سرائیکستان

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="skr">
  <siteinfo>
    <sitename>وکیپیڈیا</sitename>
    <dbname>skrwiki</dbname>
    <base>https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">میڈیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ورتݨ آلا</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">وکیپیڈیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فائل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فائل ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">میڈیا وکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">سانچہ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">سانچہ ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">مدد</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">مدد ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ونکی</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ونکی ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماڈیول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماڈیول ڳالھ مہاڑ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>سرائیکستان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1556</id>
    <revision>
      <id>71612</id>
      <parentid>71595</parentid>
      <timestamp>2026-06-27T12:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sraiki</username>
        <id>12</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edit by [[Special:Contributions/Sraiki|Sraiki]] ([[User talk:Sraiki|talk]]) to last revision by [[User:Ismail Saraikistani|Ismail Saraikistani]]</comment>
      <origin>71494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53956" sha1="1o0kwkc9l9e19f05mtqwzeuvdquuu39" xml:space="preserve">{| cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=0 style=&quot;border: 1px solid #cccccc; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #fcfcfc; width: 305px&quot;
| style=&quot;background:#FFFF00&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;سرائیکستان (خودمختار انتظامی اکائی)&lt;/span&gt;'''
|-
|-style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:100%&quot; align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom: 2px solid #D3D3D3;&quot; |  
[[File:Map-of-saraikistan.jpg|thumb|سرائیکستان دا نقشہ]]
|-|- align=&quot;center&quot;
|-
| '''انتظامی مرکز''': ||  [[ملتان]]
|-
| '''دیگر اہم شہر''': ||  [[بہاولپور]]، [[ڈیرہ غازی خان]]، [[ڈیرہ اسماعیل خان]]، [[رحیم یار خان]]، [[میانوالی]]، [[جھنگ]]
|-
| '''مقامی تے اکثریتی زبان''': ||  [[سرائیکی]]
|-
| '''اقلیتی زباناں''': ||  [[پشتو]]، [[پنجابی]]، [[بلوچی]]، [[مارواڑی]]، [[میواتی]]، [[ہریاݨوی]]، [[اردو]]، [[ہندکو]]
|-
| '''آبادی''': ||  50,000,849
|-
| '''رقبہ''': ||  1,13,416 مربع [[کلومیٹر]]
|-
| '''انتظامی سربراہ''': ||  [[فواد ہاشم ربانی]]، [[ایڈیشنل چیف سیکریٹری، سرائیکستان]]
|-
| '''[[ایڈیشنل آئی جی پولیس، سرائیکی وسیب]]''': ||  [[محمد کامران خان]]
|-
| '''حیثیت''': || خودمختار [[انتظامی اکائی]] از یکم جولائی 2020ء
|-
| '''[[سرکاری ٹی وی چینل]]''': ||  [[پی ٹی وی نیشنل ملتان]]
|-
| '''نظام حکومت''': ||  انتظامی [[سول سیکرٹریٹ]] (13 ضلعے)
|-
|'''علاقے''' : || بہاولپور، ملتان، ڈیرہ غازی خان، [[سرڳودھا]] (ݙو ضلعے) تے [[ڈیرہ اسماعیل خان]] ڈویژن
|-
|'''سرکاری ویب سائٹ'''||[https://www.facebook.com/ACSSouthPunjab?mibextid=JRoKGi]، ایڈیشنل چیف سیکریٹری جنوبی پنجاب سیکرٹریٹ 
|}
[[فائل:Distribution of Pakistanis speaking Saraiki as a first language in 1998.png|Distribution of Pakistanis who spoke Saraiki as their mother tongue at the time of the [[1998 Pakistan Census]]|thumb]]
سرائیکستان توں مراد پاکستان دا او سرائیکی علاقہ ہے جیہڑا زیادہ تر صوبہ پنجاب دے ماتحت اے جزوی طور تے صوبہ خیبرپختونخوا دے ماتحت وی ہے مگر ایندا زیادہ حصہ انتظامی طور تے خودمختار اے جتھاں انتظامی سول سیکرٹریٹ قائم کیتا ڳیا ہے۔ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://waseb.org/about/%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A8 |title=Archive copy |access-date=2022-05-30 |تاريخ-الأرشيف=2024-11-26 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20241126132749/https://waseb.org/about/%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A8 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==تاریخ==
[[فائل:مغلیہ دور وچ ہندوستانی صوبے.jpg|thumb|Map of India during Mughal empireمغل دور وچ صوبہ ملتان (سرائیکستان)]]

کہیں زمانے اچ راوی دا دریا ملتان دے پراݨے قلعے دے نال وہندا ہا، تے اینکوں ہک دریائی بندرگاہ دی حیثیت حاصل ہائی ، ٻیڑیں ( کشتیوں) دے ذریعے صرف سکھر بھکر ہی نئی، بلکہ منصورہ ، عراق ، ایران ، مصر ، کا بل، دلی (دہلی) تے حیدرآباد دکن تک دی تجارت ہوندی ہئی، ایں واسطے ملتان کوں دنیا دے بہوں وݙے علمی، تجارتی تے مذہبی مرکز دی حیثیت حاصل تھئی، تے صرف ہندوستان ہی نہی بلکہ پوری دنیا اچ ملتان دی شہرت ہای ۔قلعہ ملتان دی قدامت بارے آکھیا ویندے ، کہ اے پنج ہزار سال پرانا ہے ، لیکن ہو سگدے، کہ اے ہنیں تو وی زیادہ پراݨا ہووے ،ایں ڳال تے پر سارے مورخین دا اتفاق  ہے، کہ ملتان تے قلعہ ملتان دا وجود قبل از تاریخ دیو مالائی دور کنوں وی پہلے دا ہے، افسوس دا مقام ایہ ہے۔ ، جو حملہ آوراں نے ہمیشہ ایں قلعے کوں نشانہ بنڑا تے اینکوں فتح کرݨ توں بعد خوب لُٹ مار کریندے رہ ڳئے، پر اینکوں بحال کرݨ دا کہیں نا سوچیا، 600 قبل مسیح &quot; دارا &quot; نے اینکوں تباہ کیتا ، 325 قبل مسیح سکندر اعظم نے ایندے اُتے چڑھائی کیتی، ولا عرب ، افغان ، سکھ تے انگریزاں حملہ آوراں قدیم قلعہ ملتان کوں برباد کرݨ اچ کوئی کسر نہ چھوڑی ، ہنڑ فرزندان ملتان تے سرائیکی وسیب دے سارے واسیاں دا فرض ھ، کہ او اپنڑی پراݨی کوتاہیں تے غور کرِن ، تے اپنڑے وسیب دے نال تھیونڑوالی پنج ہزار سالہ زیادتیاں دی تلافی کرݨ، تے اپنڑے فخر (عظمت رفتہ) کوں سنڄانڑن.

==سرائیکستان دا جغرافیہ تے محل وقوع==
سرائیکستان وچ کوہ سلیمان، [[روہی]]، [[تھل]] ،دامان، نیلی، راوی تے گومل وادی شامل ہن۔ ایں دی زبان، تاریخ تے ثقافت ہکا ہے۔ ستارھاں ضلعیاں تے مشتمل وادی سندھ دا اُتلا میدان ہک ڄغرافیائی خطہ ہے۔ ایں کوں سرائیکستان اہدے ہن۔ پاکستان دے جغرافیائی خطے، پہاڑ، سطوح مرتفع، وادی سندھ دا زیریں میدان تے وادی سندھ دا بالائی میدان ہن۔ ہیں چھیکڑی خطے کوں سرائیکستان وی آہدے ہن۔ سرائیکستان ہک جغرافیائی خطہ ہے۔ سرائیکستان دے انہاں سارے علاقیاں دی زبان، تاریخ تے ثقافت ہکا ہے۔ سرائیکستان ستارھاں ضلعیاں دا جغرافیائی تے ثقافتی خطہ ہے. ایندے وچ ملتان، دیرہ غازی خان، بہاولپور، رحیم یار خان، بکھر، میانوالی، دیرہ اسماعیل خان، پہاڑپور، ٹانک شامل ہن۔ سرائیکستان دا کل رقبہ ہک لکھ تیرھاں ہزار چار سو سولھاں (١١٣٤١٦) مربع کلومیٹر ہے۔


===‎سرائیکستان دے ضلعے تے تحصیلاں=== 
خطہ سرائیکستان وسیع و عریض رقبے تے پھیلا ہویا اے جیندے وچ کئی اضلاع آندن جنہاں دی تفصیل درج ذیل اے. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''سرائیکستان دے ضلعے بمطابق مردم شماری 2017ء'''
!نمبرشمار 
!ضلع/تحصیل
!سرائیکی زبان %
!رقبہ (KM²)
!کل آبادی
! سرائیکی آبادی
!تبصرہ
|-
|'''(1)'''
|ضلع '''ملتان'''
|64.41
|3,720
|4,746,166
|3,057,098
|
|-
|i
|تحصیل ملتان سٹی
|47.13
|304
|2,259,115
|1,064,944
|
|-
|ii
|تحصیل ملتان صدر
|73.88
|1,632
|1,323,076
|977,543
|
|-
|iii
|تحصیل شجاع آباد
|81.05
|806
|609,004
|493,615
|
|-
|iv
|تحصیل جلالپور پیروالہ 
|93.87
|978
|554,971
|520,996
|
|-
|'''(2)'''
|ضلع لودھراں
|74.23
|2,778
|1,699,693
|1,261,752
|
|-
|i
|تحصیل لودھراں
|80.4
|1,111
|703,513
|565,672
|
|-
|ii
|تحصیل دنیا پور
|58.61
|889
|495,217
|290,255
|
|-
|iii
|تحصیل کہروڑ پکا
|81.0
|778
|500,963
|405,825
|
|-
|'''(3)'''
|ضلع وہاڑی  
|19.17
|4,364
|2,902,081
|556,619
|ڄٹکی و سرائیکی ضلع
|-
|i
|تحصیل وہاڑی
|1.45
|1,430
|928,812
|13,508
|ڄٹکی تحصیل
|-
|ii
|تحصیل بوریوالہ
|0.13
|1,295
|1,019,659
|1,317
|ڄٹکی تحصیل
|-
|iii
|تحصیل میلسی
|56.81
|1,639
|953,610
|541,794
|سرائیکی تحصیل
|-
|'''(4)'''
|ضلع خانیوال 
|18.55
|4,349
|2,920,233
|541,818
|ڄٹکی و سرائیکی ضلع
|-
|i
|تحصیل خانیوال 
|9.8
|784
|856,257
|83,710
|ڄٹکی تحصیل
|-
|ii
|تحصیل میاں چنوں 
|0.94
|1,212
|761,955
|7,191
|ڄٹکی تحصیل
|-
|iii
|تحصیل کبیروالہ
|33.3
|1,804
|958,596
|319,316
|سرائیکی تے ڄٹکی تحصیل
|-
|iv
|تحصیل جہانیاں 
|38.32
|549
|343,425
|131,601
|سرائیکی تحصیل
|-
|'''(5)'''
|ضلع '''بہاولپور'''
|67.06
|24,830
|3,669,176
|2,460,606
|
|-
|i
|تحصیل بہاولپور سٹی
|58.97
|1,490
|682,116
|402,246
|
|-
|ii
|تحصیل بہاولپور صدر
|73.34
|745
|575,886
|422,363
|
|-
|iii
|تحصیل احمدپور شرقیہ
|91.3
|1,738
|1,078,586
|984,808
|
|-
|iv
|تحصیل خیرپور ٹامیوالی
|88.56
|993
|262,923
|232,854
|
|-
|v 
|تحصیل حاصل پور
|41.46
|1,490
|456,360
|189,209
|ڄٹکی تے سرائیکی تحصیل
|-
|vi
|تحصیل منڈی یزمان
|37.35
|18,374
|613,305
|229,126
|
|-
|'''(6)'''
|ضلع رحیم یار خان 
|64.9
|11,880
|4,807,762
|3,120,662
|
|-
|i
|تحصیل رحیم یار خان
|57.54
|2,464
|1,530,183
|880,521
|
|-
|ii
|تحصیل صادق آباد
|56.71
|2,964
|1,261,588
|715,548
|
|-
|iii
|تحصیل خان پور
|70.36
|3,190
|982,085
|691,020
|
|-
|iv
|تحصیل لیاقت پور
|80.62
|3,262
|1,033,906
|833,573
|
|-
|'''(7)'''
|ضلع جھنگ 
|
|
|
|
|
|-
|i
|تحصیل جھنگ
|
|
|
|
|
|-
|ii
|تحصیل منڈی شاہ جیوݨہ
|
|
|
|
|
|-
|iií
|تحصیل اٹھارہ ہزاری
|
|
|
|
|
|-
|iv
|تحصیل احمد پور سیال
|
|
|
|
|
|-
|v
|تحصیل شور کوٹ
|
|
|
|
|
|-
|'''(8)'''
|ضلع '''ڈیرہ غازی خان'''
|80.99
|11,922
|2,872,631
|2,326,793
|
|-
|i
|تحصیل ڈیرہ غازی خان
|84.34
|2,012
|1,224,964
|1,033,190
|
|-
|ii
|تحصیل کوٹ چھٹہ
|90.1
|1,802
|757,230
|682,634
|
|-
|iii
|تحصیل کوہ سلیمان
|2.1
|5,339
|212,652
|4,595
|بلوچی و سرائیکی تحصیل
|-
|'''(9)'''
|ضلع راجن پور
|74.6
|12,318
|1,996,039
|1,489,157
|
|-
|i
|تحصیل راجن پور
|82.81
|2,078
|706,770
|585,335
|
|-
|ii
|تحصیل ڄام پور
|86.15
|2,322
|849,369
|731,733
|
|-
|iii
|تحصیل روجھاݨ مزاری
|42.36
|2,905
|405,689
|171,887
|بلوچی و سرائیکی تحصیل
|-
|iv
|ڈی ایکسکلیوڈڈ ایریا
|0.6
|5,013
|34,191
|202
|بلوچی و سرائیکی تحصیل
|-
|'''(10)'''
|ضلع مظفرڳڑھ 
|92.37
|4,778
|2,981,048
|2,753,811
|
|-
|i
|تحصیل مظفرڳڑھ
|90.87
|2,377
|1,625,487
|1,477,174
|
|-
|ii
|تحصیل علی پور
|93.79
|1,391
|640,384
|600,633
|
|-
|iii
|تحصیل جتوئی
|94.52
|1,010
|715,177
|676,004
|
|-
|'''(11)'''
|ضلع کوٹ ادو
|79.05
|3,471
|1,347,501
|1,065,249
|
|-
|ii
|تحصیل کوٹ ادو
|NA
|NA
|NA
|NA
|
|-
|ii
|تحصیل چوک سرور شہید
|NA
|NA
|NA
|NA
|
|-
|'''(12)'''
|ضلع لیہ
|66.67
|6,289
|1,823,995
|1,216,058
|
|-
|i
|تحصیل لیہ
|72.50
|1,712
|977,088
|708,457
|
|-
|ii
|تحصیل کروڑ لعل عیسݨ
|58.63
|1,823
|594,367
|348,482
|
|-
|iii
|تحصیل چوٻارہ
|63.0
|2,754
|252,540
|159,119
|
|-
|'''(13)'''
|ضلع تونسہ
|
|
|
|
|
|-
|i
|تحصیل تونسہ
|89.46
|2,769
|677,785
|606,374
|
|-
|ii
|تحصیل وہوا
|NA
|NA
|NA
|NA
|
|-
|ii
|تحصیل کوہ سلیمان 
|NA
|NA
|NA
|NA
|
|-
|'''(14)'''
|ضلع میانوالی 
|76.05
|5,840
|1,542,601
|1,173,213
|
|-
|i
|تحصیل میانوالی
|84.37
|2,689
|766,357
|646,579
|
|-
|ii
|تحصیل پپلاں
|74.04
|1,288
|402,050
|297,710
|
|-
|iii
|تحصیل عیسیٰ خیل
|61.11
|1,863
|374,194
|228,924
|
|-
|'''(15)'''
|ضلع بکھر
|79.97
|8,153
|1,647,852
|1,317,859
|
|-
|i
|تحصیل بکھر
|78.87
|2,427
|683,939
|539,469
|
|-
|ii
|تحصیل منکیرہ
|81.48
|1,768
|256,895
|209,319
|
|-
|iii
|تحصیل کلورکوٹ
|78.0
|2,239
|346,591
|270,395
|
|-
|iv
|تحصیل دریا خان
|82.86
|1,719
|360,427
|298,676
|
|-
|'''(16)'''
|ضلع خوشاب
|1.72
|6,511
|1,280,372
|22,025
|ڄٹکی و سرائیکی ضلع
|-
|i
|تحصیل خوشاب
|0.43
|2,115
|690,157
|2,970
|ڄٹکی علاقہ 
|-
|ii
|تحصیل نورپور تھل
|4.37
|2,500
|242,831
|10,632
|سرائیکی تحصیل، غیر مصدقہ اعداد
|-
|iii
|تحصیل قائد آباد
|3.54
|1,080
|230,028
|8,156
|جزوی سرائیکی علاقہ، غیر مصدقہ اعداد 
|-
|iv
|تحصیل نوشہرہ
|0.22
|816
|117,356
|267
|ڄٹکی علاقہ
|-
|'''(17)'''
|ضلع '''ڈیرہ اسماعیل خان'''
|64.23
|9,334
|1,625,088
|1,043,818
|
|-
|i
|تحصیل ڈیرہ اسماعیل خان
|59.23
|1,167
|725,449
|429,754
|
|-
|ii
|تحصیل پرووا
|71.63
|1,733
|292,343
|209,413
|
|-
|iii
|تحصیل دراٻݨ کلاں
|76.86
|1,540
|124,318
|95,555
|
|-
|iv
|تحصیل کلاچی
|59.27
|1,229
|101,892
|60,393
|
|-
|v
|تحصیل پہاڑ پور
|65.26
|1,657
|381,086
|248,703
|
|-
|vi
|تحصیل درازندہ
|NA
|2,008
|68,556
|NA
|پشتون تحصیل
|-
|'''(18)'''
|ضلع ٹانک
|16.05
|1,679
|390,626
|62,705
|غیر مصدقہ اعداد
|-
|i
|تحصیل ٹانک
|16.05
|1,679
|390,626
|62,705
|غیر مصدقہ اعداد
|-
|}
[[فائل:India1760 1905.jpg|thumb|ہندوستان تے مرہٹہ راج دے دوران خطہ سرائیکستان دا نقشہ جیہڑا صوبہ ملتان دے طور تے ݙٹھا ونج سڳدائے]]

===اہم سرائیکی شہر تے قصبے===
سرائیکی وسیب وسیع و عریض علاقے تے پھیلا ہویا اے جیندے اہم تے مشہور شہر اے ہن:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''سرائیکستان دے اہم شہر بمطابق مردم شماری 2017ء'''
!نمبرشمار 
!شہر
!کل آبادی
!شرح خواندگی 
!سطح سمندر توں اچائی (فٹ)
!حیثیت
!تبصرہ
|-
|1
|'''ملتان'''
|1,871,843
|
|
|مرکزِ سرائیکستان، انتظامی مرکز سول سیکرٹریٹ و ڈویژنل ہیڈکوارٹر
|
|-
|2
|بہاولپور
|76,2111
|
|
|انتظامی مرکز سول سیکرٹریٹ و ڈویژنل ہیڈکوارٹر 
|
|-
|3
|ڈیرہ غازی خان
|399,064
|
|
|ڈویژنل ہیڈکوارٹر
|
|-
|4
|ڈیرہ اسماعیل خان
|217,457
|
|
|ڈویژنل ہیڈکوارٹر
|
|-
|5
|میانوالی
|220,010
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|6
|رحیم یار خان
|477,100
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|7
|بکھر
|113,018
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|8
|ٹانک
|
|
|
|ضلعی صدرمقام
|  
|-
|9
|مظفرڳڑھ
|209,902
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|10
|راجن پور
|
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|11
|لیہ
|126,055
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|12
|کوٹ ادو
|129,859
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|13
|لودھراں
|117,862
|
|
|ضلعی صدرمقام
|
|-
|14
|تونسہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|15
|کبیروالہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|16
|جہانیاں 
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|17
|میلسی
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|18
|یزمان
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|19
|احمدپور شرقیہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|20
|خیرپور ٹامیوالی
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|21 
|حاصل پور
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|22
|صادق آباد
|238,311
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|23
|خان پور کٹورہ
|184,374
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|24
|لیاقت پور
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|25
|فورٹ عباس
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|26
|کوٹ چھٹہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|27
|فورٹ منرو
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|28
|فاضل پور
|
|
|
|سب تحصیل
|
|-
|29
|ڄام پور
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|30
|روجھاݨ مزاری
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|31
|علی پور
|
|
|
|تحصیل صدرمقام 
|
|-
|32
|جتوئی
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|33
|کروڑ لعل عیسݨ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|34
|چوٻارہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|35
|پپلاں
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|36
|عیسیٰ خیل
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|37
|منکیرہ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|38
|کلورکوٹ
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|39
|دریا خان
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|40
|خانسر
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|41
|وہوا
|
|
|
|سب تحصیل
| 
|-
|42
|نورپور تھل
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|43
|خانقاہ شریف 
|
|
|
|ٹاؤن
| 
|-
|44
|بھونگ
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|45
|دیراوڑ
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|46
|اوچ شریف
|
|
|
|سب تحصیل
|
|-
|47
|پرووا
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|48
|کالاباغ
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|49
|کلاچی
|
|
|
|تحصیل صدرمقام
|
|-
|50
|روکھڑی
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|51
|کندیاں
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|52
|کمرمشانی
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|53
|قطب پور
|
|
|
|ٹاؤن
|
|-
|54
|جھنگ
|
|
|
|ضلعی صدر مقام 
|
|-
|55
|شورکوٹ
|
|
|
|تحصیل صدر مقام 
|
|-
|56
|منڈی شاہ جیوݨہ 
|
|
|
|تحصیل صدر مقام 
|
|-
|57
|احمد پور سیال 
|
|
|
|تحصیل صدر مقام 
|
|-
|}

==مقامی سیاست دا انداز تے روایات==
سرائیکی خطے دی سیاست اُنھاں دے ہتھ وچ ھِے جو نہیں چاہندے سرائیکی اِنھاں دی غلامی کِنوں نجات حاصل کرن نکل سڳن جسطرح ساڈی پسماندگی دا ذمہ دار پنجاپی ھِے اے طبقہ جیندے ہتھ وچ سرائیکی سیاست ھِے اے وی پنجاپی دا مددگار طبقہ ھِے  پنجاپی دے نال نال  گدی نشین تے جاگیردار وی ساڈی پسماندگی دا ذمہ دار ھِے اینجھا کائنی اساں سارا ملبہ پنجاپی اُتے رکھ تے استین دے ناگاں کِنوں غافل تھی ونجو تے ایں خوف وچ رہو جو ایں کیتا ڳیا تاں اوں تھی ویسے فلاں تھی ویسے اِے لوک ساڈی سادگی دا ناجائز فائدہ اٹھا تے اساکوں لٹیندے رہسِن، گدی نشین تے جاگیردار ھک ڈوجھے کوں سپورٹ کریندن تے سرائیکی خطے کوں پسماندہ رکھی بیٹھن ۔۔۔۔ سرائیکی خطے دے مسائل اوں صورت وچ حل تھیسِن جڈا تل وطنی سیاست وچ دلچسبی گھنسِن سیاست ایں وقت تَل وطنیاں کِنے کائنی بلکہ اُنھاں کِنے ھِے جو درپردہ سرائیکی کوں کم زات تے نیچ سمجھدن اِنھاں لوکاں تے پنجاپیاں وچ کوئی فرق کائنی پنجاپی اگر سرائیکی نال شدید نفرت کریندن تے اے 0.5 فیصد طبقہ وی جو پیچھلے چالھیں سالیں کِنوں سرائیکی اُتے سیاست کریندا پئے سرائیکی نال گھٹ نفرت کائنی کریندا اِنھاں دی نفرت پنجاپیاں کِنوں ودھ ھِے ایں مسئلے دے حل کیتے سرائیکی نینگر سیاست وچ عملی حصہ گھنن تے ڈوھا نفرت دے سودگراں اُتے کڑی نظر رکھی ونجے ۔۔۔۔ اے نفرت دے سوداگر کینہ پرور تے لالچی وی ھِن تے  سرائیکی نال بغض وی رکھیندن ۔۔۔۔۔ ۔۔۔۔اِنھاں ڈوھا کِنوں نجات ھی سرائیکی کیتے ترقی دے راستے کھول سڳدی ھِے ۔۔۔۔۔ ھک طبقہ کِنوں نجات دے نال نال ڈوجھے طبقے تے کڑی نظر رکھڑ نال سرائیکی اپڑا بچاؤ کر سڳدن تے اُتے آ سڳدن اِنھاں اُتے بھروسہ کررڑ ممکن کائنی ورنہ نسل پرست کڈھائی وی نہ چاہسِن سرائیکی کوں  پنجاپی کِنوں نجات ملے۔۔۔ھتوں اے نسل پرست پنجاپی دے مدد گار بڑ تے سرائیکی کوں نقصان پہنچیندن۔
===سرائیکی قومیتی جماعتاں===
*[[سرائیکستان قومی کونسل]]، ظہور دھریجہ
*[[سرائیکستان ڈیموکریٹک پارٹی]]، راݨا فراز نون
*[[پاکستان سرائیکی پارٹی]]، نخبہ تاج لنگاہ
*[[پاکستان سرائیکی قومی اتحاد]]، کرنل (ر) عبدالجبار عباسی
*[[سرائیکستان قومی اتحاد]]، خواجہ غلام فرید کوریجہ
*[[سرائیکی فاونڈیشن پاکستان]]، ڄام اظہر مراد لاڑ
*[[عوامی سرائیکی پارٹی]]، سجاد اکبر ملکانی
*[[سرائیکی ایکشن کمیٹی]]، راشد عزیز بھٹی
*[[سرائیکی ملت پارٹی]]، اصغر خان ناہڑ
*[[وسیب نیشنل تحریک]]، آصف خان
*[[سرائیکی نیشنل پارٹی]]، عبدالمجید کانجو
*[[سرائیکستان قومی موومنٹ]]، بانی حمید اصغر شاہین مرحوم
*[[وسیب اتحاد]]، شہباز خان

===وفاقی جماعتاں===  
*[[پاکستان تحریک انصاف]]، [[عون عباس بپی]]، صدر سرائیکی وسیب 
*[[پاکستان پیپلز پارٹی]]، مخدوم سید احمد محمود، صدر سرائیکی وسیب
*[[پاکستان مسلم لیگ (ن)]]، کوئی نی 
*[[پاکستان عوامی تحریک]]، چوہدری فیاض احمد وڑائچ، صدر سرائیکی وسیب
*[[جماعت اسلامی پاکستان]]، راؤ محمد ظفر، صدر سرائیکی وسیب&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://jisp.pk/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-28 |archive-date=2020-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210212121/http://jisp.pk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*[[مجلس وحدت المسلمین]]، علامہ اقتدار حسین نقوی، صدر سرائیکی وسیب
*[[پاکستان مسلم لیگ (ق)]]، کوئی نی
*[[عوامی نیشنل پارٹی]]، کوئی نی

===سرائیکی وسیب دے حکمران خاندان===
*عباسی، نواب صلاح الدین عباسی، احمد پور شرقیہ
*چنڑ، ملک محمد اقبال چنڑ، بہاولپور
*للو، ملک حبیب للو، اوچ
*گیلانی، یوسف رضا گیلانی (ملتان)، افتخار الحسن گیلانی (اوچ)
*پیرزادہ، میاں ریاض حسین پیرزادہ، خیرپور ٹامیوالی
*گردیزی، سید عرفان گردیزی، حاصل پور
*وارݨ، سردار عامر یار وارݨ، دھوڑکوٹ
*پنوہاں، ملک حاصل محمد پنوہاں، علی پور
*سہروردی سادات، مخدوم سید احمد محمود، رحیم یار خان
*متیاݨہ، میاں ممتاز متیاݨہ، چشتیاں
*لالیکا، میاں عبدالستار لالیکا مرحوم، چشتیاں
*خاکوانی، اعظم خان خاکوانی، وہاڑی
*کھچی، ممتاز خان کھچی، وہاڑی
*بھابھہ، نور خان بھابھہ، میلسی
*ݙاہا، خانیوال
*ہراج، مہر اللہ یار ہراج، خانیوال
*ٻوسݨ، حاجی سکندر حیات ٻوسݨ، ملتان
*بھٹہ، شہزاد مقبول بھٹہ، ملتان
*راں، مظہر عباس راں، ملتان
*لانگ، نغمہ مشتاق لانگ، جلالپور پیروالہ
*کانجو، عبدالرحمان کانجو، لودھراں
*کھر، غلام مصطفٰی کھر، مظفر ڳڑھ
*بخاری، باسط سلطان بخاری، مظفر ڳڑھ
*نیازی، عمران خان نیازی، امجد علی خان، میانوالی
*اعواݨ، عائلہ ملک، کالاباغ
*روکھڑی، گل حمید خان روکھڑی، میانوالی
*شادی خیل، الحاج عبیداللہ خان شادی خیل، میانوالی
*ڈھانڈلہ، ملک افضل ڈھانڈلہ، بھکر
*اولکھ، احمد علی اولکھ، لیہ
*لغاری، جمال خان لغاری، ڈیرہ غازی خان
*مزاری، میر بلخ شیر مزاری، روجھان
*کھوسہ، سردار ذوالفقار علی خان کھوسہ، ڈیرہ غازی خان
*دریشک، سردار نصراللہ خان دریشک، راجن پور
*قیصراݨی، میر بادشاہ خان قیصراݨی، تونسہ
*گورچاݨی، سردار شیر علی گورچاݨی، راجن پور
*لونڈ، سردار جاوید اختر لونڈ، ڈیرہ غازی خان
*نواݨی، رشید اکبر نواݨی، بھکر
*جتوئی، قیوم جتوئی، جتوئی

==ثقافت تے روایات==

پٹکا سرائیکی ٹریڈیشن دا اہم جُز ہے ۔پٹکے کوں بدھݨ دے ڈھیر طریقے ھِن ۔سادہ طریقے نال وی پٹکا بدھا ویندے تے پٹکے کوں وَل ڈے تے ھک پاند مُونڈھے تے وی رکھیاں ویندے ڈوجھا پاند سَر وچ لُکیاں ھویا ھوندے ۔کجھ شوقین مزاج نینگر رنگین پَٹکا بدھ تے اپݨی خوبصورتی وچ اضافے دا سبب بݨݨ سانڳے رنگین پٹکے دا استعمال کریندن مقصد صرف خوبصورت نظر آنوݨ تے سرائیکی ٹریڈیشن کوں نشابر کرݨا ھوندے ۔جناب استاد ملک سونا خان بے وس دا پٹکا اسٹائل ھک عام سرائیکی پٹکا اسٹائل ہے ۔جو سرائیکی وسیب وچ عام ہے ۔&lt;ref&gt;https://www.saraikiliterature.com/en/language/history-of-saraiki-language&lt;/ref&gt;

گھیرولی شلوار :گھیر والی شلوار سرائیکی علاقہ دا کلچر ہے کجھ علاقاں اچ ایکوں ولیں آلی شلوار وی آکھا ویندے ایں علاقہ توں اے کلچر باہر نختے ۔ھُݨ اے گھیر والی شلوار بلوچ وی استعمال کریندن تے پاکستان دے ڈوجھے خطے دے لوک ایکوں استعمال کریندن گھیرولی شلوار سرائیکی ٹریڈشن دا حصہ ھے ایکوں سابق سرائیکی اسٹیٹ بہاولپور دے سابق نواب استعمال کریندے رہے ڳئین ھُݨ اے گھیرولی شلوار والا کلچر متروک تھیندا پئے ضرورت ایں ڳالھ دی ھِ سرائیکی ٹریڈیشن اُبھارݨ سانڳے ایندا استعمال نینگر کرن ۔۔لیکن بلوچستان وچ ھالی وی ایندا استعمال تھیندے ۔شوقین مزاج نوجوان نسل ایندا استعمال کریندی ھِ ۔سابق سرائیکی اسٹیٹ بہاولپور نواب صبح صادق خان عباسی گھیرولی شلوار دے نال تصویر سرائیکی کلچر کوں نشابر کریندی پئی ہے ۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://seraikigeet.com/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-29 |archive-date=2022-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220528103855/https://seraikigeet.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://saraikimusic.blogspot.com/?m=1&lt;/ref&gt;
===سرائیکی زبان تے ایندے لہجے===
[[ملتان]]، مظفرگڑھ , بہاولپور، دیرہ غازی خان، دیرہ اسماعیل خان، میاںوالی،خوشاب، صحبت پور، ضلع بار خان تے درگ وچ سرائیکی دا معیاری لہجہ الایا ویندے۔ سرائیکی زبان دے ویہہ ہزار کنوں ودھ شاعر ہن۔

رحیم یار خان، [[راجن پور]]، کشمور تے [[گھوٹکی]] دے اضلاع وچ سرائیکی دا لمے آلا لہجہ ٻولا ویندے. سندھی دے گہرے اثرات دی وجہ توں اے لہجہ معیاری ملتانی سرائیکی توں قدرے مختلف اے.

ابھیچڑی سرائیکی وچ &quot;ب&quot; کوں &quot;ٻ&quot; ، &quot;ج&quot; کوں &quot;ڄ&quot;   تے &quot;گ&quot; کوں ہمشہ &quot;ڳ&quot; ٻولیندے ہِن۔ سلطان ٻاہو، علی حیدر ملتانی، ریاض،عابد تمیمی ایں لہجے دے شاعر ہن۔ ایں لہجے دے مزید ست لہجے ہن۔ ہر تحصیل دا لہجہ کُجھ نہ کُجھ وکھرا ہے.

===سرائیکی زبان دی تعلیمی حیثیت===

==تعلیمی نظام==
===تعلیمی ادارے===
*[[اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور]]
*[[بہاؤالدین زکریا یونیورسٹی ملتان]]
*[[غازی یونیورسٹی ڈیرہ غازی خان]]
*[[گومل یونیورسٹی ڈیرہ اسماعیل خان]]
*[[نمل یونیورسٹی میانوالی]]
*[[یونیورسٹی آف میانوالی]]، میانوالی 
*[[تھل یونیورسٹی بھکر]]
*[[صادق گرلز کالج یونیورسٹی بہاولپور]]
*[[گورنمنٹ ایس ای کالج، بہاولپور]]
*[[گورنمنٹ صادق عباس کالج، احمد پور شرقیہ]]
*[[یونیورسٹی آف ساؤدرن پنجاب]] ملتان&lt;ref&gt;https://www.isp.edu.pk/&lt;/ref&gt;

===پیشہ ورانہ تعلیمی ادارے===
*[[کیڈٹ کالج عیسیٰ خیل]]، میانوالی&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ccek.edu.pk/page.php?slug=academic |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |archive-date=2022-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103055650/http://ccek.edu.pk/page.php?slug=academic |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*[[پولیس ٹریننگ اسکول، ملتان]]&lt;ref&gt;https://www.punjabpolice.gov.pk/trainingbranch&lt;/ref&gt;
*[[قائداعظم میڈیکل کالج، بہاولپور]]
*[[نشتر میڈیکل یونیورسٹی ملتان]]
*[[شیخ زید میڈیکل کالج، رحیم یار خان]]
*[[چولستان یونیورسٹی آف ویٹرنری اینڈ اینیمل سائنسز، بہاولپور]]
*[[خواجہ فرید یونیورسٹی آف انجینئرنگ اینڈ انفارمیشن ٹیکنالوجی، رحیم یار خان]]
*[[میاں نواز شریف انجینئرنگ یونیورسٹی، ملتان]]
*[[محمد شہباز شریف زرعی یونیورسٹی، ملتان]]
*[[میر چاکراعظم رند یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی، ڈیرہ غازی خان]]
*[[گورنمنٹ کالج آف ٹیکنالوجی، بہاولپور]]
*[[گورنمنٹ کالج آف ٹیکنالوجی، ملتان]]
*[[گورنمنٹ کالج آف ٹیکنالوجی، لیہ]]
*[[گورنمنٹ کالج آف کامرس، بہاولپور]]
*[[پاپولیشن ویلفیئر ٹریننگ انسٹیٹیوٹ، ملتان]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pwd.punjab.gov.pk/regional_training_institutes_address |title=Archive copy |access-date=2022-05-19 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-19 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220519120154/https://pwd.punjab.gov.pk/regional_training_institutes_address |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*[[زرعی یونیورسٹی ڈیرہ اسماعیل خان]]

==شخصیات تے مشاہیر==
*[[شاہ شمس سبزواری]]
*[[ڄلم بن شبان]]
*[[شیخ حمید]]
*[[داؤد بن نصر]]
*[[بہاؤالدین زکریا ملتانی]]
*[[رفعت عباس]]
*[[خواجہ غلام فرید]]
*[[ابوالفضل فیضی مبارکپوری]]
*[[چندر گپت موریا]]
*[[نواب صادق محمد خان پنجم عباسی]]
*[[ملک امیر محمد خان]]
*[[عطاءاللہ خان عیسیٰ خیلوی]]
*[[عمران خان]]

==وسائل تے معدنیات==
==صنعت تے تجارت==
==آبی وسائل==
==ذرائع نقل و حمل تے آمد و رفت==
*[[ساؤتھ ائیر]]، ملتان

==زراعت تے فصلاں==
==مواصلات==
*[[پی ٹی وی نیشنل ملتان]]
*[[ریڈیو پاکستان بہاولپور]]
*[[ریڈیو پاکستان ملتان]]
*[[ریڈیو پاکستان ڈیرہ اسماعیل خان]]
*[[ریڈیو میانوالی]]
*[[وسیب ٹی وی]]
*[[روہی ٹی وی]]

==طبی سہولتاں==
*[[بہاول وکٹوریہ ہسپتال بہاولپور]]
*[[نواب صادق ہسپتال بہاولپور]]
*[[نشتر ہسپتال ملتان]]
*[[شیخ زید ہسپتال رحیم یار خان]]
*[[ساؤتھ پنجاب ہسپتال ملتان]] ملتان&lt;ref&gt;https://southpunjabhospital.com/&lt;/ref&gt;
*[[ملتان انسٹیٹیوٹ آف کڈنی ذیزیزز]]

==قومی تے مقامی کھیݙاں==
*[[سرائیکستان (جنوبی پنجاب) کرکٹ ٹیم]]&lt;ref&gt;https://www.pcb.com.pk/domestic-squads.html&lt;/ref&gt;
*[[ملتان سلطانز کرکٹ ٹیم]]

==علمی، سیاحتی، تاریخی تے روحانی مقامات==
فورٹ منرو ضلع ڈیرہ غازی خان، ماڑی ضلع راجن پور، قلعہ ڈیراور ضلع بہاولپور، قلعہ کہنہ قاسم باغ ملتان، باغ لانگے خان عوامی لائبریری ملتان، جناح پارک ملتان، مزار شاہ یوسف گردیز ملتان، مزار حضرت بہاؤالدین زکریا ملتان، مزار شاہ شمس سبزواری ملتان، مزار حضرت شاہ رکن عالم ملتان، عیدگاہ ملتان، سینٹرل لائبریری بہاولپور، نور محل بہاولپور، دربار محل بہاولپور، نشاط محل بہاولپور، گلزار محل بہاولپور، صادق ڳڑھ محل ڈیرہ نواب صاحب، مزار حضرت ملوک شاہ بہاولپور، گلزار صادق پارک بہاولپور، گیریژن پارک بہاولپور، لال سہانرا نیشنل پارک بہاولپور، مزار حضرت سلطان احمد قتال جلالپور پیروالہ، مزار حضرت جلال الدین سرخپوش بخاری اوچشریف، چنݨ پیر ضلع بہاولپور، ہیڈ پنجند بیراج، مزار حضرت خواجہ سلیمان تونسوی ضلع تونسہ، مزار حضرت سخی سرور ڈیرہ غازی خان، مزار حضرت میاں علی ضلع میانوالی، کالا باغ ضلع میانوالی، چشمہ بیراج ضلع میانوالی، تونسہ بیراج، وادی نمل ضلع میانوالی، بھونگ مسجد صادق آباد، پتݨ منارا ضلع رحیم یار خان، جامع مسجد الصادق بہاولپور، دربار خواجہ غلام فرید کوٹ مٹھݨ شریف، مزار نواب مظفر خان سدوزئی احاطہ حضرت بہاؤالدین زکریا ملتانی، عباسی مسجد ڈیراور، بہاولپور میوزیم، ملتان میوزیم، [[ملتان ٹی ہاؤس]]، شیر باغ بہاولپور

==سرائیکی وسیب دے سوغاتاں تے کھاݨے==
[[ݙولی]]، [[ڈھوڈا]]، [[چلڑا]]، [[سوہن حلوہ]]، [[تل شکری]]، [[پتے آلی دال]]، [[سوہانجݨہ]]، [[ساڳ]]، [[مکئی دی روٹی]]، [[کوکی]]، [[مرونڈا]], [[دابڑ دال]]، [[گجک]]، [[ثوبت]]، [[لسی]]، [[امب]]، [[کھمبی]]، [[دشاڳ]]، [[ماکھی]]، [[کھیر سوڈا]]، [[ٹانگر]]، [[مکھڈی حلوہ]]، [[کٹوہ گوشت]]، [[پیٹھے دا حلوہ]]، [[چٗوری]]، [[ککو]]، [[ڈڈے]]، [[ڳنے دی رؤ]]، [[مکھݨ]]، [[پنجیری]]، [[گھڑے آلے سیویاں]]، [[جَوڑے]]، [[ڳڑ دا شربت]]، [[ستو]]، [[پنڈ دے کھیلونھ]]، [[پیلو]]، [[کڑویلو]]، [[مکھݨ]]، [[دیسی گھیؤ]]، [[کھوئے دے پیڑے]]، [[کھیرنی]]، [[حلوہ پوری]]، [[سری پاوے]]، [[متنجݨ]]

==انتظامی خودمختاری==
سرائیکی وسیب انتظامی طور تے ہک خودمختار علاقہ ہے جیہڑا کہ ہک صوبائی سول سیکرٹریٹ تے کئی وفاقی اداریاں دے زیر انتظام ہے۔ یکم جولائی 2020ء خطہ سرائیکستان دا او تاریخی ݙینہہ اے جݙݨ پاکستان تحریک انصاف دی حکومت ولوں بالخصوص وزیراعلٰی پنجاب سردار عثمان احمد خان بزدار ہوراں دے کاوشاں نال اتھاں سول بیوروکریسی تے پولیس بیوروکریسی دے انتظامی سیکرٹریٹ دا قیام عمل اچ آیا۔ 30 جون 2020ء کوں جناب زاہد اختر زمان دی تقرری بطور پہلے تے تاریخی ایڈیشنل چیف سیکریٹری تے جناب انعام غنی دی تقرری بطور پہلے تے تاریخی ایڈیشنل انسپیکٹر جنرل دے کیتی ڳئی۔ وزیراعلٰی پنجاب سردار عثمان احمد خان بزدار ہوراں نے انہاں ݙوہاں انتظامی سربراہان نال خصوصی ملاقات اچ نیک تمناواں دے بعد سرائیکی خطے دے معاملات تے مسائل بارے تبادلہ خیال کیتا ۔ انہاں ݙوہاں سربراہان نے ݙو جولائی 2020ء کوں سرائیکستان دے انتظامی سیکرٹریٹ (سرکاری ناں جنوبی پنجاب سیکرٹریٹ) کیتے باقاعدہ طور تے اپݨے ذمہ داریاں سنبھال گھدے۔&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.punjab.gov.pk/node/4018 |title=Archive copy |access-date=2022-04-02 |archive-date=2021-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422155554/https://www.punjab.gov.pk/node/4018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
===خودمختار صوبائی سیکرٹریٹ (صوبائی محکمے)===
سرائیکستان دے انتظامی سیکرٹریٹ اچ ابتدائی طور تے مندرجہ ذیل محمکہ جات شامل کیتے ڳئے ہن جنہاں وچوں کجھ دے سیکرٹریاں دی تعیناتی تھیوݨی باقی ہے۔
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://urdu.siasat.pk/news/2020-08-18/news-47139 |title=Archive copy |access-date=2022-04-02 |تاريخ-الأرشيف=2021-09-13 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210913092659/https://urdu.siasat.pk/news/2020-08-18/news-47139 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#سروسز اینڈ جنرل ایڈمنسٹریشن ڈیپارٹمنٹ
#داخلہ
#صحت
#اسپیشلائزڈ ہیلتھ کئیر اینڈ میڈیکل ایجوکیشن 
#اعلیٰ تعلیم&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://highereducation.southpunjab.gov.pk/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |archive-date=2022-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609125454/http://highereducation.southpunjab.gov.pk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#سکول ایجوکیشن&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://schooleducation.southpunjab.gov.pk/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |archive-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130065531/https://schooleducation.southpunjab.gov.pk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#زراعت
#پلاننگ اینڈ ڈیویلپمنٹ
#لائیو سٹاک اینڈ ڈیری ڈیویلپمنٹ
#پلاننگ اینڈ ڈیویلپمنٹ
#سیکرٹری لوکل گورنمنٹ اینڈ کمیونٹی ڈیویلپمنٹ
#سیکرٹری ہاؤسنگ، اربن ڈیویلپمنٹ اینڈ پبلک ہیلتھ انجینئرنگ
#آبپاشی
#جنگلات
#کمیونیکیشن اینڈ ورکس
#محکمہ مال (ریونیو)
#محکمہ بیت المال
#ڈائریکٹوریٹ پبلک ریلیشنز، حکومت پنجاب &lt;ref&gt;https://www.facebook.com/DPRMultan/&lt;/ref&gt;
#جنوبی پنجاب پولیس آفس برائے ایڈیشنل آئی جی، ملتان 
#میٹرو بس سسٹم ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pma.punjab.gov.pk/mmbs |title=Archive copy |access-date=2022-06-07 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123164331/https://pma.punjab.gov.pk/mmbs |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ممبر انفراسٹرکچر ڈویلپمنٹ اتھارٹی ملتان&lt;ref&gt;https://www.idap.pk/details/board-of-authority&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹر سپیشل برانچ پولیس، جنوبی پنجاب، ملتان&lt;ref&gt;https://thepakistandaily.com/usman-buzdar-appoints-controversial-uncle-as-special-branch-director-south-punjab/&lt;/ref&gt;
#دفتر ڈائریکٹر پبلک انسٹرکشنز ایجوکیشن جنوبی پنجاب، ملتان
#پنجاب ایجوکیشن فاونڈیشن، ریجنل آفس ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pef.edu.pk/Contact/index.aspx |title=Archive copy |access-date=2022-07-01 |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922063353/http://www.pef.edu.pk/Contact/index.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پنجاب فوڈ اتھارٹی، ساؤتھ ونگ ملتان&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/PFARESOURCEANSLICENSINGSOUTH&lt;/ref&gt;
#ڈی آئی جی جیل خانہ جات ملتان ریجن &lt;ref&gt;https://prisons.punjab.gov.pk/regional_digs_contact_numbers&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹوریٹ زرعی انجینئرنگ ملتان،&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://field.agripunjab.gov.pk/our_directorates |title=Archive copy |access-date=2022-09-22 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701052204/http://field.agripunjab.gov.pk/our_directorates |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹوریٹ زرعی میکنائزیشن ریسرچ ادارہ ملتان ،&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://field.agripunjab.gov.pk/our_directorates |title=Archive copy |access-date=2022-09-22 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701052204/http://field.agripunjab.gov.pk/our_directorates |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ایڈیشنل آئی جی ڈسپلن جنوبی پنجاب، &lt;ref&gt;https://punjabpolice.gov.pk/PIO_OTHER_UNIT&lt;/ref&gt;

===وفاقی محکمے تے نیم خودمختار ادارے===
#واپڈا (میپکو ملتان)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mepco.com.pk/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |archive-date=2021-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212171629/http://mepco.com.pk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان پوسٹ (پوسٹ ماسٹر جنرل آفس جنوبی پنجاب سرکل)&lt;ref&gt;https://www.pakpost.gov.pk/contact_us.php#top&lt;/ref&gt;
#پاکستان ٹیلی ویژن، ملتان مرکز&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ptv.com.pk/Contact |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |تاريخ-الأرشيف=2022-06-24 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220624061259/https://ptv.com.pk/Contact |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#[[پی ٹی وی نیشنل ملتان]]، &lt;ref&gt;https://youtube.com/@ptvnationalmultan&lt;/ref&gt;
#ریلوے کنسٹرکشن پاکستان (ریجنل آفس ملتان)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.railcop-pk.com/reg-offices.htm |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |archive-date=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415221644/http://railcop-pk.com/reg-offices.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#دی انسٹی ٹیوشن آف انجینئرز پاکستان، ملتان سنٹر&lt;ref&gt;http://iepislamabad.org/iep-centres.php&lt;/ref&gt;
#پاکستان انجینئرنگ کونسل، برانچ آفس ملتان &lt;ref&gt;https://pec.org.pk/branch_laision_offices.aspx، پاکستان انجینئرنگ کونسل، برانچ آفس، شاہ رکن عالم کالونی ملتان &lt;/ref&gt;
#ایف آئی اے، ملتان&lt;ref&gt;https://www.fia.gov.pk/contact&lt;/ref&gt;
#اے ٹی آئی آر، ملتان آفس &lt;ref&gt;https://atir.gov.pk/?page=admin&lt;/ref&gt;
#نیشنل ہائی وے اتھارٹی، جی ایم کنسٹرکشن ، پنجاب ساؤتھ، ملتان &lt;ref&gt;https://nha.gov.pk/contact-us&lt;/ref&gt;
#ساؤدرن پنجاب ایمبرائیڈری انڈسٹریز (پبلک پرائیویٹ پارٹنرشپ)&lt;ref&gt;http://spei.com.pk/&lt;/ref&gt;
#نیشنل ہائی وے اینڈ موٹروے پولیس، ڈی آئی جی سینٹرل 2، ملتان &lt;ref&gt;https://nhmp.pitb.gov.pk/telephone_directory&lt;/ref&gt;
#پوسٹل لائف انشورنس کمپنی لمیٹڈ، ریجنل ڈائریکٹر ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://plic.com.pk/contact |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |تاريخ-الأرشيف=2022-06-10 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220610192654/https://plic.com.pk/contact |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان ٹیلی کمیونیکیشن اتھارٹی، ریجنل آفس ملتان&lt;ref&gt;https://www.pta.gov.pk/en/multan&lt;/ref&gt;
#پاکستان کونسل فار ریسرچ ان واٹر ریسورسز، ریجنل آفس بہاولپور&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pcrwr.gov.pk/bahawalpur/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-12 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220512093540/https://pcrwr.gov.pk/bahawalpur/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان سائنس فاونڈیشن، ڈپٹی ڈائریکٹر ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.psf.gov.pk/contact.aspx |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |تاريخ-الأرشيف=2022-06-18 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220618141606/https://psf.gov.pk/contact.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پی ایس کیو سی اے، ڈپٹی ڈائریکٹر ملتان زون&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://updated.psqca.com.pk/contact-us/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |archive-date=2022-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220517141128/http://updated.psqca.com.pk/contact-us/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹوریٹ آف حج، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://mora.gov.pk/Detail/M2IzNTUwNjQtMWM1OS00YWIxLWE3ZjUtY2ZiYmM2M2RkOTU0 |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-12 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220512061212/https://mora.gov.pk/Detail/M2IzNTUwNjQtMWM1OS00YWIxLWE3ZjUtY2ZiYmM2M2RkOTU0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#وفاقی شرعی عدالت، جنوبی پنجاب، ملتان &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nayatime.com/story/2022-05-07-13-33--1651912414 |title=Archive copy |access-date=2022-05-14 |archive-date=2022-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705222651/https://www.nayatime.com/story/2022-05-07-13-33--1651912414 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ریجنل نیب ملتان&lt;ref&gt;https://nab.gov.pk/contacts.asp#mul&lt;/ref&gt;
#ایس ایم ای بی ایف سی ساؤتھ پنجاب، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.smebfcmultan.com/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |archive-date=2022-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520105718/https://www.smebfcmultan.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#نادرا ریجنل ہیڈکوارٹر ملتان&lt;ref&gt;https://www.nadra.gov.pk/operational-management/&lt;/ref&gt;
#دفتر ایڈیشنل ایڈوکیٹ جنرل، بہاولپور تے ملتان&lt;ref&gt;دفتر ایڈیشنل ایڈوکیٹ جنرل، ملتان و بہاولپور بنچ https://advocategeneral.punjab.gov.pk/law_officer&lt;/ref&gt;
#قومی امن کمیٹی برائے بین المذاہب ہم آہنگی، حکومت پاکستان&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/npcpbwp/&lt;/ref&gt;
#ڈائریکٹر ٹریڈ ڈیویلپمنٹ اتھارٹی پاکستان، ملتان&lt;ref&gt;https://tdap.gov.pk/&lt;/ref&gt;
#ڈی جی آڈٹ، جنوبی پنجاب، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://agp.gov.pk/Jobs |title=Archive copy |access-date=2022-06-07 |archive-date=2022-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220607185507/https://agp.gov.pk/Jobs |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پریس انفارمیشن ڈیپارٹمنٹ، ریجنل آفس ملتان&lt;ref&gt;http://pid.gov.pk/contact_regional&lt;/ref&gt;
#ڈپٹی جنرل مینیجر پیمرا، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pemra.gov.pk/contact.php |title=Archive copy |access-date=2022-06-15 |archive-date=2022-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220617094824/https://pemra.gov.pk/contact.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#ریجنل دفتر نیشنل ٹیلی کمیونیکیشن کارپوریشن، ملتان&lt;ref&gt;https://ntc.net.pk/ContactCentral.html&lt;/ref&gt;
#پاکستان ریلوے پولیس ملتان ڈویژن &lt;ref&gt;http://www.pakistanjobsbank.com/Jobs/47667/Pakistan-Railway-Police-Jobs-2017-Constables-ASI-NTS-Application-Form-Download-Latest-New/&lt;/ref&gt;
#پاکستان ریلوے، ڈویزنل سپرنٹنڈنٹ ملتان &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.pakrail.gov.pk/ContactUs.aspx |title=Archive copy |access-date=2022-09-13 |archive-date=2020-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130101320/https://www.pakrail.gov.pk/ContactUs.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان پریس ڈیپارٹمنٹ، ریجنل آفس ملتان &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://pid.gov.pk/contact_regional |title=Archive copy |access-date=2022-06-15 |تاريخ-الأرشيف=2022-06-17 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220617155631/http://pid.gov.pk/contact_regional |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#اسٹیٹ لائف انشورنس کارپوریشن آف پاکستان، ملتان ریجن &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://statelife.com.pk/index.php/contact-item-2/multan-region |title=Archive copy |access-date=2022-10-31 |archive-date=2022-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031062935/https://statelife.com.pk/index.php/contact-item-2/multan-region |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#این ایل سی، ریجنل آفس ملتان
#[[ساؤتھ ائیر]]، ملتان
#ایف ڈبلیو او، ڈیرہ اسماعیل خان
#فوجی فاؤنڈیشن، دفاتر ملتان، میانوالی
#مراکز قومی بچت پاکستان، ملتان، بہاولپور
#اکادمی ادبیات پاکستان، برانچ آفس ملتان، &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pal.gov.pk/directory.aspx |title=Archive copy |access-date=2023-11-19 |archive-date=2023-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231119101912/https://pal.gov.pk/directory.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پولیس ٹریننگ اسکول ملتان، &lt;ref&gt;https://www.punjabpolice.gov.pk/PPOContacts&lt;/ref&gt;

===این جی اوز تے فلاحی، مذہبی تے تحقیقاتی ادارے===
#عالمی مجلس تحفظ ختم نبوت، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://laulak.info/old/MLAULAK/laulak.htm |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924001303/http://laulak.info/old/MLAULAK/laulak.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#الخدمت فاونڈیشن ساؤتھ پنجاب&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://alkhidmat.org/contact.html |title=Archive copy |access-date=2022-05-13 |archive-date=2022-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525003246/https://alkhidmat.org/contact.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#جنوبی پنجاب سنٹر برائے ریسرچ اینڈ ڈیویلپمنٹ ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://spcrd.org/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-27 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-17 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220517215418/http://spcrd.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#سرائیکی ایریا سٹڈی سنٹر، ملتان&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://sasc.bzu.edu.pk/website/ |title=Archive copy |access-date=2022-05-29 |archive-date=2022-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419042949/https://sasc.bzu.edu.pk/website/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
#پاکستان جرنلسٹ ایسوسی ایشن، جنوبی پنجاب&lt;ref&gt;https://pja.org.pk/south-punjab/&lt;/ref&gt;
#پاکستان یو ایس ایلومنی نیٹ ورک ، جنوبی پنجاب چیپٹر &lt;ref&gt;https://puan.pk/chapters/south-punjab/&lt;/ref&gt;

===بین الاقوامی ادارے تے ملٹی نیشنل کمپنیاں===
*اقوام متحدہ دے وفود برائے سرائیکی وسیب یا جنوبی پنجاب
*یاماہا پاکستان، ملتان آفس&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.yamaha-motor.com.pk/offices/ |title=Archive copy |access-date=2022-09-25 |تاريخ-الأرشيف=2022-09-25 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220925181944/https://www.yamaha-motor.com.pk/offices/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*سوزوکی جنوبی پنجاب، ملتان &lt;ref&gt;//https://suzukisouthpunjab.com//&lt;/ref&gt;
*خانہ فرہنگ ایران، ملتان

===انتظامی تقسیم===
1.جنوبی پنجاب سیکرٹریٹ
*[[بہاولپور ڈویژن]]، [[ملتان ڈویژن]] تے [[ڈیرہ غازی خان ڈویژن]] (تیرہاں اضلاع) تے مشتمل وسیب دا علاقہ ایڈیشنل چیف سیکریٹری دے ماتحت بذریعہ سول سیکرٹریٹ زیر انتظام
*ضلع ڈیرہ غازی خان دے ذیلی انتظام دے طور تے کوہ سلیمان دے قبائلی علاقے بذریعہ پولیٹیکل اسسٹنٹ 

2.ضلع میانوالی، بھکر تے ضلع خوشاب دا جزوی علاقہ، کمشنر [[سرڳودھا ڈویژن]] (پنجاب) دے زیر انتظام

3.ضلع ڈیرہ اسماعیل خان تے ٹانک دے ضلعے، صوبہ خیبرپختونخواہ، کمشنر [[ڈیرہ اسماعیل خان ڈویژن]] دے زیر انتظام&lt;ref&gt;تحقیق و ترتیب، اسماعیل بھٹہ&lt;/ref&gt;

==مزید ݙیکھو==
*[[سرائیکی زبان]]
*[[سرائیکستان سول سیکرٹریٹ]]
*[[تاریخ سرائیکستان]]
*[[ملتان]]
*[[سرائیکی]]
*[[سرائیکی لوک]]
*[[سرائیکی اکھاݨ]]
*[[سرائیکی زبان دا نثری ادب]]
*[[سرائیکی ادب]]
*[[سرائیکی میڈیا]]
*[[سرائیکی قومیتی تحریک]]
*[[سرائیک ڳوتھاں]]
*[[سرائیکی شخصیات]]
*[[سرائیکی وسیب]]

==حوالے==</text>
      <sha1>1o0kwkc9l9e19f05mtqwzeuvdquuu39</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سرائیکی اکھاݨ حصہ ب</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1601</id>
    <revision>
      <id>71623</id>
      <parentid>17217</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T09:31:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16882" sha1="i1a8m96gila4kk3y6c1fxoqwu7huz6h" xml:space="preserve">&lt;br /&gt;

== ب ==
؂ بادشاہ دا پُتر مویا دُنیاں آئی،بادشاہ مویا کئی نہ آیا

؂ بادشاہ دی ݙات،ڄَݨ ٻچہ گھاݨی وات

؂ پادشاہ دے نوکر،نوکراں دے چاکر،چاکراں دی کِیش کِیش

؂ بَھنی مولھی تھاں ٹھکورݨ جوگی ہِے

؂ بَٹھ پیا او سونا ڄیہڑا کَن چِـیرے

؂ بَخت چِھتا کُتاءِ،ڄیکُوں چَنبِـڑ ون٘ڄے

؂ بدراں بدر بلا،توڑے اُوہو سان٘وݨ ہووے ہا

؂ بدراں بد رنگ، کالاڳورا ہِکو رنگ

؂ بدراں دی دُھپ بُری،مَتریئی دی بُکھ بُری

اندھے دی گُھک بُری،غریب دی چُپ بُری

؂ بُشکا کَچھ اِچ،ڈھنڈورا شہر اِچ

؂ بُکھ موئے کَنوں تُرُٹ مویا چن٘ڳا

؂ بُکھا خُدا تے وی ݙاڈھا اے

؂ بُکھا تھیا کِراڑ تے وَہیاں پَٹے

؂ بلوچاں نال یاری اَتے ٻُوہے رکھݨے جِھکے

؂ بندہ اُوہو ڄیہڑا اوکھے ویلے پکرے

؂ بندہ بندے دے وَس ناں پووے

؂ بندہ کرے اَوّلیاں تے رب کرے سَوّلیاں

؂ بَݨی دا ہر کُئی،وِڳڑی دا کُئی نئیں

؂ بے حیا دی چُت تے اَک ڄَما،آکُھئس چھاں تے تھی ٻہساں

&lt;br /&gt;

== بھ ==
؂ بھاڄی جیہیں بھاڄی تے کِیہیں مُتھاجی

؂ بھاہ چاوݨ آئی تے چُلھے دی سَیݨ بݨ ٻیٹھی

؂ بھاہ تے [[پاݨی]] دا کوئی ہَتھ پیر نئیں

؂ بھاہ کُوں بھاہ مریندی اے

؂ بَھئیوالی دی کُنی،چَوک اِچ بَھنی

؂ بُھڄِݨ داݨے تے کُݙِن کُٹاݨے

؂ بَھرے تھاں ول ول بَھرِیندن

؂ بھنگی دی رَن رنگ بَرنگی،پوستی دی رَن

رووے، ہفِیمی دی آکھے مویا رات کُوں اِتھ

نہ ہووے

؂ بھیݙ دا پُوچھل پکڑیا نہ پار نہ اُروار

؂ بھیݙاں دے کَن ٻکریاں کُوں،ٻکریاں دے کَن بھیݙاں کُوں

؂ بھیݨ گھر بھائی گَندا،سَورھے گھر ڄَن٘وائی مَن٘دا

؂ بَھرا میلا چھوڑ ون٘ڄݨ چنڳا اے

؂ بَھت تاں بَھت، مُنگر وی چَٹ

؂ بَھترِیجے ترِیجھے

؂ بَھڄدیاں دے اڳُوں، نَسدیاں دے پِچُھوں

؂ بَھلا کر تے کُھوہ اِچ سَٹ

؂ بِھرا بِھراواں دے تے چِچڑ کان٘واں دے

؂ بھاہ دی سَڑی ٹِنݙاݨے تُوں ݙردی اے

== ٻ ==
؂ ٻاجھری ڄیٹھی تے پُتر پلیٹھی

؂ ٻال جے تائیں رووے ناں ما کِھیر نئیں ݙیندی

؂ ٻل ٻَدھݨیں ءِچ سن٘ڄاپدےُ

؂ ٻال پیار دا ہون٘دے مار دا نئیں

؂ ٻال ڄائی دے نہیں،چائی دے ہِن

؂ ٻال سبھ دے سانجھے ہوندِن

؂ ٻالے کوئی تے سیکے کوئی

؂ ٻاہر آلے کھاوِن تےگھر آلے ڈھولے ڳاوِن

؂ ٻچڑے تھئے وݙیرے،ݙُکھ تھئے پریرے

؂ ٻکری اپݨے پیرے آپ ٹنگِیندی اے

؂ ٻکری رووے جِند کُوں قصائی مِین٘جھ کُوں

؂ ٻِلی ٻُوہا کھڑکایا،مُلاں ڄاتا حلوا آیا

؂ ٻِلی دا کن کُتی کُوں تے کُتی دا ٻکری کُوں

؂ ٻُوہے تے ٻیر نہ ہووی،ݙاڈھے نال وَیر نہ ہووی

؂ ٻَہݨ دی جاء ݙے چا،سُمھݨ دی ڳول گِھنساں

؂ ٻَہُوں لنگھ ڳئی اے،تھولی رہ ڳئی اے

؂ ٻئے دا تِھندا مَتھا ݙیکھ کے اپݨا رُکھا متھا نہ بَھن

؂ ٻیر آلے گھر ہَر کوئی وَٹے مَریندےٗ

؂ ٻیڑی نہ مُہاݨے،آکھے میکُوں پار پُچاوٗ

== پ ==
؂ پاڑ پاڑ سِیواں ، نِکّمی مُول نہ تِھیواں

؂ پاݨی اوڑک پُل ہیٹھوں واہسی

؂ پاݨی دا کوئی ہَتھ پیر نئیں ہوندا

؂ پاݨی ہَمیشاں جِھک دو واہندے

؂ پُتر تَھئے وݙیرے، ݙُکھ تَھئے پَریرے

؂ پُتر ڄیٹھا، مال اوٹھا، گھر کوٹھا

؂ پَتھر کُوں ڄَلَم نئیں لڳدی

؂ پَٹیا پہاڑ تے نِکھتھا چُوہا،او وی مویا ہویا

؂ پِچھاوڑے ہَنگیں وَیر نئیں لہندے

؂ پَرائی چُت دا مولھا، کپاہُوں کُولا

؂ پنج کَھلے پڳ جھلے سئیں پَت رکھائی

؂ پِنڄرا تھیا پُراݨا پنچھی تھیا اُداس،جیں گھر

موجاں ماݨیاں،ٹِکݨ نہ ݙیندے رات

؂ پنجے انڳلیں برابر نئیں ہوندیاں

؂ پِنداں تُوں پِن تے اُٹھ گھوڑا گِھن

؂ پہلے سال چَٹی،ݙُوجھے سال ہَٹی تے تِریجھے سال کَھٹی

؂ پاݨی اِچ وڑنا تے چِھنڈکاں تُوں ݙرݨا

؂ پِیو دی جُتی پُتر کُوں پُوری آوے تاں اوکوں یار سمجھو

؂ پیٹ نہ پَـیاں روٹیاں تے سبھے ڳلاں کھوٹیاں

؂ پِیر پُتر نہ ݙیسی،ذال تاں ناں کَھس گِھنسی

؂ پیسہ ݙِتا روک تے کَھلا ݙِتا ٹھوک

؂ پَـیندا ہَر کوئی اے،ٹھمکیندا کوئی کوئی اے

؂ پھاتھی دا کیا پَھتھکݨ اے

؂ پھڳݨ دی دِیگر تے لعنت اے

== ت ==
؂ تاریاں کُوں ٻالھیاں نئیں بُھلدیاں

؂ تاڑی ݙُوہَتھِـڑ وَڄدی اے

؂ تَسا پاݨی منگے،ماشکی مَشَک ٹنگے

؂ تروپے دے ݙا نہ آوے،ویہترݨ دا قابِل اے

؂ ترِیہہ پُتر،چالھی پوترے،اَڄاں وی بابا گھاہ کھوترے

؂ تَسبی کَچھ اِچ،کاتی ہَتھ اِچ

؂ تلوار دا پَھٹ مِل ویندےٗ،زبان دا پھٹ نئیں مِلدا

؂ تَلی تے گِھن تے ڳَلی تے کھا

؂ تَند نئیں وِڳڑی،تاݨی وِڳڑی اے

؂ تَوَکّل دے ٻیڑے پار

؂ لوک دی لوک ڄاݨے،دائی تُوں بُھن داݨے

؂ تُوں ڄیہڑے سکول پَڑھیٗں،اساں اوندیاں سِلھاں ڈھویٗن

؂ تُوں نئیں ٻُلیندا،تیݙا سائیں ٻُلیندےٗ

؂ تُوں وی راݨی،میں وی راݨی،کون بَھریسی گھر دا پاݨی

؂ تیݙے پِیٹھے دا کیا چھاݨن

؂ تُہاݙے تھئے ہاسے، غریباں دے بَھنے پاسے

؂ تیݙے جِن سیاݨے ہِن

؂ تَیݙے لارے تاں پرنے کُن٘وارے

؂ تھاں کَٹھے ہووِن تاں ٹَکِـر پوندِن

؂ تُھکاں نال وَڑے نئیں پَکدے

== ٹ ==
؂ ٹٹِیہر آہدی اے اسمان کُوں مَیں جَھلی کھڑی ہاں

؂ ٹُردا جاگدا، ٻیٹھا سُتا، سُتا مویا

؂ ٹُر ڳئیں پتہ لڳدےٗ یا وت مَر ڳئیں

؂ ٹکے دی کُتی چھیں آنے گِھلائی

؂ ٹُنڈی ٻان٘ہہ، چُوڑیاں دی چاہ

؂ ٹَھڈ نال بندہ نئیں مَردا، بُکھ نال مَردےٗ

؂ ٹَھڈا لوہا تَتے لوہے کُوں کَپیندےٗ

؂ ٹَھڈھے کِھیر کُوں پُھکارے نہ ݙے

؂ ٹُھلھی تریمِت سیالے دی سَوّڑ اے

؂ ٹھیلِݨ مِیر مُہاݨے، اَڳُوں اَللہٰ ڄاݨے

؂ ٹھاہسُوں ٹھاہسُوں،نئیں تاں بھیݨ بِھرا راہسُوں

؂ ٹکے دی لوٹکی گِھندِن او وی کَھڑکا کے

== ڄ ==
؂ جاگدیاں دیاں کَٹیاں تے سُتیاں دے کَٹّے

؂ جاڑا ٻال ما دا جنجال

؂ جِتھ پیر ہووی، اُتھ خیر ہووی

؂ ڄِنتے ݙِہدے چوپڑیاں، اُنائیں مَریندے دھروکڑیاں

؂ ڄِتُھوں دی کھوتی، اُتھائیں وَن٘ڄ کھلوتی

؂ جُمعے خمِیس دی جَھڑی اَٹھ ݙینہہ کَھڑی

؂ جَن٘ج پرائی احمق نَچِن، چُتوں ننگے ویلاں گَھتن

؂ ڄیہڑا راہ نہ وَن٘ڄݨا اُوندا پندھ کیا پُچھݨا

؂ ڄیہڑا ٻولے اُوہو کُنڈا کھولے

؂ ڄیہڑا سُتھݨ سِویندےٗ،نیفے دی جاء رکھویندے

؂ ڄیہڑی کرے گِھیو، نہ کرے ما نہ پِیو

؂ ڄیہڑے تھاں اِچ کھاندےٗ، اُسے تھاں اِچ مُتردےٗ

؂ جی کُوں جی اے

؂ جِیندا ہاتھی لکھ دا، مویا سوا لکھ دا

؂ ڄَیندے گھر داݨے، اُوندے کملے ای سیاݨے

؂ ڄَیندے ہَتھ ݙوئی، اُوندا ہَر کوئی

؂ ڄے ڄینہاں مُنہ، اُوہو ڄہی چماٹ

؂ ڄَٹ ڄاݨے تے وِڄوں

؂ ڄَٹ دا ہاسا، مَروڑ گَھتے پاسا

؂ ڄَٹ کیا ڄاݨے کچالُو کھا

؂ ڄَم نہ مُکی تے نَک نانکاں تے

؂ ڄَما ٻال تے اِیہو حال

؂ ڄائے سِکھیندے آئے

== چ ==
؂ چار ݙین٘ہہ شوں٘ق دے تے پِچھے کُتے بھونکدے

؂ چاندی دا بَدَل گَجے، سُور سُوراں تے وَڄے

؂ چِٹا ݙاڑھا تے اَٹا خوار

؂ چَٹی پئی مَہراں تے، مَہراں گَھتی شہراں تے

؂ چِٹے کپڑے سلاماں دی چَٹی

؂ چُلُھوں ڳئی، دِلوں ڳئی

؂ چِڑی چُت چلِھیواں حِصہ

؂ چَم پیارا نئیں ،کَم پیارا

؂ چن٘ڳاں دے من٘دے تے من٘داں دے چن٘ڳے

؂ چور دا بِھرا ڳَنڈھ کپ

؂ چور دے گھر ݙِیوا نئیں ٻلدا

؂ چور کُوں آکھے بَھن گِھن،سادھ کُوں

آکھے بَھنی وَیندئی

؂ چوراں دے کپڑے ݙانگاں دے گز

؂ چوری تاں نئیں تھئی پر رَستہ ݙیکھ ڳئین

؂ چَوڑ چَپَٹ تے پُٹھی مَت

؂ چور نہ رَڄا، سادھ نہ بُکھا

؂ چَھڄ نہ ٻولے، پَرُوݨ کیوں ٻولے

؂ چِھکے تے پَڑ چِھکا، تُساں ݙاہ تے میں ہِکا

== ح ==
؂ حال دا نہ حوال دا، چَھڑا روٹی ݙال دا

؂ حُج نال لُجھ اے

؂ حَج دا حَج، وپار دا وپار

؂ حِصہ تیرھواں، ݙانگاں نال ادھو ادھ

؂ حلوا کھا ٹھار کے، مَر عُمر گُذار کے

؂ حیا آلا اندر وَڑیا، بے حیا آکھا میتھوں ݙریا

؂ حِیلے رِزق، بہانے مَوت

؂ داݨے داݨے تے مُہر ہوندی اے

؂ دِرکھاݨ کنڈ ولائی، چَپَر اُکِھـڑ آئی

؂ دریا ہمیش ہِک کندھی نئیں وَہندے

؂ دُعا سلام تے رَقم دی چیٹھ

؂ دِل دی ڳالھ مُنہہ تے آ ویندی اے

؂ دِل تاں میݙی تیݙے نال، رُوح پلنگاں

ہیٹھ، صدقے تاں میں اوندے آں ڄیہڑا

کَھنگدےٗ ٻیرِیں ہیٹھ

؂ دِل اِچ ہووی سَچ تاں ڳَلی تے کھڑا نَچ

؂ دَمی دم تے کوئی نہ غَم

؂ دائی کولُھوں ڈِڈھ لُکا نئیں راہندا

؂ دِھیاں منگیاں کہیں نئیں، تے لدھیاں ہَر کَہیں

== ر ==
؂ رات رَڄے دی وی لنگھ ویندی اے تے بُکھے دی وی

؂ رام جوڑے کوݙی کوݙی، بھڳوان لوڑھے کُپا

؂ رام رام کِیتی رَکھ، مال پَرایا پِیتی رَکھ

؂ رانجھا ہَر دا سان٘جھا

؂ راوے پَکیاں ڄالِھیں، سَٹ پُراݨیاں سالھیں

؂ راہ پئے پَتہ لڳدےٗ یا واہ پئے

؂ رَب دی ڳِݨی توڑ چَڑھدی اے

؂ رُٹھے دا بھانگا، ڳُڑ کَنوں وی مِٹھا

؂ رُٹھے کُوں کَیں منایا، بُکھ لَڳی تاں آپے آیا

؂ رِدھا ٻوڑ تے پَکی روٹی، ڄیہڑا چھوڑ

وَن٘ڄے اُوندی قِسمت کھوٹی

؂ رَسـہ ہِیـݨی جاء کَنُوں تُرٹدےٗ

؂ رَکھی کر ٻَلھائی، پیڑے گِھنے تُـرُنڈ

؂ رُکھی کھا، پِھکا پی، چِر تائیں جی

؂ رُل موئیاں دے کِہیں جنازے

؂ رنگ مُشکی، کَھنگھ آوے نہ خُشکی

؂ رَنگی دا ہَر کوئی، نارنگی دا کئی ناں

؂ رووے یاراں کُوں، گِھن گِھن ناں بِھراواں دے

؂ ریت دے کوٹھے نئیں اُسردے

؂ رِیس کر، ہُوس نہ کر

== س ==
؂ ساداں کُوں کیا سواداں نال

؂ ساݙے گھر آسو تاں کیا گِھن آسو

اساں تُہاݙے گھر آسوں تاں کیا ݙیسو

؂ سارا جھیڑا ٻَنّی تے وَنّی دا ہِے

؂ ساری رات قِصہ تِھیندا رِیہا سویرے

پُچھدےٗ ہِیر مرد ہا یا تریمت

؂ ساری لُڑھدی ݙیکھو تاں ادھی ݙیوو لوڑھ

؂ ساوݨ(مل) وسایا صُوپہ، رعیت خُوش، مُقَدم مُون٘جھا

؂ ساہ دا کیہا وِساہ

؂ ساہ ون٘ڄے، وِساہ نہ وَن٘ڄے

؂ ساہورے گھر ڄن٘وائی، بھیݨ گھر بھائی، کُتے دی پسند

؂ سَپ ای مَرے، لَٹھ ای اُراوے

؂ سَپ ݙَنگݨ چھوڑےٗ، شُوکݨ نِس چھوڑا

؂ سَت جُھڳے تاں ݙیݨ ای چھوڑ ݙیندی اے

؂ سَت کَھلے پڳ جَھلے، سئیں پَت رکھائی

؂ سُتا تے مویا ہِک برابر

؂ سَٹ گُذری وِہاݨی، گَھت نوِیں کہاݨی

؂ سَٹھیں گِھن پنجاہیں ڳال، تیݙا کیا ہِے نَفعے نال

؂ سَچ کُوں مرچاں ہِن

؂ سخی کنوں شُوم بھلا ڄیہڑا تُرت ݙیوے جواب

؂ سِر دا بار پیراں تے آندےٗ

؂ سِر سلامت تاں جُتیاں ڈھیر

؂ سِر وَݙے سرداراں دے، پیر وݙے مُرداراں دے

؂ سِر وَن٘ڄے تاں عادت ون٘ڄے

؂ سرکارُوں ڈَھِیجے بَھت، بَھڳل گِھنیجے اَݙ ـ

؂ سَـس! نہ کر بُرائیاں، مَتاں لَہنِیں آپݨیاں ڄائیاں

؂ سَکھر دی کُتی بَکھر کُوں بھونکے

؂ سُکی نال سِنی سَڑ ویندی اے

؂ سُن٘ڄیں کُوں سُن٘ڄا سَو کوہ توں وَلّا مار کے مِلدۓ

؂ سِندھ صادقاں دا، چنان٘ہہ عاشقاں دا اتے راوی راشکاں دا

؂ سُݨو سَبھ دی، کرو آپݨی

؂ سَو ݙین٘ہہ چور دے، ہِک ݙین٘ہہ سادھ دا

؂ سَو کوہ تُوں اپݨا گھر نظر آندۓ

؂ سَو ڳالِھیں دی ہِکا ڳالھ

؂ سَو وَن٘ڄے ساہ نہ وَن٘ڄے

؂ سَو ہَتھ رَسہ، سِرے تے ڳَنڈھ

؂ سوٹا ماریں پاݨی جُدا نئیں تِھیندا

؂ سوچیں پیا تے بندہ ڳیا

؂ سُوّر مویا ٹانݙے بَھن کے

؂ سیالے دی بھاہ ہَر کوئی آپ دو کُڈھیندۓ

؂ سَیّد تے مُلاں کُوں خُدا بادشاہی نہ ݙیوے

؂ سِیوِیاں دَرسال تَائیں، چاول بزار تائیں، روٹی قندھار تائیں

== ش ==
؂ شادی تے نال نَاہِن نیندے، او آھدی شَم اِچ ٻہساں

؂ شادی تھئی اَدھی ڳئی، ٻال تھئے ساری ڳئی

؂ شاہجہان ٻیٹھا تَخت، مِستریاں لڳے بھاڳ تے بخت

؂ شاہ جِیوݨا، کُجھ نئیں تِھیوݨا

؂ شرع کُوں کینہاں شَرَم

؂ شَرماں شرمی کم بَݨ ڳیا

؂ شورا حلال، ٻوٹیاں حرام

؂ شَوہ دی من بھاݨی، کَملی ای ساݨی

؂ شیعہ نہ سُنّی، دَبڑ گُھسَنّی

؂ شِین٘ہ بُکھ مَرے دَرَب مُول نہ چَرے

؂ شِین٘ہہ دی ماری گِدَڑ پئے کھاندن

؂ شِین٘ہہ شکار کرے، جنگل رَڄے

؂ شِین٘ہہ دے کَن اِچ اے

؂ شِین٘ہاں دے مُن٘ہہ کَیں دھوتِن

؂ شے اُوہا ڄیہڑی ہَتھ اِچ اے

؂ شیخ پُتر چَماں دے، بابے دے نہ امّاں دے

؂ شیر دا ہِکو ای ٻہُوں اے

؂ شیر بال ہَتھ مِلاؤ تاں ول انڳلِیں ڳِݨو

؂ شِکّل مومناں کرتُوت کافراں

== حوالے ==
https://web.archive.org/web/20190526173538/http://www.wasaib.com/seraiki-sayings-b/</text>
      <sha1>i1a8m96gila4kk3y6c1fxoqwu7huz6h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سرائیکی قومیتی تحریک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1703</id>
    <revision>
      <id>71619</id>
      <parentid>64714</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T07:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sraiki</username>
        <id>12</id>
      </contributor>
      <origin>71619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3682" sha1="775xo500ocesvlrncbf3h190kpvmqcn" xml:space="preserve">==(الف)سرائیکی قومیتی تے سیاسی جماعتاں==


[[فائل:Map-of-saraikistan.jpg|thumb|سرائیکستان دا نقشہ]]
[[فائل:Saraikistan Flag.png|thumb|سرائیکستان دا جھنڈا]]
===1.پاکستان سرائیکی قومی اتحاد===
===2.پاکستان سرائیکی پارٹی===
===3.سرائیکستان قومی موومنٹ===
===4.سرائیکستان قومی اتحاد===
===5.سرائیکی نیشنل پارٹی===
===6.عوامی سرائیکی پارٹی===
===7.سرائیکستان ڈیموکریٹک پارٹی===
===8.سوجھل دھرتی واس===
===9.سرائیکی لوک پارٹی===
===10.سرائیکستان نیشنل فرنٹ===
===11.سرائیکی قومی موومنٹ===
===12سرائیکی ملت پارٹی===
===13.جنوبی پنجاب صوبہ محاذ===

جنوبی پنجاب صوبہ محاذ دا قیام 9 اپریل  2018ء

#[[میر بلخ شیر مزاری]]، مرکزی چئرمین
#[[مخدوم خسرو بختیار]]، صدر
#[[سردار نصراللہ خان دریشک]]، MPA، شریک چئرمین

#[[راݨا قاسم نون]]، نائب صدر، MPA جلالپور پیر والہ
#[[عاشق گوپانگ]]
#[[باسط سلطان بخاری]]، ممبر
#[[قیصر خان مگسی]]، ممبر، MPA لیہ، شمولیت 25 اپریل 2018ء
#[[سمیع اللہ چوہدری]]، نائب صدر
#[[طاہر بشیر چیمہ]]، جنرل سیکرٹری
#[[کرم داد واہلہ]]، ممبر، MPA جہانیاں منڈی، شمولیت 25 اپریل 2018ء
#[[پیر جمیل الرحمٰن]]، ممبر، MPA، شمولیت 25 اپریل 2018ء
#[[سہیل زمان شاہ کھگہ]]، ممبر، MPA، شمولیت 25 اپریل  2018ء
#[[مخدوم ہاشم جواں بخت]]، ممبر، MPA
#[[مخدوم افتخار گیلانی]]،ممبر، MPA اوچشریف، شمولیت 26 اپریل 2018ء
#[[میاں ذیشان گورماݨی]]، ممبر، MPA
#[[سردار دوست محمد کھوسہ]]، ممبر، سابق وزیراعلٰی پنجاب، شمولیت، 27 اپریل 2018ء
#[[طاہر اقبال چوہدری]]، سینئر جنرل سیکرٹری
#[[سردار مقصود احمد خان لغاری]]،ممبر،  سابق ضلع ناظم ڈیرہ غازی خان، شمولیت 27 اپریل 2018ء

===14.سرائیکی نیشنل کانگریس===
===15.سرائیکستان عوامی اتحاد===

==(ب)ثقافتی، ادبی تے سماجی ادارے تے تنظیماں برائے ترویج و اشاعت سرائیکی زبان و ثقافت==
===1.خواجہ فرید فاؤنڈیشن، رحیمیارخان===
===2.صادق دوست موومنٹ، احمدپورشرقیہ===
===3.آرٹس کونسل، ملتان===
===4.آرٹس کونسل، ڈیرہ غازی خان===
===5.آرٹس کونسل، بہاولپور===
===6.سرائیکی لوک سانجھ، لیہ===
===7.سرائیکی ادبی مجلس بہاولپور===
===8.پارت پبلیکیشنز===
===9.روزنامہ جھوک و جھوک پبلشرز===
===10.سرائیکی فورم، کینیڈا===
===11.سرائیکی ساہتیہ سنگم، نویں دلی، بھارت===

==(ج)اخبارات و رسائل برائے ترویج سرائیکی==
===1.روزنامہ جھوک، ملتان===
===2.کوک، کراچی===
===3.المنظور، تونسہ===
===4.سویل، بہاولپور===
*[[ادبی مجلہ سویل سرائیکی بہاولپور]]، چیف ایڈیٹر، غیور بخاری

===5.سرائیکستان، رحیمیارخان===
===6.سرائیکی انٹرنیشنل، دلی===
===7.سرائیکستان ٹائمز===</text>
      <sha1>775xo500ocesvlrncbf3h190kpvmqcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>میاں والی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2723</id>
    <revision>
      <id>71621</id>
      <parentid>20163</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T07:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sraiki</username>
        <id>12</id>
      </contributor>
      <origin>71621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="383" sha1="ats590qtei5mbgd08cjyhwaju7gzi64" xml:space="preserve">میاں والی [[سرائیکی]] [[وسیب]] دا ھک اہم ضلع ھے۔ میاں والی ضلع میانوالی دا صدر مقام ہے۔
[[فائل:Map-of-saraikistan.jpg|thumb|سرائیکستان دا نقشہ]]
== تاریخ ==
ہک بزرگ میاں دے ناں نال ایں کوں میاں آلی آہدے ہن۔
== حوالے ==
[[ونکی:سرائیکستان]]</text>
      <sha1>ats590qtei5mbgd08cjyhwaju7gzi64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جاسنڈا آرڈن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6377</id>
    <revision>
      <id>71617</id>
      <parentid>64236</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T05:10:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24506" sha1="ciyyl5mxaliddskadmyomskahb2xnof" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000&quot; |
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete personne&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |جاسنڈا آرڈن
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |([[انگریزی|انگریزی وچ]]: &lt;span lang=&quot;en&quot;&gt;Jacinda Ardern&lt;/span&gt;)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |[[فائل:Jacinda_Ardern_-_Waitangi_2022_(cropped).jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Jacinda_Ardern_-_Waitangi_2022_(cropped).jpg|center|330x330px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |مناصب
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |صدر &lt;ref name=&quot;78b1e8d2a69716f720f08139c71182ed270ce40b&quot;&gt;تاریخ اشاعت: 1 اگست 2017 — [http://www.stuff.co.nz/dominion-post/news/politics/95327574/Jacinda-Ardern-says-shes-can-handle-it-and-her-path-to-the-top-would-suggest-shes-right Jacinda Ardern says she can handle it and her path to the top would suggest she's right]&lt;/ref&gt;   &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''برسر عہدہ'''
2008&amp;nbsp;  – 2010&amp;nbsp;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |رکن نیوزی لینڈ پارلیمان &lt;ref name=&quot;f8088c25f293edd2b66d31743ed1bde8a9d25940&quot;&gt;بنام: Jacinda Ardern — اخذ شدہ بتاریخ: 7 اگست 2022&lt;/ref&gt;   &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''رکنیت مدت'''
8 دسمبر 2008&amp;nbsp;  – 20 اگست 2011&amp;nbsp;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#f9f9f9; &quot; |پارلیمانی مدت
| style=&quot;background-color:#f9f9f9; &quot; |49ویں نیوزی لینڈی پارلیمان &amp;nbsp;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |رکن نیوزی لینڈ پارلیمان &lt;ref name=&quot;5dcbafe395f36b9b7b09f1f39db192a61d8c6f10&quot;&gt;بنام: Jacinda Ardern — اخذ شدہ بتاریخ: 7 اگست 2022&lt;/ref&gt;   &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''رکنیت مدت'''
20 دسمبر 2011&amp;nbsp;  – 14 اگست 2014&amp;nbsp;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#f9f9f9; &quot; |پارلیمانی مدت
| style=&quot;background-color:#f9f9f9; &quot; |50ویں نیوزی لینڈی پارلیمان &amp;nbsp;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |رکن نیوزی لینڈ پارلیمان    &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''رکنیت مدت'''
20 اکتوبر 2014&amp;nbsp;  – 8 مارچ 2017&amp;nbsp;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#f9f9f9; &quot; |پارلیمانی مدت
| style=&quot;background-color:#f9f9f9; &quot; |51ویں نیوزی لینڈی پارلیمان &amp;nbsp;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |رکن نیوزی لینڈ پارلیمان    &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''رکنیت سنہ'''
8 مارچ 2017&amp;nbsp;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#f9f9f9; &quot; |پارلیمانی مدت
| style=&quot;background-color:#f9f9f9; &quot; |51ویں نیوزی لینڈی پارلیمان &amp;nbsp;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |نیوزی لینڈ لیبر پارٹی رہنما &lt;ref name=&quot;822f6900846656c1d239d6b9a49fe27d2b202d75&quot;&gt;https://www.elcorreo.com/internacional/chris-hipkins-sustituira-20230121103504-video.html&lt;/ref&gt; (17&amp;nbsp; )  &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''برسر عہدہ'''
1 اگست 2017&amp;nbsp;  – 22 جنوری 2023&amp;nbsp;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |[[فائل:Flag_of_New_Zealand.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_New_Zealand.svg|35x35px]] [[وزیر اعظم نیوزی لینڈ]] &lt;ref name=&quot;092aae189ba1f6454a60a8aedf2c8565b9c5e88f&quot;&gt;ناشر: [[نیو یارک ٹائمز]]  — تاریخ اشاعت: 19 اکتوبر 2017 — [https://www.nytimes.com/2017/10/19/world/asia/new-zealand-jacinda-ardern.html New Zealand to Be Led by Jacinda Ardern, 37, Returning Left to Power] — اخذ شدہ بتاریخ: 15 ستمبر 2020&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;5e94da338e3170fa989bdd387b5ac18fbe1f741f&quot;&gt;[https://dpmc.govt.nz/our-business-units/cabinet-office/ministers-and-their-portfolios/ministerial-list Ministerial List] — اخذ شدہ بتاریخ: 24 جولا‎ئی 2021&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ba8c4a26e06d8cf85ece16924a7399287e2e8942&quot;&gt;https://www.vilaweb.cat/noticies/jacinda-ardern-dimiteix-de-primera-ministra-de-nova-zelanda/&lt;/ref&gt; (40&amp;nbsp; )  &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''برسر عہدہ'''
26 اکتوبر 2017&amp;nbsp;  – 25 جنوری 2023&amp;nbsp;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |وزیر برائے قومی تحفظ و انٹیلیجنس &lt;ref name=&quot;5c7549c1972733692f72fa281b3ead01b48a6b19&quot;&gt;[https://dpmc.govt.nz/our-business-units/cabinet-office/ministers-and-their-portfolios/ministerial-list Ministerial List] — اخذ شدہ بتاریخ: 28 جولا‎ئی 2021&lt;/ref&gt;   &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''برسر عہدہ'''
26 اکتوبر 2017&amp;nbsp;  – 1 فروری 2023&amp;nbsp;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |رکن نیوزی لینڈ پارلیمان &lt;ref name=&quot;1913afc6e9ea1ef0a29a659f91ba0696d25d35e5&quot;&gt;https://www.parliament.nz/en/mps-and-electorates/members-of-parliament/ — اخذ شدہ بتاریخ: 28 جولا‎ئی 2018&lt;/ref&gt;   &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''رکنیت مدت'''
7 نومبر 2017&amp;nbsp;  – 6 ستمبر 2020&amp;nbsp;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#f9f9f9; &quot; |پارلیمانی مدت
| style=&quot;background-color:#f9f9f9; &quot; |52ویں نیوزی لینڈی پارلیمان &amp;nbsp;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |رکن نیوزی لینڈ پارلیمان &lt;ref name=&quot;b862fbbac0b87f92bb4d3ea45e27d709086df9a4&quot;&gt;https://www.parliament.nz/en/mps-and-electorates/members-of-parliament&lt;/ref&gt;   &amp;nbsp;&lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;&quot; |'''رکنیت مدت'''
25 نومبر 2020&amp;nbsp;  – 15 اپریل 2023&amp;nbsp;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#f9f9f9; &quot; |پارلیمانی مدت
| style=&quot;background-color:#f9f9f9; &quot; |53ویں نیوزی لینڈی پارلیمان &amp;nbsp;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائشی ناں
| style=&quot; &quot; |([[انگریزی|انگریزی وچ]]: &lt;span lang=&quot;en&quot;&gt;Jacinda Kate Laurell Ardern&lt;/span&gt;)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P1477|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1477) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |26 جولا‎ئی 1980ء   (45 سال)&lt;ref name=&quot;f4ea2d22b3743060ad5c6581f123f1b9ecc10f42&quot;&gt;عنوان : Encyclopædia Britannica — دائرۃ المعارف بریطانیکا آن لائن آئی ڈی: https://www.britannica.com/biography/Jacinda-Ardern — بنام: Jacinda Ardern — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;5d5ee83bb20572e6591710634a7a25434fe1cd9c&quot;&gt;Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/jacinda-ardern — بنام: Jacinda Ardern&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;86b45ada5fc607be26cb28f38d3d2f7317c9397e&quot;&gt;بنام: Jacinda Ardern — PLWABN ID: https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/9810714566405606&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[ہیملٹن]] &lt;ref name=&quot;cb279adb9818cb4d2a5e4cb2dacf10be2a14bf89&quot;&gt;http://www.nzwomansweekly.co.nz/celebrity/jacinda-arderns-country-childhood/&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;062b2f7302b76ace0d2089cb06651ebfa1ed621c&quot;&gt;http://www.3news.co.nz/general/candidate-profile-jacinda-ardern-2011101914&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |رہائش
| style=&quot; &quot; |[[آکلینڈ]] &lt;ref name=&quot;f51f53281c726051b6298b4013c00f94b7525e19&quot;&gt;https://www.dpmc.govt.nz/publications/kings-birthday-and-coronation-honours-list-2023&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P551|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P551) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_New_Zealand.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_New_Zealand.svg|20x20px]] [[نیوزی لینڈ]] &lt;ref name=&quot;723224f860069d87ed5f4d654c28bcbe696c2e98&quot;&gt;[https://www.theguardian.com/world/2017/oct/19/who-is-new-zealands-new-prime-minister-a-profile-of-jacinda-ardern Who is New Zealand's new prime minister? A profile of Jacinda Ardern] — اخذ شدہ بتاریخ: 19 جنوری 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;f0a3f6decb42f558f09c8fc07712a136693eeb17&quot;&gt;{{Cite web |url=https://elections.nz/guidance-and-rules/for-candidates/becoming-a-candidate-in-the-2020-general-election/ |title=Archive copy |access-date=2025-02-28 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407181859/https://elections.nz/guidance-and-rules/for-candidates/becoming-a-candidate-in-the-2020-general-election/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;f51f53281c726051b6298b4013c00f94b7525e19&quot; /&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |مذہب
| style=&quot; &quot; |[[لامعرفت]] &lt;ref name=&quot;370993e2c25f3796dba17157a3b83f759f51190e&quot;&gt;[https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/the-politics-of-life-the-truth-about-jacinda-ardern/4WEA6GJ4UZCLE23QCG23WTHR7I/?c_id=6&amp;objectid=11789352 The New Zealand Herald]&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P140|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P140) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |جماعت
| style=&quot; &quot; |[[نیوزی لینڈ لیبر پارٹی]] &lt;ref name=&quot;8c1e1724f94cba833cdd8b148333ade4d6a84d5f&quot;&gt;https://www.theguardian.com/world/2017/oct/19/who-is-new-zealands-new-prime-minister-a-profile-of-jacinda-ardern — اخذ شدہ بتاریخ: 20 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P102|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P102) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |رکنیت
| style=&quot; &quot; |انٹرنیشنل یونین آف سوشلسٹ یوتھ &lt;ref name=&quot;7ea4fbf13df969a9fe8ec0074591629e3ff42f3c&quot;&gt;http://www.stuff.co.nz/dominion-post/news/politics/95327574/Jacinda-Ardern-says-shes-can-handle-it-and-her-path-to-the-top-would-suggest-shes-right&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P463|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P463) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شریک حیات
| style=&quot; &quot; |کلارک گیفورڈ &lt;small&gt; (13 جنوری 2024–)&lt;/small&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P26|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P26) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ساتھی
| style=&quot; &quot; |کلارک گیفورڈ &lt;ref name=&quot;4e47b76f022a17766375e90bc0a4f1eeacb1a16f&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&amp;objectid=11674545 |title=Archive copy |access-date=2025-02-28 |تاريخ-الأرشيف=2018-11-19 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181119022135/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&amp;objectid=11674545 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P451|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P451) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |اولاد
| style=&quot; &quot; |نیو آرڈن گےفورڈ &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P40|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P40) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |تعداد اولاد
| style=&quot; &quot; |1 &lt;ref name=&quot;df2bedf2b7e881f411a2c12ade3d8e04ab998dbb&quot;&gt;https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objecd=12066441&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P1971|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1971) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیو
| style=&quot; &quot; |راس آرڈن &lt;ref name=&quot;7229c38544c9939cdc4b9a64d8f8814abf4f2c34&quot;&gt;http://www.businessinsider.com/everything-you-need-to-know-about-jacinda-ardern-new-zealands-rising-political-star-2017-9 — اخذ شدہ بتاریخ: 20 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P22|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P22) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |بھینڑ بھرا
| style=&quot; &quot; |&lt;div style=&quot;max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%&quot;&gt;لوئیس آرڈن &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P3373|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P3373) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |مادر علمی
| style=&quot; &quot; |وائیکاٹو یونیورسٹی &lt;small&gt; (–2001)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;de9426ad75aa0b2bc6dc44d7f0ac7ca40a64ecc8&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20170816062931/https://apps.mngt.waikato.ac.nz/Newsroom/StudentProfile/3724 — اخذ شدہ بتاریخ: 20 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |[[سیاست دان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ زبان
| style=&quot; &quot; |نیوری لینڈی انگریزی &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شعبۂ عمل
| style=&quot; &quot; |[[سیاست]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |اعزازات
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |&lt;div style=&quot;max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%&quot;&gt;نیچرز 10 &lt;small&gt; (2020)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;3988f072e88808e1ac15917636479f6d0b08aa19&quot;&gt;عنوان : Nature's 10: ten people who helped shape science in 2020 — اشاعت: [[نیچر]]  — جلد: 588 — صفحہ: 563-576 — شمارہ: 7839 — https://dx.doi.org/10.1038/D41586-020-03435-6 — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33323949&lt;/ref&gt;
ٹائم 100 &amp;nbsp;&lt;small&gt; (2019)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;9f3e4a0378788f61d4914e0bb5e8790c44156cab&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.newshub.co.nz/home/politics/2019/04/jacinda-ardern-named-in-time-s-100-most-influential-people-of-2019.html |title=Archive copy |access-date=2025-02-28 |تاريخ-الأرشيف=2024-05-16 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20240516182914/https://www.newshub.co.nz/home/politics/2019/04/jacinda-ardern-named-in-time-s-100-most-influential-people-of-2019.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ٹائم 100 &amp;nbsp;&lt;small&gt; (2018)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;f5b2074957668593b46c0ba9a763a0701dde714f&quot;&gt;{{Cite web |url=https://time.com/collection/most-influential-people-2018/5217549/jacinda-ardern-2/ |title=Archive copy |access-date=2025-02-28 |تاريخ-الأرشيف=2025-02-28 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20250228182527/https://time.com/collection/most-influential-people-2018/5217549/jacinda-ardern-2/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm9013671/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q3606816#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%86%DA%88%D8%A7_%D8%A2%D8%B1%DA%88%D9%86&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D9%86%DA%88%D8%A7_%D8%A2%D8%B1%DA%88%D9%86&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8/%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
جاسنڈا کیٹ لاریل آرڈن نیوزی لینڈ دی سیاست دان ہن تے ملک نیوزی لینڈ دی 26 اکتوبر 2017ء توں چالیہویں  موجودہ وزیر اعظم ہن۔ اوہ یکم اگست 2017ء توں لیبر پارٹی دی رہنما وی ہن۔ آرڈن 8 مارچ 2017ء کوں انتخابی حلقہ ماؤنٹ البرٹ توں رکن پارلیمنٹ منتخب تھئین۔ 2008ء دے عام انتخابات وچ اوہ ایوان نمائندگان وچ لسٹ رکن پارلیمنٹ (List MP) دے طور تے منتخب تھیوݨ آلی پہلی فرد ہن۔

جاسنڈا آپݨے آپ کوں سماجی جمہوری تے ترقی پسند منیدی ہن۔ اوہ دنیا دی سب توں ڳھٹ عمر دی تریمت سربراہ ریاست ہن۔ انہاں نے 37 سال دی عمر وچ وزارت عظمیٰ دی کرسی سنبھالی۔ انہاں نے 21 جون 2018ء کوں ہک دھی وی ڄمائی  تے ایں طرح دنیا دی ݙوجھی سربراہ حکومت بݨئین جنہاں نے آپݨی میعاد دے دوران وچ ٻال  کوںڄمایا ہووے۔

== حوالہ ==
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں]]</text>
      <sha1>ciyyl5mxaliddskadmyomskahb2xnof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رابعہ بٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12907</id>
    <revision>
      <id>71620</id>
      <parentid>41433</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T07:18:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7066" sha1="bi74byvj87fbp29a40ppw6m6tivkid8" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |رابعہ بٹ
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |[[فائل:Rabia_butt.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Rabia_butt.jpg|center|330x330px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |26 فروری 1990ء   (35 سال)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q15983269#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[لاہور]]  &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q15983269#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[پاکستان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q15983269#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی حیاتی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اداکار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ادکارہ&lt;/span&gt;]] ، &amp;nbsp;[[:ur:ماڈل_(فرد)|ماڈل]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q15983269#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm6218144/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q15983269#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9%DB%81_%D8%A8%D9%B9&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9%DB%81_%D8%A8%D9%B9&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
رابعہ راشد بٹ ([[اردو]]: رابعہ بٹ، کنوں) ہِک [[پاکستانی]] سپر ماڈل &lt;ref&gt;{{cite web|title=Pakistan's Fashion Models: Rabia Butt|url=http://www.fashioncentral.pk/pakistani/models/31-rabia-butt/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160329152813/http://www.fashioncentral.pk/pakistani/models/31-rabia-butt/|archive-date=2016-03-29|accessdate=29 جنوری 2013|publisher=Fashion Central}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://tribune.com.pk/story/1182761/truth-told-never-wanted-act-rabia-butt/ Truth be told, I never wanted to act: Rabia Butt]&lt;/ref&gt;، اداکارہ اَتے ٹی ای ڈی ایکس سپیکر ہِن&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=ICNfNJVQWZ8&lt;/ref&gt;۔ انّھاں نے [[پاکستان]] دے کئی برانڈز دے نال کَم کِیتا ہِے جِنّھاں وِچ برانڈز جیویں: کھاڈی، ایلان اَتے سیفائیر دی مصنوعات دی تشہیر کِیتے انّھاں دے ٻُتھاڑ کوں ݙاڈھا پسند کِیتا ڳِیا اِنّھاں نے پاکستان دی فیشن انڈسٹری وِچ آپݨے کَم کِیتے ݙو لکس سٹائل ایوارڈز &lt;ref&gt;{{Cite web|title=lux style awards 2012 winners – Google Search|url=https://www.google.com.pk/search?sxsrf=ALeKk00wju1AkGLxBKdUglkH0aZlCtBlDA:1591190731150&amp;source=hp&amp;ei=y6TXXsXzBsyUa8KsvqgL&amp;q=lux+style+awards+2012+winners&amp;oq=lux+style+2012&amp;gs_lcp=CgZwc3ktYWIQARgBMgYIABAWEB4yBggAEBYQHjIGCAAQFhAeMgYIABAWEB46BAgjECc6BQgAEJECOgIIADoFCAAQgwE6BAgAEEM6BwgAEBQQhwJQlhNY7z9ggk9oAHAAeACAAdUDiAHTIZIBBzItNi43LjGYAQCgAQGqAQdnd3Mtd2l6&amp;sclient=psy-ab|access-date=2020-06-03|website=www.google.com.pk}}&lt;/ref&gt;اَتے ہِک بی سی ڈبلیو ایوارڈ جِتّیا ہِے&lt;ref&gt;{{cite web|date=|title=Rabia butt (official fan page) &amp;#124; Facebook|url=https://en-gb.facebook.com/Rabiabuttofficial|accessdate=2013-09-05|publisher=En-gb.facebook.com}}&lt;/ref&gt;۔ بعد وِچ اِنّھاں نے بطورِ اداکارہ آپݨے کَم کار دا اَغاز کِیتا۔

=== ابتدائی تعلیم ===
انّھاں نے ابتدائی تعلیم اَتے اعلیٰ تعلیم [[لاہور]] کنوں گِھدّی اَتے ماس کمیونیکیشنز وِچ بیچلر دی ڈگری گِھدّی۔&lt;ref&gt;{{cite web|date=|title=Personal life of Rabia|url=http://style.pk/rabia-butt-pakistani-model/|accessdate=2013-02-23|تاريخ-الأرشيف=2013-03-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20130328075219/http://style.pk/rabia-butt-pakistani-model|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== موسیقی ویڈیوز ===
رابعہ بٹ اَݨ ڳِݨَت موسیقی ویڈیوز وِچ نظری ۔ 

=== ڈرامے ===
انّھاں نے ہم ٹی وی دے مشہور ڈراما &quot;آنگن&quot; دے ذریعے ٹی وی سکرین تے پیر رکّھیا اِیہ ڈراما 2018ء وِچ آن ائیر تِھیا۔ 

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:لاہوری شخصیتاں]]
[[ونکی:پنجابی زنانیاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں]]
[[ونکی:لاہور دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:کشمیری نژاد پاکستانی شخصیتاں]]
[[ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں]]</text>
      <sha1>bi74byvj87fbp29a40ppw6m6tivkid8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایرن مورن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21463</id>
    <revision>
      <id>71614</id>
      <parentid>53308</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T02:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7649" sha1="sf25md14nd8hqi4gm0u2s7ukttrsrom" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;entete humain&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |ایرن مورن
Erin Moran
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |([[انگریزی]] : Erin Moran)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1281080#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;div&gt;[[فائل:Erin_Moran_in_2008.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Erin_Moran_in_2008.jpg|center|330x330px]]&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;small&gt;Erin Moran signs autographs on the red carpet at the 62nd Annual Mother Goose Parade in San Diego County.&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائشی ناں
| style=&quot; &quot; |([[انگریزی زبان|انگریزی]] : Erin Marie Moran)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1281080#P1477|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1477) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ڄمݨ
| style=&quot; &quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt; (&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1960-10-18&lt;/span&gt;) &lt;/span&gt;اکتوبر 18, 1960&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (عمر&amp;nbsp;64 برس)&lt;/span&gt;
[[بربینک، کیلیفورنیا]]، [[امریکہ|ریاستہائے متحدہ امریکا]]
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |وفات
| style=&quot; &quot; |22 اپریل 2017ء   (57 سال)&lt;ref name=&quot;2d724c18bb5789aa52471bf408c1bdae5d2d0a7d&quot;&gt;[http://www.tmz.com/2017/04/22/happy-days-star-erin-moran-dead/ Erin Moran 'Happy Days' Star Dead At 56]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ca0fb9ea976ecb74cb620368aee95446b48a6638&quot;&gt;فائنڈ اے گریو میموریل شناخت کنندہ: https://www.findagrave.com/memorial/178665035 — بنام: Erin Moran — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;e44b3e328517a3b3f4fdc8647bb9378d9f571561&quot;&gt;مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]]  — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — بی این ایف - آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb17057558j — بنام: Erin Moran — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;de7f83e03c6e1f56b491966e21fac73b7949579d&quot;&gt;GeneaStar person ID: https://www.geneastar.org/genealogie/?refcelebrite=morane — بنام: Erin Moran&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1281080#P570|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P570) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |طرز وفات
| style=&quot; &quot; |طبعی موت &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1281080#P1196|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1196) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|20x20px]] [[امریکہ|ریاستہائے متحدہ امریکا]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1281080#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |کم
| style=&quot; &quot; |اداکارہ
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ زبان
| style=&quot; &quot; |[[انگریزی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1281080#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |دور فعالیت
| style=&quot; &quot; |1966–2017
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |ویب سائٹ
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ویب سائٹ
| style=&quot; &quot; |[https://web.archive.org/web/20190816145659/http://www.erinmoranofficialwebsite.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1281080#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm0602844/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1281080#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B1%D9%86&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%86_%D9%85%D9%88%D8%B1%D9%86&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
ایرن مورن ہک [[امریکی]] اداکارہ ہئی۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز &quot;ہیپی ڈیز&quot; (Happy Days) وچ جوانی کننگھم دے کردار کیتے شہرت حاصل کیتی۔ مورن &quot;والٹر اینڈ برنیز&quot; (Walter and Bernie's) اتے &quot;دی لٹل راسکلز مووی&quot; (The Little Rascals Movie) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔

== ٻیا ݙیکھو ==

* [[امریکی فلمی اداکاراواں دی تندیر|فہرست امریکی فلمی اداکارائیں]]
* امریکی سنیما

== حوالہ ==
{{حوالے}}
[[ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]]</text>
      <sha1>sf25md14nd8hqi4gm0u2s7ukttrsrom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تمل رسم الخط</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23144</id>
    <revision>
      <id>71616</id>
      <parentid>71591</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T04:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9754" sha1="m3dh0i6a9gkqdh97cmfdh2h6lbqnn93" xml:space="preserve">{{Infobox writing system|name=تمل رسم الخط|altname={{lang|ta|தமிழ்}}|type=[[ابوگیدا]]|time=c. 400 CE – present&lt;ref&gt;{{حوالہ رسالہ|آخری=Rajan |پہلا=K. |عنوان=Territorial Division as Gleaned from Memorial Stones |جے_اسٹور=29757518 |جریدہ=East and West |ناشر=Istituto Italiano per l'Africa e l'Oriente (IsIAO) |تاریخ=دسمبر 2001 |جلد=51 |شمارہ=3/4 |صفحہ=363}} (table showing Tamil in row for the 601–800 period)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|آخری1=Diringer |پہلا1=David |عنوان=Alphabet a key to the history of mankind |یوآرایل=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57042 |تاریخ=1948 |صفحہ=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57042/page/n387 385]}}&lt;/ref&gt;|languages=[[تمل زبان]]&lt;br /&gt;[[Kanikkaran language|Kanikkaran]]&lt;br /&gt;[[Badaga language|Badaga]]&lt;br /&gt;[[Irula language|Irula]]&lt;br /&gt;[[Paniya language|Paniya]]&lt;br /&gt;[[Saurashtra language|Saurashtra]]|fam1=[[براہمی رسم الخط]]|fam2=[[Tamil-Brahmi]]|fam3=[[Pallava script]]{{Sfn|Mahadevan|2003|p=209}}{{Sfn|Mahadevan|2003|p=212}}|sisters=[[Grantha script|Grantha]]، [[Old Mon script|Mon]]، [[Khmer alphabet|Khmer]]، [[Kawi script|Kawi]]|unicode={{Unbulleted list|class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0B80.pdf U+0B80–U+0BFF] {{بہت چھوٹا|Tamil}} |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U11FC0.pdf U+11FC0–U+11FFF] {{بہت چھوٹا|Tamil Supplement}}}}|iso15924=Taml|sample=Word Tamil.svg|imagesize=250px}}

[[تمل]] حروف تہجی ([[انگریزی]]: Tamil script) دراصل ہک ابوگیدا رسم الخط ہئی جیڑھا [[بھارت]]، [[سری لنکا]]، [[ملائیشیا]]، [[سنگاپور]] تے دنیا بھر وِچ رہوݨ والے تمل لوک تے تمل زبان دے ٻولݨ والے تمل زبان کوں لکھݨ کِیتے استعمال کریندے ہِن۔&lt;ref&gt;{{Citation|عنوان=The Unicode 5.0 Standard|ایڈیشن=5|ناشر=Addison-Wesley|مقام=Upper Saddle River, NJ|سال=2006|آئی_ایس_بی_این=0-321-48091-0|آخری=Allen|پہلا=Julie}} at p. 324&lt;/ref&gt; ٻئے اقلیتی زباناں جیویں جو [[سوراشٹر زبان]]، [[بداگا زبان]]، [[آئیرولا زبان]] تے [[پانیا زبان]] وی تمل رسم الخط وِچ لکھیاں ویندیاں ہِن۔&lt;ref&gt;{{Citation|مرتب آخری=Lewis|مرتب پہلا=M. Paul|عنوان=Ethnologue: Languages of the World|ایڈیشن=16th|یوآرایل=http://www.ethnologue.com/|ناشر=SIL International|مقام=Dallas, Tex.|سال=2009|تاریخ رسائی=2009-08-28}}&lt;/ref&gt;

== خصوصیات ==
[[فائل:Evolution_of_Vatteluttu_and_Tamil_scripts.gif|thumb|402x402px|Diverging evolution of [[Tamil-Brahmi]] script (center column) into the [[Vatteluttu alphabet]] (leftmost column) and the Tamil script (rightmost column)]]
تمل رسم الخط وِچ 12 مصوتے ہِن جنہاں کوں (உயிரெழுத்து، uyireḻuttu: روحانی حروف) آکھیا ویندا ہئی۔ 18 حرف صحیح (மெய்யெழுத்து، meyyeḻuttu: اصل حروف) تے ہک حرف خاص (ஆய்த எழுத்து) ہئی جیڑھا &quot;اکو&quot; وی آکھیا ویندا ہئی۔ اِیہ نہ تاں حرف صحیح ہئی تے نہ ای حرف علت۔&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210214081015/https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?table=tamil-lex&amp;page=148&amp;display=utf8%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }} University of Madras Tamil Lexicon, page 148: &quot;{{lang|ta|அலியெழுத்து}} [ {{کلمہ نویسی|ta|ISO|aliyeḻuttu}}&lt;nowiki&gt; ] n &lt;/nowiki&gt;{{کلمہ نویسی|ta|ISO|ali-y-eḻuttu}}۔ &lt; {{lang|ta|அலி}}¹ +۔ 1. The letter {{lang|ta|ஃ}}، as being regarded as neither a vowel nor a consonant; {{lang|ta|ஆய்தம்}}۔ ({{lang|ta|வெண்பாப்۔ முதன்மொ۔ 6, உரை۔}}) 2. Consonants; {{lang|ta|மெய்யெ ழுத்து۔ (பிங்۔)۔}}&lt;nowiki&gt;&quot;]&lt;/nowiki&gt;{{مردہ ربط|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt; پر اِینکوں حروف علت دے بعد سبھ توں اخیر وِچ لکھیا ویندا ہئی۔ تمل رسم الخط حروف تہجی دی بجائے مقطعی اُتے مبنی ہئی۔ ایں طرح تمل رسم الخط وِچ کل 31 حروف ہِن۔ ٻئے 216 حروف ٻئے حروف نال مِل کے بݨدے ہِن تے کل حروف دی تعداد 247 (12+18+216+1) تھی ویندی ہئی۔

== ٻِیا ݙیکھو ==

* [[تمل زبان]]

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:براہمی رسم الخط]]
[[ونکی:تمل زبان]]</text>
      <sha1>m3dh0i6a9gkqdh97cmfdh2h6lbqnn93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>روشیل آیٹس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23708</id>
    <revision>
      <id>71622</id>
      <parentid>55863</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T08:34:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9859" sha1="aunk07b1j96jvj5nxs280knop7zd0px" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete humain&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |روشیل آیٹس
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |[[فائل:Rochelle_Aytes_on_Real_TV_Films_(cropped).jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Rochelle_Aytes_on_Real_TV_Films_(cropped).jpg|center|330x330px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |17 مئی 1976ء   (49 سال)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2376800#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:نیویارک_شہر|نیویارک شہر]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2376800#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|20x20px]] [[:ur:ریاستہائے_متحدہ_امریکا|ریاستہائے متحدہ امریکا]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2376800#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[:ur:مادر_علمی|مادر علمی]]
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اسٹیٹ_یونیورسٹی_آف_نیو_یارک_ایٹ_پرچیز|اسٹیٹ یونیورسٹی آف نیو یارک ایٹ پرچیز]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2376800#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اداکار|&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ادکارہ&lt;/span&gt;]] &lt;ref name=&quot;a3a7248296773942eb23241699dbc0937166608a&quot;&gt;Deutsche Synchronkartei actor ID: https://www.synchronkartei.de/darsteller/7501 — اخذ شدہ بتاریخ: 4 اپریل 2022&lt;/ref&gt;، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;ٹیلی ویژن اداکارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;[[:ur:ماڈل_(فرد)|ماڈل]] ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;صوتی اداکارہ&lt;/span&gt; ، &amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;فلم اداکارہ&lt;/span&gt; &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2376800#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[:ur:مادری_زبان|مادری زبان]]
| style=&quot; &quot; |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2376800#P103|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P103) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ زبان
| style=&quot; &quot; |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] &lt;ref name=&quot;4e0c14b5bb4c38401630f896a9386eec6bf5f632&quot;&gt;کونر آئی ڈی: https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/172366691&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2376800#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm1468674/ IMDB پر صفحہ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q2376800#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%84_%D8%A2%DB%8C%D9%B9%D8%B3&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%84_%D8%A2%DB%8C%D9%B9%D8%B3&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
روشیل آیٹس ہِک [[امریکی]] زنانی اداکارہ تے ماڈل ہے۔ اوہ [[اے بی سی]] ڈراما سیریز [[مسٹریسز]] وِچ [[اپریل میلوئے]] دے کردار تے تنقیدی طور تے سراہی ون٘دی ویڈیو گیم [[لیفٹ 4 ڈیڈ 2]] (2009ء) وِچ [[روچیل]] دی آواز دے طور تے مشہور ہِن۔ [[آیٹس]] نے [[ٹی ایل سی]] دی آٹو بائیوگرافی اسٹوری فلم وِچ وی کم کِیتا جیندا عنوان ہئی [[کریزی سیکسی کول: دی ٹی ایل سی اسٹوری]] بطور [[پیری &quot;پیبلز&quot; ریڈ]] مختصر عرصے تک چلݨ والی سیریز [[ڈرائیو]] تے [[دی فارگٹن]] (آئی ڈی 1) دے نال نال [[کریمنل مائنڈز]] تے [[ورک اٹ]]۔ فلم وِچ، [[آیٹس]] [[وائٹ چکس]]، [[میڈیس فیملی ری یونین]] تے [[ٹرک آر ٹریٹ]] وِچ نظر آئیاں ہِن۔ [[ایٹس]] نے [[سی بی ایس]] ٹیلی ویژن سیریز [[ہوائی فائیو 0]] وِچ ہِک سابق [[سی آئی اے]] افسر ایجنٹ [[گریر]] دے طور تے بار بار کردار ادا کِیتا ہئی۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|تاریخ=23 August 2018|عنوان=Rochelle Aytes will recur in 'Hawaii Five-0' Season 9 as McGarrett's ex-girlfriend|یوآرایل=https://www.newsweek.com/hawaii-five-o-spoilers-mcgarrett-ex-bad-1088075|ویب گاہ=[[نیوزویک]]}}&lt;/ref&gt;

== ابتدائی زندگی تے تعلیم ==
[[آیٹس]] دا ڄَمَّݨ [[ہارلیم]]، [[نیویارک شہر]] وِچ تھیا&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://mobile.twitter.com/rochelleaytes?lang=en |title=Twitter-Rochelle Aytes |access-date=2025-03-23 |تاريخ-الأرشيف=2021-04-21 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210421110310/https://mobile.twitter.com/rochelleaytes?lang=en |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; تے انّھاں نے [[فیوریلو ایچ لا گارڈیا ہائی اسکول]] وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔ اِیں نے [[پرجیکشن کالج]] وِچ [[اسٹیٹ یونیورسٹی آف نیویارک]] توں فائن آرٹس وِچ [[بیچلر آف آرٹس]] دے نال گریجویشن کِیتا۔&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;{{حوالہ ویب|آخری=Star Pulse|عنوان=Rochelle Aytes Biography|یوآرایل=https://variety.com/article/VR1118048970?refCatId=14|تاریخ رسائی=January 22, 2011|ناشر=Star Pulse}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;tvg&quot;&gt;{{حوالہ ویب|عنوان=Rochelle Aytes Biography|یوآرایل=https://tvguide.com/celebrities/rochelle-aytes/bio/267069|تاریخ رسائی=2014-06-25|ناشر=Tvguide.com|آرکائیو تاریخ=2014-08-09|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140809060319/http://www.tvguide.com/celebrities/rochelle-aytes/bio/267069|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt; اِیں نے اپݨے کیریئر دا آغاز بطور ماڈل کِیتا تے [[میکڈونلڈز]]، [[لوریئل]]، [[کوکا کولا]] تے [[مرسیڈیز بینز]] دے اشتہارات وِچ نظر آئیاں۔&lt;ref name=&quot;tvg2&quot;&gt;{{حوالہ ویب|عنوان=Rochelle Aytes Biography|یوآرایل=https://tvguide.com/celebrities/rochelle-aytes/bio/267069|تاریخ رسائی=2014-06-25|ناشر=Tvguide.com|آرکائیو تاریخ=2014-08-09|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140809060319/http://www.tvguide.com/celebrities/rochelle-aytes/bio/267069|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:امریکی صوتی اداکار زنانیاں]]
[[ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]]
[[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]]
[[ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ]]</text>
      <sha1>aunk07b1j96jvj5nxs280knop7zd0px</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بومن ایرانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23857</id>
    <revision>
      <id>71615</id>
      <parentid>56032</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T04:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6339" sha1="9m9dlnu5546vfpq1p9bt4q8hbmbx6zc" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;entete humain&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000&quot; |بومن ایرانی
Boman Irani
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;div&gt;[[فائل:Boman_Irani.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Boman_Irani.jpg|center|280x280px]]&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ڄمݨ
| style=&quot; &quot; |&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;1959-12-02&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt; 2 دسمبر 1959&lt;span class=&quot;noprint ForceAgeToShow&quot;&gt; (عمر&amp;nbsp;65 برس)&lt;/span&gt;
[[ممبئی]], مہاراشٹر, بھارت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_India.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_India.svg|20x20px]] [[بھارت]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q834338#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |مذہب
| style=&quot; &quot; |[[زرتشتیت]]
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |عارضہ
| style=&quot; &quot; |پڑھݨ دی کمی &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q834338#P1050|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1050) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |زوجہ
| style=&quot; &quot; |زنوبیا ایرانی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ٻال
| style=&quot; &quot; |دانیش اور کیوزی ایرانی (بیٹا)
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |مادر علمی
| style=&quot; &quot; |متھی بائی کالج &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q834338#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |کم
| style=&quot; &quot; |فلم اداکار
آواز اداکار
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ زبان
| style=&quot; &quot; |[[ہندی]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q834338#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |دور فعالیت
| style=&quot; &quot; |2000–تاحال
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |اعزازات
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |&lt;div style=&quot;max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%&quot;&gt;فلم فیئر اعزاز &amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q834338#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000&quot; |ویب سائٹ
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ویب سائٹ
| style=&quot; &quot; |[https://web.archive.org/web/20250324062249/http://bomanirani.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q834338#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]]
| style=&quot; &quot; |[http://www.imdb.com/name/nm1224082/ IMDB پر صفحات]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q834338#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D9%85%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A8%D9%88%D9%85%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
بومن [[ایرانی]] (Boman Irani) ([[گجراتی]]: બોમન ઇરાની) ہک [[بھارتی]] فلم اتے تھیٹر دا اداکار، آواز دا فنکار اتے فوٹو گرافر ہے۔{{فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکار}}
[[ونکی:فلم فیئر ایوارڈ جِتَّݨ آلے]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]]
[[ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ]]</text>
      <sha1>9m9dlnu5546vfpq1p9bt4q8hbmbx6zc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>حفصہ فیصل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26193</id>
    <revision>
      <id>71618</id>
      <parentid>58900</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T06:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5464" sha1="63johzw7i25s8b2jxwrx71ohkpo365e" xml:space="preserve">{{خانہ معلومات مصنف|image=Hafsah Faizal 2019 Texas Book Festival.jpg|caption=2019ء ٹیکساس کتابی میلہ میں حفصہ فیصل|genre=[[Young adult fiction]]|notableworks=وی ہنٹ دی فلیم|years_active=2013-now|website={{URL|hafsahfaizal.com}}|language=انگریزی|awards=|home_town=|birth_place=[[فلوریڈا]]، U.S.|alma_mater=|education=|children=|birth_date={{سال پیدائش اور عمر|1993}}|occupation=ناول نگار، ڈیزائنر، تاجرہ}}

حفصہ فیصل ([[انگریزی]]: Hafsah Faizal) ہک [[امریکا|امریکی]] نزاد ناول نگار تھئی ہَئی۔ انّھاں دا ناول ''وی ینٹ دی فلیم'' [[نیویارک]] وِچ ٻہوں وَدھ ویچے ون٘ڄݨ والے ناولاں وِچ شمار تِھیندا ہَئی۔

== ذاتی حیاتی ==
حفصہ دی ولادت [[فلوریڈا]] وِچ تِھئی ہَئی تے پرورش [[کیلیفورنیا]] وِچ تِھئی ہَئی۔&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/childrens/childrens-authors/article/79808-q-a-with-hafsah-faizal.html|ویب گاہ=www.publishersweekly.com|تاریخ رسائی=2019-05-22|عنوان=Q&amp;A with Hafsah Faizal}}&lt;/ref&gt; انّھاں دے خاندانی نسب دا تعلق [[سری لنکا]] تے [[عرب]] مُلکاں نال ہَئی۔ اوہ [[امریکا|امریکی]] مسلمان ہَن۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.bustle.com/p/in-we-hunt-the-flame-author-hafsah-faizal-dares-readers-to-redefine-their-vision-of-the-middle-east-17890067|عنوان=This YA Author Wants You To Rethink Your Vision Of The Middle East|ویب گاہ=Bustle|زبان=en|تاریخ رسائی=2019-05-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.tor.com/2019/05/15/finding-yourself-through-fantasy-and-culture/|عنوان=Finding Yourself Through Fantasy and Culture|آخری=Faizal|پہلا=Hafsah|تاریخ=2019-05-15|ویب گاہ=Tor.com|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-05-24}}&lt;/ref&gt; اوہ والدین دی چار اولاداں وِچوں سَبّھ توں وݙّی ہَن۔ انّھاں دیاں ݙو بھیݨاں اسما تے عزرا ہَن۔&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://dvpit.com/faizal-cusick.html|عنوان=#DVPit Faizal-Cusick|ویب گاہ=dvpit.com|تاریخ رسائی=2019-05-24}}{{مردہ ربط|date=جنوری 2021|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt;

13 سال دی عُمر وِچ گھر اُتے ہی انّھاں دی پڑھائی شروع تِھئی ہَئی تے ایں ئی عُمر وِچ انّھاں نے ڈیزائننگ وِچ دلچسپی گِھدّی۔ بعد وِچ انّھاں نے آپݨی ویب ڈیزائننگ کمپنی ''آئیسی ڈیزائنس'' دے ناں نال شروع کِیتی۔ اِیں ویلے انّھاں دی عُمر صرف 17 سال ہَئی۔'''&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.bookish.com/articles/hafsah-faizal-we-hunt-the-flame/|عنوان=Debut Author Hafsah Faizal Shares Her Road to Publishing We Hunt the Flame|آخری=Cuadrado|پہلا=Dana|تاریخ=2019-05-13|ویب گاہ=Bookish|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-05-22|آرکائیو تاریخ=2019-05-15|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190515003834/https://www.bookish.com/articles/hafsah-faizal-we-hunt-the-flame/|یوآرایل کی کیفیت=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.katehart.net/blog//2015/07/badass-ladies-you-should-know-hafsah.html|عنوان=Badass Ladies You Should Know: Hafsah Faizal|ویب گاہ=Kate Hart|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-05-22|تاريخ-الأرشيف=2021-06-21|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210621144635/https://www.katehart.net/blog//2015/07/badass-ladies-you-should-know-hafsah.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.publishersweekly.com/pw/podcasts/index.html?channel=5&amp;podcast=980|ویب گاہ=www.publishersweekly.com|تاریخ رسائی=2019-05-22|عنوان=PW KidsCast: A Conversation with Hafsah Faizal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://spinemagazine.co/articles/hafsah-faizal|عنوان=Author/Designer Hafsah Faizal on Writing We Hunt the Flame|ویب گاہ=SPINE|زبان=en-US|تاریخ رسائی=2019-05-24}}&lt;/ref&gt;''' انّھاں نے 17 سال دی عُمر وِچ آپݨا پہلا ناول لِکّھیا۔ اوہ ستمبر 2010ء توں کتاباں دا ہک بلاگ ''آئی سی بکس'' وی چَلا رہی ہَن۔

اوہ ہݨ [[ٹیکساس]] وِچ رہندیاں ہَن۔&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.slj.com/?detailStory=hafsah-faizal-and-nafiza-azad-interview|عنوان=First Flames: An Interview Between Debut Authors Hafsah Faizal and Nafiza Azad|آخری=Hershberger|پہلا=Katy|ویب گاہ=School Library Journal|تاریخ رسائی=2019-05-22}}&lt;/ref&gt;

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:امریکی مسلمان]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں]]
[[ونکی:امریکی ڈیزائنر]]
[[ونکی:ٹیکساس دے معلم]]
[[ونکی:فلوریڈا دے مسلم]]
[[ونکی:عرب نژاد امریکی مصنف]]
[[ونکی:سری لنکی نژاد امریکی شخصیتاں]]</text>
      <sha1>63johzw7i25s8b2jxwrx71ohkpo365e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>اوکسانا زبوزکو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26938</id>
    <revision>
      <id>71613</id>
      <parentid>59931</parentid>
      <timestamp>2026-06-28T02:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>564</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>71613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13819" sha1="nalkcntzsk6i4kbc7oal18tvvyqymqw" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox infobox_v2&quot; cellspacing=&quot;3px&quot;
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; class=&quot;entete auteur&quot; style=&quot;line-height:1.5em; background-color:#4C6099;color:#FFFFFF&quot; |اوکسانا زبوزکو
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#6f7fad;color:#FFFFFF&quot; |([[:ur:یوکرینی_زبان|یوکرینی میں]]: &lt;span lang=&quot;uk&quot;&gt;Оксана Стефанівна Забужко&lt;/span&gt;)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |[[فائل:Oksana_Zabuzhko-_‘Ukrainians_are_fighting_to_free_Europe_from_the_spectre_of_totalitarianism’_-_51926056138.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oksana_Zabuzhko-_%E2%80%98Ukrainians_are_fighting_to_free_Europe_from_the_spectre_of_totalitarianism%E2%80%99_-_51926056138.jpg|center|280x280px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#6f7fad;color:#FFFFFF&quot; |معلومات شخصیت
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائشی نام
| style=&quot; &quot; |([[:ur:یوکرینی_زبان|یوکرینی میں]]: &lt;span lang=&quot;uk&quot;&gt;Оксана Стефанівна Забужко&lt;/span&gt;)&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P1477|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1477) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیدائش
| style=&quot; &quot; |19 ستمبر 1960ء   (65 سال)&lt;ref name=&quot;16444309c14882ef19f4f2513612df53bbc18c10&quot;&gt;Munzinger person ID: https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000026446 — بنام: Oksana Sabuschko — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
[[:ur:لوتسک|لوتسک]] &lt;ref name=&quot;0987686e3b8864306d6649fbe50bb098dd3258de&quot;&gt;جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/128349832 — اخذ شدہ بتاریخ: 14 اگست 2015 — اجازت نامہ: CC0&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شہریت
| style=&quot; &quot; |[[فائل:Flag_of_Ukraine.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Ukraine.svg|20x20px]] [[:ur:یوکرین|یوکرائن]] &lt;ref name=&quot;c66d79d4bf79c32abff98c6feea60bce14560aa4&quot;&gt;تاریخ اشاعت: 15 دسمبر 2024 — [https://www.lemonde.fr/livres/article/2024/12/15/lessia-ukrainka-un-grand-nom-de-la-culture-europeenne-sort-de-l-oubli_6449534_3260.html Lessia Oukraïnka : un grand nom de la culture européenne sort de l’oubli] — اخذ شدہ بتاریخ: 16 دسمبر 2024&lt;/ref&gt;&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |[[:ur:سیاسی_جماعت|جماعت]]
| style=&quot; &quot; |[[:ur:اشتمالی_جماعت_سوویت_اتحاد|اشتمالی جماعت سوویت اتحاد]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P102|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P102) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#6f7fad;color:#FFFFFF&quot; |عملی زندگی
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ
| style=&quot; &quot; |&lt;nowiki&gt;[[:شاعر|&lt;/nowiki&gt;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;شاعرہ&lt;/span&gt;]] ، &amp;nbsp;فلسفی ، &amp;nbsp;&lt;nowiki&gt;[[:مصنف|&lt;/nowiki&gt;&lt;span lang=&quot;ur&quot;&gt;مصنفہ&lt;/span&gt;]] &lt;ref name=&quot;c66d79d4bf79c32abff98c6feea60bce14560aa4&quot; /&gt;، &amp;nbsp;مضمون نگار &lt;ref name=&quot;c66d79d4bf79c32abff98c6feea60bce14560aa4&quot; /&gt;، &amp;nbsp;ادبی نقاد &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |پیشہ ورانہ زبان
| style=&quot; &quot; |[[:ur:یوکرینی_زبان|یوکرینی زبان]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |شعبۂ عمل
| style=&quot; &quot; |[[:ur:شاعری|شاعری]] &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |نوکریاں
| style=&quot; &quot; |[[:ur:ہارورڈ_یونیورسٹی|ہارورڈ یونیورسٹی]] ، &amp;nbsp;پٹزبرگ یونیورسٹی &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P108|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P108) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#6f7fad;color:#FFFFFF&quot; |اعزازات
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |&lt;div style=&quot;max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%&quot;&gt;[[:ur:100_خواتین_(بی_بی_سی)|100 خواتین (بی بی سی)]] &lt;small&gt; (2023)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;9ee1612e6ad6cde012f8168001587d3fc987b191&quot;&gt;https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234&lt;/ref&gt;
اینجلس اعزاز &lt;small&gt; (2013)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;32241138cc2f0149ec7cfc410edd1a2f9081b85c&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20221013144438/https://openukraine.org/en/news/719-vidoma-ukrajinsyka-pisymennicya-oksana-zabuzhko-stala-laureatom-literaturnoji-premiji-angelus Famous Ukrainian writer Oksana Zabuzhko became Angelus Literature Award laureate] — اخذ شدہ بتاریخ: 26 اپریل 2022&lt;/ref&gt;
اینٹونووچ انعام &lt;small&gt; (2009)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;806abc9aef4f21e90b0a82b85fe4aef58cc5aaa0&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20220930202023/https://www.literaryencyclopedia.com/php/speople.php?rec=true&amp;UID=13337 Oksana Zabuzhko] — اخذ شدہ بتاریخ: 6 مارچ 2022&lt;/ref&gt;

[[فائل:Fulbright_Program.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Fulbright_Program.svg|30x30px]]&amp;nbsp;فل برائٹ اسکالرشپ &lt;ref name=&quot;41509ff1eb690fe3b8a3b0c9a91fbd9edfb652ef&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20220514081355/https://tow.ukzn.ac.za/participant/03/2021/oksana-zabuzhko/ Oksana Zabuzhko] — اخذ شدہ بتاریخ: 26 اپریل 2022&lt;/ref&gt;
[[فائل:Order_of_Princess_Olha_3rd_Class_of_Ukraine.png|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Order_of_Princess_Olha_3rd_Class_of_Ukraine.png|30x30px]]&amp;nbsp;آرڈر آف پرنسس اوگلا، تھرڈ کلاس &amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; scope=&quot;col&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#6f7fad;color:#FFFFFF&quot; |ویب سائٹ
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: right; background-color:#F3F3F3; &quot; |ویب سائٹ
| style=&quot; &quot; |[http://www.zabuzhko.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&amp;nbsp; &lt;span class=&quot;noprint&quot;&gt; [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q257132#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]&lt;/span&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;&quot; |
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#C0C0C0;color:#000000;&quot; |[[فائل:P_literature.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:P_literature.svg|25x25px]] [[:ur:باب:ادب|باب ادب]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;navigation-only&quot; style=&quot;border-top: 2px #4C6099 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;&quot; |&lt;span class=&quot;plainlinks&quot; style=&quot;float:right;&quot;&gt;[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%A7_%D8%B2%D8%A8%D9%88%D8%B2%DA%A9%D9%88&amp;action=edit&amp;section=0 &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;درستی&lt;/span&gt;] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%A7_%D8%B2%D8%A8%D9%88%D8%B2%DA%A9%D9%88&amp;veaction=edit &lt;span style=&quot;color:#555;&quot;&gt;ترمیم&lt;/span&gt;]  &lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%B5%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%82_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D9%83%D8%A7%D8%AA%D8%A8|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]]
|}
'''اوکسانا زبوزکو''' ([[یوکرینی]]: Окса́на Стефа́нівна Забу́жко) یوکرینی ناول نگار، شاعرہ اتے مضمون نگار ہَن۔ انّھاں دیاں تخلیقات دا متعدد زباناں وِچ ترجمہ تھی چُکا ہَئی۔

== زندگی ==
[[یوکرین]] دے شہر [[لوٹسک]] وِچ 19 ستمبر 1960ء کوں پیدا تھئیاں۔ مصنفہ دے پیو، [[اسٹیفن ایوانووچ زبوزکو]] (1926ء-1983ء) - ہک استاد، ادبی نقاد اتے مترجم (سبھ توں پہلے [[یوکرینی زبان]] وِچ [[چیک]] موسیقار اتے مصنف [[الجا ہرنیک]] دیاں کہانیاں دا ترجمہ کیتا ہئی)، [[سٹالن]] دے دور وِچ انّھاں تے جبر کیتا ڳیا۔

مصنفہ دے مطابق، انّھاں نے اپݨی علمی تعلیم گھر تے حاصل کیتی۔ ستمبر 1965ء وِچ شروع تھیوݨ والے یوکرینی دانشوراں دے خلاف جبر نے خاندان کوں [[لوٹسک]] چھوڑݨ تے مجبور کر ݙتا اتے 1968ء توں اوکسانا زبوزکو [[کیف]] وِچ مقیم ہَن۔

زبوزکو نے [[کیف یونیورسٹی]] وِچ فلسفہ دی تعلیم حاصل کیتی، جتھاں انّھاں نے 1987ء وِچ جمالیات وِچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری وی مکمل کیتی۔ 1992ء وِچ، انّھاں نے [[پین اسٹیٹ یونیورسٹی]] وِچ مہمان مصنف دے طور تے پڑھایا۔ زبوزکو نے 1994ء وِچ [[فلبرائٹ اسکالرشپ]] حاصل کیتی اتے [[ہارورڈ]] اتے [[پٹسبرگ یونیورسٹی]] وِچ یوکرینی ادب پڑھایا۔ ہݨ، زبوزکو [[قومی سائنس اکادمی یوکرین]] دے [[ہری ہوری اسکوورودا انسٹی ٹیوٹ آف فلاسفی]] وِچ کم کریندیے پئین۔

== اعزازات ==

* اینجلس اعزاز (2013ء)
* اینٹونووچ انعام (2009ء)
* شیوچینکو قومی انعام (2019ء)
* وومن ان آرٹس اعزاز (2020ء) &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://nv.ua/ukr/art/women-in-arts-2020-peremozhnici-50075478.html|عنوان=alyona alyona і Оксана Забужко۔ Оголошено переможниць премії Women in Arts 2020|ویب گاہ=nv.ua|تاریخ=13 مارچ 2020|تاریخ رسائی=27 مارچ 2021|زبان=uk}}&lt;/ref&gt;

=== منتخب کتابیات ===

==== شاعری ====

* مے فراسٹ (1985ء)
* دی کنڈکٹر آف دی لاسٹ کینڈل (1990ء)
* ہچکاکنگ (1994ء)
* دوسری کوشش (2005ء)

==== نثر ====

* فیلڈ ورک ان یوکرینی سیکس (1996ء)
* بہن، بہن (2003ء)
* دی میوزیم آف ابنڈونڈ سیکریٹس (2009ء)

==== نان فکشن ====

* Notre Dame d'Ukraine: Ukrayinka in the Conflict of Mythologies (2007) ''Notre Dame d'Ukraine: Українка в конфлікті міфологій''
* میرے لوگوں کو جانے دو: یوکرین کے انقلاب کے بارے میں 15 متن (2005) ''میرے لوگوں کو جانے دو۔ 15 نصاب''
* ''Fortinbras'' Chronicles (1999)
* فلسفہ یوکرائنی آئیڈیا اور یورپی سیاق و سباق: فران کو پیریڈ (1992) ''فلسفہ یوکرائنی آئیڈیا''
* یوکرینی پالیمپسسٹ۔ Oksana Zabuzhko اور Iza Chruslinska کی گفتگو۔ &quot;&quot;Ukraiński palimpsest&quot;۔ Rozmowy Oksany Zabużko z Izą Chruślińską&quot; 2013۔

== حوالے ==
&lt;references /&gt;
[[ونکی:زنانیاں]]
[[ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل]]
[[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]]
[[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]]
[[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]]</text>
      <sha1>nalkcntzsk6i4kbc7oal18tvvyqymqw</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>