අඟහරුවාදා]], [[බදාදා]], [[සිකුරාදා]], [[සෙනසුරාදා]]
}}
[[File:Karupassamy.1.jpg|alt=Vathiyar Thottathu karuppannaswamy Svami|thumb|Vathiyaar Thottathu Karuppannaswamy Sami]] 
'''කරුප්පන්නස්වාමි''', හෙවත් '''කරුප්පසාමි''' හෝ '''කරුප්පරායන්''' (දෙමළ: கருப்பசாமி; මලයාලම්: കറുപ്പണ്ണസാമി), යනු ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලි තුළ ප්‍රධාන වශයෙන් වන්දනාවට පාත්‍ර වන ආරක්ෂක දේවතාවෙකි (කාවල් දෙයිවම් - kaval deivam). මොහු ප්‍රධාන වශයෙන් [[තමිල්නාඩු]], [[කේරළය]], [[ශ්‍රී ලංකාව]], මලයාසියාව සහ සිංගප්පූරුව යන රටවල වෙසෙන ද්‍රවිඩ ප්‍රජාව අතර වන්දනාවට පාත්‍ර වේ. දකුණු ඉන්දීය ජන ආගමික සම්ප්‍රදායන් තුළ මෙම දේවතාව ගම්මාන ආරක්ෂා කිරීම, යුක්තිය පසිඳලීම සහ දේශසීමා රැකවලෙහි යෙදීම සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bloomer |first=Kristin C. |url=https://books.google.com/books?id=-qU5DwAAQBAJ&amp;dq=Karuppannaswamysami+god&amp;pg=PA291 |title=Possessed by the Virgin: Hinduism, Roman Catholicism, and Marian Possession in South India |date=2018 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-061509-3 |pages=291 |language=en}}&lt;/ref&gt;

මලයාලම් සහ දෙමළ ජනතාව අතර, කරුප්පන්නස්වාමි ආරක්ෂක දේවතාවෙකු (කාවල් දෙයිවම්) ලෙස මෙන්ම පවුල් හෝ මුතුන්මිත්තන්ගේ කුල දේවතාවෙකු (කුල දෙයිවම්) ලෙසද වන්දනා කරනු ලබයි. තමිල්නාඩුවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල සහ කේරළ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල පවතින ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාදවලට අනුව, මෙම දේවතාව අතීතයේ ජීවත් වූ, පසුව ජන ආගමික වත්පිළිවෙත් තුළ දේවත්වයට පත් කරන ලද සැබෑ ඓතිහාසික හෝ පුරාවෘත්තීය වීර ආරක්ෂකයෙකු ලෙස හඳුනා ගැනේ.&lt;ref name=&quot;Dumont1986&quot;&gt;{{cite book |last=Dumont |first=Louis |chapter=The Guardian Deities of the Tamil Village |editor-last=Shulman |editor-first=David |title=Orthodoxy and Dissent in South Indian Religions |publisher=State University of New York Press |year=1986 |pages=120–135 |isbn=978-0887061738}}&lt;/ref&gt;

==ඓතිහාසික පසුබිම සහ සම්භවය==
කරුප්පන්නස්වාමි දෙවියන්ගේ ඓතිහාසික නැගී සිටීම දකුණු ඉන්දියාවේ නායක්කාර් පාලන සමයට (16 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට 18 වන සියවසේ මැද භාගය දක්වා) සමීප සබඳතාවක් දක්වයි. ඊ. කෙන්ට් (E. Kent) වැනි ඉතිහාසඥයින් සහ මානව විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ, දකුණු ඉන්දියාවේ  විමධ්‍යගත බලයක් පැවති මෙම යුගයේදී ඉස්මතු වූ පාලයක්කාර , සිංහල ව්‍යවහරින් පලියක්කාර &quot;පොලිගාර්වරුන්&quot;(pāḷaiyakkārar) හෙවත් ප්‍රාදේශීය නායකයන් පාදක කරගනිමින් මෙම දේව ස්වරූපය නිර්මාණය වී ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/82262157/Temple_Guardians_and_Folk_Hinduism_in_Tamil_South_India|title=Temple Guardians and 'Folk Hinduism' in Tamil South India|first=Anna A.|last=Slaczka|date=15 March 2016|journal=Academia|doi=10.52476/TRB.9797|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite journal|url=https://bulletin.rijksmuseum.nl/article/view/9797|title=Temple Guardians and ‘Folk Hinduism’ in Tamil South India: A Bronze Image of the ‘Black God’ Karuppannasamy in the Rijksmuseum|first=Anna|last=Slaczka|date=15 March 2016|journal=The Rijksmuseum Bulletin|volume=64|issue=1|pages=62–83|doi=10.52476/trb.9797|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; බොහෝ විට '''කල්ලර්''' වැනි සටන්කාමී කුලවලින් පැමිණි මොවුන්, ගම්මාන ආරක්ෂා කිරීම, අස්වනු නෙලීම අධීක්ෂණය කිරීම සහ නීතිය හා සාමය පවත්වාගෙන යාම භාරව සිටි ග්‍රාමීය ආරක්ෂකයින් ලෙස කටයුතු කළහ. කරුප්පන්නස්වාමිගේ ප්‍රතිමා කලාව තුළ දැකිය හැකි සටන්කාමී ඉරියව්ව, ඝන උඩු රැවුල සහ පැත්තකට බැඳ ඇති කොණ්ඩය, මධ්‍යම-දකුණු තමිල්නාඩුවේ නායක්කාර් යුගයට අයත් කෝවිල් කුළුණුවල දක්නට ලැබෙන &quot;දායක රූප සහ ප්‍රතිමා&quot; (donor portraits and stone replica) වලට බෙහෙවින් සමාන වේ.

වඩාත් පුළුල් සංස්කෘතික සන්දර්භය තුළ, මෙම ඓතිහාසික වර්ධනය වීරයන් උදෙසා ගල් පුවරු පිහිටුවා වන්දනා කිරීමේ පැරණි දෙමළ සම්ප්‍රදාය වන &quot;නඩුකල් වලිපාඩු&quot; (hero-stone worship) සමඟ දැඩිව බැඳී පවතී. මහා ශිලා යුගය දක්වා දිවයන මෙම පුරාණ චාරිත්‍රය වූයේ සටනේදී මියගිය වීරයන් වෙනුවෙන් ස්මාරක ඉදිකිරීමයි. මෙම සම්ප්‍රදාය පිළිබඳව පැරණි ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථයක් වන &quot;තොල්කාප්පියම්&quot; හි විස්තර කර ඇති අතර, එහි වීර ගල් ස්ථාපනය කිරීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු දැඩි පියවර හයකින් යුත් වත්පිළිවෙතක් දක්වා ඇත.සියවස් ගණනාවක් පුරා මෙම යුධ පිටියේ ස්මාරක ක්‍රමයෙන් ආගමික ජනසම්ප්‍රදායක් (folk shrines) බවට පත් වූ අතර, ප්‍රාදේශීය වීරයන් ප්‍රජා ආරක්ෂක දේවතාවන් බවට පරිවර්තනය විය. අද වන විටත් කල්රායන් කඳුකරයේ වෙසෙන මලයාලි ගෝත්‍රිකයන් වැනි කඳුකර වැසියන් මෙම වීර ගල් වෙඩියප්පන්  සහ කරුප්පන්නස්වාමි වැනි සක්‍රීය දෙවිවරුන් ලෙස වන්දනා කරති. මෙම ස්ථාන දිවුරුම් දීම සහ ප්‍රජා ආරවුල් විසඳීම සඳහා වන ප්‍රාදේශීය සමාජීය කේන්ද්‍රස්ථාන ලෙසද ක්‍රියා කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/74235626/Hero_Stones_of_Krishnagiri_District_in_Tamilnadu_A_Study|title=Hero-Stones of Krishnagiri District in Tamilnadu -A Study|first=P. Basith|last=Assarani|date=1 January 2022|journal=BP Internatonal|via=www.academia.edu|doi=10.9734/BPI/RDASS/V2/15542D}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Tiruchirapalli/hero-stone-found-in-kolli-hills/article29325559.ece|title=Hero stone found in Kolli Hills|first=|last=|date=3 September 2019|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;

==ජනශ්‍රැති සම්ප්‍රදාය සහ දේවාල සම්ප්‍රදාය ==

සංස්කෘත සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බොහෝ ප්‍රධාන හින්දු දෙවිවරුන් මෙන් නොව, කරුප්පන්නස්වාමි වන්දනාව බොහෝ දුරට සංරක්ෂණය වී ඇත්තේ මුඛ පරම්පරාගත සම්ප්‍රදායන්, ජන කවි (folk ballads) සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රසාංගික කලාවන් (performance traditions) මගිනි. දෙමළ ජන ඇදහිලිවලට අනුව කරුප්පන්නස්වාමි සලකනු ලබන්නේ '''කාවල් දෙයිවම්''' (kāval deivam) හෙවත් '''ආරක්ෂක දේවතාවෙකු''' ලෙසයි. එබැවින් ඔහු වෙනුවෙන් කැප වූ දේවාල සාම්ප්‍රදායිකව පිහිටුවා තිබුණේ ගම්මාන සීමා අසල, වනාන්තර ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල හෝ භූමිය ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා වෙන්වූ විවෘත ස්ථානවල. කාලයත් සමඟ මුලින් එළිමහනේ පැවති මෙම සමහර දේවාල, විශාල කෝවිල් සංකීර්ණ සහ ආයතනික කෝවිල් සම්ප්‍රදායන් සමඟ ඒකාබද්ධ වී ඇත.&lt;ref&gt;https://bulletin.rijksmuseum.nl/article/view/9797/10291&lt;/ref&gt;

==ප්‍රතිමා කලාව==
[[File:Karuppannasamy, Tamil Nadu, c. 1750-1800. Copper alloy, h. 14 cm. Amsterdam, Rijksmuseum.jpg|thumb|Copper Idol of Karuppannsamy]][[File:VathiyaarThottathu Karupparayar.png|thumb|Karuppasamy wielding an [[aruval]]]]
[[File:Tirunelveli Govt Museum Exhibit39.jpg|thumb|Tirunelveli Govt Museum Exhibit39]]
ග්‍රාමීය දේවතාවන්ගේ ප්‍රතිමා සාම්ප්‍රදායිකව මැටිවලින් හෝ ගලින් නිමවා නිතර නිතර ප්‍රතිස්ථාපනය කළද, 18 වන සියවසට අයත් දුර්ලභ ලෝකඩ ප්‍රතිමාද පවතී. රෙයික්ස් කෞතුකාගාරයේ (Rijksmuseum) තැන්පත් කර ඇති ප්‍රතිමාව මීට කදිම උදාහරණයකි. සාමාන්‍යයෙන් ග්‍රාමීය දේවාලවලට මෙවැනි වටිනා ලෝහ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරවා ගැනීමට වත්කමක් නොතිබූ බැවින්, මෙවැනි උසස් තත්ත්වයේ ලෝහමය රූප ඉතා සුවිශේෂී වේ. කරුප්පන්නස්වාමි ප්‍රතිමාවල දැකිය හැකි අරිවාල් (දෙමළ කඩුව) වැනි සුවිශේෂී ආංගික ලක්ෂණ මගින්, ඔහුගේ ඓතිහාසික අනන්‍යතාවය විදහා දක්වන කෘෂිකාර්මික මෙවලම් සහ රාජකීය යුධ ආභරණවල අපූරු සම්මිශ්‍රණයක් නිරූපණය වේ.

==වන්දනා සම්ප්‍රදායන්==
[[File:Karuppanna swamy.jpg|thumb|Sangili Karuppanna swamy]]
කරුප්පරායන් (කරුප්පසාමි) සමඟ සම්බන්ධ වූ වන්දනා සම්ප්‍රදායන්හි මූලාරම්භය පැරණි &quot;නඩුකල්&quot; (වීර ගල්) වන්දනාව දක්වා දිවයන බව විශ්වාස කෙරේ. කාලයත් සමඟ මෙම වන්දනා චාරිත්‍ර, අයියප්පන්, අයියනාර්, ග්‍රාමීය දේව මාතා වන්දනාව මෙන්ම වීරන් සහ මුන්නේස්වරන් වැනි ආරක්ෂක සහ වීර දේවතා ඇදහිලි ඇතුළු අනෙකුත් දකුණු ඉන්දීය ජනශ්‍රැති සහ භක්ති සම්ප්‍රදායන් සමඟ අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් සම්බන්ධ වෙමින් වර්ධනය විය. පසුව කරුප්පන්නස්වාමි වන්දනාව දකුණු තමිල්නාඩුවේ ප්‍රාදේශීය වන්දනා සම්ප්‍රදායන් සමඟද බද්ධ විය. ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාද මගින් මෙම දේවතාව ආරක්ෂක වන්දනාව, දිවුරුම් දීම සහ ග්‍රාමීය උත්සව චාරිත්‍ර සමඟ සමීපව සම්බන්ධ කර දක්වයි

=== ප්‍රධාන දේවතාව සහ මාරනාඩු සම්ප්‍රදාය ===

කරුප්පන්නස්වාමිගේ 'මාරනාඩු' (Maranadu) සම්ප්‍රදාය දකුණු තමිල්නාඩුවේ වැදගත් ප්‍රාදේශීය වන්දනා ගමනාන්තයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාදවලට අනුව, මෙම දේවතාව මුලින්ම සම්භවය වී ඇත්තේ දකුණු ඉන්දියාවේ මලයාලම් ප්‍රදේශවල වන අතර, ගංවතුරක් හේතුවෙන් දේවාභරණ පෙට්ටියක් ගඟ දිගේ පහළට ගසාගෙන ආ පසුව ඔහු මාරනාඩු ප්‍රදේශයේ මතු වූ බව විශ්වාස කෙරේ. කාලයත් සමඟ මෙම දේවාලය ප්‍රාදේශීය ආරක්ෂක දේව වන්දනාව සමඟ බද්ධ වූ අතර, පසුව එය ප්‍රධාන වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් බවට පරිවර්තනය විය. විශේෂයෙන්ම වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන &quot;මාසි කලරි&quot; (Masi Kalari) උත්සවය සමයේදී මෙම ස්ථානය කරා අතිවිශාල බැතිමතුන් පිරිසක් ඇදී එති.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://hrce.tn.gov.in/hrcehome/history.php?tid=35706|title=Arulmigu Karuppanasamy Temple, Maranadu - 630610, Sivagangai District [TM035706].,|website=hrce.tn.gov.in}}&lt;/ref&gt;

කුල දෙයිවම් වන්දනාව දකුණු ඉන්දියාවේ, විශේෂයෙන්ම ග්‍රාමීය සහ පවුල් පදනම් කරගත් ප්‍රජාවන් අතර ද්‍රවිඩ ජන ආගමික වත්පිළිවෙත්වල වැදගත් අංගයක් ලෙස '''කුල දෙයිවම්''' (Kula Deivam) වන්දනාව හැඳින්විය හැක. මෙම සම්ප්‍රදාය තුළ, පවුල් සහ ගම්මාන විසින් තම පරම්පරාවේ අනන්‍යතාවය, ආරක්ෂාව සහ චාරිත්‍රානුකූල අඛණ්ඩතාව උදෙසා විශේෂිත වූ මුතුන්මිත්තන් හෝ ආරක්ෂක දේවතාවන් වන්දනා කරනු ලබයි. මෙම වන්දනා ක්‍රමවේදයන් ඇතැම් විට ප්‍රධාන දේවතාවෙකු යටතේ &quot;පන්ති&quot; (Panthi) බෙදීම් ලෙස හඳුන්වන චාරිත්‍රානුකූල කණ්ඩායම් ලෙස සංවිධානය කර ඇත. ඇතැම් ජනප්‍රවාදවල වඩාත් පුළුල් සංස්කෘතික ව්‍යුහයක් ලෙස &quot;පන්ති 21 සහ සේනා 63&quot; (21 Panthi and 63 Senai) යන්නද සඳහන් වන අතර, එමගින් මෙම පුළුල් ජන ඇදහිලි පද්ධතිය තුළ සිටින විවිධ දේවතා වර්ගීකරණයන් සහ ඔවුන්ට අදාළ චාරිත්‍රානුකූල භූමිකාවන් විස්තර කෙරේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.svat21.in/2021/05/21-panthi-61-senai.html|title=21 பந்தி 61 சேனைகள்|date=10 May 2021}}&lt;/ref&gt;


=== ආරක්ෂක දේවතාව (කාවල් දෙයිවම්) ===

අලගර් කෝවිලේ පදිනෙට්ටම්පඩි සම්ප්‍රදාය [[තමිල්නාඩු|තමිල්නාඩුවේ]] පිහිටි අලගර් කෝවිලේ (Alagar Kovil) පවතින &quot;පදිනෙට්ටාම්පඩි&quot; (Pathinettampadi) සම්ප්‍රදාය මගින් ද්‍රවිඩ ජන ආගමික ඇදහිලි තුළ කරුප්පන්නස්වාමි සතු &quot;ක්ෂේත්‍රපාලක&quot; (කෝවිල් ආරක්ෂක) භූමිකාව මනාව පිළිබිඹු කරයි. ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාදවලට අනුව, කරුප්පන්නස්වාමි 'කල්ලළගර්' (Kallazhagar) කෝවිල සහ එහි චාරිත්‍රානුකූල දේපළ ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීමට බැඳී සිටින අතර, විශේෂයෙන්ම එහි රාජගෝපුර ද්වාරය අසල ඇති පූජනීය පියගැට පෙළ දහඅට (පදිනෙට්ටාම්පඩි) ආරක්ෂා කිරීම ඔහු සතු වේ. බැතිමතුන් සාම්ප්‍රදායිකව ප්‍රධාන දේවාලයට ඇතුළු වීමට පෙර මෙම දේවතාව වන්දනා කරන අතර, මෙහිදී කරුප්පන්නස්වාමි දිවුරුම් දීම, චාරිත්‍රානුකූල ආරක්ෂාව සහ කෝවිල් උත්සව අධීක්ෂණය කිරීම යන කාර්යයන් සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vayusutha.in/vs4/temple185.html?utm_source=chatgpt.com|title=Anjaneya,Pathinettampadi Karuppa Swami Temple,Alagar Kovil,Madurai|website=vayusutha.in}}&lt;/ref&gt;

සබරිමලෙයි ශ්‍රී අයියප්පා කෝවිල[[කේරළය|කේරළයේ]] සබරිමලෙයි ශ්‍රී අයියප්පා කෝවිලේදී, කරුප්පන්නස්වාමි සහ 'වලිය කඩුතා' (Valiya Kadutha) යන දෙවිවරුන් අයියප්පන් දේවාලය වෙත දිවෙන පූජනීය පියගැට පෙළ දහඅට සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරක්ෂක දේවතාවන් ලෙස වන්දනාවට පාත්‍ර වේ. මෙම දේවතාවන් දෙදෙනා වෙනුවෙන් කැප වූ කුඩා දේවාල පිහිටා ඇත්තේ මෙම පියගැට පෙළ දෙපස වන අතර, වන්දනාකරුවන් ප්‍රධාන කෝවිලට ඇතුළු වීමට පෙර සම්ප්‍රදායිකව මෙහි යාච්ඤා කරති. මෙම සම්ප්‍රදාය මගින් දකුණු ඉන්දියාවේ ග්‍රාමීය ආරක්ෂක දේව ඇදහිලි ප්‍රධාන වන්දනා පද්ධතීන් සමඟ ඒකාබද්ධ වී ඇති ආකාරය මනාව පැහැදිලි වේ.&lt;ref&gt;https://www.hindu-blog.com/2009/12/temple-of-Karuppannaswamy-swami-and-valiya.html&lt;/ref&gt;

=== ගුරුකුල වන්දනා සම්ප්‍රදාය ===
ඇතැම් කරුප්පන්නස්වාමි වන්දනා සම්ප්‍රදායන්හි, දේවාල කරා යන වන්දනා ගමන් සමඟ ගුරුවරුන් හෝ පාරම්පරික පූජකවරුන් විසින් ලබාදෙන ආගමික සහ ධර්මෝපදේශ ඉගැන්වීම් ඒකාබද්ධ කර සංවිධානය කරනු ලබයි. මෙම වන්දනා චාරිත්‍රවලට භක්ති පූජාවන් පැවැත්වීම, ප්‍රාදේශීය ජනප්‍රවාද සහ ඉතිහාසය ඉගෙනීම මෙන්ම ආරක්ෂක දේව වන්දනාවට අදාළ චාරිත්‍රානුකූල වත්පිළිවෙත්වලට සක්‍රීයව දායක වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref&gt;https://karuppar.com/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://srikaruppasamytemple.com/temple/&lt;/ref&gt;

== කෝවිල් සහ වාස්තු විද්‍යාව ==
[[File:Thoppu Karuppasamy.jpg|thumb|36 Feet Majestic Karuppannaswamy Statue]] 
ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලිවලට අනුව කරුප්පන්නස්වාමි සතු භූමිය ආරක්ෂා කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික භූමිකාව පිළිබිඹු කරමින්, ඔහු වෙනුවෙන් කැප වූ කෝවිල් බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ ගම්මාන සීමා අසල, වනාන්තර ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල සහ කඳුකර ප්‍රදේශවලය. මෙයින් බොහෝමයක් එළිමහන් හෝ ග්‍රාමීය දේවාල වන අතර, ඒවා බොහෝ විට වාස්තු විද්‍යාත්මක ශෛලිය අතින් මහා ආගමික (Agamic) කෝවිල් සංකීර්ණවලට වඩා වෙනස් වේ. බොහෝ කරුප්පන්නස්වාමි කෝවිල්වල කැපී පෙනෙන &quot;ගෝපුරම්&quot; (ප්‍රවේශ කුළුණු) දක්නට නොලැබෙන නමුත්, ඒවායේ සාමාන්‍යයෙන් අරිවාල් (කඩුව), හෙල්ල, ගදාව හෝ දෑකැත්ත වැනි ආයුධ අතැතිව සිටින දේවතාවගේ විශාල ප්‍රතිමා අන්තර්ගත වේ. මෙම ප්‍රතිමා කලාව තුළින් ප්‍රධාන වශයෙන් නිරූපණය කරන්නේ දකුණු ඉන්දීය ජන සම්ප්‍රදායන්හි ආරක්ෂක දේවතාවන් සතු ආරක්ෂක ලක්ෂණයන්ය.

== ගෝලීය භක්ති සම්ප්‍රදායන් ==
දකුණු ඉන්දියාවෙන් බැහැරව පවතින ඩයස්පෝරා (විදෙස්ගත) ප්‍රජාවන් අතර ද, සංක්‍රමණය සහ නව ප්‍රදේශවල පදිංචි වීම මඟින් හැඩගැසුණු ප්‍රාදේශීය වත්පිළිවෙත් ඔස්සේ කරුප්පන්නස්වාමි වන්දනාව අඛණ්ඩව සිදුවේ. මෙම සම්ප්‍රදායන් ග්‍රාමීය ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලිවල මූලිකාංග එලෙසම රඳවා තබා ගන්නා අතරම, විවිධ සංස්කෘතික පරිසරයන්ට අනුකූලව විකාශනය වී ඇත. ප්‍රජා උත්සව, පූජා වත්පිළිවෙත් සහ වරින් වර පැවැත්වෙන රැස්වීම් තවදුරටත් වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන අතර, ඒවා ඇදහිලිවල අඛණ්ඩතාව පවත්වා ගැනීමට සහ මුතුන්මිත්තන්ගේ ආරක්ෂක දේව වන්දනා ක්‍රම සමඟ සබඳතා පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වේ.

=== ඉන්දු-කැරිබියන් ද්‍රවිඩ ජන ඇදහිලි තුළ ===
[[ගයනාව]] තුළ පවතින [[කැරිබියන් ශක්තිවාදය]] (Caribbean Shaktism) තුළ, කරුප්පන්නස්වාමි හඳුන්වනු ලබන්නේ '''සංගනී බාබා''' (Sanganie Baba) යන නමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kali/Mariamma Worship in Guyana: A Brief Overview |url=http://colour.ics.ulisboa.pt/wp-content/uploads/2021/01/Mello-2020-AGTF-Magazine_compressed.pdf |publisher=Dr. Marcelo Moura Mello}}&lt;/ref&gt; [[ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ]], [[ගයනාව]], [[සුරිනාමය]], [[ගුවඩලූප්]] (Guadeloupe) සහ [[මාර්ටිනික්]] (Martinique) යන රටවල වෙසෙන [[ඉන්දු-කැරිබියන් ජනතාව]] අතර, දේශීය ශක්තිවාදී සම්ප්‍රදායන් තුළ ඔහුව ආරක්ෂක දේවතාවෙකු ලෙස වන්දනා කරනු ලබයි.

== විවිධ ස්වරූප ==
'''කරුප්පන්නස්වාමි දෙවිඳාගේ ස්වරූප 21 මඟින් ද්‍රවිඩ ජන ආගමික සම්ප්‍රදායන් තුළ මෙම දේවතාවට අදාළ විවිධ පැතිකඩයන් සහ භූමිකාවන් නිරූපණය වේ.''' මෙම ස්වරූප වෙන වෙනම පවතින ස්වාධීන දෙවිවරුන් ලෙස නොව, එකම ආරක්ෂක දේවතාවගේ ප්‍රාදේශීය හෝ චාරිත්‍රානුකූල විදහා දැක්වීම් (manifestations) ලෙස වටහා ගනු ලැබේ. ආරක්ෂාව, යුක්තිය පසිඳලීම, රෝග සුව කිරීම සහ චාරිත්‍රානුකූල රැකවරණය වැනි විවිධ කාර්යයන් මෙම විවිධ ස්වරූප සමඟ බැඳී පවතී.

මෙම ස්වරූප සමඟ සම්බන්ධ වූ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර වෛදික හෝ ආගමික (Agamic) ග්‍රන්ථමය සම්ප්‍රදායන්ගෙන් නොව, ප්‍රධාන වශයෙන් මුඛ පරම්පරාගත ජනප්‍රවාද, ග්‍රාමීය වන්දනා ක්‍රම, 'සාමි ආඩම්' (sami adudhal) වැනි දේව ආවේශ චාරිත්‍ර සහ කුලදේව (kuladevata) සිරිත් විරිත් ඇසුරින් පැවත එන්නකි. '''එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මෙම ස්වරූපයන්ට අදාළ නම්, කාර්යභාරයන් සහ චාරිත්‍රානුකූල වත්පිළිවෙත් විවිධ ප්‍රදේශ සහ ප්‍රජාවන් අනුව වෙනස් විය හැක.'''

{{div col}}
* සප්පානි කරුප්පන්නස්වාමි (Sappani Karuppannaswamy)
* මුත්තු කරුප්පන්නස්වාමි (Muthu Karuppannaswamy)
* මදයානෛ කරුප්පන්නස්වාමි (Madhayanai Karuppasamy)
* සංගිලි කරුප්පන්නස්වාමි (Sangili Karuppannaswamy)
* සෝනෛ කරුප්පන්නස්වාමි (Sonei Karuppannaswamy)
* වේට්ටෛ කරුප්පන්නස්වාමි (Vettai Karuppannaswamy)
* පුනුගු කරුප්පන්නස්වාමි (Punugu Karuppannaswamy)
* මාඩ කරුප්පන්නස්වාමි (Maada Karuppannaswamy)
* ආන්ඩි කරුප්පන්නස්වාමි (Aandi Karuppannaswamy)
* වීර කරුප්පන්නස්වාමි (Veera Karuppannaswamy)
* පෙරිය කරුප්පන්නස්වාමි (Periya Karuppannaswamy)
* සමෛය කරුප්පන්නස්වාමි (Sameiya Karuppannaswamy)
* චින්න කරුප්පන්නස්වාමි (Chinna Karuppannaswamy)
* කෝට්ටේ කරුප්පන්නස්වාමි (Khottai Karuppannaswamy)
* මාරඩි කරුප්පන්නස්වාමි (Maaradi Karuppannaswamy)
* මලයාල කරුප්පන්නස්වාමි (Malaiyala Karuppannaswamy)
* ආගාය කරුප්පන්නස්වාමි (Aagaya Karuppannaswamy)
* මාය කරුප්පන්නස්වාමි (Maaya Karuppannaswamy)
* මන්ඩු කරුප්පන්නස්වාමි (Mandu Karuppannaswamy)
* මාසාන කරුප්පන්නස්වාමි (Maasaana Karuppannaswamy)
* සන්තන කරුප්පන්නස්වාමි (Santhana Karuppannaswamy)
{{div col end}}

== ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ ==
* [[මර්මදේශම්|''මර්මදේශම්: විඩාදු කරුප්පු'']] (Marmadesam: Vidathu Karuppu - 1997) යනු කරුප්පසාමි නම් ග්‍රාමීය දේවතාවගේ පුරාවෘත්තය සම්පූර්ණයෙන්ම පාදක කරගනිමින් නිර්මාණය වූ අතිශය ජනප්‍රිය රූපවාහිනී කතා මාලාවකි.

* [[කරුප්පු (චිත්‍රපටය)|''කරුප්පු'']] (Karuppu - 2026). මෙම චිත්‍රපටයේ කථා පුවත ගෙතී ඇත්තේ දූෂණයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා නීතිඥයෙකුගේ ස්වරූපයෙන් පෙනී සිටින '''වේට්ටෛ කරුප්පසාමි''' (Vettai Karuppasamy) නම් ආරක්ෂක දේවතාව වටා ය.&lt;ref name=&quot;KaruppuFilm&quot;&gt;{{cite web |title=Karuppu (film) |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Karuppu_(film) |website=Wikipedia}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය ගෝලීය වශයෙන් ඉහළ බොක්ස් ඔෆිස් (Box office) වාර්තා තබමින් දැවැන්ත සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගෙන ඇත.


==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>ra2lpsa6w5x2w99ykk8td014c1qf89i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කලවාන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195543</id>
    <revision>
      <id>796298</id>
      <parentid>793814</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7385" sha1="7o6xzod6rmem0yiwomroch5751uj60o" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name         = කලවාන්
| religious_affiliation = [[බුද්ධාගම]]
| image                 = Kalawan copper-plate inscription of the year 134.jpg
| alt                   = 
| caption               = [[සර්වාස්තිවාදීන්]] පිළිබඳ සඳහන් [[ඒසීස් යුග]]යේ 134 වර්ෂය, එනම් ක්‍රි.ව. 84ට අයත් තඹලේඛය [[තක්ෂිලා]]වේ කලවාන් වෙතින් හමුවූවකි.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Sastri |first1=Hirananda |title=Epigraphia Indica vol.21 |date=1931 |page=[https://archive.org/details/in.gov.ignca.9580/page/n365 259] |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.9580}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Marshall |first1=John |title=A Guide to Taxila |date=2013 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-61544-1 |page=134 |url=https://books.google.com/books?id=JEMbH2aDO0UC&amp;pg=PA134 |language=en}}&lt;/ref&gt;
| map_type              = Pakistan#Gandhara
| coordinates           = {{coord|33.727835|72.853069|display=inline, title}}
| map_size              = 250
| relief                = yes
| location              = [[පාකිස්තානය]]
| rite                  = 
| sector                = 
| municipality          = 
| district              = 
| territory             = 
| prefecture            = 
| state                 = 
| province              = 
| region                = [[ගන්ධාර]]
| consecration_year     = ක්‍රි.ව. 2වන සියවස
| status                = ස්තූප සහ විහාර නටබුන්
| functional_status     = පුරාවස්තූන් ඉවත්කොට ඇත
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| website               = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| general_contractor    = 
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| construction_cost     = 
| facade_direction      = 
| capacity              = 
| length                = 
| width                 = 
| width_nave            = 
| height_max            = 
| dome_quantity         = 
| dome_height_outer     = 
| dome_height_inner     = 
| dome_dia_outer        = 
| dome_dia_inner        = 
| minaret_quantity      = 
| minaret_height        = 
| spire_quantity        = 
| spire_height          = 
| materials             = 
| nrhp                  = 
| designated            = 
| added                 = 
| refnum                = 
}}

'''කලවාන්''' (මුලින් &quot;ගුහා&quot; යන අර්ථය ඇති) යනු පාකිස්තානයේ [[තක්ෂිලා]] ප්‍රදේශයේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක නමකි, එය එහි විශාලතම බෞද්ධ ආයතනයකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Khan |first=Muhammad Ishtiaq |url=https://books.google.com/books?id=7xZuAAAAMAAJ |title=World heritage: sites in Pakistan |date=2000 |publisher=UNESCO |page=29 |language=en}}&lt;/ref&gt; එය [[ධර්මරාජික ස්තූපය|ධර්මරාජික]] ස්තූපයේ සිට කි.මී. 2ක් පමණ දුරින් පිහිටියේ ය.&lt;ref name=&quot;Marshall 129&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Marshall |first=John |url=https://books.google.com/books?id=JEMbH2aDO0UC&amp;pg=PA129 |title=A Guide to Taxila |date=2013 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9781107615441 |page=129ff |language=en}}&lt;/ref&gt;

කලවාන් හි විහාර ආරාමයක් ඇති අතර එය උතුරු ඉන්දියාවේ විශාලතම ආරාමයයි. සර්වාස්තිවාදී ගුරුකුලයට ත්‍යාගයක් ලෙස ධාතු තැන්පත් කිරීම පිළිබඳ සඳහන් කරන සෙල්ලිපියක් චෛත්‍ය ශාලාවකින් හමු වූ අතර, එය ක්‍රි.ව. 77 ට අනුරූප වන &quot; ඒසස්ගේ 134 වන වර්ෂය&quot; දිනය සඳහන් කරයි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Hirakawa |first=Akira |url=https://books.google.com/books?id=XjjwjC7rcOYC&amp;pg=PA233 |title=A History of Indian Buddhism: From Śākyamuni to Early Mahāyāna |date=1993 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=9788120809550 |page=233 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ආරාම ඇතුළත කුඩා ස්තූප හමු විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Schopen |first=Gregory |url=https://books.google.com/books?id=rxdZ-BVNm_IC&amp;pg=PA185 |title=Bones, Stones, and Buddhist Monks: Collected Papers on the Archaeology, Epigraphy, and Texts of Monastic Buddhism in India |date=1997 |publisher=University of Hawaii Press |isbn=9780824818708 |page=185 |language=en}}&lt;/ref&gt; කලවාන් ආරාමය, [[ධර්මරාජික ස්තූපය|ධර්මරාජික]] සමඟ එක්ව, දොරටුවට ප්‍රතිවිරුද්ධව රූප සිද්ධස්ථානයක ඉදිකර ඇති මුල් ආකාරයේ වාස්තු විද්‍යාත්මක සැකැස්මක් පෙන්නුම් කරයි. &lt;ref name=&quot;Behrendt 170&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Behrendt |first=Kurt A. |url=https://books.google.com/books?id=C9_vbgkzUSkC&amp;pg=PA170 |title=Handbuch der Orientalistik |date=2004 |publisher=BRILL |isbn=9004135952 |page=170 |language=en}}&lt;/ref&gt; මෙම ගෘහ නිර්මාණ රටාව වයඹ දෙසින් ආරම්භ කරන ලද අතර පසුව දෙව්නිමෝරි, [[අජන්තා ලෙන්|අජන්තා]], ඖරංගාබාද්, එල්ලෝරා, [[එල්ලෝරා ගුහා|නාලන්දා]], [[නාලන්දා|රත්නගිරි]] සහ වෙනත් ස්ථානවල සිද්ධස්ථාන සහිත ආරාමවල පසුකාලීන සංවර්ධනය සඳහා මූලාකෘතිය බවට පත් වූ බව සැලකේ. &lt;ref name=&quot;Behrendt 170&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Behrendt |first=Kurt A. |url=https://books.google.com/books?id=C9_vbgkzUSkC&amp;pg=PA171 |title=Handbuch der Orientalistik |date=2004 |publisher=BRILL |isbn=9004135952 |page=171 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Kalawan group of buildings, Taxila}}&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara|state=expanded}}{{Archaeological sites in Taxila|state=expanded}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>7o6xzod6rmem0yiwomroch5751uj60o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මෝහ්රා මුරාදු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195563</id>
    <revision>
      <id>796299</id>
      <parentid>793847</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:21:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9355" sha1="2wpqnax6ndwxd2vwf5j44r02umh97yk" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Message box/ambox.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{අමතර මූලාශ්‍ර අවශ්‍යයි|date=January 2009}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox historic site|name=මෝහ්රා මුරාදු &lt;br&gt;{{nq|موہرا مرادو}}|native_name=|image=MohraMuraduMainStupa.JPG|alt=|caption=[[පාකිස්තානය|පාකිස්තානයේ]] [[තක්ෂිලා (නූතන)|තක්ෂිලාවේ]] මෝහ්රා මුරාදු විහාරයේ ප්‍රධාන ස්තූපය|map_relief=yes|coordinates={{coord|33.760821|72.860635|display=inline,title}}|location=[[තක්ෂිලා (නූතන)|තක්ෂිලා]], [[පාකිස්තානය]]|area=|height=|built=|designation1=WHS|designation1_offname='''තක්ෂිලා'''|designation1_type=|designation1_criteria=iii, iv|designation1_date=1980|delisted1_date=|designation1_number=139|designation1_free1name=|designation1_free1value=}}

'''මෝහ්රා මුරාදු''' ( {{Langx|ur|{{nq|موہرا مرادو}}}}   ) යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පන්ජාබ් පළාතේ [[තක්ෂිලා]] [[තක්ෂිලා|නටබුන්]] අතර පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ [[දාගැබ්|ස්තූපයක්]] සහ ආරාමයක් පිහිටි ස්ථානයකි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gohar|first=S|last2=Garttan|first2=T|date=2019|title=State of conservation and scope of archaeotourism and development of ancient Buddhist sites of Punjab|url=https://www.academia.edu/download/91983270/SP_JOURNAL.pdf#page=46|journal=Speaking Archaeologically|volume=2|issue=1}}&lt;/ref&gt; පුරාණ ආරාමය නිම්නයක පිහිටා ඇති අතර අවට කඳුකරයේ දර්ශන‍යක් ලබා දෙයි. භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙම ස්ථානයේ සියලු නිශ්චලතාවයෙන් භාවනා කළ හැකි නමුත් සිර්සුඛ් නගරයට පිණ්ඩපාත කටයුතු සඳහා යාමට තරම් ආසන්නව සිටි බැවින් එය කිලෝමීටර 1.5 ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. මෙම නගරය ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද බවත් 5 වන සියවසේදී ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද බවත් කියනු ලැබේ.

මෙම නටබුන් ප්‍රධාන ස්තූපය, වන්දනීය ස්තූපයක් සහ ආරාමය ඇතුළු සුවිශේෂී කොටස් තුනකින් සමන්විත වන අතර 1980 සිට තක්ෂිලා යටතේ [[යුනෙස්කෝ|යුනෙස්කෝවේ]] ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කර ඇත.

== කැණීම් ==
මෝහ්රා මුරාදු හි නටබුන් 1914-1915 දී අබ්දුල් කදීර් විසින් සර් ජෝන් මාෂල්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ කැණීම් කරන ලදී. ඒවාට බෞද්ධ ආරාමයක් සහ ස්තූප දෙකක් ඇතුළත් වේ. ප්‍රධාන ස්තූපය මීටර් 4.75 කට වඩා උස අත්තිවාරමක් මත ඉදිකර ඇත. කුඩා, කැපවූ ස්තූපය විශාල එක පිටුපස පිහිටා ඇත.

== ආරාමය ==
[[ගොනුව:Mohra_Moradu_Monastery.jpg|වම|thumb|ආරාමය.]]
මෙම ආරාමය සිසුන් සහ ගුරුවරුන් සඳහා කාමර 27 කින් සමන්විත වන අතර එය තටාකයක් සහිත මළුවක් වටා ඉදිකර ඇත. විශාල, හතරැස් හැඩැති තටාකයේ චාරිත්‍රානුකූල ධෝවන කටයුතු සඳහා ජලය අඩංගු වූ අතර එය මීටර් භාගයක් පමණ ගැඹුරු විය. තටාකයට යාමට සෑම පැත්තකින්ම පඩිපෙළක් තිබුණි. ආරාමයේ මුළුතැන්ගෙයක් සහ ජලය සඳහා ළිඳක් ද අඩංගු වූ අතර එය අදටත් ක්‍රියාත්මක වේ. වැසි ජලය ආරාමයේ වහලයේ සිට ලී දිගු හරහා තටාකයට එකතු කරන ලදී. [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|බුදු]] පිළිම, මළුවෙහි සහ සිසුන් සඳහා වූ කාමරවල බහුලව දක්නට ලැබේ. ආරාමයේ එක් කොනක රැස්වීම් ශාලාවක් ද ඇත.

ආරාමය දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් විය. ඉහළ මහලට පඩිපෙළ එක් කාමරයක් හරහා ගියේය. මිදුලේ සිට ලී ඉදිකිරීම් හරහා අමතර සම්බන්ධතාවයක් තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, බිත්තිවල ශක්තිය තුන්වන මහලක් පවා පැවතිය හැකි බවට අදහසක් ඇති කර තිබේ.

== ස්මාරක පූජා ස්තූපය ==
[[ගොනුව:Dharmarajika_stupa_taxila.jpg|thumb|ආරාමයේ ඇති ස්මාරක පූජා ස්තූපය.]]
මෙම ස්මාරකය ආරාමයේ එක් කාමරයක දක්නට ලැබේ. එය පිහිටා ඇති කාමරයේ ජීවත් වූ ගුරුවරයෙකුගේ මතකයට කැප කර ඇති බව පෙනේ. මෙහි වූ ඡත්‍රාවලිය වරෙක වර්ණ ගන්වා තිබූ අතර ස්මාරකය මීටර් 4 ක් පමණ උස වේ.

== ගැලරිය ==
&lt;gallery&gt;
ගොනුව:MohraMuraduPlan.JPG|alt=Plan of the ruins of Mohra Muradu at Taxila, Pakistan.| [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] [[තක්ෂිලා|තක්ෂිලාවේ]] මෝහ්රා මුරාදු නටබුන් සැලැස්ම.
ගොනුව:MohraMuraduWell.JPG|alt=The well of Mohra Muradu, which is still in use.| තවමත් භාවිතයේ පවතින මොහ්රා මුරාදු ළිඳ.
ගොනුව:MohraMuraduStairs.JPG|alt=Stairs to the second floor.| දෙවන මහලට පඩිපෙළ.
ගොනුව:MohraMuraduAssemblyHall.JPG|alt=The assembly hall of the monastery. The bases of the supporting columns are visible.| ආරාමයේ රැස්වීම් ශාලාව. ආධාරක කුළුණු වල පාදම දෘශ්‍යමාන වේ.
ගොනුව:MohraMuraduPool.JPG|alt=The pool at Mohra Muradu.| මොහ්රා මුරාදු හි තටාකය.
ගොනුව:MohraMuraduOldNew.JPG|alt=Wall of the monastery. The part to the right is original, whereas to the left is the restored part. The division between the two is clearly marked.| ආරාමයේ බිත්තිය. දකුණු පසින් ඇති කොටස මුල් කොටස වන අතර, වම් පසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද කොටස ඇත. දෙක අතර බෙදීම පැහැදිලිව සලකුණු කර ඇත.
ගොනුව:Mohra_Moradu_reliefs.jpg|alt=Reliefs.| කැටයම්.
ගොනුව:Mohra_Moradu_sculpture.jpg|alt=Bodhisattva.| බෝධිසත්ත්ව රුවක්.
ගොනුව:Mohra_Muradu_stupa_in_monastery_cell.jpg|alt=1918 photograph of the votive stupa.| 1918 දී ගන්නා ලද වන්දනීය ස්තූපයේ ඡායාරූපයක්.
ගොනුව:Taxila_map.jpg|alt=Mohra Muradu is located to the northeast of Sirkap.| මොහ්රා පුරාදු [[සිර්කප්|සිර්කාප්]] හි ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත.
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Mohra Muradu, Taxila}}{{Gandhara}}{{Archaeological sites in Taxila|state=expanded}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>2wpqnax6ndwxd2vwf5j44r02umh97yk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මාණික්‍යාලා ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195568</id>
    <revision>
      <id>796300</id>
      <parentid>793856</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4712" sha1="mdr85cpczf1sgml0dy1sf0ulj91xlef" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| building_name         = මාණික්‍යාලා ස්තූපය
| religious_affiliation = [[බුද්ධාගම]]
| image                 = Mankiala Stupa.JPG
| image_upright         = 1.2
| alt                   = 
| caption               = මාණික්‍යාලා ස්තූපය 2007 දී
| map_type              = Pakistan
| coordinates           = {{Coord|33|26|53|N|73|14|36|E|type:city_region:PK|display=inline,title}}
| map_size              = 250
| relief                = yes
| location              = [[තෝපේ මාන්කියාලා]]&lt;br /&gt;[[පන්ජාබ්, පාකිස්තානය|පන්ජාබ්]]&lt;br /&gt;[[පාකිස්තානය]]
| rite                  = 
| sector                = 
| municipality          = 
| district              = 
| territory             = 
| prefecture            = 
| state                 = [[පන්ජාබ්, පාකිස්තානය|පන්ජාබ්]]
| province              = 
| region                = 
| consecration_year     = 
| status                = 
| functional_status     = 
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| website               = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| general_contractor    = 
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| construction_cost     = 
| facade_direction      = 
| capacity              = 
| length                = 
| width                 = 
| width_nave            = 
| height_max            = 
| dome_quantity         = 
| dome_height_outer     = 
| dome_height_inner     = 
| dome_dia_outer        = 
| dome_dia_inner        = 
| minaret_quantity      = 
| minaret_height        = 
| spire_quantity        = 
| spire_height          = 
| materials             = 
| nrhp                  = 
| designated            = 
| added                 = 
| refnum                = 
}}

'''මාණික්‍යාලා ස්තූපය''' ( {{Langx|ur|{{nq|مانكياله اسٹوپ}}}}   ) හෙවත් '''මාන්කියාලා ස්තූපය''' යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] පන්ජාබ් පළාතේ පොතෝහාර් ප්‍රදේශයේ ටෝපේ මාන්කියාලා ගම්මානය අසල පිහිටි බෞද්ධ [[දාගැබ්|ස්තූපයකි]] . [[ජාතක කතා|ජාතක කතාවලට]] අනුව, [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|බුදුන්ගේ]] පෙර ආත්මයක් වන සත්ත්ව කුමාරයා කුසගින්නෙන් පෙළෙන කොටි පැටවුන් හත් දෙනෙකු පෝෂණය කිරීම සඳහා තමාවම පූජා කළ ස්ථානය සිහිපත් කිරීම සඳහා මෙම ස්තූපය ඉදිකරන ලදී. &lt;ref name=&quot;A.A. Knopf&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Bernstein |first=Richard |url=https://archive.org/details/ultimatejourneyr00bern_0 |title=Ultimate Journey: Retracing the Path of an Ancient Buddhist Monk who Crossed Asia in Search of Enlightenment |date=2001 |publisher=A.A. Knopf |isbn=9780375400094 |quote=Mankiala tiger. |access-date=16 June 2017 |url-access=registration}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත |last=Cunningham |first=Sir Alexander |url=https://books.google.com/books?id=3s4OAAAAQAAJ&amp;pg=PA155 |title=Four Reports Made During the Years, 1862-63-64-65 |date=1871 |publisher=Government Central Press |page=155 |language=en |quote=As Buddha offers his body to appease the hunger of the seven starving tiger - cubs, so Râsâlu offers himself instead of the woman's only son who was destined to ... Lastly, the scene of both legends is laid at Manikpur or Mânikyâla}}&lt;/ref&gt;
[[ගොනුව:Restored_view_of_the_Manikyala_Stupa.jpg|වම|thumb|200x200පික්|මාණික්‍යාලා ස්තූපයේ ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද දර්ශනය]]

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2}}{{Gandhara}}{{Cultural heritage sites in Punjab, Pakistan|state=open}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>mdr85cpczf1sgml0dy1sf0ulj91xlef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195646</id>
    <revision>
      <id>796201</id>
      <parentid>795011</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T22:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:Commons:Deletion requests/File:Monaragala School.png|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:Monaragala_School.png|Monaragala_School.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16068" sha1="kh54mgemm7osbtafxwcyjlou5753ziq" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පාසල
 | name                    = {{PAGENAMEBASE}}
 | image                   = 
 | motto                   = शील पञ्ञं वड्ढेमा
ශීල පඤ්ඤං වඩ්ඪේමා

ගුණ නැණ වඩමු

English: Let virtue and knowledge grow
 | region                  = මොනරාගල අධ්‍යාපන කලාපය
 | city                    = [[Monaragala]], [[Monaragala District]]
 | county                  = [[Sri Lanka]]
 | province                = [[Uva Province, Sri Lanka|Uva Province]]
 | coordinates             = {{Coord|6.8601762|81.3405264|type:edu_region:LK|display=inline,title|format=dms}}
 | schooltype              = ජාතික පාසල
 | religious_affiliation   = බෞද්ධ
 | established             = 1969 මාර්තු 15; වරස 57කට පෙර
 | educational_authority   = අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය
 | principal               = චමින්ද අත්තනායක
 | teaching_staff          = 150+
 | grades                  = 1 සිට 13 දක්වා
 | gender                  = පිරිමි හා ගැහැණු
 | age_range               = 6 සිට 19 දක්වා
 | enrollment              = 3000+
 | language                = සිංහල
ඉංග්‍රීසි
 | colors                  = නිල් සහ රන්  &lt;br/&gt;{{color box|Blue|border=gray}}{{Color box|yellow|border=gray}}
 | song                    = ළහිරු වෙමින් පිබිදෙන අරුණේ...
 | alumni                  = Uva royalists / Shakyans (ශාක්‍යන්ස්)
}}

'''මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය''' යනු ඌව පළාතේ මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රධාන ජාතික පාසලකි. මෙය මොනරාගල අධ්‍යාපන කලාපය තුළ පිහිටා ඇති අතර වර්ෂ 1969 දී ආරම්භ වූ මෙම විද්‍යාලය, ජාතික පාසලක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා මධ්‍යම රජය මගින් පාලනය කරනු ලබයි.
==ඉතිහාසය==
වර්ෂ 1969ක් වූ මාර්තු මස 15 වන දින මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ ආරම්භය සනිටුවහන් විය. ඒ එවකට නාමය වූ 'හුලන්දාව නව කණිටු විදුහල' ලෙසිනි. පාසල ආරම්භයේදී එක් ගොඩනැගිල්ලක් හා කුඩා ගුරු හා ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවකින් ආරම්භ වූ අතර මෙම පාසල ආරම්භ කිරීමට මූලිකම හේතුව වූයේ එවකට මොනරාගල කච්චේරියේ සේවයට පැමිණි අයගේ දූ දරුවන්ට අධ්‍යාපන අවස්ථා පහසුකර දීම සදහාය. එම නිසා ආරම්භයේ සිටම දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රභල අවධානයක් පාසලට නිතැතින්ම හිමි විය. ප්‍රථම විදුහල්පති තුමා වූයේ P.S රණතුංග මහතාය.

පාසල වර්ධනයත් සමගම එය ශිෂ්‍ය හා ගුරු සංඛ්‍යාව පුළුල් කර ගනිමින් වර්ථමානයේදී තුන් දහසකට වඩා වැඩි ශිෂ්‍ය හා එකසිය පනහකට වැඩි ගුරු සංඛ්‍යාවක් සමග දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහළම ගුරු හා ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව සහිත පාසල බවට වර්තමානයේ දී මොනරාගල රාජකීය ජාතික පාසල පත්ව තිබේ. මෙම කෙටි කාලීන පුළුල් වර්ධනය හේතුවෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ පැරණි පාසල් පසු කරමින් දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රමුඛයා බවට වර්ථමානයේ පත්ව තිබේ. මෙම වර්ධනයත් සමගම හුලන්දාව කණිටු විදුහල 1993 වසරේදී මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය ලෙසත් පසුව මොනරාගල Royal college ලෙස නම් කරමින් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය යටතේ මධ්‍යම රජය මගින් පාලනය වන ජාතික පාසලක් බවට උසස් කරන ලදී. එ අනුව වර්ථමානයෙ දී දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහමළ ශිෂ්‍ය හා පහසුකම් වලින් සුසැදි පාසල් කිහිපයෙන් එකක් බවට මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය පත්ව තිබේ.

මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ විද්‍යාලීය ගීතය වූ &quot;ළහිරු වෙමින් පිබිදෙන අරුණේ...&quot; ගීතය නිර්මාණය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ අතිශය ප්‍රවීණ ගේය පද රචකයෙකු වන '''රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ''' මහතා පද රචනයෙන් ද, '''ලලිතා අලහකෝන්''' මහත්මිය තනු නිර්මාණයෙන් ද දායක වී ඇත.

තවද රාජකීය විද්‍යාලයේ සංස්කෘතිය සතු ප්‍රධානම ලක්ෂණයක් වන්නේ ගුරුවරියන් සුදු සාරිය සිය ඇදුම ලෙස භාවිතා කරන ලංකාවෙ එකම පාසල වීමයි. මෙය දශක ගනනාවක් තිස්සේ පාසලේ ආරම්භයේ සිටම පාසලේ අනන්‍යතාවය පිළිබිඹු කරයි.&lt;ref name=&quot;LankaLeader&quot;&gt;[[https://lankaleader.com/](https://lankaleader.com/){{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

මෙය ඉදිරියේදී ශාක්‍යපුත්‍ර විද්‍යාලය ලෙස නම් කිරීමට විවිධ යෝජනා ඇති අතර එමගින් පාසලේ නිවැරදි අනන්‍යතාවය තවත් පිළිඹිබු කල හැකිය.

==පහසුකම්==
රාජකීය විද්‍යාලය දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහළම පහසුකම් සහිත පාසල් කිහිපය අතරින් එකකි. විද්‍යාලය ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රාථමික අංශය, ද්විතීයික අංශය හා උසස් පෙළ අංශයෙන් සමන්විත වේ. වාර්ශිකව පාසලෙන් 400+ පමණ ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවක් උසස් පෙළ විභාගයට පෙනී සිටින අතර එය මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසලකින් පෙනී සිටින ඉහළම සංඛ්‍යාව වේ. පාසල උසස් පෙළ විද්‍යාගාර පහසුකම් (ජීව විද්‍යාගාරය, භෞතික විද්‍යාගාරය හා රසායන විද්‍යාගාර) හා ද්විතීයික පාසල් විද්‍යාගාරයකින්ද සමන්විත වේ. තාක්ෂණ ගොඩනැගිල්ලක් හා කලා ගොඩනැගිල්ලක්ද විද්‍යාලය සතුය. තාක්ෂණ විද්‍යාගාර, කෘෂි විද්‍යාගාර, ගෘහ විද්‍යාගාර, පරිගණක විද්‍යාගාර, දන්ත විද්‍යාගාරය, ප්‍රථමාධාර ඒකකයකින්ද පාසල සමන්විත වේ. තවද ශ්‍රවණාගාර, පුස්තකාල, භෝජනාගාර හා සමූපකාර පහසුකම් වලින් හා ශිෂ්‍ය බැංකු පද්ධතියක්ද පාසල සතුය. පාසල සතුව පාසල් බස් රථ හා වාහන රථාංගනයක්ද ඇත. චිත්‍ර, නැටුම්, සංගීත, රංගකලා හා සාහිත්‍ය ඒකකයන්ද පාසල සතුය. තවද දිස්ත්‍රික්කයේ හොදම පෙරදිග හා බටහිර තූර්‍යවාදන කණ්ඩායම් වලින්ද පාසල සමන්විත අතර විශේෂයෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ බොහෝ පාසල් සතුව නොමැති විශාල ක්‍රීඩා පහසුකම් පුමාණයක්ද පාසල සතුය. එම නිසා එම පහසුකම් විශේෂයෙන් රාජකීය පාසල් සිසුන් සදහා පමණක් නොව දිස්ත්‍රික්කයේ අනෙක් පාසල් සිසුන් සදහාද විවෘතව පවතී. මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ මාධ්‍ය ඒකකය යනු දිස්ත්‍රික්කයේ ශක්තිමත්ම පාසල් මාධ්‍ය ඒකකයද වේ.  

==නිවාස හා ක්‍රීඩාව==
මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය නිවාස හතරකින් සුසැදි අතර එම නිවාස නියෝජනය කරමින් වසර හතරකට වරක් පාසල් නිවාසාන්තර ක්‍රීඩා උත්සවය ඉතා උත්කර්ෂවත් අන්දමින් පවත්වනු ලබයි. එහෙදී ජයග්‍රාහක නිවාසයට වර්ණ හා කුසලාන ප්‍රධානයද දක්ෂතා දැක්වූ සිසුන් සදහා සහතික පත් හා පදක්කම් පිරි නැමීමද සිදුවේ. මෙම නිවාස නම්,

* {{color box|Blue}} [[දේවානම්පිය තිස්ස රජ|තිස්ස]]
* {{color box|red}}  [[දුටුගැමුණු රජ|ගැමුණු]]
* {{color box|Yellow}}  [[විජය රජ|විජය]]
* {{color box|Green}} [[පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජ|පැරකුම්]]
'''තවද විශේෂයෙන් මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය හා [[මොනරාගල මහානාම විද්‍යාලය]] අතර 2008 වසරේ සිට වාර්ශිකව පැවැත්වෙන ''Battle of the Mayurens'' හෝ ''Battle of the wellassa brotherhood'' ලෙස හැදින්වෙන ක්‍රිකට් තරගාවලිය ප්‍රදේශයේ පාසල් අතර පැවැත්වෙන උත්කර්ෂවත්ම ක්‍රීඩා සැනකෙළියයි.'''&lt;ref name=&quot;CricHeroes&quot;&gt;[[https://cricheroes.com/cricket-match/5108035/scorecard/full-scorecard/](https://cricheroes.com/cricket-match/5108035/scorecard/full-scorecard/){{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Royal College Monaragala vs Mahanama NS - Scorecard] - CricHeroes.com&lt;/ref&gt;

මීට අමතරව පාසල ප්‍රධාන වශයෙන් මොනරාගල කලාප තරග, දිස්ත්‍රික් තරග හා පලාත් තරග සදහා ප්‍රධාන අනුග්‍රහය දක්වයි. මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය දිස්ත්‍රික්කයේ ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන දක්ෂතා දක්වමින් ජාතික හා ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ක්‍රීඩා ජයග්‍රහන සහිත මොනරාගල ප්‍රධානම පාසල් අතරින් එකකි.

2024 වර්ශයේදී රන්ටැඹේ ජාතික ශිෂ්‍යභට බලකා පුහුණු මධ්‍යස්තානයේදී (NCC Training Center,Rantambe)මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පළමු වැනි තැන මෙන්ම ඌව පළාතේද පළමු තැන දිනා ගැනීමට මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ පොලිස් ශිෂ්‍යභට කණ්ඩායම සමත් විය. එමෙන්ම පළාතේ අධ්‍යාපන පෙන්ම බාහිර ක්‍රියාකාරකම් වලින්ද ප්‍රමුඛතම පාසල් අතර පවතින රාජකීය විද්‍යාල ජාතික මට්ටමේ විශාල ජයග්‍රහණ රැසකටද උරුමකම් කියනු ලබයි.

==ආදි විදුහල්පතිවරුන්==
*P.S. රණතුංග මයා
*H.M.ෆොන්සේකා මයා
*E.S.දිසානායක මයා
*H.M.ෆොන්සේකා මයා
*J.A.විසිදාගම මයා
*E.සූරියගේ මිය(1971- 1985)
*W.A.D.E.P. ද සිල්වා මිය (1985)
*D.P.දහනායක මයා (1985- 2001)
*P.G.ප්‍රේමදාස මයා (2001- 2003)
*D.M.ධර්මදාස මයා(2003- 2008)
*G.D.S.B.ගුණසේකර මයා(2008- 2012)
*පූජ්‍ය උල්ලාපොල චන්දානන්ද හිමි(2012- 2013)
*R.M.S.ජයසේකර මයා (2013- 2021)
*චමින්ද අත්තනායක මයා(2021- Present)
==ඡායාරූප==

[[File:Primary buddha statue.png|thumb|ප්‍රාථමික අංශ බුදු මැදුර]]

[[File:Rajakeeya matha.png|thumb|Mother of the Royal]]

[[File:Royal college english medium.png|thumb|රාජකීය ද්විතීක අංශය]]

[[File:Royal college Main entrence.jpg|thumb|රාජකීය ප්‍රධාන පිවිසුම]]

[[File:Main building.png|thumb|ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල]]

[[File:Riyal Auditorium.png|thumb|රාජකීය ශ්‍රවණාගාරය]]

[[File:Picture captured main building.jpg|thumb|පාසල් රැස්වීම් භූමිය හා පුස්තකාලය]]

[[File:Gal building.png|thumb|ද්වීතීක අංශ විද්‍යාගාරය ගා ගුරු විවේකාගාර]]

[[File:Royal garden.png|thumb|]]

==මූලාශ්‍ර==
https://lankaleader.com/lankaleader/page/10?post_id=17705</text>
      <sha1>kh54mgemm7osbtafxwcyjlou5753ziq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796203</id>
      <parentid>796201</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T00:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:Commons:Deletion requests/File:Royal college english medium.png|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:Royal_college_english_medium.png|Royal_college_english_medium.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15966" sha1="pp77tj3dfg4okg4v01w51jmd132q76h" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පාසල
 | name                    = {{PAGENAMEBASE}}
 | image                   = 
 | motto                   = शील पञ्ञं वड्ढेमा
ශීල පඤ්ඤං වඩ්ඪේමා

ගුණ නැණ වඩමු

English: Let virtue and knowledge grow
 | region                  = මොනරාගල අධ්‍යාපන කලාපය
 | city                    = [[Monaragala]], [[Monaragala District]]
 | county                  = [[Sri Lanka]]
 | province                = [[Uva Province, Sri Lanka|Uva Province]]
 | coordinates             = {{Coord|6.8601762|81.3405264|type:edu_region:LK|display=inline,title|format=dms}}
 | schooltype              = ජාතික පාසල
 | religious_affiliation   = බෞද්ධ
 | established             = 1969 මාර්තු 15; වරස 57කට පෙර
 | educational_authority   = අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය
 | principal               = චමින්ද අත්තනායක
 | teaching_staff          = 150+
 | grades                  = 1 සිට 13 දක්වා
 | gender                  = පිරිමි හා ගැහැණු
 | age_range               = 6 සිට 19 දක්වා
 | enrollment              = 3000+
 | language                = සිංහල
ඉංග්‍රීසි
 | colors                  = නිල් සහ රන්  &lt;br/&gt;{{color box|Blue|border=gray}}{{Color box|yellow|border=gray}}
 | song                    = ළහිරු වෙමින් පිබිදෙන අරුණේ...
 | alumni                  = Uva royalists / Shakyans (ශාක්‍යන්ස්)
}}

'''මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය''' යනු ඌව පළාතේ මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රධාන ජාතික පාසලකි. මෙය මොනරාගල අධ්‍යාපන කලාපය තුළ පිහිටා ඇති අතර වර්ෂ 1969 දී ආරම්භ වූ මෙම විද්‍යාලය, ජාතික පාසලක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා මධ්‍යම රජය මගින් පාලනය කරනු ලබයි.
==ඉතිහාසය==
වර්ෂ 1969ක් වූ මාර්තු මස 15 වන දින මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ ආරම්භය සනිටුවහන් විය. ඒ එවකට නාමය වූ 'හුලන්දාව නව කණිටු විදුහල' ලෙසිනි. පාසල ආරම්භයේදී එක් ගොඩනැගිල්ලක් හා කුඩා ගුරු හා ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවකින් ආරම්භ වූ අතර මෙම පාසල ආරම්භ කිරීමට මූලිකම හේතුව වූයේ එවකට මොනරාගල කච්චේරියේ සේවයට පැමිණි අයගේ දූ දරුවන්ට අධ්‍යාපන අවස්ථා පහසුකර දීම සදහාය. එම නිසා ආරම්භයේ සිටම දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රභල අවධානයක් පාසලට නිතැතින්ම හිමි විය. ප්‍රථම විදුහල්පති තුමා වූයේ P.S රණතුංග මහතාය.

පාසල වර්ධනයත් සමගම එය ශිෂ්‍ය හා ගුරු සංඛ්‍යාව පුළුල් කර ගනිමින් වර්ථමානයේදී තුන් දහසකට වඩා වැඩි ශිෂ්‍ය හා එකසිය පනහකට වැඩි ගුරු සංඛ්‍යාවක් සමග දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහළම ගුරු හා ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව සහිත පාසල බවට වර්තමානයේ දී මොනරාගල රාජකීය ජාතික පාසල පත්ව තිබේ. මෙම කෙටි කාලීන පුළුල් වර්ධනය හේතුවෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ පැරණි පාසල් පසු කරමින් දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රමුඛයා බවට වර්ථමානයේ පත්ව තිබේ. මෙම වර්ධනයත් සමගම හුලන්දාව කණිටු විදුහල 1993 වසරේදී මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය ලෙසත් පසුව මොනරාගල Royal college ලෙස නම් කරමින් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය යටතේ මධ්‍යම රජය මගින් පාලනය වන ජාතික පාසලක් බවට උසස් කරන ලදී. එ අනුව වර්ථමානයෙ දී දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහමළ ශිෂ්‍ය හා පහසුකම් වලින් සුසැදි පාසල් කිහිපයෙන් එකක් බවට මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය පත්ව තිබේ.

මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ විද්‍යාලීය ගීතය වූ &quot;ළහිරු වෙමින් පිබිදෙන අරුණේ...&quot; ගීතය නිර්මාණය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ අතිශය ප්‍රවීණ ගේය පද රචකයෙකු වන '''රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ''' මහතා පද රචනයෙන් ද, '''ලලිතා අලහකෝන්''' මහත්මිය තනු නිර්මාණයෙන් ද දායක වී ඇත.

තවද රාජකීය විද්‍යාලයේ සංස්කෘතිය සතු ප්‍රධානම ලක්ෂණයක් වන්නේ ගුරුවරියන් සුදු සාරිය සිය ඇදුම ලෙස භාවිතා කරන ලංකාවෙ එකම පාසල වීමයි. මෙය දශක ගනනාවක් තිස්සේ පාසලේ ආරම්භයේ සිටම පාසලේ අනන්‍යතාවය පිළිබිඹු කරයි.&lt;ref name=&quot;LankaLeader&quot;&gt;[[https://lankaleader.com/](https://lankaleader.com/){{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

මෙය ඉදිරියේදී ශාක්‍යපුත්‍ර විද්‍යාලය ලෙස නම් කිරීමට විවිධ යෝජනා ඇති අතර එමගින් පාසලේ නිවැරදි අනන්‍යතාවය තවත් පිළිඹිබු කල හැකිය.

==පහසුකම්==
රාජකීය විද්‍යාලය දිස්ත්‍රික්කයේ ඉහළම පහසුකම් සහිත පාසල් කිහිපය අතරින් එකකි. විද්‍යාලය ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රාථමික අංශය, ද්විතීයික අංශය හා උසස් පෙළ අංශයෙන් සමන්විත වේ. වාර්ශිකව පාසලෙන් 400+ පමණ ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවක් උසස් පෙළ විභාගයට පෙනී සිටින අතර එය මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසලකින් පෙනී සිටින ඉහළම සංඛ්‍යාව වේ. පාසල උසස් පෙළ විද්‍යාගාර පහසුකම් (ජීව විද්‍යාගාරය, භෞතික විද්‍යාගාරය හා රසායන විද්‍යාගාර) හා ද්විතීයික පාසල් විද්‍යාගාරයකින්ද සමන්විත වේ. තාක්ෂණ ගොඩනැගිල්ලක් හා කලා ගොඩනැගිල්ලක්ද විද්‍යාලය සතුය. තාක්ෂණ විද්‍යාගාර, කෘෂි විද්‍යාගාර, ගෘහ විද්‍යාගාර, පරිගණක විද්‍යාගාර, දන්ත විද්‍යාගාරය, ප්‍රථමාධාර ඒකකයකින්ද පාසල සමන්විත වේ. තවද ශ්‍රවණාගාර, පුස්තකාල, භෝජනාගාර හා සමූපකාර පහසුකම් වලින් හා ශිෂ්‍ය බැංකු පද්ධතියක්ද පාසල සතුය. පාසල සතුව පාසල් බස් රථ හා වාහන රථාංගනයක්ද ඇත. චිත්‍ර, නැටුම්, සංගීත, රංගකලා හා සාහිත්‍ය ඒකකයන්ද පාසල සතුය. තවද දිස්ත්‍රික්කයේ හොදම පෙරදිග හා බටහිර තූර්‍යවාදන කණ්ඩායම් වලින්ද පාසල සමන්විත අතර විශේෂයෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ බොහෝ පාසල් සතුව නොමැති විශාල ක්‍රීඩා පහසුකම් පුමාණයක්ද පාසල සතුය. එම නිසා එම පහසුකම් විශේෂයෙන් රාජකීය පාසල් සිසුන් සදහා පමණක් නොව දිස්ත්‍රික්කයේ අනෙක් පාසල් සිසුන් සදහාද විවෘතව පවතී. මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ මාධ්‍ය ඒකකය යනු දිස්ත්‍රික්කයේ ශක්තිමත්ම පාසල් මාධ්‍ය ඒකකයද වේ.  

==නිවාස හා ක්‍රීඩාව==
මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය නිවාස හතරකින් සුසැදි අතර එම නිවාස නියෝජනය කරමින් වසර හතරකට වරක් පාසල් නිවාසාන්තර ක්‍රීඩා උත්සවය ඉතා උත්කර්ෂවත් අන්දමින් පවත්වනු ලබයි. එහෙදී ජයග්‍රාහක නිවාසයට වර්ණ හා කුසලාන ප්‍රධානයද දක්ෂතා දැක්වූ සිසුන් සදහා සහතික පත් හා පදක්කම් පිරි නැමීමද සිදුවේ. මෙම නිවාස නම්,

* {{color box|Blue}} [[දේවානම්පිය තිස්ස රජ|තිස්ස]]
* {{color box|red}}  [[දුටුගැමුණු රජ|ගැමුණු]]
* {{color box|Yellow}}  [[විජය රජ|විජය]]
* {{color box|Green}} [[පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජ|පැරකුම්]]
'''තවද විශේෂයෙන් මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය හා [[මොනරාගල මහානාම විද්‍යාලය]] අතර 2008 වසරේ සිට වාර්ශිකව පැවැත්වෙන ''Battle of the Mayurens'' හෝ ''Battle of the wellassa brotherhood'' ලෙස හැදින්වෙන ක්‍රිකට් තරගාවලිය ප්‍රදේශයේ පාසල් අතර පැවැත්වෙන උත්කර්ෂවත්ම ක්‍රීඩා සැනකෙළියයි.'''&lt;ref name=&quot;CricHeroes&quot;&gt;[[https://cricheroes.com/cricket-match/5108035/scorecard/full-scorecard/](https://cricheroes.com/cricket-match/5108035/scorecard/full-scorecard/){{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Royal College Monaragala vs Mahanama NS - Scorecard] - CricHeroes.com&lt;/ref&gt;

මීට අමතරව පාසල ප්‍රධාන වශයෙන් මොනරාගල කලාප තරග, දිස්ත්‍රික් තරග හා පලාත් තරග සදහා ප්‍රධාන අනුග්‍රහය දක්වයි. මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය දිස්ත්‍රික්කයේ ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන දක්ෂතා දක්වමින් ජාතික හා ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ක්‍රීඩා ජයග්‍රහන සහිත මොනරාගල ප්‍රධානම පාසල් අතරින් එකකි.

2024 වර්ශයේදී රන්ටැඹේ ජාතික ශිෂ්‍යභට බලකා පුහුණු මධ්‍යස්තානයේදී (NCC Training Center,Rantambe)මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පළමු වැනි තැන මෙන්ම ඌව පළාතේද පළමු තැන දිනා ගැනීමට මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලයේ පොලිස් ශිෂ්‍යභට කණ්ඩායම සමත් විය. එමෙන්ම පළාතේ අධ්‍යාපන පෙන්ම බාහිර ක්‍රියාකාරකම් වලින්ද ප්‍රමුඛතම පාසල් අතර පවතින රාජකීය විද්‍යාල ජාතික මට්ටමේ විශාල ජයග්‍රහණ රැසකටද උරුමකම් කියනු ලබයි.

==ආදි විදුහල්පතිවරුන්==
*P.S. රණතුංග මයා
*H.M.ෆොන්සේකා මයා
*E.S.දිසානායක මයා
*H.M.ෆොන්සේකා මයා
*J.A.විසිදාගම මයා
*E.සූරියගේ මිය(1971- 1985)
*W.A.D.E.P. ද සිල්වා මිය (1985)
*D.P.දහනායක මයා (1985- 2001)
*P.G.ප්‍රේමදාස මයා (2001- 2003)
*D.M.ධර්මදාස මයා(2003- 2008)
*G.D.S.B.ගුණසේකර මයා(2008- 2012)
*පූජ්‍ය උල්ලාපොල චන්දානන්ද හිමි(2012- 2013)
*R.M.S.ජයසේකර මයා (2013- 2021)
*චමින්ද අත්තනායක මයා(2021- Present)
==ඡායාරූප==

[[File:Primary buddha statue.png|thumb|ප්‍රාථමික අංශ බුදු මැදුර]]

[[File:Rajakeeya matha.png|thumb|Mother of the Royal]]


[[File:Royal college Main entrence.jpg|thumb|රාජකීය ප්‍රධාන පිවිසුම]]

[[File:Main building.png|thumb|ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල]]

[[File:Riyal Auditorium.png|thumb|රාජකීය ශ්‍රවණාගාරය]]

[[File:Picture captured main building.jpg|thumb|පාසල් රැස්වීම් භූමිය හා පුස්තකාලය]]

[[File:Gal building.png|thumb|ද්වීතීක අංශ විද්‍යාගාරය ගා ගුරු විවේකාගාර]]

[[File:Royal garden.png|thumb|]]

==මූලාශ්‍ර==
https://lankaleader.com/lankaleader/page/10?post_id=17705</text>
      <sha1>pp77tj3dfg4okg4v01w51jmd132q76h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මොනරාගල මහානාම විද්‍යාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195753</id>
    <revision>
      <id>796202</id>
      <parentid>794616</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T22:56:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:CSD#F2|CSD F2]] (fair use content) - Complex logo, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:The Squirrel Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] විසින් [[c:File:මහානාම_විද්‍යාලය_මොනරාගල.png|මහානාම_විද්‍යාලය_මොනරාගල.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8975" sha1="g5nbry4vu8i4je119p1zj7d6pafqo74" xml:space="preserve">'''මහානාම විද්‍යාලය, මොනරාගල''' හෙවත් '''මහානාම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය(MCC)''' යනු ඌව පළාතේ මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රසිද්ධ ජාතික පාසලකි. 1907 වසරේ දී ආරම්භ වූ මෙම විද්‍යාලය මධ්‍යම රජය මගින් පාලනය කරනු ලබන ජාතික පාසලකි. 

{{Infobox school
 | name                    = මොනරාගල මහානාම විද්‍යාලය
 | image                   = 
 | motto                   = पञ्ञा नराणं रतनं
පඤ්ඤා නරානං රතනං
 | location                = මොනරාගල, ශ්‍රී ලංකාව
 | region                  = මොනරාගල අධ්‍යාපන කලාපය
 | city                    = [[Monaragala]], [[Monaragala District]]
 | county                  = [[Sri Lanka]]
 | province                = [[Uva Province, Sri Lanka|Uva Province]]
 | coordinates             = 6.877304,81.348075
{{Coord|6.877304|81.348075|type:edu_region:LK|display=inline,title|format=dms}}
 | type                    = ජාතික පාසල
 | religious_affiliation   = බෞද්ධ
 | established             = වර්ශ 1907,  වසර 119කට පෙර
 | educational_authority   = අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය
 | teaching_staff          = 120+
 | grades                  = 1 සිට 13 දක්වා
 | gender                  = පිරිමි හා ගැහැණු
 | enrollment              = 2700+
 | language                = සිංහල 
ඉංග්‍රීසි
 | colors                  = රතු සහ කහ  &lt;br/&gt;{{color box|Maroon|border=gray}}{{Color box|Yellow|border=gray}}
}} 

==ඉතිහාසය==
මොනරාගල මහානාම විද්‍යාලය '''1907''' වසරේදී ආරම්භ කරන ලද්දේ පාසලට ඉදිරිපසින් පිහිටි '''ශ්‍රී සුධර්මානන්ද''' විහාරයට අයත් භූමියකය. එකල ප්‍රදේශයේ අධ්‍යාපනය ලැබීම සඳහා වෙනත් කිසිදු පාසලක් නොපැවති අතර, බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ වැල්ලස්ස ප්‍රදේශයේ සිසුන්ගේ අධ්‍යාපනය කෙරෙහි එතරම් අවධානයක් යොමු වී නොතිබුණි.

පාසලේ ප්‍රථම විදුහල්පතිවරයා වූයේ '''පූජ්‍ය ඔබ්බේගොඩ''' '''තන්හංකර ස්වාමීන් වහන්සේය'''. ආරම්භයේදී පිරිවෙනක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය මෙම ආයතනය, පසුව සාමාන්‍ය සිසුන්ටද අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමට අවස්ථාව ලැබෙන පරිදි විවෘත විය. 1907 සිට 1925 දක්වා කාලය තුළ පාසල ශ්‍රී සුධර්මානන්ද විහාරයට අයත් භූමියේ පවත්වාගෙන යන ලදී.

පසුව [[අනගාරික ධර්මපාල|ශ්‍රී අනගාරික ධර්මපාලතුමා]] සහ [[හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්|හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමාගේ]] ව්‍යාපෘතියක් යටතේ, විහාරමුල්ලේ පිහිටි ඊ. මාටින් කොරාල මහතාට අයත් පෞද්ගලික ඉඩමක පාසල ස්ථාපිත කරන ලදී. 1925 වසරේදී මෙය රජයේ මිශ්‍ර පාසලක් ලෙස උසස් කෙරුණු අතර, ඒ වන විට විදුහල්පතිවරයා ලෙස '''ඒ. එච්. වී. අත්තනායක මහතා''' කටයුතු කර ඇත. එකල සිසුන් 50 දෙනෙකු පමණ ඉගෙනුම ලැබූ අතර ඔවුන් පොල් අතු සෙවිලි කළ ශාලාවල අධ්‍යාපනය ලබා ඇත.

පෞද්ගලික ඉඩමක පැවති බැවින්, පසුව වර්තමාන ප්‍රාථමික විද්‍යාලය පිහිටි ස්ථානයට පාසල ගෙන යන ලදී. 1944 අප්‍රේල් 28 දින වාර්තාවලට අනුව එස්. ඒ. ජයසේන මහතා විදුහල්පතිවරයා ලෙස සඳහන් වේ. අවසානයේදී, 1960 වසරේදී පාසල වර්තමානයේ පිහිටි ස්ථිර භූමියට ගෙන යන ලද අතර, එම කාලයේදී මහා විද්‍යාලයක් ලෙස උසස් වී ද්විතීයික පන්ති ද ආරම්භ විය. එහි ප්‍රථම විදුහල්පතිවරයා ලෙස වන්දුරාගල මහතා කටයුතු කර ඇත.

එම කාලවකවානුවේදී '''මොනරාගල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය''' ලෙස හැඳින්වුණු මෙම විද්‍යාලය, පසුව '''මොනරාගල මහානාම විද්‍යාලය''' ලෙස නම් කරන ලදී. පසුකාලීනව ජාතික පාසලක් දක්වා උසස් කෙරුණු මෙම විද්‍යාලය, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා මධ්‍යම රජය මගින් පාලනය කරනු ලබයි. දැනට මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ දෙවන විශාලතම සිසුන් සංඛ්‍යාවක් සහිත පාසල වන මෙය, දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රමුඛතම පාසල් කිහිපය අතරින් එකකි. 

==ක්‍රීඩාව==
පාසලේ සිව් වසරකට වරක් පැවැත්වෙන නිවාසාන්තර ක්‍රීඩා උළෙල පාසලේ ප්‍රධානම ක්‍රීඩා උත්සවයක් වේ.

පාසලේ විශේෂම ක්‍රීඩා උත්සවයන් වලින් එකක් වනුයේ [[මොනරාගල රාජකීය විද්‍යාලය]] හා මහානාම විද්‍යාලය අතර 2008 වසරේ සිට වාර්ශිකව පැවැත්වෙන '''Battle of the Mayurens''' හෝ '''Battle of the Wellassa brotherhood''' ලෙස හැදින්වෙන ක්‍රිකට් තරගාවලිය වේ. මෙය ප්‍රදේශයේ පාසල් අතර පැවැත්වෙන උත්කර්ෂවත්ම ක්‍රීඩා සැනකෙළියයි.

2024 වර්ශයේ දී රැන්ටැඹේ ජාතික ශිෂ්‍යභට බලකා පුහුණු මධ්‍යස්ථානයේදී (NCC Training Center,Rantambe) පැවති තරගයේදී මොනරාගල මහානාම පොලිස් ශිෂ්‍යභට කණ්ඩායම දිස්ත්‍රික්කයේ දෙවන ස්ථානයද ඌව පළාතේ හතර වන තැනද ලබා ගනිමින් ඌව පළාතේ හොදම පාසල් කිහිපය අතරින් එකක් වේ. තවද මහානාම විද්‍යාලය පළාත් ජයග්‍රහණ වලට අමතරව ජාතික මට්ටමේ ජයග්‍රහණ රැසක්ද ලබාගෙන ඇති දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල් කිහිපය අතරින් එකකි.

==ඡායාරූප==
[[File:Buddha statue mahanama college.jpg|thumb|ප්‍රධාන බුදු මැදුර]]

[[File:Main entrance.webp|thumb|විද්‍යාල ප්‍රධාන පිවිසුම]]

[[File:Main building.webp|thumb|ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල]]

[[File:Swimming pool.png|thumb|පිහිනුම් තටාකය]]

==මූලාශ්‍ර==</text>
      <sha1>g5nbry4vu8i4je119p1zj7d6pafqo74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කළු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195950</id>
    <revision>
      <id>796217</id>
      <parentid>795926</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T06:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:L|Copyright violation]]: Appears to be book cover artwork, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Túrelio|Túrelio]] විසින් [[c:File:Kalu_(Book).png|Kalu_(Book).png]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2489" sha1="9ocgox0ehsg7vlhtcwoo4tc48yejb2c" xml:space="preserve">{{Infobox book
| name              = කළු
| author            = තාරකා වාසලමුදලිආරච්චි
| language          = සිංහල
| published         = 2009
| genre             = මනෝවිද්‍යාත්මක ත්‍රාසජනක
| publisher         = සරසවි ප්‍රකාශකයෝ
| media_type        = Print
| isbn              = 978-955-573-954-2
| image             =
| image_caption     = කළු (පොත)
}}

'''''කළු''''' යනු ශ්‍රී ලාංකික ලේඛිකා [[තාරකා වාසලමුදලිආරච්චි|තාරකා වසලමුදලිආරච්චි]] විසින් රචිත මනෝවිද්‍යාත්මක ත්‍රාසජනක නවකතාවකි.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Tharaka Wasalamudaliarachchi - Sarasaviya

https://archives.sarasaviya.lk/2014/03/20/?fn=sa1403209&lt;/ref&gt; මෙම කෘතිය ප්‍රථම වරට 2009 වසරේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

== පොත ගැන විස්තර ==
නවකතාවේ කතානායිකාව වන චේති යනු [[භින්නෝන්මාදය]] ලෙස හඳුනාගත් මානසික රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් වසර ගණනාවක් මානසික රෝහලක ජීවත් වන කාන්තාවකි. කතාවේ සිදුවීම් බොහෝ දුරට එම ආයතනයේ සීමා වූ පරිසරය තුළ ගොඩනැඟෙන නමුත්, නවකතාවේ සැබෑ ගැඹුර විහිදෙන්නේ චේතිගේ අභ්‍යන්තර මනෝලෝකය සහ ඇයගේ මානසික අත්දැකීම් ඔස්සේය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== සම්මාන හා නිර්දේශ ==
[[ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය|2010 ස්වර්ණ පුස්තක]] සම්මානය සඳහා නිර්දේශිත විය. අවසන් වටයේදී මෙම සම්මානය කන්දක් සේමා නවකතාවට හිමි විය.&lt;ref&gt;Sumitra Rahubadda Bags the Award - Daily News

https://archives.dailynews.lk/2010/09/16/news31.asp&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;
{{Book-stub}}</text>
      <sha1>9ocgox0ehsg7vlhtcwoo4tc48yejb2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලියොනල් මෙසී</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195952</id>
    <revision>
      <id>796275</id>
      <parentid>796028</parentid>
      <timestamp>2026-07-22T00:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41056-42</username>
        <id>80109</id>
      </contributor>
      <origin>796275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31083" sha1="boo13tipxrrsr9naf7maifvnmiyonmt" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පාපන්දු චරිතාපදානය
|embed          = 
|name           = ලියොනල් මෙසී
|image          = Leo Messi Argentina v Egypt 7 July 2026-1.jpg
|upright        = 
|alt            = 
|caption        = [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2026 ලෝක කුසලානයේ]] ඊජිප්තුවට එරෙහිව පැවති තරඟයේ ආජන්ටිනාව නියෝජනය කරමින් හාලන්ඩ්
|full_name      = ලියොනල් අන්ඩ්‍රෙස් මෙසී කුචිටිනි
|birth_date     = 
|birth_place    = රොසාරියෝ, සැන්ටා ෆේ, [[ආජන්ටිනාව]]
|height         = 1.70m 
|position       = ඉදිරි පෙළ
|currentclub    = ඉන්ටර් මියාමි
|clubnumber     = 10
|youthyears1    = 1992-1995
|youthclubs1    = අබන්දෙරාඩෝ ග්‍රැන්ඩෝලි 
|youthyears2  = 1995-2000
|youthclubs2  = නෙවල්ස්'ස් ඕල්ඩ් බෝයිස්
|youthyears3 = 2000-2004
|youthclubs3  =  බාසලෝනා
|collegeyears1  =
|college1       = 
|collegecaps1   = 
|collegegoals1  = 
|years1         = 2003-2004
|clubs1         = {{flagicon|ESP}} බාසලෝනා C
|caps1          = 10
|goals1         = 5
|years2      = 2004-2005
|clubs2           = {{flagicon|ESP}} බාසලෝනා B
|caps2              = 22
|goals2                = 6
|years3          =  2004-2021
|clubs3          = {{flagicon|ESP}} [[එෆ්සී බාර්සිලෝනා|බාසලෝනා]]
|caps3              = 520
|goals3             = 474
|years4              = 2021-2023 
|clubs4               = {{flagicon|FRA}} පැරිස් සෙන්ට්-ජර්මයින්
|caps4             = 58
|goals4               = 22
|years5               = 2023 සිට වර්තමානය තෙක්
|clubs5               = {{flagicon|USA}} ඉන්ටර් මියාමි
|caps5                  = 67
|goals5                = 62
|nationalyears1 = 2004-2005
|nationalteam1  = ආජන්ටිනා 20 පහළ
|nationalcaps1  =  18
|nationalgoals1 = 14
|nationalyears2 = 2008
|nationalteam2 = ආජන්ටිනා 23 පහළ
|nationalcaps2   = 5
|nationalgoals2  = 2
|nationalyears3 = 2005-2026
|nationalteam3  = {{flagicon|ARG}} [[ආර්ජන්ටිනා ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ආජන්ටිනාව]]
|nationalcaps3 = 206
|nationalgoals3 = 125
|medaltemplates = 
|club-update    = 
|nationalteam-update = 
}}'''ලියොනල් මෙසී කුචිටිනි''' (උපත 1987 ජුනි 24) ({{Langx|es|Lionel Andrés Mess Cuccitini}}, {{IPA|es|ljoˈnel anˈdɾes ˈmesi}}) යනු ආර්ජන්ටිනාවේ පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙකි, ඔහු ඉදිරිපෙළ ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස ක්‍රීඩා කරයි. ඔහු දැනට [[එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] මේජර් ලීග් පාපන්දු තරඟාවලියේ ඉන්ටර් මියාමි වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කරන අතර ආර්ජන්ටිනාවේ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායමේ නායකයා ලෙස ක්‍රීඩා කරයි.&lt;ref name=&quot;Profile: Lionel Andrés Messi&quot;&gt;{{cite web |title=Profile: Lionel Andrés Messi |publisher=FC Barcelona |url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/staff/players/messi |accessdate=8 September 2015}}&lt;/ref&gt;

මෙසී ඉතිහාසයේ වඩාත්ම සාර්ථක පාපන්දු ක්‍රීඩකයා ලෙස සැලකේ,&lt;ref&gt;{{cite web |title=2014 FIFA World Cup Brazil: List of Players |publisher=FIFA |date=10 June 2014 |page=2 |url=http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/33/44/fwc_2014_squadlists_neutral.pdf |accessdate=8 September 2015 |archive-date=2017-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170115165236/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/33/44/fwc_2014_squadlists_neutral.pdf |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; කුසලාන 46ක් දිනා ඇති අතර වාර්තා ගණනාවක් තබා ඇති ඔහු, කැලැන්ඩර වර්ෂයකදී ලබාගත් වැඩිම ගෝල (ගෝල 91), තනි සමාජයක් සඳහා ලබාගත් වැඩිම ගෝල (බාර්සිලෝනා සමඟ ගෝල 672), ලබාගත් වැඩිම ගෝල (ගෝල 474), වැඩිම හැට්ට්‍රික් (36), සහ ලා ලිගා හි වැඩිම සහය (192), ජාත්‍යන්තර තරඟයකදී වැඩිම සහය (61), ලෝක කුසලානයක වැඩිම ගෝල දායකත්වය (ගෝල 21), වැඩිම සහභාගීත්ව (39) සහ වැඩිම සහය (18) ඇතුළුව බොහෝ වාර්තා තබා ඇත. ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය පුරාම, මෙසී ගෝල 900කට වඩා රැස් කර ඇති අතර සහය 400කට වඩා ලබා දී ඇති අතර, ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ වාර්තාවක් වන ගෝල 1,300කට වඩා සම්බන්ධ වී ඇත.

මෙසී රොසාරියෝ හි උපත ලබා හැදී වැඩුණි. වයස අවුරුදු 13 දී බාසිලෝනා කණ්ඩායමට එක්වීමට පෙර, ඔහු 2004 ඔක්තෝබර් මාසයේදී වයස අවුරුදු 17 දී තරඟකාරී මංගල දර්ශනයක් ආරම්භ කළේය. පසුව ඔහු සමාජයේ කේන්ද්‍රීය ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස ස්ථාපිත වූ අතර, 2008-09 වාරයේදී, ඔහු බාර්සිලෝනා කණ්ඩායමට ඔවුන්ගේ පළමු ප්‍රධාන ත්‍රිත්වය සහ ඔහුගේ පළමු බැලන් ඩි'ඕර් දිනා ගැනීමට උදව් කළ අතර, ඉන් පසුව තවත් අඛණ්ඩ ජයග්‍රහණ තුනක් ලබා ගත්තේය. 2011-12 වාරයේදී, ඔහු ලා ලිගා සහ යුරෝපීය තරඟවලදී එක් වාරයක් තුළ ලබාගත් වැඩිම ගෝල සංඛ්‍යාව සඳහා නව වාර්තාවක් තැබූ අතර සමාජයේ සියලුම කාලීන ප්‍රමුඛ ලකුණු ලාභියා බවට පත්විය. මෙසී 2014-15 දී තවත් කැපී පෙනෙන වාරයක් ගත කළ අතර, ලා ලිගා හි සියලුම කාලීන ප්‍රමුඛ ලකුණු ලාභියා බවට පත් වූ අතර බාර්සිලෝනාට ඔවුන්ගේ දෙවන ප්‍රධාන ත්‍රිත්වය දිනා ගැනීමට උදව් කරමින් ඔහුගේ පස්වන බැලන් ඩි'ඕර් ලබා ගත්තේය.&lt;ref name=&quot;BoyGenius&quot;&gt;{{cite news|first=Jeré|last=Longman|title=Lionel Messi: Boy Genius|newspaper=The New York Times|date=21 May 2011|url=https://www.nytimes.com/2011/05/22/sports/soccer/lionel-messi-boy-genius.html|access-date=18 July 2015}}&lt;/ref&gt; මෙසී 2018 සිට කණ්ඩායම් නායකයා බවට පත් වූ අතර 2019 දී ඔහුගේ හයවන බැලන් ඩි'ඕර් දිනා ගත්තේය. සමාජය සමඟ ඔහුගේ කාලය පුරාම, ඔහු ලා ලිගා ශූරතා 10 ක් සහ UEFA චැම්පියන්ස් ලීග් ශූරතා 4 ක් ඇතුළුව කුසලාන 34 ක් සමඟ සමාජයේ වඩාත්ම සාර්ථක ක්‍රීඩකයා බවට පත්ව ඇත. සමාජයේ මූල්‍යමය ගැටලු නිසා ඔහුගේ කොන්ත්‍රාත්තුව අලුත් කිරීමෙන් වළක්වන ලදී. මෙය 2021 අගෝස්තු මාසයේදී පැරිස් සෙන්ට්-ජර්මේන් වෙත මෙසී මාරු වීමටත්,&lt;ref&gt;{{cite news|last=Marsden|first=Sam|url=http://www.espn.in/football/barcelona/story/3255615/lionel-messi-donates-70k-to-charity-after-winning-libel-case-against-newspaper|title=Messi donates to charity after libel case win|publisher=ESPN|date=2 November 2017|access-date=3 November 2017}}&lt;/ref&gt; එහිදී ඔහු ලිග් 1 ශූරතා දෙකක් දිනා ගැනීමටත්, පසුව 2023 ජූලි මාසයේදී ඉන්ටර් මියාමි වෙත මාරු වීමටත් හේතු විය. එහිදී ඔහු කණ්ඩායමට 2025 MLS කුසලානය දිනා ගැනීමට උදව් කළ අතර 2024 සහ 2025 දී දෙවරක් MLS වටිනාම ක්‍රීඩකයා ලෙස නම් කරන ලදී.

ජාත්‍යන්තර මට්ටමින්, මෙසී ආර්ජන්ටිනාව වෙනුවෙන් වැඩිම සහභාගීත්වයක් සහ වැඩිම ගෝල ලබා ගත් ක්‍රීඩකයා ලෙස වාර්තාව තබා ඇත. තරුණ මට්ටමින්, ඔහු 2005 FIFA U-20 ලෝක කුසලානයේදී ආර්ජන්ටිනාව ජයග්‍රහණය කරා ගෙන ගිය අතර, රන් බෝලය සහ රන් සපත්තු සම්මාන දිනා ගත්තේය.&lt;ref name=&quot;Carlin&quot;&gt;{{cite news | url = https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/lionel-messi-magic-in-his-feet-1928768.html | last = Carlin | first = John | publisher = The Independent | title = Lionel Messi: Magic in his feet | accessdate = 7 April 2010 | date = 27 March 2010 | location=London}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Veiga&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.pagina12.com.ar/diario/deportes/8-121094-2009-03-07.html | last = Veiga | first = Gustavo | publisher = Página/12 | title = Los intereses de Messi | accessdate = 31 May 2009 |language= Spanish}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mission&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece | publisher = Times Online | title = Lionel Messi on a mission | last = Hawkey | first = Ian | date = 20 April 2008 | accessdate = 30 May 2009 | location = London | archive-date = 30 August 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080830020412/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; 2005 අගෝස්තු මාසයේදී ඔහුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ජාත්‍යන්තර මංගල දර්ශනයට පිවිසීමෙන් පසු, ඔහු 2006 ලෝක කුසලානයට ක්‍රීඩා කර ලකුණු රැස් කළ ලාබාලතම ආර්ජන්ටිනා ක්‍රීඩකයා බවට පත්විය. පසුව ඔහු 2008 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේදී රන් පදක්කමක් දිනා ගත් අතර 2007 කෝපා ඇමරිකාවේදී තරඟාවලියේ තරුණ ක්‍රීඩකයා ලෙස නම් කරන ලදී. 2011 අගෝස්තු මාසයේදී ඔහු ජාතික කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරූ අතර, ආර්ජන්ටිනාව අවසන් තරඟ තුනකට ගෙන ගියේය: 2014 ලෝක කුසලානය, 2015 සහ 2016 කෝපා ඇමරිකා, නමුත් සෑම අවස්ථාවකම අනුශූරයන් ලෙස අවසන් විය. මෙය 2016 දී ජාත්‍යන්තර පාපන්දු ක්‍රීඩාවෙන් විශ්‍රාම ගැනීමට හේතු වූ අතර, 2018 ලෝක කුසලානයට සුදුසුකම් ලබා ගැනීමට කණ්ඩායමට උපකාර කිරීමට, 2019 කෝපා ඇමරිකා තරඟාවලියේ තුන්වන ස්ථානයට පත්වීමට සහ 2021 කෝපා ඇමරිකා තරඟාවලිය දිනා ගැනීමට නැවත පැමිණීමට පෙර, ආර්ජන්ටිනාවේ වසර 28 ක කුසලාන නියඟය අවසන් කළේය. එම කාලය තුළ ඔහු වටිනාම ක්‍රීඩකයා සහ රන් සපත්තු සම්මාන ද දිනා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු තම 7 වන බැලන් ඩි'ඕර් දිනා ගත් අතර, ඉන්පසු 2022 FIFA ලෝක කුසලානයේදී කණ්ඩායම ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවූ අතර, කණ්ඩායමේ 3 වන ලෝක කුසලාන ශූරතාව සහ වසර 36 කට පසු පළමු අවස්ථාව. මෙසී ඔහුගේ 2 වන FIFA ලෝක කුසලාන වටිනාම ක්‍රීඩකයා සම්මානය ලබා ගත් අතර තරඟ 26 කින් වැඩිම ලෝක කුසලාන තරඟ සඳහා වාර්තාව තබා ඇත. මෙයින් පසුව ඔහුගේ 8 වන බැලන් ඩි'ඕර් සම්මානය හිමි වූ අතර එය ඔහුගේ 3 වන ජාත්‍යන්තර කුසලානයයි.

මෙසී ලොව වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ සහ වැඩිම ආදායමක් උපයන ක්‍රීඩකයෙකි. 2006 සිට ඇඩීඩාස් විසින් ඔහුට අනුග්‍රහය දක්වා ඇත. 2009 සහ 2014 අතර වසර හයක් තුළ පස් වතාවක් ඔහු වසරකට වැඩිම වැටුප් ලබන ක්‍රීඩකයා බව ප්‍රංශ පාපන්දු හෙළි කළ අතර ෆෝබ්ස් 2019 සහ 2022 දී වැඩිම වැටුප් ලබන ක්‍රීඩකයා ලෙස ඔහුව ශ්‍රේණිගත කළේය. තවද, ටයිම් 100 ඔහු 2011, 2012 සහ 2023 දී ලෝකයේ වඩාත්ම බලගතු පුද්ගලයින්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස ශ්‍රේණිගත කළ අතර ඔහු ලෝරියස් ලෝක ක්‍රීඩා සම්මාන දිනා ඇත. 2020 සහ 2023 දී බැලන් ඩි'ඕර් සම්මානය දෙවරක් දිනාගත් මෙසී, මෙම සම්මානය ලැබූ පළමු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ කණ්ඩායම් ක්‍රීඩකයා බවට පත්විය. ඔහු 2020 බැලන් ඩි'ඕර් සිහින කණ්ඩායම සඳහා (සියලු කාලයේ හොඳම ක්‍රීඩකයින් 11 දෙනා) ප්‍රංශ පාපන්දු විසින් ද තෝරා ගන්නා ලදී. එම වසරේම, ඔහු වෘත්තීය ආදායමෙන් ඩොලර් බිලියනයකට වඩා උපයා ගත් දෙවන පාපන්දු ක්‍රීඩකයා බවට පත්විය. 2023 දී, ටයිම් සඟරාව මෙසී වසරේ ක්‍රීඩකයා ලෙස නම් කළ අතර, 2025 දී, ජෝ බයිඩන් වෙතින් මෙසීට ජනාධිපති නිදහස් පදක්කම ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.&lt;ref name=fifa.com&gt;{{cite news |url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=248388/news/newsid=103182.html |title=The new messiah |publisher=FIFA |date=5 March 2006 |accessdate=25 July 2006 |archive-date=2013-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131225005810/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=248388/news/newsid=103182.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==

මෙසී 1987 ජුනි 24 වන දින සැන්ටා ෆේ හි රොසාරියෝ හි ඉතාලියානෝ ගරිබල්ඩි රෝහලේ උපත ලැබීය, ජෝර්ජ් මෙසී (උපත 1958) කර්මාන්තශාලා සේවකයෙකු සහ අර්ධකාලීන පිරිසිදු කරන්නියක් වන සීලියා මරියා කුචිටිනිගේ පුත්‍රයා ලෙස. ඔහුගේ පියාගේ පවුල ඉතාලි නගරයක් වන ඇන්කෝනා සිට පැමිණි අතර, ඔහුගේ මුතුන් මිත්තෙකු වන ඇන්ජලෝ මෙසී 1883 දී ආර්ජන්ටිනාවට සංක්‍රමණය වී ඇත. ඔහුට රොඩ්‍රිගෝ සහ මාටියාස් යන වැඩිමහල් සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු සහ මාරියා සොල් යන බාල සහෝදරියක් සිටී.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/championsleague/5099857/Franck-Ribery-the-man-to-challenge-Lionel-Messi-and-Barcelona.html | title = Franck Ribery the man to challenge Lionel Messi and Barcelona | publisher = Daily Telegraph | last = White | first = Duncan | date = 4 April 2009 | accessdate = 7 July 2009 | location = London | archive-date = 2010-03-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100323094801/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/championsleague/5099857/Franck-Ribery-the-man-to-challenge-Lionel-Messi-and-Barcelona.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 5 දී, ඔහු තම පියා වන ජෝර්ජ් පුහුණුකරු ලෙස කටයුතු කළ දේශීය සමාජයක් වන ග්‍රැන්ඩෝලි සඳහා පාපන්දු ක්‍රීඩා කිරීමට පටන් ගත්තේය.  1998 දී, මෙසී ඔහුගේ උපන් ගම වන රොසාරියෝ හි පිහිටි නිව්ල්ස් ඕල්ඩ් බෝයිස් සමාජයට ගියේය.  නිව්ල්ස් සමඟ ඔහුගේ වසර හය තුළ ඔහු බොහෝ ගෝල ලබා ගත්තේය. ඔහු &quot;The Machine of 87&quot; නම් තරුණ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු වූ අතර, එහි සාමාජිකයින් සියල්ලන්ම පාහේ 1987 දී උපත ලැබූ අතර එය පාහේ අපරාජිත වූ අතර පළමු කණ්ඩායමේ ගෘහස්ථ ක්‍රීඩා වල අර්ධ කාලය තුළ එහි පාපන්දු දක්ෂතාවයෙන් ප්‍රේක්ෂකයින් සැමවිටම විනෝදයට පත් කළේය. වයස අවුරුදු 10 දී, ඔහුට අඛණ්ඩ ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය වන වර්ධන හෝමෝන ඌනතාවයක් ඇති බව හඳුනා ගන්නා ලදී, එසේ නොමැතිනම් ඔහුට ඔහුගේ සම්පූර්ණ උස සෙන්ටිමීටර 139 දක්වා ළඟා විය නොහැක.&lt;ref name=&quot;Here&quot;&gt;{{cite web |first=Wright |last=Thompson |title=Here and Gone: The Strange Relationship between Lionel Messi and His Hometown in Argentina |work=ESPN |date=22 October 2012 |url=http://www.espn.com/espn/eticket/story?page=Lionel-Messi |access-date=18 July 2015}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Caioli|2012|pp=31–35}} කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ පියාගේ සෞඛ්‍ය රක්ෂණය ඔහුගේ ප්‍රතිකාර ආවරණය කළේ වසර දෙකක් පමණක් වන අතර, ඉන් පසු වියදම පවුලේ වත්කම්වලට වඩා වැඩි විය. එවකට (1999-2001) ආර්ජන්ටිනාවේ ආර්ථික අර්බුදය සමඟ ප්‍රතිකාර වියදම් සඳහා උදව් කිරීමට මුලින් එකඟ වූ ඔහුගේ සමාජය වන නිව්ල්ස් ඕල්ඩ් බෝයිස්, ගිවිසුම ඉටු කිරීමට නොහැකි විය. ආර්ජන්ටිනාවේ ඉහළම ලීගයේ ප්‍රධාන සමාජයක් වන ඇට්ලෙටිකෝ රිවර් ප්ලේට්, මෙසී කෙරෙහි උනන්දුවක් දැක්වූවත්, තරුණ ක්‍රීඩකයෙකුගේ වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා වන වියදම අවදානමට ලක් කිරීමට ඔවුන් අකමැති විය, එය මසකට ඩොලර් 900 කි. එවකට පැවති ආර්ථික තත්ත්වයන් තිබියදීත්,

කැටලෝනියාවේ ලයිඩා හි ජීවත් වන ඔහුගේ පවුලේ ඥාතීන් මෙසීගේ පාපන්දු ක්‍රීඩා පටි සලකා බැලීම සඳහා FC බාර්සිලෝනා වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට ඔහුට උදව් කළ බැවින් මෙසීට තවමත් යම් බලාපොරොත්තුවක් තිබුණි. සමාලෝචනයෙන් පසු, මෙසී සහ ඔහුගේ පියා අත්හදා බැලීමක් සඳහා බාර්සිලෝනා වෙත ගියහ. එවකට FC බාර්සිලෝනා හි ක්‍රීඩා අධ්‍යක්ෂක කාර්ල්ස් රසාක්, මෙසීගේ හැකියාවන් දුටු අතර වහාම ඔහු සමඟ අත්සන් කිරීමට තීරණය කළේය. පළමු කොන්ත්‍රාත්තුව කාර්ල්ස් රසාක් ඔහුගේ පියා හමුවූ අවන්හලේදී තුවායක් මත දළ වශයෙන් ලියා ඇති අතර,අද ජනප්‍රිය &quot;තුවා කොන්ත්‍රාත්තුව&quot; බවට පත්විය. ඔහු ස්පාඤ්ඤයට යාමට එකඟ වුවහොත් ඔහුගේ සියලු වෛද්‍ය වියදම් ගෙවීමට බාර්සිලෝනා ඉදිරිපත් විය. මෙසී සහ ඔහුගේ පවුලේ අය 2001 පෙබරවාරි මාසයේදී යුරෝපයට ගිය විට ඔහුට වයස අවුරුදු 13 දී සහ එතැන් සිට සමාජයේ තරුණ කණ්ඩායම වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කිරීමට පටන් ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio/ | publisher = NBC | title = Lionel Messi bio | accessdate = 30 May 2009 | archive-date = 2017-05-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170513153151/http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; 

කෙසේ වෙතත්, බාර්සිලෝනා හි ඔහුගේ පළමු වසර පහසු නොවීය. විදේශීය තරුණ ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස ඔහුට තවමත් යුරෝපීය පුරවැසිභාවය ලැබී නොතිබූ නිසා ඔහුට නිල තරඟවලට ක්‍රීඩා කිරීමට නොහැකි විය. ඔහු ක්‍රීඩා කළේ මිත්‍රශීලී තරඟ සහ කැටලන් ලීග් තරඟ සඳහා පමණි. ඊට අමතරව, ඔහුගේ මව, වැඩිමහල් සහෝදරයන් දෙදෙනා සහ බාල සහෝදරිය නැවත ආර්ජන්ටිනාවට සංක්‍රමණය විය. ඔහු සහ ඔහුගේ පියා පමණක් බාර්සිලෝනා හි රැඳී සිටියහ. ඔහුගේ නව පරිසරයට අනුවර්තනය වීම ඔහුට පහසු නොවීය, මන්ද ඔහු නිහඬ, අභ්‍යන්තරික දරුවෙකු වූ අතර සැලකිය යුතු භාෂාව, උච්චාරණය සහ සංස්කෘතික වෙනස්කම් වලට මුහුණ දුන්නේය (කැටලන් භාෂාව බාර්සිලෝනා හි බහුලව කතා කෙරේ). 2002 දී, ඔහු පූර්ණ කාලීන ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස ලියාපදිංචි වූ අතර ජෙරාඩ් පික් සහ සෙස්ක් ෆෙබ්‍රගස් වැනි ඔහු සමඟ හැදී වැඩුණු ප්‍රසිද්ධ පාපන්දු ක්‍රීඩකයින් ඇතුළු තවත් මිතුරන් ඇති කර ගැනීමට පටන් ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{cite news | url = https://sinhala.adaderana.lk/sports/228442/%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A7%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%80-%E0%B6%85%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%A7%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B7%83%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B7%83%E0%B7%94%E0%B6%9A%E0%B6%B8%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B6%B6%E0%B6%BA%E0%B7%92%C2%A0 | title = ආජන්ටිනාව අවසන් පූර්ව වටයට සුදුසුකම් ලබයි | publisher = අද දෙරණ | last = | first = | date = 12 July 2026 | accessdate = 17 July 2026 | location = | archive-date = 2010-03-23 | archive-url = | url-status = active}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 14 දී, ඔහුගේ වර්ධන හෝමෝන ඌනතාවයට ප්‍රතිකාර කිරීම අවසන් වූ අතර, මෙසී සමාජයේ හොඳම තරුණ කණ්ඩායම වන බේබි ඩ්‍රීම් කණ්ඩායමේ වැදගත් කොටසක් බවට පත්විය. ඔහුගේ පළමු පූර්ණ වාරයේදී, 2002-03 දී, ඔහු කැඩෙට්ස් ඒ (වයස අවුරුදු 14-15) කණ්ඩායම වෙනුවෙන් තරඟ 30 කදී ගෝල 36 ක් ලබා ගනිමින් ඉහළම ලකුණු ලාභියා වූ අතර එය ත්‍රිත්වයක් දිනා ගත්තේය: ලීග් ශූරතාව, ස්පාඤ්ඤ යෞවන කුසලානය සහ කැටලන් කුසලානය. තරගයට සතියකට පෙර ලීග් තරගයකදී මෙසීගේ කම්මුල් අස්ථි බිඳීම නිසා &quot;මාස්ක් මැච්&quot; ලෙස සමාජය තුළ හැඳින්වෙන එස්පන්යොල්ගේ යෞවන කණ්ඩායමට එරෙහිව ඔහු 4–1ක් ලෙස ජයග්‍රහණය කළ කැටලන් කුසලාන අවසන් මහා තරඟයේදී, ඔහුට ආරම්භ කිරීමට අවසර ලැබුණු නමුත් ආරක්ෂිත බලපෑම් ආවරණයක් පැළඳීමට සිදු විය. තරගය ආරම්භ වී ටික කලකට පසු, මෙසී වෙස්මුහුණ ඉවත් කර මිනිත්තු 10 කට පසුව ආදේශ කිරීමට පෙර ගෝල දෙකක් ලබා ගත්තේය. වාරය අවසානයේදී, ඔහුට ප්‍රිමියර් ලීග් සමාජයක් වන ආර්සෙනල් වෙතින් යෝජනාවක් ලැබුණි, නමුත් ජෙරාඩ් පික් සහ සෙස්ක් ෆෙබ්‍රගාස් ඉංග්‍රීසි සමාජයේ යෝජනාව තෝරා ගත් අතර, මෙසී බාර්සිලෝනා හි රැඳී සිටීමට තෝරා ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.canchallena.com/1278476|title=El crack que desea victorias de regalo|publisher=Canchallena|language=es|trans-title=The 'crack' who wants victories for presents|access-date=2011-04-10|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726181439/http://www.canchallena.com/1278476|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.independent.co.uk/news/people/profiles/lionel-messi-magic-in-his-feet-1928768.html | last = Carlin | first = John | publisher = The Independent | title = Lionel Messi: Magic in his feet | accessdate = 7 April 2010 | date = 27 March 2010 | location=London}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.pagina12.com.ar/diario/deportes/8-121094-2009-03-07.html | last = Veiga | first = Gustavo | publisher = Página/12 | title = Los intereses de Messi | accessdate = 31 May 2009 |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mission&quot;/&gt;

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>boo13tipxrrsr9naf7maifvnmiyonmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හෝමාගම ජනාධිපති විද්‍යාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195958</id>
    <revision>
      <id>796213</id>
      <parentid>796020</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T05:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:CSD#F2|CSD F2]] (fair use content), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Ziv|Ziv]] විසින් [[c:File:හෝමගම_ජනාධිපති_විද්‍යාලය.png|හෝමගම_ජනාධිපති_විද්‍යාලය.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3068" sha1="n07g9oxjwsyma28qf128o7g2zw6luuz" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජූලි 2026}}{{Infobox school
 | name                    = හෝමාගම ජනාධිපති විද්‍යාලය
 | logo                    =
 | logo_size               = 180
 | image                   = 
 | motto                   = ''ආලෝකෝ උදපාදි''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ප්‍රඥාවේ ආලෝකය උදාවිය)&lt;/small&gt;
 | established             = 1977 ජනවාරි 20
 | type                    = [[රජයේ පාසල්|ජාතික පාසල්]]
 | affiliation             = [[මිශ්‍ර]]
 | principal               = 
 | city                    = [[හෝමාගම]] &lt;hr&gt;
 | country                 = [[ශ්‍රී ලංකාව]] &lt;br/&gt; {{flagicon|Sri Lanka}}
 | coordinates             = {{Coord|6|50|34|N|79|59|57|E|display=inline,title}}
 | colors                  = දම් සහ රන්
{{color box|#540271}}{{color box|#FFD700}}
 | website                 = 
 | Location                = කටුවාන පාර, හෝමාගම
 | Pushpin map             = Sri Lanka
 | Pushpin label           = හෝමාගම ජනාධිපති විද්‍යාලය
 | Pushpin label position  = right
 | Pushpin map size        = 250
 | Pushpin map caption     = ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටීම
 | Grades                  = 1–13
}}

'''හෝමාගම ජනාධිපති විද්‍යාලය''' යනු, [[හෝමාගම]] ප්‍රදේශයේ ඇති ප්‍රධාන පාසලකි. මිශ්‍ර පාසලක් වන මෙය වර්ෂ 1977 ජනවාරි මස 20 වන දින පිහිටුවන ලදි. මෙම පාසල අදවන විට සිසුන් 2,500 වැඩි පිරිසක් ඉගෙනුම ලබනා 1 වසරේ සිට 13 වසර දක්වා ඉගැන්වීම් කටයුතු කරනා පාසලකි.

== ක්‍රීඩා ==
* [[ක්‍රිකට්]]
* [[අත්පන්දු]]
* [[පාපන්දු ක්‍රීඩාව|පාපන්දු]]
* [[බැට්මින්ටන් ක්‍රීඩාව|බැට්මින්ටන්]] 
* [[ධාවන තරග|ධාවන තරඟ අංශ]]

== සංගම් සහා වෙනත් විෂය බාහිර කටයුතු ==
* ශිෂනායක සංගමය
* රතු කුරුස සංගමය 
* තාදී නාට්‍ය සංසදය 
* ශිෂ්‍ය පාල්ලිමේන්තුව
* ශිෂ්‍ය භට කණ්ඩය
* රිය නියාමක කණ්ඩය
* බාලදක්ෂ සංගමය 
* පරිසර නියමු සංගමය 
* ජනාධිපති මාධ්‍ය සංසදය 

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු}}{{SriLanka-school-stub}}</text>
      <sha1>n07g9oxjwsyma28qf128o7g2zw6luuz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රි ලාංකික ගායක ගායිකා ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195977</id>
    <revision>
      <id>796191</id>
      <parentid>796163</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T13:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35659-86</username>
        <id>79668</id>
      </contributor>
      <origin>796191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="504" sha1="ah5zbl52k7iaz97a6g1n0hjtma6o9v8" xml:space="preserve">
===D===
* [[ජයන්ත දිසානායක]]
* [[තනුර මදුගීත් දිසානායක]]
* [[හිමාෂ මනුප්‍රිය දිසානායක]]

===K===
* [[හෙන්රි කල්දේරා]]

===L===
* [[චන්දන ලියනාරච්චි]]

===M===
* [[රනිල් මල්ලවආරච්චි]]

===S===
* [[සමන් ද සිල්වා]]

===W===
* [[විජයබණ්ඩාර වැලිතුඩුව]]</text>
      <sha1>ah5zbl52k7iaz97a6g1n0hjtma6o9v8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796192</id>
      <parentid>796191</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T13:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35659-86</username>
        <id>79668</id>
      </contributor>
      <comment>/* A */</comment>
      <origin>796192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="549" sha1="85ovlt49eumbqa7ci458nrhn6ki2rzl" xml:space="preserve">
===A===
* [[දමිත් අසංක]]


===D===
* [[ජයන්ත දිසානායක]]
* [[තනුර මදුගීත් දිසානායක]]
* [[හිමාෂ මනුප්‍රිය දිසානායක]]

===K===
* [[හෙන්රි කල්දේරා]]

===L===
* [[චන්දන ලියනාරච්චි]]

===M===
* [[රනිල් මල්ලවආරච්චි]]

===S===
* [[සමන් ද සිල්වා]]

===W===
* [[විජයබණ්ඩාර වැලිතුඩුව]]</text>
      <sha1>85ovlt49eumbqa7ci458nrhn6ki2rzl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796193</id>
      <parentid>796192</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T13:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35659-86</username>
        <id>79668</id>
      </contributor>
      <comment>/* W */</comment>
      <origin>796193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="608" sha1="4ep1dgoumbjjd8c9yey88z4v8h9ept2" xml:space="preserve">
===A===
* [[දමිත් අසංක]]


===D===
* [[ජයන්ත දිසානායක]]
* [[තනුර මදුගීත් දිසානායක]]
* [[හිමාෂ මනුප්‍රිය දිසානායක]]

===K===
* [[හෙන්රි කල්දේරා]]

===L===
* [[චන්දන ලියනාරච්චි]]

===M===
* [[රනිල් මල්ලවආරච්චි]]

===S===
* [[සමන් ද සිල්වා]]

===W===
* [[විජයබණ්ඩාර වැලිතුඩුව]]
* [[සේනානායක වේරලියද්ද]]</text>
      <sha1>4ep1dgoumbjjd8c9yey88z4v8h9ept2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796194</id>
      <parentid>796193</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T13:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35659-86</username>
        <id>79668</id>
      </contributor>
      <origin>796194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="684" sha1="45tj2rbfelei2prer5xkg9a3k3lw93o" xml:space="preserve">
===A===
* [[දමිත් අසංක]]
===D===
* [[ජයන්ත දිසානායක]]
* [[තනුර මදුගීත් දිසානායක]]
* [[හිමාෂ මනුප්‍රිය දිසානායක]]

===K===
* [[හෙන්රි කල්දේරා]]

===L===
* [[චන්දන ලියනාරච්චි]]

===M===
* [[රනිල් මල්ලවආරච්චි]]

===P===
* [[අසංග ප්‍රියමන්ත පීරිස්]]

===S===
* [[සමන් ද සිල්වා]]

===W===
* [[විජයබණ්ඩාර වැලිතුඩුව]]
* [[සේනානායක වේරලියද්ද]]</text>
      <sha1>45tj2rbfelei2prer5xkg9a3k3lw93o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196010</id>
    <revision>
      <id>796189</id>
      <timestamp>2026-07-20T12:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sayuru Athsara</username>
        <id>59181</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1365128517|MasterChef Sri Lanka]]&quot;</comment>
      <origin>796189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12053" sha1="5xns5wrom6jyncwkmcarudu93exd4zh" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = MasterChef logo sub brand 001-02 copy.png
| caption              = 
| genre                = [[රියැලිටි රූපවාහිනිය]], [[ඉවුම් පිහුම්]]
| creator              = ෆ්‍රෑන්ක් රොඩම්
| director             = රිසිනු ගම්ලත්
| presenter            = දනූ ඉන්නසිතම්බි
| judges               = [[පීටර් කුරුවිට]]&lt;br&gt;සවින්ද්‍රි පෙරේරා&lt;br&gt;රොහාන් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ&lt;br&gt;කපිල ජයසිංහ
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල / දෙමළ / ඉංග්‍රීසි
| num_seasons          = 2
| num_episodes         = 25
| producer             = අජිත් ගම්ලත්
| location             = [[Cinnamon Grand Colombo|Cinnamon Grand]], [[Colombo]] ([[Cinnamon Hotels &amp; Resorts]])
| camera               = Sony FX6 බහු කැමරා සැකසුම
| runtime              = පැය 1යි&lt;br&gt;මිනිත්තු 60යි
| company              = රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් පුද්ගලික සමාගම
| network              = [[ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලය]], [[ස්වර්ණවාහිනී]]
| first_aired          = {{ආරම්භක දිනය|2026|02|14|df=y}}
| last_aired           = වර්තමානය දක්වා
| related              = 
}}

'''''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකාව''' (හෝ '''ශ්‍රී ලාංකේය මාස්ටර්චෙෆ්''')'' යනු ජාත්‍යන්තර ''මාස්ටර්චෙෆ්'' ආකෘතිය මත පදනම් වූ ශ්‍රී ලාංකික රියැලිටි ඉවුම් පිහුම් තරඟයකි. රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද එහි පළමු කතාමාලාව 2026 පෙබරවාරි 14 වන දින ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=H55Hu8zRdv4|title=MasterChef Sri Lanka From 14th of february Every Saturday &amp; Sunday at 8 .00 PM|date=2 February 2026|work=[[Independent Television Network]]|access-date=30 April 2026}}&lt;/ref&gt;

මෙම ප්‍රසංගය, බනිජේ එන්ටර්ටේන්මන්ට් සතු ''මාස්ටර්චෙෆ්'' ෆ්‍රැන්චයිස් හි 71 වන ජාත්‍යන්තර අනුවාදය වන අතර, &lt;ref name=&quot;DailyNews&quot;&gt;{{Cite news|url=https://dailynews.lk/2025/07/02/business/807007/masterchef-franchise-makes-landmark-debut-in-sri-lanka-with-star-studded-launch/|title=MasterChef Franchise makes landmark debut in Sri Lanka with star-studded launch|last=Daily News|date=2 July 2025|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt; මාලාවේ පළමු දිග හැරුමේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ &quot;ශ්‍රී ලංකාව පිඟානක&quot; (&quot;Sri Lanka on a plate&quot;) යන තේමාව භාවිතා කරමින් ශ්‍රී ලාංකික ආහාර සහ සංස්කෘතිය සැමරීමයි.

== ආකෘතිය ==
මෙම වැඩසටහන ජාත්‍යන්තර &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwIA&quot;&gt;&lt;a href=&quot;./MasterChef&quot; rel=&quot;mw:WikiLink&quot; data-linkid=&quot;126&quot; data-cx=&quot;{&amp;amp;quot;adapted&amp;amp;quot;:false,&amp;amp;quot;sourceTitle&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;title&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;MasterChef&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;thumbnail&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;source&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/MasterChef_Logo.svg/120px-MasterChef_Logo.svg.png&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;width&amp;amp;quot;:80,&amp;amp;quot;height&amp;amp;quot;:85},&amp;amp;quot;description&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Reality competitive cooking show&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;pageprops&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wikibase_item&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Q5861276&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;pagelanguage&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;en&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;targetFrom&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;source&amp;amp;quot;}&quot; class=&quot;cx-link&quot; id=&quot;mwIQ&quot; title=&quot;MasterChef&quot;&gt;මාස්ටර්චෙෆ්&lt;/a&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; මාලාවේ නීති රීති අනුගමනය කරයි. නිවසේදී ආහාර පිසීමට ප්‍රිය කරන අය විවිධ මුළුතැන්ගෙයි අභියෝගවලට තරඟ කරති. මේවාට &quot;අභිරහස් පෙට්ටිය&quot; අභියෝග ඇතුළත් වේ - අභිරහස් අමුද්‍රව්‍ය පෙට්ටියක් සමඟ ආහාර පිසීම, දුෂ්කර පරීක්ෂණ වලදී කාලයට අනුව තරඟ කිරීම සහ කණ්ඩායම් වශයෙන් එකට වැඩ කිරීම.

පළමු වාරයම පුහුණු කඳවුරකින් ආරම්භ විය. මෙය ප්‍රධාන සංදර්ශනයට තරඟ කිරීම සඳහා රට පුරා සිටින ඉහළම අවසන් තරඟකරුවන් 20 දෙනා තෝරා ගැනීමට විනිසුරුවන්ට උපකාරී විය.

== සත්කාරක සහ විනිසුරුවන් ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!වාරය
! colspan=&quot;4&quot; | විනිසුරුවන්
! සත්කාරක
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 1|1]]
| rowspan=&quot;2&quot; | [[පීට' කුරුවිට|පීටර් කුරුවිට]]
| rowspan=&quot;2&quot; | සවින්ද්‍රි පෙරේරා
| rowspan=&quot;2&quot; | රොහාන් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ
| rowspan=&quot;2&quot; | කපිල ජයසිංහ
| rowspan=&quot;2&quot; | දනු ඉන්නසිතම්බි
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 2|2]]
|}

== නිෂ්පාදනය ==
මෙම වැඩසටහන රූගත කර ඇත්තේ කොළඹ සිනමන් ග්‍රෑන්ඩ් හි පිහිටි අභිරුචි-සාදන ලද, ලෝක මට්ටමේ මුළුතැන්ගෙයි චිත්‍රාගාරයක ය. නිෂ්පාදනය සහ ෆ්‍රැන්චයිස් අයිතිය රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් සතු වේ. මෙම කතා මාලාවේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයන් අතර CBL සමූහය (මන්චි, සේරා සහ රිට්ස්බරි) සහ සිනමන් හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන ඇතුළත් වේ. &lt;ref name=&quot;DailyMirror&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.dailymirror.lk/print/life/MasterChef-Sri-Lanka/243-333372|title=MasterChef Sri Lanka|date=19 February 2026|work=Daily Mirror (Sri Lanka)|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/260222/magazine/masterchef-sri-lanka-is-here-632224.html|title=Masterchef Sri Lanka is here|date=22 February 2026|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|Sunday Times]]|access-date=30 April 2026}}&lt;/ref&gt;

== මාලාවේ දළ විශ්ලේෂණය ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! scope=&quot;col&quot; |වාරය
! scope=&quot;col&quot; | කථාංග ගණන
! scope=&quot;col&quot; | අවසන් තරඟකරුවන්
! scope=&quot;col&quot; | මංගල දර්ශනයේ දිනය
! scope=&quot;col&quot; | අවසාන දිනය
! scope=&quot;col&quot; | ජයග්‍රාහකයා
! scope=&quot;col&quot; | දෙවැනි ස්ථානය
! scope=&quot;col&quot; | 3 වන ස්ථානය
! scope=&quot;col&quot; | විකාශනය කරන්නා
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 1|1]]
| 25
| 20
| 2026 පෙබරවාරි 14
| 2026 මැයි 9
| සංජුල මනෝජ්
| මාරියා සිල්වා
| සංදීප මධුරංග
| ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලය
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 2|2]]
|
| 16
| 2026 ජූලි 18
|
|
|
|
| [[ස්වර්ණවාහිනී]]
|}

=== 1 වන වාරය (2026) ===
''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' හි සමාරම්භක වාරය 2026 පෙබරවාරි 14 වන දින තිරගත වූ අතර 2026 මැයි 9 වන දින අවසන් විය. ගෝලීය ෆ්‍රැන්චයිස් හි මෙම දේශීය අනුවර්තනය රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් විසින් &quot;ශ්‍රී ලංකාව පිඟානක&quot; යන තේමාව යටතේ නිෂ්පාදනය කරන ලදී. වැඩසටහන එහි ඉහළම තරඟකරුවන් 20 දෙනා සමඟ ආරම්භ විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/260301/plus/masterchef-top-20-are-in-632781.html|title=MasterChef: Top 20 are in|date=1 March 2026|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt;

අවසන් මහා තරඟයේදී සංජුල මනෝජ් ප්‍රථම වරට ''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' ජයග්‍රාහිකාව ලෙස කිරුළු පැළඳුවාය. ජයග්‍රාහිකාව ලෙස මනෝජ්ට මුදලින් [[ශ්‍රී ලංකා රුපියල|රුපියල්]] මිලියන 3 ක මහා ත්‍යාගයක්, BYD සීලියන් 5 මෝටර් රථයක්, සහ මංගල ''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' කුසලානය හිමි විය. මාරියා සිල්වා වාරය අනුශූරිය ලෙස අවසන් කළාය.

=== 2 වන වාරය (2026) ===
''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' හි දෙවන කතාමාලාව එහි ආරම්භක කතාමාලාව පැවති වසරේම, එනම් 2026 ජූලි 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=QOLUs0i2oQg |title=MasterChef Sri Lanka {{!}} Episode 1 {{!}} Season 2 {{!}} – The Dawn of a New Chapter ! |date=2026-07-18 |last=MasterChef Sri Lanka |access-date=2026-07-20 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් දෙවන කතාමාලාවේ නිෂ්පාදන අයිතිය දිගටම පවත්වාගෙන යයි. මුල් කථාංග දෙකේ සමන්විත වූයේ එළඹෙන තරඟ වාරය සඳහා තරඟ කරන හොඳම තරඟකරුවන් 16 දෙනා විනිශ්චයකරුවන් විසින් තෝරා ගැනීමයි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-12-10 |title=Home - MasterChef Sri Lanka |url=https://masterchefsl.com/ |access-date=2026-07-20 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://masterchefsl.com/}}
[[ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනිය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:තරඟ]]</text>
      <sha1>5xns5wrom6jyncwkmcarudu93exd4zh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796214</id>
      <parentid>796189</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T06:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sayuru Athsara</username>
        <id>59181</id>
      </contributor>
      <origin>796214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11355" sha1="j8ske7eljf75r73zrhivjkehl46799p" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = MasterChef logo sub brand 001-02 copy.png
| caption              = 
| genre                = [[රියැලිටි රූපවාහිනිය]], [[ඉවුම් පිහුම්]]
| creator              = ෆ්‍රෑන්ක් රොඩම්
| director             = රිසිනු ගම්ලත්
| presenter            = දනූ ඉන්නසිතම්බි
| judges               = [[පීටර් කුරුවිට]]&lt;br&gt;සවින්ද්‍රි පෙරේරා&lt;br&gt;රොහාන් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ&lt;br&gt;කපිල ජයසිංහ
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල / දෙමළ / ඉංග්‍රීසි
| num_seasons          = 2
| num_episodes         = 25
| producer             = අජිත් ගම්ලත්
| location             = [[Cinnamon Grand Colombo|Cinnamon Grand]], [[Colombo]] ([[Cinnamon Hotels &amp; Resorts]])
| camera               = Sony FX6 බහු කැමරා සැකසුම
| runtime              = පැය 1යි&lt;br&gt;මිනිත්තු 60යි
| company              = රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් පුද්ගලික සමාගම
| network              = [[ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලය]], [[ස්වර්ණවාහිනී]]
| first_aired          = {{ආරම්භක දිනය|2026|02|14|df=y}}
| last_aired           = වර්තමානය දක්වා
| related              = 
}}

'''''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකාව''' (නැතහොත් '''ශ්‍රී ලාංකේය මාස්ටර්චෙෆ්''')'' යනු ජාත්‍යන්තර ''මාස්ටර්චෙෆ්'' ආකෘතිය මත පදනම් වූ ශ්‍රී ලාංකික රියැලිටි ඉවුම් පිහුම් තරඟයකි. රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද එහි පළමු කතාමාලාව 2026 පෙබරවාරි 14 වන දින ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=H55Hu8zRdv4|title=MasterChef Sri Lanka From 14th of february Every Saturday &amp; Sunday at 8 .00 PM|date=2 February 2026|work=[[Independent Television Network]]|access-date=30 April 2026}}&lt;/ref&gt;

මෙම ප්‍රසංගය, බනිජේ එන්ටර්ටේන්මන්ට් සතු ''මාස්ටර්චෙෆ්'' ෆ්‍රැන්චයිස් හි 71 වන ජාත්‍යන්තර අනුවාදය වන අතර, &lt;ref name=&quot;DailyNews&quot;&gt;{{Cite news|url=https://dailynews.lk/2025/07/02/business/807007/masterchef-franchise-makes-landmark-debut-in-sri-lanka-with-star-studded-launch/|title=MasterChef Franchise makes landmark debut in Sri Lanka with star-studded launch|last=Daily News|date=2 July 2025|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt; මාලාවේ පළමු දිග හැරුමේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ &quot;ශ්‍රී ලංකාව පිඟානක&quot; (&quot;Sri Lanka on a plate&quot;) යන තේමාව භාවිතා කරමින් ශ්‍රී ලාංකික ආහාර සහ සංස්කෘතිය සැමරීමයි.

== ආකෘතිය ==
මෙම වැඩසටහන ජාත්‍යන්තර මාස්ටර්චෙෆ් මාලාවේ නීති රීති අනුගමනය කරයි. නිවසේදී ආහාර පිසීමට ප්‍රිය කරන අය විවිධ ආහාර පිසීමේ අභියෝගවලට තරඟ වල තරඟ කරයි. මේවාට &quot;අභිරහස් පෙට්ටිය&quot; නොහොත් මිස්ට්‍රි බොක්ස් (Mystery Box) වැනි අභියෝග ඇතුළත් වේ - අභිරහස් අමුද්‍රව්‍ය අඩංගු පෙට්ටියක් සමඟ ආහාර පිසීම, දුෂ්කර පරීක්ෂණ වලදී කාලයට අනුව තරඟ කිරීම සහ කණ්ඩායම් වශයෙන් එකට වැඩ කිරීම.

පළමු වාරය පුහුණු කඳවුරකින් ආරම්භ විය. මෙය ප්‍රධාන සංදර්ශනයට තරඟ කිරීම සඳහා රට පුරා සිටින ඉහළම අවසන් තරඟකරුවන් 20 දෙනා තෝරා ගැනීමට විනිසුරුවන්ට උපකාරී විය.

== සත්කාරක සහ විනිසුරුවන් ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!වාරය
! colspan=&quot;4&quot; | විනිසුරුවන්
! සත්කාරක
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 1|1]]
| rowspan=&quot;2&quot; | [[පීට' කුරුවිට|පීටර් කුරුවිට]]
| rowspan=&quot;2&quot; | සවින්ද්‍රි පෙරේරා
| rowspan=&quot;2&quot; | රොහාන් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ
| rowspan=&quot;2&quot; | කපිල ජයසිංහ
| rowspan=&quot;2&quot; | දනු ඉන්නසිතම්බි
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 2|2]]
|}

== නිෂ්පාදනය ==
මෙම වැඩසටහන රූගත කර ඇත්තේ කොළඹ සිනමන් ග්‍රෑන්ඩ් හි පිහිටි අභිරුචි-සාදන ලද, ලෝක මට්ටමේ මුළුතැන්ගෙයි චිත්‍රාගාරයක ය. නිෂ්පාදනය සහ ෆ්‍රැන්චයිස් අයිතිය රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් සතු වේ. මෙම කතා මාලාවේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයන් අතර CBL සමූහය (මන්චි, සේරා සහ රිට්ස්බරි) සහ සිනමන් හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන ඇතුළත් වේ. &lt;ref name=&quot;DailyMirror&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.dailymirror.lk/print/life/MasterChef-Sri-Lanka/243-333372|title=MasterChef Sri Lanka|date=19 February 2026|work=Daily Mirror (Sri Lanka)|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/260222/magazine/masterchef-sri-lanka-is-here-632224.html|title=Masterchef Sri Lanka is here|date=22 February 2026|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|Sunday Times]]|access-date=30 April 2026}}&lt;/ref&gt;

== මාලාවේ දළ විශ්ලේෂණය ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! scope=&quot;col&quot; |වාරය
! scope=&quot;col&quot; | කථාංග ගණන
! scope=&quot;col&quot; | අවසන් තරඟකරුවන්
! scope=&quot;col&quot; | මංගල දර්ශනයේ දිනය
! scope=&quot;col&quot; | අවසාන දිනය
! scope=&quot;col&quot; | ජයග්‍රාහකයා
! scope=&quot;col&quot; | දෙවැනි ස්ථානය
! scope=&quot;col&quot; | 3 වන ස්ථානය
! scope=&quot;col&quot; | විකාශනය කරන්නා
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 1|1]]
| 25
| 20
| 2026 පෙබරවාරි 14
| 2026 මැයි 9
| සංජුල මනෝජ්
| මාරියා සිල්වා
| සංදීප මධුරංග
| ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලය
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 2|2]]
|
| 16
| 2026 ජූලි 18
|
|
|
|
| [[ස්වර්ණවාහිනී]]
|}

=== 1 වන වාරය (2026) ===
''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' හි සමාරම්භක වාරය 2026 පෙබරවාරි 14 වන දින තිරගත වූ අතර 2026 මැයි 9 වන දින අවසන් විය. ගෝලීය ෆ්‍රැන්චයිස් හි මෙම දේශීය අනුවර්තනය රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් විසින් &quot;ශ්‍රී ලංකාව පිඟානක&quot; යන තේමාව යටතේ නිෂ්පාදනය කරන ලදී. වැඩසටහන එහි ඉහළම තරඟකරුවන් 20 දෙනා සමඟ ආරම්භ විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/260301/plus/masterchef-top-20-are-in-632781.html|title=MasterChef: Top 20 are in|date=1 March 2026|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt;

අවසන් මහා තරඟයේදී සංජුල මනෝජ් ප්‍රථම වරට ''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' ජයග්‍රාහිකාව ලෙස කිරුළු පැළඳුවාය. ජයග්‍රාහිකාව ලෙස මනෝජ්ට මුදලින් [[ශ්‍රී ලංකා රුපියල|රුපියල්]] මිලියන 3 ක මහා ත්‍යාගයක්, BYD සීලියන් 5 මෝටර් රථයක්, සහ මංගල ''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' කුසලානය හිමි විය. මාරියා සිල්වා වාරය අනුශූරිය ලෙස අවසන් කළාය.

=== 2 වන වාරය (2026) ===
''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' හි දෙවන කතාමාලාව එහි ආරම්භක කතාමාලාව පැවති වසරේම, එනම් 2026 ජූලි 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=QOLUs0i2oQg |title=MasterChef Sri Lanka {{!}} Episode 1 {{!}} Season 2 {{!}} – The Dawn of a New Chapter ! |date=2026-07-18 |last=MasterChef Sri Lanka |access-date=2026-07-20 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් දෙවන කතාමාලාවේ නිෂ්පාදන අයිතිය දිගටම පවත්වාගෙන යයි. මුල් කථාංග දෙකේ සමන්විත වූයේ එළඹෙන තරඟ වාරය සඳහා තරඟ කරන හොඳම තරඟකරුවන් 16 දෙනා විනිශ්චයකරුවන් විසින් තෝරා ගැනීමයි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-12-10 |title=Home - MasterChef Sri Lanka |url=https://masterchefsl.com/ |access-date=2026-07-20 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://masterchefsl.com/}}
[[ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනිය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:තරඟ]]</text>
      <sha1>j8ske7eljf75r73zrhivjkehl46799p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796218</id>
      <parentid>796214</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T06:36:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sayuru Athsara</username>
        <id>59181</id>
      </contributor>
      <origin>796218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11901" sha1="hoolzgnnux7prs72dto49nldspee6p4" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = MasterChef logo sub brand 001-02 copy.png
| caption              = මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා ඉංග්‍රීසි ලාංඡනය
| native_name          = මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා&lt;br&gt;மாஸ்டர்செஃப் இலங்கை
| genre                = [[රියැලිටි රූපවාහිනිය]], [[ඉවුම් පිහුම්]]
| creator              = ෆ්‍රෑන්ක් රොඩම්
| director             = රිසිනු ගම්ලත්
| presenter            = දනූ ඉන්නසිතම්බි
| judges               = [[පීටර් කුරුවිට]]&lt;br&gt;සවින්ද්‍රි පෙරේරා&lt;br&gt;රොහාන් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ&lt;br&gt;කපිල ජයසිංහ
| country              = ශ්‍රී ලංකාව
| language             = සිංහල / දෙමළ / ඉංග්‍රීසි
| num_seasons          = 2
| num_episodes         = 25 -
| producer             = අජිත් ගම්ලත්
| location             = [[Cinnamon Grand Colombo|Cinnamon Grand]], [[Colombo]] ([[Cinnamon Hotels &amp; Resorts]])
| camera               = Sony FX6 බහු කැමරා සැකසුම
| runtime              = පැය 1යි&lt;br&gt;මිනිත්තු 60යි
| company              = රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් පුද්ගලික සමාගම
| network              = [[ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලය]], [[ස්වර්ණවාහිනී]]
| picture_format       = 16:9
| first_aired          = {{ආරම්භක දිනය|2026|02|14|df=y}}
| last_aired           = වර්තමානය දක්වා
| related              = 
}}

'''''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකාව''' (නැතහොත් '''ශ්‍රී ලාංකේය මාස්ටර්චෙෆ්''')'' යනු ජාත්‍යන්තර ''මාස්ටර්චෙෆ්'' ආකෘතිය මත පදනම් වූ ශ්‍රී ලාංකික රියැලිටි ඉවුම් පිහුම් තරඟයකි. රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද එහි පළමු කතාමාලාව 2026 පෙබරවාරි 14 වන දින ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලයේ (ITN) තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=H55Hu8zRdv4|title=MasterChef Sri Lanka From 14th of february Every Saturday &amp; Sunday at 8 .00 PM|date=2 February 2026|work=[[Independent Television Network]]|access-date=30 April 2026}}&lt;/ref&gt;

මෙම වැඩසටහන, බනිජේ එන්ටර්ටේන්මන්ට් සතු ''මාස්ටර්චෙෆ්'' ෆ්‍රැන්චයිසයේ 71 වන ජාත්‍යන්තර අනුවාදය වන අතර, &lt;ref name=&quot;DailyNews&quot;&gt;{{Cite news|url=https://dailynews.lk/2025/07/02/business/807007/masterchef-franchise-makes-landmark-debut-in-sri-lanka-with-star-studded-launch/|title=MasterChef Franchise makes landmark debut in Sri Lanka with star-studded launch|last=Daily News|date=2 July 2025|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt; මාලාවේ පළමු දිග හැරුමේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ &quot;ශ්‍රී ලංකාව පිඟානක&quot; (&quot;Sri Lanka on a plate&quot;) යන තේමාව භාවිතා කරමින් ශ්‍රී ලාංකික ආහාර පාන සහ සංස්කෘතිය සැමරීමයි.

== ආකෘතිය ==
මෙම වැඩසටහන ජාත්‍යන්තර මාස්ටර්චෙෆ් මාලාවේ නීති රීති අනුගමනය කරයි. නිවසේදී ආහාර පිසීමට ප්‍රිය කරන අය විවිධ ආහාර පිසීමේ අභියෝගවලට තරඟ වල තරඟ කරයි. මේවාට &quot;අභිරහස් පෙට්ටිය&quot; නොහොත් මිස්ට්‍රි බොක්ස් (Mystery Box) වැනි අභියෝග ඇතුළත් වේ - අභිරහස් අමුද්‍රව්‍ය අඩංගු පෙට්ටියක් සමඟ ආහාර පිසීම, පීඩන පරීක්ෂණ නොහොත් ප්‍රෙෂර් ටෙස්ට් (Pressure Tests) හමුවේ කාලෝචිත අභියෝග වලදී කාලයට එරෙහිව තරඟ කිරීම සහ කණ්ඩායම් වශයෙන් එකට වැඩ කිරීම ඊට උදාහරණ වේ.

පළමු වාරය පුහුණු කඳවුරකින් ආරම්භ විය. මෙහි දී ප්‍රධාන තරඟය සඳහා තරඟ කිරීම සඳහා රට පුරා සිටින හොඳම අවසන් තරඟකරුවන් 20 දෙනා තෝරා ගැනීමට විනිසුරුවන්ට විසින් සිදු කෙරෙනි.

== සත්කාරක සහ විනිසුරුවන් ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!වාරය
! colspan=&quot;4&quot; | විනිසුරුවන්
! සත්කාරක
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 1|1]]
| rowspan=&quot;2&quot; | [[පීට' කුරුවිට|පීටර් කුරුවිට]]
| rowspan=&quot;2&quot; | සවින්ද්‍රි පෙරේරා
| rowspan=&quot;2&quot; | රොහාන් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ
| rowspan=&quot;2&quot; | කපිල ජයසිංහ
| rowspan=&quot;2&quot; | දනු ඉන්නසිතම්බි
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 2|2]]
|}

== නිෂ්පාදනය ==
මෙම වැඩසටහන රූගත කර ඇත්තේ කොළඹ සිනමන් ග්‍රෑන්ඩ් හි පිහිටි අභිරුචි-සාදන ලද, ලෝක මට්ටමේ මුළුතැන්ගෙයක චිත්‍රාගාරයක ය. නිෂ්පාදනය සහ ෆ්‍රැන්චයිස් අයිතිය රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් සතු වේ. මෙම කතා මාලාවේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයන් අතර සිලෝන් බිස්කට්ස් ලිමිටඩ් (CBL) සමූහය (මන්චි, සේරා සහ රිට්ස්බරි) සහ සිනමන් හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන ඇතුළත් වේ. &lt;ref name=&quot;DailyMirror&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.dailymirror.lk/print/life/MasterChef-Sri-Lanka/243-333372|title=MasterChef Sri Lanka|date=19 February 2026|work=Daily Mirror (Sri Lanka)|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/260222/magazine/masterchef-sri-lanka-is-here-632224.html|title=Masterchef Sri Lanka is here|date=22 February 2026|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|Sunday Times]]|access-date=30 April 2026}}&lt;/ref&gt;

== මාලාවේ දළ විශ්ලේෂණය ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! scope=&quot;col&quot; |වාරය
! scope=&quot;col&quot; | කථාංග ගණන
! scope=&quot;col&quot; | අවසන් තරඟකරුවන්
! scope=&quot;col&quot; | මංගල දර්ශනයේ දිනය
! scope=&quot;col&quot; | අවසාන දිනය
! scope=&quot;col&quot; | ජයග්‍රාහකයා
! scope=&quot;col&quot; | දෙවැනි ස්ථානය
! scope=&quot;col&quot; | 3 වන ස්ථානය
! scope=&quot;col&quot; | විකාශනය කරන්නා
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 1|1]]
| 25
| 20
| 2026 පෙබරවාරි 14
| 2026 මැයි 9
| සංජුල මනෝජ්
| මාරියා සිල්වා
| සංදීප මධුරංග
| ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලය
|-
! [[MasterChef Sri Lanka season 2|2]]
|
| 16
| 2026 ජූලි 18
|
|
|
|
| [[ස්වර්ණවාහිනී]]
|}

=== 1 වන වාරය (2026) ===
''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' හි සමාරම්භක වාරය 2026 පෙබරවාරි 14 වන දින තිරගත වූ අතර 2026 මැයි 9 වන දින අවසන් විය. ගෝලීය ෆ්‍රැන්චයිසයේ මෙම දේශීය අනුවර්තනය රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් විසින් &quot;ශ්‍රී ලංකාව පිඟානක&quot; යන තේමාව යටතේ නිෂ්පාදනය කරන ලදී. වැඩසටහන එහි හොඳම තරඟකරුවන් 20 දෙනා සමඟ ආරම්භ විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/260301/plus/masterchef-top-20-are-in-632781.html|title=MasterChef: Top 20 are in|date=1 March 2026|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=25 April 2026}}&lt;/ref&gt;

අවසන් මහා තරඟයේදී සංජුල මනෝජ් ප්‍රථම වරට ''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' ජයග්‍රාහකයා ලෙස කිරුළු ලබන ලදි. ජයග්‍රාහිකයා ලෙස මනෝජ්ට මුදලින් [[ශ්‍රී ලංකා රුපියල|රුපියල්]] මිලියන 3 ක මහා ත්‍යාගයක්, BYD සීලියන් 5 මෝටර් රථයක්, සහ මංගල ''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' කුසලානය හිමි විය. මාරියා සිල්වා වාරය අනුශූරිය ලෙස අවසන් කළාය.

=== 2 වන වාරය (2026) ===
''මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා'' හි දෙවන කතාමාලාව එහි ආරම්භක කතාමාලාව පැවති වසරේම, එනම් 2026 ජූලි 18 වන දින තිරගත විය. &lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=QOLUs0i2oQg |title=MasterChef Sri Lanka {{!}} Episode 1 {{!}} Season 2 {{!}} – The Dawn of a New Chapter ! |date=2026-07-18 |last=MasterChef Sri Lanka |access-date=2026-07-20 |via=YouTube}}&lt;/ref&gt; රියැලිටි ටීවී ප්‍රොඩක්ෂන්ස් දෙවන කතාමාලාවේ නිෂ්පාදන අයිතිය දිගටම පවත්වාගෙන යයි. මුල් කථාංග දෙකේ සමන්විත වූයේ එළඹෙන තරඟ වාරය සඳහා තරඟ කරන හොඳම තරඟකරුවන් 16 දෙනා විනිශ්චයකරුවන් විසින් තෝරා ගැනීමයි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-12-10 |title=Home - MasterChef Sri Lanka |url=https://masterchefsl.com/ |access-date=2026-07-20 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* {{නිල වෙබ් අඩවිය|www.masterchefsl.com/}}
[[ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනිය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආහාර]]
[[ප්‍රවර්ගය:තරඟ]]</text>
      <sha1>hoolzgnnux7prs72dto49nldspee6p4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පර්සියස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196012</id>
    <revision>
      <id>796196</id>
      <timestamp>2026-07-20T16:03:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1363360669|Perseus]]&quot;</comment>
      <origin>796196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2418" sha1="79vhaph5w67ob2l6t7bvnk4airjouop" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=පර්සියස්|image=Perseo con la testa di medusa, originale di età flavia o traianea, dalle terme presso porta laurentina, 01.JPG|alt=|caption=මෙඩූසාගේ හිස සමඟ පර්සියස්; ක්‍රි.ව. පළමුවන සියවස, මියුසියෝ ඔස්ටියෙන්ස්|god_of=[[පුරාතන ආර්ගෝස්|ආර්ගෝස්]] හි රජ&lt;br /&gt;[[මයිසිනී]] හි ආදිකර්තෘ සහ රජ&lt;br /&gt;[[මෙඩූසා]] සහ [[සීටස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|සීටස්]] නාශක|abode=[[සෙරිෆොස්|සෙරිෆස්]], එකල [[පුරාතන ආර්ගෝස්|ආර්ගෝස්]]|symbol=මෙඩූසාගේ හිස|consort=[[ඇන්ඩ්‍රොමීඩා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[ඩැනේ]]|siblings=[[සියුස්#Offspring|පීතෘ-පාර්ශ්වීය අර්ධ සොයුරු සොයුරියන් ගණනාවම්]]|children=[[පර්සීස් (ඇන්ඩ්‍රොමීඩා සහ පර්සියස්ගේ පුත්‍රයා)|පර්සීස්]], [[හීලියස්]], [[ඇල්කියස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇල්කියස්]], [[ස්තීනෙලස් (පර්සියස්ගේ පුත්‍රයා)|ස්තීනෙලස්]], [[ඉලෙක්ට්‍රියන්]], [[මෙස්ටර්]], [[සයිනරස්]], [[ගෝර්ගොෆොනී (පර්සයිඩ්)|ගොර්ගොෆනී]], [[ඔටොක්තී]]|Roman_equivalent=}}{{Greek myth}}[[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා]] වල, '''පර්සියස්''' ( / ˈ pɜːr . si . ə ə / ⓘ ⓘ ⓘ សានានានា ស្ល PUR -බලන්න-əs ,

== සටහන් ==
{{සටහන් ලැයිස්තුව}}

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|25em}}{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Perseus}}{{අධිකාරී පාලනය}}</text>
      <sha1>79vhaph5w67ob2l6t7bvnk4airjouop</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796197</id>
      <parentid>796196</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T16:04:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>796197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3512" sha1="kpdrtyqjklmzzgngndleifhbokkz1gf" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=පර්සියස්|image=Perseo con la testa di medusa, originale di età flavia o traianea, dalle terme presso porta laurentina, 01.JPG|alt=|caption=මෙඩූසාගේ හිස සමඟ පර්සියස්; ක්‍රි.ව. පළමුවන සියවස, මියුසියෝ ඔස්ටියෙන්ස්|god_of=[[පුරාතන ආර්ගෝස්|ආර්ගෝස්]] හි රජ&lt;br /&gt;[[මයිසිනී]] හි ආදිකර්තෘ සහ රජ&lt;br /&gt;[[මෙඩූසා]] සහ [[සීටස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|සීටස්]] නාශක|abode=[[සෙරිෆොස්|සෙරිෆස්]], එකල [[පුරාතන ආර්ගෝස්|ආර්ගෝස්]]|symbol=මෙඩූසාගේ හිස|consort=[[ඇන්ඩ්‍රොමීඩා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[ඩැනේ]]|siblings=[[සියුස්#Offspring|පීතෘ-පාර්ශ්වීය අර්ධ සොයුරු සොයුරියන් ගණනාවම්]]|children=[[පර්සීස් (ඇන්ඩ්‍රොමීඩා සහ පර්සියස්ගේ පුත්‍රයා)|පර්සීස්]], [[හීලියස්]], [[ඇල්කියස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇල්කියස්]], [[ස්තීනෙලස් (පර්සියස්ගේ පුත්‍රයා)|ස්තීනෙලස්]], [[ඉලෙක්ට්‍රියන්]], [[මෙස්ටර්]], [[සයිනරස්]], [[ගෝර්ගොෆොනී (පර්සයිඩ්)|ගොර්ගොෆනී]], [[ඔටොක්තී]]|Roman_equivalent=}}{{Greek myth}}

[[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා]] In [[Greek mythology]], '''Perseus''' ({{IPAc-en|ˈ|p|ɜːr|.|s|i|.|ə|s|audio=LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Perseus.wav}} {{respell|PUR|see|əs}}, {{IPAc-en|UKalso|-|ʃ|ə|s|,_|-|sj|uː|s}} {{respell|-|shəs|,_|-|sews}}; {{Langx|grc|Περσεύς|Perseús}}) is the legendary founder of the [[Perseids (mythology)|Perseid]] dynasty. He was, alongside [[Cadmus]] and [[Bellerophon]], the greatest [[Ancient Greece|Greek]] [[hero]] and slayer of monsters before the days of [[Heracles]].&lt;ref&gt;[[Karl Kerenyi|Kerenyi, Karl]], 1959. ''The Heroes of the Greeks'' (London: Thames and Hudson) p. 75.&lt;/ref&gt; He beheaded the [[Gorgons|Gorgon]] [[Medusa]] for [[Polydectes]] and saved [[Andromeda (mythology)|Andromeda]] from the sea monster [[Cetus (mythology)|Cetus]]. He was a [[demigod]], being the son of [[Zeus]] and the mortal [[Danaë]],&lt;ref name = britannica &gt;{{cite encyclopaedia| url =https://www.britannica.com/topic/Perseus-Greek-mythology| title = Perseus| encyclopaedia = Britannica| date = 12 January 2007| accessdate = 22 January 2025}} &lt;/ref&gt; as well as the half-brother and great-grandfather of [[Heracles]] (as they were both children of Zeus, and Heracles's mother was Perseus's granddaughter).


== සටහන් ==
{{සටහන් ලැයිස්තුව}}

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|25em}}{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Perseus}}{{අධිකාරී පාලනය}}</text>
      <sha1>kpdrtyqjklmzzgngndleifhbokkz1gf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796198</id>
      <parentid>796197</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T16:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>796198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4746" sha1="cj4s5ug5kr15549m174qrg4nevdrijp" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=පර්සියස්|image=Perseo con la testa di medusa, originale di età flavia o traianea, dalle terme presso porta laurentina, 01.JPG|alt=|caption=මෙඩූසාගේ හිස සමඟ පර්සියස්; ක්‍රි.ව. පළමුවන සියවස, මියුසියෝ ඔස්ටියෙන්ස්|god_of=[[පුරාතන ආර්ගෝස්|ආර්ගෝස්]] හි රජ&lt;br /&gt;[[මයිසිනී]] හි ආදිකර්තෘ සහ රජ&lt;br /&gt;[[මෙඩූසා]] සහ [[සීටස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|සීටස්]] නාශක|abode=[[සෙරිෆොස්|සෙරිෆස්]], එකල [[පුරාතන ආර්ගෝස්|ආර්ගෝස්]]|symbol=මෙඩූසාගේ හිස|consort=[[ඇන්ඩ්‍රොමීඩා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා]]|parents=[[සියුස්]] සහ [[ඩැනේ]]|siblings=[[සියුස්#Offspring|පීතෘ-පාර්ශ්වීය අර්ධ සොයුරු සොයුරියන් ගණනාවම්]]|children=[[පර්සීස් (ඇන්ඩ්‍රොමීඩා සහ පර්සියස්ගේ පුත්‍රයා)|පර්සීස්]], [[හීලියස්]], [[ඇල්කියස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇල්කියස්]], [[ස්තීනෙලස් (පර්සියස්ගේ පුත්‍රයා)|ස්තීනෙලස්]], [[ඉලෙක්ට්‍රියන්]], [[මෙස්ටර්]], [[සයිනරස්]], [[ගෝර්ගොෆොනී (පර්සයිඩ්)|ගොර්ගොෆනී]], [[ඔටොක්තී]]|Roman_equivalent=}}{{Greek myth}}

[[ග්‍රීක මිත්‍යා කථා|ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය]] තුළ, '''පර්සියස්''' ({{IPAc-en|ˈ|p|ɜːr|.|s|i|.|ə|s|audio=LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Perseus.wav}} {{respell|PUR|see|əs}}, {{IPAc-en|UKalso|-|ʃ|ə|s|,_|-|sj|uː|s}} {{respell|-|shəs|,_|-|sews}}; {{Langx|grc|Περσεύς|Perseús}}) ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[පර්සයිඩ්වරු (පුරාණෝක්තිවේදය)|පර්සයිඩ්]] රාජවංශයේ ආදිකර්තවරයායි. ඔහු, [[කැඩ්මස්]] සහ [[බෙලරොෆොන්]] එක්ව ගත්කල, [[හෙරක්ලීස්]]ට පෙර විසූ ශ්‍රේෂ්ඨතම [[පුරාතන ග්‍රීසිය|ග්‍රීක]] [[වීරයා|වීරවරුන්]] සහ රාක්ෂස නාශකයින් ලෙස සැලකිණි.&lt;ref&gt;[[Karl Kerenyi|Kerenyi, Karl]], 1959. ''The Heroes of the Greeks'' (London: Thames and Hudson) p. 75.&lt;/ref&gt; ඔහු [[පොලිඩෙක්ටීස්]] වෙනුවෙන් [[ගොර්ගොන්වරු|ගොර්ගොන්]] [[මෙඩූසා]]ගේ හිස කඳින් වෙන්කළේ ය. එසේම [[සීටස් (පුරාණෝක්තිවේදය)|සීටස්]] නම් මුහුදු රාක්ෂයාගෙන් [[ඇන්ඩ්‍රොමීඩා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා]]ව ද බේරාගත්තේ ය. [[සියුස්]]ගේ සහ මනුෂ්‍ය කාන්තාවක වූ [[ඩැනේ]]ගේ පුත්‍රයා වූ මොහු [[අර්ධ දෙවි]]යකු ලෙස සැලකිණි.&lt;ref name = britannica &gt;{{cite encyclopaedia| url =https://www.britannica.com/topic/Perseus-Greek-mythology| title = Perseus| encyclopaedia = Britannica| date = 12 January 2007| accessdate = 22 January 2025}} &lt;/ref&gt; එසේම මොහු [[හෙරක්ලීස්]]ගේ අර්ධ-සොහොයුරා මෙන්ම මී-මුත්තණුවන් ද වේ (මොවුන් දෙදෙනාම සියුස්ගේ පුත්‍රයන් වූ අතර, හෙරක්ලීස්ගේ මව පර්සියස්ගේ මිණිපිරියයි).


== සටහන් ==
{{සටහන් ලැයිස්තුව}}

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|25em}}{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Perseus}}{{අධිකාරී පාලනය}}</text>
      <sha1>cj4s5ug5kr15549m174qrg4nevdrijp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:Doc James/චෙරි ඇන්ජියෝමා</title>
    <ns>2</ns>
    <id>196013</id>
    <revision>
      <id>796199</id>
      <timestamp>2026-07-20T18:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Doc James</username>
        <id>2687</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1458785|Cherry angioma]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>796199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10306" sha1="ovpo9j1pvvxqvwk49d6li8ji0tn2kpl" xml:space="preserve">'''චෙරි ඇන්ජියෝමා''' යනු සමේ රතු සිට දම් දක්වා කුඩා ගෝලාකාර හැඩැති ගැටිත්තකි.&lt;ref name=&quot;WHO2018.5&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=DE|first=Elder|last2=D|first2=Massi|last3=RA|first3=Scolyer|last4=R|first4=Willemze|title=WHO Classification of Skin Tumours|date=2018|publisher=World Health Organization|location=Lyon (France)|isbn=978-92-832-2440-2|edition=4th|volume=11|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|language=en|chapter=Soft tissue tumours: Cherry angioma|pages=346|access-date=2022-08-08|archive-date=2022-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|url-status=live}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDEDRAR2018&quot;&gt;DE, Elder; D, Massi; RA, Scolyer; R, Willemze (2018). &quot;Soft tissue tumours: Cherry angioma&quot;. [https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018 ''WHO Classification of Skin Tumours'']. Vol.&amp;nbsp;11 (4th&amp;nbsp;ed.). Lyon (France): World Health Organization. p.&amp;nbsp;346. [[ජාත්‍යන්තර සම්මත පොත් අංකය|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-92-832-2440-2|&lt;bdi&gt;978-92-832-2440-2&lt;/bdi&gt;]]. [https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018 Archived] from the original on 2022-07-11&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2022-08-08&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Angiomas. Spider naevus {{!}} DermNet NZ|url=https://dermnetnz.org/topics/cherry-angioma|website=dermnetnz.org|access-date=12 August 2022|language=en|archive-date=28 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628015818/https://dermnetnz.org/topics/cherry-angioma|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් කිහිපයක් ඇති අතර, සාමාන්‍යයෙන් පපුවේ, පිටුපසේ සහ අත්වල ඇති අතර ප්‍රමාණය 0.5mm සිට 6mm දක්වා පරාසයක පවතී.&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-54753-6|pages=593-594|edition=13th|url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA593&amp;dq=Cherry+angiomas&amp;hl=en|language=en|chapter=28. Dermal and subcutaneous tumors|access-date=2021-10-19|archive-date=2021-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020180142/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA593&amp;dq=Cherry+angiomas&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Stockman|first=David L.|title=Diagnostic pathology. Vascular|date=2016|publisher=Elsevier|location=Philadelphia, PA|isbn=978-0-323-37674-7|pages=3.4–3.5|url=https://books.google.com/books?id=QipVCwAAQBAJ&amp;pg=RA1-PA4|chapter=Cherry angioma|access-date=2019-05-03|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828030302/https://books.google.com/books?id=QipVCwAAQBAJ&amp;pg=RA1-PA4|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ නොමැත ; කෙසේ වෙතත්, සීරීමට ලක් වුවහොත් ඒවා ලේ ගැලීමට ඉඩ ඇත.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt;{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)|name=Cherry angioma|synonym=Campbell de Morgan spots, senile angiomas, ruby spot, cherry hemangioma&lt;ref name=WHO2018.5/&gt;&lt;ref name=Mull2013/&gt;&lt;ref name=Stat2022/&gt;|image=Cherry angioma (DermNet NZ 213647).jpg|image_size=|alt=A cherry angioma on a person's arm|caption=Cherry angioma|pronounce=|specialty=[[Dermatology]]|symptoms=Small red to purple dome-shaped [[papule|skin bump]]&lt;ref name=WHO2018.5/&gt;|onset=After puberty&lt;ref name=Weedon2017&gt;{{cite book|last=Johnstone|first=Ronald B.|title=Weedon's Skin Pathology Essentials|url=https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ|year=2017|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-6830-0|edition=2nd|page=690|chapter=38. Vascular tumors|access-date=2021-10-19|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525215313/https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|duration=|causes=Unclear&lt;ref name=NZ2022/&gt;|risks=Increasing age, [[nitrogen mustard]] therapy&lt;ref name=Andrew2020/&gt;|diagnosis=Based on appearance, [[dermoscopy]]&lt;ref name=NZ2022/&gt;&lt;ref name=Marg2022/&gt;|differential=[[Pyogenic granuloma]], [[petechiae]], [[telangiectasis]], other [[haemangioma]]s&lt;ref name=NZ2022/&gt;&lt;ref name=Andrew2020/&gt;&lt;ref name=Stock2016/&gt;|prevention=|treatment=Usually none, light electrodesication, [[laser ablation]]&lt;ref name=Andrew2020/&gt;|medication=|prognosis=Excellent&lt;ref name=Stat2022/&gt;|frequency=Most adults over 30&lt;ref name=Andrew2020/&gt;|deaths=}}'''චෙරි ඇන්ජියෝමා''' යනු සමේ රතු සිට දම් දක්වා කුඩා ගෝලාකාර හැඩැති ගැටිත්තකි.&lt;ref name=&quot;WHO2018.5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් කිහිපයක් ඇති අතර, සාමාන්‍යයෙන් පපුවේ, පිටුපසේ සහ අත්වල ඇති අතර ප්‍රමාණය 0.5mm සිට 6mm දක්වා පරාසයක පවතී.&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ නොමැත ; කෙසේ වෙතත්, සීරීමට ලක් වුවහොත් ඒවා ලේ ගැලීමට ඉඩ ඇත.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt;

හේතුව පැහැදිලි නැත.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt; ඒවා [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී දිස්විය හැකි අතර පසුව විසඳා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; ඒවා කුඩා රුධිර නාලවල අසාමාන්‍ය ප්‍රගුණනයක් අඩංගු හානිකර නොවන පිළිකාවකි.&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය පදනම් වන්නේ පෙනුම මත වන අතර, එය ඩර්මොස්කොපි මගින් සහාය විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Marg2022&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Marghoob|first=Ashfaq A.|last2=Braun|first2=Ralph|last3=Jaimes|first3=Natalia|title=Atlas of Dermoscopy: Third Edition|date=2022|publisher=CRC Press|location=Boca Raton|isbn=978-0-429-48787-3|page=275|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=OB96EAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT275&amp;dq=Cherry+angioma+dermoscopy&amp;hl=en|language=en|access-date=2022-08-08|archive-date=2022-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814020031/https://books.google.com/books?id=OB96EAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT275&amp;dq=Cherry+angioma+dermoscopy&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවේ.&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; ඒවා විද්‍යුත් කැටි ගැසීම, සැහැල්ලු විද්‍යුත් විච්ඡේදනය, ලේසර් ඉවත් කිරීම හෝ රැවුල කැපීම මගින් ඉවත් කළ හැකි නමුත් මෙය කැළලක් ඉතිරි කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;Stat2022&quot;&gt;{{Cite journal|last=Qadeer|first=HA|last2=Singal|first2=A|last3=Patel|first3=BC|title=Cherry Hemangioma|date=January 2022|pmid=33085354|journal=StatPearls}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot; /&gt; කලාතුරකින්, අපැහැදිලි අවස්ථාවන්හිදී, [[පිළිකා|පිළිකාවක්]] බැහැර කිරීම සඳහා ඒවා ඉවත් කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt;

ඒවා වඩාත් සුලභ ඇන්ජියෝමා වර්ගය වන අතර, එය අවුරුදු 30 ට වැඩි බොහෝ වැඩිහිටියන් තුළ දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot; /&gt; වයසත් සමඟ වැඩිපුර දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; පිරිමින් සහ කාන්තාවන් සමාන සංඛ්‍යාතයකින් පීඩාවට පත්වේ.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt; බ්‍රිතාන්‍ය ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වන කැම්බල් ඩි මෝගන් විසින් ඒවා මුලින්ම විස්තර කරන ලද්දේ 1872 දීය.&lt;ref name=&quot;Mull2013&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Mulliken|first=John B.|editor-last=Mulliken|editor-first=John B.|editor-last2=Burrows|editor-first2=Patricia E.|editor-last3=Fishman|editor-first3=Steven J.|title=Mulliken and Young's Vascular Anomalies: Hemangiomas and Malformations|date=2013|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-972254-9|page=551|edition=2nd|chapter-url=https://books.google.com/books?id=p5hoAgAAQBAJ&amp;pg=PA551|language=en|chapter=13. Capillary malformations, hyperkeratotic stains, telangiectasias, and miscellaneous vascular blots|access-date=2023-05-19|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630043343/https://books.google.com/books?id=p5hoAgAAQBAJ&amp;pg=PA551|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්රිත ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>ovpo9j1pvvxqvwk49d6li8ji0tn2kpl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796200</id>
      <parentid>796199</parentid>
      <timestamp>2026-07-20T18:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed typo</comment>
      <origin>796200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10312" sha1="gmwr2saaajjdb719ksh1i6ex4irzavf" xml:space="preserve">'''චෙරි ඇන්ජියෝමා''' ddddd යනු සමේ රතු සිට දම් දක්වා කුඩා ගෝලාකාර හැඩැති ගැටිත්තකි.&lt;ref name=&quot;WHO2018.5&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=DE|first=Elder|last2=D|first2=Massi|last3=RA|first3=Scolyer|last4=R|first4=Willemze|title=WHO Classification of Skin Tumours|date=2018|publisher=World Health Organization|location=Lyon (France)|isbn=978-92-832-2440-2|edition=4th|volume=11|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|language=en|chapter=Soft tissue tumours: Cherry angioma|pages=346|access-date=2022-08-08|archive-date=2022-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|url-status=live}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFDEDRAR2018&quot;&gt;DE, Elder; D, Massi; RA, Scolyer; R, Willemze (2018). &quot;Soft tissue tumours: Cherry angioma&quot;. [https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018 ''WHO Classification of Skin Tumours'']. Vol.&amp;nbsp;11 (4th&amp;nbsp;ed.). Lyon (France): World Health Organization. p.&amp;nbsp;346. [[ජාත්‍යන්තර සම්මත පොත් අංකය|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-92-832-2440-2|&lt;bdi&gt;978-92-832-2440-2&lt;/bdi&gt;]]. [https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018 Archived] from the original on 2022-07-11&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2022-08-08&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Angiomas. Spider naevus {{!}} DermNet NZ|url=https://dermnetnz.org/topics/cherry-angioma|website=dermnetnz.org|access-date=12 August 2022|language=en|archive-date=28 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220628015818/https://dermnetnz.org/topics/cherry-angioma|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් කිහිපයක් ඇති අතර, සාමාන්‍යයෙන් පපුවේ, පිටුපසේ සහ අත්වල ඇති අතර ප්‍රමාණය 0.5mm සිට 6mm දක්වා පරාසයක පවතී.&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-54753-6|pages=593-594|edition=13th|url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA593&amp;dq=Cherry+angiomas&amp;hl=en|language=en|chapter=28. Dermal and subcutaneous tumors|access-date=2021-10-19|archive-date=2021-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020180142/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA593&amp;dq=Cherry+angiomas&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Stockman|first=David L.|title=Diagnostic pathology. Vascular|date=2016|publisher=Elsevier|location=Philadelphia, PA|isbn=978-0-323-37674-7|pages=3.4–3.5|url=https://books.google.com/books?id=QipVCwAAQBAJ&amp;pg=RA1-PA4|chapter=Cherry angioma|access-date=2019-05-03|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828030302/https://books.google.com/books?id=QipVCwAAQBAJ&amp;pg=RA1-PA4|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ නොමැත ; කෙසේ වෙතත්, සීරීමට ලක් වුවහොත් ඒවා ලේ ගැලීමට ඉඩ ඇත.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt;{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)|name=Cherry angioma|synonym=Campbell de Morgan spots, senile angiomas, ruby spot, cherry hemangioma&lt;ref name=WHO2018.5/&gt;&lt;ref name=Mull2013/&gt;&lt;ref name=Stat2022/&gt;|image=Cherry angioma (DermNet NZ 213647).jpg|image_size=|alt=A cherry angioma on a person's arm|caption=Cherry angioma|pronounce=|specialty=[[Dermatology]]|symptoms=Small red to purple dome-shaped [[papule|skin bump]]&lt;ref name=WHO2018.5/&gt;|onset=After puberty&lt;ref name=Weedon2017&gt;{{cite book|last=Johnstone|first=Ronald B.|title=Weedon's Skin Pathology Essentials|url=https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ|year=2017|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-6830-0|edition=2nd|page=690|chapter=38. Vascular tumors|access-date=2021-10-19|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525215313/https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|duration=|causes=Unclear&lt;ref name=NZ2022/&gt;|risks=Increasing age, [[nitrogen mustard]] therapy&lt;ref name=Andrew2020/&gt;|diagnosis=Based on appearance, [[dermoscopy]]&lt;ref name=NZ2022/&gt;&lt;ref name=Marg2022/&gt;|differential=[[Pyogenic granuloma]], [[petechiae]], [[telangiectasis]], other [[haemangioma]]s&lt;ref name=NZ2022/&gt;&lt;ref name=Andrew2020/&gt;&lt;ref name=Stock2016/&gt;|prevention=|treatment=Usually none, light electrodesication, [[laser ablation]]&lt;ref name=Andrew2020/&gt;|medication=|prognosis=Excellent&lt;ref name=Stat2022/&gt;|frequency=Most adults over 30&lt;ref name=Andrew2020/&gt;|deaths=}}'''චෙරි ඇන්ජියෝමා''' යනු සමේ රතු සිට දම් දක්වා කුඩා ගෝලාකාර හැඩැති ගැටිත්තකි.&lt;ref name=&quot;WHO2018.5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් කිහිපයක් ඇති අතර, සාමාන්‍යයෙන් පපුවේ, පිටුපසේ සහ අත්වල ඇති අතර ප්‍රමාණය 0.5mm සිට 6mm දක්වා පරාසයක පවතී.&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ නොමැත ; කෙසේ වෙතත්, සීරීමට ලක් වුවහොත් ඒවා ලේ ගැලීමට ඉඩ ඇත.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt;

හේතුව පැහැදිලි නැත.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt; ඒවා [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී දිස්විය හැකි අතර පසුව විසඳා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; ඒවා කුඩා රුධිර නාලවල අසාමාන්‍ය ප්‍රගුණනයක් අඩංගු හානිකර නොවන පිළිකාවකි.&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය පදනම් වන්නේ පෙනුම මත වන අතර, එය ඩර්මොස්කොපි මගින් සහාය විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Marg2022&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Marghoob|first=Ashfaq A.|last2=Braun|first2=Ralph|last3=Jaimes|first3=Natalia|title=Atlas of Dermoscopy: Third Edition|date=2022|publisher=CRC Press|location=Boca Raton|isbn=978-0-429-48787-3|page=275|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=OB96EAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT275&amp;dq=Cherry+angioma+dermoscopy&amp;hl=en|language=en|access-date=2022-08-08|archive-date=2022-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814020031/https://books.google.com/books?id=OB96EAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT275&amp;dq=Cherry+angioma+dermoscopy&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවේ.&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; ඒවා විද්‍යුත් කැටි ගැසීම, සැහැල්ලු විද්‍යුත් විච්ඡේදනය, ලේසර් ඉවත් කිරීම හෝ රැවුල කැපීම මගින් ඉවත් කළ හැකි නමුත් මෙය කැළලක් ඉතිරි කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;Stat2022&quot;&gt;{{Cite journal|last=Qadeer|first=HA|last2=Singal|first2=A|last3=Patel|first3=BC|title=Cherry Hemangioma|date=January 2022|pmid=33085354|journal=StatPearls}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot; /&gt; කලාතුරකින්, අපැහැදිලි අවස්ථාවන්හිදී, [[පිළිකා|පිළිකාවක්]] බැහැර කිරීම සඳහා ඒවා ඉවත් කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt;

ඒවා වඩාත් සුලභ ඇන්ජියෝමා වර්ගය වන අතර, එය අවුරුදු 30 ට වැඩි බොහෝ වැඩිහිටියන් තුළ දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot; /&gt; වයසත් සමඟ වැඩිපුර දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Stock2016&quot; /&gt; පිරිමින් සහ කාන්තාවන් සමාන සංඛ්‍යාතයකින් පීඩාවට පත්වේ.&lt;ref name=&quot;NZ2022&quot; /&gt; බ්‍රිතාන්‍ය ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වන කැම්බල් ඩි මෝගන් විසින් ඒවා මුලින්ම විස්තර කරන ලද්දේ 1872 දීය.&lt;ref name=&quot;Mull2013&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Mulliken|first=John B.|editor-last=Mulliken|editor-first=John B.|editor-last2=Burrows|editor-first2=Patricia E.|editor-last3=Fishman|editor-first3=Steven J.|title=Mulliken and Young's Vascular Anomalies: Hemangiomas and Malformations|date=2013|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-972254-9|page=551|edition=2nd|chapter-url=https://books.google.com/books?id=p5hoAgAAQBAJ&amp;pg=PA551|language=en|chapter=13. Capillary malformations, hyperkeratotic stains, telangiectasias, and miscellaneous vascular blots|access-date=2023-05-19|archive-date=2023-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630043343/https://books.google.com/books?id=p5hoAgAAQBAJ&amp;pg=PA551|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්රිත ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>gmwr2saaajjdb719ksh1i6ex4irzavf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:Sulairo/sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>196014</id>
    <revision>
      <id>796212</id>
      <timestamp>2026-07-21T05:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulairo</username>
        <id>16728</id>
      </contributor>
      <comment>'&lt;!---&lt;noinclude&gt;{{SHORTDESC:සිංහල විකිපීඩියාවේ මුල් පිටුව}}&lt;/noinclude&gt;---&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Wikipedia:Main Page/styles.css&quot; /&gt; &lt;div id=&quot;mp-topbanner&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt; &lt;div id=&quot;mp-welcomecount&quot;&gt; &lt;div id=&quot;mp-welcome&quot;&gt;&lt;h1 class=&quot;html-heading&quot;&gt;[[විකිපීඩියා]] වෙත සාදරයෙන් පිළිගනිමු&lt;/h1&gt;,&lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;mp-free&quot;...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>796212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3680" sha1="nuda9ie5ctr41f8p2nixe0b7n0i1gu6" xml:space="preserve">&lt;!---&lt;noinclude&gt;{{SHORTDESC:සිංහල විකිපීඩියාවේ මුල් පිටුව}}&lt;/noinclude&gt;---&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Wikipedia:Main Page/styles.css&quot; /&gt;
&lt;div id=&quot;mp-topbanner&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcomecount&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcome&quot;&gt;&lt;h1 class=&quot;html-heading&quot;&gt;[[විකිපීඩියා]] වෙත සාදරයෙන් පිළිගනිමු&lt;/h1&gt;,&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-free&quot;&gt;ඕනෑම කෙනෙකුට [[උදවු:Introduction to Wikipedia|සංස්කරණය]] කළ හැකි [[නිදහස් අවසරය|නිදහස්]] විශ්වකෝෂය.&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;articlecount&quot;&gt;&lt;ul&gt;

&lt;li&gt;සක්‍රීය සංස්කාරකයින් ගණන [[Special:Statistics|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;සමස්ත [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] ලිපි ගණන [[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{#if:{{Main Page banner}}|
&lt;div id=&quot;mp-banner&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
{{Main Page banner}}
&lt;/div&gt;
}}
&lt;div id=&quot;mp-upper&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-left&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfa-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|R}}&gt;150|අද දවසේ විශේෂාංග ලිපියෙන්|විශේෂාංග ලිපිය &lt;span class=&quot;mp-later&quot;&gt;(Check back later for today's.)&lt;/span&gt;}}&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfa&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|R}}&gt;150|{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;Did you know&amp;nbsp;...&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-dyk&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{Did you know}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-right&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-itn-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;In the news&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-itn&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{In the news}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-otd-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;On this day&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-otd&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{Wikipedia:Selected anniversaries/{{#time:F j}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- IF MONDAY, WEDNESDAY or FRIDAY, show TFL --&gt;{{#switch:{{CURRENTDAYNAME}}|Monday|Wednesday|Friday=
&lt;div id=&quot;mp-middle&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfl-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;From today's featured list&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfl&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{#ifexist:විකිපීඩියා:Today's featured list/{{#time:F j, Y}}|{{Wikipedia:Today's featured list/{{#time:F j, Y}}}}|{{TFLempty}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;}}&lt;!-- END CONDITIONAL SHOW --&gt;
&lt;div id=&quot;mp-lower&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfp-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;{{#ifexist:සැකිල්ල:POTD protected/{{#time:Y-m-d}}|Today's featured {{#invoke:POTD kind|kind|date={{#time:Y-m-d}}}}
|Featured picture&amp;nbsp;&lt;span class=&quot;mp-later&quot;&gt;(Check back later for today's.)&lt;/span&gt;}}&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfp&quot;&gt;{{#ifexist:Template:POTD protected/{{#time:Y-m-d}}|{{POTD protected/{{#time:Y-m-d}}}}|{{POTD protected/{{#time:Y-m-d|-1 day}}}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-bottom&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-other&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;Other areas of Wikipedia&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-other-content&quot;&gt;{{Other areas of Wikipedia}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-sister&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;Wikipedia's sister projects&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-sister-content&quot;&gt;{{Wikipedia's sister projects}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-lang&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;Wikipedia languages&lt;/h2&gt;
&lt;div&gt;{{Wikipedia languages}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{#if:{{Wikipedia:Main Page/Tomorrow}}||}}&lt;/noinclude&gt;__NOTOC____NOEDITSECTION__</text>
      <sha1>nuda9ie5ctr41f8p2nixe0b7n0i1gu6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796219</id>
      <parentid>796212</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T06:36:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulairo</username>
        <id>16728</id>
      </contributor>
      <origin>796219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4449" sha1="1bb3sg27mqb540ix5l4xwwimwsveyi0" xml:space="preserve">&lt;!---&lt;noinclude&gt;{{SHORTDESC:සිංහල විකිපීඩියාවේ මුල් පිටුව}}&lt;/noinclude&gt;---&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Wikipedia:Main Page/styles.css&quot; /&gt;
&lt;div id=&quot;mp-topbanner&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcomecount&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcome&quot;&gt;&lt;h1 class=&quot;html-heading&quot;&gt;[[විකිපීඩියා]] වෙත සාදරයෙන් පිළිගනිමු&lt;/h1&gt;,&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-free&quot;&gt;ඕනෑම කෙනෙකුට [[උදවු:Introduction to Wikipedia|සංස්කරණය]] කළ හැකි [[නිදහස් අවසරය|නිදහස්]] විශ්වකෝෂය.&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;articlecount&quot;&gt;&lt;ul&gt;

&lt;li&gt;සක්‍රීය සංස්කාරකයින් ගණන [[විශේෂ:සංඛ්‍යාන දත්ත|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;සමස්ත [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] ලිපි ගණන [[විශේෂ:සංඛ්‍යාන දත්ත|{{NUMBEROFARTICLES}}]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{#if:{{Main Page banner}}|
&lt;div id=&quot;mp-banner&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
{{Main Page banner}}
&lt;/div&gt;
}}
&lt;div id=&quot;mp-upper&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-left&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfa-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|R}}&gt;150|අද දවසේ විශේෂාංග ලිපියෙන්|විශේෂාංග ලිපිය &lt;span class=&quot;mp-later&quot;&gt;(Check back later for today's.)&lt;/span&gt;}}&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfa&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|R}}&gt;150|{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ඔබ දැන සිටියාද&amp;nbsp;...&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-dyk&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{රසබර හරබර ලිපි...}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-right&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-itn-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;පුවත් සැකෙවින්&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-itn&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{පුවත් සැකෙවින්}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-otd-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;අතීතයේ අද වැනි දිනෙක&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-otd&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර/වත්මන්}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- IF MONDAY, WEDNESDAY or FRIDAY, show TFL --&gt;{{#switch:{{CURRENTDAYNAME}}|Monday|Wednesday|Friday=
&lt;div id=&quot;mp-middle&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfl-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;From today's featured list&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfl&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{#ifexist:විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර/වත්මන්|{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර/වත්මන්}}|{{TFLempty}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;}}&lt;!-- END CONDITIONAL SHOW --&gt;
&lt;div id=&quot;mp-lower&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfp-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;{{#ifexist:Template:POTD protected/{{#time:Y-m-d}}|Today's featured {{#invoke:POTD kind|kind|date={{#time:Y-m-d}}}}
|තෝරාගත් සේයාරුව&amp;nbsp;&lt;span class=&quot;mp-later&quot;&gt;(අද සේයාරුව සඳහා පසුව පරීක්ෂා කරන්න.)&lt;/span&gt;}}&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfp&quot;&gt;{{#ifexist:සැකිල්ල:තෝරාගත් සේයාරුව/වත්මන්|{{තෝරාගත් සේයාරුව/වත්මන්}}|{{තෝරාගත් සේයාරුව/වත්මන්}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-bottom&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-other&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;විකිපීඩියාවෙහි වෙනත් ස්ථාන&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-other-content&quot;&gt;{{විකිපීඩියා වෙනත්}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-sister&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;විකිපීඩියා සොයුරු ව්‍යාපෘති&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-sister-content&quot;&gt;{{විකිපීඩියා සොයුරු}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-lang&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;විකිපීඩියා භාෂාවන්&lt;/h2&gt;
&lt;div&gt;{{විකිපීඩියා අනෙකුත් බසින්}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{#if:{{විකිපීඩියා:Main Page/Tomorrow}}||}}&lt;/noinclude&gt;__NOTOC____NOEDITSECTION__</text>
      <sha1>1bb3sg27mqb540ix5l4xwwimwsveyi0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796220</id>
      <parentid>796219</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T06:39:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulairo</username>
        <id>16728</id>
      </contributor>
      <origin>796220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4545" sha1="18ghd7jmwaqrmonhqjxajroobrc1p10" xml:space="preserve">&lt;!---&lt;noinclude&gt;{{SHORTDESC:සිංහල විකිපීඩියාවේ මුල් පිටුව}}&lt;/noinclude&gt;---&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Wikipedia:Main Page/styles.css&quot; /&gt;
&lt;div id=&quot;mp-topbanner&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcomecount&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-welcome&quot;&gt;&lt;h1 class=&quot;html-heading&quot;&gt;[[විකිපීඩියා]] වෙත සාදරයෙන් පිළිගනිමු&lt;/h1&gt;,&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-free&quot;&gt;ඕනෑම කෙනෙකුට [[උදවු:Introduction to Wikipedia|සංස්කරණය]] කළ හැකි [[නිදහස් අවසරය|නිදහස්]] විශ්වකෝෂය.&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;articlecount&quot;&gt;&lt;ul&gt;

&lt;li&gt;සක්‍රීය සංස්කාරකයින් ගණන [[විශේෂ:සංඛ්‍යාන දත්ත|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]]&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;සමස්ත [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] ලිපි ගණන [[විශේෂ:සංඛ්‍යාන දත්ත|{{NUMBEROFARTICLES}}]]&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{#if:{{මුල් පිටුව බැනරය}}|
&lt;div id=&quot;mp-banner&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
{{මුල් පිටුව බැනරය}}
&lt;/div&gt;
}}
&lt;div id=&quot;mp-upper&quot;&gt;
&lt;div id=&quot;mp-left&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfa-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|R}}&gt;150|අද දවසේ විශේෂාංග ලිපියෙන්|විශේෂාංග ලිපිය &lt;span class=&quot;mp-later&quot;&gt;(අද දවස සඳහා පසුව පරීක්ෂා කරන්න.)&lt;/span&gt;}}&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfa&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{#ifexpr:{{formatnum:{{PAGESIZE:විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|R}}&gt;150|{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}|{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් ලිපි/වත්මන්}}}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-dyk-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;ඔබ දැන සිටියාද&amp;nbsp;...&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-dyk&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{රසබර හරබර ලිපි...}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-right&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-itn-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;පුවත් සැකෙවින්&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-itn&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{පුවත් සැකෙවින්}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-otd-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;අතීතයේ අද වැනි දිනෙක&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-otd&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර/වත්මන්}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- IF MONDAY, WEDNESDAY or FRIDAY, show TFL --&gt;{{#switch:{{CURRENTDAYNAME}}|Monday|Wednesday|Friday=
&lt;div id=&quot;mp-middle&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfl-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;From today's featured list&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfl&quot; class=&quot;mp-contains-float&quot;&gt;{{#ifexist:විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර/වත්මන්|{{විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර/වත්මන්}}|{{TFLempty}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;}}&lt;!-- END CONDITIONAL SHOW --&gt;
&lt;div id=&quot;mp-lower&quot; class=&quot;MainPageBG mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-tfp-h2&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;{{#ifexist:Template:POTD protected/{{#time:Y-m-d}}|Today's featured {{#invoke:POTD kind|kind|date={{#time:Y-m-d}}}}
|තෝරාගත් සේයාරුව&amp;nbsp;&lt;span class=&quot;mp-later&quot;&gt;(අද දවස සඳහා පසුව පරීක්ෂා කරන්න.)&lt;/span&gt;}}&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-tfp&quot;&gt;{{#ifexist:සැකිල්ල:තෝරාගත් සේයාරුව/වත්මන්|{{තෝරාගත් සේයාරුව/වත්මන්}}|{{තෝරාගත් සේයාරුව/වත්මන්}}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div id=&quot;mp-bottom&quot; class=&quot;mp-box&quot;&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-other&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;විකිපීඩියාවෙහි වෙනත් ස්ථාන&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-other-content&quot;&gt;{{විකිපීඩියා වෙනත්}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-sister&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;විකිපීඩියා සොයුරු ව්‍යාපෘති&lt;/h2&gt;
&lt;div id=&quot;mp-sister-content&quot;&gt;{{විකිපීඩියා සොයුරු}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 id=&quot;mp-lang&quot; class=&quot;mp-h2&quot;&gt;විකිපීඩියා භාෂාවන්&lt;/h2&gt;
&lt;div&gt;{{විකිපීඩියා අනෙකුත් බසින්}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{#if:{{විකිපීඩියා:Main Page/Tomorrow}}||}}&lt;/noinclude&gt;__NOTOC____NOEDITSECTION__</text>
      <sha1>18ghd7jmwaqrmonhqjxajroobrc1p10</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Voice Sri Lanka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196015</id>
    <redirect title="ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා" />
    <revision>
      <id>796239</id>
      <timestamp>2026-07-21T13:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>IDB.S විසින් [[The Voice Sri Lanka]] සිට [[ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: to sinhala title</comment>
      <origin>796239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="2pvjwuy9w4ifxi7ul8guqk6lcw0cs0i" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ද වොයිස් ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>2pvjwuy9w4ifxi7ul8guqk6lcw0cs0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MasterChef Sri Lanka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196016</id>
    <redirect title="මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා" />
    <revision>
      <id>796241</id>
      <timestamp>2026-07-21T13:46:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment> [[මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>796241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="0kyhcwi8k7xs6ism902bpfpvdccn4fm" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[මාස්ටර්චෙෆ් ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>0kyhcwi8k7xs6ism902bpfpvdccn4fm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Math/doc</title>
    <ns>828</ns>
    <id>196017</id>
    <revision>
      <id>796242</id>
      <timestamp>2026-07-21T13:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <comment>create</comment>
      <origin>796242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9147" sha1="rvwfdxptzag4qahfahl9f6g9qscc74u" xml:space="preserve">{{for|''formatting'' mathematical expressions, LATEX-style|Template:Math}}
{{High-risk|1,607,000+}}
{{module rating|protected}}
{{Lua|Module:Arguments|Module:Yesno}}
This module provides a number of mathematical functions. These functions can be used from #invoke or from other Lua modules.

== Use from other Lua modules ==
To use the module from normal wiki pages, no special preparation is needed. If you are using the module from another Lua module, first you need to load it, like this:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local mm = require('Module:Math')
&lt;/syntaxhighlight&gt;

(The &lt;code&gt;mm&lt;/code&gt; variable stands for '''M'''odule '''M'''ath; you can choose something more descriptive if you prefer.)

Most functions in the module have a version for Lua and a version for #invoke. It is possible to use the #invoke functions from other Lua modules, but using the Lua functions has the advantage that you do not need to access a Lua [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Frame object|frame object]]. Lua functions are preceded by &lt;code&gt;_&lt;/code&gt;, whereas #invoke functions are not.

== random ==
{{see also|Module:Random}}

 &amp;#123;{#invoke:math|random}}
 &amp;#123;{#invoke:math|random|''max_value''}}
 &amp;#123;{#invoke:math|random|''min_value''|''max_value''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._random()
mm._random(max_value)
mm._random(min_value, max_value)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Generates a random number.

* If no arguments are specified, the number produced is greater than or equal to 0 and less than 1.
* If one argument is provided, the number produced is an integer between 1 and that argument. The argument must be a positive integer.
* If two arguments are provided, the number produced is an integer between the first and second arguments. Both arguments must be integers, but can be negative.

This function will not work properly for numbers less than &amp;minus;2&lt;sup&gt;32&lt;/sup&gt; and greater than 2&lt;sup&gt;32&lt;/sup&gt; &amp;minus; 1. If you need to use numbers outside of this range, it is recommended that you use [[Module:Random]].

== order ==

 &amp;#123;{#invoke:math|order|''n''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._order(n)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Determines the [[order of magnitude]] of a number.

== precision ==

 &amp;#123;{#invoke:math|precision|''n''}}
 &amp;#123;{#invoke:math|precision|x=''n''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._precision(number_string)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Detemines the precision of a number. For example, for &quot;4&quot; it will return &quot;0&quot;, for &quot;4.567&quot; it will return &quot;3&quot;, and for &quot;100&quot; it will return &quot;-2&quot;.

The function attempts to parse the string representation of the number, and detects whether the number uses [[Scientific notation#E notation|E notation]]. For this reason, when called from Lua, very large numbers or very precise numbers should be directly input as strings to get accurate results. If they are input as numbers, the Lua interpreter will change them to E notation and this function will return the precision of the E notation rather than that of the original number. This is not a problem when the number is called from #invoke, as all input from #invoke is in string format.

== max ==

 &amp;#123;{#invoke:math|max|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._max(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the maximum value from the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== median  ==

 &amp;#123;{#invoke:math|median|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._median(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the [[median]]  value from the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== min ==

 &amp;#123;{#invoke:math|min|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._min(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the minimum value from the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== sum  ==

 &amp;#123;{#invoke:math|sum|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._sum(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the sum of the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== average ==

 &amp;#123;{#invoke:math|average|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._average(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the average of the values specified. (More precisely, the value returned is the [[Mean#Arithmetic mean (AM)|arithmetic mean]].) Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== round ==

 &amp;#123;{#invoke:math|round|''value''|''precision''}}
 &amp;#123;{#invoke:math|round|value=''value''|precision=''precision''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._round(value, precision)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

[[Rounding|Rounds]] a number to the specified precision as a power of ten (default is &lt;code&gt;0&lt;/code&gt;, meaning to the nearest whole number). 

This is done with the following formula: &lt;math&gt;\frac{\lfloor \text{value} \cdot 10^\text{precision} + 0.5\rfloor}{10^\text{precision}}&lt;/math&gt;

Note: As of October 2019, there is a bug in the display of some rounded numbers. When trying to round a number that rounds to &quot;n.0&quot;, like &quot;1.02&quot;, to the nearest tenth of a digit (i.e. {{para|r|1}}), this function should display &quot;1.0&quot;, but it unexpectedly displays &quot;1&quot;. Use the {{para|precision_format}} parameter instead.

== log10 ==

 &amp;#123;{#invoke:math | log10 | ''x''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._log10(x)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns &lt;code&gt;log&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt;(''x'')&lt;/code&gt;, the [[logarithm]] of ''x'' using base 10.

== mod ==

 &amp;#123;{#invoke:math|mod|''x''|''y''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._mod(x, y)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Gets &lt;code&gt;''x''&lt;/code&gt; [[Modulo operation|modulo]] &lt;code&gt;''y''&lt;/code&gt;, or the remainder after &lt;code&gt;''x''&lt;/code&gt; has been divided by &lt;code&gt;''y''&lt;/code&gt;. This is accurate for integers up to 2&lt;sup&gt;53&lt;/sup&gt;; for larger integers Lua's modulo operator may return an erroneous value. This function deals with this problem by returning &lt;code&gt;0&lt;/code&gt; if the modulo given by Lua's modulo operator is less than 0 or greater than &lt;code&gt;''y''&lt;/code&gt;.

== gcd ==

 &amp;#123;{#invoke:math|gcd|''v1''|''v2''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._gcd(v1, v2, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Finds the [[greatest common divisor]] of the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== precision_format ==

 &amp;#123;{#invoke:math|precision_format|''value_string''|''precision''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._precision_format(value_string, precision)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Rounds a number to the specified precision and formats according to rules originally used for {{tl|Rnd}}.  Output is a string.

Parameter &lt;var&gt;precision&lt;/var&gt; should be an integer number of digits after the decimal point. Negative values are permitted. Non-integers give unexpected results. Positive values greater than the input precision add zero-padding, negative values greater than the input order can consume all digits.

Formatting 8,765.567 with {{tlc|#invoke:Math|precision_format|8765.567|&lt;var&gt;precision&lt;/var&gt;}} gives:
{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
!&lt;code&gt;&lt;var&gt;precision&lt;/var&gt;&lt;/code&gt;!!Result
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|2}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;| -2||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|-2}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|6}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;| -6||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|-6}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2.5||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|2.5}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;| -2.5||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|-2.5}}
|}

== divide ==

 &amp;#123;{#invoke:Math|divide|''x''|''y''|''round=''|''precision=''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._divide(x, y, round, precision)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Divide x by y.

* If y if not a number, it is returned.
* Otherwise, if x is not a number, it is returned.
* If round is true (&quot;yes&quot; for #invoke), the result has no decimals
* Precision indicates how many digits of precision the result should have

If any of the arguments contain HTML tags, they are returned unchanged, allowing any errors in calculating the arguments to the division function to be propagated to the calling template.  

== cleanNumber ==

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local number, number_string = mm._cleanNumber(number_string)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

A helper function that can be called from other Lua modules, but not from #invoke. This takes a string or a number value as input, and if the value can be converted to a number either directly or via the &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#expr}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; [[:mw:Help:Extension:ParserFunctions##expr|parser function]], cleanNumber returns the number and the number string. If the value cannot be converted to a number, cleanNumber returns &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;nil, nil&lt;/syntaxhighlight&gt;. A second parameter can be set to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;true&lt;/syntaxhighlight&gt; to also run &lt;code&gt;number_string&lt;/code&gt; through the &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{formatnum:|R}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; [[Help:Magic_words#Formatting|magic word]].

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local number, number_string = mm._cleanNumber(number_string, true)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

==See also==
{{Math templates}}</text>
      <sha1>rvwfdxptzag4qahfahl9f6g9qscc74u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796243</id>
      <parentid>796242</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T13:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IDB.S</username>
        <id>52205</id>
      </contributor>
      <origin>796243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9143" sha1="4599qye2zabd3riul6sp2wmdlh8lmcb" xml:space="preserve">{{for|''formatting'' mathematical expressions, LATEX-style|Template:Math}}
{{High-risk|9,500+}}
{{module rating|protected}}
{{Lua|Module:Arguments|Module:Yesno}}
This module provides a number of mathematical functions. These functions can be used from #invoke or from other Lua modules.

== Use from other Lua modules ==
To use the module from normal wiki pages, no special preparation is needed. If you are using the module from another Lua module, first you need to load it, like this:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local mm = require('Module:Math')
&lt;/syntaxhighlight&gt;

(The &lt;code&gt;mm&lt;/code&gt; variable stands for '''M'''odule '''M'''ath; you can choose something more descriptive if you prefer.)

Most functions in the module have a version for Lua and a version for #invoke. It is possible to use the #invoke functions from other Lua modules, but using the Lua functions has the advantage that you do not need to access a Lua [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Frame object|frame object]]. Lua functions are preceded by &lt;code&gt;_&lt;/code&gt;, whereas #invoke functions are not.

== random ==
{{see also|Module:Random}}

 &amp;#123;{#invoke:math|random}}
 &amp;#123;{#invoke:math|random|''max_value''}}
 &amp;#123;{#invoke:math|random|''min_value''|''max_value''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._random()
mm._random(max_value)
mm._random(min_value, max_value)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Generates a random number.

* If no arguments are specified, the number produced is greater than or equal to 0 and less than 1.
* If one argument is provided, the number produced is an integer between 1 and that argument. The argument must be a positive integer.
* If two arguments are provided, the number produced is an integer between the first and second arguments. Both arguments must be integers, but can be negative.

This function will not work properly for numbers less than &amp;minus;2&lt;sup&gt;32&lt;/sup&gt; and greater than 2&lt;sup&gt;32&lt;/sup&gt; &amp;minus; 1. If you need to use numbers outside of this range, it is recommended that you use [[Module:Random]].

== order ==

 &amp;#123;{#invoke:math|order|''n''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._order(n)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Determines the [[order of magnitude]] of a number.

== precision ==

 &amp;#123;{#invoke:math|precision|''n''}}
 &amp;#123;{#invoke:math|precision|x=''n''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._precision(number_string)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Detemines the precision of a number. For example, for &quot;4&quot; it will return &quot;0&quot;, for &quot;4.567&quot; it will return &quot;3&quot;, and for &quot;100&quot; it will return &quot;-2&quot;.

The function attempts to parse the string representation of the number, and detects whether the number uses [[Scientific notation#E notation|E notation]]. For this reason, when called from Lua, very large numbers or very precise numbers should be directly input as strings to get accurate results. If they are input as numbers, the Lua interpreter will change them to E notation and this function will return the precision of the E notation rather than that of the original number. This is not a problem when the number is called from #invoke, as all input from #invoke is in string format.

== max ==

 &amp;#123;{#invoke:math|max|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._max(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the maximum value from the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== median  ==

 &amp;#123;{#invoke:math|median|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._median(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the [[median]]  value from the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== min ==

 &amp;#123;{#invoke:math|min|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._min(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the minimum value from the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== sum  ==

 &amp;#123;{#invoke:math|sum|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._sum(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the sum of the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== average ==

 &amp;#123;{#invoke:math|average|''v1''|''v2''|''v3''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._average(v1, v2, v3, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns the average of the values specified. (More precisely, the value returned is the [[Mean#Arithmetic mean (AM)|arithmetic mean]].) Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== round ==

 &amp;#123;{#invoke:math|round|''value''|''precision''}}
 &amp;#123;{#invoke:math|round|value=''value''|precision=''precision''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._round(value, precision)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

[[Rounding|Rounds]] a number to the specified precision as a power of ten (default is &lt;code&gt;0&lt;/code&gt;, meaning to the nearest whole number). 

This is done with the following formula: &lt;math&gt;\frac{\lfloor \text{value} \cdot 10^\text{precision} + 0.5\rfloor}{10^\text{precision}}&lt;/math&gt;

Note: As of October 2019, there is a bug in the display of some rounded numbers. When trying to round a number that rounds to &quot;n.0&quot;, like &quot;1.02&quot;, to the nearest tenth of a digit (i.e. {{para|r|1}}), this function should display &quot;1.0&quot;, but it unexpectedly displays &quot;1&quot;. Use the {{para|precision_format}} parameter instead.

== log10 ==

 &amp;#123;{#invoke:math | log10 | ''x''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._log10(x)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Returns &lt;code&gt;log&lt;sub&gt;10&lt;/sub&gt;(''x'')&lt;/code&gt;, the [[logarithm]] of ''x'' using base 10.

== mod ==

 &amp;#123;{#invoke:math|mod|''x''|''y''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._mod(x, y)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Gets &lt;code&gt;''x''&lt;/code&gt; [[Modulo operation|modulo]] &lt;code&gt;''y''&lt;/code&gt;, or the remainder after &lt;code&gt;''x''&lt;/code&gt; has been divided by &lt;code&gt;''y''&lt;/code&gt;. This is accurate for integers up to 2&lt;sup&gt;53&lt;/sup&gt;; for larger integers Lua's modulo operator may return an erroneous value. This function deals with this problem by returning &lt;code&gt;0&lt;/code&gt; if the modulo given by Lua's modulo operator is less than 0 or greater than &lt;code&gt;''y''&lt;/code&gt;.

== gcd ==

 &amp;#123;{#invoke:math|gcd|''v1''|''v2''|...}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._gcd(v1, v2, ...)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Finds the [[greatest common divisor]] of the values specified. Values that cannot be converted to numbers are ignored.

== precision_format ==

 &amp;#123;{#invoke:math|precision_format|''value_string''|''precision''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._precision_format(value_string, precision)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Rounds a number to the specified precision and formats according to rules originally used for {{tl|Rnd}}.  Output is a string.

Parameter &lt;var&gt;precision&lt;/var&gt; should be an integer number of digits after the decimal point. Negative values are permitted. Non-integers give unexpected results. Positive values greater than the input precision add zero-padding, negative values greater than the input order can consume all digits.

Formatting 8,765.567 with {{tlc|#invoke:Math|precision_format|8765.567|&lt;var&gt;precision&lt;/var&gt;}} gives:
{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
!&lt;code&gt;&lt;var&gt;precision&lt;/var&gt;&lt;/code&gt;!!Result
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|2}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;| -2||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|-2}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|6||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|6}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;| -6||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|-6}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;|2.5||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|2.5}}
|-
|style=&quot;text-align:right&quot;| -2.5||{{#invoke:Math|precision_format|8765.567|-2.5}}
|}

== divide ==

 &amp;#123;{#invoke:Math|divide|''x''|''y''|''round=''|''precision=''}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
mm._divide(x, y, round, precision)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Divide x by y.

* If y if not a number, it is returned.
* Otherwise, if x is not a number, it is returned.
* If round is true (&quot;yes&quot; for #invoke), the result has no decimals
* Precision indicates how many digits of precision the result should have

If any of the arguments contain HTML tags, they are returned unchanged, allowing any errors in calculating the arguments to the division function to be propagated to the calling template.  

== cleanNumber ==

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local number, number_string = mm._cleanNumber(number_string)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

A helper function that can be called from other Lua modules, but not from #invoke. This takes a string or a number value as input, and if the value can be converted to a number either directly or via the &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#expr}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; [[:mw:Help:Extension:ParserFunctions##expr|parser function]], cleanNumber returns the number and the number string. If the value cannot be converted to a number, cleanNumber returns &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;nil, nil&lt;/syntaxhighlight&gt;. A second parameter can be set to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;true&lt;/syntaxhighlight&gt; to also run &lt;code&gt;number_string&lt;/code&gt; through the &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{formatnum:|R}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; [[Help:Magic_words#Formatting|magic word]].

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local number, number_string = mm._cleanNumber(number_string, true)
&lt;/syntaxhighlight&gt;

==See also==
{{Math templates}}</text>
      <sha1>4599qye2zabd3riul6sp2wmdlh8lmcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>තීසියස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196018</id>
    <revision>
      <id>796261</id>
      <timestamp>2026-07-21T15:05:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1364606367|Theseus]]&quot;</comment>
      <origin>796261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4697" sha1="nopg0p1w2k1zqjwk807va6ws9ydi0nm" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=තීසියස්|image=Kylix Theseus Aison MNA Inv11365 n1.jpg|caption=තීසිය්ස් විසින් [[මිනටෝර්]] මරාදමන අයුරු, [[ඇතීනා]] ද පසෙකින් සිටියි, [[කයිලික්ස්]] බඳුනක වූ සිතුවමකි; [[අයිසන් (බඳුන් චිත්‍ර ශිල්පී)|අයිසන්]] විසිනි, පසුකාලීන ක්‍රි.පූ. 5වන සියවස&lt;ref&gt;[[ස්පාඤ්ඤයේ ජාතික පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය]] [https://ceres.mcu.es/pages/Main?inventary=11265&amp;museum=51 11265].&lt;/ref&gt;|god_of=[[ඇතන්ස්]] හි ආදිකර්තෘ සහ අනුග්‍රාහක දෙවියා&lt;br /&gt;[[මිනටෝර්]] නාශක|consorts=[[ෆීඩ්‍රා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆීඩ්‍රා]], [[ඒරියඩ්නී]], [[හිපොලයිටා]]|father=[[ඊජියස්]] හෝ [[පොසයිඩන්]]|mother=[[ඊත්‍රා (තීසියස්ගේ මව)|ඊත්‍රා]]|abode=[[එලයිසියම්]]|birth_place=[[ට්‍රීසන්]]|death_place=[[ස්කයිරස්]]|festivals=[[තීසියා]]|symbols=[[කසුව]], [[කොරින්තියානු හිස්වැස්ම]] (කලාතුරකින්)|offspring=[[ඇතන්ස් හි ඩිමෝෆන්|ඩිමෝෆන්]], [[ඇකමස් (තීසියස්ගේ පුත්‍රයා)|ඇකමස්]], [[ඇතන්ස් හි හිපොලයිටස්|හිපොලයිටස්]]}}{{Greek myth}}
[[ගොනුව:Wall_painting_-_Theseus_victorious_over_the_Minotaur_-_Pompeii_(VII_2_16)_-_Napoli_MAN_9043_-_01.jpg|thumb|මිනටෝර් මරා දැමීමෙන් පසු තීසියස්, වහල්භාවයේ සිටි ඇතීනියානු පිරිමි ළමයින් නිදහස් කිරීම; දර්ශනයෙන් මවිතයට පත් ක්‍රීට ජනයා පසෙකින් වේ, පොම්පෙයිහි පෞරාණික බිතු සිතුවමකි .]]
'''තීසස්''' (

තීසියස් සමහර විට ඇතන්ස්හි රජු වන ඊජියස්ගේ පුත්‍රයා ලෙසත්,  සමහර විට [[පොසෙයිඩන්|පොසයිඩන්]] දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා ලෙසත් විස්තර කෙරේ. ඔහු හැදී වැඩෙන්නේ ඔහුගේ මව වන ඊත්‍රා භාරයේ වන අතර, ඊජියස් සමඟ ඇති සම්බන්ධය සොයා ගැනීමෙන් පසු ඔහු ඇතන්ස් වෙත ගොඩබිම ගමන් කරන අතර, මඟදී බොහෝ වික්‍රමාන්විතයන් සිදු කරයි. ඔහු ඇතන්ස් වෙත ළඟා වූ විට, ඊජියස් තමාට එරෙහිව කුමන්ත්‍රණය කරන මීඩියා (කලින් ජේසන්ගේ බිරිඳ) සමඟ විවාහ වී සිටින බව ඔහුට පෙනී යයි.

== බාහිර සබැඳි ==

* [http://www.theoi.com/Text/PlutarchTheseus.html (තියෝයි ව්‍යාපෘතිය) ප්ලූටාර්ක්: ''තීසස්ගේ ජීවිතය'']
* [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt1/ ග්‍රීක මිථ්‍යා කොමික්ස්: තීසස්ගේ කතාව, ප. 1] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt2/ පි.] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt2/ 2] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt3/ පි.] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt3/ 3] [http://greekmythcomix.com ග්‍රීක මිථ්‍යා කොමික්ස්] විසින් විකට-පටි ආකෘතියෙන් තීසස්ගේ කතාව
* [https://iconographic.warburg.sas.ac.uk/category/vpc-taxonomy-000332 වෝර්බර්ග් ආයතනයේ නිරූපක දත්ත සමුදාය (තීසස්ගේ රූප)]
{{Plutarch|state=collapsed}}{{අධිකාරී පාලනය}}</text>
      <sha1>nopg0p1w2k1zqjwk807va6ws9ydi0nm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796264</id>
      <parentid>796261</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>796264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5108" sha1="9p0eiuh1srfdj98fasw4rkl8gp8tn8p" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=තීසියස්|image=Kylix Theseus Aison MNA Inv11365 n1.jpg|caption=තීසියස් විසින් [[මිනටෝර්]] මරාදමන අයුරු, [[ඇතීනා]] ද පසෙකින් සිටියි, [[කයිලික්ස්]] බඳුනක වූ සිතුවමකි; [[අයිසන් (බඳුන් චිත්‍ර ශිල්පී)|අයිසන්]] විසිනි, පසුකාලීන ක්‍රි.පූ. 5වන සියවස&lt;ref&gt;[[ස්පාඤ්ඤයේ ජාතික පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය]] [https://ceres.mcu.es/pages/Main?inventary=11265&amp;museum=51 11265].&lt;/ref&gt;|god_of=[[ඇතන්ස්]] හි ආදිකර්තෘ සහ අනුග්‍රාහක දෙවියා&lt;br /&gt;[[මිනටෝර්]] නාශක|consorts=[[ෆීඩ්‍රා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆීඩ්‍රා]], [[ඒරියඩ්නී]], [[හිපොලයිටා]]|father=[[ඊජියස්]] හෝ [[පොසයිඩන්]]|mother=[[ඊත්‍රා (තීසියස්ගේ මව)|ඊත්‍රා]]|abode=[[එලයිසියම්]]|birth_place=[[ට්‍රීසන්]]|death_place=[[ස්කයිරස්]]|festivals=[[තීසියා]]|symbols=[[කසුව]], [[කොරින්තියානු හිස්වැස්ම]] (කලාතුරකින්)|offspring=[[ඇතන්ස් හි ඩිමෝෆන්|ඩිමෝෆන්]], [[ඇකමස් (තීසියස්ගේ පුත්‍රයා)|ඇකමස්]], [[ඇතන්ස් හි හිපොලයිටස්|හිපොලයිටස්]]}}{{Greek myth}}
[[ගොනුව:Wall_painting_-_Theseus_victorious_over_the_Minotaur_-_Pompeii_(VII_2_16)_-_Napoli_MAN_9043_-_01.jpg|thumb|මිනටෝර් මරා දැමීමෙන් පසු තීසියස්, වහල්භාවයේ සිටි ඇතීනියානු පිරිමි ළමයින් නිදහස් කිරීම; දර්ශනයෙන් මවිතයට පත් ක්‍රීට ජනයා පසෙකින් වේ, පොම්පෙයිහි පෞරාණික බිතු සිතුවමකි .]]
'''තීසියස්''' ({{IPAc-en|UK|ˈ|θ|iː|sj|uː|s}}, {{IPAc-en|US|ˈ|θ|iː|s|i|ə|s|audio=LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Theseus.wav}}; {{langx|grc|Θησεύς}} {{IPA|grc|tʰɛːsěu̯s|}}) was a divine hero in [[Greek mythology]], famous for slaying the [[Minotaur]]. The myths surrounding Theseus, his journeys, exploits, and friends, have provided material for storytelling throughout the ages.

තීසියස් සමහර විට ඇතන්ස්හි රජු වන ඊජියස්ගේ පුත්‍රයා ලෙසත්,  සමහර විට [[පොසෙයිඩන්|පොසයිඩන්]] දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා ලෙසත් විස්තර කෙරේ. ඔහු හැදී වැඩෙන්නේ ඔහුගේ මව වන ඊත්‍රා භාරයේ වන අතර, ඊජියස් සමඟ ඇති සම්බන්ධය සොයා ගැනීමෙන් පසු ඔහු ඇතන්ස් වෙත ගොඩබිම ගමන් කරන අතර, මඟදී බොහෝ වික්‍රමාන්විතයන් සිදු කරයි. ඔහු ඇතන්ස් වෙත ළඟා වූ විට, ඊජියස් තමාට එරෙහිව කුමන්ත්‍රණය කරන මීඩියා (කලින් ජේසන්ගේ බිරිඳ) සමඟ විවාහ වී සිටින බව ඔහුට පෙනී යයි.

== බාහිර සබැඳි ==

* [http://www.theoi.com/Text/PlutarchTheseus.html (තියෝයි ව්‍යාපෘතිය) ප්ලූටාර්ක්: ''තීසස්ගේ ජීවිතය'']
* [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt1/ ග්‍රීක මිථ්‍යා කොමික්ස්: තීසස්ගේ කතාව, ප. 1] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt2/ පි.] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt2/ 2] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt3/ පි.] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt3/ 3] [http://greekmythcomix.com ග්‍රීක මිථ්‍යා කොමික්ස්] විසින් විකට-පටි ආකෘතියෙන් තීසස්ගේ කතාව
* [https://iconographic.warburg.sas.ac.uk/category/vpc-taxonomy-000332 වෝර්බර්ග් ආයතනයේ නිරූපක දත්ත සමුදාය (තීසස්ගේ රූප)]
{{Plutarch|state=collapsed}}{{අධිකාරී පාලනය}}</text>
      <sha1>9p0eiuh1srfdj98fasw4rkl8gp8tn8p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796265</id>
      <parentid>796264</parentid>
      <timestamp>2026-07-21T15:12:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>796265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5645" sha1="avyolwpttj0o5x4x47tp84qlm4lvghx" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව දෙවිදේවතාවියෝ|type=Greek|name=තීසියස්|image=Kylix Theseus Aison MNA Inv11365 n1.jpg|caption=තීසියස් විසින් [[මිනටෝර්]] මරාදමන අයුරු, [[ඇතීනා]] ද පසෙකින් සිටියි, [[කයිලික්ස්]] බඳුනක වූ සිතුවමකි; [[අයිසන් (බඳුන් චිත්‍ර ශිල්පී)|අයිසන්]] විසිනි, පසුකාලීන ක්‍රි.පූ. 5වන සියවස&lt;ref&gt;[[ස්පාඤ්ඤයේ ජාතික පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය]] [https://ceres.mcu.es/pages/Main?inventary=11265&amp;museum=51 11265].&lt;/ref&gt;|god_of=[[ඇතන්ස්]] හි ආදිකර්තෘ සහ අනුග්‍රාහක දෙවියා&lt;br /&gt;[[මිනටෝර්]] නාශක|consorts=[[ෆීඩ්‍රා (පුරාණෝක්තිවේදය)|ෆීඩ්‍රා]], [[ඒරියඩ්නී]], [[හිපොලයිටා]]|father=[[ඊජියස්]] හෝ [[පොසයිඩන්]]|mother=[[ඊත්‍රා (තීසියස්ගේ මව)|ඊත්‍රා]]|abode=[[එලයිසියම්]]|birth_place=[[ට්‍රීසන්]]|death_place=[[ස්කයිරස්]]|festivals=[[තීසියා]]|symbols=[[කසුව]], [[කොරින්තියානු හිස්වැස්ම]] (කලාතුරකින්)|offspring=[[ඇතන්ස් හි ඩිමෝෆන්|ඩිමෝෆන්]], [[ඇකමස් (තීසියස්ගේ පුත්‍රයා)|ඇකමස්]], [[ඇතන්ස් හි හිපොලයිටස්|හිපොලයිටස්]]}}{{Greek myth}}
[[ගොනුව:Wall_painting_-_Theseus_victorious_over_the_Minotaur_-_Pompeii_(VII_2_16)_-_Napoli_MAN_9043_-_01.jpg|thumb|මිනටෝර් මරා දැමීමෙන් පසු තීසියස්, වහල්භාවයේ සිටි ඇතීනියානු පිරිමි ළමයින් නිදහස් කිරීම; දර්ශනයෙන් මවිතයට පත් ක්‍රීට ජනයා පසෙකින් වේ, පොම්පෙයිහි පෞරාණික බිතු සිතුවමකි .]]
'''තීසියස්''' ({{IPAc-en|UK|ˈ|θ|iː|sj|uː|s}}, {{IPAc-en|US|ˈ|θ|iː|s|i|ə|s|audio=LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Theseus.wav}}; {{langx|grc|Θησεύς}} {{IPA|grc|tʰɛːsěu̯s|}}) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය|ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදයේ]] එන දිව්‍යමය වීරයෙකි. ඔහු වඩාත්ම ප්‍රකට වූයේ [[මිනටෝර්]] මරාදැමීම නිසායි. තීසියස්, ඔහුගේ දේශාටන, වීරක්‍රියා සහ මිතුරන් පිළිබඳ වන පුරාණෝක්ති මඟින් ඔහු පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දේ.

තීසියස් සමහර විට ඇතන්ස්හි රජු වන ඊජියස්ගේ පුත්‍රයා ලෙසත්,  සමහර විට [[පොසෙයිඩන්|පොසයිඩන්]] දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා ලෙසත් විස්තර කෙරේ. ඔහු හැදී වැඩෙන්නේ ඔහුගේ මව වන ඊත්‍රා භාරයේ වන අතර, ඊජියස් සමඟ ඇති සම්බන්ධය සොයා ගැනීමෙන් පසු ඔහු ඇතන්ස් වෙත ගොඩබිම ගමන් කරන අතර, මඟදී බොහෝ වික්‍රමාන්විතයන් සිදු කරයි. ඔහු ඇතන්ස් වෙත ළඟා වූ විට, ඊජියස් තමාට එරෙහිව කුමන්ත්‍රණය කරන මීඩියා (කලින් ජේසන්ගේ බිරිඳ) සමඟ විවාහ වී සිටින බව ඔහුට පෙනී යයි.

==ආශ්‍රේයයන්==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [http://www.theoi.com/Text/PlutarchTheseus.html (තියෝයි ව්‍යාපෘතිය) ප්ලූටාර්ක්: ''තීසියස්ගේ ජීවිතය'']
* [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt1/ ග්‍රීක මිථ්‍යා කොමික්ස්: තීසියස්ගේ කතාව, ප. 1] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt2/ පි.] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt2/ 2] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt3/ පි.] [http://greekmythcomix.com/comic/theseus-and-the-minotaur-pt3/ 3] [http://greekmythcomix.com ග්‍රීක මිථ්‍යා කොමික්ස්] විසින් විකට-පටි ආකෘතියෙන් තීසියස්ගේ කතාව
* [https://iconographic.warburg.sas.ac.uk/category/vpc-taxonomy-000332 වෝර්බර්ග් ආයතනයේ නිරූපක දත්ත සමුදාය (තීසියස්ගේ රූප)]
{{Plutarch|state=collapsed}}{{අධිකාරී පාලනය}}</text>
      <sha1>avyolwpttj0o5x4x47tp84qlm4lvghx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Theseus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196019</id>
    <redirect title="තීසියස්" />
    <revision>
      <id>796263</id>
      <timestamp>2026-07-21T15:07:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[තීසියස්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>796263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="ml4nypatpva4zdy8ooygafajsgl6ihz" xml:space="preserve">#redirect [[තීසියස්]]</text>
      <sha1>ml4nypatpva4zdy8ooygafajsgl6ihz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Perseus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196020</id>
    <redirect title="පර්සියස්" />
    <revision>
      <id>796268</id>
      <timestamp>2026-07-21T15:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[පර්සියස්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>796268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="byvtc38agrr2tkrcs7m78bqi6flvpqh" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[පර්සියස්]]</text>
      <sha1>byvtc38agrr2tkrcs7m78bqi6flvpqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196021</id>
    <revision>
      <id>796278</id>
      <timestamp>2026-07-22T15:38:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1185623098|Amluk-Dara stupa]]&quot;</comment>
      <origin>796278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3888" sha1="njfj64h4scl0brgkdpzl1eufl5xzl2f" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| name                  = අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය
| native_name           = 
| religious_affiliation = 
| image                 = Amlukdara Stupa.jpg
| alt                   = 
| caption               = 
| map_type              = 
| coordinates           = {{coord|34.6474503|N|72.2898788|E|display=inline,title}}
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_caption           = 
| location              = [[ස්වාට් නිම්නය]]
| deity                 = 
| country               = [[පාකිස්තානය]]
| functional_status     = 
| website               = 
| founded_by            = 
| year_completed        = 
| image_size            = 250px
}}

'''අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය''' [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] ස්වාට් නිම්නයේ පිහිටා ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2012-08-02 |title=Amluk-Dara stupa: Excavators discover unique complex |url=http://tribune.com.pk/story/416236/amluk-dara-stupa-excavators-discover-unique-complex |access-date=2020-12-14 |website=The Express Tribune}}&lt;/ref&gt; එය අම්ලුක්-දාරා හි [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර ශිෂ්ටාචාරයේ]] කොටසකි. මෙම ස්තූපය තුන්වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද බවට විශ්වාස කෙරේ. මෙම ස්තූපය ප්‍රථම වරට සොයා ගන්නා ලද්දේ 1926 දී හංගේරියානු-බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥ ශ්‍රීමත් ඕරෙල් ස්ටයින් විසිනි. පසුව එය 60 සහ 70 ගණන්වල ඩොමිනිකෝ ෆැසෙනා විසින් අධ්‍යයනය කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Whitfield |first=Susan |author-link=Susan Whitfield |date=2017-12-28 |title=Amluk Dara Stupa |url=https://silkroaddigressions.com/2017/12/28/amluk-dara-stupa/ |access-date=2020-12-14 |website=Silk Road Digressions}}&lt;/ref&gt;

ස්තූපයේ අත්තිවාරම මීටර් 4 ක් පමණ ඝනකම ඇති හතරැස් වේදිකාවකි. මෙය මත මීටර් 7 ක් උස සහ මීටර් 21 ක විෂ්කම්භයකින් යුත් අර්ධගෝලාකාර ගර්භයක් ලෙසින් ඇති අතර එය සැතපුම් ගණනක් ඈතට පවා දෘශ්‍යමාන වේ. ස්වාට් හි ස්තූපයක් සඳහා හොඳම උදාහරණය මෙය වුවද, එය අනාරක්ෂිත වන අතර නිධන් සොරුන් විසින් හානි කරනු ලැබේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Amluk Dara Stupa, VALLEY SWAT |url=http://www.valleyswat.net/tourism/amlukdara_stupa.html |access-date=2020-12-14}}&lt;/ref&gt;

== ගැලරිය ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; height=&quot;200&quot;&gt;
ගොනුව:The_Amluk_Dara_stupa_(1).jpg
ගොනුව:Amlok_dara_stupa2.jpg
ගොනුව:Amlok_dara_stupa_3.jpg
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Amlukdara stupa, Swat}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</text>
      <sha1>njfj64h4scl0brgkdpzl1eufl5xzl2f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796280</id>
      <parentid>796278</parentid>
      <timestamp>2026-07-22T15:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <origin>796280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3861" sha1="0sreq8rdr15sqzmtxjwa1e8fr0bb0x1" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| name                  = අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය
| native_name           = 
| religious_affiliation = 
| image                 = Amlukdara Stupa.jpg
| alt                   = 
| caption               = 
| map_type              = 
| coordinates           = {{coord|34.6474503|N|72.2898788|E|display=inline,title}}
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_caption           = 
| location              = [[ස්වාට් නිම්නය]]
| deity                 = 
| country               = [[පාකිස්තානය]]
| functional_status     = 
| website               = 
| founded_by            = 
| year_completed        = 
| image_size            = 250px
}}

'''අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය''' [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] ස්වාට් නිම්නයේ පිහිටා ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2012-08-02 |title=Amluk-Dara stupa: Excavators discover unique complex |url=http://tribune.com.pk/story/416236/amluk-dara-stupa-excavators-discover-unique-complex |access-date=2020-12-14 |website=The Express Tribune}}&lt;/ref&gt; එය අම්ලුක්-දාරා හි [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර ශිෂ්ටාචාරයේ]] කොටසකි. මෙම ස්තූපය තුන්වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද බවට විශ්වාස කෙරේ. මෙම ස්තූපය ප්‍රථම වරට සොයා ගන්නා ලද්දේ 1926 දී හංගේරියානු-බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥ ශ්‍රීමත් ඕරෙල් ස්ටයින් විසිනි. පසුව එය 60 සහ 70 ගණන්වල ඩොමිනිකෝ ෆැසෙනා විසින් අධ්‍යයනය කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Whitfield |first=Susan |author-link=Susan Whitfield |date=2017-12-28 |title=Amluk Dara Stupa |url=https://silkroaddigressions.com/2017/12/28/amluk-dara-stupa/ |access-date=2020-12-14 |website=Silk Road Digressions}}&lt;/ref&gt;

ස්තූපයේ අත්තිවාරම මීටර් 4 ක් පමණ ඝනකම ඇති හතරැස් වේදිකාවකි. මෙය මත මීටර් 7 ක් උස සහ මීටර් 21 ක විෂ්කම්භයකින් යුත් අර්ධගෝලාකාර ගර්භයක් ලෙසින් ඇති අතර එය සැතපුම් ගණනක් ඈතට පවා දෘශ්‍යමාන වේ. ස්වාට් හි ස්තූපයක් සඳහා හොඳම උදාහරණය මෙය වුවද, එය අනාරක්ෂිත වන අතර නිධන් සොරුන් විසින් හානි කරනු ලැබේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Amluk Dara Stupa, VALLEY SWAT |url=http://www.valleyswat.net/tourism/amlukdara_stupa.html |access-date=2020-12-14}}&lt;/ref&gt;

== ගැලරිය ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; height=&quot;200&quot;&gt;
ගොනුව:The_Amluk_Dara_stupa_(1).jpg
ගොනුව:Amlok_dara_stupa2.jpg
ගොනුව:Amlok_dara_stupa_3.jpg
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Amlukdara stupa, Swat}}

{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු|date=ජූලි 2026}}</text>
      <sha1>0sreq8rdr15sqzmtxjwa1e8fr0bb0x1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796290</id>
      <parentid>796280</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3944" sha1="pliw3si1hsobj7o4vj2emdnue7m43vg" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| name                  = අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය
| native_name           = 
| religious_affiliation = 
| image                 = Amlukdara Stupa.jpg
| alt                   = 
| caption               = 
| map_type              = 
| coordinates           = {{coord|34.6474503|N|72.2898788|E|display=inline,title}}
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_caption           = 
| location              = [[ස්වාට් නිම්නය]]
| deity                 = 
| country               = [[පාකිස්තානය]]
| functional_status     = 
| website               = 
| founded_by            = 
| year_completed        = 
| image_size            = 250px
}}

'''අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය''' [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] ස්වාට් නිම්නයේ පිහිටා ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2012-08-02 |title=Amluk-Dara stupa: Excavators discover unique complex |url=http://tribune.com.pk/story/416236/amluk-dara-stupa-excavators-discover-unique-complex |access-date=2020-12-14 |website=The Express Tribune}}&lt;/ref&gt; එය අම්ලුක්-දාරා හි [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර ශිෂ්ටාචාරයේ]] කොටසකි. මෙම ස්තූපය තුන්වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද බවට විශ්වාස කෙරේ. මෙම ස්තූපය ප්‍රථම වරට සොයා ගන්නා ලද්දේ 1926 දී හංගේරියානු-බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥ ශ්‍රීමත් ඕරෙල් ස්ටයින් විසිනි. පසුව එය 60 සහ 70 ගණන්වල ඩොමිනිකෝ ෆැසෙනා විසින් අධ්‍යයනය කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Whitfield |first=Susan |author-link=Susan Whitfield |date=2017-12-28 |title=Amluk Dara Stupa |url=https://silkroaddigressions.com/2017/12/28/amluk-dara-stupa/ |access-date=2020-12-14 |website=Silk Road Digressions}}&lt;/ref&gt;

ස්තූපයේ අත්තිවාරම මීටර් 4 ක් පමණ ඝනකම ඇති හතරැස් වේදිකාවකි. මෙය මත මීටර් 7 ක් උස සහ මීටර් 21 ක විෂ්කම්භයකින් යුත් අර්ධගෝලාකාර ගර්භයක් ලෙසින් ඇති අතර එය සැතපුම් ගණනක් ඈතට පවා දෘශ්‍යමාන වේ. ස්වාට් හි ස්තූපයක් සඳහා හොඳම උදාහරණය මෙය වුවද, එය අනාරක්ෂිත වන අතර නිධන් සොරුන් විසින් හානි කරනු ලැබේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Amluk Dara Stupa, VALLEY SWAT |url=http://www.valleyswat.net/tourism/amlukdara_stupa.html |access-date=2020-12-14}}&lt;/ref&gt;

== ගැලරිය ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; height=&quot;200&quot;&gt;
ගොනුව:The_Amluk_Dara_stupa_(1).jpg
ගොනුව:Amlok_dara_stupa2.jpg
ගොනුව:Amlok_dara_stupa_3.jpg
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Amlukdara stupa, Swat}}

{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු|date=ජූලි 2026}}

[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>pliw3si1hsobj7o4vj2emdnue7m43vg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amluk-Dara stupa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196022</id>
    <redirect title="අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය" />
    <revision>
      <id>796279</id>
      <timestamp>2026-07-22T15:39:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>796279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="qt9mpav3d5m4p557y6zqdcoeipwkxe5" xml:space="preserve">#redirect [[අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය]]</text>
      <sha1>qt9mpav3d5m4p557y6zqdcoeipwkxe5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:2026 ජූලි සිට ගැනෙන ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196023</id>
    <revision>
      <id>796281</id>
      <timestamp>2026-07-22T15:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>796281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo" xml:space="preserve">{{monthly clean-up category}}</text>
      <sha1>pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:2026 ජූලි සිට ගැනෙන ශුද්ධ පවිත්‍රණ ප්‍රවර්ග</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196024</id>
    <revision>
      <id>796282</id>
      <timestamp>2026-07-22T15:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>796282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo" xml:space="preserve">{{monthly clean-up category}}</text>
      <sha1>pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය</title>
    <ns>1</ns>
    <id>196025</id>
    <revision>
      <id>796283</id>
      <timestamp>2026-07-22T15:48:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>796283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15" sha1="6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb" xml:space="preserve">{{Talk header}}</text>
      <sha1>6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්ඵෝලා ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196026</id>
    <revision>
      <id>796284</id>
      <timestamp>2026-07-22T15:51:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357185648|Sphola Stupa]]&quot;</comment>
      <origin>796284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4985" sha1="pprpqxwax040ar2efc9c9x4z34klgjm" xml:space="preserve">
[[ගොනුව:Buddhist_Tope_(at)_Ispola,_between_Ali_Musjid_&amp;_Landi_Kotal._(Sphola_Stupa)_-_photo_by_John_Burke,_1878.jpg|thumb|ස්ඵෝලා හි බෞද්ධ ස්තූපය]]
'''ස්ඵෝලා ස්තූපය''' යනු පාකිස්තානයේ ඛයිබර් පඛ්තුන්ඛ්වා හි ඛයිබර් දුර්ගයේ පිහිටා ඇති බෞද්ධ ස්මාරකයකි. ජම්රූඩ් සිට කිලෝමීටර් 25 ක් පමණ දුරින් පිහිටි මෙම ස්මාරකය උස් පාෂාණමය බෑවුමක පිහිටා ඇති අතර එය ස්ථරමය පාදමකින් ආධාරක වන ශිලා ගොඩැල්ලකිම් සමන්විත වේ. ගොඩැල්ලෙහි විශාල කොටසක් කඩා වැටී ඇත, විශේෂයෙන් ගොඩැල්ලේ දකුණු පසින් හානි වී ඇත. පස් කන්ද මුදුනේ මිනිසෙක් සිටගෙන සිටින අතර, දකුණු පසින් සුන්බුන් ගොඩක් මත තවත් මිනිසෙක් සිටගෙන සිටී. ඊට පිටුපසින් නැඟී එන බෑවුම් සහිත කඳු සහිත නිම්නයක් ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=John Burke (1843-1900) - Buddhist monument Sphola Stupa in the Khyber Pass |url=https://www.royalcollection.org.uk/collection/2501352/buddhist-monument-sphola-stupa-in-the-khyber-pass |access-date=19 August 2016 |website=www.royalcollection.org.uk}}&lt;/ref&gt;

ගල්වලින් ඉදිකරන ලද මෙම නටබුන් වූ ස්තූපයේ තට්ටු තුනකින් යුත් පාදමක් මත රැඳී ඇති ගර්භයක් ඇත. ස්ඵෝලා ඛයිබර් දුර්ගයේ අලි මස්ජිද් සහ ලන්ඩි කෝටල් අතර මැද සාරයි ගම්මානයේ පිහිටි මිටියාවතක පිහිටා ඇත. 2 වන සියවසේ ස්තූපය කුෂාණ අධිරාජ්‍යයේ අවසානයේ හෝ සමහර මූලාශ්‍රවලට අනුව තුන්වන සිට පස්වන සියවස් වලින් පසුව ඉදිකර ඇත. එය ඛයිබර් දුර්ගයේ හි ඇති වඩාත්ම සම්පූර්ණ බෞද්ධ ස්මාරකයයි. එය බොහෝ විට [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර]] කෞතුක වස්තු වල නිරූපණය වන මහා [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]] සහ බෞද්ධ සම්බන්ධතාවය සිහිගන්වයි. ගන්ධාර මූර්ති මෙම ස්තූපයේම කැණීම් කරන ලද අතර දැන් ඒවා [[පෙෂාවර්]] හි කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=1 January 1878 |title=Buddhist Tope at Sphola |url=https://www.wdl.org/en/item/11479/ |access-date=19 August 2016 |website=wld.org}}&lt;/ref&gt;

කයිබර් දුර්ග ප්‍රදේශයේ ඉතිරිව ඇති එකම ස්මාරකය ස්ඵොලා ස්තූපය විය හැකිය. නමුත් සංරක්ෂණ ස්ථානයක් ලෙස සලකනු වෙනුවට, එය මායිම් කොස්තාපල් මුරපොලක් බවට පත් කර ඇත - එහි උස භට පිරිස් සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වාසිදායක ස්ථානයක් සපයයි. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://tribune.com.pk/story/709369/what-little-remains-history-fades-as-second-century-sphola-stupa-continues-to-crumble/|title=What little remains: History fades as second century Sphola Stupa continues to crumble - The Express Tribune|date=16 May 2014|access-date=19 August 2016|publisher=tribune}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Sphola Stupa}}{{Cultural heritage sites in Federally Administered Tribal Areas|state=autocollapse}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Coord|34.0747|71.2083|display=title}}{{Gandhara}}{{Central Asian history}}
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</text>
      <sha1>pprpqxwax040ar2efc9c9x4z34klgjm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796292</id>
      <parentid>796284</parentid>
      <timestamp>2026-07-23T01:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] එක් කරන ලදී. [[විකිපීඩියා:HOTCAT|HotCat]] භාවිතයෙන්</comment>
      <origin>796292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5067" sha1="0rth2m499etwlt2jhhvaaojwfapw29z" xml:space="preserve">
[[ගොනුව:Buddhist_Tope_(at)_Ispola,_between_Ali_Musjid_&amp;_Landi_Kotal._(Sphola_Stupa)_-_photo_by_John_Burke,_1878.jpg|thumb|ස්ඵෝලා හි බෞද්ධ ස්තූපය]]
'''ස්ඵෝලා ස්තූපය''' යනු පාකිස්තානයේ ඛයිබර් පඛ්තුන්ඛ්වා හි ඛයිබර් දුර්ගයේ පිහිටා ඇති බෞද්ධ ස්මාරකයකි. ජම්රූඩ් සිට කිලෝමීටර් 25 ක් පමණ දුරින් පිහිටි මෙම ස්මාරකය උස් පාෂාණමය බෑවුමක පිහිටා ඇති අතර එය ස්ථරමය පාදමකින් ආධාරක වන ශිලා ගොඩැල්ලකිම් සමන්විත වේ. ගොඩැල්ලෙහි විශාල කොටසක් කඩා වැටී ඇත, විශේෂයෙන් ගොඩැල්ලේ දකුණු පසින් හානි වී ඇත. පස් කන්ද මුදුනේ මිනිසෙක් සිටගෙන සිටින අතර, දකුණු පසින් සුන්බුන් ගොඩක් මත තවත් මිනිසෙක් සිටගෙන සිටී. ඊට පිටුපසින් නැඟී එන බෑවුම් සහිත කඳු සහිත නිම්නයක් ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=John Burke (1843-1900) - Buddhist monument Sphola Stupa in the Khyber Pass |url=https://www.royalcollection.org.uk/collection/2501352/buddhist-monument-sphola-stupa-in-the-khyber-pass |access-date=19 August 2016 |website=www.royalcollection.org.uk}}&lt;/ref&gt;

ගල්වලින් ඉදිකරන ලද මෙම නටබුන් වූ ස්තූපයේ තට්ටු තුනකින් යුත් පාදමක් මත රැඳී ඇති ගර්භයක් ඇත. ස්ඵෝලා ඛයිබර් දුර්ගයේ අලි මස්ජිද් සහ ලන්ඩි කෝටල් අතර මැද සාරයි ගම්මානයේ පිහිටි මිටියාවතක පිහිටා ඇත. 2 වන සියවසේ ස්තූපය කුෂාණ අධිරාජ්‍යයේ අවසානයේ හෝ සමහර මූලාශ්‍රවලට අනුව තුන්වන සිට පස්වන සියවස් වලින් පසුව ඉදිකර ඇත. එය ඛයිබර් දුර්ගයේ හි ඇති වඩාත්ම සම්පූර්ණ බෞද්ධ ස්මාරකයයි. එය බොහෝ විට [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර]] කෞතුක වස්තු වල නිරූපණය වන මහා [[කුෂාණ අධිරාජ්‍යය]] සහ බෞද්ධ සම්බන්ධතාවය සිහිගන්වයි. ගන්ධාර මූර්ති මෙම ස්තූපයේම කැණීම් කරන ලද අතර දැන් ඒවා [[පෙෂාවර්]] හි කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=1 January 1878 |title=Buddhist Tope at Sphola |url=https://www.wdl.org/en/item/11479/ |access-date=19 August 2016 |website=wld.org}}&lt;/ref&gt;

කයිබර් දුර්ග ප්‍රදේශයේ ඉතිරිව ඇති එකම ස්මාරකය ස්ඵොලා ස්තූපය විය හැකිය. නමුත් සංරක්ෂණ ස්ථානයක් ලෙස සලකනු වෙනුවට, එය මායිම් කොස්තාපල් මුරපොලක් බවට පත් කර ඇත - එහි උස භට පිරිස් සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වාසිදායක ස්ථානයක් සපයයි. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://tribune.com.pk/story/709369/what-little-remains-history-fades-as-second-century-sphola-stupa-continues-to-crumble/|title=What little remains: History fades as second century Sphola Stupa continues to crumble - The Express Tribune|date=16 May 2014|access-date=19 August 2016|publisher=tribune}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Sphola Stupa}}{{Cultural heritage sites in Federally Administered Tribal Areas|state=autocollapse}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Coord|34.0747|71.2083|display=title}}{{Gandhara}}{{Central Asian history}}
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]</text>
      <sha1>0rth2m499etwlt2jhhvaaojwfapw29z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sphola Stupa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196027</id>
    <redirect title="ස්ඵෝලා ස්තූපය" />
    <revision>
      <id>796285</id>
      <timestamp>2026-07-22T15:52:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ස්ඵෝලා ස්තූපය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>796285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="db397yqm44f2l4bt6v9rolz52wduvhe" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ස්ඵෝලා ස්තූපය]]</text>
      <sha1>db397yqm44f2l4bt6v9rolz52wduvhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්ෆෝලා ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196028</id>
    <redirect title="ස්ඵෝලා ස්තූපය" />
    <revision>
      <id>796286</id>
      <timestamp>2026-07-22T15:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ස්ඵෝලා ස්තූපය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>796286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="db397yqm44f2l4bt6v9rolz52wduvhe" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ස්ඵෝලා ස්තූපය]]</text>
      <sha1>db397yqm44f2l4bt6v9rolz52wduvhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196029</id>
    <revision>
      <id>796291</id>
      <timestamp>2026-07-23T01:16:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Commons cat|Stupas in Pakistan}}  [[Category:ස්තූප|පාකිස්තානය]] [[Category:Religious buildings and structures in Pakistan]] [[Category:Tourist attractions in Pakistan]] [[Category:Buddhist holy places in Pakistan]]' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>796291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="246" sha1="nak3moe8rmzjrlkjhh8f7d315kanrnp" xml:space="preserve">{{Commons cat|Stupas in Pakistan}}

[[Category:ස්තූප|පාකිස්තානය]]
[[Category:Religious buildings and structures in Pakistan]]
[[Category:Tourist attractions in Pakistan]]
[[Category:Buddhist holy places in Pakistan]]</text>
      <sha1>nak3moe8rmzjrlkjhh8f7d315kanrnp</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>