وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 971 71728 20790 2026-07-21T08:35:28Z CommonsDelinker 48 Replacing Coat_of_arms_of_Belarus_(1995-2021).svg with [[File:Coat_of_arms_of_Belarus_(2012–2021).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · required text reas 71728 wikitext text/x-wiki [[فائل:Coat of arms of Belarus (2012–2021).svg|thumb|سرکاری نشان]] [[فائل:Flag of Belarus.svg|thumb|جھنڈا]] [[فائل:Europe-Belarus.svg|thumb|یورپ دے نقشے اچ بیلاروس]] بیلا روس (Belarus) مشرقی یورپ دا ہک ملک ہے۔ ایندے مشرق اچ [[روس]]، جنوب وچ یوکرائن، مغرب اچ [[پولینڈ]] تے شمال اچ لتھووینیا تے لٹویا واقع ہن۔ ==حوالے== 3z182rysu8e6s34ky109vj0u07vvp3e 0 1680 71727 71608 2026-07-21T04:39:12Z My Cholistan 4441 /* (د) */ 71727 wikitext text/x-wiki سرائیکی خطے وچ ہر شعبے دے ماہرین تے قابل شخصیات موجود ہن جنہاں وچ شاعر، [[افسانہ نگار]]، ناول نگار، کالم نگار و صحافی، ادیب، مفکر، سیاستدان، تجزیہ نگار، سائنسدان، انجینئر، ڈاکٹر، سکالر، اداکار، فنکار، گلوکار وغیرہ سب شامل ہن. ایں مضون وچ سرائیکی قوم نال تعلق رکھݨ والے اہم شخصیات دا جائزہ گھدا ڳیا اے۔ <ref>تحقیق تے ترتیب، اسماعیل بھٹہ</ref> [[فائل:سردار کوڑا خان قیصراݨی.jpg|thumb|سردار کوڑے خان قیصراݨی، انگریز سامراج نال ٹکراوݨ والے ہک سرائیکی سردار]] == (الف) == # [[ارشد ملتانی]] #[[ابن کلیم]] #[[ارم سیال]] #[[اسلم خان ملغاݨی]] #[[اسد ملتانی]] #[[اصغر خان نہڑ]] #[[اکبر ملکاݨی]]، ڈیرہ غازی خان #[[اکبر انصاری]] #[[اسماعیل تھہیم]] #[[اجالا مختار لنگاہ]] #[[آصف خان]]، ملتان #[[احسن فریدی]] #[[اکرم نظامی]] #[[ایم ڈی گانگا]] #[[ایم ڈی گل]] #[[امیر عباس ہاشمی]]، خانبیلہ #[[اعجاز بلوچ]]، خانسر، بھکر #[[اسماعیل احمداݨی]] #[[اخلاق مزاری]]، روجھاݨ #[[اشو لال]] #[[انور شاہ انور]] #[[امجد علی خان نیازی]]، میانوالی #[[ابو فتح داؤد]]، اسماعیلی حکمران #[[امرت لعل مدان]]، تونسہ #[[اسلم رسولپوری]] #[[اصغر بہاولپوری]] #[[اے جے سیال]] #[[امجد بلوچ]] #[[الطاف ݙاہڑ]] #[[اکرم احمداݨی]] #[[آصف علی پوتا]]، ملتان #[[اسد ملک]]، ملتان #[[اورنگزیب لغاری]]، بہاولپور #[[افضال احمد]] #[[اسماعیل بھٹہ]] #[[افشاں زیبی]] #[[ابوبکر گوپانگ]] #[[ارشاد امین]] #[[اقبال سوکڑی]] #[[امان اللہ ارشد]] #[[امان اللہ خان دریشک]] #[[امیر محمد خان]] #[[اویس لغاری]] #[[احمد محمود]] #[[ایمان قیصراݨی]]، تونسہ #[[آئمہ خان]] #[[اسماء ظہور]] #[[اجمل ساجد]] #[[اصغر عباسی]] #[[آمنہ حق]] #[[احسن واگھا]] #[[استاد اللہ داد خان]] #[[استاد حسین بخش خاں ڈھاڈھی]]، بہاولپور #[[استاد عاشق علی خان]] #[[استاد غلام فرید گشکوری]]، ڈیرہ غازی خان #[[اعجاز راہی]] #[[اسلم جھنڈیر]] #[[اجمل خان جوئیہ]] #[[امجد فاروق کھوسہ]] #[[آصف زرداری]] #[[امجد نواز کارلو]] #[[احمد نواز چھینہ]] #[[اعجاز بلوچ]] #[[انجم رشید عباسی]] #[[ارجن دیو جی پنکج]] #[[اسماعیل عامر بھایا]] #[[اطہر لاشاری]] #[[احمد خان طارق]] #[[اکرم کنہوں]] #[[اجمل نذیر تاجپوری]] #[[افتخار ٹھاکر]] #[[اکرم غریب آبادی]] #[[اشرف جاوید ملک]] #[[احسان احمد چنگواݨی]] #[[ارشاد تونسوی]] #[[اجمل دھریجہ]] #[[اجمل مسݨ]]، بہاولپور #[[استاد ملنگ حسین]] #[[اکرم گرماݨی]] #[[استاد ایاز مسݨ]] #[[اظہر مراد]] #[[آذر بخاری]] #[[اقبال بلوچ]] #[[ارحم قادر کھیتران]] #[[ارشد لاشاری]] #[[اسلم جاوید چوہدری]]، بھکر #[[امتیاز حسین امتیاز]]، خوشاب #[[اسلم خان بلوچ]]، سمہ سٹہ بہاولپور #[[اللہ داد خان شہاݨی]]، بھکر #[[امام بخش]] #[[اللہ نواز خان]] == (ب، ٻ) == #[[بیرسٹر تاج محمد لنگاہ]]، کہروڑ پکا #[[بہرام خان مزاری]]، روجھاݨ مزاری #[[بخت بھرائی]]، ملتان #[[بدرو ملتانی]] #[[محمد بلیغ الرحمٰن]]، بہاولپور #[[بلخ شیر مزاری]] #[[باقر نیازی]]، ڈیرہ اسماعیل خان #[[باسط سلطان بخاری]] #[[بلال بزمی]] #[[بشیر ملتانی]] #[[بلال جتوئی]] #[[عبدالباسط بھٹی]]، احمدپور شرقیہ #[[بشیر نیازی]]، میانوالی ==(پ)== #[[پرسوز بخاری]] #[[پرویز قادر]]، شجاعباد، ملتان #[[پٹھاݨے خاں]] #[[پروفیسر دینا ناتھ]]، ڈیرہ اسماعیل خان #[[پروفیسر مقبول گیلانی]]، ملتان #[[پروین نذر]]، ملتان #[[پرہلاد بھڳت]]، قدیم ملتان #[[پرویز مکول]] #[[پروین مسعود بھٹی]] == (ت، ط) == #[[تلوک چند محروم]]، میانوالی #[[تسنیم نواز گردیزی]] مرحوم، بہاولپور #[[طلعت نقی]] #[[طارقا نیازی]]، میانوالی #[[طاہر خان نہڑ]]، قدیم مظفرڳڑھ #[[طالب ملتانی]] == (ٹ) == ==(ث، س، ص)== #[[صبح صادق قیصراݨی(ابن قیصر)]] #[[سید صفدر شاہ بخاری]] ( چک 64/np غلہ گودام ) #[[سراج احمد گل]] (گل آرٹس شیخ واہن ) #[[سیٹھ عبیدالرحمان]]، بہاولپور #[[سردار عثمان بزدار]] #[[سلیم خان نیازی]]، احمدپور شرقیہ #[[ثریا ملتانی]] #[[سلیم شہزاد]]، بہاولنگر #[[سلیم طاہر قیصراݨی]]، تونسہ #[[صوفی تاج محمد گوپانگ]]، فاضل پور #[[صادق سنجراݨی]]، بلوچستان #[[ثمینہ پیرزادی]]، بہاولپور #[[ساحر رنگ پوری]]، رنگپور کھیڑا #[[صوفی فیض محمد دلچسب]] #[[سعید الرشید عباسی]] #[[ثناء]] #[[صائمہ نور]] #[[ثناء ملک]] #[[سائرہ عباسی]] #[[سجاد کمال بھٹہ]]، ملتان #[[سخاوت حسین]]، احمدپور شرقیہ #[[سجاد حیدر پرویز]]، مظفرڳڑھ #[[سنجے پہوجا]] #[[صفدر کلاسرہ]] #[[سعید اختر]] #[[صابر بھیریوں]]، میانوالی #[[سانول عیسٰی خیلوی]]، میانوالی #[[سانول تے مارول]] #[[صدیق خان بلوچ]] #[[صدیق خان کانجو]] #[[صابر حسین فاروقی]] #[[سراج احمد ساغر]] #[[سیف اللہ بیقرار]] #[[سائرہ خان]] #[[سرور کربلائی]] #[[صفدر کربلائی]] #[[ثوبیہ ملک]] #[[سوجھل بخاری]] #[[صابر شفیق ملتانی]] #[[سلیم انسب]] #[[سعدیہ کمال]] #[[سحرش رمضان تھہیم]] #[[صباحت عروج]] #[[صفدر کلاسرہ]] #[[سلیم گردیزی]] == (ج، ڄ) == # [[جاوید ہاشمی]] #[[جگدیش بترا سرائیکی]] #[[جگن ناتھ آزاد]]، بھارت #[[جگدیش مکھی]]، بھارت #[[جوہی چاولہ]]، بھارتی اداکارہ #[[جاوید آصف]] #[[جہانگیر مخلص]] #[[جاوید شانی]] #[[جاناں ملک]] #[[جاوید صدیقی]] #[[ڄام اظہر مراد]] #[[جمال لغاری]] #[[جہانزیب وارݨ]]، دھوڑ کوٹ #[[جمشید کھیتران]] #[[جلم بن شبان]]، اسماعیلی حکمران #[[جمیل بلوچ]] #[[جمشید ناشاد]] #[[جنرل (ر) وید پرکاش ملک]]، بھارت #[[جمشید رضوانی]] #[[جنرل ہوش محمد شیدی]] #[[جمال الدین ملتانی]] #[[جاوید حسین شاہ]]، بھکر #[[جیوݨ خان جسکاݨی]]، بھکر #[[جویریہ سعود]]، اداکارہ ==(چ)== #[[چندر گپت موریا]]، قدیم خطہ ملتان #[[چندر شیکھر]]، ڈیرہ غازی خان #[[چوہدری نذر علی سندھو]]، میاں چنوں == (ح، ہ) == #[[حسین بخش لنگاہ]] #[[حنا نیازی]] ، شوبز ، میانوالی #[[حسان جاوید چانڈیو]]، بہاولپور #[[حیات اللہ خان نیازی]]، میانوالی #[[حبیب اللہ بھٹہ]]، بہاولپور #[[حمید اصغر شاہین]]، ڈیرہ غازی خان #[[حمید الفت ملغاݨی]]، ڈیرہ غازی خان #[[حسین برماݨی]]، ڈیرہ غازی خان #[[حنیف جعفری رمداݨی]] #[[حیدر جاوید سید]]، ملتان #[[حمیرا چنہ]] #[[حنا ربانی کھر]]، کوٹ ادو #[[ہما سحرش]] #[[حنا ملک]] #[[حاجی عید احمد دھریجہ]] #[[حفیظ الرحمٰن دریشک]] #[[حسنین بہادر دریشک]] #[[حضور بخش لاڑ]] #[[حبیب اللہ طارق]] #[[حفیظ طاہر گھوٹیہ]] #[[حیدر شیراز]] #[[حکیم الطاف حسین]]، بہاولپور #[[ہیرا نند سوز]] #[[حماد ندیم میراݨی]] == (خ) == #[[خواجہ غلام فرید]] #[[خواجہ قطب الدین فریدی]] #[[خرم بہاولپوری]] #[[خوشبو لغاری]] #[[خالد پرویز]] #[[خادم حسین ہیرا]] #[[خسرو بختیار]] #[[خالد وارݨ]] #[[خالد اقبال]] #[[خادم حسین مخفی]] ==(د)== #[[دلشاد کلانچوی]] #[[دلدار بلوچ]] #[[دیوی دیال کھانیجہ]] #[[دلنور نور پوری]] #[[داؤد خان عباسی]] #[[دوست محمد کھوسہ]] #[[دوست محمد مزاری]] #[[دیوانہ بلوچ]] #[[دیوان عاشق حسین بخاری]] #[[دلبر حسین مولائی]] #[[دیویا دتا]]، بھارتی اداکارہ == (ڈ، ݙ) == #[[ڈاکٹر مہر عبدالحق سومرہ]] #[[ڈاکٹر سردار احمد خان کورائی]] ( آواز ویلفئیر سوسائٹی سہجا) #[[ڈاکٹر ملک راجکمار]] #[[ڈاکٹر ذوالفقار علی رحماݨی]] #[[ڈاکٹر لکشمی نارائن]] #[[ڈاکٹر اجمل ملک]] #[[ڈاکٹر طاہر تونسوی]] #[[ڈاکٹر محمد علی ݙاہا]] ==(ذ، ز، ض، ظ)== #[[ظہور دمانی]] #[[ظہور دھریجہ]] #[[ذوالفقار علی|ذولفقار علی]] #[[ضیغم عباس سندیلہ]] #[[زاہدہ پروین]] #[[ذیشان نون]] #[[زاہد درگھ]] #[[ذوالفقار علی کھوسہ]] #[[زبیر شاہ گیلانی]] #[[زاہد شمسی]] #[[ذیشان ہاشم]] #[[ذیشان خان بلوچ]] #[[ظفر اقبال عدم]] #[[ظفر حسین فریدی]] #[[ظفر لُنڈ]] #[[ذوالفقار علی لُنڈ]] #[[ذیشان روکھڑی]] ==(ر)== #[[ریاض ہاشمی ایڈووکیٹ]] #[[رفیق ساحل]] ( شاعر و گلوکار ) #[[رفعت عباس]] #[[راݨا پرتاب سنگھ گنوری]] #[[رام لعل چھاٻڑا]] #[[رفیق رڄواݨہ]] #[[راشد محمود]] #[[رائے احمد خان کھرل]] #[[راشد عزیز بھٹہ]] #[[راؤ ظفر نواز]] #[[راݨا خرم]] #[[راحت ملتانی]] #[[ریاض کھوکھر]] #[[راشدہ فرحان بھٹہ]] #[[رضوانہ درانی]] #[[راہی گبول]] #[[رشید قیصراݨی]] #[[ریاض حسین پیرزادہ]] #[[ریاض عصمت]] #[[راݨا قاسم نون]] #[[راݨا فراز نون]] #[[راول گھنجیڑا]] #[[ریاض حسین بھٹہ]] #[[راݨا محبوب اختر]] #[[رحیم طلب]] #[[ریاض قیصر قیصراݨی]] == (ش) == #[[شیخ غلام جہانیاں]] #[[شیخ دلشاد احمد]] #[[شیر افگن نیازی]] #[[شفاء اللہ روکھڑی]] #[[شاکر شجاع آبادی]] #[[شوکت مغل]] #[[شیر باز مزاری]] #[[شاہ نواز خان مشوری]] #[[شہزاد عرفان]] #[[شہزاد مقبول بھٹہ]] #[[شایان سرائیکی]] #[[شفاءاللہ خان روکھڑی]] #[[شیر میاں عباسی]] #[[شمعونہ بادشاہ قیصراݨی]] #[[شمیم آراء]] #[[شہناز کوثر]] #[[شازیہ طالب]] #[[شکیلہ دستی]] #[[شمیم عارف قریشی]] #[[شمیم خانزادہ]] #[[شعیب اویسی]] #[[شاکر مہروی]] #[[شاہد عطاءکھیارہ]] #[[شہزادہ آصف علی]] #[[شیخ حسن عسکری]] #[[شبیر طاہر ہمائتی]] #[[شیخ حمید]] #[[شفیق شجراء کمسنؔ]] #[[شہلا تنویر]] #[[شبیر حسن اختر]] #[[شاداب خان بھٹہ]] #[[شکیل حیدر]] #[[شیر علی خالطی]] #[[شہریار جاوید چھینہ]] == (ع) == #[[علی حیدر ملتانی]] #[[عبدالمجید گانگا]] ( شاعر تے نعت خواں آف محمد پور گانگا) #[[عمران گمانی]] ( شاعر اوچ شریف موضع گمانی) #[[عبدالمجید کانجو]] #[[عاشق بزدار]] #[[عطاء اللہ عیسیٰ خیلوی]] #[[عبداللہ عرفان]] #[[عبدالباسط بھٹی]] #[[عامر عزیز ملک]]، ریڈیو براڈکاسٹر #[[عباس برماݨی]] #[[عابدہ بخاری]] #[[عثمان داؤد عباسی]] #[[عزیز بخاری]] #[[عصمت اللہ شاہ]] #[[عبید خواجہ]] #[[عابد بزدار]] #[[عباس سیال]] #[[عابد سیال]] #[[عبداللہ ݙاہڑ]] #[[عاقب جاوید]] #[[عبداللہ ساقی سیال]] #[[عظمٰی گیلانی]] #[[عائلہ ملک]] #[[عابدہ حسین سید]] #[[عالیہ بلوچ]] #[[عدنان ارشد]] #[[عزیز شاہد]] #[[عطاء محمد نیازی]] #[[عامر وارݨ]] #[[عبیداللہ خان شادی خیل]] #[[عاشق دیوانہ]] #[[علامہ اعظم سعیدی]] #[[عرفان محمد]] #[[علامہ اقبال وسیم]] #[[عنایت اللہ مشرقی]] #[[عصمت نیازی]] #[[عبدالرحمٰن کانجو]] #[[عاشق گوپانگ]] #[[عبداللہ شاہ بخاری]] #[[عشرت لغاری]] #[[عبدالصمد بادوزئی]] #[[عمران احمد خان نیازی]] #[[عاشق ظفر بھٹی]] #[[عامر فہیم]] #[[عبدالخالق نعیمی]] #[[علامہ احمد سعید خان ملتانی]] #[[عبدالستار زخمی]] #[[عاقل خان]] #[[عبداللہ چکڑالوی]] #[[عقیل مختار جتوئی]] #[[علی حسین چاچڑ]] #[[عامر ہاشم خاکوانی]] #[[عباس قریشی]] == (غ) == #[[غلام فرید کوریجہ]] #[[غلام حسین خان مشوری شہید]] #[[غیور بخاری]] #[[غلام مرتضیٰ لاکھا (سرائیک)]] #[[غفور ملک]] #[[غزالی رحیم پتافی]] #[[غضنفر عباس]] #[[غریدہ فاروقی]] #[[غلام یاسین نوناری]] #[[غازی امان اللہ]] #[[غلام عباس غمگین]] ==(ف)== #[[فدا حسین گاݙی]] #[[فرھاد فریدی]] #[[فضل رب لُنڈ]] #[[فاروق لغاری]] #[[فقیرا بھڳت]] #[[فرزانہ تھہیم]] #[[فاروق میاݨہ]] #[[فضل صدیقی]] #[[فاروق روکھڑی]] #[[فلاح الدین عباسی]] #[[فرید عباسی]] #[[فاروق انور عباسی]] #[[فیضی]] #[[فیاض باقر]] #[[فرید ساجد لغاری]] #[[فریاد ہیروی]] ==(ق، ک)== #[[قیس مسیح]] #[[کلپنا چاولہ]] #قاصر فریدی #[[کرنل (ر) عبدالجبار عباسی]] #[[کومل خان]] #[[کشمالہ انجم]] #[[کیشو مہتا ملتانی]] #[[قندیل بلوچ]] #[[کوثر جاپانی]] #[[قیس فریدی]] #[[قسور بزدار]] #[[قاسم صفدر]] #[[قیصر ساحل]] #[[قاسم جلال]] #[[کچلو خان]] #[[کوڑے خان قیصراݨی]] #[[قاضی عظیم الدین بہاولپوری]] #[[قربان کلاچی]] #[[قاسم سہاݨی]] #[[قاری محمد اکرم قادری]] #[[قیصر نقوی]] #[[قمر ریاض ہنجرا]] #[[کرن لاشاری]] #[[قیصر مہے، بریگیڈئیر]] #[[کاشف اجمل ملک]] ==(گ، ڳ)== #[[گلزیب خاکوانی]] #[[گلناز بانو]] #[[گلبہار بانو]] #[[گزین عباسی]] #[[گل تری خیلوی]] #[[گُلِ زہراء]] ==(ل)== #[[لاریب عطاء]] #[[لیفٹیننٹ کرنل (ر) محمد ظفر اقبال نیازی]] == (م) == #[[میر تنویر وڳݨ]]، سرائیکی کارکن #[[منیر احمد فریدی واصفی]] ( نعت خواں) #[[ممتاز حیدر ݙاہڑ]] #[[ملک رحمت اللہ]] #[[مرید عارف]] #[[مرید حسین راز جتوئی]] #[[مشتاق گاݙی]]، سرائیکی رہنما #[[مجاہد جتوئی]]، سرائیکی محقق #[[میر حسان الحیدری]]، سرائیکی تحریک دے بانی رکن #[[منصور آفاق]]، ادیب، شاعر، کالم نگار، ماہر لسانیات ، صدر انجمن ترقی ادب لہور #[[محمد یار قیصراݨی]]، محقق #[[منظور ملک|منطور ملک]] #[[مظفر علی شاہ]]، ایڈووکیٹ #[[مہدی حسن شاہ]] #[[مظہر عباس کات]] #[[مطلوب بخاری]] #[[مسیح اللہ جامپوری]] #[[منصور ملنگی]] #[[ملک سونا خان بے وس]] #[[ملک فاروق اعظم]] #[[محمد اجمل ملک]]، ریڈیو براڈکاسٹر #[[ملک محمد اقبال چنڑ]]، سیاستدان #[[مشتاق راݨا]]، سرائیکی فنکار #[[موہن بھڳت]]، سرائیکی گلوکار #[[مسرت کلانچوی]]، سرائیکی ادیب #[[مظفر مڳسی]]، سرائیکی رہنما #[[مہندر پرتاب چاند]]، سرائیکی شاعر، ماہر لسانیات #[[منصور ملنگی]]، عوامی سرائیکی گلوکار #[[مسرت شاہین]]، ادکارہ #[[مظہر نیازی]]، سرائیکی شاعر #[[محمد عمیر اعواݨ]]، سرائیکی کارکن #[[منیر بھٹہ جیسلمیری]]، سرائیکی کارکن #[[محبوب تابش]]، سرائیکی لکھاری #[[ملک غلام عباس کھاکھی]]، سیاستدان #[[مختاراں مائی]] #[[ملک مشتاق لانگ]] #[[مظہر عباس راں]] #[[مقصود دھریجہ]]، سرائیکی رہنما #[[مینا جعفر لغاری]] #[[مفتی عبدالقوی]]، عالم دین #[[مولانا عبدالستار نیازی]] #[[مولانا کوثر نیازی]]، عالم دین #[[مولانا فیض احمد اویسی]]، عالم دین #[[مولانا قاضی غلام ابوبکر چشتی]]، عالم دین #[[مفتی عطاءالرحمان]] #[[مائی اللہ وسائی]]، سرائیکی گلوکارہ #[[منیبہ مزاری]] #[[مسکان خان]] #[[منظور رحمانی]]، سرائیکی رہنما #[[محسن جھنگوی]] #[[ملازم حسین قیصر]] #[[ماہین ملک]]، شاعرہ #[[منشاء فریدی]] #[[مختیار لنگاہ]] #[[محسن گیلانی]]، ٹی وی اداکار #[[مامون الرشید عباسی]] #[[معاذ ارائیں]]، سرائیکی رہنما #[[مشتاق چھینہ]] #[[مشتاق بھٹی]] #[[ملک حبیب للو]] #[[مخدوم سمیع گیلانی]]، سیاستدان #[[مخدوم زمرد بخاری]]، سجادہ نشین #[[مخدوم علی حسن گیلانی]] #[[محمد ظہیر احمد مہاروی]]، سرائیکی شاعر #[[محسن نقوی]]، اردو شاعر، شیعہ ذاکر #[[مشتاق گورماݨی]]، سیاستدان #[[ملک جاوید اعواݨ]] #[[منصور کریم سیال]] #[[منصور شانی]] #[[ مبشر علی فاروق]] ایڈووکیٹ #[[منظور اعواݨ]] #[[مشتاق بلال سرائیکی]] #[[میر بادشاہ قیصراݨی]]، سردار قیصراݨی قبیلہ #[[ملک صابر عطاء تھہیم]] #[[مولانا مکی حجازی]] #[[مبشر کلیم]]، سرائیکی وکیپیڈین #[[منان رفیق چوہدری]] #[[مطیع اللہ خان]]، صحافی #[[محمود مہے]] #[[محمود نظامی]] #[[محمد بلیغ الرحمٰن]]، گورنر پنجاب #[[مشتاق ملک]]، سرائیکی کارکن #[[ملک سلیم]]، کارکن پیپلز پارٹی #[[مبشر کلیم]] #محمد الیاس نوناری سرائیکی کالم نگار #[[مونس بلوچ]] == (ن) == #[[نواب غازی خان میراݨی]] #[[نذیر فیض مڳی]] #[[نیلم مدان]] #[[ناہید اختر]] #[[ناصرالدین قباچہ]] #[[نوابزادہ نصراللہ خان]] #[[نواب مظفر خان سدوزئی]] #[[نواب صادق محمد عباسی چہارم]] #[[نواب الحاج، جنرل سرصادق محمد خان پنجم عباسی رحمۃ اللہ علیہ، محسنِ پاکستان|نواب الحاج جنرل سرصادق محمد خان پنجم عباسی رحمۃ اللہ علیہ، محسنِ پاکستان]] #[[نواب عباس خان عباسی]] #[[نواب صلاح الدین عباسی]] #[[نسیم سیمی]] #[[نخبہ تاج لنگاہ]] #[[نغمہ مشتاق لانگ]] #[[نسیم اختر]] #[[نذیر کٹپال]] #[[نواز بھٹہ]] #[[نذیر لغاری]] #[[نور خان بھابھہ]] #[[نواب کوڑا خاں جتوئی]] #[[نواب نصراللہ خاں جتوئی]] #[[نبی بخش گرگیج]] #[[ناظر مہروی]] #[[نذیر احمد شاہین]] #[[نصیر سرمد سائروی]] #[[نور محمد مہاروی]] #[[نسرین گل]] #[[نذیر یاد]] #[[نادر علی]] #[[نذر حسین تُرک]] #[[نواب سربلند خان]] ==(و)== #[[واقف ملتانی]] #[[ونود ݙاوڑا]] #[[وسمل پنوار]] #[[وقار احمد ملک]] #[[وکیل احمد نادر]] #[[وسیم نیازی]] #[[وسیم اشرف]] #[[وسیم قیصر]] ==(ی)== #[[یوسف رضا گیلانی]] #[[یاسر علی سورج]] #[[یاسین فریدی]] ==مزید ݙیکھو== ==حوالے== 79yk110z0nspne9tvx1xvshd376q41h 0 2357 71731 17576 2026-07-22T08:54:15Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71731 wikitext text/x-wiki 15 جون 2013 کوں زیارت وچ قائد اعظمؒ ریزیڈنسی، زیارت کوں بم دھماکیاں نال تباہ کر ݙتا گیا۔ اِس حملے وچ ہک پولیس اہلکار جاں بحق تھی گیا تے حملے دے خلاف زیارت دے شہری سراپا احتجاج بݨ گئے۔ امدادی ٹیماں دے پہنچݨ تک [[قائداعظم ریزیڈنسی]] تباہ تھی چکی ہئی۔ ہک توں ݙو منٹ دے وقفے دے نال چار بم دھماکے کیتے گئے جس نال عمارت کوں بھاہ لگ گئی، حملہ آور چار توں پانچ ہن جیہڑے کارروائی دے بعد فرار تھیوݨ وچ کامیاب تھی گئے ٓ۔ حملے دے وقت بجلی کوئناں ہئی۔<ref> web|url=http://urdu.aaj.tv/search/national/2013/06/15/131296_2_story.html |title=کوئٹہ: قائد اعظم ریزیڈنسی میں دھماکا، 1پولیس اہلکار جاں بحق - AAJ News URDU |publisher=Urdu.aaj.tv |date= |accessdate=2013-06-16</ref> وفاقی وزیر داخلہ چودھری نثار علی خاں نے قائد اعظم ریزیڈنسی کوں قومی ورثہ قرار ݙتا تے اینکوں دوبارہ 3 توں 4 مہینے وچ تعمیر کرݨ دا اعلان کیتا۔<ref> web|url=http://urdu.geo.tv/UrduDetail.aspx?ID=105509 |title=Geo Urdu - چوہدری نثار دا دورہ زیارت ،قائد اعظم ریزیڈنسی کوں دوبارہ تعمیر کرݨ دا اعلان |publisher=Urdu.geo.tv |date=2013-06-09 |accessdate=2013-06-16</ref> === اندرون ملک رد عمل === واقعے دے بعد پارلیمنٹ دے ݙوہیں ایواناں وچ [[بلوچستان]] وچ [[دہشت گردی]] دے خلاف قرارداداں متفقہ طور تے منظور کیتیاں گئیاں۔ سینیٹ وچ سانحہ کوئٹہ دے خلاف قرارداد مسلم لیگ ن دی سینیٹر نزہت صادق دی طرفوں پیش کیتی گئی۔ قومی اسمبلی وچ وی کوئٹہ دھماکیاں تے زیارت وچ قائد اعظم دی رہائش گاہ تے حملیاں دے خلاف قراردادِ مذمت متفقہ طور تے منظور کیتی گئی۔<ref>web|url=https://web.archive.org/web/20181224012014/https://urdu.geo.tv/ |title=Geo Urdu - بلوچستان وچ دہشتگردی دیخلاف ݙوہاں ایواناں وچ قرارداداں منظور |publisher=Urdu.geo.tv |date=2013-06-09 |accessdate=2013-06-16</ref> ==حوالے== 31ao32y0ula810pm5j6fcbga4ei4o6g 0 10796 71729 38832 2026-07-21T13:54:20Z Sraiki 12 71729 wikitext text/x-wiki بھنبھور دے راجے آدم جام دے گھر سسی پیدا تھئی تاں رملیاں راجے کوں ݙسیا کہ اے لڑکی وݙی تھی تے ہک مسلمان نینگر نال عشق تے شادی کریسے او اُلخاں ملخاں اِچ ایندی شہرت پُڄسے۔ راجے بدنامی دے ݙر توں ہک صندوق اِچ زرجواہر سمیت سڄل ڄائی دھی کوں بند کر تے دریائے سندھ وچ لوڑھ چھوڑیا۔ اے صندوق آتا دھوبی دے ہتھ لڳا۔ اوندی کوئی اولاد نہ ہئی۔ اوں سسّی کوں وݙی سِک نال پالیا۔ سسی جوان تھئی تاں اوندے حسن دا چرچا چوڳوٹھ ہُلیا۔ سسّی دادریا دے پتݨ تے ہک شاندار باغ ہئی۔ مکران دے بلوچ سوداگراں دا قافلہ پتݨ پُڄا تاں سسی انھاں کوں گرفتار کرا گھدا۔ قافلے دا سردار پُنل خان کیچ توں اپݨا مال اسباب چھڑاوݨ آیا تاں سسّی تے پنوں ہک ٻئے دے عشق وچ گرفتار تھی ڳے۔ پنوں سسی نال شادی کر گھدی مگر پنوں دے پیئو عالی خان کوں اے ڳالھ پسند نہ آئی اوں اپݨے بندے بھیجئے تے او پنوں کوں نشہ پلا تے بے ہوشی دی حالت اِچ کیچ چا ڳئے۔ سسّی ݙوجھے ݙینہ کلہی پنوں دی ڳول اِچ تھل دے سفراں تے راہی تھی ڳئی تے روندی رڑدی بھڄدی دُھرکدی صحرا وچ مر کھپ ڳئی۔ اُݙے پنوں کوں ہوش آیا تاں او وی سسّی دی ڳول وچ پچھوں تے بھناں تے آخر سسّی دی قبرتے آ تے جان ݙے ݙتس۔ ایں طرح ݙوہیں وچھڑئیے روح ہک ݙوجھے نال مل ڳئے۔ سسّی پنوں دی کہاݨی وچ تھوڑا ٻہوں واقعاتی اختلاف پایا ویندے۔ سرائیکی شعراء اینکوں [[بھٹہ واہݨ]] دے راجے دی لڑکی منیندن جیڑھی اِتھوں لُڑھ تے بھنبھور دے دھوبی دے ہتھ آئی۔ تحصیل صادق آباد دے تاریخی قصبے بھٹہ واہن اِچ اَڄاں تئیں ݙوں منزلہ سسّی دی ماڑی موجود ہے۔ اتے اُوں گھیر تے اَڄ وی ملنگ دیرے لائی بیٹھن۔ جتھوں سسّی کوں دریا بُرد کیتا ڳیا ہئی۔ سرائیکی زبان وچ سسّی پنوں دے قصے دی روح خالص رومانی اندازاِچ ملدی ہے مگر تصوف دے زیر اثر اکثر شعراء اینکوں تمثیلی انداز وچ وی بیان کیتے۔ پنل محبوب حقیقی تے سسی ہک سچے عاشق دی طرح اوندی ڳول اِچ سرگردان ݙسدی ہے۔ سسی پنوں کوں عشق و محبت تے حقیقت و معرفت ݙوہاں رنگاں وچ رَج رَج تے پیش کیتا ڳے۔ کافیاں ‘ ݙوہڑے ‘ سی حرفیاں تے نعتیہ شاعری وچ ایں عشقیہ داستان دا ٻہوں ذکر آئے۔ اے ہک المیہ داستان ہے جیڑھی مذہبی تے سماجی قدراں دی ڄموڑ ہے سسی دا پیئو صرف ہیں سانگے اونکوں دریا دے حوالے کریندے کہ او کہیں مسلمان نال شادی نہ کر گھنے تے پنوں دا پیئو وی اے گورا نہیں کر سڳدا جو کیچ دے سردار دا پُتر ہک دھوبی دی دھی نال پرنیجے۔ == سسی پنوں == '''سسی پنوں''' (سندھی: سَسُئيِ پُنهوُن، اردو: سسی پنوں) ہک مشہور سندھی لوک کہاݨی ہے۔ ایہ کہاݨی ہک وفادار زال دی اے جیڑھی اپنے پیارے پئے (شوہر) دی ڳول وچ ہر ونکی دی اوکھاں (مشکلات) وچوں لنگھدی ہے، جیکوں شریکاں (حریفاں) نے اوہدے توں وکھ کر ݙتا ہا۔ === داستان === ==== پنوں یا پنہوں ==== میر پنوں خان (میر دوستین ہوت) میر عالی دا پتر ہا، جیڑھا میر ہوت خان بلوچستان دے نامی گرامی قبیلے '''ہوت''' دا سردار ہا۔ ==== سسی ==== سسی '''بھمبھور''' (موجودہ سندھ) دے راجہ دی ڄائی (دھی) ہائی۔ اوہدی جمندڑ (پیدائش) تے جوتشیاں نے راجہ کوں آکھیا جو ایہ چھوہِر شاہی ٹبر کیتے شوم (بدشگون) اے۔ راجہ نے چھوہِر کوں ہک کاٹھ دے صندوق وچ گھت تے '''دریائے سندھ''' وچ روڑھ ݙتا۔ ایہ صندوق بھمبھور دے گوٹھ (گاؤں) دے ہک نُن٘ہاندرے (بے اولاد) ڳازر (دھوبی) دے ہتھ لڳا، جئیں چھوہِر کوں رب دا عطیہ سمجھ تے اپنی اولاد وانگوں پالیا۔ سسی جݙاں جوان تھئی تاں اوہدے روپ تے سُن٘پ دے ڈنداں کٹھ دور دور تائیں پھیلاؤ پا ڳئے۔ پنوں نے جݙاں سسی دے بارے سنیا تاں اوندے نال ملݨ دا تُنگ (اشتیاق) پیدا تھیا، جئیں تے سوجھواݨ شہزادے نے بھمبھور دا پن٘دھ کیتا۔ پنوں اپنے لتھڑے ہوئے کپڑے دھواوݨ دے بہانے سسی دے بابے وٹ آیاں، جیڑھا ہک ڳازر ہا۔ اوہدے گھر تے سسی کوں پہلی نجھار (نظر) ݙیکھدے ہی اوندا دیوانہ (دیوانہ) تھی ڳیا۔ سسی دا بابا سسی کوں اپنی ہی ذات وچ پرݨاوݨا چاہندا ہا، ایہ سانگے اوہنے پنوں کوں ایہ سچ ثابت کرݨ دا آکھیا جو اوہ وی ہک ڳازر ہے۔ شہزادہ کیونجو ڳازراں دے کم توں ناواقف ہا، ایہ سانگے اوہ ستھرے کپڑے دھووݨ وچ ناکام رہیا۔ اوں ایندا توڑ ایہ کڈھیا جو ہر کپڑے دی کھوہلی (جیب) وچ ہک سونہاں سکہ پا ݙتا۔ جئیں تے سارے گوٹھ والیاں اوندی دھوائی دی تعریف کیتی تے ایویں سسی دا پیو اوندے نال ناہرا پرݨاوݨ سانگے تیار تھی ڳیا۔ ==== پنوں دے بھرا ==== پنوں دا پیو تے بھرا ایہ ناہرے (شادی) دے خلاف ہن تے اپنے پیو دے آکھݨ تے پنوں دے بھرا بھمبھور آئے تاں جو انھاں کوں ایہ ناہرے توں ڈَک سڳن۔ بھراواں نے پنوں کوں سمجھاوݨ دی کوششت کیتی تے ݙرایا دھمکایا، پر پنوں کسے وٹ نہ منیا تاں اوہناں ݙوجھا وٹ اپنایا۔ اوہ ظاہری طور تے پنوں دی شادی تے مَن ڳئے تے شادی وچ شریک وی تھئے، جتھاں اوہناں نے پنوں کوں ٻہوں زیادہ مَئے (شراب) پلائی جئیں توں اوہ اپنے آپ توں ٻے سُدھ (بے خبر) تھی ڳیا۔ اوہ لوک پنوں کوں ٻدھ تے ہک اُٹھ تے لݙ تے اپنے ابائی علاقے '''کیچ''' گھن ڳئے۔ === انجام === اگلی سویل جݙاں سسی کوں سجھ پیا جو اوندے نال دغا تھئے، تاں اوہ کاوڑ تے ڈکھ دی حالت وچ ننگ پیریں '''کیچ مکران''' دو پندھ پوئی۔ پندھ وچ اوہکوں سکائے ہوئے روہی (ریگستان) وچوں لنگھݨا پیا، پر اوہنے اپنا پندھ جاری رکھیا۔ سارے پندھ وچ اوہ '''پنوں پنوں''' پکاریندی رہی۔ ٻہوں زیادہ تیہہ (پیاس) دی حالت وچ اونکوں ہک اݨواہی (ڳڈریا) ملیا جئیں اوہکوں پیوݨ سانگے پاݨی ݙتا۔ اݨواہی دی نیت اوہدی سُن٘پ ݙیکھ تے خراب تھی ڳئی، سسی اوتھوں بھڄ پئی تے رب سائیں توں دعا کیتی جو اوہکوں لکا گھنے۔ رب سائیں نے اوہدی ارداس سݨی، زمین پاٹ ڳئی تے اوہ اوہدے وچ سمائی ڳئی۔ سسی نے اپنے آپ کوں پہاڑاں دی ہک دڑپ (وادی) وچ پوریا پایا۔ اگلے ݙینھ جݙاں پنوں کوں سُدھ آئی تاں اوہ وی '''سسی سسی''' پکاریندا ہویا بھمبھور دو بھڄیا۔ راہ وچ اوہدی ملاقات اوہی اݨواہی نال تھئی جئیں اوں کوں سارا ماجرا سݨایا۔ پنوں نے وی اپنے رب توں اوہا دعا کیتی تے زمین ہک واری ول پاٹ ڳئی تے پنوں وی اوہدے وچ سمایا ڳیا تے اپنے آپ کوں اوہی پہاڑاں دی دڑپ وچ پوریا پایا جتھاں سسی پوریئی ہائی۔ ایہ افسانوی گور (قبر) اج وی موجود اے۔ '''شاہ عبداللطیف بھٹائی''' نے ایہ قصے کوں شعریں وچ پرویا۔ === کیچ مکران === موجودہ دور وچ '''کیچ''' بلوچستان وچ '''مکران کوسٹل ہائی وے''' تے واقع اے۔ پنوں دا پراݨا قلعہ اتھاں موجود اے۔ == حوالہ == کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان 6dseojhrdy558y2epgqqcqmlquxd9b5 0 23144 71730 71720 2026-07-22T01:58:57Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71730 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system|name=تمل رسم الخط|altname={{lang|ta|தமிழ்}}|type=[[ابوگیدا]]|time=c. 400 CE – present<ref>{{حوالہ رسالہ|آخری=Rajan |پہلا=K. |عنوان=Territorial Division as Gleaned from Memorial Stones |جے_اسٹور=29757518 |جریدہ=East and West |ناشر=Istituto Italiano per l'Africa e l'Oriente (IsIAO) |تاریخ=دسمبر 2001 |جلد=51 |شمارہ=3/4 |صفحہ=363}} (table showing Tamil in row for the 601–800 period)</ref><ref>{{حوالہ کتاب|آخری1=Diringer |پہلا1=David |عنوان=Alphabet a key to the history of mankind |یوآرایل=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57042 |تاریخ=1948 |صفحہ=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57042/page/n387 385]}}</ref>|languages=[[تمل زبان]]<br />[[Kanikkaran language|Kanikkaran]]<br />[[Badaga language|Badaga]]<br />[[Irula language|Irula]]<br />[[Paniya language|Paniya]]<br />[[Saurashtra language|Saurashtra]]|fam1=[[براہمی رسم الخط]]|fam2=[[Tamil-Brahmi]]|fam3=[[Pallava script]]{{Sfn|Mahadevan|2003|p=209}}{{Sfn|Mahadevan|2003|p=212}}|sisters=[[Grantha script|Grantha]]، [[Old Mon script|Mon]]، [[Khmer alphabet|Khmer]]، [[Kawi script|Kawi]]|unicode={{Unbulleted list|class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0B80.pdf U+0B80–U+0BFF] {{بہت چھوٹا|Tamil}} |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U11FC0.pdf U+11FC0–U+11FFF] {{بہت چھوٹا|Tamil Supplement}}}}|iso15924=Taml|sample=Word Tamil.svg|imagesize=250px}} [[تمل]] حروف تہجی ([[انگریزی]]: Tamil script) دراصل ہک ابوگیدا رسم الخط ہئی جیڑھا [[بھارت]]، [[سری لنکا]]، [[ملائیشیا]]، [[سنگاپور]] تے دنیا بھر وِچ رہوݨ والے تمل لوک تے تمل زبان دے ٻولݨ والے تمل زبان کوں لکھݨ کِیتے استعمال کریندے ہِن۔<ref>{{Citation|عنوان=The Unicode 5.0 Standard|ایڈیشن=5|ناشر=Addison-Wesley|مقام=Upper Saddle River, NJ|سال=2006|آئی_ایس_بی_این=0-321-48091-0|آخری=Allen|پہلا=Julie}} at p. 324</ref> ٻئے اقلیتی زباناں جیویں جو [[سوراشٹر زبان]]، [[بداگا زبان]]، [[آئیرولا زبان]] تے [[پانیا زبان]] وی تمل رسم الخط وِچ لکھیاں ویندیاں ہِن۔<ref>{{Citation|مرتب آخری=Lewis|مرتب پہلا=M. Paul|عنوان=Ethnologue: Languages of the World|ایڈیشن=16th|یوآرایل=http://www.ethnologue.com/|ناشر=SIL International|مقام=Dallas, Tex.|سال=2009|تاریخ رسائی=2009-08-28}}</ref> == خصوصیات == [[فائل:Evolution_of_Vatteluttu_and_Tamil_scripts.gif|thumb|402x402px|Diverging evolution of [[Tamil-Brahmi]] script (center column) into the [[Vatteluttu alphabet]] (leftmost column) and the Tamil script (rightmost column)]] تمل رسم الخط وِچ 12 مصوتے ہِن جنہاں کوں (உயிரெழுத்து، uyireḻuttu: روحانی حروف) آکھیا ویندا ہئی۔ 18 حرف صحیح (மெய்யெழுத்து، meyyeḻuttu: اصل حروف) تے ہک حرف خاص (ஆய்த எழுத்து) ہئی جیڑھا "اکو" وی آکھیا ویندا ہئی۔ اِیہ نہ تاں حرف صحیح ہئی تے نہ ای حرف علت۔<ref>[https://web.archive.org/web/20210214081015/https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?table=tamil-lex&page=148&display=utf8%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=June 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=May 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }} University of Madras Tamil Lexicon, page 148: "{{lang|ta|அலியெழுத்து}} [ {{کلمہ نویسی|ta|ISO|aliyeḻuttu}}<nowiki> ] n </nowiki>{{کلمہ نویسی|ta|ISO|ali-y-eḻuttu}}۔ < {{lang|ta|அலி}}¹ +۔ 1. The letter {{lang|ta|ஃ}}، as being regarded as neither a vowel nor a consonant; {{lang|ta|ஆய்தம்}}۔ ({{lang|ta|வெண்பாப்۔ முதன்மொ۔ 6, உரை۔}}) 2. Consonants; {{lang|ta|மெய்யெ ழுத்து۔ (பிங்۔)۔}}<nowiki>"]</nowiki>{{مردہ ربط|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot}}</ref> پر اِینکوں حروف علت دے بعد سبھ توں اخیر وِچ لکھیا ویندا ہئی۔ تمل رسم الخط حروف تہجی دی بجائے مقطعی اُتے مبنی ہئی۔ ایں طرح تمل رسم الخط وِچ کل 31 حروف ہِن۔ ٻئے 216 حروف ٻئے حروف نال مِل کے بݨدے ہِن تے کل حروف دی تعداد 247 (12+18+216+1) تھی ویندی ہئی۔ == ٻِیا ݙیکھو == * [[تمل زبان]] == حوالے == <references /> [[ونکی:براہمی رسم الخط]] [[ونکی:تمل زبان]] hehu7yr67b5oemaq54vwoju4rzz2ghe 0 26460 71733 71536 2026-07-22T13:12:06Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71733 wikitext text/x-wiki [[فائل:British_Airways_G-STBM_Boeing_777-300(ER)_London_Heathrow_Airport_(LHR_EGLL)_(52677684309).jpg|thumb]] پرچم بردار ہک نقل و حمل کمپنی ہے، جیویں کہ ایئرلائن یا شپنگ کمپنی، جیہڑی کہیں ݙتی ڳئی خود مختار ریاست وچ مقامی طور تے رجسٹرڈ ہووݨ دی وجہ توں، اوں حکومت دی طرف توں بین الاقوامی کارروائیاں کیتے ترجیحی حقوق یا مراعات حاصل کریندی ہے۔ == پرچم بردار ایئر لائنوں دی تندیر == {| class="wikitable sortable" !ملک یا علاقہ !ایئر لائن !موجودہ ریاست کی ملکیت کی تفصیلات !سابقہ ​​ریاستی ملکیت کی تفصیلات |- |{{AFG}} |[[:ur:ایریانا_افغان_ائیرلائنز|ایریانا افغان ائیرلائنز]] |ریاستی ملکیت<ref>{{حوالہ خبر|آخری1=De Luce|پہلا1=Dan|آخری2=Kube|پہلا2=Courtney|عنوان=Biden admin relies on Taliban-controlled airline to help Afghans flee Afghanistan|یوآرایل=https://www.nbcnews.com/politics/national-security/us-indirectly-pays-airline-controlled-taliban-regime-fly-afghans-kabul-rcna32431|تاریخ رسائی=17 March 2023|کاوش=[[NBC News]]|تاریخ=8 June 2022|اقتباس=the Biden administration indirectly purchases plane tickets in bulk from Ariana Afghan Airlines, the country’s ریاستی ملکیت airline}}</ref> | |- |{{ALB}} |[[:ur:Air_Albania|Air Albania]] |Minority ریاستی ملکیت by [[:ur:Albcontrol|Albcontrol]] (10%)<ref name="TopChannel">{{حوالہ ویب|تاریخ=14 September 2018|عنوان=Avioni i parë i "Air Albania" ulet në Rinas, Rama: Nisi një epokë e re|یوآرایل=http://top-channel.tv/2018/09/14/avioni-i-pare-i-air-albania-ulet-ne-rinas-rama-nisi-nje-epoke-e-re/|یوآرایل کی کیفیت=live|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190119094211/http://top-channel.tv/2018/09/14/avioni-i-pare-i-air-albania-ulet-ne-rinas-rama-nisi-nje-epoke-e-re/|آرکائیو تاریخ=19 January 2019|تاریخ رسائی=14 September 2018|ناشر=[[Top Channel]]|زبان=sq}}</ref> | |- |{{DZA}} |[[:ur:ائیر_الجیر|ائیر الجیر]] |ریاستی ملکیت | |- |{{AGO}} |[[:ur:تاگ_انگولا_ایئر_لائنز|تاگ انگولا ایئر لائنز]] |Majority | |- |{{ARG}} |[[:ur:ایرولنیاس_ارجنٹینیاس|ایرولنیاس ارجنٹینیاس]] |ریاستی ملکیت | |- |{{ABW}} |[[:ur:Aruba_Airlines|Aruba Airlines]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://airwaysmag.com/tag/aruba-airlines/|عنوان=The World's Shortest International Jet Flight? Aruba Airlines Launches 8-Minute Flight To Punto Fijo|ناشر=Airways Magazine|تاریخ=19 May 2018|تاریخ رسائی=16 October 2022}}</ref> |None | |- |{{AUS}} |[[:ur:قنطاس_ائیرویز|قنطاس ائیرویز]] |None |ریاستی ملکیت until 1992. |- |{{AUT}} |[[:ur:آسٹریا_ایئر_لائنز|آسٹریا ایئر لائنز]] |None – owned by [[:ur:لوفتھانزا|لوفتھانزا]] |ریاستی ملکیت until 5 December 2008. |- |{{AZE}} |{{Nowrap|[[آذربائیجان ایئر لائنز]]}} |ریاستی ملکیت<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Azerbaijan Airlines AZAL Airline Profile {{!}} CAPA|یوآرایل=https://centreforaviation.com/data/profiles/airlines/azerbaijan-airlines-azal-j2|تاریخ رسائی=2024-06-02|ویب گاہ=centreforaviation.com}}</ref> | |- |{{BHS}} |[[:ur:بہاماسائر|بہاماسائر]] |ریاستی ملکیت | |- |{{BHR}} |[[:ur:گلف_ایئر|گلف ایئر]] |ریاستی ملکیت | |- |{{BGD}} |[[:ur:بیمان_بنگلادیش_ائیرلائنز|بیمان بنگلادیش ائیرلائنز]] |Public limited company |ریاستی ملکیت until 23 July 2007. |- |{{BLR}} |[[:ur:بیلاویا|بیلاویا]] |ریاستی ملکیت | |- |{{BEL}} |[[:ur:برسلز_ایئر_لائنز|برسلز ایئر لائنز]] |None – owned by [[:ur:لوفتھانزا|لوفتھانزا]] |ریاستی ملکیت in its original incarnation ({{Nowrap|[[SN Brussels Airlines]]}}). |- |{{BTN}} |[[:ur:درک_ایئر|درک ایئر]] |None | |- |{{BOL}} |[[:ur:Boliviana_de_Aviación|Boliviana de Aviación]] |ریاستی ملکیت | |- |{{BWA}} |[[:ur:ایئر_بوٹسوانا|ایئر بوٹسوانا]] |ریاستی ملکیت | |- |{{BRN}} |[[:ur:رائل_برونی_ائیرلائنز|رائل برونی ائیرلائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{BGR}} |[[:ur:بلغاریہ_ائیر|بلغاریہ ائیر]] |Minority ریاستی ملکیت (0.01%) | |- |{{BFA}} |[[:ur:ایئر_برکینا|ایئر برکینا]] |ریاستی ملکیت<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Air Burkina prend son envol avec le gouvernement burkinabè|یوآرایل=https://www.voaafrique.com/a/air-burkina-prend-son-envol-avec-le-gouvernement-burkinabe/3874682.html|تاریخ رسائی=19 January 2021|ویب گاہ=VOA|تاریخ=28 May 2017|زبان=fr}}</ref> | |- |{{CAM}} |[[:ur:کمبوڈیا_انگکور_ایئر|کمبوڈیا انگکور ایئر]]<ref name="Cambodia's national airline name change">{{حوالہ خبر|آخری1=Pisei|پہلا1=Hin|عنوان=National carrier expanding fleet, announces name change|یوآرایل=https://www.phnompenhpost.com/business/national-carrier-expanding-fleet-announces-name-change|تاریخ رسائی=1 January 2025|کاوش=The Phnom Penh Post|تاریخ=16 December 2024}}</ref> |Majority | |- |{{CMR}} |[[:ur:Camair-Co|Camair-Co]] |ریاستی ملکیت<ref>{{حوالہ ویب|آخری=|پہلا=|تاریخ=|عنوان=À propos de la companie (french)|یوآرایل=https://www.camair-co.cm/page/CM/en/a-propos-de-la-compagnie|تاریخ رسائی=|ویب گاہ=Camair-co}}</ref> | |- |{{CAN}} |[[:ur:ایئر_کینیڈا|ایئر کینیڈا]] |None |ریاستی ملکیت until privatization in 1989. Minority (Estimated 6.4%) between April 2021 and December 2024. <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Canadian Taxpayers Now Own Part of Air Canada|یوآرایل=https://ca.travelpulse.com/news/airlines/canadian-taxpayers-now-own-part-of-air-canada.html|تاریخ رسائی=12 October 2021|ویب گاہ=TravelPulse}}</ref> <ref>{{حوالہ خبر|آخری1=Atkins|پہلا1=Eric|آخری2=Kiladze|پہلا2=Tim|آخری3=Willis|پہلا3=Andrew|عنوان=Ottawa unloads its Air Canada stake, cashing in on the airline's 67-per-cent share price surge|یوآرایل=https://www.theglobeandmail.com/business/article-federal-government-sells-its-air-canada-stake/|تاریخ رسائی=26 December 2024|کاوش=The Globe and Mail|تاریخ=12 December 2024|زبان=en-CA}}</ref> |- |{{CPV}} |[[:ur:Cabo_Verde_Airlines|Cabo Verde Airlines]]<ref name="Cape Verde's airline rebranch">{{حوالہ خبر|عنوان=TACV rebrands to Cabo Verde Airlines and plans to partner with TAAG|یوآرایل=https://newsroom.aviator.aero/tacv-rebrands-to-cabo-verde-airlines-and-plans-to-partner-with-taag|تاریخ رسائی=19 January 2025|کاوش=Aviator|تاریخ=5 May 2018}}</ref> |Majority (90%)<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=About Cabo Verde Airlines|یوآرایل=https://www.caboverdeairlines.com/corporate/about-cabo-verde-airlines.html|تاریخ رسائی=2024-06-02|ویب گاہ=www.caboverdeairlines.com|تاريخ-الأرشيف=2024-10-05|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20241005011552/https://www.caboverdeairlines.com/corporate/about-cabo-verde-airlines.html|url-status=dead}}</ref> | |- |{{CYM}} |[[:ur:کیمن_ائیرویز|کیمن ائیرویز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{CHL}} |[[:ur:لان_ائیر_لائنز|لان ائیر لائنز]] |None |ریاستی ملکیت until September 1989. |- |{{CHN}} |[[:ur:ایئر_چائنہ|ایئر چائنہ]] |Majority (51.7%): 40.98% through [[:ur:China_National_Aviation_Holding|CNAHC]] and 10.72% through [[:ur:China_National_Aviation_Company_Limited|CNACG]]{{Rp|10}} |ریاستی ملکیت until 2004. |- |{{COL}} |[[:ur:ایوانکا|ایوانکا]] |None | |- |{{CRI}} |[[:ur:Avianca_Costa_Rica|Avianca Costa Rica]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://centreforaviation.com/data/profiles/airlines/avianca-costa-rica-lr|عنوان=Avianca Costa Rica Airline Profile - CAPA - Centre for Aviation}}</ref> | | |- |{{HRV}} |[[:ur:کروشیا_ایئر_لائنز|کروشیا ایئر لائنز]] |Majority&nbsp;(98%) | |- |{{CUB}} |[[:ur:کوبانا|کوبانا]] |ریاستی ملکیت<ref>{{حوالہ ویب|آخری1=Urribares|پہلا1=Ruben|عنوان=The Cuban Civil Aviation after the Revolution of 1959|یوآرایل=http://www.urrib2000.narod.ru/Civ4-e.html|ویب گاہ=Cuban Aviation|تاریخ رسائی=23 March 2022}}</ref> | |- |{{CYP}} |[[:ur:چارلی_ایئرلائنز|چارلی ایئرلائنز]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.traveldailynews.com/post/cyprus-airways-opens-partner-office-in-the-uk|عنوان=Cyprus Airways opens partner office in the UK|ناشر=Travel Daily News|تاریخ=29 September 2021|تاریخ رسائی=28 February 2022}}</ref> |None – 40% owned by [[:ur:مالٹا|مالٹا]]-based SJC Group<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Cyprus Airways confirms acquisition by SJC Group|یوآرایل=https://centreforaviation.com/news/cyprus-airways-confirms-acquisition-by-sjc-group-1077323|ناشر=Centre for Aviation|تاریخ=1 July 2021|تاریخ رسائی=28 February 2022}}</ref> | |- |{{Nowrap|{{flag|DR Congo}}}} |[[:ur:Congo_Airways|Congo Airways]] |ریاستی ملکیت | |- |{{DNK}} | rowspan="3" |{{Nowrap|[[ایس اے ایس سکانڈیوین ائیرلائنز]]}} | rowspan="3" |Minority (~26%) ریاستی ملکیت by [[:ur:Ministry_of_Finance_(Denmark)|Ministry of Finance of Denmark]]<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=SAS enters into investment agreement and replacement facility for existing debtor-in-possession financing - SAS|یوآرایل=https://www.sasgroup.net/newsroom/press-releases/2023/sas-enters-into-investment-agreement-and-replacement-facility-for-existing-debtor-in-possession-financing/|تاریخ رسائی=2024-12-30|ویب گاہ=www.sasgroup.net|زبان=en}}</ref> | rowspan="3" |[[:ur:ایس_اے_ایس_سکانڈیوین_ائیرلائنز|ایس اے ایس سکانڈیوین ائیرلائنز]] was partly owned by the governments of [[:ur:ڈنمارک|ڈنمارک]], [[:ur:ناروے|ناروے]] and [[:ur:سویڈن|سویڈن]]. SAS is the flag carrier for all three nations.<ref name="Sweden, Norway sell 7% of SAS Scandinavian Airlines">{{حوالہ خبر|آخری1=Moores|پہلا1=Victoria|عنوان=Sweden, Norway sell 7% of SAS Scandinavian Airlines|یوآرایل=http://atwonline.com/airlines/sweden-norway-sell-7-sas-scandinavian-airlines|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20161022010101/http://atwonline.com/airlines/sweden%2Dnorway%2Dsell%2D7%2Dsas%2Dscandinavian%2Dairlines|ناشر=[[Air Transport World]]|تاریخ=18 October 2016|آرکائیو تاریخ=22 October 2016|یوآرایل کی کیفیت=dead|اقتباس=This reduces Sweden’s stake to 57 million shares, or around 17% of SAS, down from 21%.}}</ref><ref /> |- |{{NOR}} |- |{{SWE}} |- |{{DJI}} |[[:ur:Air_Djibouti|Air Djibouti]] |Joint venture | |- |{{DOM}} |[[:ur:Arajet|Arajet]] |None | |- |{{EGY}} |[[:ur:ایجپٹ_ائیر|ایجپٹ ائیر]] |ریاستی ملکیت | |- |{{GNQ}} |[[:ur:CEIBA_Intercontinental|CEIBA Intercontinental]]<ref>{{حوالہ پریس ریلیز|یوآرایل=https://www.prnewswire.com/news-releases/equatorial-guinea-airline-inaugurates-service-to-europe-173302031.html|عنوان=Equatorial Guinea Airline Inaugurates Service To Europe|پہلا=Republic of Equatorial|آخری=Guinea|ویب گاہ=www.prnewswire.com}}</ref> |ریاستی ملکیت | |- |{{ERI}} |[[:ur:ارترین_ایئرلائنز|ارترین ایئرلائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{SWZ}} |[[:ur:Eswatini_Air|Eswatini Air]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.eswatiniair.co.sz/who-we-are/|عنوان=Eswatini Air:Who We Are|ویب گاہ=www.eswatiniair.co.sz|تاريخ-الوصول=2025-03-29|تاريخ-الأرشيف=2024-10-06|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20241006010311/https://eswatiniair.co.sz/who-we-are/|url-status=dead}}</ref> | | |- |{{ETH}} |[[:ur:ایتھوپین_ایئر_لائنز|ایتھوپین ایئر لائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{FRO}} |[[:ur:Atlantic_Airways|Atlantic Airways]] | | |- |{{FJI}} |[[:ur:ایئر_پیسفک|ایئر پیسفک]] |Majority (51%) | |- |{{FIN}} |[[:ur:فن_ائیر|فن ائیر]] |Majority (55.8%) | |- |{{FRA}} |[[:ur:ایئر_فرانس|ایئر فرانس]] |Minority state-ownership of [[:ur:ایئر_فرانس-کے_ایل_ایم|ایئر فرانس-کے ایل ایم]]<ref name="AFKLM1">{{حوالہ ویب|عنوان=Shareholding structure {{!}} AIR FRANCE KLM|یوآرایل=https://www.airfranceklm.com/en/finance/air-france-klm-capital/shareholding-structure|تاریخ رسائی=2024-12-30|ویب گاہ=www.airfranceklm.com}}</ref><ref>{{حوالہ خبر|عنوان=Capital hike brings Air France under government's wing|یوآرایل=https://www.reuters.com/business/autos-transportation/french-state-could-become-biggest-shareholder-air-france-minister-2021-04-06/|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20230319135942/https://www.reuters.com/business/autos-transportation/french-state-could-become-biggest-shareholder-air-france-minister-2021-04-06/|آرکائیو تاریخ=19 March 2023|تاریخ رسائی=2024-12-30|کاوش=Reuters|زبان=en-US|یوآرایل کی کیفیت=live}}</ref> | |- |{{PYF}} |[[:ur:ایئر_تاہیٹی_نوی|ایئر تاہیٹی نوی]] |Majority | |- |{{GEO}} |[[:ur:جارجین_ائیرویز|جارجین ائیرویز]] |None | |- |{{DEU}} |[[:ur:لوفتھانزا|لوفتھانزا]] |None |ریاستی ملکیت until 1994; remaining government shares were sold in 1997. Minority (20.05%) in the [[:ur:لوفتھانزا|لوفتھانزا]] acquired in 2020<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Shareholder structure of Lufthansa Group|یوآرایل=https://investor-relations.lufthansagroup.com/en/share-bonds/shareholder-structure.html|تاریخ رسائی=19 December 2020}}</ref><ref>{{حوالہ خبر|تاریخ=25 June 2020|عنوان=Lufthansa-Aktionäre stimmen Staatseinstieg zu|زبان=de|ناشر=Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ)|یوآرایل=https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/unternehmen/lufthansa-aktionaere-stimmen-staatseinstieg-zu-16832849.html|تاریخ رسائی=19 December 2020}}</ref> was sold in 2022.<ref>{{حوالہ ویب|تاریخ=2022-09-14|عنوان=760 Millionen: Bund mit Gewinn bei Lufthansa ausgestiegen|یوآرایل=https://www.zdf.de/uri/0635ffb0-6916-4439-8b4f-610c9f3738b3|تاریخ رسائی=2023-11-16|ویب گاہ=www.zdf.de|زبان=de}}</ref> |- |{{GRC}} |[[:ur:ایجیئن_ایئر_لائنز|ایجیئن ایئر لائنز]] | |Previously the Greek Government had minority shares of the airline due to a COVID bailout. The airline bought back government shares in 2023 <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Aegean Airlines mulls buying back Greek gov't warrants|یوآرایل=https://www.ch-aviation.com/news/133990-aegean-airlines-mulls-buying-back-greek-govt-warrants|تاریخ رسائی=17 January 2025}}</ref> |- |{{GRL}} |[[:ur:ایئر_گرین_لینڈ|ایئر گرین لینڈ]] |ریاستی ملکیت<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Our history {{!}} Air Greenland|یوآرایل=https://airgreenland.com/about-us/the-history-of-air-greenland/|تاریخ رسائی=2024-06-02|ویب گاہ=airgreenland.com}}</ref> |Previously owned by [[:ur:SAS_Group|Scandinavian Airlines]] and [[:ur:Ministry_of_Finance_(Denmark)|Ministry of Finance of Denmark]].<ref>{{حوالہ ویب|آخری=redaktionen|تاریخ=2019-05-29|عنوان=Grønland køber Air Greenland|یوآرایل=https://www.sermitsiaq.ag/samfund/gronland-kober-air-greenland/510903|تاریخ رسائی=2024-12-30|ویب گاہ=www.sermitsiaq.ag|زبان=da-DK}}</ref> |- |{{پرچم|Bailiwick of Guernsey|name=Guernsey}} |[[:ur:اوریگنے_ایئر_سروسز|اوریگنے ایئر سروسز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{HKG}} |[[:ur:کیتھے_پیسیفک_ائیر_ویز|کیتھے پیسیفک ائیر ویز]] |Minority (6.08% by [[:ur:Government_of_Hong_Kong|Hong Kong Government]]) + 28.17% through [[:ur:ایئر_چائنہ|ایئر چائنہ]]<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=【國泰資本重組】香港政府斥273億元救國泰 若實行認股權變第四大股東 - 香港經濟日報 - 即時新聞頻道 - 金融經濟|یوآرایل=https://inews.hket.com/article/2665394|تاریخ رسائی=9 June 2020|ویب گاہ=inews.hket.com|تاريخ-الأرشيف=9 June 2020|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200609133844/https://inews.hket.com/article/2665394|url-status=dead}}</ref> | |- |{{ISL}} |[[:ur:آئس_لینڈائر|آئس لینڈائر]] |None – owned by [[:ur:Icelandair_Group|Icelandair Group]]<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=20 largest shareholders as of 08.09.2021|یوآرایل=https://www.icelandairgroup.is/investors/shares/shareholders/|ویب گاہ=Icelandair Group|تاریخ رسائی=9 September 2021}}</ref> | |- |{{IND}} |[[:ur:ایئر_انڈیا|ایئر انڈیا]] |None – owned by [[:ur:ٹاٹا_گروپ|ٹاٹا گروپ]] and [[:ur:سنگاپور_ایئر_لائنز|سنگاپور ایئر لائنز]]<ref>{{حوالہ خبر|یوآرایل=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation-air-india-vistara-merger-takes-off-fleets-of-both-airlines-to-formally-combine-today-all-you-need-to-know-3662432/|عنوان=Air India-Vistara merger takes off: Fleets of both airlines to formally combine today – All you need to know|تاریخ=12 November 2024|تاریخ رسائی=12 November 2024|کاوش=The Financial Express}}</ref> |ریاستی ملکیت until November 2021.<ref>{{حوالہ خبر|تاریخ=8 October 2021|عنوان=Air India: Struggling national carrier sold to Tata Sons|زبان=en-GB|کاوش=BBC News|یوآرایل=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-58778274|تاریخ رسائی=11 October 2021}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|تاریخ=Oct 8, 2021|عنوان=Sentiments and business: What Air India acquisition means for Tatas - Times of India|یوآرایل=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/sentiments-and-business-what-air-india-acquisition-means-for-tata/articleshow/86871669.cms|تاریخ رسائی=11 October 2021|ویب گاہ=The Times of India|زبان=en}}</ref> |- |{{IDN}} |[[:ur:گارودا_انڈونیشیا|گارودا انڈونیشیا]] |Majority (60.54%)<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.idx.co.id/|عنوان=Indonesia Stock Exchange|ویب گاہ=Indonesia Stock Exchange|زبان=en|تاریخ رسائی=21 December 2019}}</ref> | |- |{{IRN}} |[[:ur:ہوا_پیمائی_ملی_ایران|ہوا پیمائی ملی ایران]] |ریاستی ملکیت | |- |{{IRQ}} |[[:ur:عراقی_ائیرویز|عراقی ائیرویز]] | | |- |{{IRL}} |[[:ur:ایر_لنگس|ایر لنگس]] |None – owned by [[:ur:انٹرنیشنل_ایئر_لائنز_گروپ|انٹرنیشنل ایئر لائنز گروپ]] |ریاستی ملکیت until September 2006. |- |{{ISR}} |[[:ur:ال_عال|ال عال]] |Minority (~1.1%) |ریاستی ملکیت until June 2004. |- |{{ITA}} |[[:ur:Ita_Airways|ITA Airways]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.itaspa.com/content/itaspa/itaspa-pl/it/homepage.html|عنوان=Homepage|ویب گاہ=ITA Airways|تاريخ-الوصول=2025-03-29|تاريخ-الأرشيف=2024-09-27|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20240927011329/https://www.ita-airways.com/en_en|url-status=dead}}</ref> |ریاستی ملکیت, succeeded [[:ur:الیطالیہ|الیطالیہ]] starting from 15 October 2021<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.corriere.it/economia/aziende/21_ottobre_13/alitalia-ultimo-volo-ora-tocca-ita-tutti-dossier-aperti-marchio-millemiglia-bdf2cf58-2c5d-11ec-98f9-fbd4bdd13a87.shtml|زبان=it-IT|عنوان=Alitalia, ultimo volo: Ora tocca a Ita. Tutti i dossier aperti dal marchio a MilleMiglia|تاریخ=13 October 2021}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.ansa.it/english/news/business/2021/10/14/old-alitalia-set-for-last-flight-after-75-years_62620b08-7c82-456b-a5b8-305ae2658600.html|زبان=en-EN|عنوان='Old' Alitalia set for last flight after 75 years - English|تاریخ=14 October 2021}}</ref><ref>{{حوالہ خبر|یوآرایل=https://www.cnn.com/travel/article/ita-airline-explainer/index.html|عنوان=What to know about Europe's newest airline|مصنف=Julia Buckley|تاریخ=8 October 2021|ویب گاہ=CNN Travel}}</ref> | |- |{{CIV}} |[[:ur:Air_Côte_d'Ivoire|Air Côte d'Ivoire]] |Minority (49%) | |- |{{JAM}} | rowspan="2" |[[:ur:کیریبین_ایئر_لائنز|کیریبین ایئر لائنز]] |Minority (16%)<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=IFC Successfully Concludes Public-Private Partnership Between the Government of Jamaica and Caribbean Airlines for the Privatization of Air Jamaica|یوآرایل=https://ifcpressreleasesprod-v3.citop-ouo-asev3-prod.appserviceenvironment.net/all/pages/PressDetail.aspx?ID=23814|تاریخ رسائی=2024-05-22|ویب گاہ=IFC}}{{مردہ ربط|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|تاریخ=2010-04-29|عنوان=Jamaica secures 16 per cent stake in Caribbean Airlines|یوآرایل=https://jamaica-gleaner.com/power/18885|تاریخ رسائی=2024-05-22|ویب گاہ=jamaica-gleaner.com|زبان=en}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|تاریخ=2010-02-12|عنوان=Caribbean Airlines to be Jamaica's exclusive national carrier|یوآرایل=https://jamaica-gleaner.com/gleaner/20100212/lead/lead2.html|تاریخ رسائی=2024-05-22|ویب گاہ=jamaica-gleaner.com|زبان=en}}</ref> | |- |{{TTO}} |Majority (84%) | |- |{{JPN}} |[[:ur:جاپان_ایئر_لائنز_انٹرنیشنل|جاپان ایئر لائنز انٹرنیشنل]] |None |ریاستی ملکیت until 1987.<ref name="histfu">{{حوالہ ویب|عنوان=Japan Airlines Company, Ltd.|یوآرایل=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Japan-Airlines-Company-Ltd-Company-History.html|ناشر=fundinguniverse.com|تاریخ رسائی=6 September 2009}}</ref><ref name="hist80s">{{حوالہ ویب|عنوان=History of JAL 1981–1990|یوآرایل=http://www.jal.com/en/history/history/age_81-90.html|ناشر=Japan Airlines|تاریخ رسائی=6 September 2009}}</ref> |- |{{JOR}} |[[:ur:رائل_جورڈینین|رائل جورڈینین]] | | |- |{{KAZ}} |[[:ur:ایئر_آستانہ|ایئر آستانہ]] |Majority&nbsp;(51%) | |- |{{KEN}} |[[:ur:کینیا_ائیرویز|کینیا ائیرویز]] |Minority&nbsp;(29.8%) | |- |{{KIR}} |[[:ur:Air_Kiribati|Air Kiribati]] | | |- |{{KWT}} |[[:ur:کویت_ائیرویز|کویت ائیرویز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{LAO}} |[[:ur:لاؤ_ائیرلائنز|لاؤ ائیرلائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{LVA}} |[[:ur:ایئر_بالٹک_کارپوریشن|ایئر بالٹک کارپوریشن]] |Majority (80.05%) | |- |{{LBN}} |[[:ur:مڈل_ایسٹ_ائیرلائنز|مڈل ایسٹ ائیرلائنز]] |Majority (99%) | |- | rowspan="2" |{{LBY}} |[[:ur:افریقیہ_ایرویز|افریقیہ ایرویز]] |ریاستی ملکیت | |- |[[:ur:لیبین_ائیرلائنز|لیبین ائیرلائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{LUX}} |[[:ur:لکسائیر|لکسائیر]] |Majority (73.86%) | |- |{{MAC}} |[[:ur:ایئر_مکاؤ|ایئر مکاؤ]] |Minority (5%) | |- |{{MDG}} |[[:ur:ایئر_مڈگاسکر|ایئر مڈگاسکر]] |Majority | |- |{{MWI}} |[[:ur:Malawian_Airlines|Malawian Airlines]] |Majority (51%) | |- |{{MYS}} |[[:ur:ملائیشیا_ائیرلائنز|ملائیشیا ائیرلائنز]] |ریاستی ملکیت through [[:ur:Khazanah_Nasional|Khazanah Nasional]] | |- |{{MDV}} |[[:ur:Maldivian_(airline)|Maldivian]] | | |- |{{MLT}} |[[:ur:KM_Malta_Airlines|KM Malta Airlines]]<ref name="timesofmalta020823">{{حوالہ خبر|آخری1=Zammit|پہلا1=Mark Laurence|تاریخ=2 October 2023|عنوان=New airline replacing Air Malta to fly on March 31, 2024|یوآرایل=https://timesofmalta.com/article/new-airline-replacing-air-malta-fly-march-31.1058754|یوآرایل کی کیفیت=live|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20240222042336/https://timesofmalta.com/article/new-airline-replacing-air-malta-fly-march-31.1058754|آرکائیو تاریخ=22 February 2024|کاوش=Times of Malta}}</ref> |Majority | |- |{{MHL}} |[[:ur:ایئر_مارشل_آئی_لینڈ|ایئر مارشل آئی لینڈ]]<ref>{{حوالہ ویب|تاریخ=1 June 2021|عنوان=AMI|یوآرایل=https://airmarshallislands.net/|تاریخ رسائی=16 December 2023|ویب گاہ=AMI}}</ref> | |- |{{MRT}} |[[:ur:Mauritania_Airlines|Mauritania Airlines]] |ریاستی ملکیت | |- |{{MUS}} |[[:ur:ایئر_ماریشش|ایئر ماریشش]] | | |- |{{MEX}} |[[:ur:ایرومیکسیو|ایرومیکسیو]] |None |ریاستی ملکیت until 2007. |- |{{MNG}} |[[:ur:MIAT_Mongolian_Airlines|MIAT Mongolian Airlines]] |ریاستی ملکیت | |- |{{MNE}} |[[:ur:Air_Montenegro|Air Montenegro]]<ref>{{حوالہ ویب|تاریخ=1 June 2021|عنوان=Air Montenegro prvi let|یوآرایل=https://airmontenegro.com/footer/o-nama/vijesti/vijest/air-montenegro-prvi-let|تاریخ رسائی=29 November 2021|ویب گاہ=Air Montenegro}}</ref> |ریاستی ملکیت<ref>{{حوالہ ویب|تاریخ=2 March 2021|عنوان=Predstavljeno rukovodstvo, ciljevi i planovi "ToMontenegro"|یوآرایل=http://www.gov.me/clanak/predstavljeno-rukovodstvo-ciljevi-i-razvojni-planovi-nove-nacionalne-avio-kompanije-tomontenegro-5|تاریخ رسائی=29 November 2021|ویب گاہ=Vlada Crne Gore|ناشر=Government of Montenegro|زبان=sr-Latn-ME}}</ref> | |- |{{MAR}} |[[:ur:رائل_ایئر_ماروک|رائل ایئر ماروک]] |ریاستی ملکیت | |- |{{MOZ}} |{{Nowrap|[[LAM Mozambique Airlines]]}} |ریاستی ملکیت | |- |{{پرچم|Myanmar}} |[[:ur:Myanmar_National_Airlines|Myanmar National Airlines]] |ریاستی ملکیت | |- |{{NRU}} |[[:ur:آور_ائیرلائن|آور ائیرلائن]] |ریاستی ملکیت | |- |{{NPL}} |[[:ur:Nepal_Airlines|Nepal Airlines]] |ریاستی ملکیت | |- |{{NED}} |[[:ur:کے_ایل_ایم|کے ایل ایم]] |Minority state-ownership of [[:ur:ایئر_فرانس-کے_ایل_ایم|ایئر فرانس-کے ایل ایم]]<ref name="AFKLM1" /><ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Dutch authorities purchase stake in holding company Air France-KLM – European Sources Online|یوآرایل=https://www.europeansources.info/record/dutch-authorities-purchase-stake-in-holding-company-air-france-klm/|تاریخ رسائی=2024-12-30|زبان=en-GB}}</ref> | |- |{{پرچم|New Caledonia}} |[[:ur:ایئر_کلدونے_انٹرنیشنل|ایئر کلدونے انٹرنیشنل]] |Majority (99%)<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.ch-aviation.com/portal/news/80945-new-caledonias-aircalin-to-end-a330-200-ops-in-late-3q19|عنوان=New Caledonia's Aircalin to end A330-200 ops in late 3Q19|ویب گاہ=ch-aviation}}</ref> | |- |{{NZL}} |[[:ur:ایئر_نیو_زی_لینڈ|ایئر نیو زی لینڈ]] |Majority&nbsp;(53%) |ریاستی ملکیت until 1989, partially re-nationalized in 2001.<ref>{{حوالہ خبر|یوآرایل=http://www.nzherald.co.nz/|عنوان=Government bailout of Air NZ complete|تاریخ=18 January 2002|کاوش=NZ Herald|تاریخ رسائی=12 March 2018|زبان=en-NZ|آئی_ایس_ایس_این=1170-0777}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|عنوان=History - About Air New Zealand|یوآرایل=https://www.airnewzealand.com.sg/history|ویب گاہ=www.airnewzealand.com.sg|ناشر=Air New Zealand Singapore|تاریخ رسائی=10 December 2017|زبان=en-SG|آرکائیو تاریخ=10 December 2017|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20171210072034/https://www.airnewzealand.com.sg/history|یوآرایل کی کیفیت=dead}}</ref><ref name="CompanyHistory">{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.airnz.co.nz/resources/company_history_feb_06.pdf|عنوان=Air New Zealand History|تاریخ رسائی=28 February 2007|ناشر=Air New Zealand|یوآرایل کی کیفیت=dead|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20070621151238/http://www.airnz.co.nz/resources/company_history_feb_06.pdf|آرکائیو تاریخ=21 June 2007}}</ref> |- |{{PRK}} |[[:ur:ایئر_کوریو|ایئر کوریو]] |ریاستی ملکیت | |- |{{OMN}} |[[:ur:عمان_ایئر|عمان ایئر]] |Majority | |- |{{PAK}} |{{Nowrap|[[پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائنز]]<ref name="CEO: Pakistan International Airlines wet-leases three SriLankan A330s" />}} |ریاستی ملکیت | |- |{{PAN}} |[[:ur:کوپا_ایئر_لائنز|کوپا ایئر لائنز]] |None | |- |{{PNG}} |[[:ur:ایئر_نیوگنی|ایئر نیوگنی]] | | |- |{{PAR}} |[[:ur:ٹرانسپورٹس_ایروس_ڈیل_مرکوسر|ٹرانسپورٹس ایروس ڈیل مرکوسر]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://centreforaviation.com/data/profiles/airlines/latam-airlines-paraguay-pz|عنوان=LATAM Airlines Paraguay - CAPA - Centre for Aviation}}</ref> | | |- |{{PER}} |[[:ur:لان_پیرو|لان پیرو]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://centreforaviation.com/data/profiles/airlines/latam-airlines-peru-lp|عنوان=LATAM Airlines Peru Airline Profile - CAPA - Centre for Aviation}}</ref> | | |- |{{PHL}} |[[:ur:فلپائن_ایئر_لائنز|فلپائن ایئر لائنز]] | | |- |{{POL}} |[[:ur:لوٹ_پالش_ائیرلائن|لوٹ پالش ائیرلائن]] |ریاستی ملکیت | |- |{{PRT}} |[[:ur:ٹاپ_ایئر_پرتگال|ٹاپ ایئر پرتگال]] |Majority (72%) <ref>{{حوالہ ویب|آخری1=Brito|پہلا1=Ana|آخری2=Lopes|پہلا2=Ana Sá|آخری3=Almeida|پہلا3=São José|آخری4=Siza|پہلا4=Rita|عنوان=Estado fica com 72,5% da TAP e assume controlo|یوآرایل=https://www.publico.pt/2020/07/02/economia/noticia/estado-preparase-tomar-controlo-tap-1922735|تاریخ رسائی=11 July 2020|ویب گاہ=PÚBLICO|تاریخ=2 July 2020|زبان=pt}}</ref> | |- |{{QAT}} |[[:ur:قطر_ایئرویز|قطر ایئرویز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{REU}} |[[:ur:ایئر_اوسٹرل|ایئر اوسٹرل]] | | |- |{{ROU}} |[[:ur:ٹروم|ٹروم]] |Majority (97.22%) | |- |{{RUS}} |[[:ur:ایروفلوٹ_رشین_ایئر_لائنز|ایروفلوٹ رشین ایئر لائنز]] |Majority (51%) | |- |{{RWA}} |[[:ur:روانڈائیر_ایکسپریس|روانڈائیر ایکسپریس]] |ریاستی ملکیت | |- |{{WSM}} |[[:ur:Samoa_Airways|Samoa Airways]] |ریاستی ملکیت | |- |{{STP}} |[[:ur:ایس_ٹی_پی_ائیرویز|ایس ٹی پی ائیرویز]]<ref>{{حوالہ خبر|تاریخ=May 5, 2022|عنوان=Sao Tome and Principe connected again|یوآرایل=https://www.timesaerospace.aero/news/air-transport/sao-tome-and-principe-connected-again|تاریخ رسائی=January 20, 2023|کاوش=Times Aerospace|اقتباس=STP Airways - the national airline of São Tomé and Príncipe has signed a wet lease contract with Portugal’s regional operator Sevenair to operate flights between the country’s islands.}}</ref> |None | |- |{{SAU}} |[[:ur:السعودیہ|السعودیہ]] |Majority | |- |{{SEN}} |[[:ur:Air_Senegal|Air Senegal]] | | |- |{{SRB}} |[[:ur:ایئر_سربیا|ایئر سربیا]] |Majority&nbsp;(51%) | |- |{{SYC}} |[[:ur:ایئر_سیشلیش|ایئر سیشلیش]] |ریاستی ملکیت (100%)<ref>{{حوالہ ویب|تاریخ=1 May 2021|عنوان=Etihad divests full stake in Air Seychelles|یوآرایل=https://www.thenationalnews.com/business/aviation/etihad-divests-full-stake-in-air-seychelles-1.1214447|تاریخ رسائی=1 June 2021|ویب گاہ=The National|زبان=en}}</ref> | |- |{{SLB}} |[[:ur:سلیمان_ایئر_لائنز|سلیمان ایئر لائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{SGP}} |[[:ur:سنگاپور_ایئر_لائنز|سنگاپور ایئر لائنز]] |Majority (54.5% through [[:ur:Temasek_Holdings|Temasek Holdings]]) | |- |{{ZAF}} |[[:ur:ساوتھ_افریقن_ائیرویز|ساوتھ افریقن ائیرویز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{KOR}} |[[:ur:کوریا_ایئر|کوریا ایئر]] |None – owned by [[:ur:Hanjin|Hanjin]]<ref name="HanjinOwnership">{{حوالہ ویب|عنوان=Korean Air info on Hanjin corporate website|ناشر=[[Hanjin|Hanjin KAL Corporation]]|یوآرایل=https://www.hanjinkal.co.kr/en/contentsid/647/index.do|تاریخ رسائی=28 June 2022|تاريخ-الأرشيف=27 September 2024|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20240927152645/https://www.hanjinkal.co.kr/en/contentsid/647/index.do|url-status=dead}}</ref> |ریاستی ملکیت until 1969.<ref>{{حوالہ خبر|عنوان=Korean Air turns 50 with eye on growth|پہلا=Min-ji|آخری=Jin|ناشر=Korea JoongAng Daily|تاریخ=5 March 2019|یوآرایل=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3060133|تاريخ-الوصول=29 March 2025|تاريخ-الأرشيف=22 June 2020|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200622210825/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3060133|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.koreanair.com/mobile/global/ko-backup/about/who-we-are2/history-awards.html|عنوان=History & Awards|ویب گاہ=Korean Air|تاريخ-الوصول=2025-03-29|تاريخ-الأرشيف=2020-07-31|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200731170225/https://www.koreanair.com/mobile/global/ko-backup/about/who-we-are2/history-awards.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://kr.img.news.koreanair.com/wp-content/uploads/2019/11/%EC%98%81%EB%AC%B8-%ED%99%94%EB%B3%B4-1.pdf|عنوان=KOREAN AIR 50 YEARS HISTORY|ناشر=[[کوریا ایئر]]}}</ref> |- |{{ESP}} |[[:ur:آئبیریا_(ایئر_لائن)|آئبیریا (ایئر لائن)]] |None – owned by [[:ur:انٹرنیشنل_ایئر_لائنز_گروپ|انٹرنیشنل ایئر لائنز گروپ]] | |- |{{LKA}} |[[:ur:سری_لنکن_ائیرلائنز|سری لنکن ائیرلائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{SDN}} |[[:ur:سوڈان_ائیرویز|سوڈان ائیرویز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{SUR}} |[[:ur:سرینام_ائیرویز|سرینام ائیرویز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{CHE}} |[[:ur:سوئس_(ائیرلائن)|سوئس (ائیرلائن)]] |None – owned by [[:ur:لوفتھانزا|لوفتھانزا]] | |- |{{پرچم|Syria|revolution}} |[[:ur:سیرین_عرب_ایئر_لائنز|سیرین عرب ایئر لائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{TWN}} |[[:ur:چائنا_ائیر_لائنز|چائنا ائیر لائنز]] |Majority |ریاستی ملکیت until 1991. 51.28% held by non-profit Civic Aviation Development Foundation. |- |{{TLS}} |[[:ur:Aero_Dili|Aero Dili]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.businesstraveller.com/business-travel/2024/03/04/aero-dili-launches-flights-to-singapores-changi-airport/|عنوان=Aero Dili launches flights to Singapore's Changi airport|اقتباس=Aero Dili, the new flag carrier of Timor-Leste, has launched its second international destination.}}</ref> | | |- |{{TZA}} |[[:ur:ایئر_تنزانیہ|ایئر تنزانیہ]] |ریاستی ملکیت | |- |{{THA}} |[[:ur:تھائی_ائیرویز_انٹرنیشنل|تھائی ائیرویز انٹرنیشنل]] |Minority (47.86%) | |- |{{TUN}} |[[:ur:تونس_ائیر|تونس ائیر]] |Majority | |- |{{TUR}} |[[:ur:ترکش_ایئرلائنز|ترکش ایئرلائنز]] |Minority (49%) | |- |{{TKM}} |[[:ur:ترکمانستان_ایئر_لائنز|ترکمانستان ایئر لائنز]] |ریاستی ملکیت | |- |{{UGA}} |[[:ur:Uganda_Airlines|Uganda Airlines]] | | |- |{{UKR}} |{{Nowrap|[[یوکرین انٹرنیشنل ایئرلائنز]]<ref name="Ukraine International to double international network as Aerosvit restructures" />}} | | |- | rowspan="2" |{{ARE}} |[[:ur:اتحاد_ایئر_ویز|اتحاد ایئر ویز]] |ریاستی ملکیت by the [[:ur:ابوظہبی|ابوظہبی]] | |- |[[:ur:امارات_(ائیر_لائن)|امارات (ائیر لائن)]] |ریاستی ملکیت by the [[:ur:Government_of_Dubai|Government of Dubai]] through the [[:ur:Investment_Corporation_of_Dubai|Investment Corporation of Dubai]]. | |- |{{GBR}} |[[:ur:برٹش_ائیرویز|برٹش ائیرویز]] |None – owned by [[:ur:انٹرنیشنل_ایئر_لائنز_گروپ|انٹرنیشنل ایئر لائنز گروپ]] |ریاستی ملکیت until 1987. |- |{{UZB}} |[[:ur:ازبکستان_ائیرویز|ازبکستان ائیرویز]] |Majority | |- |{{VEN}} |[[:ur:کونویاسا|کونویاسا]]<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.conviasa.aero/es/nosotros/historia|عنوان=Conviasa - El Placer de Volar|ویب گاہ=www.conviasa.aero}}</ref> | | |- |{{VNM}} |[[:ur:ویت_نام_ایئر_لائنز|ویت نام ایئر لائنز]] |Majority&nbsp;(86.2%) | |- |{{YEM}} |[[:ur:یمینہ|یمینہ]] |Majority | |- |{{ZMB}} |[[:ur:Zambia_Airways|Zambia Airways]] | | |- |{{ZWE}} |[[:ur:ایئر_زمبابوے|ایئر زمبابوے]] |ریاستی ملکیت | |} == ٻیا ݙیکھو == * خود مختار ریاست == حوالہ جات == {{حوالے}} cwkywhetw2xhp3atr8todqm2s0yahy2 0 27203 71732 64354 2026-07-22T12:51:55Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71732 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |وکٹوریہ بیکہم |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |([[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] : <span lang="en">Victoria Beckham</span>)&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:VictoriaBeckham2018-2-Crop.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:VictoriaBeckham2018-2-Crop.jpg|center|330x330px]] |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائشی ناں | style=" " |([[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی میں]]: <span lang="en">Victoria Caroline Adams</span>)&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P1477|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1477) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ڄمݨ | style=" " |17 اپریل 1974ء (51 سال)<ref name="0b71d8abe125c53f7ca4c60df6de2de7b88e6de7">انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس آئی ڈی: https://www.imdb.com/name/nm0065751/</ref><ref name="77f13ef122e88a12bda7b21408f1cc7e172110f8">{{Cite web |url=http://www.aveleyman.com/ActorCredit.aspx?ActorID=27627 |title=Archive copy |access-date=2025-03-30 |تاريخ-الأرشيف=2023-12-04 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20231204045644/http://www.aveleyman.com/ActorCredit.aspx?ActorID=27627 |url-status=dead }}</ref><ref name="d362096f039e8224f1d104bd864cbf755eb7341d">RKDartists ID: https://rkd.nl/artists/426517 — بنام: Victoria Beckham — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="b23a0fd5e9181672e69b1ab777106793d1ef0f8a">Munzinger person ID: https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000026988 — بنام: Victoria Beckham — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:ہارلو|ہارلو]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5).svg|20x20px]] [[:ur:متحدہ_مملکت|مملکت متحدہ]] <ref name="8038bee11f779b668880c10ed436e3955069d9df">انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس آئی ڈی: https://www.imdb.com/name/nm0065743/</ref><ref name="ed3a413e7290698186bf0dc6048b74292ef8c251">Companies House officer ID: https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/iHC5qfSrMu3F2SQHgsMljeEaBZo/appointments — اخذ شدہ بتاریخ: 13 دسمبر 2021</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |رکنیت | style=" " |[[:ur:اسپائس_گرلز|اسپائس گرلز]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P463|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P463) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شریک حیات | style=" " |[[:ur:ڈیوڈ_بیکہم|ڈیوڈ بیکہم]] <small> (4 جولا‎ئی 1999–)</small>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P26|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P26) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ٻال | style=" " |بروکلین بیکہم ، &nbsp;رومیو بیکہم ، &nbsp;کروز بیکہم ، &nbsp;ہارپر بیکہم &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P40|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P40) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ٻال | style=" " |4 &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P1971|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1971) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |کم | style=" " |<span lang="ur">گلو کارہ</span> ، &nbsp;[[:ur:اداکار|<span lang="ur">ادکارہ</span>]] ، &nbsp;فیشن ڈیزائنر <ref name="490ce443fbd155cfeb91c66cb63bd5009b45f157">FMD designer ID: https://www.fashionmodeldirectory.com/designers/victoria-beckham/ — اخذ شدہ بتاریخ: 4 اپریل 2022</ref>، &nbsp;بلاگ نویس ، &nbsp;<span lang="ur">کاروباری</span> ، &nbsp;<span lang="ur">گلو کارہ - گیت نگارہ</span> ، &nbsp;[[:ur:ماڈل_(فرد)|ماڈل]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ماء ٻولی | style=" " |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] ، &nbsp;[[:ur:برطانوی_انگریزی|برطانوی انگریزی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P103|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P103) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] ، &nbsp;[[:ur:برطانوی_انگریزی|برطانوی انگریزی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شعبۂ عمل | style=" " |کمپوزنگ &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |کل دولت | style=" " |300000000 [[:ur:امریکی_ڈالر|امریکی ڈالر]] <small> (4 جنوری 2016)</small><ref name="143ea7f8add5098f03524351d118743dcf665e39">{{Cite web |url=http://celebritynetworths.org/victoria-beckham-net-worth/ |title=Archive copy |access-date=2025-03-30 |تاريخ-الأرشيف=2016-11-11 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20161111062557/http://celebritynetworths.org/victoria-beckham-net-worth/ |url-status=dead }}</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P2218|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P2218) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اعزازات |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">[[فائل:Order_BritEmp_(civil)_rib.PNG|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Order_BritEmp_(civil)_rib.PNG|30x30px]]&nbsp;افیسر آف دی آرڈر آف دی برٹش ایمپائر <small> (2017)</small>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span></div> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |ویب سائٹ |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ویب سائٹ | style=" " |[https://www.victoriabeckham.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm0065751/ IMDB پر صفحہ]<ref name="7e93a2517e702d0b4100b578922b555b6a364cd0">میوزک برینز آرٹسٹ آئی ڈی: https://musicbrainz.org/artist/ce8dbfe4-3ce7-41e9-9bb3-13e35c053318 — اخذ شدہ بتاریخ: 20 اگست 2021</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q19810#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DA%A9%D9%B9%D9%88%D8%B1%DB%8C%DB%81_%D8%A8%DB%8C%DA%A9%DB%81%D9%85&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%88%DA%A9%D9%B9%D9%88%D8%B1%DB%8C%DB%81_%D8%A8%DB%8C%DA%A9%DB%81%D9%85&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} وکٹوریہ کیرولین بیکہم (انگریزی: Victoria Caroline Beckham) ہک [[انگریز]] فیشن ڈیزائنر، گلوکارہ اتے ٹیلی ویژن دی شخصیت ہے۔ او [[1990ء]] دی ݙہاکے وچ ٻالڑیاں دے گروپ اسپائس گرلز دی رکن دے طور تے مقبول تھئی، جیندے وچ اینکوں پوش اسپائس دا عرفی ناں ݙتا ڳیا ہئی۔ دنیا بھر وچ فروخت تھیوݨ آلے 100 ملین توں زیادہ ریکارڈ دے نال، اسپائس گرلز ہݨ تک دا سب توں زیادہ فروخت تھیوݨ آلا گروپ ہے۔ انہاں دا نعرہ "لڑکی دی طاقت" سب توں زیادہ ہالیویل نال وابستہ ہئی۔<ref name="girl power book2">{{cite book|last=Leonard|first=Marion|year=2007|url=https://books.google.com/books?id=eMtDpy85IC4C&pg=PA159|title=Gender in the Music Industry: Rock, Discourse and Girl Power|publisher=[[Ashgate Publishing]]|page=159|isbn=978-0-7546-3862-9}}</ref> == ٻیا ݙیکھو == * اسپائس گرلز == حوالہ جات == {{حوالے}} [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]] [[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]] fnq6vnltsz4aug718711hceb1dn7ldg 0 27914 71734 60760 2026-07-23T04:32:05Z CommonsDelinker 48 Removing [[:c:File:Anandiben_Patel_Ji.jpg|Anandiben_Patel_Ji.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No license since 15 July 2026. 71734 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete personne" style="line-height:1.5em; background-color:#E1E1E1;color:#000000" |آنندی بین پٹیل |- | colspan="2" align="center" |<div> </div> |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="background-color: lavender; text-align: center" |28th [[:ur:اتر_پردیش_کے_گورنروں_کی_فہرست|اتر پردیش کے گورنروں کی فہرست]] |- | colspan="2" style="border-bottom:none; text-align:center" |<span class="nowrap">'''آغاز منصب'''</span> 29 جولائی 2019 |- ! style="text-align:right;" |صدر |[[:ur:رام_ناتھ_کووند|رام ناتھ کووند]] |- | colspan="2" align="center" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="20" align="right" |[[فائل:Fleche-defaut-droite-gris-32.png|link=|17x17px]] | style="font-size:80%; text-align:right;" |[[:ur:Ram_Naik|Ram Naik]] |} | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color:transparent; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | style="font-size:80%; text-align:left;" | | width="20" align="left" |[[فائل:Fleche-defaut-gauche-gris-32.png|link=|17x17px]] |} |} |- ! colspan="2" style="background-color: lavender; text-align: center" |[[:ur:مدھیہ_پردیش_کے_گورنروں_کی_فہرست|27th Governor of Madhya Pradesh]] |- | colspan="2" style="border-bottom:none; text-align:center" |<span class="nowrap">'''مدت منصب'''</span> 23 جنوری 2018 – 28 جولائی 2019 |- | colspan="2" align="center" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="20" align="right" |[[فائل:Fleche-defaut-droite-gris-32.png|link=|17x17px]] | style="font-size:80%; text-align:right;" |[[:ur:Om_Prakash_Kohli|Om Prakash Kohli]] |} | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | style="font-size:80%; text-align:left;" |[[:ur:Lalji_Tandon|Lalji Tandon]] | width="20" align="left" |[[فائل:Fleche-defaut-gauche-gris-32.png|link=|17x17px]] |} |} |- ! colspan="2" style="background-color: lavender; text-align: center" |[[:ur:چھتیس_گڑھ_کے_گورنروں_کی_فہرست|چھتیس گڑھ کے گورنروں کی فہرست]] |- | colspan="2" style="border-bottom:none; text-align:center" |<span class="nowrap">'''مدت منصب'''</span> 15 اگست 2018 – 28 جولائی 2019 |- | colspan="2" align="center" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="20" align="right" |[[فائل:Fleche-defaut-droite-gris-32.png|link=|17x17px]] | style="font-size:80%; text-align:right;" |[[:ur:Balram_Das_Tandon|Balram Das Tandon]] |} | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | style="font-size:80%; text-align:left;" |[[:ur:Anusuiya_Uikey|Anusuiya Uikey]] | width="20" align="left" |[[فائل:Fleche-defaut-gauche-gris-32.png|link=|17x17px]] |} |} |- ! colspan="2" style="background-color: lavender; text-align: center" |15th [[:ur:Chief_Minister_of_Gujarat|Chief Minister of Gujarat]] |- | colspan="2" style="border-bottom:none; text-align:center" |<span class="nowrap">'''مدت منصب'''</span> 22 مئی 2014 – 7 اگست 2016 |- | colspan="2" align="center" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="20" align="right" |[[فائل:Fleche-defaut-droite-gris-32.png|link=|17x17px]] | style="font-size:80%; text-align:right;" |[[:ur:نریندر_مودی|نریندر مودی]] |} | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | style="font-size:80%; text-align:left;" |[[:ur:وجے_روپانی|وجے روپانی]] | width="20" align="left" |[[فائل:Fleche-defaut-gauche-gris-32.png|link=|17x17px]] |} |} |- ! colspan="2" style="background-color: lavender; text-align: center" |[[:ur:Elected_official|Member of Gujarat Legislative Assembly]] |- | colspan="2" style="border-bottom:none; text-align:center" |<span class="nowrap">'''مدت منصب'''</span> 2002 – 2012 |- ! colspan="2" style="background-color: lavender; text-align: center" |[[:ur:Elected_official|Member of Gujarat Legislative Assembly]] |- | colspan="2" style="border-bottom:none; text-align:center" |<span class="nowrap">'''مدت منصب'''</span> 1998 – 2002 |- ! colspan="2" style="background-color: lavender; text-align: center" |[[:ur:رکن_پارلیمان|رکن پارلیمان]] of [[:ur:راجیہ_سبھا|راجیہ سبھا]] for [[:ur:گجرات_(بھارت)|گجرات (بھارت)]] |- | colspan="2" style="border-bottom:none; text-align:center" |<span class="nowrap">'''مدت منصب'''</span> 1994 – 1998 |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |21 نومبر 1941ء (84 سال)&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q4751365#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:کھروڑ|کھروڑ]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q4751365#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |رہائش | style=" " |[[:ur:Raj_Bhavan,_Lucknow|Raj Bhavan, Lucknow]] |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_India.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_India.svg|20x20px]] [[:ur:بھارت|بھارت]] <small> (26 جنوری 1950–)</small> [[فائل:British_Raj_Red_Ensign.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:British_Raj_Red_Ensign.svg|20x20px]] [[:ur:برطانوی_راج|برطانوی ہند]] <small> (21 نومبر 1941–14 اگست 1947)</small> [[فائل:Flag_of_India.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_India.svg|20x20px]] [[:ur:بھارت_ڈومینین|ڈومنین بھارت]] <small> (15 اگست 1947–25 جنوری 1950)</small>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q4751365#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:سیاسی_جماعت|جماعت]] | style=" " |[[:ur:بھارتیہ_جنتا_پارٹی|بھارتیہ جنتا پارٹی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q4751365#P102|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P102) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |اولاد | style=" " |2 |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |[[:ur:سیاست_دان|سیاست دان]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q4751365#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D9%86%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D9%BE%D9%B9%DB%8C%D9%84&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A2%D9%86%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D9%86_%D9%BE%D9%B9%DB%8C%D9%84&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8_%D9%85%D9%86%D8%B5%D8%A8/%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} '''آنندی بین پٹیل''' (پیدائش: 21 نومبر 1941ء)<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Anandiben homepage|یوآرایل=http://www.anandibenpatel.com/?page_id=464|تاریخ رسائی=23 جون 2014|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140626013130/http://www.anandibenpatel.com/?page_id=464|آرکائیو تاریخ=26 جون 2014|یوآرایل کی کیفیت=dead|df=dmy-all}}</ref> ہِک [[بھارتی]] سیاست دان تے موجودہ [[اتر پردیش]] دی گورنر ہِن۔ اوہ [[گجرات]] دی پہلی زنانی وزیر اعلیٰ وی رہ چُکّیاں ہِن۔<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Anandiben homepage|یوآرایل=http://www.anandibenpatel.com/?page_id=464|تاریخ رسائی=23 جون 2014|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140626013130/http://www.anandibenpatel.com/?page_id=464|آرکائیو تاریخ=26 جون 2014|یوآرایل کی کیفیت=dead|df=dmy-all}}</ref> === سیاسی کیریئر === * 1987ء: [[بھارتیہ جنتا پارٹی]] وِچ شمولیت * 2002ء-2007ء: [[گجرات]] حکومت وِچ وزیر تعلیم * 2014ء-2016ء: [[گجرات]] دی وزیر اعلیٰ * 2018ء-2019ء: [[مدھیہ پردیش]] دی گورنر * 2019ء توں ہݨ تائیں: [[اتر پردیش]] دی گورنر<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/india/former-gujarat-cm-anandiben-patel-to-be-madhya-pradeshs-governor/articleshow/62572782.cms Former Gujarat CM Anandiben Patel to be up's governor]</ref> === اعزازات تے نمایاں کم === * گجرات دی پہلی زنانی وزیر اعلیٰ * [[بی جے پی]] دی سینئر رہنما == حوالہ جات == <references /> [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] 1crh0hzky5ru6n2pia1y52aw5grywev 0 28520 71735 71650 2026-07-23T06:41:41Z Sraiki 12 Reverted edit by [[Special:Contributions/سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي|سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي]] ([[User talk:سڄاڳ چنڊ سيوھاڻي|talk]]) to last revision by [[User:Sraiki|Sraiki]] 64186 wikitext text/x-wiki === لکھت: شیما سیال === ٹرین کہیں پل اتوں لنگھدی پئی ہئی ہوں تے صوتی تاثر دے فرق کوں محسوس کر تے ڳونہیاں اُتوں سر چاتا، اتے ڈٻے دے ماحول دے اُبھ گس توں گھیرا تے شیشے آلی کھڑکی کھول ݙتی پل دے تلواں دا پاݨی کھڑا ہا یا واہندا پیا ہا رات دے انداھرے وچ اوکوں اندازہ نہ تھی سڳیا۔ سامݨے دی سیٹ تے اُنوندی بچپݨ دی سنگتاݨی کھرکی نال سر ٹیکی ٻیٹھیں ٻیٹھیں اتنی ہری نندر سُم پئی ہئی جو اوندے تکھے تکھے چھوٹے جیؑے نک وچوں نکے نکے خراٹیاں دی ٓواز ٓندی پئی ہئی۔ سردی دی شدت نال رتی رتی نک کوں پکڑ کے ہوں نے ٻہوں پیار نال اونوکوں اُٹھایا۔ اُٹھی وی پئے بھاڳ بھری ہک تاں تیݙے خراتیاں نیں عاجز کر مارے۔۔ توباں جوانی اچ ایجھی بد ذوقی۔۔۔ اے تاں ٻڈھڑے لٹھیاں دا مشغلہ ہے ۔پتہ نہیں لڳدا، اوݙوں پاسہ پرتا تے ڳالھ کر گھندن ایݙوں ول خر خر دا سلسلہ شروع تھی ویندے۔ سمݨ نیوی ݙتا بد تمیز سختی ٻالی رکھی ہئی ساری رات میݙے نک دی ، سمدی آن ذری تے ول ساہ گھٹ گھندی کہیں بلا ہئی۔ او سنگتاݨی اٻاسی گھن تے سدھی تھی ٻیٹھی۔ تیݙے سارے چہرے تے ایں چمکݨے لونگ دی قید اچ آیا ہویا اے ہک نک ای تاں سوہݨا ہے کجھ باقی تاں سارے نقش تیݙے ایویں لڳدے اللہ سئیں نے ٹھیکے تے بݨواݨ۔ او کھل تے ٻولی۔ اچھا بکواس نہ کرتھرماس وچ کئی چاہ ہووی تاں ݙے جلدی کر توباں سردی ہے کہ بس پھپھڑی کمبدی پئی ہے اتوں کھڑکی وی کھولی ٻیتھی ہے سنگتاݨی کھڑکی دا شیشہ بند کریندیں ہوئیں ٻولی۔ واقعی ٻہوں شدت ہے موسم وچ اساݙے علاقے وچ سردی وی ترٹ تے پوندی ہے، تے گرمی وی ایویں۔ اساں تاں کئی موسمیں دی شدت وچ آ ڳیوں۔ او نیں کپ اچ چاہ پا تے سنگتاݨی کوں ݙیندیں ہوئیں آکھیا تیݙے کول وی تاں مائی زور ڈھیر ہے۔ کہیں تکلیف ہاوی ایں موسم وچ گھر آوݨ دی۔ نال میکوں وی گھیلی پیا، ایہہ چھیٹیاں میݙے کول نہ نبھ سڳدیاں ہانیں؟ سنگتاݨی نے آکھیا۔ کائینا نبھ سڳدیاں ہن۔ ڄمݨ ویلھے تاں کئی فکر کائینا ہا۔ ہݨ ٹر ونڄݨ والیاں دیاں قبراں ٻہݨ نہیں ݙیندیاں۔ ہر حال وچ آوݨا پوندے۔ تیکوںکیا پتہ اے قبراں کتنی غیر معمولی حیثیت رکھدین میݙے کیتے۔ا ے آکھدیں ہوئیں اوندی آواز سنگھ وچ پھس ڳئی۔ اتے ول او کہیں سوچ اچ چلی ڳئی۔ ول کیڑھے مراقبے اچ غرق تھی، خدادا ناں من اتے ٹرین اچ تاں اے کم نہ کر۔ سنگتاݨی نے آکھیا۔ سوچیندی پئی آں بچپن کتنا چنڳا ہا۔ گیلری دے روشن دانیں وچ چیڑیاں دے ٓلھڑیں وچوں انڈے چا چا تے بھنݨ ، ڳدیاں دے گھر بݨا تے کھیݙ کنی کرݨ، پاݨی دے بھرے ݙولے وچ جھنجݨ دی جھڳ کدھ تے چڑواٹھی دی ݙوانگھی جھیلݨی نال ولوڑا ولوڑݨ کتنا یادگار زمانہ ہا، یاد ہی ہا، اے وی یاد ہے سنگتاݨی ٻولی۔ ولوڑے دے نال نال ہک گیت وی تاں ڳاندے ہاسے۔ گھٻ گھٻ مٹی اے لسی تیݙی کھٹی اے سونے دا نہیلا مکھݨ تیݙا پیلا اتے ہݨ سب کچھ خواب تھی ڳئے۔ او ٹھڈا ساہ بھرتے ٻولی۔ کیوں خواب تھی ڳئے ۔ تیݙے کول اے سب کچھ ہݨ وی ہے؟ ہے میݙے کول، کیوں نہیں، سونے دانہیلا وی ہے پر میݙی مٹوری وچ مکھݨ کائینی۔۔۔۔ میں پاݨی اچ جھیلݨاں پئی مریندی آں۔۔۔۔ اواد اس تھی کے ٻولی۔ ایس دوران ٹرین ہک اسٹیشن تے رکی، تے ول ٹر پئی ہئی۔ چلدی ٹرین اچ اسٹیشن دے سرے تے ہک آدمی بھحٖ تے چڑھ آیا ہا۔ بھحٖ دھرک تے کم کرݨ آلے وی کامیاب تھیندن، سنجیندہ بی بی ذراݙس ہاں تیݙا فلاسفری دا مضمون ایں بارے کیا آکھدے۔۔۔ سنگتاݨی نیں اوندی اداسی کوں ݙیکھ تے ڳالھ بدلݨ دی کوشش کیتی ہئی۔ میݙا مضمون آکھدے جیڑھا شخص میانہ روی دی نہر توں اپݨا پیالہ بھر یار کھدے او سمندر دی بھحٖ دھرک کوں وی اپݨے پیالے اچ بند کر سڳدے۔ اونویں کامیابی وچ اصلی چیز تاں نیت ہوندی ہے۔ ہوں اوں سنگتاݨی دی ڳالھ دا جواب ݙتا۔ اے چنڳی زبردستی اے نیت دی جو نہر تے سمندر کوں ہک کرݙیندی اے۔ تیݙیاں ڳالھیں میݙیاں کناں دے ادھلے دے اتوں لنگھ ویندین۔ تیݙا ادھلا علاقہ تاں بھوں نال بھریا ہویا۔۔۔ میݙیاں ڳالھیں کیا سمجھ سڳدے اوں نیں جواب ݙے تے اوں شخص دو ݙٹھا،جیڑھا چلدی ٹرین تے چڑھ آیا اتے ڈٻے دے دروازے کول کھڑ ا تھر تھر کنبدا پیا ہا۔ ایں موسم وچ او صرف مٹیالے رنگ دی شلوار قمیض وچ ملبوس ہا۔ سرو ں ننگا ہا تے ہتھ وچ تھیلا ہس شکل و صورت توں سلجھیا ہویا نوجوان لڳدا ہا پرحالات دے ولیکے اوندی کنمبݨیں توں ظاہر ہن۔او سوچݨ لڳی نصیبیں دے اڳوں انسانی سوچاں کتنیاں گر ڳن۔ کوئی نیلامی اچ ٹنگیا کھڑے۔تے کوئی موسماں دی شدت اڳوں اݙیا کھڑے۔ اے انساں اخر کیڑھی پھانسی وچ پھاتا کھڑے جو کہیں صورت نجات کینی، زندگی دی کتنی غیر مساوی تقسیم اے اساݙی دنیا وچ سوچیندے سوچیندے ہوں نیں ول اونکوں غور نال ݙٹھا، ہݨ اوندی سیت دے نال آ کھڑا تھیا، ہوں نے اوں نوجوان سے جثے کوں کنبدا ہویا ݙٹھا، اتے ہوندی بیچارگی کوں اتنی قریب توں محسوس کر تے ممتا بھر ی آواز وچ ٻولی۔ توں۔۔۔ توں کون ہیں؟ پر ڳاݙی دے شور وچ اوندی آواز جوان تک نہ پڄ سڳی،ہوں نے مخاظب کرݨ کیتے اوندی  قمیض دے پچھلے دامن دا کونا پکڑ تے ہولے نال چھکیا۔ اتے ول ٻولی۔ توں کون ہیں؟ اوں شخص نے چونک تے پچھاں تے  ݙٹھیا، تے، تے سوال سݨ کے ٻولیا۔میں کون ہاں، ٻہوں عجب سوال ہے خاتون، ایندا جواب تاں شاید تہاݙے کول وی نہ ہوسی۔ مسافر ہاں؟ ٻیا کون ہاں؟ سنگتاݨی بیزاری نال ٻولی مسافر تا ں اساں سارے لوک ہیں، ڳالہی اوں نیں سنگتاݨی کوں جواب ݙتا اتے ول اوں شخص کوں سوالیہ نظراں نال ݙٹھا۔ میں اڳلے اسٹیشن تے لہہ ویساں خاتون دراصل جاہ کتھائیں نی ملی اندروں سبھے دروازے بند ہن مجبورا ایہوں دروازہ کھلا ݙیکھ تے چڑھ آیاں، او پرتے کھسک تے ٻولیا۔ ناں ساکوں کوئی اعتراض کائنی بند دروازے دراصل اساݙی تہذیب دا ہک حصہ ہن، چنڳا تھیا توں چڑھ تاں اڳیوں، اتے ہاں اے گھن اے شال ولھیٹ گھن توں سردی کنوں کبندا پئیں، ہوں نے اپݨے اتوں دی شال لہا تے اوکوں ݙیوݨ لڳی اے اے کیا؟  نئیں نئیں۔ مہربانی اوں اچانک ایں پیشکش تے وٻل پیا گھن گھن پکڑ تیکوں اندازہ کائینی تیݙا اوں اپݨا فر والا کوٹ اپݨے مونڈھیاں تے سٹ تے ول ٻولی،۔ بالکل کائیناں خاتون! میکوں کہیں دی ہمدردی دی ضرورت کائینی او سختی نال ٻولیا۔ ہمدردی تے پیشکش وچ ٻہوں فرق ہے ہک چیز دی میکوں لوڑ کینی تیکوں ہے تاں کوئی عیب کینی گھن گھنݨ وچ ہوندی ڳالھ دے وزن کوں محسوس کر ے کے اوکوں ڳالھ بݨاوݨی پئے ڳئی، گھن پکڑ ہوندی! اوندی مردانگی دی آکڑ ݙیکھ کہ اوں نے وی اپݨی آواز وچ حکم پیدا کیتا اتے ول نوجوان نے تحکمانہ لہجہ دے لوچ کوں محسوس کر تے اٹومیٹک انداز وچ شال پکڑ ڳھدی۔                     میںاے شال واپس کرݨ آساں خاتون! ضرور آساں! اوں اوندے پیراں وچ رکھے وݙے سارے آہنی صندوق تے لکھے ہوئے ہاوس نمبر تے شہر کوں غور نال ݙیکھ تے  ٻولیا اتے شال ولھیٹ تے اڳلے اسٹیشن تے لہہ ڳیا۔ سنگتاݨی صورتحال توں پریشان تھئی ٻیٹھی ہئی ودھدا پئے بیچارا۔۔۔  ہݨ واپس کرݨ وی آسی۔۔۔ تیکوں پتا وی ہی سخاوت بی بی اپݨے سر توں شال لہا تے کہیں نوجوان کوں ݙے ݙیوݨ کتنا ناجائز کم اے۔ کہیں دی ضرورت پوری کرݨ جیکر ناجائز ہے تاں ہووے پئی۔۔۔ میݙی اے چیز معمولی ہے،، اوں جواب ݙتا۔ ݙیکھساں نہ واپس کرݨ آیا کیوں اے تیݙی ڳالھ غیر معمولی بݨردی ہے، ہک مسافراں وچ سخاوتاں چلیندی ہیں باقی میکوں گھاہ وی نال چریندی اے چنڳی ٹھکری ہیں میکوں، سنگتاݨی کوں کاوڑ آئی پئی ہئی۔ اتے اوں خالی الذہن تھئی کجھ نہ پئی سݨدی ہئی۔اے تاں کینی جو انساں پل بنڑا سڳدے تے پل واہݨ والے پاݨی کوں وی واپس ولا سڳدے۔ اوں ہک مدت دے بعد وی ماضی دے اوں ہک لحظے دی حدود وچ مقیم ہئی جیڑھی ناں تاں نا پ وچ آ سڳدی ہئی اتے نہ ای تقسیم تھی کے ٹکڑے ٹکڑے تھی سڳدی ہئی۔ کوئی کہیں دی ڳول وچ جھکی جھوݨ سٹی ودے اتے کئی کہیں کوں ڳول تے ونڄا ٻہندے۔ سب کجھ ونڄا ٻہندے، اوں ہک مسافر دی تصویر بݨیدیں ہوئے سوچیندی ٻیٹھی ہئی۔ اوں قسم دیاں درجناں تصویراں اوندے کمرے وچ بݨیاں کھڑیاں ہن۔ میڈم! ٻاہر کوئی شخص ہے ملݨ چاہندے،ملازم نے کمرے وچ آ کے اطلاع کیتی کون اے ایجھے کہر دے پالے وچ رات ویلے۔ رات تاں کینی سنویں سنجھ ہے میڈم پر میکوں تاں احٖ تئیں ایجھے ویلے کوئی ملݨ کینی آیا سنویں سنجھ ہووے یا رات۔۔! او آہدے میڈم، میں ہک مسافر ہاں میں ہک شال واپس کرݨی ہے۔۔گھر لبھیندے لبھیندے شام تھی ڳئی ہے۔تساں مل گھنو تاں ٹھیک ہے او اہدے میکوں واپس ونڄݨے۔ اوہ گھن آوس ٻے ویلے پر ول وی ویلے تے آئے میں وی کم مکائی ٻیٹھی ہاں ہوں نے اپݨے لاغر جسم وچ سنڄاپو کنبمݨیں محسوس کیتی اتے اپݨے سر تے گھنڈرہ چاندی کوں شال نال کڄ تے کھڑی تھیندی ہوئی ٻولی ہوکوں جلدی نال اندر بھیجحٖ ݙے۔ احٖ موسم ٻہوں خراب ہے اتے ول ہک لحظے بعد اوندے سامݨے اوہو یوسف کھڑ ہا جیڑھا اڄ توں کئی وریہاں پہلے مسافری وچ ملیا ہا۔ پر او تاں انویں نویں نویں جوانی دیاں پوڑیاں چڑھی کھڑا ہا تے اے وقت دیاں جھڑیاں وچ جکڑیڄ ڳئی ہئی او ٻہوں کجھ سمجھ تے وی نہ کجھ نہ سمجھی اتے ٻولی۔وقت گرمی سردی دیاں درسالاں ٹپ ڳے ہݨ کیا ضرورت ہئی شال واپس کرݨ دی۔ مردیں ویلے میݙے والد دی وصیت ہئی جیڑھی پوری کرݨی ہئی اوں ٻال نے جواب ݙتا، تاں آخر او مسافر تھی ای ڳیا او ہولے نال ٻولی اتے جلدی نال کرسی تے ٻہہ ڳئی۔۔۔ <nowiki>''جیا او مسافر تھی ڳن اتے آخری ویلے انہاں تہاݙے ناں ہک پیغام وی ݙتا ہا۔ اوں نے آکھیا ہا۔۔ میں سوچیا ہم جو میں اپݨی شام کوں کہیں سجھ وچ ول ݙیساں تاں شال واپس کرݨ ویساں۔۔۔ضرور ویساں لیکن میکوں میݙی حیثیت دی چکی نے اپݨے گھر دی ڳلی توں ٻاہروں نہ نکلݨ ݙتا اتے ہار تے میں اپݨے اڳواڑ دے کھیت وچ فصل رہا ݙتی۔۔۔ میں ایویں کرݨ تے مجبور ہم جیکر میں ایویں نہ کراں ہا تاں اپݨی شراب وچ آپ زہر ملاواں ہا۔۔میݙی ترکڑی دھڑا کݙاہیں پورا نہ تھی سڳے ہا۔۔ہݨ تھی سڳے تاں اپݨیٰ دعا تے حافظے اچ میکوں یاد رکھیں اتے معاف کر ݙیویں''</nowiki> ٻال چپ کرڳیا اتے ول او ٻولی۔ ہوں وݙی جرت نال آکھیا ہا جو میں آساں اتے میں ہوندا انتظار کیتا۔ میں اے سوچیا جو میں انتظار نہ کیتم تاں متاں او گلہ آن ݙیووے لیکن ہوں اے سوچیا جو میں اپݨی شام کوں سویر وچ بدل نمی سڳیا۔ تاں کیوں اپݨی شراب وچ زہر ملاواں۔ بعض ویلے انسان اپݨے وقوف وچ رہ تے وی ایجھا عمل کریندے جیندا ردعمل ہوکوں کݙاہیں حاصل نئیں تھیندا۔ خیر اے میݙا ذاتی معاملہ ہے او سیاݨا آپݨا آپ سنڄݨیاںڳیاجیکر میں وی ترکڑی دے دھڑے دا حساب رکھاں ہا، تاں پتر احٖ ایں حویلی وچ وی تیݙی عمر دے چہرے ہسدے ہوون ہا۔ پر میکوں تسلی اے جو زندگی کوں زندگی کر تے گزاریم کہیں کولوں گلہ کینی آیا۔ اے آکھدئیں ہوئیں نزدیکی میز دی دراز وچوں کجھ کاغذات کڈھ تے میز اتے رکھیونس تے ٻولی<nowiki>'' اے کاغذات ہوں تاریخ دے ہوندے نانویں لڳے ایں دراز وچ پن ''</nowiki> جیڑھی تاریخ کوں او میکوں پہلی واری تے آخری دفعہ ملیا ہا۔۔   سوچیا ہم او آسی تاں ہوں ویلے تک شال واپس نہ گھنساں جیڑھلے تئیں او اے کاغذات اپݨے ہتھ وچ نہ گھن گھنسی اتے ایویں اساں ہک ٻے کوں کجھ ݙے تے کجھ گھنسو پر ساری عمر ایویں سوچیندیں ای گذر ڳئی۔۔ ہݨ اے کاغذات قانونی طور تے تیݙی ملکیت وچ آندن، میݙے بعد وی تساں وچوں کوئی آووے ہا، تاں میݙا وکیل اے امانت تساں تئیں ںپہنچاوے ہا۔ انہاں دی مالیت وچ گزشتہ سالاں توں اضافہ تھیندا رہ ڳے۔ ہݨ توں اپݨی اے امانت چا گھن ایندے وچ اتنی مالیت محفوظ ہے جو توں اپْے بھیݨیں بھراویں کیتے ساری زندگی دیاں خوشیاں سٹاک کر سڳدیں۔ احٖ دے دور وچ خوشیاں از خود کینی ملدیاں خرید کیتیاں ویندن۔ توں وی پتر اپݨے والد دی ڳلی وچوں ٻاہر نکل ٻاہر دی دنیا ٻہوں ہے ایندیاں ساریاں وݙائیاں  سمیٹ گھن۔۔ ہک  ڳالھ اے جو ہو ں مٹی دی ڈھڑی کوں سفید پتھراں نال تعمیر کریں۔۔ سینے دی جاہ کچی رکھیں تے اوندے وچ پھلاں دی بہار کݙائیں نہ مکݨ ݙیویں تاں جو اوندی روح کوں پتا چلے جو زندگی کوں بندگی دی کتنی لوڑ ہوندی اے۔ اتے دعائیں دے حافظے پھلاں آلی کار کتنے معصوم، کتنے پاک ہوندن۔ اتے روح جیڑھی غیر فانی اے ہونکوں پتا چلسی جو میں اوندی وصیت دا حق کیویں ادا کیتے۔ ہوں نئیں اے آکھ تے ہک ٹھڈا ساہ بھریا، تے ڳال کوں ویلیاہویا ݙیکھ کے اوندے مونڈھیاں اتے ہتھ رکھ تے ٻولی۔ حیران تھیوݨ دی ضرورت کائنی ٻچہ اپݨے حق کولوں پوراپورا فائدہ حاصل کر، اپݨی ملکیت سانبھ کراہیں ویلے نال گھر پہنچ، اے آکھ تے او کمرے توں ٻاہرونڄݨ کیتے اڳاں ودھی تے ول رک تے ٻولی۔ میݙی ہک درخواست ہے ٻچہ! زندگی دے کہیں سفر وچ جیکوں ٹکریں اوندی سنبھال ضرور رکھیں ہونکوں اپݨی حیثیت دے کہیں فارمولے تے نہ پرکھیں۔ جذبے دھڑے دے محتاج کائینی ہوندے۔ اے اپݨے آپ تلے ہوندن۔۔ اے ٻہوں کھرے تے ٻہوں سچے ہوندن انہاں سچائیاں دی قدر کریں، ہوندی آواز وچ شبنم وسݨ پئے ڳئی ہئی اوں نیں منہ موڑ ڳھدا ہا، اتے اکھیس توں اپݨی امانت چا تے ونڄ، پتر ویلا ویندا پئے اتے ونڄݨ کولوں پہلے شال چا تے ولھیٹ گھن۔ ہݨ میکوں ایندی ضرورت کائینی۔۔۔ ایندی ضرورت تیکوں ہے۔ کیوں جو ہوں نے ݙٹھا ہا قہر پالے دے شدید موسم وچ او صرف مٹیالے رنگ دے قمیض شلوار وچ ملبوس ہا، سروں وی ننگا ہا۔۔ہتھ وچ ہک تھیلا ہس۔ اتے اوسردی کولوں کنبدا کھڑا ہا۔۔۔ ……}{…… == حوالہ: کتاب لڑی چھی ماہی "حوا" [[بہاول پور]] توں چوݨ == fraggxp5cwqv8stswlgcwm0wb36vgts