وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 28515 71652 63948 2026-07-02T17:17:26Z سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي 4424 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 71652 wikitext text/x-wiki === لکھت: ارم کبیر === انشائیہ نگاری دی صنف سرائیکی ادب وچ ہک نویں صنف اے۔ 1970ء وچ جݙاں ریڈیو پاکستان [[ملتان]] وجود وچ آیا تے 1975ء وچ ریڈیو پاکستان بہاولپور دے قائم تھیوݨ نال سرائیکی نثری اصناف وچ ودھارا تھیا۔انہاں اصناف وچ ریڈیائی ڈرامے، میوزیکل فیچر،مزاحیہ کالم، مضمون نگاری، انشائیہ نگاری،افسانہ نگاری، دا منڈھ ٻدھیا ڳٖیا۔انہاں نثری اصناف کوں لکھاریاں نے رسائل و جرائد تے ول کتابی شکل وچ چھاپݨ شروع کر ݙتا۔ انہاں رسائل وچ ماہنامہ ’’سرائیکی ادب‘‘ ملتان تے سہ ماہی ’’سرائیکی‘‘  بہاولپور نے سرائیکی زبان وادب دی ترویج و اشاعت وچ اہم کردار ادا کیتا۔ انشائیہ نگاری بارے محققین دی رائے ہے ایندی شروعات فرانس وچ تھئی اوندے بعد ایہ انشائیے دی صنف فرانس وچوں نقل تھئی تے [[برطانیہ]] وچ آڳئی برطانیہ وچ سب توں پہلے صنف کوں فرانسس بیکن نے شروع کیتا۔ سرائیکی نثری ادب وچ انشائیے دا اودھار اردو ادب وچوں تھئے۔ اڄو کے عہد وچ سرائیکی انشائیہ سرائیکی ادب وچ  اپݨا ہک نویکلا اتے سوہݨا مقام بݨا چکے۔ سرائیکی ادب دے اسمان اتے ستاریں وانگوں روشن ݙسݨ آلے انشائیہ نگاراں دی تندیر بھانویں جو اتلی لمبی کائینی پر ایہ لوک مختصر ہووݨ دے باوجود سرائیکی انشائیہ کوں [[سرائیکی وسیب]] وچ ٻہوں سوہݨے انداز وچ متعارف کروا چکین۔ انشائیہ ہک مٹھی، مسکراندی، سلوݨی، چسولی صنف اے۔ایندے وچ انسان اپݨے اندر دے کرب کوں مسکراندیں ہوئیں پیش کریندے جیندااظہار اپݨی مونجھی کیفیت نال کر ے تاں اکھ دے شہر وچ بے وزنی ہنجھ اوندا بھرم ونڄا چھوڑے۔ لیکن لکھاری انشائیہ وچ اوں کرب کوں وی ایجھی کیفیت نال سانجھا کریندے جو  قاری اوں ݙکھ اچ اپݨے آپ کوں رجھاوݨ دی بجائے مسکراوݨ تے مجبور تھی ویندے۔ انشائیہ دی ہک خوبی ایہ وی ہوندی اے جو ایکوں کتھائوں شروع تے کتھائیں ختم کیتا ونڄ سڳیندے۔ انشائیہ مضمون دے مقابلے وچ مختصر ہوندے تے ایندے وچ قاری دی دلچسپی دا سامان ہووݨ ضروری اے۔ سرائیکی نثری ادب وچ انشائیہ دی روایت اتنی پرانی کینی ول وی اڄوکے سرائیکی انشائیہ نگاراں ایں میدان وچ قلم چلاوݨ دا اہر کیتے۔ݙٹھا ونڄے تاں صرف ڳݨیے چݨیے چند ادیب ہن جنھاں سرائیکی انشائیہ لکھیے یا اونکوں کتابی شکل وچ چھپوائے۔ جیکر اساں قدیم تے جدید انشائیہ وچ ونڈ کرو تاں ول ساݙے واسطے ٻہوں تھوڑی تعداد وچ ایجھے انشائیہ نگار سامݨے آسن جنہاں کوں معیار تے پرکھیاونڄ سڳیندے۔ سرائیکی انشائیہ نگاراں وچ اسلم میتلا، ڈاکٹر سلیم ملک، ڈاکٹر نوازکاوش،داکٹر [[خالد اقبال]]،دلشاد کلانچوی، ابن الام شفتر، اسلم قریشی،راہی گبول، عبدالباسط بھٹی،سردار سعید احمد،ڈاکٹرحفیظ طاہر گھوٹیہ تے مریم گھوٹیہ دا ناں شامل ہے۔ سرائیکی انشائیاں دے موضوعات تے دید بھنواؤں تاں اساکوں انہاں انشائیاں وچ ساݙی روزمرہ حیاتی دی مکمل عکاسی تھیندی اے۔ معاشرتی کشمکش، وسیبی محرومیاں، انسانی نفسیات،رسماں ریتاں،سماجی برائیاں،اخلاقی قدراں، خوشی غمی، ݙکھ سکھ وغیرہ دے موضوعات ملدن۔ انشائیہ نگار سماجی برائیاں کوں جا ہ جاہ تے اپݨی تنقید دا یا طنز و مزاح دا نشانہ بݨدے۔ ساریاں انشائیہ نگاراں دا مطا لعہ کرݨ دے بعد ایہ ڳالھ نتر تے سامݨے آئی اے جوسب نے اپݨے انشائیاں وچ ہلکے پھلکے طنز ومزاح کوں ضرور شامل کیتے جیندے نال قاری دی دلچسپی ودھ ویندی اے۔ 1969 ء وچ اسلم قریشی دی کتاب ’’سانولی دھپ‘‘ جیندے وچ کجھ انشایئے شامل ہن۔ 1982 ء وچ اسلم قریشی دی کتاب ’’کتکالیاں‘‘ وچ وی سرائیکی انشائیہ دے رنگ ݙیکھݨ کوں ملدن۔ سرائیکی انشائیے دا باقاعدہ سفر1986ء اسلم میتلا دی کتاب ’’سرائیکی انشایئے‘‘ توں تھیندے۔1988ء وچ دلشاد کلانچوی دی کتاب ’’بٹھ پیا او سونا‘‘ 1991 ء وچ اسلم میتلا دی ݙوجھی کتاب ’’وسیب رنگ‘‘  1992 ء وچ ابو البشر شاہ جیلانی دی کتاب ’’بکھ دا مخول‘‘ 1992ء وچ سردار احمد سعید دی کتاب ’’تل وسیب‘‘ تے راہی گبول دی کتاب ’’مٹھڑے تیر‘‘ 1993ء سلیم ملک دی کتاب ’’جھلار‘‘ 1994ء  وچ سردار احمد سعید دی دی ݙوجھی کتاب ’’آسوں پاسوں‘‘  2002ء وچ خالد اقبال دی کتاب ’’مسکار‘‘ 2009ء  وچ ابن الاامام شفتر دی کتاب ’’ݙسکیاں تے ٹہکارے‘‘ 2011ء  وچ عبدالباسط دی کتاب  ’’اولڑاں‘‘ 2017ء وچ نواز کاوش دی کتاب ’’پارتاں‘‘ تے 2021ء وچ پہلی خاتون انشائیہ نگار مریم گھوٹیہ دی کتاب’’اکھ‘‘  سرائیکی انشائیہ دے شوکیس دا سنگھار ہن۔ سرائیکی انشائیہ وچ ہݨ تئیں جیڑھا کم تھئے او موضوع تے فن ݙوہیں لحاظ نال معیاری اے۔ سرائیکی ادیباں دا آیہ آکھݨ بالکل سچ اے جو سرائیکی ادب وچ صنف انشائیہ کئی ایݙی پراݨی کائنی اے صنف 1960ء دی دہائی توں شروع تھئی اے اساݙے سامݨے تیراں چوݙاں انشائیہ نگار سامݨے آندن۔ جنھاں ایں صنف وچ آپݨے خیالات، احساسات، تجربات کوں رنگیل چولا پوا تے پیش کیتے۔سرائیکی انشائیہ کوں جدید رنگ وچ بدل تے سݨہپ دا رنگ کرݨ آلے اے لکھاری اساݙی وسوں وچ ہک وݙا مقام رکھدن۔  اڄوکے دور وچ سرائیکی انشائیہ نگاری وچ جتھاں روزبروز اضافہ تھیندا پئے اتھاں ہالی وی ایندے وچ ڈھیر ساری کمی موجود اے جیکوں اڄوکے نوجوان ادیباں نے اپݨے خیالات جذبات احساسات نال پوری کرݨی اے۔ ……}{…… == حوالہ: کتاب لڑی چھی ماہی "حوا" بہاول پور توں چوݨ == nfssur6bps0z2lpvkg2pu5xunjui6f2 0 28520 71650 64186 2026-07-02T17:06:35Z سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي 4424 ميں گھڻا کجھ کونہیں مٹایا کیوں تہ میں کڻ ہملے وقت صفا گھٹ اے 71650 wikitext text/x-wiki === لکھت: سیما سیال === ٹرین کينهں پل توں لنگھدی پئی ہئی ہوں تے صوتی تاثر دے فرق کوں محسوس کر تے ڳونہیاں چوں سر چاتا، اتے ڈٻے دے ماحول دے اُبھ گس توں گھیرا تے شیشے آلی کھڑکی کھول ڇوڙی، پل دے تلواں دا پاݨی کھڑا ہا یا وہندا پیا ہا رات دے انداھرے اچ اونہ کوں اندازہ نہ تھی سگھیا۔ اڳوں والی کرسی تے اُونہ دی ب دی ننڍے لا دی سنگتیاݨی کھڑکی نال سر ٹیکی ٻیٹھیں ٻیٹھیں اتلی گہری ننڊر سُمھ پئی ہئی جو اوندے تکھے تکھے چھوٹے جیؑے نک وچوں نکے نکے خراٹیاں دی آواز آندی پئی ہئی۔ سيالے دی شدت نال رتی رتی نک کوں پکڑ کے ہوں نے ٻہوں پیار نال اونوکوں اُتھلایا۔ اُتھ وی پو ڀاڳ بھری ہک تہ تیݙے خراٽیاں عاجز کر ماريا اے۔۔ توباں جوانی اچ ایڏی بد ذوقی۔۔۔ اے تہ ٻڈھڑے لٹھیاں دا مشغلہ ہے ۔پتہ نہیں لڳدا، اوݙوں پاسہ پرتا تے ڳالھ کر گھندن ایݙوں ول خر خر دا سلسلہ شروع تھی ویندے۔ سمݨ نیوی ݙتا بد تمیز سختی ٻالی رکھی ہئی ساری رات میݙے نک دی ، سمدی آن ذری تے ول ساہ گھٹ گھندی کہیں بلا ہئی۔ او سنگتاݨی اٻاسی گھن تے سدھی تھی ٻیٹھی۔ تیݙے سارے چہرے تے ایں چمکݨے لونگ دی قید اچ آیا ہویا اے ہک نک ای تاں سوہݨا ہے کجھ باقی تاں سارے نقش تیݙے ایویں لڳدے اللہ سئیں نے ٹھیکے تے بݨواݨ۔ او کھل تے ٻولی۔ اچھا بکواس نہ کرتھرماس وچ کئی چاہ ہووی تاں ݙے جلدی کر توباں سردی ہے کہ بس پھپھڑی کمبدی پئی ہے اتوں کھڑکی وی کھولی ٻیتھی ہے سنگتاݨی کھڑکی دا شیشہ بند کریندیں ہوئیں ٻولی۔ واقعی ٻہوں شدت ہے موسم وچ اساݙے علاقے وچ سردی وی ترٹ تے پوندی ہے، تے گرمی وی ایویں۔ اساں تاں کئی موسمیں دی شدت وچ آ ڳیوں۔ او نیں کپ اچ چاہ پا تے سنگتاݨی کوں ݙیندیں ہوئیں آکھیا تیݙے کول وی تاں مائی زور ڈھیر ہے۔ کہیں تکلیف ہاوی ایں موسم وچ گھر آوݨ دی۔ نال میکوں وی گھیلی پیا، ایہہ چھیٹیاں میݙے کول نہ نبھ سڳدیاں ہانیں؟ سنگتاݨی نے آکھیا۔ کائینا نبھ سڳدیاں ہن۔ ڄمݨ ویلھے تاں کئی فکر کائینا ہا۔ ہݨ ٹر ونڄݨ والیاں دیاں قبراں ٻہݨ نہیں ݙیندیاں۔ ہر حال وچ آوݨا پوندے۔ تیکوںکیا پتہ اے قبراں کتنی غیر معمولی حیثیت رکھدین میݙے کیتے۔ا ے آکھدیں ہوئیں اوندی آواز سنگھ وچ پھس ڳئی۔ اتے ول او کہیں سوچ اچ چلی ڳئی۔ ول کیڑھے مراقبے اچ غرق تھی، خدادا ناں من اتے ٹرین اچ تاں اے کم نہ کر۔ سنگتاݨی نے آکھیا۔ سوچیندی پئی آں بچپن کتنا چنڳا ہا۔ گیلری دے روشن دانیں وچ چیڑیاں دے ٓلھڑیں وچوں انڈے چا چا تے بھنݨ ، ڳدیاں دے گھر بݨا تے کھیݙ کنی کرݨ، پاݨی دے بھرے ݙولے وچ جھنجݨ دی جھڳ کدھ تے چڑواٹھی دی ݙوانگھی جھیلݨی نال ولوڑا ولوڑݨ کتنا یادگار زمانہ ہا، یاد ہی ہا، اے وی یاد ہے سنگتاݨی ٻولی۔ ولوڑے دے نال نال ہک گیت وی تاں ڳاندے ہاسے۔ گھٻ گھٻ مٹی اے لسی تیݙی کھٹی اے سونے دا نہیلا مکھݨ تیݙا پیلا اتے ہݨ سب کچھ خواب تھی ڳئے۔ او ٹھڈا ساہ بھرتے ٻولی۔ کیوں خواب تھی ڳئے ۔ تیݙے کول اے سب کچھ ہݨ وی ہے؟ ہے میݙے کول، کیوں نہیں، سونے دانہیلا وی ہے پر میݙی مٹوری وچ مکھݨ کائینی۔۔۔۔ میں پاݨی اچ جھیلݨاں پئی مریندی آں۔۔۔۔ اواد اس تھی کے ٻولی۔ ایس دوران ٹرین ہک اسٹیشن تے رکی، تے ول ٹر پئی ہئی۔ چلدی ٹرین اچ اسٹیشن دے سرے تے ہک آدمی بھحٖ تے چڑھ آیا ہا۔ بھحٖ دھرک تے کم کرݨ آلے وی کامیاب تھیندن، سنجیندہ بی بی ذراݙس ہاں تیݙا فلاسفری دا مضمون ایں بارے کیا آکھدے۔۔۔ سنگتاݨی نیں اوندی اداسی کوں ݙیکھ تے ڳالھ بدلݨ دی کوشش کیتی ہئی۔ میݙا مضمون آکھدے جیڑھا شخص میانہ روی دی نہر توں اپݨا پیالہ بھر یار کھدے او سمندر دی بھحٖ دھرک کوں وی اپݨے پیالے اچ بند کر سڳدے۔ اونویں کامیابی وچ اصلی چیز تاں نیت ہوندی ہے۔ ہوں اوں سنگتاݨی دی ڳالھ دا جواب ݙتا۔ اے چنڳی زبردستی اے نیت دی جو نہر تے سمندر کوں ہک کرݙیندی اے۔ تیݙیاں ڳالھیں میݙیاں کناں دے ادھلے دے اتوں لنگھ ویندین۔ تیݙا ادھلا علاقہ تاں بھوں نال بھریا ہویا۔۔۔ میݙیاں ڳالھیں کیا سمجھ سڳدے اوں نیں جواب ݙے تے اوں شخص دو ݙٹھا،جیڑھا چلدی ٹرین تے چڑھ آیا اتے ڈٻے دے دروازے کول کھڑ ا تھر تھر کنبدا پیا ہا۔ ایں موسم وچ او صرف مٹیالے رنگ دی شلوار قمیض وچ ملبوس ہا۔ سرو ں ننگا ہا تے ہتھ وچ تھیلا ہس شکل و صورت توں سلجھیا ہویا نوجوان لڳدا ہا پرحالات دے ولیکے اوندی کنمبݨیں توں ظاہر ہن۔او سوچݨ لڳی نصیبیں دے اڳوں انسانی سوچاں کتنیاں گر ڳن۔ کوئی نیلامی اچ ٹنگیا کھڑے۔تے کوئی موسماں دی شدت اڳوں اݙیا کھڑے۔ اے انساں اخر کیڑھی پھانسی وچ پھاتا کھڑے جو کہیں صورت نجات کینی، زندگی دی کتنی غیر مساوی تقسیم اے اساݙی دنیا وچ سوچیندے سوچیندے ہوں نیں ول اونکوں غور نال ݙٹھا، ہݨ اوندی سیت دے نال آ کھڑا تھیا، ہوں نے اوں نوجوان سے جثے کوں کنبدا ہویا ݙٹھا، اتے ہوندی بیچارگی کوں اتنی قریب توں محسوس کر تے ممتا بھر ی آواز وچ ٻولی۔ توں۔۔۔ توں کون ہیں؟ پر ڳاݙی دے شور وچ اوندی آواز جوان تک نہ پڄ سڳی،ہوں نے مخاظب کرݨ کیتے اوندی  قمیض دے پچھلے دامن دا کونا پکڑ تے ہولے نال چھکیا۔ اتے ول ٻولی۔ توں کون ہیں؟ اوں شخص نے چونک تے پچھاں تے  ݙٹھیا، تے، تے سوال سݨ کے ٻولیا۔میں کون ہاں، ٻہوں عجب سوال ہے خاتون، ایندا جواب تاں شاید تہاݙے کول وی نہ ہوسی۔ مسافر ہاں؟ ٻیا کون ہاں؟ سنگتاݨی بیزاری نال ٻولی مسافر تا ں اساں سارے لوک ہیں، ڳالہی اوں نیں سنگتاݨی کوں جواب ݙتا اتے ول اوں شخص کوں سوالیہ نظراں نال ݙٹھا۔ میں اڳلے اسٹیشن تے لہہ ویساں خاتون دراصل جاہ کتھائیں نی ملی اندروں سبھے دروازے بند ہن مجبورا ایہوں دروازہ کھلا ݙیکھ تے چڑھ آیاں، او پرتے کھسک تے ٻولیا۔ ناں ساکوں کوئی اعتراض کائنی بند دروازے دراصل اساݙی تہذیب دا ہک حصہ ہن، چنڳا تھیا توں چڑھ تاں اڳیوں، اتے ہاں اے گھن اے شال ولھیٹ گھن توں سردی کنوں کبندا پئیں، ہوں نے اپݨے اتوں دی شال لہا تے اوکوں ݙیوݨ لڳی اے اے کیا؟  نئیں نئیں۔ مہربانی اوں اچانک ایں پیشکش تے وٻل پیا گھن گھن پکڑ تیکوں اندازہ کائینی تیݙا اوں اپݨا فر والا کوٹ اپݨے مونڈھیاں تے سٹ تے ول ٻولی،۔ بالکل کائیناں خاتون! میکوں کہیں دی ہمدردی دی ضرورت کائینی او سختی نال ٻولیا۔ ہمدردی تے پیشکش وچ ٻہوں فرق ہے ہک چیز دی میکوں لوڑ کینی تیکوں ہے تاں کوئی عیب کینی گھن گھنݨ وچ ہوندی ڳالھ دے وزن کوں محسوس کر ے کے اوکوں ڳالھ بݨاوݨی پئے ڳئی، گھن پکڑ ہوندی! اوندی مردانگی دی آکڑ ݙیکھ کہ اوں نے وی اپݨی آواز وچ حکم پیدا کیتا اتے ول نوجوان نے تحکمانہ لہجہ دے لوچ کوں محسوس کر تے اٹومیٹک انداز وچ شال پکڑ ڳھدی۔                     میںاے شال واپس کرݨ آساں خاتون! ضرور آساں! اوں اوندے پیراں وچ رکھے وݙے سارے آہنی صندوق تے لکھے ہوئے ہاوس نمبر تے شہر کوں غور نال ݙیکھ تے  ٻولیا اتے شال ولھیٹ تے اڳلے اسٹیشن تے لہہ ڳیا۔ سنگتاݨی صورتحال توں پریشان تھئی ٻیٹھی ہئی ودھدا پئے بیچارا۔۔۔  ہݨ واپس کرݨ وی آسی۔۔۔ تیکوں پتا وی ہی سخاوت بی بی اپݨے سر توں شال لہا تے کہیں نوجوان کوں ݙے ݙیوݨ کتنا ناجائز کم اے۔ کہیں دی ضرورت پوری کرݨ جیکر ناجائز ہے تاں ہووے پئی۔۔۔ میݙی اے چیز معمولی ہے،، اوں جواب ݙتا۔ ݙیکھساں نہ واپس کرݨ آیا کیوں اے تیݙی ڳالھ غیر معمولی بݨردی ہے، ہک مسافراں وچ سخاوتاں چلیندی ہیں باقی میکوں گھاہ وی نال چریندی اے چنڳی ٹھکری ہیں میکوں، سنگتاݨی کوں کاوڑ آئی پئی ہئی۔ اتے اوں خالی الذہن تھئی کجھ نہ پئی سݨدی ہئی۔اے تاں کینی جو انساں پل بنڑا سڳدے تے پل واہݨ والے پاݨی کوں وی واپس ولا سڳدے۔ اوں ہک مدت دے بعد وی ماضی دے اوں ہک لحظے دی حدود وچ مقیم ہئی جیڑھی ناں تاں نا پ وچ آ سڳدی ہئی اتے نہ ای تقسیم تھی کے ٹکڑے ٹکڑے تھی سڳدی ہئی۔ کوئی کہیں دی ڳول وچ جھکی جھوݨ سٹی ودے اتے کئی کہیں کوں ڳول تے ونڄا ٻہندے۔ سب کجھ ونڄا ٻہندے، اوں ہک مسافر دی تصویر بݨیدیں ہوئے سوچیندی ٻیٹھی ہئی۔ اوں قسم دیاں درجناں تصویراں اوندے کمرے وچ بݨیاں کھڑیاں ہن۔ میڈم! ٻاہر کوئی شخص ہے ملݨ چاہندے،ملازم نے کمرے وچ آ کے اطلاع کیتی کون اے ایجھے کہر دے پالے وچ رات ویلے۔ رات تاں کینی سنویں سنجھ ہے میڈم پر میکوں تاں احٖ تئیں ایجھے ویلے کوئی ملݨ کینی آیا سنویں سنجھ ہووے یا رات۔۔! او آہدے میڈم، میں ہک مسافر ہاں میں ہک شال واپس کرݨی ہے۔۔گھر لبھیندے لبھیندے شام تھی ڳئی ہے۔تساں مل گھنو تاں ٹھیک ہے او اہدے میکوں واپس ونڄݨے۔ اوہ گھن آوس ٻے ویلے پر ول وی ویلے تے آئے میں وی کم مکائی ٻیٹھی ہاں ہوں نے اپݨے لاغر جسم وچ سنڄاپو کنبمݨیں محسوس کیتی اتے اپݨے سر تے گھنڈرہ چاندی کوں شال نال کڄ تے کھڑی تھیندی ہوئی ٻولی ہوکوں جلدی نال اندر بھیجحٖ ݙے۔ احٖ موسم ٻہوں خراب ہے اتے ول ہک لحظے بعد اوندے سامݨے اوہو یوسف کھڑ ہا جیڑھا اڄ توں کئی وریہاں پہلے مسافری وچ ملیا ہا۔ پر او تاں انویں نویں نویں جوانی دیاں پوڑیاں چڑھی کھڑا ہا تے اے وقت دیاں جھڑیاں وچ جکڑیڄ ڳئی ہئی او ٻہوں کجھ سمجھ تے وی نہ کجھ نہ سمجھی اتے ٻولی۔وقت گرمی سردی دیاں درسالاں ٹپ ڳے ہݨ کیا ضرورت ہئی شال واپس کرݨ دی۔ مردیں ویلے میݙے والد دی وصیت ہئی جیڑھی پوری کرݨی ہئی اوں ٻال نے جواب ݙتا، تاں آخر او مسافر تھی ای ڳیا او ہولے نال ٻولی اتے جلدی نال کرسی تے ٻہہ ڳئی۔۔۔ <nowiki>''جیا او مسافر تھی ڳن اتے آخری ویلے انہاں تہاݙے ناں ہک پیغام وی ݙتا ہا۔ اوں نے آکھیا ہا۔۔ میں سوچیا ہم جو میں اپݨی شام کوں کہیں سجھ وچ ول ݙیساں تاں شال واپس کرݨ ویساں۔۔۔ضرور ویساں لیکن میکوں میݙی حیثیت دی چکی نے اپݨے گھر دی ڳلی توں ٻاہروں نہ نکلݨ ݙتا اتے ہار تے میں اپݨے اڳواڑ دے کھیت وچ فصل رہا ݙتی۔۔۔ میں ایویں کرݨ تے مجبور ہم جیکر میں ایویں نہ کراں ہا تاں اپݨی شراب وچ آپ زہر ملاواں ہا۔۔میݙی ترکڑی دھڑا کݙاہیں پورا نہ تھی سڳے ہا۔۔ہݨ تھی سڳے تاں اپݨیٰ دعا تے حافظے اچ میکوں یاد رکھیں اتے معاف کر ݙیویں''</nowiki> ٻال چپ کرڳیا اتے ول او ٻولی۔ ہوں وݙی جرت نال آکھیا ہا جو میں آساں اتے میں ہوندا انتظار کیتا۔ میں اے سوچیا جو میں انتظار نہ کیتم تاں متاں او گلہ آن ݙیووے لیکن ہوں اے سوچیا جو میں اپݨی شام کوں سویر وچ بدل نمی سڳیا۔ تاں کیوں اپݨی شراب وچ زہر ملاواں۔ بعض ویلے انسان اپݨے وقوف وچ رہ تے وی ایجھا عمل کریندے جیندا ردعمل ہوکوں کݙاہیں حاصل نئیں تھیندا۔ خیر اے میݙا ذاتی معاملہ ہے او سیاݨا آپݨا آپ سنڄݨیاںڳیاجیکر میں وی ترکڑی دے دھڑے دا حساب رکھاں ہا، تاں پتر احٖ ایں حویلی وچ وی تیݙی عمر دے چہرے ہسدے ہوون ہا۔ پر میکوں تسلی اے جو زندگی کوں زندگی کر تے گزاریم کہیں کولوں گلہ کینی آیا۔ اے آکھدئیں ہوئیں نزدیکی میز دی دراز وچوں کجھ کاغذات کڈھ تے میز اتے رکھیونس تے ٻولی<nowiki>'' اے کاغذات ہوں تاریخ دے ہوندے نانویں لڳے ایں دراز وچ پن ''</nowiki> جیڑھی تاریخ کوں او میکوں پہلی واری تے آخری دفعہ ملیا ہا۔۔   سوچیا ہم او آسی تاں ہوں ویلے تک شال واپس نہ گھنساں جیڑھلے تئیں او اے کاغذات اپݨے ہتھ وچ نہ گھن گھنسی اتے ایویں اساں ہک ٻے کوں کجھ ݙے تے کجھ گھنسو پر ساری عمر ایویں سوچیندیں ای گذر ڳئی۔۔ ہݨ اے کاغذات قانونی طور تے تیݙی ملکیت وچ آندن، میݙے بعد وی تساں وچوں کوئی آووے ہا، تاں میݙا وکیل اے امانت تساں تئیں ںپہنچاوے ہا۔ انہاں دی مالیت وچ گزشتہ سالاں توں اضافہ تھیندا رہ ڳے۔ ہݨ توں اپݨی اے امانت چا گھن ایندے وچ اتنی مالیت محفوظ ہے جو توں اپْے بھیݨیں بھراویں کیتے ساری زندگی دیاں خوشیاں سٹاک کر سڳدیں۔ احٖ دے دور وچ خوشیاں از خود کینی ملدیاں خرید کیتیاں ویندن۔ توں وی پتر اپݨے والد دی ڳلی وچوں ٻاہر نکل ٻاہر دی دنیا ٻہوں ہے ایندیاں ساریاں وݙائیاں  سمیٹ گھن۔۔ ہک  ڳالھ اے جو ہو ں مٹی دی ڈھڑی کوں سفید پتھراں نال تعمیر کریں۔۔ سینے دی جاہ کچی رکھیں تے اوندے وچ پھلاں دی بہار کݙائیں نہ مکݨ ݙیویں تاں جو اوندی روح کوں پتا چلے جو زندگی کوں بندگی دی کتنی لوڑ ہوندی اے۔ اتے دعائیں دے حافظے پھلاں آلی کار کتنے معصوم، کتنے پاک ہوندن۔ اتے روح جیڑھی غیر فانی اے ہونکوں پتا چلسی جو میں اوندی وصیت دا حق کیویں ادا کیتے۔ ہوں نئیں اے آکھ تے ہک ٹھڈا ساہ بھریا، تے ڳال کوں ویلیاہویا ݙیکھ کے اوندے مونڈھیاں اتے ہتھ رکھ تے ٻولی۔ حیران تھیوݨ دی ضرورت کائنی ٻچہ اپݨے حق کولوں پوراپورا فائدہ حاصل کر، اپݨی ملکیت سانبھ کراہیں ویلے نال گھر پہنچ، اے آکھ تے او کمرے توں ٻاہرونڄݨ کیتے اڳاں ودھی تے ول رک تے ٻولی۔ میݙی ہک درخواست ہے ٻچہ! زندگی دے کہیں سفر وچ جیکوں ٹکریں اوندی سنبھال ضرور رکھیں ہونکوں اپݨی حیثیت دے کہیں فارمولے تے نہ پرکھیں۔ جذبے دھڑے دے محتاج کائینی ہوندے۔ اے اپݨے آپ تلے ہوندن۔۔ اے ٻہوں کھرے تے ٻہوں سچے ہوندن انہاں سچائیاں دی قدر کریں، ہوندی آواز وچ شبنم وسݨ پئے ڳئی ہئی اوں نیں منہ موڑ ڳھدا ہا، اتے اکھیس توں اپݨی امانت چا تے ونڄ، پتر ویلا ویندا پئے اتے ونڄݨ کولوں پہلے شال چا تے ولھیٹ گھن۔ ہݨ میکوں ایندی ضرورت کائینی۔۔۔ ایندی ضرورت تیکوں ہے۔ کیوں جو ہوں نے ݙٹھا ہا قہر پالے دے شدید موسم وچ او صرف مٹیالے رنگ دے قمیض شلوار وچ ملبوس ہا، سروں وی ننگا ہا۔۔ہتھ وچ ہک تھیلا ہس۔ اتے اوسردی کولوں کنبدا کھڑا ہا۔۔۔ ……}{…… == حوالہ: کتاب لڑی چھی ماہی "حوا" [[بہاول پور]] توں چوݨ == 077jibmlf9xvcxge5136gqsu5jqyb55 1 33780 71651 2026-07-02T17:12:39Z سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي 4424 /* ٹھیٹھ سرائیکی لفظاں دا استعمال */ نواں حصہ 71651 wikitext text/x-wiki == ٹھیٹھ سرائیکی لفظاں دا استعمال == میں چاہینداں تہ آپڻی سرائیکی سڄی دنیا اچ آپڻي الگ سڃاڻپ نال سامھوں آوے اینہ کوں پنجابی ۽اردو دے ٻہوں لفظ ادھارے گھنڻ دی کا بہ لوڙھ کانہيں [[ورتݨ آلا:سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي|سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي]] ([[ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ:سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي|ڳالھ مُہاڑ]]) ٢٢:١٢, ٢ جولائی ٢٠٢٦ (PKT) swkd1c3nqmg1fu87s418l48fm10cqev