Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 1991 0 270 153105 150928 2026-04-28T19:37:29Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153105 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1991''' ('''MCMXCI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[majebargâ]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Aulikki Oksanen]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Henkivartija''.<ref name="hs-2000003045269"/> * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Aalmugregisterkuávdáš|Aalmugregisterkuávdáá]] mield [[Suomâ]] olmoošloho šoodâi paijeel 5 miljovnân. <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === --> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 17.]] peeivi – [[Maadâ-Afrik]] jaska [[apartheid]]. ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Varsova litto]] lopâttui virgálávt [[Praha]]st. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 20.]] peeivi – [[Eestieennâm]] šoodâi jiečânâssân [[Sovjetlitto]]ost. * [[porgemáánu 21.]] peeivi – [[Latvia]] šoodâi jiečânâssân [[Sovjetlitto]]ost. * [[porgemáánu 24.]] peeivi – [[Ukraina]] šoodâi jiečânâssân [[Sovjetlitto]]ost. * [[porgemáánu 26.]] peeivi – [[Simpsoneh]] oinui vuosmuu tove [[Suomâ]]st [[Kolmoskanava]]st. <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Pierre-Gilles de Gennes]]<ref name="np-phys-1991"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Richard R. Ernst]]<ref name="np-chem-1991"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Nadine Gordimer]]<ref name="np-lit-1991"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Aung San Suu Kyi]]<ref name="np-peace-1991"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Erwin Neher]] já [[Bert Sakmann]]<ref name="np-med-1991"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1991 sämikielâliih kirjeh|Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 1991]] * [[Videospellâihe 1991|Videospeelah ive 1991]] ==Šoddâmeh== * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – [[Samantha Robinson]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[skammâmáánu 6.]] peeivi – [[John André Eira]], tavesämmilâš musikkár já jyeigee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi – [[Olav V]], [[Taažâ]] kunâgâs iivij [[1957]]–1991 (š. [[1903]]) * [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[John Bardeen]], ive [[1972]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár já šleđgâinsner (š. [[1908]])<ref name="np-bardeen-1972">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1972/bardeen/facts/ | Nommâ = John Bardeen | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Salvador Luria]], ive [[1969]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim italialâš-ovtâstumstaatâlâš mikrobiolog (š. [[1912]])<ref name="np-luria-1969">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1969/luria/facts/ | Nommâ = Salvador E. Luria | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 3.]] peeivi – [[Frank Capra]], italialâš-ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee (š. [[1897]]) * [[čohčâmáánu 7.]] peeivi – [[Edwin McMillan]], ive [[1951]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1907]])<ref name="nobel-mcmillan-1951">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/mcmillan/facts/ | Nommâ = Edwin M. McMillan | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Freddie Mercury]], eŋlandlii rock-juávhu [[Queen]] lávloo, laavlârähtee já pianist (š. [[1946]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1991}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003045269">[https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003045269.html Kirjallisuuspalkintojen välille ei tarvita työnjakoa Aulikki Oksanen sai viidennen Runeberg-palkinnon]. Helsingin Sanomat. 6.2.1991. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1991/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1991/summary/ The Nobel Prize in Literature 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1991/summary/ The Nobel Peace Prize 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1991/summary/ The Nobel Prize in Physics 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1991/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1991|*]] p98oqkjh7g8mkbsa7zkxi1k38w0zw07 Edgar Allan Poe 0 472 153112 145530 2026-04-28T19:39:53Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153112 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Edgar Allan Poe | kove = Edgar Allan Poe 2.jpg | šoddâm = 19. uđđâivemáánu 1809 <br>[[Boston]], [[Massachusetts]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = 7. roovvâdmáánu 1849 (40-ihásâš) <br>[[Baltimore]], [[Maryland]], Ovtâstum staatah | hävdi = Westminster Church, Baltimore | áámmát = čällee, tivtâsteijee, kirjálâšvuođâ kritikkár | noomah = Edgar Allan Poe | šlaajâ = kauhukirjálâšvuotâ, syelipooliskirjálâšvuotâ | kielâ = eŋgâlâskielâ | vanhimeh = David Poe nuorâb<br>Elizabeth Arnold Poe | pelikyeimi = Virginia Eliza Clemm Poe<br>(vihkâm 1836; jaamij 1847) | párnááh = | nommâčáálus = Poe signature.png | päikkisijđo = }} '''Edgar Allan Poe''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|19|1|1809|[[Boston]]|[[Massachusetts]], [[Ovtâstum staatah]]|7|10|1849|[[Baltimore]]|[[Maryland]], Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš čällee, tivtâsteijee já kirjálâšvuođâ kritikkár, kii lii ohtâ ovtâstumstaatâlâš [[romantiik]] tehálumosijn noomâin. Suu tobdeh pyeremustáá suu makaaberij já mysteerlij [[Tihtâ|tiivtâi]] já [[Nooveel|novellij]] peht.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Edgar-Allan-Poe Edgar Allan Poe] Britannica <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> == Eellim == Edgar Allan Poe šoodâi ive [[1809]] [[Boston]]ist, [[Massachusetts]]ist [[eŋland]]lâš Elizabeth "Eliza" Arnold Poen já [[baltimore]]lâš David Poe Jr.ân, kiäh kuohtuuh láin čaittâleijeeh. Sust lâi ohtâ stuorrâ viljâ, Henry, já ucc’uábbi Rosalie. Poe enni Eliza jaamij [[tuberkulos]]ân ive 1811, já ko eeči lâi kuáđđám perruu jo tolebáá, te paccii párnááh uárbisin. Sij pajasšoddii sierâ perruin. Poe varrij [[richmond]]lâš kävppialmai John Allan já suu káálgu Frances luus. Sunnust iä lamaš jieijâs párnááh, já suoi valdijn Poe perruu uássin, mutâ iävá kuássin virgálávt adoptistám suu.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nps.gov/people/edgarallanpoe.htm|nommâ=Edgar Allan Poe (U.S. National Park Service)|almostittem=www.nps.gov|čujottum=2022-10-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ive [[1826]] 17-ihásâš Poe varrij [[Charlottesville]]n, kost sun algâttij uápuidis [[Virginia ollâopâttâh|Virginia ollâopâttuvvâst]]. Poe piergij pyereest uápuinis, mutâ ij puáhtám mäksiđ ihemáávsuid já sunjin šoodâi stuorrâ velgi uhkespellâm tet.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://poemuseum.org/poe-biography/|nommâ=Poe Biography|almostittem=poemuseum.org|čujottum=2022-10-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Poe, Edgar Allan}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâliih kirječälleeh]] [[Luokka:Ive 1809 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1849 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih fantasiakirječälleeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih kirječälleeh]] a5tke4m9pjx6jmse8ksps5jgtvifk0d Frank Capra 0 527 153098 145578 2026-04-28T19:35:13Z Yupik 23 153098 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Frank Capra.jpg|thumb|Frank Capra 1930-lovvoost]] '''Francesco Rosario ”Frank” Capra''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|18|5|1897|[[Bisacquino]]|[[Sisilia]], [[Italia]]|3|9|1991|[[La Quinta]]|[[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]}}) lâi italialâš-ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee. == Eellim == Frank Capra šoodâi vyesimáánust 1897 [[Bisacquino]]st, [[Sisilia]]st, [[Italia]]st. Sun lâi ohtâ [[katolilâšvuotâ|katolilâš]] perruu čiččâm päärnist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20111225094148/http://www.catholiceducation.org/articles/arts/al0154.html|nommâ=The Catholic Vision of Frank Capra|tahhee=De Las Carreras, Maria Elena|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2011-12-25|almostittee=Catholic Education Resource Center|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ive 1903 Capra peerâ vuolgij [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatáid]] tamppáin já läddejii [[New York]]ân. Tobbeen mätki jotkui junáin [[Kalifornia]]n, kost Capra stuorrâviljâ jo aasâi. Kaliforniast Capra algâttij škoovlâ čohčuv 1903 já jođeškuođij [[Los Angeles]]' Manual Arts High School ive 1909. Capra peerâ irâttij finniđ suu joskâđ škoovlâ já sirduđ pargoelimân, mutâ Capra ij halijdâm, tastko škovlim lâi tehálâš uási [[ovtâstumstaatâlâš niävdus]].<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0001008/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm|nommâ=Frank Capra - Biography|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Ko sun valmâštui Manual Arts High Schoolist, sun joođhij California Institute of Technologyn luuhâđ kemiatekniik, já valmâštui tobbeen ive 1918. Sun máttááttij [[Vuossâmuš maailmsuáti|vuosmuu maailmsuáđi]] majemuu ive matematiik [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[suátiviehâ|suátivievâst]].<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Frank-Capra|nommâ=Frank Capra|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-11-22|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Karrieer == [[Tiätuvuárkká:Frank Capra.JPG|thumb|left|Frank Capra čuoppâmin suátivievâ elleekove nube maailmsuáđi ääigi.]] Veikkâ Caprast ij lamaš ollágin hárjánem elleekovesuárgán, sun finnij [[San Fransisco|sanfransiscolâš]] teatter čaittâleijee pálkkááttiđ suu stivriđ uánihisfiilmâ ive 1922. Tast maŋa Capra vaaldij pargo San Fransisco elleekovestudiost já máttááškuođij elleekoverähtim porgâmáin vistig čyeppen, kamera-assistentin, čällen já išestivrejeijen. Capra tuuđâi komediačällee paargon já forgâ sun šoodâi-uv komedian spesiaališuvvee stivrejeijen. Ko sun lâi porgâm Mack Sennettáin, te Capra sirdui Columbia Picturesân, kost sust tuođâi šoodâi elleekoverähtee, kii maatij rähtiđ taggaar draama já komedia, moid táváliih keččeeh puovtij tuođâi lijkkuđ. Sust šoodâi täsni uccâ studio stivrejeijei kooskâst. Keččei mielâst suu elleekoveh lijjii teháliih, já toh lijjii šievmielâ fiilmah, maid tuođâi tarbâšij [[1930-lovo lama|Stuorrâ lama]] viärráámui peeivij ääigi. Capra šoodâi-uv ohtân 1930-lovo pivnohumosijn elleekoverähtein.<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/frank_capra|nommâ=Frank Capra|almostittem=www.rottentomatoes.com|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Capra finnij kyehti pyeremuu elleekove Oscar já kulmâ pyeremuu stivrejeijee Oscar elleekuuvijn ''[[It Happened One Night]]'' (1934), ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' (1936) já ''[[You Can't Take It With You]]'' (1938).<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.wesleyan.edu/cinema/collections/capra.html|nommâ=The Frank Capra Collection|almostittem=www.wesleyan.edu|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun lii stivrim meid ''[[It's a Wonderful Life]]'', mii almostui ive 1946, mutâ mast šoodâi klassikko eskin ive 1973, ko tahheevuoigâdvuođah Ovtâstum staatâin nuhhii já kanavah čäitiškuottii tom jyehi juovlâi ääigi.<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/artikkeli/2014/12/17/ihmeellinen-elama|nommâ=Ihmeellinen on elämä|almostittem=yle.fi|äigimuddo=2014-12-17|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=fi-FI}}</ref><ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.paivanlehti.fi/taas-kaivetaan-nenaliinat-esiin-ihmeellinen-on-elama-on-joulupaivan-klassikko/|nommâ=Taas kaivetaan nenäliinat esiin – ”Ihmeellinen on elämä” on joulupäivän klassikko|almostittem=www.paivanlehti.fi|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Fiktiivlij elleekuuvij lasseen sun lii stivrim [[Nubbe maailmsuáti|nube maailmsuáđi]] ääigi dokumentijd, maid Ovtâstum staatâi haldâttâs tiilái sust já moi ulmen lâi lasettiđ ovtâstumstaatâlij torjuu suátitoimáid. Sun raahtij ovdâmerkkân ohtsis čiččâm uássid ''Why We Fight'' dokumentrááiđu. Tain dokumentijn tuše kyehti, pyeremuu dokument Oscar vyeittee ''[[Prelude to War]]'' (1942) sehe ''[[Battle of Russia]]'' (1943; stivrim oovtâst [[Anatole Litvak]]áin), puovtij keččâđ elleekoveteatterijn suáđi ääigi.<ref> {{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Frank-Capra/The-1940s|nommâ=Frank Capra – The 1940s|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-11-22|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> {{Clear}} == Filmografia == {{Kovemontaaš | photo1a = It-happened-one-night-poster.jpg | photo1b = Mr. Smith Goes to Washington (1939 poster).jpg | photo2a = Poster - Meet John Doe 01.jpg | photo2b = It's a Wonderful Life (1946 poster).jpeg | size = 250 | position = right | spacing = 2 | color = #FFFFFF | border = 1 | color_border = gray | text = ''[[It Happened One Night]]'', ''[[Mr. Smith Goes to Washington]]'', ''[[Meet John Doe]]'' já ''[[It's a Wonderful Life]]'' postereh. | text_background = | foot_montage = }} [[Tiätuvuárkká:Capra-signed 1930s.jpg|thumb|Frank Capra 1930-lovvoost]] === Elleekoveh === {{Palsta álgá}} * ''[[The Strong Man]]'' <small>(1926)</small> * ''[[For the Love of Mike]]'' <small>(1927)</small> * ''[[Long Pants]]'' <small>(1927)</small> * ''[[The Power of the Press]]'' <small>(1928)</small> * ''[[Say It with Sables]]'' <small>(1928)</small> * ''[[So This Is Love]]'' <small>(1928)</small> * ''[[Submarine]]'' <small>(1928)</small> * ''[[The Power of the Press]]'' <small>(1928)</small> * ''[[That Certain Thing]]'' <small>(1928)</small> * ''[[The Matinee Idol]]'' <small>(1928)</small> * ''[[Flight]]'' <small>(1929)</small> * ''[[The Donovan Affair]]'' <small>(1929)</small> * ''[[The Younger Generation]]'' <small>(1929)</small> * ''[[Rain or Shine]]'' <small>(1930)</small> * ''[[Ladies of Leisure]]'' <small>(1930)</small> * ''[[Dirigible]]'' <small>(1931)</small> * ''[[The Miracle Woman]]'' <small>(1931)</small> * ''[[Platinum Blonde]]'' <small>(1931)</small> * ''[[Forbidden (elleekove)|Forbidden]]'' <small>(1932)</small> {{Palsta lonottem}} * ''[[American Madness]]'' <small>(1932)</small> * ''[[The Bitter Tea of General Yen (ive 1933 elleekove)|The Bitter Tea of General Yen]]'' <small>(1932)</small> * ''[[Lady for a Day]]'' <small>(1933)</small> * ''[[It Happened One Night]]'' <small>(1934)</small> * ''[[Broadway Bill]]'' <small>(1934)</small> * ''[[Opera Hat]]'' <small>(1935)</small> * ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' <small>(1936)</small> * ''[[Lost Horizon]]'' <small>(1937)</small> * ''[[You Can't Take It with You]]'' <small>(1938)</small> * ''[[Mr. Smith Goes to Washington]]'' <small>(1939)</small> * ''[[Meet John Doe]]'' <small>(1941)</small> * ''[[Arsenic and Old Lace]]'' <small>(1944)</small> * ''[[It's a Wonderful Life]]'' <small>(1946)</small> * ''[[State of the Union]]'' <small>(1948)</small> * ''[[Riding High]]'' <small>(1950)</small> * ''[[Here Comes the Groom]]'' <small>(1951)</small> * ''[[A Hole in the Head]]'' <small>(1959)</small> * ''[[Pocketful of Miracles]]'' <small>(1961)</small> {{Palsta nohá}} === Dokumentelleekoveh === * ''[[Prelude to War]]'' <small>(1942)</small> * ''[[The Battle of Russia]]'' <small>(1943)</small> * ''[[The Nazis Strike]]'' <small>(1943)</small> * ''[[The Battle of Britain]]'' <small>(1943)</small> * ''[[Divide and Conquer]]'' <small>(1943)</small> * ''[[Tunisian Victory]]'' <small>(1944)</small> * ''[[The Battle of China]]'' <small>(1944)</small> * ''[[War Comes to America]]'' <small>(1945)</small> * ''[[Know Your Enemy - Japan]]'' <small>(1945)</small> * ''[[Here Is Germany]]'' <small>(1945)</small> == Palhâšumeh já iävtukkâsvuođah== === Oscar-palhâšumeh já -iävtukkâsvuođah === {| class="wikitable" |- ! style="width:40px;"|Ive ! style="width:300px;"|Elleekove ! style="width:300px;"|Palhâšume ! style="width:300px;"|Vyeittee |- | rowspan=2|1933 | rowspan=2|''[[Lady for a Day]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[Winfield Sheehan]]&nbsp;– ''[[Cavalcade (1933 elleekove)|Cavalcade]]'' |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | [[Frank Lloyd]]&nbsp;– ''[[Cavalcade (1933 elleekove)|Cavalcade]]'' |- | rowspan=2|1934 | rowspan=2|''[[It Happened One Night]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | {{Tick}} [[Harry Cohn]]áin |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | {{Tick}} |- | rowspan=2|1936 | rowspan=2|''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[Hunt Stromberg]]&nbsp;– ''[[The Great Ziegfeld]]'' |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | {{Tick}} |- | 1937 | ''[[Lost Horizon (1937 elleekove)|Lost Horizon]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[Henry Blanke]]&nbsp;– ''[[The Life of Emile Zola]]'' |- | rowspan=2|1938 | rowspan=2|''[[You Can't Take It with You (film)|You Can't Take It with You]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | {{Tick}} |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | {{Tick}} |- | rowspan=2|1939 | rowspan=2|''[[Mr. Smith Goes to Washington]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[David O. Selznick]] – ''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | [[Victor Fleming]]&nbsp;– ''[[Gone with the Wind (elleekove)|Gone with the Wind]]'' |- | 1943 | ''[[Prelude to War]]'' | [[Pyeremuu dokumentelleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus dokumentelleekove]] | {{Tick}} |- | 1944 | ''[[The Battle of Russia]]'' | [[Pyeremuu dokumentelleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus dokumentelleekove]] | ''[[Desert Victory]]'' |- | rowspan=2|1946 | rowspan=2|''[[It's a Wonderful Life]]'' | [[Pyeremuu elleekove Oscar -palhâšume|Pyeremus elleekove]] | [[Samuel Goldwyn]]&nbsp;– ''[[The Best Years of Our Lives]]'' |- | [[Pyeremuu stivrim Oscar -palhâšume|Pyeremus stivrim]] | [[William Wyler]]&nbsp;– ''[[The Best Years of Our Lives]]'' |} ;American Film Institute * [[AFI Life Achievement Award|Life Achievement Award]] (1982) ;Directors Guild of America * Pyeremuu stivrim iävtukkâsvuotâ elleekooveest ''[[A Hole in the Head]]'' (1959) * Life Achievement Award (1959) * Pyeremuu stivrim iävtukkâsvuotâ elleekooveest ''[[Pocketful of Miracles]]'' (1961) ;Golden Globe -palhâšume * [[Pyeremuu stivrim Golden Globe -palhâšume|Pyeremuu stivrim]] palhâšume elleekooveest ''[[It's a Wonderful Life]]'' (1946) ;Venecia filmâfestivaal * Pyeremuu olgoeennâmlâš elleekove [[Coppa Mussolini]] iävtukkâsvuotâ elleekooveest ''[[It Happened One Night]]'' (1934) * Pyeremuu olgoeennâmlâš elleekove Coppa Mussolini iävtukkâsvuotâ elleekooveest ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' (1936) * [[Kolleleijoon]] (1982) == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0001008}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Capra, Frank}} [[Luokka:Ive 1897 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1991 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih stivrejeijeeh]] 9tb7nzkm0solb49z43tm9bjmievrufs Maya Angelou 0 883 153111 145898 2026-04-28T19:39:36Z Yupik 23 153111 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Maya Angelou | kove = Angelou at Clinton inauguration (cropped 2).jpg | šoddâm = 4. cuáŋuimáánu 1928<br>[[Saint Louis]], [[Missouri]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = 28. vyesimáánu 2014<br>[[Winston-Salem]], [[Tave-Carolina]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | áámmát = [[kirječällee]], [[tivtâsteijee]], [[aalmuglâšriehtiaktivist]] | noomah = | šlaajâ = | kielâ = [[eŋgâlâskielâ]] | vanhimeh = | pelikyeimi = Tosh Angelos (1951—1954)<br>Paul du Feu (1974—1983) | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = [https://www.mayaangelou.com/ mayaangelou.com] }} '''Maya Angelou''' (š. '''Marguerite Annie Johnson'''; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|4|4|1928|[[St. Louis]]|[[Missouri]], [[Ovtâstum staatah]]|28|5|2014|[[Winston-Salem]]|[[Tave-Carolina]], Ovtâstum staatah}}) lâi maaŋgâpiälálâš ovtâstumstaatâlâš kirječällee. Sun čaalij tiivtâid, muštâlusâid, čaitâlmijd, párnáikiirjijd já esseid sehe televisio- já elleekovekietâčalluid. Angelou čaalij meid čiččâm kirje verd jiešeellimkeerdi. Tain vuosmuš, ''[[I Know Why the Caged Bird Sings]]'' (1969), lâi vuosmuš afriklâš-ameriklâš ulmuu čäällim ij-fiktiivlâš roomaan, mast šoodâi [[bestseller]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.biography.com/writer/maya-angelou|nommâ=Maya Angelou|tahhee=Biography com Editors|almostittem=Biography|čujottum=2022-04-01|ietf-kielâkoodi=en-us}}</ref> Angelou lâi aalmuglâšriehtiaktivist, kii poorgâi [[Martin Luther King Jr.]]áin já [[Malcolm X|Malcolm X:áin]]. Sun lâi-uv koskâsii roolâst 1960-lovo [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] aalmuglâšriehtilihâstuvvâst. Angelou lâi meiddei máttáátteijee, já tooimâi ovtâstumstaatâlâš uápui professorin Wake Forest Universityst.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.poetryfoundation.org/poets/maya-angelou|nommâ=Maya Angelou|tahhee=Poetry Foundation|almostittem=Poetry Foundation|äigimuddo=2022-03-31|čujottum=2022-04-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://mayaangelou.wfu.edu/story/|nommâ=Maya Angelou: Teacher|almostittem=Remembering Dr. Maya Angelou|čujottum=2022-04-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Ive 1993 Angelou tivtâstij suu tiivtâ ''[["On the Pulse of Morning"|"On the Pulse of Morning"]]'' [[Bill Clinton]] vuosmuu presidentin šoddâm tilálâšvuođâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://poets.org/poet/maya-angelou|nommâ=About Maya Angelou {{!}} Academy of American Poets|tahhee=Academy of American Poets|almostittem=poets.org|čujottum=2022-04-01}}</ref> Ive 2000 Angelou finnij [[National Medal of Arts]] -palhâšume.<ref name=":0" /> == Eellim == Marguerite Annie Johnson šoodâi cuáŋuimáánu 4. peeivi 1928 [[St. Louis|St. Louisist]], [[Missouri|Missourist]], mutâ vietij stuárráámuu uási suu pärnivuođâst stuorrâvanhimijdis kulen [[Stamps|Stampsist]], [[Arkansas|Arkansasist]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Maya-Angelou|nommâ=Maya Angelou {{!}} Biography, Books, Poems, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-04-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Suu eeči Bailey Johnson lâi merâvuoimij piämmuterapeut já enni Vivian Baxter Johnson pyecceetipšoo. Angeloust lâi meid ohtâ stuorrâviljâ Bailey Jr., kiäst sun finnij jiellâhnoomâs Maya. Vanhimij iäránem tet párnááh karttáin varriđ stuorrâvanhimijdis luus ive [[1931]], ko Angelou lâi tuše 3-ihásâš. Suoi aasáin tobbeen maŋgâ ive tassaaš, ko ive 1935 maccáin eenis luus [[St. Louis]]ân. Tobbeen Angelou kaartâi tuše 8-ihásâžžân seksuaallâš ávhástâllâm já illáástem uhren, ko eeni irge ávhástâlâi suin. Almai ij karttâm tavostis faŋgâlân, mutâ kavnui maŋeláá jaammuššân. Nuorâ Angelou oskoi, ete suu jienâ lâi tovâttâm almaa jäämmim já kielâttui maaŋgâ ihán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://encyclopediaofarkansas.net/entries/maya-angelou-1085/|nommâ=Encyclopedia of Arkansas|almostittem=Encyclopedia of Arkansas|čujottum=2022-04-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Kirjeh == === Jiešeellimkeerdih === * ''[[I Know Why the Caged Bird Sings]]'' (1969) * ''[[Gather Together in My Name]]'' (1974) * ''[[Singin' and Swingin' and Gettin' Merry Like Christmas]]'' (1976) * ''[[The Heart of a Woman]]'' (1981) * ''[[All God's Children Need Traveling Shoes]]'' (1986) * ''[[A Song Flung Up to Heaven]]'' (2002) * ''[[Mom & Me & Mom]]'' (2013) == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Angelou, Maya}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâliih kirječälleeh]] [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2014 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih kirječälleeh]] 611emoiada7w2ob3h9r6kuloa4teenq Steve McQueen 0 1622 153106 146239 2026-04-28T19:37:50Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153106 wikitext text/x-wiki {{taat artikkâl|muštâl ovtâstumstaatâlâš čaittâleijest. Siämmáánommâsâš elleekovestivrejeijest keejâ siijđo [[Steve McQueen (stivrejeijee)]].}} [[Tiätuvuárkká:Steve-McQueen-1968 (cropped).jpg|thumb|Steve McQueen ive [[1968]]]] '''Terrence Stephen McQueen''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|24|3|1930|[[Beech Grove]]|[[Indiana]], [[Ovtâstum staatah]]|7|11|1980|[[Ciudad Juárez]]|[[Meksiko]]}}) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, kiän peeggâlmumoseh roolah láá elleekuuvijn [[The Magnificent Seven|''The Magnificent Seven'']] ([[1960]]), [[The Great Escape|''The Great Escape'']] ([[1963]]), ''[[Bullitt]]'' ([[1968]]), ''[[Papillon]]'' ([[1973]]) já [[The Towering Inferno|''The Towering Inferno'']] ([[1974]]).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0000537/|nommâ=Steve McQueen|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0000537}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:McQueen, Steve}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1980 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] gd8gcs3zs7rf6cy3ewbp64mmjkee2gs Savâstâllâm kevttest:Muotâ 3 2645 153126 137018 2026-04-28T20:11:37Z MediaWiki message delivery 130 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ uđđâ uási 153126 wikitext text/x-wiki == Tiervâpuáttim Wikipedian == Hi Muotâ, and welcome – officially – to the Inari Sámi Wikipedia! As you know, the wiki is now created, and we have imported all content! Congratulations on all of your (and your co-contributors') hard work! As with all new wikis, there are a few problems in the very beginning. They should all be solved within 2 weeks (hopefully faster). The ones I am aware of are: * Visual editor will not work properly in the beginning. You can create new pages with it, but if you try to edit existing pages, it will just show a blank page instead even though the page has content. * Connecting articles to Wikidata does not work yet. * The statistics on [[Special:Statistics]] (and, by extension, from magic words like <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> as used on the main page) all show 0. This will be updated later this week. If any of these issues last longer than 2 weeks, or if you notice any other issues, don't hesitate to contact me! [[Kevttee:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] ([[Savâstâllâm kevttest:Jon Harald Søby|savâstâllâm]]) 16:40, 19 roovvâdmáánu 2020 (EEST) == Anarâškielâ seervi ohtâvuotâtiäđuh == Láá-uv [https://anaraskielaservi.fi/ohtavuotatiaduh/ seervi ohtâvuotâtiäđuh] ääigitásásiih? Petter lii vistig tobbeen mediapargen. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 14:31, 20 roovvâdmáánu 2020 (EEST) : Mun lam peividâm siijđo. Takkâ! --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 15:14, 20 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :: Takkâ tunjin! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 15:54, 20 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ::: (Suomâ- já eŋgâlâskielân láá vistig puáráseh ohtâvuotâtiäđuh) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 15:56, 20 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :::: Lam peividâm taid-uv :) --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 17:03, 20 roovvâdmáánu 2020 (EEST) == Nobel ráávhupalhâšume vâi Nobel-ráávhupalhâšume? == Viigâm rähtiđ luoka :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 16:45, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :Mun čáláččim "Nobel-ráávhupalhâšume". --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 17:17, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ::Takkâ! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 20:11, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) == Help with some translation == Hi! On Wikidata there is a tool used for standard items like categories, templates, given name, etc. So, I was woundering if you could help me with the translation of some descriptions to Inari Sámi. Thanks. - [[Kevttee:Premeditated|Premeditated]] ([[Savâstâllâm kevttest:Premeditated|savâstâllâm]]) 12:56, 28 roovvâdmáánu 2020 (EET) {| role="presentation" class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" | <strong>Code to edit</strong> |- | <code> surname': { 'en': 'family name', 'fi': 'sukunimi', 'smn': 'suhânommâ', }, 'given name': { 'en': 'given name', 'fi': 'etunimi', 'smn': 'ovdânommâ', }, 'date': { 'en': 'date', 'fi': 'päiväys', 'smn': 'peivimeeri', }, 'language': { 'en': 'language', 'fi': 'kieli', 'smn': 'kielâ', }, 'year': { 'en': 'year', 'fi': 'vuosi', 'smn': 'ihe', }, 'Italian footballer': { 'en': 'Italian footballer', 'fi': 'italialainen jalkapalloilija', 'smn': 'italialâš jyelgipálluspellee', }, 'Wikimedia disambiguation page': { 'en': 'Wikimedia disambiguation page', 'fi': 'Wikimedia-täsmennyssivu', 'smn': 'Wikimedia-tärkkilistemsijđo', }, 'Wikimedia category': { 'en': 'Wikimedia category', 'fi': 'Wikimedia-luokka', 'smn': 'Wikimedia-luokka', }, 'Wikimedia template': { 'en': 'Wikimedia template', 'fi': 'Wikimedia-malline', 'smn': 'Wikimedia-myenster', }, 'Wikimedia list article': { 'en': 'Wikimedia list article', 'fi': 'Wikimedia-luetteloartikkeli', 'smn': 'Wikimedia-luvâttâllâmartikkâl', }, 'male given name': { 'en': 'male given name', 'fi': 'miehen etunimi', 'smn': 'almaa ovdânommâ', }, 'female given name': { 'en': 'female given name', 'fi': 'naisen etunimi', 'smn': 'nissoon ovdânommâ', }, 'Wikimedia module': { 'en': 'Wikimedia module', 'fi': 'Wikimedia-moduuli', 'smn': 'Wikimedia-mooduul', } </code> |} : Done :) --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 14:58, 28 roovvâdmáánu 2020 (EET) == Mäht iättoo... == ... ''[[Giorgi_Margvelašvili|akateemikko]]'' anarâškielân? Kevttim ''akateemikko'', ko taat lii Korpist, mut jiem tieđe, heivee-uv. Toos lasseen lam kiävttám suomâkiel. ''sosialistinen neuvostotasavalta'':st ''sosialistlâš sovjet-täsiväldi'' (''SST'') tastko taat lii ''sovjetdásseváldi'' orjâlâškielân já ''valitsijamieskokous''ist ''[[Georgia president|valjimčuákkim]]'' tastko ''valitsijayhdistys'' lii ''[https://mot.kielikone.fi/mot/valter/netmot.exe?ListWord=valitsijayhdistys&SearchWord=valitsijayhdistys&dic=1&page=results&UI=fi80&Opt=1 valjimservi]'' anarâškielân. Mon mielâst tun lah täin? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 15:16, 15 skammâmáánu 2020 (EET) :''sosialistlâš sovjet-täsiväldi'' já ''valjimčuákkim'' heivejeh muu mielâst (''valjimčuákkim'' kávnoo meiddei Korpist). Sääni "akateemikko" oro kale váhá omâsin anarâškielân, mut tot kávnoo maŋgii Korpist. Amahân tot-uv heivee. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 16:34, 15 skammâmáánu 2020 (EET) ::Oro pyeri :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 16:41, 15 skammâmáánu 2020 (EET) == Kultahovi == Tekstâ táiđá leđe njuolgâjurgâlus [https://hotelkultahovi.fi/historia/ hooteel suomâkielâlâš historjá-siijđost], mii lii čuolmâ jis hooteel ij lah miettâm taas. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. juovlâmáánuta 2020 kello 15.24 (EET) : Mun oskom, ete tot ij lah čuolmâ. Čällee lii hooteel omâsteijee pärni :) --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. juovlâmáánuta 2020 kello 15.34 (EET) :: :D šiev! Ličij pyeri, jis ličij šleđgâpostâ omâsteijest, et tot lii ok, jis kiini jurgâl tom eres kielân. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. juovlâmáánuta 2020 kello 15.45 (EET) ::: [[Kevttee:Samuel Rodgers]] eeđâi, et suu enni lii kale adelâm love jurgâliđ nettisiijđo. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. juovlâmáánuta 2020 kello 15.50 (EET) :::: Taat lii pyeri :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. juovlâmáánuta 2020 kello 15.55 (EET) == Arctic Knot 2021 == Jis koronapandemia jaska, Tromssast lii kesimáánu 24.-25. p. [[:meta:Arctic_Knot_Conference_2021|Arctic Knot -konferens]]. Taat lii siämmáš ko [[:meta:Celtic_Knot_Conference_2020|Celtic Knot -konferens]] :) Tiervâpuáttim! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 1. uđđâivemáánuta 2021 kello 01.04 (EET) :Takkâ tiäđust! --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 1. uđđâivemáánuta 2021 kello 01.56 (EET) == Takkâ! == Takkâ, ko vajah tivvoođ muu teevstâid! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 3. uđđâivemáánuta 2021 kello 00.55 (EET) == Flower of the month == [[File:Diapensia lapponica Kilpisjärvi 2012-07.jpg|thumb|<center>Diapensia lapponica]] Hi Muotâ For your huge efforts on Inarisami Wikipedia I want to award you with the [[:als:Wikipedia:Blueme vum Monet|Flower of the month]]. Best regards, --[[Kevttee:Holder|Holder]] ([[Savâstâllâm kevttest:Holder|savâstâllâm]]) 3. uđđâivemáánuta 2021 kello 07.59 (EET) == Immateriaalvuoigâdvuođah == [https://www.samediggi.fi/media/?lang=an Taam häämi kiävttá Sämitigge.] -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 15.55 (EET) :[https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Juridihkka:Lakisanat_2003_1190 Já meid Kielâkäldee.] :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 15.57 (EET) ::Ok talle tot heivee :) Veikkâ Korpist tot lii-uv ain [http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&page=0&isCaseInsensitive&suffix&search=word%7Cimmateriaal sierânâs sääni]. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 16.25 (EET) :::Taat lii meid suomâkielân, ko taat lii "immateriaallâš kulttuurärbi" (aineeton kulttuuriperintö). Jiem tieđe mondiet. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 16.08 (EET) == Mááccuh teikkâ anarâš pihtaseh? == Suomâkielâg Wikipediast lii [[:fi:Inarinsaamelainen puku|tággáár artikkâl]]. Lii-uv ''anarâš pihtaseh'' aanoost? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 31. uđđâivemáánuta 2021 kello 21.15 (EET) :Tot lii muu mielâst puástud. Kolgâččij leđe ''anarâšmááccuh''. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 31. uđđâivemáánuta 2021 kello 22.07 (EET) == Dominikaani(l|s)âš täsiväldi == Kielâkäldee mield staatâ nommâ lii [https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Expression:Dominikaanis%C3%A2%C5%A1_t%C3%A4siv%C3%A4ldi -sâš]. Jiem tieđe mondiet. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 14. kuovâmáánuta 2021 kello 17.49 (EET) :[[Kevttee:Mlolthuis]] mield tot lii ''Dominikaanisâš täsiväldi''. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 15. kuovâmáánuta 2021 kello 01.05 (EET) == Sandra Roelofs == Hello, Only reason why Sandra Roelofs was called politician in article was that she was 3th number in proportional list of United National Movement in 2016 and if she would not withdrawn her position she was able to became member of parliament, also she was candidate in mayor election of Zugdidi--[[Kevttee:ჯეო|MIKHEIL]] ([[Savâstâllâm kevttest:ჯეო|savâstâllâm]]) 4. vyesimáánu 2021 tme 14:32 (EEST) :According to other Wikipedias, she's not a politician. She's the wife of a politician. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 4. vyesimáánu 2021 tme 15:17 (EEST) == Entinen? == Lij-uv taat oovdâš teikkâ oovdiš? Wikipediast lii Luokka:Ovdiih ollâopâttuvah já halijdâm rähtiđ ton mield taam: Luokka:Ovdiih vaaljâpirrâduvah‎ > Luokka:Oovd*š kuávluhaldâttâh, mut jiem tieđe kuábbáš lii oovtâlovvoost riehtâ, ko analysaattor mield ovdiih < oovdâš, mut oovdâš lii sänikirjeest ''enne, etiäinen''. Jis piejâm analysaattorân oovdâš, te pl.nom lii ovdâšeh já oovdiš -> ovdišeh, ige kuábbáškin lah ''ovdiih''. Melgâd moive :D -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. čohčâmáánu 2021 tme 23:05 (EEST) :Rievtis sääni lii oovdiš = entinen. Tot koŋruist pelikoŋruensist. Ađai Luokka:Ovdiih vaaljâpirrâduvah‎ já Luokka:Oovdiš kuávluhaldâttâh láá ok. Mut sáttá leđe, ete "vaalipiiri" lii valjâpirrâdâh ige vaaljâpirrâdâh. Om. [https://vaalit.fi/documents/5430845/12667511/inarinsaame+-+enaresamiska+-+Inari+Sami.pdf/8cbffffb-1903-eed4-3bc5-bb188555f16b/inarinsaame+-+enaresamiska+-+Inari+Sami.pdf?t=1552559186000 taan tiätuvuárhá] mield tot lii "valjâpirrâdâh" (uánihis a).--[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11. čohčâmáánu 2021 tme 23:20 (EEST) ::Takkâ! Tot lii máhđulâš, et säni lii "valjâpirrâdâh". -aa- lii staatârääđi kanslia [https://valter.sanakirja.fi/all/all/vaalipiiri Valter-tiätuvuáđust]. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. čohčâmáánu 2021 tme 23:41 (EEST) == Edellisen vuoden muistotilaisuuden jälkeen surmatut...? == Mäht iättoo tot? Adai lohhojeh jiänusân tuše sii noomah. ''Ovdebáá ive muštotilálâšvuođa maŋa sormedum...''? (Addâgâs, vájáldittim artikkâlist maŋa-sääni >.<) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 21. skammâmáánu 2021 tme 02:20 (EET)  : ''Ovdebáá ive muštotilálâšvuođa maŋa sormedum'' heivee muu mielâst. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 21. skammâmáánu 2021 tme 02:27 (EET) :: Takkâ, ko lasettih tom artikkâlân :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 21. skammâmáánu 2021 tme 02:53 (EET) == [[:w:en:The Office (American TV series)|The Office (American TV series)]] and [[:w:en:Tomb of Cyrus|Tomb of Cyrus]] == Hi! Can you please translate these two articles into Anarâškielâ wiki? they don't need to be long, just 2 or 3 sentences are enough. That would be appreciated :) Yours sincerely, [[Kevttee:ChipsBaMast|ChipsBaMast]] ([[Savâstâllâm kevttest:ChipsBaMast|savâstâllâm]]) 8. juovlâmáánu 2021 tme 21:21 (EET) == How we will see unregistered users == <div lang="fi" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hei! Saat tämän viestin, koska olet ylläpitäjä Wikimedian wikissä. Tällä hetkellä jonkun muokatessa Wikimedian wikiä kirjautumattomana, hänen IP-osoitteensa tulee näkyville. Kuten olet saattanut kuulla, emme voi tehdä näin enää tulevaisuudessa. Tämä päätös on Wikimedia Foundationin Legal-osaston tekemä, ja johtuu siitä, että yksityisyyttä verkossa koskevat normit ja määräykset ovat muuttuneet. IP:n sijaan näytämme naamioidun identiteetin. Ylläpitäjänä '''sinulla on yhä pääsy IP-osoitteeseen'''. Saataville tulee myös uusi käyttäjäryhmä niille, joiden täytyy nähdä rekisteröitymättömien käyttäjien koko IP-osoite vandalismin, häiriköinnin ja spämmin torjumiseksi ilman, että hänen täytyy olla ylläpitäjä. Muutosten tarkastajat näkevät myös osan IP-osoitteesta ilman tätä käyttäjäoikeutta. Pyrimme myös auttamaan luomalla [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|parempia työkaluja]]. Jos et ole aiemmin kuullut tästä, niin voit [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|lukea lisää Metasta]]. Jos haluat varmistua, ettei sinulta mene ohi tekniset muutokset Wikimedian wikeissä, voit [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|tilata]] [[m:Tech/News|viikoittaisen uutiskirjeen]]. Meillä on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|kaksi ehdotettua tapaa]] kuinka tämä identiteetti voisi toimia. '''Arvostaisimme palautettasi''' siitä, kumpi sinun mielestäsi voisi toimia paremmin sinulle ja sinun wikillesi, nyt sekä tulevaisuudessa. Voit [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|kertoa meille mielipiteesi täällä]]. Voit kirjoittaa kielelläsi. Ehdotukset on jätetty lokakuussa ja teemme päätöksen 17. tammikuuta jälkeen. Kiitos. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. uđđâivemáánu 2022 tme 20:19 (EET) <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Johan (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 --> == Ruustig -> ru(u)stigeh? == Ferttee-uv ton leđe nom.maaŋgâlovvoost ''rustigeh''? Naba kuálussäänist tegu ''laitteistojulkaisu'': rustigalmostittem? Naba ''ohjelmisto'' anarâškielân? Takkâ ennuv :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 6. uđđâivemáánu 2022 tme 14:13 (EET) :Ml. nominatiiv puáhtá leđe ''ruustigeh'' teikâ ''rustigeh''. Mun lam vissâ kiävttám ''ruustigeh''. Muu mielâst lii ''ruustigalmostittem''. Prinsiiplávt ''ohjelmisto'' lii ''ohjelmeh'', mut mun lam kiävttám ''tiätturohjelmeh'', tastko ''ohjelmeh'' puahta merhâšiđ meid eres ääši. -[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 6. uđđâivemáánu 2022 tme 14:36 (EET) ::Takkâ! Lâi vaigâd rähtiđ artikkâlijd videospeelâin, ko jiõm tiättám anarâškielâg tiättursaanijd :D Takkâ! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 6. uđđâivemáánu 2022 tme 15:22 (EET) :::Val ohtâ: lokalisoida? Lokalisistiđ? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 6. uđđâivemáánu 2022 tme 15:29 (EET) ::::Heivee. Teikä meid jurgâliđ. -[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 6. uđđâivemáánu 2022 tme 15:50 (EET) == Info about speedy deletion == Dear Muotâ, sorry for the trouble and for writing you in English. I'm one of the global rollbackers and we noticed that in this project, adding the template <nowiki>{{Delete}} or {{del}}</nowiki> nothing happens (see the content of this [[Anna-Liisa Guttorm|deleted page]] for example). Do you have a template that indicates speedy deletion? And a category of pages of pages that have been requested to be quickly deleted? If not, how about creating it, by linking it to [[d:Q5964|Wikidata]]? It would be of real help for global patrollers and global sysops!! I'm pinging also [[User:Mtarch11|Mtarch11]] who pointed this out to me! Thank you so much for your answer and best regards :) --[[Kevttee:Superpes15|Superpes15]] ([[Savâstâllâm kevttest:Superpes15|savâstâllâm]]) 11. kuovâmáánu 2022 tme 10:29 (EET) :Ops, ho notato ora che parli italiano, siamo entrambi italiani quindi possiamo parlare italiano se preferisci :) Ciao! --[[Kevttee:Superpes15|Superpes15]] ([[Savâstâllâm kevttest:Superpes15|savâstâllâm]]) 11. kuovâmáánu 2022 tme 10:30 (EET) ::Ciao! Ho chiesto alla nostra esperta di template di occuparsi della richiesta. Sia il template che la categoria verranno creati presto. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11. kuovâmáánu 2022 tme 11:01 (EET) :::Grazie mille! In questo modo è possibile per noi patroller chiedere la cancellazione immediata :) Quando hai novità ti prego di informarci :D Una buona giornata! [[Kevttee:Superpes15|Superpes15]] ([[Savâstâllâm kevttest:Superpes15|savâstâllâm]]) 11. kuovâmáánu 2022 tme 12:29 (EET) ::::Il template è stato creato e sembra funzionare. Fammi sapere se avete bisogno di qualcos'altro. Buon fine settimana! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. kuovâmáánu 2022 tme 00:29 (EET) :::::Wow, che velocità, grazie mille! Adesso per noi sarà possibile segnalarvi eventualmente le pagine vandaliche quando le notiamo durante il patrolling :D Buon fine settimana e buon proseguimento a te e a tutta la comunità di smnwiki :))) [[Kevttee:Superpes15|Superpes15]] ([[Savâstâllâm kevttest:Superpes15|savâstâllâm]]) 12. kuovâmáánu 2022 tme 14:51 (EET) == Ukraina päikkinoomah == Tiervâ! Suomâkielâg Wikipedia Ukraina päikkinoomâi čäällimhäämih iä lah olmâ häämih, mon tiet valdim toid njuolgist ukrainakielâst. Tárguttâssân lii liiŋkâid pieijâđ suomâkielâg haamijn olmâ haamijd. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 18. njuhčâmáánu 2022 tme 19:16 (EET) :Tiervâ! Aainâs-uv Helsingin Sanomat -lostâ kiävttá ain noomâid ''Herson'' já ''Harkova''. ''Harkova'' kávnoo meiddei anarâškielâ Korpist. -[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 19. njuhčâmáánu 2022 tme 09:44 (EET) == Ennuv lukko! == E tanti auguri! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. njuhčâmáánu 2022 tme 23:00 (EEST) :Grazie :) -[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 29. njuhčâmáánu 2022 tme 23:05 (EEST) == Muáddi - muádi == Tiervâ! Tivvuh ''[[Johtti sápmelaččat rs.|muádi ive maŋeláá]]'' háámán ''muáddi ive maŋeláá'', mut genetivist ''muáddi'' leš ''muádi'' (aainâs-uv Kielâkyeimi-kirjeest: "muádi kilomeetter keččin käävpist")? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. vyesimáánu 2022 tme 13:01 (EEST) :Tot lii tuotâ, ete ''muáddi''-sääni genetiivhäämi lii ''muádi'' já ete lii ''gen + keččin''. Ij kuittâgin lah ''gen + maŋeláá''. Tot lii ain ''vittâ peeivi maŋeláá'', ''muáddi tiijme maŋeláá'', ''kyehti ive maŋeláá'' jna. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 19. vyesimáánu 2022 tme 15:39 (EEST) ::Takkâ! Máttájim maidnii uđđâs! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. vyesimáánu 2022 tme 16:22 (EEST) == [[Kááđus]] == Tiervâ! Lii-uv [[commons:File:Arttukatos, Celinge-Peunge.jpg|taat kove káttusist]]? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. vyesimáánu 2022 tme 23:29 (EEST) :Muu mielâst lii. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 30. vyesimáánu 2022 tme 00:51 (EEST) ::Pyeri, lasettâm kove artikkâlân. Takkâ! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. vyesimáánu 2022 tme 01:02 (EEST) == Vâi tun-uv tiäđáh... == ...[[:fi:Keskustelu_Wikipediasta:Viikon_kilpailu/Viikon_kilpailu_2022-22#Käytännössä_tyhjät_artikkelit_smnwikissä|tággáár savâstâllâm]]. [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. kesimáánu 2022 tme 19:02 (EEST) :Takkâ tiäđust! Mun lam meddâlistám jieččân kevtteenoomâ uásálistei listoost. Ađai “problem solved” :) Ihesiijđoh láá suulân 130 Wikipediast. Muu mielâst lii pyeri, et toh láá meiddei mii Wikipediast. Okkokišto lâi šiev aggâ rähtiđ jotelávt ennuv uđđâ siijđoid. Mut jis suomâkielâg Wikipedia kevtteeh iä haalijd, et anarâškielâg Wikipedia kevtteeh láá fáárust sii kištoin, te tot lii tiäđust-uv oornigist. Loppâloopâst tot lii sii Wikipedia, já sij uážžuh meridiđ tom, kiäh pyehtih uásálistiđ kištoid. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11. kesimáánu 2022 tme 21:04 (EEST) :: Šaali, et suomâkielâg Wikipediast muádis láittádâteh, veik ihesiijđoh suomâkielâg Wikipediast láá [[:fi:719|siämmáálágán]] ko tääbbin-uv. Mij pyehtip tiäđust-uv orniđ tääbbin teemaohoid :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 18. kesimáánu 2022 tme 00:13 (EEST) == Anarâškielâg Wikipedia 2. šoddâmpeivi == Roovvâdmáánu 19. lii taan wikipedia 2. šoddâmpeivi. Jis mij halijdep čäälliđ tassaažân 5000. artikkâl, ferttip čäälliđ suulân 5 artikkâl/peeivi. Ain-uv puáhtá keččâliđ! :D [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 18. kesimáánu 2022 tme 00:03 (EEST) :Tot lii šiev juurdâ! Mij pyehtip tiäđust-uv keččâliđ. Tot sáttá joba luhostuđ :) [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 18. kesimáánu 2022 tme 00:32 (EEST) == Luokka:Aaviseh kielâ mield vâi Luokka:Loostah kielâ mield? == Láá-uv taah tääl siäháluvâi? Ferttee-uv [[Ádahooníłígíí]] leđe luokast Navajokielâg aaviseh? [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2022 tme 14:26 (EEST) :Aavis lii "newspaper" já lostâ lii "magazine". Eŋgâlâskielâlii Wikipedia mield Ádahooníłígíí lii "newspaper". Ađai tot kolgâččij leđe luokkaast "Aaviseh kielâ mield". [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2022 tme 16:50 (EEST) ::Takkâ! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2022 tme 20:57 (EEST) == Tee jotain ''omalla vastuullasi'' anarâškielân? == Jiem hoksáá maht tot ''omalla vastuullasi'' iättoo anarâškielân. Tiäđáh-uv ton? [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 3. roovvâdmáánu 2022 tme 00:12 (EEST) :Mii lii ubâ ceelhâ? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 3. roovvâdmáánu 2022 tme 00:21 (EEST) :: Lue omalla vastuullasi. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 3. roovvâdmáánu 2022 tme 00:53 (EEST) :::Luuvâ jieijâd ovdâsvástádâssáin. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 3. roovvâdmáánu 2022 tme 09:37 (EEST) ::::Takkâ! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 3. roovvâdmáánu 2022 tme 21:36 (EEST) == Broken Redirects == hello @[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] is there a reason that my QD Requests were declined? [[Kevttee:Sakura emad|Sakura emad]] ([[Savâstâllâm kevttest:Sakura emad|savâstâllâm]]) 2. uđđâivemáánu 2023 tme 17.17 (EET) :There was nothing wrong with the redirects. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 2. uđđâivemáánu 2023 tme 17.26 (EET) ::they were broken [[Kevttee:Sakura emad|Sakura emad]] ([[Savâstâllâm kevttest:Sakura emad|savâstâllâm]]) 2. uđđâivemáánu 2023 tme 17.30 (EET) :::i would really like to have an answer, is there a reason for Broken Redirects to remain?, do they serve the encyclopedic purpose? [[Kevttee:Sakura emad|Sakura emad]] ([[Savâstâllâm kevttest:Sakura emad|savâstâllâm]]) 2. uđđâivemáánu 2023 tme 17.55 (EET) ::::The articles will be written. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. uđđâivemáánu 2023 tme 17.56 (EET) :::::@[[Kevttee:Yupik|Yupik]]: it's ok, no worries, but the Redirects Range between June to December 2022, and it's already 2023, they were already abandoned for a long period of time. [[Kevttee:Sakura emad|Sakura emad]] ([[Savâstâllâm kevttest:Sakura emad|savâstâllâm]]) 2. uđđâivemáánu 2023 tme 18.00 (EET) ::::::They are not abandoned; we get the stuff done when we can. Thank you for pointing them out. Have a great new year! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. uđđâivemáánu 2023 tme 18.09 (EET) == [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:CentralAuth?target=Aguchito2023 Aguchito2023]/[[:es:Usuario:Aleluya2022|Aleluya2022]]/[[:es:Usuario:Agustin03072005|Agustin03072005]]== Taat kevttee lii estimlistoin maaŋgâin wikipediain vandalism várás. Taat lii tuše uđđâ kevtteenommâ, mut siämmáš spam. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 16. uđđâivemáánu 2023 tme 08.43 (EET) :Takkâ tiäđust! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 16. uđđâivemáánu 2023 tme 10.53 (EET) == Njuhčâmáánu pargopääji? == Lii-uv jo tiäđust, kuás taat lii? Jis JH puátá Taažâst, ličij pyeri, ete sun puáhtá jo uástiđ liipuid jno. :D (Já leš-uv taat vistig Anarist?) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 16. uđđâivemáánu 2023 tme 20.14 (EET) :Mun sáárnum tast Márjá-Liisáin já maacâm áášán maŋeláá taan ohhoost. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 16. uđđâivemáánu 2023 tme 21.06 (EET) ::Takkâ :) Já ceelhi tiervuođâid! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 16. uđđâivemáánu 2023 tme 21.14 (EET) :::ML ij lah vala kiergânâm savâstâllâđ muin Wikipedia-páájást. Mun maacâm áášán puáttee ohhoost (vaarâ koskoho tâi tuorâstuv). [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 20. uđđâivemáánu 2023 tme 17.22 (EET) == Un saluto / Greetings == Tiervâ Muotâ! Come va? Scusami per la mia ennesima intrusione in italiano e per il disturbo qui su ''Anarâškielâlâš Wikipedia''. Ci tenevo a farti i miei auguri di un buon 2023 da parte mia! Volevo riferirti che ho rintracciato alcuni links dei messaggi di sistema non ancora tradotti, sono molti in finlandese e qualcuno in inglese su Translatewiki. Allego sul [[Wikipedia:Kähviviste#Some links for untranslated system messages that I found|Kähviviste]] i links di dove si possono tradurre i messaggi di sistema in questione :-). Se vuoi, ti aggiorno i dati della popolazione dei vari comuni italiani presenti qui su ''Anarâškielâlâš Wikipedia''. Qualora tu non avessi tempo, io lo farei volentieri :-). Saluti! --[[Kevttee:S4b1nuz E.656|<span style="color:#009246">'''S4b1nuz'''</span> <span style="color:#CE2B37; font-family:futura">'''ᴇ.656'''</span>]]<sup>[[Savâstâllâm kevttest:S4b1nuz E.656|<span style="color:#006AA7">''(SMS)''</span>]]</sup> 18. uđđâivemáánu 2023 tme 21.58 (EET) :Tiervâ e buon anno anche a te! :Grazie per la lista dei messaggi di sistema da tradurre. Li tradurremo il prima possibile. :Se hai voglia di aggiornare i dati della popolazione dei comuni italiani o di aiutarci in altri modi, sei il benvenuto! La lingua Sami di Inari ha soltanto 450 locutori circa, quindi purtroppo non abbiamo molte risorse per Wikipedia. Qualsiasi aiuto esterno è ben accetto :) Se mi ricordo bene, oltre alle principali città italiane, abbiamo tutti i comuni delle Marche (io sono marchigiano) e i comuni delle province di Prato, Campobasso, Potenza e Brindisi. :Saluti e grazie ancora! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 19. uđđâivemáánu 2023 tme 00.42 (EET) ::Grazie! ::Si certo, quando posso incomincio ad aggiornare i dati della popolazione dei comuni in questione. ::Io invece sono pugliese della zona di Bari, ma allo stesso tempo sono un italo-svedese che ho vissuto e studiato in ''Ruotâ'' ad Uppsala per diversi anni dal 2014 al 2021 (se magari ti chiedevi il perché ho un livello alto di ''ruotâkielâ'' sulla mia Babel :-).). ::Ho anche studiato un po' la storia del popolo Sami e delle loro lingue stando in ''Ruotâ'' e comprendo il fatto che sono delle lingue a rischio, quindi sarei lieto di aiutarvi in qualche modo :-). ::Comunque ho visto che hai partecipato ad una challenge (100wikidays), ti faccio i miei personali complimenti per aver fatto 664 voci ogni giorno (wow... :-O) concludendo con stile il 2022 :-) (io personalmente non ce l'avrei fatta...). --[[Kevttee:S4b1nuz E.656|<span style="color:#009246">'''S4b1nuz'''</span> <span style="color:#CE2B37; font-family:futura">'''ᴇ.656'''</span>]]<sup>[[Savâstâllâm kevttest:S4b1nuz E.656|<span style="color:#006AA7">''(SMS)''</span>]]</sup> 20. uđđâivemáánu 2023 tme 20.40 (EET) == Lekseem teikkâ leksem? == Korpist láá kuohtuuh... - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. kuovâmáánu 2023 tme 01.51 (EET) :Kuohtuuh láá olmânáál. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 2. kuovâmáánu 2023 tme 09.54 (EET) ::Tot ''leksem'' oro nuuvt omâsin. Smietâstim meid ''leekseem'', mut tot oro val omâsubbon. Takkâ! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. kuovâmáánu 2023 tme 16.03 (EET) == [[Uđđâ muusik kišto 2023‎|UMK2023]] == Onne uárnee [https://areena.yle.fi/tv/ohjelmat/57-jW13z0rXB UMK2023], jis halijdiččih peividiđ artikkâl :D Jiem tieđe, pastam-uv onne peividiđ tom, ko mun ferttiim rähtiđ ucâmuš ovdil 28.2. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. kuovâmáánu 2023 tme 12.43 (EET) : Taa lii [https://drive.google.com/file/d/15q9op62WMtsPvE5uCf4E_Wg9KXIq_wUP/view taan ive njuolgâdusah] :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. kuovâmáánu 2023 tme 13.01 (EET) == Ive 2022 lovottâh == Taan oho kišto fáddá suomâkielâg Wikipediast lii ''[[:fi:Wikipedia:Viikon kilpailu/Viikon kilpailu 2023-09|Vuoden 2022 luetuimmat artikkelit]]'' já Kevttee:Ejs-80 lii ráhtám [[:fi:Käyttäjä:Ejs-80/Vuoden_2022_luetuimmat/smnwiki|listo täin]] mijjân, jis tun-uv halijdah uásálistiđ :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. kuovâmáánu 2023 tme 12.07 (EET) == Ennuv lukko! == Ennuv lukko! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. njuhčâmáánu 2023 tme 23.21 (EEST) :Takkâ :) [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 29. njuhčâmáánu 2023 tme 23.25 (EEST) == Kreikka -> Kreeika já Kreika == Tiervâ! Kielâkäldee TermWikist tot lii vala Kreeika, ovdâmerkkân ''[https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Geografiija:Greika Kreeika täsiväldi]''. Mondiet tot lii tääl Kreika genetiivist? - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 22. cuáŋuimáánu 2023 tme 02.31 (EEST) :Muu mielâst Kreikka-sääni sojá siämmáánáál ko om. Saksa (Saksa Sa'ksa Saksaast) já Ranska (Ranska Ra'nska Ranskaast). Korpist Kreikka Kreika Kreikkaast paradigma lii táválub ko Kreikka Kreeika Kreeikast paradigma, já tivvoomohjelm tuhhit tuše Kreika/Kreikkaast (ij Kreeika/Kreeikast) Ton lasseen Korp mield kielâ nommâ lii čielgâsávt kreikakielâ (ige kreeikakielâ). Meiddei TermWikist lii [https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Expression:kreikakiel%C3%A2 kreikakielâ], mon mield genetiivhäämi ličij Kreika. :Ovdil ko mun muttim Kreeika > Kreika mun koijâdim visesvuođâ tiet Márjá-Liisást. Sun-uv lii ton uáivilist, et olmâ paradigma lii Kreikka Kreika Kreikkaast. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22. cuáŋuimáánu 2023 tme 11.29 (EEST) ::Ok! Arvâlâddim, ete tun lah koijâdâm Márjá-Liisást :) Te Wikidatast-uv lii tivvomnáál. Tivom taid tobbeen. Pastah-uv tom tivvođ TermWikist? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 22. cuáŋuimáánu 2023 tme 20.04 (EEST) :::Tääl láá sehe Kreeika -> Kreika já Kreeikast -> Kreikkaast tivvum Wikidatast :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 22. cuáŋuimáánu 2023 tme 20.48 (EEST) ::::Takkâ! Mun jiem paste tivvoođ tom TermWikist. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 23. cuáŋuimáánu 2023 tme 00.12 (EEST) == Vyesimáánu mánuppajekišto tárukielâg Wikipediast == Tiervâ! [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens_konkurranse_2023-05|Taan máánu fáddá]] lii [[Ovtâstum kunâgâskodde]], jis tun-uv halijdiččih kištottâllâđ! :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 4. vyesimáánu 2023 tme 21.50 (EEST) == Translation request == Hi. Sorry to bother you but I would like to ask you whether you could please translate this to Inari Sami?<poem> Lingua Franca Nova (“Elefen”) is a language designed to be particularly simple, consistent, and easy to learn for international communications. It has a number of positive qualities: 1. It has a limited number of phonemes. It sounds similar to Italian or Spanish. 2. It is phonetically spelled. No child should have to spend years learning irregularities. 3. It has a completely regular grammar, similar to the world’s creoles. 4. It has a limited and completely regular set of productive affixes for routine word derivation. 5. It has well-defined rules for word order, in keeping with many major languages. 6. Its vocabulary is strongly rooted in modern Romance languages. These languages are themselves widespread and influential, plus they have contributed the major part of English vocabulary 7. It is designed to be naturally accepting of Latin and Greek technical neologisms, the de facto “world standard”. 8. It is designed to seem relatively “natural” to those who are familiar with Romance languages, without being any more difficult for others to learn. We hope you like Elefen! </poem>Thanks for your help. [[Kevttee:Caro de Segeda|Caro de Segeda]] ([[Savâstâllâm kevttest:Caro de Segeda|savâstâllâm]]) 30. vyesimáánu 2023 tme 09.56 (EEST) == [[Ana Tijoux]] == Tiervâ! Tijoux puátá taan ive Riddu Riđđu -festivaalân. Leš-uv tust äigi já mohtâ vijđediđ mii artikkâl sust ovdil festivaal, jis kiinii halijdičij tom luuhâđ? Lam tääl kuursâst Taažâst, jiemge tieđe, oostâm-uv jiânnai rähtiđ ovdil festivaal. Artikkâl lii tääl uáli hyeni, ko vájáldittim juátkiđ tom rähtim. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. kesimáánu 2023 tme 11.57 (EEST) : Takkâ uáli ennuv! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2023 tme 11.50 (EEST) == Kilgool verbân? == Nubbe äšši, orjâlâškielân lii kilgolij pieijâmist ''gilkorastit'', nuorttâlâškielân ''ǩeâlgglâʹstted'' já suomâkielân ''kilkuroida''. Jiem kaavnâ anarâškielâst verbâhäämi, tiäđáh-uv mii tot sátáččij leđe anarâškielân? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. kesimáánu 2023 tme 12.09 (EEST) : Kilgolistiđ? :D -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. kesimáánu 2023 tme 12.11 (EEST) ::Kensi kilgoristiđ? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 29. kesimáánu 2023 tme 16.53 (EEST) ::: Hmmh, smiettim, ete kilgool -> kilgolistiđ. Orjâlâškielân tot lii gilkor -> gilkorastit. Mut jiem tieđe, já nuuvtko mainâšim, jiem kaavnâ tom kosten. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2023 tme 12.43 (EEST) ::::Tot lii ML iävtuttâs, mut sust lâi huáppu iäge sust lamaš pargoniävuh fáárust. Kilgolistiđ-uv lii vaarâ ok. Itkosii sänikirje mield kilgoor lii meid máhđulâš, veikkâ onnáá peeivi kilgool oro lemin eenâb kiävtust. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2023 tme 14.06 (EEST) == Wikiscan == Look here: https://smn.wikiscan.org/ [[Kevttee:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] ([[Savâstâllâm kevttest:Jon Harald Søby|savâstâllâm]]) 24. čohčâmáánu 2023 tme 10.46 (EEST) == Takkâ == Tiervâ! Takkâ ennuv artikkâl tivvoomist. [[Kevttee:Tynnoel|Tynnoel]] ([[Savâstâllâm kevttest:Tynnoel|savâstâllâm]]) 26. čohčâmáánu 2023 tme 08.47 (EEST) :Tiervâ še. Kyerrejim [[Nils Vibe Stockfleth|siijđo]], mut lâi tiäđust-uv feilâ. Puávtáh-uv tivvoođ tom? [[Kevttee:Tynnoel|Tynnoel]] ([[Savâstâllâm kevttest:Tynnoel|savâstâllâm]]) 26. čohčâmáánu 2023 tme 08.54 (EEST) == Lahâasâttem-*/laavâasâttem-* == Tiervâ! Kevttim ''lahâasâttemorgaan'', tastko tot lii el. nettidigisaanijn, vaalit.fi-siijđost ''lahâasâttemorgaan'': * Vaalit.fi: [https://vaalit.fi/smn/europarlamentvaaljah Europarlamentvaaljâi Euroop parlament (EP) lii ohtâ Euroop union ''lahâasâttemorgaanijn''.] * [https://saanih.oahpa.no/detail/smn/fin/lah%C3%A2as%C3%A2ttemorgaan.html Nettidigisaanih: ''lahâasâttemorgaan''] * [https://dokumentit.solinum.fi/samediggi/download/?d=dokumenttipankki/kansainv%C3%A4linen_toiminta/alkuper%C3%A4iskansapolitiikka/s%C3%A4mikiel%C3%A2n_-_s%C3%A4%C3%A4%C2%B4m%C7%A9i%C3%B5ll/alkuper%C3%A4iskansojen_maailman_konferenssin_loppuasiak_alg%C3%A2aalmugij_maailmkonferenssin_lopp%C3%A2%C3%A4%C5%A1%C5%A1ikirje.pdf Mij čonâdâttâp olášuttiđ ráđádâlmáin já oovtâstpargoost algâaalmugijguin taarbâšlijd aalmuglii tääsi tooimâid, mieldiluhâmáin lavâlijd, poolitlijd já haaldâtlijd tooimâid, moiguin juksâđ OA algâaalmugij vuoigâdvuođáid kyeskee julgáštuš uulmijd já ovdediđ tiäđulâšvuođâ julgáštušâst puoh ohtsâškode suorgijn, mieldiluhâmáin ''lahâasâttemorgaanij'', riehtilájádâs já almos haldâttuv tuáimeid.] Valterist ij lah ''*orgaan'', mut láá ''lahâasâttemhovdâ'', ''lahâasâttemoornig'' já ''lahâasâttemväldi''. ''Lahâasâttem*'' kiävttoo meid vijđáht Kelast ministeriöid já [https://www.anarasaavis.fi/2023/07/07/david-kroik-maadasammilas-tuahtar-ja-totkee/ joba Anarâš aavisist] :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. roovvâdmáánu 2023 tme 01.20 (EEST) :Tiervâ! ''Lainsäädäntö'' lii tääl jyehi saajeest "lahâasâttem", tastko tot lii nuuvt digisänikirjeest. Mut digisänikiirján ij pyevti ain lyettiđ. Kuálussääni vuossâmuš uási lii genetiivist (lain-säädäntö ige laki-säädäntö). Tot lii tääl tivvum aavisist. ML áigu tivvoođ tom sänikirjeest. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11. roovvâdmáánu 2023 tme 17.44 (EEST) ::Orjâlâškielân vuossâmuš uási lii nominatiivist: ''láhkaásahanorgána''. Oskom, ette orjâlâškielâg versio lii vaiguttâm anarâškielâg sáánán (já suomâkielâg versio nuorttâlâškielâg sáánán, ko nuorttâlâškielân vuossâmuš uási lii genetiivist ''lääʹjjšiõtteemorgaan'' tegu suomâkielân). - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. roovvâdmáánu 2023 tme 18.51 (EEST) :::Lahâasâttem lii vaarâ orjâlâškielâ influens já Viestâr-Aanaar kuávlukielâ, mut anarâškielâ lovnâsäänih ráhtojeh táválávt suomâkielâ vuáđuld. ML mielâst laavâasâttem lii pyereeb, mut Wikipediast mij pyehtip vissâ kevttiđ kuohtuid variaatioid. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. roovvâdmáánu 2023 tme 00.06 (EEST) == Šakki/shakki anarâškielân? == Mii taat ličij anarâškielân? ''Šáhkka'' orjâlâškielân já ''sjáhkka'' juulevsämikielân. Nuorttâlâškielân taat lii lovnâsääni ruošâkielâst ađai ''šäähmat''. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 8. juovlâmáánu 2023 tme 18.19 (EET) :Šakki [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 8. juovlâmáánu 2023 tme 22.37 (EET) ::Noh, mondiet jiem ärvidâm tom :D Takkâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 9. juovlâmáánu 2023 tme 01.10 (EET) == Wikipedia Year in Review == [https://wikipediayir.netlify.app/ Wikipedia Year in Review]. Taat lii hitruu :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 24. juovlâmáánu 2023 tme 15.52 (EET) :Takkâ! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 24. juovlâmáánu 2023 tme 16.51 (EET) == Staatâhammiittâs == Tiervâ! Lam ráhtám [[Kevttee:Yupik/Staatah|hammiittâs staatâartikkâlijd]]. Mon mielâst tun lah oornigist já paječalluin? Tot lii tiäđust-uv kuhes hammiittâs, mut jiem osko, ete mist láá kuássin artikkâleh, main láá puoh taah tääsih teikkâ paječalluuh, mut aainâs-uv ličij vaalmâš oornig puoh artikkâlij fáddáid. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 1. njuhčâmáánu 2024 tme 21.54 (EET) :Takkâ ennuv! Tot lii tääl oornigist muu mielâst. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 2. njuhčâmáánu 2024 tme 21.27 (EET) ::Takkâ tunjin! Viigâm taađeest vijđediđ taan ive ääigi staatâi artikkâlijd já jurgâliđ täid káártáid. Aalgâst vissâ lasettâm eennâmtiätu-oosijd. Servâččih-uv ton mield? :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 3. njuhčâmáánu 2024 tme 03.09 (EET) :::Šiev juurdâ! Mun puávtám tiäđust-uv išediđ :) [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 3. njuhčâmáánu 2024 tme 09.50 (EET) == Language learning via Wikimedia projects == Hi Muotâ, I am interested in how Wikimedia projects can be integrated with language learning workflows and recently gave a [[doi:10.5281/zenodo.10725824|talk]] on the subject. In the Telegram group for Wikimedia Language Diversity, I was then told that you are working on this, specifically on integrating Wikipedia "into the Inari Sámi program at the University of Oulu." I would thus appreciate pointers to your activities in this space or to related efforts that you might be aware of. [[Kevttee:Daniel Mietchen|Daniel Mietchen]] ([[Savâstâllâm kevttest:Daniel Mietchen|savâstâllâm]]) 2. njuhčâmáánu 2024 tme 22.23 (EET) :Hi Daniel! Writing a Wikipedia article is now one of the assignments of the following courses at the University of Oulu: :* Written Use of Inari Saami I :* Written Use of Inari Saami II :* Written Use of Inari Saami III :We usually organize 1–2 Wikipedia workshops for the students at the University of Oulu every year. :Second-year students are required to take the course "Work Practice in Inari Saami". They always have the option of working as Wikipedia editors. :<br> :Students at the [https://www.sogsakk.fi/en Saami Education Institute] have two practical training sessions every year: one in February and one in May. They also have the option of doing their practical training as Wikipedia editors. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 3. njuhčâmáánu 2024 tme 09.48 (EET) == Sämitiggeairâseh == Mist láá sehe ''Luokka:Suomâ sämitige airâseh'' já ''Luokka:Sämitiggeairâseh Taažâ Sämitiggeest''. Kuábbáš muulsâiähtu lii pyereeb? - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. cuáŋuimáánu 2024 tme 05.25 (EEST) :Vissâ ''Luokka:Suomâ sämitige airâseh''. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11. cuáŋuimáánu 2024 tme 10.32 (EEST) == Luokka:Sveicciliih Euroviisuh-lávlumkišto uásálisteeh == Tiervâ! Muu mielâst luoka nommâ ij lah pyeri, ovdâmerkkân Celine Dion ij lah sveiccilâš, mut sun lâi kuittâg Sveeici ovdâsteijee ive 1988. Licij-uv pyereeb Luokka:Sveeici Euroviisuh-lávlumkišto ovdâsteijeeh? Páittojim Italia ovdâsteijei luoka noomâ, ko rahtim täid :/ - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 9. vyesimáánu 2024 tme 22.39 (EEST) :Tot lii tuotâ. Noomâ ferttee mutteđ. Mahtsun: Luokka:Sveeici ovdâsteijeeh Euroviisuh-lávlumkištoost? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 9. vyesimáánu 2024 tme 22.42 (EEST) ::Tot lii šiev! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 9. vyesimáánu 2024 tme 22.44 (EEST) == Jieŋâskiäru SM-liigapajeh == Tiervâ! Piejâm suullân oovtâ uđđâ artikkâl jyehi peeivi, ko lam jurgâlâm artikkâlij myensterijd já algâteevstâid anarâškielân. Viigâm meid lasettiđ artikkâláid juávhuid. Oostah-uv lasettiđ eres oosijd (playoff-speelâin, lopâlijn soojijn jna)? Kaartâm rähtiđ Wikidatasta täi luokkain uđđâ siijđoin já ubâ hierarkia ađai rááhtám uđđâ siijđoid tääbbin uáli hiiiiiiiitásávt! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. syeinimáánu 2024 tme 15.00 (EEST) :Vaidâlittee kale must ij lah asto toos eidu tääl. Kenski porgemáánust, mut ij tääl. Stuárráámus čuolmâ lii "Vuáđuspellâmrááiđu tavlustâh". Tom ij pyevti kopijistiđ njuolgist suomâkielâlii Wikipediast. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. syeinimáánu 2024 tme 23.43 (EEST) ::Maŋeláá kal heivvee. Liiga algâiivij myenstereh fiwikist láá melgâd kuáruseh, iga kannat kevttiđ fiwiki versioid. Tiävdám taid ovdilko rááhtám uđđâ artikkâlijd. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. syeinimáánu 2024 tme 00.28 (EEST) == Taan oho okkokišto lii [[:fi:Wikipedia:Viikon_kilpailu/Viikon_kilpailu_2024-29|Suomâ uccâ kieldah]] == jis halijdiččih uásálistiđ tai artikkâlij viijđedmân teikkâ tuubdah kiämnii, kii halijdičij. Lam jo ráhtám luokkaid. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 17. syeinimáánu 2024 tme 20.35 (EEST) == ''SMS från Soppero'' == Jurgâl-uv Sáárákáisá meiddei ''SMS från Soppero'' -kirje? :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 9. čohčâmáánu 2024 tme 13.00 (EEST) :Tot lii jo jurgâlâm eres jurgâleijee. Tot almostuvá puáttee ive. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 9. čohčâmáánu 2024 tme 14.07 (EEST) ::Jiih! Jiem halijdâm karttâđ tom luuhâđ orjâlâškielân :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 9. čohčâmáánu 2024 tme 14.40 (EEST) == Ennuv takkâ, takkâ ennuv! == Takkâ, ko lasettih puátusijd [[parataekwondo kesiparalympialijn 2024 – almai 58 kg]] -artikkâlân! Jurgâlškuottim toos myensterijd já meridim uáđđáđ já juátkiđ onne. Lippukove-myenster lii mudoi pyeri muulsâiähtu flagIPCathlete-myensterân; kevtiškuáđám tom. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 14. čohčâmáánu 2024 tme 17.38 (EEST) :Mun irâttim rähtiđ flagIPCathlete-myenster ubâlâšvuođâ, mut tot ij heivii mii Wikipedian. Eŋgâlâskielâg Wikipediast čuolmân lii ain tot, et "2024 Summer" lii tuše ohtâ parameetter ('''2024 Summer''' Olympics), mut mij tarbâšep kyehti sierâ parameetter ('''kesi'''olympialijn '''2024'''). [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 14. čohčâmáánu 2024 tme 20.51 (EEST) ::Juáđhám artikkâlij porgâmuš itten ehidist, mut talle nisonij parataekwondo -artikkâlijgijn já kenski kuohtui olympialij taekwondo-artikkâlijgijn. Pyeri ijjâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 15. čohčâmáánu 2024 tme 01.12 (EEST) == 16TeamBracket-myenster == Tiervâ! Ko lah jo ráhtám 2TeamBracket- já 4TeamBracket-myensterijd, ráhtáččih 16TeamBracket-myenster-uv? Te jiem suurâ myensterij formattijd 😅. Takkâ ennuv! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. čohčâmáánu 2024 tme 14.55 (EEST) :Done :) [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 19. čohčâmáánu 2024 tme 15.25 (EEST) ::Jesh! Takkâ ennuv! Juáđhám onne ehidist, ko lam oppeet pääihist :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. čohčâmáánu 2024 tme 15.34 (EEST) == Kielâi koskâsiih liiŋkah == Tiervâ. Lasettâm kal taid kielâikoskâsijd liiŋkâid eennâmdatamyensterijd. Liijkkuum tuš vistig rähtiđ pompsissa já talle lasettiđ. Ij lah suotâs siämmáá ääigi leđe hammiimin. -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 4. roovvâdmáánu 2024 tme 23.37 (EEST) :Joo addâgâs. Mun lasettim liiŋkâ tuše kuulmâ myensterân. Talle joskim ko fiettejim, et tun vistig rááhtáh maaŋgâid myensterijd já talle lasettah puoh liiŋkâid. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 4. roovvâdmáánu 2024 tme 23.44 (EEST) == Argentiina historjá? == Tiervâ! Halijdiččih-uv čäälliđ [[Argentiina]]-artikkâlân ovdâmerkkân staatâ historjást teikkâ lasettiđ tiäđuid viehâduvvâst siämmáá ääigi ko čálám eennâmtiäđust? - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 5. roovvâdmáánu 2024 tme 00.17 (EEST) :Tiervâ! Mun puávtám čäälliđ maidnii Argentiina historjást maŋeláá. Roovvâdmáánust must lii váhá huáppu. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 5. roovvâdmáánu 2024 tme 13.48 (EEST) == Emotions/feelings == Hei hei, Muotâ! I am a user from the Norwegian (Bokmål) Wikipedia, where we have multiple types of monthly competitions throughout the year. I am hoping to try out some weekly contests again this upcoming November, and I have a category in mind that I see is not available here on smnwiki. This is important to me, as the competitions also include contributions to nnwiki, smnwiki, and sewiki – in addition to nowiki. This does, however, mean that a local category must be created to track contributions. I was chatting informally with another Inari-active user, and they suggested I reach out to you, to see if you would be able to create a category that would encompass feelings or emotions! This would be akin to [[:fi:Luokka:Tunteet|Luokka:Tunteet]] on Finnish Wikipedia and [[:no:Kategori:Følelser]], encompassing feelings such as fear, happiness, love, and anger (which in turn may include broader topics like terrorism, romance novels, discrimination, and laughter). Is this a category you would be able to create in Inari Sámi? I see you've also done some previous work on sewiki, where the category is also missing – would you be able to create it in Northern Sámi, as well? It's completely fine if you don't have time or desire to create these categories – in that case, perhaps you can direct me to someone who might be interested? [[Kevttee:EdoAug|EdoAug]] ([[Savâstâllâm kevttest:EdoAug|savâstâllâm]]) 7. roovvâdmáánu 2024 tme 16.58 (EEST) :Hi EdoAug! I have created the category [[:smn:Luokka:Tobdoh|Luokka:Tobdoh]] for Inari Saami. Unfortunately I don't know Northern Saami well enough to create categories on the sewiki as well. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 7. roovvâdmáánu 2024 tme 17.56 (EEST) == Vyerdi váhá == Ele vala čievâ [[:Luokka:Siijđoh, main myenstereh láá puástu nommâkomovuođâst]] já [[:Luokka:Siijđoh, moi myensterijn lii feilâ]], tain lii munjin ävkki uáinusist. Nubbe lii mudoi-uv uáinusist tuše muu čunoiloováprojektist. Puávtám čiehâđ taid talle maŋeláá jieš. -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 14. roovvâdmáánu 2024 tme 00.00 (EEST) == Translation request == Hello, Muotâ. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Inari Sami Wikipedia? Yours sincerely, [[Kevttee:Oirattas|Oirattas]] ([[Savâstâllâm kevttest:Oirattas|savâstâllâm]]) 18. roovvâdmáánu 2024 tme 16.29 (EEST) == Junápärtti Taažâst == Tiervâ! Miärkkojim, ete [[Anarâš aavis]]ist lii [https://www.anarasaavis.fi/2024/10/24/juna-lii-vierram-kiskoi-alne-taazast-ohta-lii-jaammam-ja-neeljis-laa-ruasnulum/ artikkâl junápäärtist]. [[:no:Togulykken_mellom_Bjerka_og_Finneidfjord_i_2024|Tárukielâg Wikipediast lii jo artikkâl tast]], jis tust lii asto jurgâliđ tom. Jis ij, viigâm mottoom muddoost skammâmáánust tom jurgâliđ. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. roovvâdmáánu 2024 tme 13.54 (EET) == Okkokišto == Tiervâ! Ko lah čáállám nuuvt ennuv USA vaaljâin, ličij pyeri, ete seervah [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Ukens_konkurranse_2024-45|meid taan oho kiišton tárukielâg Wikipediain]], veikkâ jieh távjá seervâ kištoid. Iä lah tääl nuuvt maaŋgah uásálisteeh já lah kuittâg prinsiipist jo uásálistám :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 7. skammâmáánu 2024 tme 13.43 (EET) :Tiervâ! Servâččih [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Ukens_konkurranse_2024-46|taan-uv oho kiišton]], ko lah tivvoom tiivrij artikkâlijd? Siämmáin suujâin ko moonnâm oho :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 15. skammâmáánu 2024 tme 13.00 (EET) == [[Sveicci]] lii ohtâ fáddá [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens_konkurranse_2024-12|juovlâmáánu mánuppajekištoost tárukielâg Wikipediast]] == ... já tälvivalastâllâm nubbe (artikkâleh tälviolympialijn anyone? :D). Servâččih taan-uv kiišton? Ááigum uásálistiđ eidu maŋeláhháá juovlâmáánust, ko lam macâttâm majemuu essee :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. juovlâmáánu 2024 tme 01.36 (EET) == Leklvaž ođđ eeʹǩǩ 2025! == Já anarâškielân-uv :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 1. uđđâivemáánu 2025 tme 14.30 (EET) :Takkâ siämmáá! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 1. uđđâivemáánu 2025 tme 14.33 (EET) == Emiirikodde == Emiirikodde lii Kielâkäldee tuhhiittem [[Ovtâstum arabiemiirikodeh|Ovtâstum arabiemiirikuudij]] mield[https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Expression:Arabiemiirikodeh]. Jiem tieđe mondiet tot lii tuhhiittum ton häämist. Kenski ML tiätá? - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 5. uđđâivemáánu 2025 tme 07.36 (EET) :(Já lam siämmáá uáivilist, ete tuu versio lii pyereeb.) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 5. uđđâivemáánu 2025 tme 07.48 (EET) ::Tot lii vissâ puáris miärádâs. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 5. uđđâivemáánu 2025 tme 12.36 (EET) :::Noh te ličij pyereeb, ete Kielâkäldee meerrid tivvoođ tom virgálávt. Mist lii Wikidatast-uv tot *emiirikodde puáris miärádâs tiet. Já te OpenStreetMapist-uv.... - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 5. uđđâivemáánu 2025 tme 13.42 (EET) ::::Muu mielâst ij taarbâš vyerdiđ Kielâkäldee miärádâs. Mij lep kuittâg jo muttám Ovtâstumstaatah > Ovtâstum staatah já Egypti > Egypt, veikkâ Kielâkäldee siijđoin já škovlâkiirjijn lâi Ovtâstumstaatah / Egypti. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 5. uđđâivemáánu 2025 tme 14.33 (EET) :::::Lam koijâdâm ML:st. Sun lii siämmáá uáivilist munnuin: eemiirkodde lii pyereeb ko emiirikodde. Emiirikodde lii puáris njuolgâ jurgâlus suomâkielâst (nuuvtko Ovtâstumstaatah já Egypti), mii ij lah heiviittum anarâškielâ njuolgâdusâi mield. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 5. uđđâivemáánu 2025 tme 15.27 (EET) ::::::Jiešalnees [https://kotus.fi/arabiemiirikunnat-on-nyt-virallisesti-arabiemiraatit/ Kotus uđđâ miärádâs] mield nommâ kolgâččij leđe Ovtâstum arabiemiraateh. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 5. uđđâivemáánu 2025 tme 16.37 (EET) == Tilastokeskus anarâškielân == Tiervâ! Suomâ kuávdáást kiävttoo ''lovottâhkuávdáš''-sääni vijđásubbooht já [https://valtioneuvosto.fi/sv/-/10616/paaministeri-marin-auttamalla-ja-tukemalla-toisiamme-jaksamme-vaikeiden-aikojen-ylitse?languageId=se_FI virgálávt], mondiet lam kiävttám tom já eres staatâi kuávdáin. ''Statistiikkuávdáš'' kiävttoo tuše smnwikist já Anarâš aavisist (já ohtii Korpist). Muu uáivil lii, ete jis sääni ii lah puástud, te ij kannat tom molsođ. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. uđđâivemáánu 2025 tme 22.26 (EET) :''Statistiikkuávdáš'' lii kal čuuvtij pyereeb ko ''lovottâhkuávdáš''. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 23. uđđâivemáánu 2025 tme 23.10 (EET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26. uđđâivemáánu 2025 tme 08.24 (EET) </div> <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Doc James@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Ko lii asto... == ... puávtáččih-uv lasettiđ staatâi artikkâláid ei. eennâmtiäđuid? Ličij pyeri, ete ko škoovlâi luuhâmihe álgá oppeet, täin artikkâlijn liččii ubâ vuáđutiäđuh. Jis tiäđuid lasettâm ohtuu, maaŋgah luuhâmiveh älgih já kiergâneh nuuhâđ-uv ovdil ko puoh artikkâlijn láá vuáđutiäđuh. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 13. kesimáánu 2025 tme 18.47 (EEST) == Serie A == Jis sust lii asto, nisonij Serie A:st finniiččih ennuv čuággáid kištoost :D Já mist láá jo artikkâleh Serie A:st, maid puáhtá älkkeht kevttiđ myensterin tegu [[Serie A 1986–1987 (nisoneh)]]. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. syeinimáánu 2025 tme 11.58 (EEST) == Testâ == Tiervâ! Muoi (@Løken já mun) iskâdeen artikkâlijd rähtiđ. Ele räähti laseartikkâlijd eennâmjuávhu spellein, mut [[Anna Koivunen]] -artikkâl puáhtá tivvoođ, jis halijdah! :) Takkâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 9. porgemáánu 2025 tme 15.23 (EEST) == Block == Hey, just want to let you know that I've deleted the IP's contributions as they belong to a known crosswiki LTA and hoaxer Alec Smithson. I reblocked the IP since IPs shouldn't be blocked indefinitely – they switch around which would block innocent people sooner or later. Thanks and stay safe, [[Kevttee:A09|A09]] ([[Savâstâllâm kevttest:A09|savâstâllâm]]) 31. porgemáánu 2025 tme 23.22 (EEST) :Whoops, seems like you got it first :P [[Kevttee:A09|A09]] ([[Savâstâllâm kevttest:A09|savâstâllâm]]) 31. porgemáánu 2025 tme 23.24 (EEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28. cuáŋuimáánu 2026 tme 23.11 (EEST) </div> <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Keegan (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> g5qs1yqdpzaybqm9ysbsa5uj264y2bn Savâstâllâm kevttest:Yupik 3 2713 153128 144360 2026-04-29T09:27:38Z Eurohunter 178 /* Diskografia */ + 153128 wikitext text/x-wiki ==Administrator== Tiervâ! Sovâččij-uv tunjin, et tust-uv šadda "administrator"? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11:18, 21 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :Heivee :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 13:31, 21 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ==Main page== Kost kávnoo tääl "main page" ađai https://incubator.wikimedia.org/wiki/Category:Wp/smn? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12:01, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :Ij vaarâ lah, jis ep lah ráhtám taam. Orjalâškielâlii Wikipediast lii [[se:Kategoriija:Váldokategoriijat|tánávt]]. [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12:24, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ::Takkâ! --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12:33, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ==Liiŋkah== Maht puáhtá lahteđ siijđo Wikidatan? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12:01, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :Jis siijđost lii <nowiki>{{Interwiki}}</nowiki>, siho taam, te "Languages" vyelni iä lah innig kielâliiŋkah. Teedi "Add links" já te vuosmuštáá lasseet, om. fiwiki teikkâ suomâkielâ já te artikkâl noomâ. Jis tun lah jo Wikidatast artikkâl q-siijđost (om. Suomâ Q33 teikkâ https://www.wikidata.org/wiki/Q33), siijđo vuoluubeln lii Wikipedia-uási. Tast teedi "mute" já aaibâs listo loopâst, kost lii "wiki", lasseet vuosmuštáá smn, tuhhit anarâškielâ, lasseet artikkâl noomâ já teedi paijeen "publish". -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12:16, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ::Takkâ! --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12:33, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ==Listo algâamnâsijn anarâškielân== Anarâškielâlâš listo lii tääl vaalmâš já oornigist. [[Kevttee:Mlolthuis]] lii tärhistâm tom. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22:35, 1 skammâmáánu 2020 (EET) :Takkâ tijjân! Vuolgâttim listo Säämi Kielâkäldei. Lam ráhtám toho uđđa tavlustuv, mast láá eres kemia vuáđuteermâi iävtuttâsâid. Lasettâm toho ubâ peeivi teermâid. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10:32, 2 skammâmáánu 2020 (EET) == Flower of the month == [[File:Diapensia lapponica Kilpisjärvi 2012-07.jpg|thumb|<center>Diapensia lapponica]] Hi Yupik Once again I want to award you with the [[:als:Wikipedia:Blueme vum Monet|Flower of the month]], this time for your huge efforts on Inarisami Wikipedia. :-) Best regards, --[[Kevttee:Holder|Holder]] ([[Savâstâllâm kevttest:Holder|savâstâllâm]]) 3. uđđâivemáánuta 2021 kello 07.59 (EET) :Mèrci viilmols, Holder! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 9. uđđâivemáánuta 2021 kello 16.00 (EET) ==Hans Ole Eira== Láá-uv muu tivomeh oornigist? Vâi lam-uv mun iberdâm algâalgâlii teevstâ puástud? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 18.01 (EET) :Jiem tieđe kost 'pärni' puáđistij, addâgâs! Ađai sust láá 4 nieidâ já sun lii juoigâm jo 2 puárásumos. Sun áigu vistig juoigâđ 2 nuorâmuu. Taat lii muálkkáá, ko jiem määti muštâliđ taam pyereest anarâškielân. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 18.19 (EET) ::Lam muttám majemuu celkkuu. Lii-uv tot oornigist tääl tuu mielâst? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 18.41 (EET) :::Takkâ, tääl tot lii oornigist! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 18.43 (EET)  ::::Addâgâs, mun lijjim iberdâm puástud 😊 Tekstâ ii tääl oornigist. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 20.23 (EET) ==Haldâšeijee-vuoigâdvuođah== Mij ep lah vala finnim uđđâ vuoigâdvuođâid, já táálááh vuoigâdvuođah noheh porgemáánu 9. peeivi. Puávtáččih-uv tun keččâđ, mii lii čuolmâ? Mij lep ornim vaaljâid aaibâs siämmáánáál ko ovdil-uv, já ovdil mij lep finnim vuoigâdvuođâid tállán ko mun pieijim viestâ Steward requests -siijđon. https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Several_users%40smnwiki --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 24. syeinimáánu 2021 tme 11:44 (EEST) :Jiem tieđe maht mij ferttip "rievtisnáál" orniđ vaaljâid, mut [[:fi:Keskustelu_käyttäjästä:Stryn#Smnwikin_ylläpitäjien_oikeudet|pivdim iše syemmilii stewardist]]. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. syeinimáánu 2021 tme 21:52 (EEST) ::Takkâ ennuv :) --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 25. syeinimáánu 2021 tme 22:07 (EEST) ::Tuáivu mield puoh mana pyereest! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 26. syeinimáánu 2021 tme 02:02 (EEST) ==Koččâmâš== Tiervâ! Mátáččih-uv tun västidiđ [[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] [[smn:Wikipedia:Kähviviste#Systeemviestâ_-siijđoh|koččâmâšân]]? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 26. juovlâmáánu 2021 tme 22:20 (EET) :Takkâ! Jiem lam huámášâm koččâmâš. Tuáivu mield Jon Harald sáttá išediđ! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. juovlâmáánu 2021 tme 00:31 (EET) == How we will see unregistered users == <div lang="fi" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hei! Saat tämän viestin, koska olet ylläpitäjä Wikimedian wikissä. Tällä hetkellä jonkun muokatessa Wikimedian wikiä kirjautumattomana, hänen IP-osoitteensa tulee näkyville. Kuten olet saattanut kuulla, emme voi tehdä näin enää tulevaisuudessa. Tämä päätös on Wikimedia Foundationin Legal-osaston tekemä, ja johtuu siitä, että yksityisyyttä verkossa koskevat normit ja määräykset ovat muuttuneet. IP:n sijaan näytämme naamioidun identiteetin. Ylläpitäjänä '''sinulla on yhä pääsy IP-osoitteeseen'''. Saataville tulee myös uusi käyttäjäryhmä niille, joiden täytyy nähdä rekisteröitymättömien käyttäjien koko IP-osoite vandalismin, häiriköinnin ja spämmin torjumiseksi ilman, että hänen täytyy olla ylläpitäjä. Muutosten tarkastajat näkevät myös osan IP-osoitteesta ilman tätä käyttäjäoikeutta. Pyrimme myös auttamaan luomalla [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|parempia työkaluja]]. Jos et ole aiemmin kuullut tästä, niin voit [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|lukea lisää Metasta]]. Jos haluat varmistua, ettei sinulta mene ohi tekniset muutokset Wikimedian wikeissä, voit [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|tilata]] [[m:Tech/News|viikoittaisen uutiskirjeen]]. Meillä on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|kaksi ehdotettua tapaa]] kuinka tämä identiteetti voisi toimia. '''Arvostaisimme palautettasi''' siitä, kumpi sinun mielestäsi voisi toimia paremmin sinulle ja sinun wikillesi, nyt sekä tulevaisuudessa. Voit [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|kertoa meille mielipiteesi täällä]]. Voit kirjoittaa kielelläsi. Ehdotukset on jätetty lokakuussa ja teemme päätöksen 17. tammikuuta jälkeen. Kiitos. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. uđđâivemáánu 2022 tme 20:19 (EET) <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Johan (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 --> == Sámi vâi Sami? == Tiervâ! Lii-uv albumij virgálâš nommâ Sámi Grand Prix 20xx vâi Sami Grand Prix 20xx?-[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2022 tme 03:42 (EET) :Uási Sami, uási Sámi :/ Mun ferttiim tivvoođ uási sehe tääbbin já Wikidatast. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2022 tme 11:17 (EET) ::Ok, takkâ! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2022 tme 11:24 (EET) :::Láá meid [https://ovttas.no/jietna_sami-grand-prix-2007 Sámi Grand Prix '07] já [https://open.spotify.com/album/0tuGEQkw3NlZgyIHVPaErZ '08] iäge Sámi Grand Prix 2007 teikkâ Sámi Grand Prix 2008. Uáli systemaatlávt... -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2022 tme 14:35 (EET) ==Kanariasuolluuh== Tiervâ! Muu mielâst tuu iävtuttâs (Kanariasuolluuh) lii pyereeb, veikkâ Korpist "Kanaria suolluuh" lii-uv táválub. Puávtáččih-uv tun mutteđ "Kanaria suolluuh" > "Kanariasuolluuh" kooveest? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. vyesimáánu 2022 tme 18:52 (EEST) :Tiäđust-uv :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. vyesimáánu 2022 tme 00:12 (EEST) ::Takkâ! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11. vyesimáánu 2022 tme 00:21 (EEST) == Uáinojeijee čuovâ spektri == Tiervâ! Puávtáččih-uv tun mutteđ uánojeijee > uáinojeijee [https://smn.wikipedia.org/wiki/%C5%A0le%C4%91g%C3%A2magneetl%C3%A2%C5%A1_suonj%C3%A2rdem#/media/Ti%C3%A4tuvu%C3%A1rkk%C3%A1:EM_spectrum_smn.svg taan kooveest]? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 3. porgemáánu 2022 tme 21:02 (EEST) :Tiäđust-uv! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 3. porgemáánu 2022 tme 22:27 (EEST) == Vuossâmuuh albumeh/muusikalbumeh == Tiervâ! Muu mielâst kolgâččij leđe "vuosâalbumeh". Sääni "vuossâmuuh" puáhtá iberdiđ puástud. Tom puáhtá meid iberdiđ nuuvt ete saavâst láá ive aalgâst almostum albumeh. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 19:32 (EEST) :Tiervâ! Naa, tot "vuosâalbumeh" lii nubbááš muulsâiähtu. Naba deebyytalbum? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 19:35 (EEST) ::Deebyytalbum lii meid ok, mut muu mielâst vuosâalbum lii idiomaatlub anarâškielân.-[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 20:34 (EEST) :::Jesh :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 21:03 (EEST) :Meid smietâm albumeh vs. muusikalbumeh. Puáhtá leeđ kovealbumeh, muusikalbumeh jno. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 19:40 (EEST) ::Mun kiävtáččim muusikalbum, mut vuosâalbum.-[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 20:34 (EEST) :::Ok! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 21:03 (EEST) == Wikipedia-páájá Anarist == Tiervâ! Mun lam sárnum MLáin. Lii máhđulâš orniđ Wikipedia-páájá Anarist njuhčâmáánust teikâ cuáŋuimáánust. AKS puáhtá faallâđ viste Sajosist sehe kaahvijd já pulláid. Vaidâlittee kale taan tove servi ij pyevti mäksiđ mätkikoloid (ađai kirdem-/juná-/bussiliipuid já hotellijd). Kuás sovâččij tunjin já Jon Haraldân? Anne já eres čälleeh: kuás sovâččij tijjân? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 24. uđđâivemáánu 2023 tme 19.00 (EET) :Tiervâ! Vuolgâttim JH:ân viestâ täst Telegramist, jis WMNO puáhtá mäksiđ suu mätkikoloid. Njuhčâmáánust lii nowikist ruopsis liiŋkâi kišto (ij tuše nisonijn) já cuáŋuimáánust lii epet tuot [[:fi:Wikiprojekti:Punaisten_linkkien_naiset/2022|ruopsis liiŋkâi nisonij kišto]] fiwikist, jis halijdep uásálistiđ kuábážân-nii pargopáájá ääigi. Munjin heivee kuás peri, mut sáttá leđe, et lam Taažâst cuáŋuimáánu loppâbeln. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2023 tme 14.47 (EET) ::Ok, takkâ! Pyeri äigi sáttá leđe njuhčâmáánu loppâ teikâ cuáŋuimáánu algâ ovdil pessijái. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2023 tme 14.59 (EET) == Haldâšeijeeh == Puávtáččih-uv tun [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Permanent_administrator_rights_/_Several_users@smnwiki išediđ já kommentistiđ]? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. kesimáánu 2023 tme 12.48 (EEST) :Kommentistim, mut jiem tieđe, jis tõt išedij. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. kesimáánu 2023 tme 15.30 (EEST) == Poliittinen == Tiervâ! [https://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&page=0&isCaseInsensitive&prefix&search=word%7Cpooliitl Pooliitlâš] lii ok, mut [https://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&page=0&isCaseInsensitive&prefix&search=word%7Cpoolitl poolitlâš] oro lemin táválub. Ađai ij taarbâš tivvoođ poolitlâš > pooliitlâš. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 1. skammâmáánu 2023 tme 22.37 (EET) :Ok, takkâ! Nettidigisaanijn lii fi<->smn tuše pooliitlâš, mondiet tom tiivvum. Mut tääl ko oppim, te sme<->smn lii tuše ''poolitlâš'' :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 1. skammâmáánu 2023 tme 22.52 (EET) ::Digisänikiirján ij pyevti lyettiđ. Tot lii tievâ feeilâin. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 1. skammâmáánu 2023 tme 23.07 (EET) :::Čálám ain feeilâid word-tiätuvuárkán (já forgâ vuolgâttâm tom), ko halijdâm ete digisänikirje ličij lyetitteijee :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 1. skammâmáánu 2023 tme 23.25 (EET) == Koččâmâš == Tiervâ! Must lii koččâmâš [https://smn.wikipedia.org/wiki/Sav%C3%A2st%C3%A2ll%C3%A2m:Tempe_kirkko Tempe kirhoost]. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 13. juovlâmáánu 2023 tme 22.04 (EET) == Olympialiih == Tiervâ! Ele räähti innig uđđâ siijđoid olympialijn (om. "Hiäibum kesiolympialijn 2024"). Siijđoh, moh mist jo láá, väätih hirmâd ennuv pargo. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2024 tme 01.27 (EEST) :Tiervâ! Joo, toh láá uáli koskân, addâgâs. Jiem iberdâm mon ennuv pargo täin lijjii, ko čäliškuottim taan ive kesiolympialijn, ko mist iä lah vistig artikkâleh olympiašlaajâin, valastâllein, soojijn, olympiajuávhuin jna. Ij lamaš jiärmáás miärádâs 🤦🏻‍♀️. Ááigum porgâđ olympiaartikkâlijd majemustáá pargopáájást, mondiet lijjim rähtimin tääl luokaid kirjeproojeekt vuoiŋâstempuudâst. Must lii uási slaajâteevstâin word-tiätuvuárhást, mut teevstâin iä lah vistig puátuseh, mitalisteh iäge miitaaltavlustâh. Já láá ennuv koččâmušah ovdâmerkkân "vyeli"šlaajâi noomâin. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2024 tme 03.23 (EEST) ::Tiervâ! Muoi pyehteen keččâđ koččâmušâid oovtâst ML:áin Anarist. Mitalisteh-tavlustâh oro toimâmin, mut miitaaltavlustuvâst láá vala muáddi čuolmâ. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2024 tme 12.17 (EEST) :::Tiervâ! Eŋgâlâskielâg wiki miitaaltavlustâh ij toimâm. Täst ovdâskulij puáhtá kevttiđ italiakielâg wiki tavlustuv. Tot tuáimá aaibâs pyereest. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2024 tme 23.59 (EEST) ::::Ok, takkâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. porgemáánu 2024 tme 00.14 (EEST) == Meet up? == Hi Yupik, I'm interested in the people behind the Inari Sami (SMN) Wikipedia. I'll be visiting Finland (Helsinki and Inari) in late October. Would it be possible to have a face-to-face talk, either with you or one of your fellow Wikipedians? I'm an author working on a book about small languages. Thank you! [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 16. čohčâmáánu 2024 tme 13.29 (EEST) :Sure! (If I'm around in either place then.) You might want to leave Muotâ a message on his talk page about it too. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 16. čohčâmáánu 2024 tme 13.59 (EEST) ::That's great! How do I find you? You may also contact through my website, https://languagewriter.com/contact/ ::I've left a message for Muotâ as well. [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 17. čohčâmáánu 2024 tme 11.02 (EEST) :::I've replied to your message on the English Wikipedia. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 17. čohčâmáánu 2024 tme 14.25 (EEST) ::::Sorry, that seems to have got lost somehow; I can't find it. Could you send it again, or send it through my website? [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 19. čohčâmáánu 2024 tme 14.12 (EEST) :::::You contacted me through my Talk page on the English Wikipedia. [https://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Muot%C3%A2 You can find it here.] [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 19. čohčâmáánu 2024 tme 14.43 (EEST) ::::::@[[Kevttee:Ongast|Ongast]] and @[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]]: if you're in Helsinki on the 29th of October, please feel free to join Wikimedia Finland at [[:en:Helsinki_Central_Library_Oodi|the Helsinki Central Library Oodi]] between 5 p.m. and 8 p.m. to celebrate [[:wikidata:Wikidata:Twelfth_Birthday|Wikidata's twelfth birthday]]! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 15.50 (EEST) :::::::Unfortunately I won't be in Helsinki that day. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 18.58 (EEST) ::::::::Thank you! However, I'll be in Inari on that date. [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 21.12 (EEST) == Translation request == Hello, Yupik. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Inari Sami Wikipedia? Yours sincerely, [[Kevttee:Oirattas|Oirattas]] ([[Savâstâllâm kevttest:Oirattas|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 14.48 (EEST) :I can't promise that it will get done this year, but I can try to get around to it eventually. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 15.56 (EEST) == Rollbacks == Hello, could you explain why you rollbacked my speedy deletion requests? These are redirects to pages that simply don't (or no longer) exist. --[[Kevttee:SHB2000|SHB2000]] ([[Savâstâllâm kevttest:SHB2000|savâstâllâm]]) 23. roovvâdmáánu 2024 tme 02.50 (EEST) :Yes, I can. I rolled them back for the same reason we have undeleted and rolled them back multiple times before. They are not considered a problem on this Wikipedia and actually serve as a reminder that the articles still need to be written. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. roovvâdmáánu 2024 tme 03.01 (EEST) ::Ah, right, gotcha – cheers for explaining. :-) [[Kevttee:SHB2000|SHB2000]] ([[Savâstâllâm kevttest:SHB2000|savâstâllâm]]) 23. roovvâdmáánu 2024 tme 03.15 (EEST) :BTW, if you would like to help us out, we could always use someone creating redirects to existing articles! :) Not sure, for example, how many redirects we have from the scientific names of animals, etc. to their Inari Saami name. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. roovvâdmáánu 2024 tme 03.15 (EEST) I don't see this as a strong reason, but since the local community wants to keep these redirects, I have no issue with it. That said, you must not use rollback to restore an old version. Just use "undo" and provide a brief explanation in the edit summary. Rollback is strictly for vandalism and must not be used to revert good-faith edits. Misusing this tool is not acceptable, so I hope you refrain from using it on good-faith edits in the future. [[Kevttee:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[Savâstâllâm kevttest:DreamRimmer|savâstâllâm]]) 19. njuhčâmáánu 2025 tme 13.08 (EET) :These have been explained multiple times here and even on Meta. Yet it continues without a single person bothering to look at the explanations or even the history of the page you've requesting being deleted. It's getting harder to consider these good-faith edits since after being reverted here, you've gone and requested deletions for redirects on sewiki, which has the same rules as here and now I have to waste time undeleting redirects there too. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 20. njuhčâmáánu 2025 tme 03.45 (EET) ::I did not have discussion tools enabled on this wiki, so I did not get a notification when you replied. Tagging broken redirects is a routine cleanup task, so people might do it. If you want to prevent users from tagging broken redirects in the main namespace on this wiki, you could set up an abuse filter. Let me know if you need any help creating the filter. [[Kevttee:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[Savâstâllâm kevttest:DreamRimmer|savâstâllâm]]) 20. njuhčâmáánu 2025 tme 06.05 (EET) == Maadâsämikielâliih kirjeh == * [https://web.trondelagfylke.no/trondelag-fylkesbibliotek/tjenester/bibliotektjenester-pa-sorsamisk/liste-over-lose-oversettelser/ Løse oversettelser til sørsamisk] * [https://web.trondelagfylke.no/trondelag-fylkesbibliotek/nyhetsarkiv/10-ar-med-sorsamiske-barneboker/ 10 år med sørsamiske barnebøker] [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 18. skammâmáánu 2024 tme 14.52 (EET) == <nowiki>{{IMDb}}</nowiki> == Tiervâ! Ele keevti <nowiki>{{IMDb}}</nowiki> čaittaleijei siijđoin. Tot ij tooimâ. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 1. juovlâmáánu 2024 tme 22.09 (EET) :Joo, huámmášim :/ Lijjim puátimin taid tivvoođ tääl ko lii oppeet asto. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. juovlâmáánu 2024 tme 00.14 (EET) == EM == Can you check [[Anna Koivunen]] now? *Sports links didnt work, so will check that later *References is broken, can you fix it? *OK with "š. 6. skammâmáánu 2001"? Is that correct? [[Kevttee:Løken|Løken]] ([[Savâstâllâm kevttest:Løken|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 11.04 (EEST) :The date format "6. skammâmáánu 2001" is correct, but the format "skammâmáánu 6. peeivi 2001" is more common nowadays. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 17.52 (EEST) :I've redirected the sportslenker template to [[Myenster:Valastâllâmliiŋkah]], but I can't figure out what is wrong with it. Maybe @[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] or @[[Kevttee:Zache|Zache]] would know. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 19.44 (EEST) ::Perfect. I will let the Lifespan-module be for now, and then I can check if we can fix it later. Reference is now OK, so i think we are good to go! --- [[Kevttee:Løken|Løken]] ([[Savâstâllâm kevttest:Løken|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 21.13 (EEST) :::@[[Kevttee:Løken|Løken]], @[[Kevttee:Yupik|Yupik]]. It required smn config (diff [https://smn.wikipedia.org/w/index.php?title=Mooduul:External_links/conf&diff=prev&oldid=135521 1], [https://smn.wikipedia.org/w/index.php?title=Mooduul:External_links/conf/Sport&diff=prev&oldid=135522 2]. I just blindly copypasted these so they still need proper translations. --[[Kevttee:Zache|Zache]] ([[Savâstâllâm kevttest:Zache|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 22.07 (EEST) ::::Kiitos! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. porgemáánu 2025 tme 01.53 (EEST) == Čannee koskâ == Tiervâ :) Ele keevti čannee kooskâ (&amp;nbsp;) talle ko lii kyehti teikâ eenâb sääni + koskâ + kuálusmerkkâ + sääni. Tággáár lii om. "Alexander Stubb -nommâsâš". Lâi muu feilâ kevtiškyettiđ tom tággáár tiileest. Ulmen lâi, ete sääni ij juohhuuččij toin naalijn ete raddalâs majemužžân merkkân ličij "-". Mutâ čannee koskâ ij iššeed tast. Ton saajeest tun puávtáh kevttiđ [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Nowrap nowrap-myenster]: Alexander Stubb <nowiki>{{nowrap|-nommâsâš}}</nowiki>. Siämmáš äšši lii talle-uv ko lii om. "mecci- já kaavpugkuávlu". Mun lam kiävttám čannee kooskâ saajeest "mecci- já". Ulmen lâi estiđ tom, ete raddalâs majemuš merkkâ ličij "-". Tastko jis tot lii, te lohhee lohá "meccijá" ko sun jurdá, ete koččâmušâst lii staavvâlsäärgis. Mutâ tääbbinkin čannee koskâ ij tooimâ. Nuuvtpa kolgâččij kevttiđ nowrap-myenster: <nowiki>{{nowrap|mecci- já}}</nowiki>. Taam ij kannat kuittâg liijkás ennuv kevttiđ, muu mielâst. :Takkâ tiäđust! Jiem tieđe, muštám-uv kevttiđ tom <nowiki>{{nowrap|mecci- já}}</nowiki>, mut viigâm! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 7. čohčâmáánu 2025 tme 23.23 (EEST) == A WikiNobel barnstar for you! == <div style="border:2px solid var(--border-color-progressive, #6485d1); border-radius:20px; padding:1em; display:flex; align-items: center; gap:1em; justify-content:space-evenly; background-color:var(--background-color-progressive-subtle, #f1f4fd)"> <div>[[File:WikiNobel_barnstar.svg|120px]]</div> <div>Hi! I just wanted to give you this barnstar as a token of appreciation for joining the [[m:WikiNobel|WikiNobel]] event today and for creating the new Inari Sámi article about the Nobel Peace Prize laureate, [[María Corina Machado]]. Thank you very much, and I hope you will join us next year too! </div></div> [[Kevttee:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[Savâstâllâm kevttest:Jon Harald Søby (WMNO)|savâstâllâm]]) 10. roovvâdmáánu 2025 tme 14.54 (EEST) :Takkâ ennuv! :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. roovvâdmáánu 2025 tme 15.18 (EEST) == Happy new year! == [[File:Kuusk Keila-Paldiski rdt ääres.jpg|right|200px]] This spruce grows in Estonia. I have seen it from train window with my own eyes. [[Kevttee:Taivo|Taivo]] ([[Savâstâllâm kevttest:Taivo|savâstâllâm]]) 26. juovlâmáánu 2025 tme 23.42 (EET) :That is neat, thanks! Happy New Year to you too! Pyeri uđđâ ihe! :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. juovlâmáánu 2025 tme 23.14 (EET) == Diskografia == Hello. Why did you changed the order? What is the point? [[Kevttee:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Savâstâllâm kevttest:Eurohunter|savâstâllâm]]) 30. uđđâivemáánu 2026 tme 19.22 (EET) :We are in the processing of harmonizing the way the discographies are displayed on this wiki and it was decided that that was the way they should be displayed. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. uđđâivemáánu 2026 tme 19.23 (EET) :: Are you sure? It is optimal way for discography without table used at ENWP and it was choosen years ago. One day ill update it to table anyway. [[Kevttee:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Savâstâllâm kevttest:Eurohunter|savâstâllâm]]) 30. uđđâivemáánu 2026 tme 19.25 (EET) :::This is not enwiki and the decisions made by the contributor community here should be respected. Discographies are not displayed in tables here, so that will end up being reverted as well, unless by that point in time the community has decided to display them in tables. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. uđđâivemáánu 2026 tme 19.29 (EET) Hello. I noticed your thanks for edit at Basshunter page. I'm looking for translation of descriptions "song by Käärijä and Basshunter" (Käärijän ja Basshunterin kappale) and "single by Käärijä and Basshunter" (Käärijän ja Basshunterin single) in Inari Sámi for Wikidata. Would you help? [[Kevttee:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Savâstâllâm kevttest:Eurohunter|savâstâllâm]]) 29. cuáŋuimáánu 2026 tme 12.27 (EEST) 1pvuyrhzvp4thu7hiim8phhbsy26lb5 153129 153128 2026-04-29T10:42:03Z Yupik 23 /* Diskografia */ Vástádâs 153129 wikitext text/x-wiki ==Administrator== Tiervâ! Sovâččij-uv tunjin, et tust-uv šadda "administrator"? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11:18, 21 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :Heivee :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 13:31, 21 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ==Main page== Kost kávnoo tääl "main page" ađai https://incubator.wikimedia.org/wiki/Category:Wp/smn? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12:01, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :Ij vaarâ lah, jis ep lah ráhtám taam. Orjalâškielâlii Wikipediast lii [[se:Kategoriija:Váldokategoriijat|tánávt]]. [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12:24, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ::Takkâ! --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12:33, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ==Liiŋkah== Maht puáhtá lahteđ siijđo Wikidatan? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12:01, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) :Jis siijđost lii <nowiki>{{Interwiki}}</nowiki>, siho taam, te "Languages" vyelni iä lah innig kielâliiŋkah. Teedi "Add links" já te vuosmuštáá lasseet, om. fiwiki teikkâ suomâkielâ já te artikkâl noomâ. Jis tun lah jo Wikidatast artikkâl q-siijđost (om. Suomâ Q33 teikkâ https://www.wikidata.org/wiki/Q33), siijđo vuoluubeln lii Wikipedia-uási. Tast teedi "mute" já aaibâs listo loopâst, kost lii "wiki", lasseet vuosmuštáá smn, tuhhit anarâškielâ, lasseet artikkâl noomâ já teedi paijeen "publish". -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12:16, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ::Takkâ! --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12:33, 22 roovvâdmáánu 2020 (EEST) ==Listo algâamnâsijn anarâškielân== Anarâškielâlâš listo lii tääl vaalmâš já oornigist. [[Kevttee:Mlolthuis]] lii tärhistâm tom. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22:35, 1 skammâmáánu 2020 (EET) :Takkâ tijjân! Vuolgâttim listo Säämi Kielâkäldei. Lam ráhtám toho uđđa tavlustuv, mast láá eres kemia vuáđuteermâi iävtuttâsâid. Lasettâm toho ubâ peeivi teermâid. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10:32, 2 skammâmáánu 2020 (EET) == Flower of the month == [[File:Diapensia lapponica Kilpisjärvi 2012-07.jpg|thumb|<center>Diapensia lapponica]] Hi Yupik Once again I want to award you with the [[:als:Wikipedia:Blueme vum Monet|Flower of the month]], this time for your huge efforts on Inarisami Wikipedia. :-) Best regards, --[[Kevttee:Holder|Holder]] ([[Savâstâllâm kevttest:Holder|savâstâllâm]]) 3. uđđâivemáánuta 2021 kello 07.59 (EET) :Mèrci viilmols, Holder! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 9. uđđâivemáánuta 2021 kello 16.00 (EET) ==Hans Ole Eira== Láá-uv muu tivomeh oornigist? Vâi lam-uv mun iberdâm algâalgâlii teevstâ puástud? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 18.01 (EET) :Jiem tieđe kost 'pärni' puáđistij, addâgâs! Ađai sust láá 4 nieidâ já sun lii juoigâm jo 2 puárásumos. Sun áigu vistig juoigâđ 2 nuorâmuu. Taat lii muálkkáá, ko jiem määti muštâliđ taam pyereest anarâškielân. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 18.19 (EET) ::Lam muttám majemuu celkkuu. Lii-uv tot oornigist tääl tuu mielâst? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 18.41 (EET) :::Takkâ, tääl tot lii oornigist! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 18.43 (EET)  ::::Addâgâs, mun lijjim iberdâm puástud 😊 Tekstâ ii tääl oornigist. --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 12. uđđâivemáánuta 2021 kello 20.23 (EET) ==Haldâšeijee-vuoigâdvuođah== Mij ep lah vala finnim uđđâ vuoigâdvuođâid, já táálááh vuoigâdvuođah noheh porgemáánu 9. peeivi. Puávtáččih-uv tun keččâđ, mii lii čuolmâ? Mij lep ornim vaaljâid aaibâs siämmáánáál ko ovdil-uv, já ovdil mij lep finnim vuoigâdvuođâid tállán ko mun pieijim viestâ Steward requests -siijđon. https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Several_users%40smnwiki --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 24. syeinimáánu 2021 tme 11:44 (EEST) :Jiem tieđe maht mij ferttip "rievtisnáál" orniđ vaaljâid, mut [[:fi:Keskustelu_käyttäjästä:Stryn#Smnwikin_ylläpitäjien_oikeudet|pivdim iše syemmilii stewardist]]. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. syeinimáánu 2021 tme 21:52 (EEST) ::Takkâ ennuv :) --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 25. syeinimáánu 2021 tme 22:07 (EEST) ::Tuáivu mield puoh mana pyereest! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 26. syeinimáánu 2021 tme 02:02 (EEST) ==Koččâmâš== Tiervâ! Mátáččih-uv tun västidiđ [[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] [[smn:Wikipedia:Kähviviste#Systeemviestâ_-siijđoh|koččâmâšân]]? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 26. juovlâmáánu 2021 tme 22:20 (EET) :Takkâ! Jiem lam huámášâm koččâmâš. Tuáivu mield Jon Harald sáttá išediđ! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. juovlâmáánu 2021 tme 00:31 (EET) == How we will see unregistered users == <div lang="fi" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hei! Saat tämän viestin, koska olet ylläpitäjä Wikimedian wikissä. Tällä hetkellä jonkun muokatessa Wikimedian wikiä kirjautumattomana, hänen IP-osoitteensa tulee näkyville. Kuten olet saattanut kuulla, emme voi tehdä näin enää tulevaisuudessa. Tämä päätös on Wikimedia Foundationin Legal-osaston tekemä, ja johtuu siitä, että yksityisyyttä verkossa koskevat normit ja määräykset ovat muuttuneet. IP:n sijaan näytämme naamioidun identiteetin. Ylläpitäjänä '''sinulla on yhä pääsy IP-osoitteeseen'''. Saataville tulee myös uusi käyttäjäryhmä niille, joiden täytyy nähdä rekisteröitymättömien käyttäjien koko IP-osoite vandalismin, häiriköinnin ja spämmin torjumiseksi ilman, että hänen täytyy olla ylläpitäjä. Muutosten tarkastajat näkevät myös osan IP-osoitteesta ilman tätä käyttäjäoikeutta. Pyrimme myös auttamaan luomalla [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|parempia työkaluja]]. Jos et ole aiemmin kuullut tästä, niin voit [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|lukea lisää Metasta]]. Jos haluat varmistua, ettei sinulta mene ohi tekniset muutokset Wikimedian wikeissä, voit [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|tilata]] [[m:Tech/News|viikoittaisen uutiskirjeen]]. Meillä on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|kaksi ehdotettua tapaa]] kuinka tämä identiteetti voisi toimia. '''Arvostaisimme palautettasi''' siitä, kumpi sinun mielestäsi voisi toimia paremmin sinulle ja sinun wikillesi, nyt sekä tulevaisuudessa. Voit [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|kertoa meille mielipiteesi täällä]]. Voit kirjoittaa kielelläsi. Ehdotukset on jätetty lokakuussa ja teemme päätöksen 17. tammikuuta jälkeen. Kiitos. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. uđđâivemáánu 2022 tme 20:19 (EET) <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Johan (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 --> == Sámi vâi Sami? == Tiervâ! Lii-uv albumij virgálâš nommâ Sámi Grand Prix 20xx vâi Sami Grand Prix 20xx?-[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2022 tme 03:42 (EET) :Uási Sami, uási Sámi :/ Mun ferttiim tivvoođ uási sehe tääbbin já Wikidatast. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2022 tme 11:17 (EET) ::Ok, takkâ! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2022 tme 11:24 (EET) :::Láá meid [https://ovttas.no/jietna_sami-grand-prix-2007 Sámi Grand Prix '07] já [https://open.spotify.com/album/0tuGEQkw3NlZgyIHVPaErZ '08] iäge Sámi Grand Prix 2007 teikkâ Sámi Grand Prix 2008. Uáli systemaatlávt... -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2022 tme 14:35 (EET) ==Kanariasuolluuh== Tiervâ! Muu mielâst tuu iävtuttâs (Kanariasuolluuh) lii pyereeb, veikkâ Korpist "Kanaria suolluuh" lii-uv táválub. Puávtáččih-uv tun mutteđ "Kanaria suolluuh" > "Kanariasuolluuh" kooveest? --[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. vyesimáánu 2022 tme 18:52 (EEST) :Tiäđust-uv :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. vyesimáánu 2022 tme 00:12 (EEST) ::Takkâ! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 11. vyesimáánu 2022 tme 00:21 (EEST) == Uáinojeijee čuovâ spektri == Tiervâ! Puávtáččih-uv tun mutteđ uánojeijee > uáinojeijee [https://smn.wikipedia.org/wiki/%C5%A0le%C4%91g%C3%A2magneetl%C3%A2%C5%A1_suonj%C3%A2rdem#/media/Ti%C3%A4tuvu%C3%A1rkk%C3%A1:EM_spectrum_smn.svg taan kooveest]? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 3. porgemáánu 2022 tme 21:02 (EEST) :Tiäđust-uv! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 3. porgemáánu 2022 tme 22:27 (EEST) == Vuossâmuuh albumeh/muusikalbumeh == Tiervâ! Muu mielâst kolgâččij leđe "vuosâalbumeh". Sääni "vuossâmuuh" puáhtá iberdiđ puástud. Tom puáhtá meid iberdiđ nuuvt ete saavâst láá ive aalgâst almostum albumeh. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 19:32 (EEST) :Tiervâ! Naa, tot "vuosâalbumeh" lii nubbááš muulsâiähtu. Naba deebyytalbum? -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 19:35 (EEST) ::Deebyytalbum lii meid ok, mut muu mielâst vuosâalbum lii idiomaatlub anarâškielân.-[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 20:34 (EEST) :::Jesh :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 21:03 (EEST) :Meid smietâm albumeh vs. muusikalbumeh. Puáhtá leeđ kovealbumeh, muusikalbumeh jno. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 19:40 (EEST) ::Mun kiävtáččim muusikalbum, mut vuosâalbum.-[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 20:34 (EEST) :::Ok! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 27. čohčâmáánu 2022 tme 21:03 (EEST) == Wikipedia-páájá Anarist == Tiervâ! Mun lam sárnum MLáin. Lii máhđulâš orniđ Wikipedia-páájá Anarist njuhčâmáánust teikâ cuáŋuimáánust. AKS puáhtá faallâđ viste Sajosist sehe kaahvijd já pulláid. Vaidâlittee kale taan tove servi ij pyevti mäksiđ mätkikoloid (ađai kirdem-/juná-/bussiliipuid já hotellijd). Kuás sovâččij tunjin já Jon Haraldân? Anne já eres čälleeh: kuás sovâččij tijjân? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 24. uđđâivemáánu 2023 tme 19.00 (EET) :Tiervâ! Vuolgâttim JH:ân viestâ täst Telegramist, jis WMNO puáhtá mäksiđ suu mätkikoloid. Njuhčâmáánust lii nowikist ruopsis liiŋkâi kišto (ij tuše nisonijn) já cuáŋuimáánust lii epet tuot [[:fi:Wikiprojekti:Punaisten_linkkien_naiset/2022|ruopsis liiŋkâi nisonij kišto]] fiwikist, jis halijdep uásálistiđ kuábážân-nii pargopáájá ääigi. Munjin heivee kuás peri, mut sáttá leđe, et lam Taažâst cuáŋuimáánu loppâbeln. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2023 tme 14.47 (EET) ::Ok, takkâ! Pyeri äigi sáttá leđe njuhčâmáánu loppâ teikâ cuáŋuimáánu algâ ovdil pessijái. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 25. uđđâivemáánu 2023 tme 14.59 (EET) == Haldâšeijeeh == Puávtáččih-uv tun [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Permanent_administrator_rights_/_Several_users@smnwiki išediđ já kommentistiđ]? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. kesimáánu 2023 tme 12.48 (EEST) :Kommentistim, mut jiem tieđe, jis tõt išedij. -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. kesimáánu 2023 tme 15.30 (EEST) == Poliittinen == Tiervâ! [https://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&page=0&isCaseInsensitive&prefix&search=word%7Cpooliitl Pooliitlâš] lii ok, mut [https://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&page=0&isCaseInsensitive&prefix&search=word%7Cpoolitl poolitlâš] oro lemin táválub. Ađai ij taarbâš tivvoođ poolitlâš > pooliitlâš. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 1. skammâmáánu 2023 tme 22.37 (EET) :Ok, takkâ! Nettidigisaanijn lii fi<->smn tuše pooliitlâš, mondiet tom tiivvum. Mut tääl ko oppim, te sme<->smn lii tuše ''poolitlâš'' :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 1. skammâmáánu 2023 tme 22.52 (EET) ::Digisänikiirján ij pyevti lyettiđ. Tot lii tievâ feeilâin. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 1. skammâmáánu 2023 tme 23.07 (EET) :::Čálám ain feeilâid word-tiätuvuárkán (já forgâ vuolgâttâm tom), ko halijdâm ete digisänikirje ličij lyetitteijee :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 1. skammâmáánu 2023 tme 23.25 (EET) == Koččâmâš == Tiervâ! Must lii koččâmâš [https://smn.wikipedia.org/wiki/Sav%C3%A2st%C3%A2ll%C3%A2m:Tempe_kirkko Tempe kirhoost]. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 13. juovlâmáánu 2023 tme 22.04 (EET) == Olympialiih == Tiervâ! Ele räähti innig uđđâ siijđoid olympialijn (om. "Hiäibum kesiolympialijn 2024"). Siijđoh, moh mist jo láá, väätih hirmâd ennuv pargo. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2024 tme 01.27 (EEST) :Tiervâ! Joo, toh láá uáli koskân, addâgâs. Jiem iberdâm mon ennuv pargo täin lijjii, ko čäliškuottim taan ive kesiolympialijn, ko mist iä lah vistig artikkâleh olympiašlaajâin, valastâllein, soojijn, olympiajuávhuin jna. Ij lamaš jiärmáás miärádâs 🤦🏻‍♀️. Ááigum porgâđ olympiaartikkâlijd majemustáá pargopáájást, mondiet lijjim rähtimin tääl luokaid kirjeproojeekt vuoiŋâstempuudâst. Must lii uási slaajâteevstâin word-tiätuvuárhást, mut teevstâin iä lah vistig puátuseh, mitalisteh iäge miitaaltavlustâh. Já láá ennuv koččâmušah ovdâmerkkân "vyeli"šlaajâi noomâin. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2024 tme 03.23 (EEST) ::Tiervâ! Muoi pyehteen keččâđ koččâmušâid oovtâst ML:áin Anarist. Mitalisteh-tavlustâh oro toimâmin, mut miitaaltavlustuvâst láá vala muáddi čuolmâ. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2024 tme 12.17 (EEST) :::Tiervâ! Eŋgâlâskielâg wiki miitaaltavlustâh ij toimâm. Täst ovdâskulij puáhtá kevttiđ italiakielâg wiki tavlustuv. Tot tuáimá aaibâs pyereest. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 22. porgemáánu 2024 tme 23.59 (EEST) ::::Ok, takkâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. porgemáánu 2024 tme 00.14 (EEST) == Meet up? == Hi Yupik, I'm interested in the people behind the Inari Sami (SMN) Wikipedia. I'll be visiting Finland (Helsinki and Inari) in late October. Would it be possible to have a face-to-face talk, either with you or one of your fellow Wikipedians? I'm an author working on a book about small languages. Thank you! [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 16. čohčâmáánu 2024 tme 13.29 (EEST) :Sure! (If I'm around in either place then.) You might want to leave Muotâ a message on his talk page about it too. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 16. čohčâmáánu 2024 tme 13.59 (EEST) ::That's great! How do I find you? You may also contact through my website, https://languagewriter.com/contact/ ::I've left a message for Muotâ as well. [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 17. čohčâmáánu 2024 tme 11.02 (EEST) :::I've replied to your message on the English Wikipedia. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 17. čohčâmáánu 2024 tme 14.25 (EEST) ::::Sorry, that seems to have got lost somehow; I can't find it. Could you send it again, or send it through my website? [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 19. čohčâmáánu 2024 tme 14.12 (EEST) :::::You contacted me through my Talk page on the English Wikipedia. [https://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Muot%C3%A2 You can find it here.] [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 19. čohčâmáánu 2024 tme 14.43 (EEST) ::::::@[[Kevttee:Ongast|Ongast]] and @[[Kevttee:Muotâ|Muotâ]]: if you're in Helsinki on the 29th of October, please feel free to join Wikimedia Finland at [[:en:Helsinki_Central_Library_Oodi|the Helsinki Central Library Oodi]] between 5 p.m. and 8 p.m. to celebrate [[:wikidata:Wikidata:Twelfth_Birthday|Wikidata's twelfth birthday]]! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 15.50 (EEST) :::::::Unfortunately I won't be in Helsinki that day. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 18.58 (EEST) ::::::::Thank you! However, I'll be in Inari on that date. [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 21.12 (EEST) == Translation request == Hello, Yupik. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Inari Sami Wikipedia? Yours sincerely, [[Kevttee:Oirattas|Oirattas]] ([[Savâstâllâm kevttest:Oirattas|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 14.48 (EEST) :I can't promise that it will get done this year, but I can try to get around to it eventually. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 17. roovvâdmáánu 2024 tme 15.56 (EEST) == Rollbacks == Hello, could you explain why you rollbacked my speedy deletion requests? These are redirects to pages that simply don't (or no longer) exist. --[[Kevttee:SHB2000|SHB2000]] ([[Savâstâllâm kevttest:SHB2000|savâstâllâm]]) 23. roovvâdmáánu 2024 tme 02.50 (EEST) :Yes, I can. I rolled them back for the same reason we have undeleted and rolled them back multiple times before. They are not considered a problem on this Wikipedia and actually serve as a reminder that the articles still need to be written. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. roovvâdmáánu 2024 tme 03.01 (EEST) ::Ah, right, gotcha – cheers for explaining. :-) [[Kevttee:SHB2000|SHB2000]] ([[Savâstâllâm kevttest:SHB2000|savâstâllâm]]) 23. roovvâdmáánu 2024 tme 03.15 (EEST) :BTW, if you would like to help us out, we could always use someone creating redirects to existing articles! :) Not sure, for example, how many redirects we have from the scientific names of animals, etc. to their Inari Saami name. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. roovvâdmáánu 2024 tme 03.15 (EEST) I don't see this as a strong reason, but since the local community wants to keep these redirects, I have no issue with it. That said, you must not use rollback to restore an old version. Just use "undo" and provide a brief explanation in the edit summary. Rollback is strictly for vandalism and must not be used to revert good-faith edits. Misusing this tool is not acceptable, so I hope you refrain from using it on good-faith edits in the future. [[Kevttee:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[Savâstâllâm kevttest:DreamRimmer|savâstâllâm]]) 19. njuhčâmáánu 2025 tme 13.08 (EET) :These have been explained multiple times here and even on Meta. Yet it continues without a single person bothering to look at the explanations or even the history of the page you've requesting being deleted. It's getting harder to consider these good-faith edits since after being reverted here, you've gone and requested deletions for redirects on sewiki, which has the same rules as here and now I have to waste time undeleting redirects there too. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 20. njuhčâmáánu 2025 tme 03.45 (EET) ::I did not have discussion tools enabled on this wiki, so I did not get a notification when you replied. Tagging broken redirects is a routine cleanup task, so people might do it. If you want to prevent users from tagging broken redirects in the main namespace on this wiki, you could set up an abuse filter. Let me know if you need any help creating the filter. [[Kevttee:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[Savâstâllâm kevttest:DreamRimmer|savâstâllâm]]) 20. njuhčâmáánu 2025 tme 06.05 (EET) == Maadâsämikielâliih kirjeh == * [https://web.trondelagfylke.no/trondelag-fylkesbibliotek/tjenester/bibliotektjenester-pa-sorsamisk/liste-over-lose-oversettelser/ Løse oversettelser til sørsamisk] * [https://web.trondelagfylke.no/trondelag-fylkesbibliotek/nyhetsarkiv/10-ar-med-sorsamiske-barneboker/ 10 år med sørsamiske barnebøker] [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 18. skammâmáánu 2024 tme 14.52 (EET) == <nowiki>{{IMDb}}</nowiki> == Tiervâ! Ele keevti <nowiki>{{IMDb}}</nowiki> čaittaleijei siijđoin. Tot ij tooimâ. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 1. juovlâmáánu 2024 tme 22.09 (EET) :Joo, huámmášim :/ Lijjim puátimin taid tivvoođ tääl ko lii oppeet asto. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. juovlâmáánu 2024 tme 00.14 (EET) == EM == Can you check [[Anna Koivunen]] now? *Sports links didnt work, so will check that later *References is broken, can you fix it? *OK with "š. 6. skammâmáánu 2001"? Is that correct? [[Kevttee:Løken|Løken]] ([[Savâstâllâm kevttest:Løken|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 11.04 (EEST) :The date format "6. skammâmáánu 2001" is correct, but the format "skammâmáánu 6. peeivi 2001" is more common nowadays. [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 17.52 (EEST) :I've redirected the sportslenker template to [[Myenster:Valastâllâmliiŋkah]], but I can't figure out what is wrong with it. Maybe @[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] or @[[Kevttee:Zache|Zache]] would know. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 19.44 (EEST) ::Perfect. I will let the Lifespan-module be for now, and then I can check if we can fix it later. Reference is now OK, so i think we are good to go! --- [[Kevttee:Løken|Løken]] ([[Savâstâllâm kevttest:Løken|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 21.13 (EEST) :::@[[Kevttee:Løken|Løken]], @[[Kevttee:Yupik|Yupik]]. It required smn config (diff [https://smn.wikipedia.org/w/index.php?title=Mooduul:External_links/conf&diff=prev&oldid=135521 1], [https://smn.wikipedia.org/w/index.php?title=Mooduul:External_links/conf/Sport&diff=prev&oldid=135522 2]. I just blindly copypasted these so they still need proper translations. --[[Kevttee:Zache|Zache]] ([[Savâstâllâm kevttest:Zache|savâstâllâm]]) 10. porgemáánu 2025 tme 22.07 (EEST) ::::Kiitos! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 11. porgemáánu 2025 tme 01.53 (EEST) == Čannee koskâ == Tiervâ :) Ele keevti čannee kooskâ (&amp;nbsp;) talle ko lii kyehti teikâ eenâb sääni + koskâ + kuálusmerkkâ + sääni. Tággáár lii om. "Alexander Stubb -nommâsâš". Lâi muu feilâ kevtiškyettiđ tom tággáár tiileest. Ulmen lâi, ete sääni ij juohhuuččij toin naalijn ete raddalâs majemužžân merkkân ličij "-". Mutâ čannee koskâ ij iššeed tast. Ton saajeest tun puávtáh kevttiđ [https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Nowrap nowrap-myenster]: Alexander Stubb <nowiki>{{nowrap|-nommâsâš}}</nowiki>. Siämmáš äšši lii talle-uv ko lii om. "mecci- já kaavpugkuávlu". Mun lam kiävttám čannee kooskâ saajeest "mecci- já". Ulmen lâi estiđ tom, ete raddalâs majemuš merkkâ ličij "-". Tastko jis tot lii, te lohhee lohá "meccijá" ko sun jurdá, ete koččâmušâst lii staavvâlsäärgis. Mutâ tääbbinkin čannee koskâ ij tooimâ. Nuuvtpa kolgâččij kevttiđ nowrap-myenster: <nowiki>{{nowrap|mecci- já}}</nowiki>. Taam ij kannat kuittâg liijkás ennuv kevttiđ, muu mielâst. :Takkâ tiäđust! Jiem tieđe, muštám-uv kevttiđ tom <nowiki>{{nowrap|mecci- já}}</nowiki>, mut viigâm! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 7. čohčâmáánu 2025 tme 23.23 (EEST) == A WikiNobel barnstar for you! == <div style="border:2px solid var(--border-color-progressive, #6485d1); border-radius:20px; padding:1em; display:flex; align-items: center; gap:1em; justify-content:space-evenly; background-color:var(--background-color-progressive-subtle, #f1f4fd)"> <div>[[File:WikiNobel_barnstar.svg|120px]]</div> <div>Hi! I just wanted to give you this barnstar as a token of appreciation for joining the [[m:WikiNobel|WikiNobel]] event today and for creating the new Inari Sámi article about the Nobel Peace Prize laureate, [[María Corina Machado]]. Thank you very much, and I hope you will join us next year too! </div></div> [[Kevttee:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[Savâstâllâm kevttest:Jon Harald Søby (WMNO)|savâstâllâm]]) 10. roovvâdmáánu 2025 tme 14.54 (EEST) :Takkâ ennuv! :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 10. roovvâdmáánu 2025 tme 15.18 (EEST) == Happy new year! == [[File:Kuusk Keila-Paldiski rdt ääres.jpg|right|200px]] This spruce grows in Estonia. I have seen it from train window with my own eyes. [[Kevttee:Taivo|Taivo]] ([[Savâstâllâm kevttest:Taivo|savâstâllâm]]) 26. juovlâmáánu 2025 tme 23.42 (EET) :That is neat, thanks! Happy New Year to you too! Pyeri uđđâ ihe! :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. juovlâmáánu 2025 tme 23.14 (EET) == Diskografia == Hello. Why did you changed the order? What is the point? [[Kevttee:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Savâstâllâm kevttest:Eurohunter|savâstâllâm]]) 30. uđđâivemáánu 2026 tme 19.22 (EET) :We are in the processing of harmonizing the way the discographies are displayed on this wiki and it was decided that that was the way they should be displayed. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. uđđâivemáánu 2026 tme 19.23 (EET) :: Are you sure? It is optimal way for discography without table used at ENWP and it was choosen years ago. One day ill update it to table anyway. [[Kevttee:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Savâstâllâm kevttest:Eurohunter|savâstâllâm]]) 30. uđđâivemáánu 2026 tme 19.25 (EET) :::This is not enwiki and the decisions made by the contributor community here should be respected. Discographies are not displayed in tables here, so that will end up being reverted as well, unless by that point in time the community has decided to display them in tables. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. uđđâivemáánu 2026 tme 19.29 (EET) Hello. I noticed your thanks for edit at Basshunter page. I'm looking for translation of descriptions "song by Käärijä and Basshunter" (Käärijän ja Basshunterin kappale) and "single by Käärijä and Basshunter" (Käärijän ja Basshunterin single) in Inari Sámi for Wikidata. Would you help? [[Kevttee:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Savâstâllâm kevttest:Eurohunter|savâstâllâm]]) 29. cuáŋuimáánu 2026 tme 12.27 (EEST) :Hi! "Käärijä já Basshunter pittá" for the first and "Käärijä já Basshunter single" for the second. Thanks for keeping these updated! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. cuáŋuimáánu 2026 tme 13.42 (EEST) pvrc7pzmxuuynqcrh14gp35cxdqbv4w 1897 0 2885 153097 146511 2026-04-28T19:34:21Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153097 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=18}} '''1897''' ('''MDCCCXCVII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi]]. Tot lâi [[1890-loho|1890-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[cuáŋuimáánu 23.]] peeivi – [[Lester B. Pearson]], ive [[1957]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[kanada]]lâš diplomaat já politikkár (j. [[1972]])<ref name="np-pearson-1957">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1957/pearson/facts/ | Nommâ = Lester Bowles Pearson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Frank Capra]], italialâš-ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee (j. [[1991]]) * [[skammâmáánu 18.]] peeivi – [[Patrick M. S. Blackett]], ive [[1948]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš fysikkár (j. [[1974]])<ref name="np-blackett-1948">{{Nettikäldee| Čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1948/blackett/facts/|nommâ= Patrick M.S. Blackett | Almostittem=nobelprize.org| Čujottum=2024-05-08| Kielâ={{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 17.]] peeivi – [[Elof Lindström]], ruátálâš almosvalastâllee (j. [[1988]]) ==Jämimeh== * [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi – [[Johannes Brahms]], saksalâš šuoŋârähtee (š. [[1833]]) * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Minna Canth]], syemmilâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1844]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1897}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1897|*]] 2nvzrvfezlpthwgxz3yvz3gqxcdmrz0 Vyesimáánu 18. 0 2887 153099 146512 2026-04-28T19:35:34Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153099 wikitext text/x-wiki '''Vyesimáánu 18.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 138. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 139. peivi). Ive loopân láá 227 peivid. == Nommâpeeivih == * anarâš kalender: Erkki, Eerik, Eero, Eeroh, Eiroh * syemmilâš kalender: Erkki, Eero, Erkka, Eerika, Eerik, Eerikki ==Tábáhtusah== ''[[Eirohpeivi]]''<ref name="kuati.fi-merkkapeeivih">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/05/ak_merkkapeeivih-1.pdf|nommâ=Sämmilâš kalender merkkâpeeivih|almostittem=kuati.fi|čujottum=2023-04-21|tiätuvuárkkáhäämi=PDF}}</ref> * [[1012]] – [[Benedictus VIII (paavi)|Benedictus VIII]] šoodâi virgálávt katolilii kirho 143. paavin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Benedict-VIII|nommâ=Benedict VIII|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2023-04-05|čujottum=2023-05-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.newadvent.org/cathen/02428e.htm|nommâ=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Pope Benedict VIII|almostittem=www.newadvent.org|čujottum=2023-05-28|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1969]] – [[Apollo-ohjelm]]: [[Apollo 10]] paččui máátkán. * [[2021]] – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui [[Rotterdam]]ist [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmijn]]. * [[2022]] – [[Suomâ]] já [[Ruotâ]] kuođđii [[Nato]]-[[jeessânucâmuš]]. ==Šoddâmeh== * [[1868]] – [[Nikolai II]], [[Ruoššâ|Ruošâ]] kiäisár, [[Puola]] kunâgâs já [[Suomâ]] majemuš stuorrâfurstâ (j. [[1918]]) * [[1897]] – [[Frank Capra]], italialâš-ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee (j. [[1991]]) * [[1901]] – [[Erkki Huttunen]], syemmilâš arkkiteht (j. [[1956]])<ref name="mfafi-huttunen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/erkki-huttunen/ | Nommâ = Erkki Huttunen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[1931]] – [[Don Martin]], ovtâstumstaatâlâš ráiđukovesárgoo (MAD-lostâ) (j. [[2000]]) ==Jämimeh== * [[1844]] – [[Richard McCarty (politikkár)|Richard McCarty]], ovtâstumstaatâlâš politikkár (š. [[1780]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bioguide.congress.gov/search/bio/M000321|nommâ=Bioguide Search|almostittem=bioguide.congress.gov|čujottum=2022-06-15|kielâ={{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Vyesimáánu|18]] r7gj4bqnalvqaqruw8p8uqnqmzpgprv Čohčâmáánu 3. 0 2888 153104 146513 2026-04-28T19:37:19Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153104 wikitext text/x-wiki '''Čohčâmáánu 3.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 246. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 247. peivi). Ive loopân láá 119 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Šiärá, Soilá *syemmilâš kalender: Soili, Soile, Soila ==Tábáhtusah== * [[1467]] – Eennâm tuárgistij [[Siena]]st, [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 4,9 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VI–VII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-20|kielâ={{it}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1034]] – [[Go-Sanjō (kiäisár)|Go-Sanjō]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 1068–1073 (j. [[1073]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=314–315|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=198–199|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=166–168|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=259|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[1900]] – [[Urho Kekkonen]], syemmilâš politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 8. president]] (j. [[1986]]) * [[1949]] – [[Olaf Eliassen]], merâsämmilâš politikkár já eennâmviljâleijee (j. [[2023]])<ref name="nrk-1.16632669">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/olaf-eliassen-lea-vadjolan--1.16632669|nommâ=Olaf Eliassen lea vádjolan|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-11-11|äigimuddo=2023-11-10|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.6604306">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/olaf-eliassen-1.6604306|nommâ=Olaf Eliassen|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-11-11|tahhee=Aslaksen, Eilif Andreas|äigimuddo=2009-06-17|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[1950]] – [[Pave Maijanen]], syemmilâš musikkár (j. [[2021]])<ref name="hs-2000007744668">Niemi, Onni. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007744668.html Muusikko Pave Maijanen on kuollut]. Helsingin Sanomat. 16.1.2021. Čujottum 17.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> * [[1978]] – [[Marjo Niemi]], syemmilâš kirje- já čaaitâlmčällee ==Jämimeh== * [[931]] – [[Uda (kiäisár)|Uda]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 887–897 (š. [[866]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=289–290|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=175–179|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=125–129|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref> * [[956]] – [[Zhao Hongyin]], kiinalâš kenraal (š. [[899]]) * [[1402]] – [[Gian Galeazzo Visconti]], italialâš politikkár (š. [[1351]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Gian-Galeazzo-Visconti|nommâ=Gian Galeazzo Visconti|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2025-07-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hls-dhs-dss.ch/articles/029261/2015-01-11/|nommâ=Visconti, Gian Galeazzo|almostittem=hls-dhs-dss.ch|čujottum=2025-07-01|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1991]] – [[Frank Capra]], italialâš-ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee (š. [[1897]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Čohčâmáánu‎|3]] gsvnh164jw85t2uxie5k0s63cf9p8e3 1925 0 3185 153101 150966 2026-04-28T19:35:55Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153101 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1925''' ('''MCMXXV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh]]. Tot lâi [[1920-loho|1920-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 27.]] peeivi – [[Aldâkkâs]] čooskij [[Taivalkoski kirkko|Taivalkoski vuossâmuu kiirkon]], mii te puállái. Muádi tiijmest kirkko lâi puállám kunnân.<ref name="kirjastovirma"/> ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 14.]] peeivi – [[Čokkevaarij sopâmuš]] poođij vuáimán.<ref name="lovdata">{{Nettikäldee|čujottâs=https://lovdata.no/dokument/TRAKTATEN/traktat/1920-02-09-1|nommâ=Traktat angående Spitsbergen|almostittem=lovdata.no|čujottum=2024-07-25|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi – [[Tallinna]] vuossâmuš šleđgâlâš ráiđuvávnulinjá valdui kiävtun Narva maađijist. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[James Franck]] já [[Gustav Hertz]]<ref name="np-phys-1925"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Richard Zsigmondy]]<ref name="np-chem-1925"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[George Bernard Shaw]]<ref name="np-lit-1925"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – Sir [[Austen Chamberlain]] já [[Charles Dawes]]<ref name="np-peace-1925"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – ij kihheen<ref name="np-med-1925"/> ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 8.]] peeivi – [[Mohan Rakesh]], [[india]]lâš kirječällee já čaaitâlmčällee (j. [[1972]]) * [[njuhčâmáánu 12.]] peeivi – [[Leo Esaki]], ive [[1973]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš fysikkár<ref name="np-esaki-1973">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1973/esaki/facts/ | Nommâ = Leo Esaki | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-07-03 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Reidar Särestöniemi]], syemmilâš kovetaaidâr (š. [[1981]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/1302|nommâ=Reidar Särestöniemi|čujottum=24.6.2024|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[syeinimáánu 12.]] peeivi – [[Ellen-Sylvia Blind]], tavesämmilâš kirječällee, tihtâčällee já lávloo (j. [[2009]])<ref name="gravar.se">{{Nettikäldee|čujottâs=https://gravar.se/forsamling/arjeplog-arvidsjaurs-pastorat/arjeplogs-kyrkogard/g/ellen-sylvia-blind-b9dc5|nommâ=Ellen Sylvia Blind|almostittem=gravar.se|čujottum=2022-11-27|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 16.]] peeivi – [[Angela Lansbury]], brittilâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[2022]]) * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Ahmad Shamlou]], [[iran]]lâš tihtâčällee (j. [[2000]]) ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 24.]] peeivi – [[Hjalmar Branting]], ive [[1921]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim ruátálâš politikkár (š. [[1860]])<ref name="nobel-branting-1921">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1921/branting/facts/ | Nommâ = Hjalmar Branting | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2021-03-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 3.]] peeivi – [[Lauri Itkonen]], syemmilâš kirkkohiärrá já teologia kunneetuáhtár (š. [[1865]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ylioppilasmatrikkeli.helsinki.fi/1853-1899/henkilo.php?id=21121|nommâ=ITKONEN Lauri Arvid|almostittem=ylioppilasmatrikkeli.helsinki.fi|čielgiittâs=Ylioppilasmatrikkeli 1853–1899|čujottum=2023-03-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.vihti.fi/wp-content/uploads/Itkonen-Lauri.pdf|nommâ=Itkonen Lauri|tahhee=Itkonen-Kaila, Marja|čujottum=30.3.2023|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1925}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="kirjastovirma">[https://web.archive.org/web/20150524115126/http://www.kirjastovirma.fi/kirkot/taivalkoski/ Taivalkosken kirkko]. Kirjastovirma. Čujottum 22.7.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1925">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1925/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1925]. The Nobel Prize. Čujottum 20.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1925">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1925/summary/ The Nobel Prize in Literature 1925]. The Nobel Prize. Čujottum 20.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1925">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1925/summary/ The Nobel Peace Prize 1925]. The Nobel Prize. Čujottum 20.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1925">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1925/summary/ The Nobel Prize in Physics 1925]. The Nobel Prize. Čujottum 20.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1925">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1925/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1925]. The Nobel Prize. Čujottum 20.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1925|*]] 70jz64c4h5o40gol6gnci850ge8z3g3 Roovvâdmáánu 11. 0 3554 153108 146848 2026-04-28T19:38:21Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153108 wikitext text/x-wiki '''Roovvâdmáánu 11.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 284. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 285. peivi). Ive loopân láá 81 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Njobžâ *syemmilâš kalender: Otso, Ohto ==Tábáhtusah== * [[1125]] – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Molise]] já [[Campania]] kuávluin [[Italia]]st. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 5,6 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VIII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="ingv">{{Nettikäldee|čujottâs=http://storing.ingv.it/cfti/cfti5/|nommâ=CFTI5Med|almostittem=storing.ingv.it|čujottum=2022-06-14|kielâ={{it}}}}</ref> * [[1936]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1631 Kopff]]. * [[2024]] – [[Säämi Pride|Ive 2024 Säämi Pride]] álgá [[Bodø]]st.<ref name="garmeres-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|nommâ=Sápmi Pride 2024 lágiduvvo Budejjus!|almostittem=[[Garmeres]]|čujottum=2024-03-21|äigimuddo=2024-03-12|kielâ={{se}}}}</ref> * [[2024]] – [[Nihon Hidankyō]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-11|äigimuddo=2024-10-11|kielâ={{en}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1968]] – [[Halla Tómasdóttir]], [[island]]lâš finnodâholmooš já politikkár sehe [[Island president|Island 7. president]]<ref name="forseti-halla">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.forseti.is/en/the-president/halla-tomasdottir/|nommâ=Halla Tomasdottir|almostittem=Island president|čujottum=2025-10-27|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="kjarninn-2016-05-13">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://kjarninn.is/folk/2016-05-13-bessastadir-thurfa-fyrirlida-og-modur/|Nommâ = Bessastaðir þurfa fyrirliða og móður|Almostittem = Kjarninn|Äigimuddo = 2016-05-16|Čujottum = 2025-10-27|Kielâ = {{is}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[880]] – [[Sugawara no Koreyoshi]], jaapaanlâš aatellâš, politikkár já tivtâsteijee (š. [[812]]) * [[1303]] – [[Bonifatius VIII]], katolilii kirho paavi iivij 1294–1303 (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Boniface-VIII|nommâ=Boniface VIII {{!}} Facts, Legacy, & Unam Sanctam {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-10-23|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1919]] – [[Karl Adolph Gjellerup]], ive [[1917]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[tanska]]lâš tihtâ- já kirječällee (š. [[1857]])<ref name="np-gjellerup-1917">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1917/gjellerup/facts/ | Nommâ = Karl Gjellerup | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2021-03-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2022]] – [[Angela Lansbury]], brittilâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1925]]) * [[2025]] – [[Diane Keaton]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[1946]])<ref name="people-keaton-8603118">{{Nettikäldee|čujottâs=https://people.com/diane-keaton-dead-oscar-winning-actress-dies-at-79-exclusive-8603118|nommâ=Diane Keaton, Famed for Roles in Father of the Bride, First Wives Club and More, Dies at 79 (Exclusive)|tahhee=Edel, Victoria, Rice, Nicholas já Jordan, Julie|almostittem=People|äigimuddo=2025-10-11|čujottum=2025-10-12|kielâ={{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Roovvâdmáánu|11]] 08hbm759fu38ul0gkojj07jpgsjddis Roovvâdmáánu 16. 0 3558 153100 146852 2026-04-28T19:35:46Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153100 wikitext text/x-wiki '''Roovvâdmáánu 16.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 289. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 290. peivi). Ive loopân láá 76 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Täsni *syemmilâš kalender: Stella, Sirkka, Sirkku ==Tábáhtusah== * [[1923]] – [[The Walt Disney Company]] vuáđudui. * [[1938]] – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroidijd [[1499 Pori]] já [[1500 Jyväskylä]]. ==Šoddâmeh== * [[1062]] – [[Fujiwara no Moromichi]], jaapaanlâš politikkár (j. [[1099]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=206|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA206&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2023-02-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://historyofjapan.co.uk/wiki/fujiwara-no-moromichi/|nommâ=Fujiwara no Moromichi|almostittem=historyofjapan.co.uk|čujottum=2023-02-01|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> * [[1351]] – [[Gian Galeazzo Visconti]], italialâš politikkár (j. [[1402]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Gian-Galeazzo-Visconti|nommâ=Gian Galeazzo Visconti|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2025-07-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://hls-dhs-dss.ch/articles/029261/2015-01-11/|nommâ=Visconti, Gian Galeazzo|almostittem=hls-dhs-dss.ch|čujottum=2025-07-01|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1803]] – [[Robert Stephenson]], brittilâš insner já politikkár (j. [[1859]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Robert-Stephenson|nommâ=Robert Stephenson {{!}} British engineer {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[1863]] – [[Austen Chamberlain]], ive [[1925]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim brittilâš politikkár (j. [[1937]])<ref name="np-chamberlain-1925">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1925/chamberlain/facts/ | Nommâ = Sir Austen Chamberlain | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1925]] – [[Angela Lansbury]], brittilâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[2022]]) * [[1929]] – [[Lea Pennanen]], syemmilâš párnáikirječällee, radiotoimâtteijee já jurgâleijee (j. [[2019]])<ref name="hs-2000006010512">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/muistot/art-2000006010512.html|nommâ=Lea Pennanen 1929–2019|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2019-02-24|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Jämimeh== * [[2023]] – [[Martti Ahtisaari]], syemmilâš diplomaat, [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 10. president]] já ive [[2008]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] vyeittee (š. [[1937]])<ref name="hs-2000007998385">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/politiikka/art-2000007998385.html|nommâ=Uudistaja|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-10-16|tahhee=Kalliokoski, Matti|äigimuddo=2023-10-16|kielâ={{fi}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Roovvâdmáánu|16]] cpsw30hicap6oq5gigc3wjbmxhgd3y7 Säämi lippu 0 4000 153127 118901 2026-04-29T05:13:51Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 153127 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sami flag.svg|thumb|right|250px|Tááláš säämi lippu]] [[Tiätuvuárkká:Flag of the Sami people (old unofficial).svg|thumb|right|250px|Persen säämi lippu]] [[Tiätuvuárkká:Sámi leavga Árran-konferánssas 2019.jpg|thumb|right|250px|Säämi lippu [[Helsig ollâopâttâh|Helsig ollâopâttuv]] Árran-konferensist ive 2019]] '''Säämi lippu''' teikkâ '''Sämilippu''' lii puoh [[sämmiliih|sämmilij]] ohtâsâš [[lippu]]. Liipu riegis kovvee [[Piäiváš|piäiváá]] já [[Mánudâš|mánudáá]]. Ruopsis uási kovvee piäiváá já čuovjis uási mánudáá. == Liipu kevttim == Lippu kiässoo stáágun 12 [[Säämi liputtempeivi|säämi liputtempeeivi]].<ref name="samiraddi">[https://www.saamicouncil.net/sa/cearddalas-dovddaldagat Čearddalaš dovddaldagat]: Sämirääđi. Čujottum 20.11.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> Säämi liipu puáhtá kevttiđ epivirgálávt meid jieškoteuv­lágá­nijn juhletilálâšvuođâin siämmáánáál ko eres-uv aal­mug­lâš­liipuid. == Liipu historjá == ===Vuossâmuš säämi lippu=== Vuossâmuš lippuiävtuttâs säämi liipust hammij sämitaaidâr [[Synnøve Persen]] ive [[1977]].<ref name="gudni">Eira, Anna Helene Johansdatter já Larsen, Dan Robert [http://www.nrk.no/sapmi/samegillii/gean-gudni-lea-sami-leavgga-habmen_-1.11327698 Gean gudni lea sámi leavgga hábmen?] 30.10.2013. NRK Sápmi. Čujottum 20.11.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> Lippu kevttui vuossâmuu keerdi [[Alta]] vyestilistmist. ===Nubbe säämi lippu=== [[Sämirääđi]] almottij säämi liipust hammimkišto, mon vuoitij sämitaaidâr [[Astrid Båhl]].<ref name="gudni"/> Lippu tuhhiittui [[Sämmilij 13. konferens|sämmilij 13. konferensist]] [[Åre]]st, [[Ruotâ]]st [[porgemáánu 15.]] peeivi [[1986]]. Siämmáá konferensist tuhhiittui meid [[Säämi suuvâ laavlâ]] sämmilij [[aalmuglâšlaavlâ]]n. ==Škovlâláid== *[https://web.archive.org/web/20210618121926/https://kuati.fi/ak/kadentaidot/saamen-lippu/ Säämi lippu] Kuáti.fi == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== <small><references/></small> [[Luokka:Säämi lippu|*]] clr5ox53hemmr5j0qv8dlq7cf70a2c9 Simpsoneh 0 4279 153113 147029 2026-04-28T19:40:38Z Yupik 23 153113 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} [[Tiätuvuárkká:The Simpsons Logo.svg|thumb|Simpsonij logo]] '''Simpsoneh''' ({{k-en|The Simpsons}} já {{k-fi|Simpsonit}}) lii [[Matt Groening]] já [[Gracie Films]] -finnoduv televisio [[animaatioráiđu]], mii muštâl viiđâ persovn ovtâstumstaatâlâš perruu elimist. Rááiđu vuoigâdvuođâid oomâst [[20th Century Studios]], já rááiđu vuosmuš uási čaittui ive [[1989]]. Ráiđu lii vuáittám [[Emmy-palhâšume]]. ''Simpsoneh'' lii [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] puoh kuhesáigásumos ooroosthánnáá jotkum [[sárgusráiđu]] já [[tilekomedia]]. Ovtâstum staatâin rááiđu čáittá [[Fox Broadcasting Company|Fox]]-televisiokanava. Keessiv [[2020]] rááiđust lijjii Ovtâstum staatâin čáittám jo 31 [[puovtâdâspaje|paijeed]]. [[Suomâ]]st rááiđu čäittih [[Sub]] já [[Fox (Suomâ)|FOX]]. Tolebáá rááiđu láá meid čáittám [[Kolmoskanava]]st já [[MTV3]]-kanavast. Rááiđu aneh rävisulmuid-uv uáivildum animaatiorááiđui oovdâstjotten, já ráiđu lii vaiguttâm rävisulmuid uáivildum [[1990-loho|1990-lovo]] tilekomedia šoddâmân. Ráiđu lii juksâm stuorrâ mielâstumvuođâ sehe Ovtâstum staatâin já pirrâ maailm, já tot lii finnim maaŋgâid TV-pálhâšuumijd. Ive [[2007]] ''Simpsonijn'' puovtâdui ubâeehid elleekove ''[[The Simpsons Movie]]''. ==Almoliih tiäđuh== Rááiđust kovvejeh [[saatiirlâš]] vuovijn [[Simpson peerâ|Simpson perruu]] [[Homer Simpson|Homer]], [[Marge Simpson|Marge]], [[Bart Simpson|Bart]], [[Lisa Simpson|Lisa]] já [[Maggie Simpson|Maggie]] eellim. Peerâ feeree kuvâttâllum [[Springfield (Simpsoneh)|Springfield]] kaavpugist. Oosijn láá ennuv čujottâsah ovtâstumstaatâlâš [[popkulttuur]]ân, politiikân já eres äigikyevdilis almonáid sehe ovtâstumstaatâlâš ohtsâškode čuolmáid. ===Huáđđooh=== ''Simpsonij'' uáivihuáđđooh láá Simpson perruu jesâneh. Onnáá peeivi tehálumos roolist lii Homer-eeči, mut rááiđu aalgâst perruu vuosâpärni [[Bart Simpson|Bart]] lâi merhâšittee huáđđoo. Rááiđu markkânistmist vuájudâttii talle enâmustáá Bartân, já kaavpijn lijjii maaŋgâlágáneh Bart-pyevtittâsah tego videospeelah já jienâskiäruh. Vuosmui poojij maŋa rááiđu tiäddučuogâstuv sirdeškuottii meid eres perruujesânáid já sijđohuáđđoid. Simpson-perruu lasseen rááiđust lii stuorrâ juávkku sijđohuáđđoid tego oskolduvlâš naabur [[Ned Flanders]], aatoomvyeimilágádâs omâsteijee, riges [[Montgomery Burns|Mr. Burns]], [[Taajâg-klovni]], [[India]]st puáttám aldakäävpi vyebdee [[Apu Nahasapeemapetilon|Apu]] sehe stuorrâ juávkku Simpsonij suhâlijd, uáppásijd já párnái škovlâskipárijd. Huáđđooh iä puáráásm iivij já puovtâdâspoojij ääigi. ;Uáivihuáđđooh *[[Homer Simpson]]: Bart, Lisa já Maggie eeči sehe Marge käälis. Homer lii pargoost Springfield aatoomvyeimilágádâs 7G-sektorist torvolâšvuotâkoccen. Astoääigi sun läävee uáđđiđ, keččâđ TV, juuhâđ Duff-merkkâsii vuolâ já puurrâđ donitsijd. Homer puđâldâssáid kuleh meid vuolâjuuhâm Moe baarist já šluubbukstâllâm. Homer kiäččá televisiost táválávt jyelgipáálu já baseball. – Jienâčaittâleijee: [[Dan Castellaneta]] *[[Marge Simpson]], j.s. Bouvier: Bart, Lisa já Maggie enni sehe Homer kálgu. Marge tobdeh suu čuovjis já ollâ vuoptâin. Marge lii päikkirovvá, mut sun lii keččâlâm porgâđ aainâs-uv poolisist sehe kiddodâhvyebden, kirječällen, Moe išedeijen, muorâčeppin já riŋgâlvyebden. – Jienâčaittâleijee: [[Julie Kavner]] *[[Bart Simpson]]: Homer já Marge vuosmuš pärni, Lisa já Maggie stuorrâviljâ. Bart lii 10-ihásâš kandâ, kii jotá Springfield vyelitääsi niäljád luoka. Sun parga mielâstis puohlágánijd jeekuid Homer-iäččásis, máttáátteijeid já rehtorân. – Jienâčaittâleijee [[Nancy Cartwright]] *[[Lisa Simpson]]: Homer já Marge nubbe pärni, Bart uccâuábbi já Maggie stuorrâuábbi. Lisa lijkkoo suáittiđ [[saksofon]], luuhâđ já eelliđ škoovlâst. Sun lii ohtâ škoovlâ pyeremuin uáppein. Lisa lii šaddoporree, buddhalâš já feminist. – Jienâčaittâleijee: [[Yeardley Smith]] *[[Maggie Simpson]]: Homer já Marge kuálmád pärni, Bart já Lisa uccâuábbi. Sun lii umogâš já njama ohtânmaanoost jieijâs tuátu. ===Tábáhtumesaje=== Ráiđu tábáhtumesaijeen lii ovtâstumstaatâlâš kuvâttâllum [[Springfield (Simpsoneh)|Springfield]] kaavpug. Tábáhtusah vuájudâteh Simpsonij pááikán [[742 Evergreen Terrace]]n, Springfield vyeliškoovlân, Moe baarin já Springfield aatoomvyeimilágádâsân. Springfield enâdâhân kullojeh riddokuávlu, čunoiääpi, eennâmkuávlu já ollâ väričuheh. Groening lii jieš muštâlâm, ete kaavpug lii siämmáásullâsâš ko [[Portland, Oregon|Portland]] kaavpug, kost sun šoodâi. Kaavpug nommân väljejii Springfield ton almolâšvuođâ keežild. Springfield sajadâh ij lah rááiđust miäruštâllum já mulsâšud juonâ mield. Om. uásist ''Povvâstem tyehin'' (''Behind the Laughter'') lohhee sárnu Simpsonijn “[[Kentucky|tavekentuckylâš]] peerân”. === Algâanimaatio já tubdâldâhmuusik === ''Simpsonij'' lekkâmuásist lii fastâ siskáldâs lasseen mulsâšuvvee siskáldâs: liidutavlukuáhtám, saksofonsoolo já sohvákuáhtám. Algâanimaatio álgá Bart liidutavlukuáhtámáin. Kuáhtám lii jyehi uásist ereslágán, já tekstâ lii ain mottoom ráŋgáštâs. Lisa saksofonsoolo ij lah ain siämmáš. Lisa saksofonist láá puáttám ovdâmerkkân [[Frank Zappa]], [[James Brown]] já [[Charlie Parker]] šuoŋah. Sohvákuáhtámist Simpsonij peerâ čokkáán soohván, já talle tábáhtuvá miinii komálijd teikâ hitruid. Majemui iivij lekkâmuásist lii šoddâm uánihub, já kove távjá sirdâšuvá njuolgist sohvákuáhtámân ohjelm aalgâst. Lekkâmuási tubdâldâhmuusik šuoŋâ lii ráhtám [[Danny Elfman]] Matt Groening tuoivust. === Kulttuurliih čujottâsah === ''Simpsoneh'' lii tievâ čujottâsâin uárjieennâmlii ohtsâškoodán, popkulttuurân já historján. Iivij ääigi láá lamaš ennuv pegâlmâs ulmui kolliistâlmeh. Oosij juonah láá motomin siämmáálágáneh ko tobdos mainâsij juonah (om. [[Mark Twain]] teikâ [[Edgar Allan Poe]] mainâseh). Eromâšávt lekkâmuási sohvákuáhtámist láá távjá njuolgâ čujottâsah popkulttuur historján. === Saatiir === ''Simpsonij'' saatiir viggá távjá toos, et puoh huáđđooh láá siämmáá hitruuh. Jo lekkâmuási liidutavlukuáhtámist Bart čäällim celkkust lii motomin ohtsâškoddekriitiik. Aalgâ rääjist ráiđu haastij ovtâstumstaatâlijd ärbivuáválijd perâáárvuid já tom, maggaar lii tuáimee peerâ. Ruossâlâsvuođâ čuávumuššân joba [[George H. W. Bush|president Bush]] árvuštâlâi rááiđu perâáárvuid, moos Bart forgâ västidij rááiđust. Perâáárvui satiristmist huolâhánnáá ''Simpsonij'' áárvuid puáhtá kuittâg anneeđ ärbivuáválâš ovtâstumstaatâlâžžân: rááiđust avžuutteh epidiđ haldâttâs já politiik, lyettiđ jieijâs ráđđáávuotân já taištâliđ ovtâskâs ulmui rijjâvuođâi peeleest suárdim já mielâvääldi vuástá. == Historjá == === Tuávááš === ''Simpsoneh'' šoodâi, ko ovtâstumstaatâlâš animaatiost lijjii vaigâdvuođah nuuvt televisiost ko elleekoveteatterijn-uv. Televisiost čáittojii tuš párnái várás uáivildum animaatioh, já sárgusohjelmijn meddâlistui puoh, mii loohtij viehâvááldán, ijge tain lamaš ovdebâš pilkkegin. Simpsonij lasseen animaatioi uđđâsist pajanem tohhii jotelubbon elleekove ''[[Who Framed Roger Rabbit]]'' ([[1988]]) já eidu ovdil Simpsonij jieijâs rááiđu älgim almostittum Disney miänástusanimaatio ''[[Uccâ merânieidâš (ive 1989 elleekove)|Uccâ merânieidâš]]'' ([[1989]]). ===Šoddâm=== ''Simpsoneh'' finnij aalgâs, ko televisio- já elleekovepyevtitteijee [[James L. Brooks]] halijdij pyerediđ suu pyevtittem televisiorááiđu ''[[The Tracey Ulman Show]]'' uánihis animaatiopittáin ovdil máinuspuudâi já toi maŋa. Rááiđu sárgon Brooks halijdij [[Matt Groening]], ko sun lijkkui Groening sárgum ''[[Life in Hell]]'' -ráiđukoován, mii almostui ''Los Angeles Reader'' -loostâst. Brooks vaaldij ohtâvuođâ Groeningân ive [[1985]]. Ko Groening ij miettâm sirdeđ ráiđukovestis animaation, te sun huutkâi Simpsonij perruu já hammiittâlâi tom varttâtijmeest siämmást ko vuordij, ete pesâččij sárnuđ Brooksáin. Huáđđoid sun nomâttij jiejâs perruus mield peic Bart, mii lii [[anagram]] säänist ''brat'', ''"čivgâ"''. Brooks tuhhiittij Groening jurduu, já ''Tracey Ulman Show'' rahtuuškuođij oovtâst Groening animaatioiguin. Groening jieš västidij animaatioi kietâčälimist, já taid sarguu ohtsis nelji ulmuu Klasky-Csupo animaatiostudiost, Oovtâstum staatâin. Maaŋgah jienâčaittâleijeeh váldojii ''Tracey Ulman Show''st. Huáđđoi fiskis ivne huutkâi vissâ animaatiostudio Gyorgi Peluci. ''Simpsoneh'' lâi vuosmuu keerdi ''Tracey Ulman Show'' -rááiđu kuálmád uásist [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi 1987. ''Pyeri ijjâ'' (“Good night”) -nommâsâš Simpsonij uási piištij vuálá kyehti miinuut. ''Simpsoneh''-uánihiselleekuuvijd rahtii kuulmâ paje ääigi ohtsis 48. Fáárust lijjii puoh táálááh perruujesâneh já motomeh sijđohuáđđooh. Huáđđoi persovnlâšvuođah iä val lamaš ollásávt otânâššâm: ovdâmerkkân Lisa ij lamaš viijses pic siämmáálágán ko Bart. Huáđđooh lijjii vala ruáttáht sargum já muštottii tááláá haamijd tuše kaidâsávt. Groening vuolgâttij ruávishammiittâsâid animaattoráid nuhtán já noobdij, ete sij käđvih taid. Animaattoreh kuittâg tuše miäldustii Groening sárgusijd. ''Simpsonij'' pivnohvuotâ šoodâi jotelávt, sii uási kuhoi, já animaatio tääsi puáránij. Rááiđu kuálmád paje maŋa Simpsonij jieijâs rááiđu valmâštâlmeh lijjii jo joođoost, ijge ''Simpsoneh'' innig oinum ''Tracey Ulman Show''st. ===Jieijâs rááiđu algâ=== ''Simpsoneh'' finnij jieijâs tijmepele [[prime time]] -ohjelmsaje nuorâ [[Fox Broadcasting Company|Fox-kanavast]] ive [[1989]]. Fox iävtuttij tuše nelji uási, mut Brooks luhostui finniđ sopâmušân kulmânubálov. Siämmást sun finnij čoođâ jieijâs vátámâš tast, ete miärádâsväldi ohjelm siskáldâsâst piso Brooks jieijâs pyevtittemfinnoduvvâst [[Gracie Films]]ist. Návt ''Simpsonij'' stiijlâ siäilum lâi syeijejum kanava jođetteijei vátámâšâin. Rááiđu uáivipyeivtitteijen Brooks já Groening lasseen poođij [[Sam Simon]]. Taat kuulmâs vaiguttij ennuv rááiđu hammiimân ton algâpoojijn. Brooks pargon lijjii rááiđu ovdedem já stivrim, já Groening já Simon västidáin rááiđu pyevtitmist. Rááiđun pálkkááttui stuorrâ juávkku uđđâ kietâčälleid, tego [[Jon Vitti]], [[John Swartzwelder]], [[Al Jean]] já [[Mike Reiss]]. Rááiđust halijdii rähtiđ realistlii já oskottettee rävisulmui tilekomedia, nubenáál ko voonnâm já pávkkum animaatioh tom ovdil. Tuáváášpovvâstem meridii kyeđđiđ meddâl. Animaatiostudion pálkkááttii [[Wes Archer]] já [[David Silverman]] išán ennuv ulmuuh, tego [[Rich Moore]] já [[Brad Bird]]. Ohtsis animaattoreh lijjii [[Los Angeles]]ist 50. Lopâlâš ivneanimaatio meridii rähtiđ [[Akom]]-nommâsii finnoduvvâst [[Maadâ-Korea]]st, kost kvaliteet lâi olluv, mut kuástádâsah vyeligááh. Meid jienâčaittâleijeid pálkkááttii lase, ko rááiđu huáđđoomeeri lâi lasanâm. Ko vuosmuu paje vuosmužžân uáivildum uási ''Some Enchanted Evening'' animistmist lâi hiäjus kvaliteet, te meridii sirdeđ tom paje majemužžân. ''Simpsonij'' vuosmuu uási ''Simpsons Roasting on an Open Fire'' čaittii Ovtâstum staatâin pasepeeivi [[juovlâmáánu 17.]] peeivi 1989. Tot finnij tállán movtáskâm vuástáväldim. Rááiđu lâi Ovtâstum staatâi 28. enâmustáá keččum ráiđu (13,4 miljovn keččed). Tot finnij ive [[1990]] pyeremuu animaatiorááiđu Emmy já [[TCA-palhâšume|TCA]] pyeremuu komediarááiđu palhâšume. Rááiđu vuosmuš gloobaal fanisiärvádâh [[alt.tv.simpsons]] vuáđudui [[Usenet]]ân njuhčâmáánust [[1990]]. ===Puovtâdâspajeh=== ====Ovtâstum staatâi televisiost==== {| class="wikitable" |- ! Puovtâdâspaje !! Čäittimihe Ovtâstum staatâin !! Eromâš |- | [[Simpsoneh (1. paje)|Paje 1]] || [[1989]]–[[1990]] || Tuš 13 uássid.<br />Vuosmuš uási čaittui pasepeeivi [[17. juovlâmáánu]] [[1989]]. |- | [[Simpsoneh (2. paje)|Paje 2]] || 1990–[[1991]] || Čäittimäigi sirdui pasepeeivist tuorâstâhân. 22 uássid.<br />Animaattor [[Jim Reardon]] já šuoŋârähtee [[Alf Clausen]] seerváin rähteid.<br />Animaatio tääsi puáránij, já algâkuáhtám-uv sarguu uđđâsist.<br />Vuosmuš Halloween-uási.<br />[[Dustin Hoffman]] algâttij rááiđust kolliistâllee supertaasnij ärbivyevi, veik lâi-uv syelinoomáin mieldi.<br />Jienâčaittâleijee noomah ovtâstuvvii loppâteevstâin vuosmuu keerdi sii huáđđoid. |- | [[Simpsoneh (3. paje)|Paje 3]] || 1991–[[1992]] || Rááiđu västideijee pyevtitteijen (''showrunner'') pajanii [[Al Jean]] já [[Mike Reiss]].<br />[[Michael Jackson]] kolliistâlâi rááiđust syelinoomáin.<br />Meid [[Aerosmith]] já [[Sting]] kolliistâláin maŋeláá. |- | [[Simpsoneh (4. paje)|Paje 4]] || 1992–[[1993]] || Animaatio sirdâšui [[Film Roman]] -finnodâhân.<br />Rááiđu vuosmuš puáris kuáhtámijn huksejum uási čaittui.<br />Maggie-umogâš eeđâi suu vuosmuu olmâ sääni.<br />Simpson peerâ kolliistâlâi ABC-kanavast [[Oprah Winfrey]] savâstâllâmohjelmist, moos Oprah-uv animistui. |- | [[Simpsoneh (5. paje)|Paje 5]] || 1993–[[1994]] || Stuárráámus uási rááiđu algâalgâlijn kietâčällein, já sii lasseen Sam Simon, Al Jean já Mike Reiss, vuolgii.<br />Västideijee pyevtitteijen valdui [[David Mirkin]], já kietâčällen pálkkááttuvvojii ennuv nuorâ čälleeh.<br />Motomeh fanih njunáduvvii, ko Homer šoodâi tuávhibin já ilgâdubbon, já mainâseh siskeeldškuottii epirealistlijd jorgálduvâid.<br />Paje loppâkeejist čaittui rááiđu čuáđáád uási. |- | [[Simpsoneh (6. paje)|Paje 6]] || 1994–[[1995]] || Rááiđu algii syndikistid tastmaŋa ko tot ulâttij čyeđe uásán.<br /> Ráiđu sirdui maassâd pasepeeivi ehidân.<br>Sijđohuáđđoo [[Vardee-olnâ Murphy]]st šoodâi vuosmuš rááiđust jáámmám huáđđoo.<br />Kyevtuáság majemuš uási ''[[Who Shot Mr. Burns?]]'' čovdâšui esken čuávuváá paje aalgâst keesi maŋa. |- | [[Simpsoneh (7. paje)|Paje 7]] || 1995–[[1996]] || Västideijee pyevtitteijein algâttáin [[Bill Oakley]] já [[Josh Weinstein]]. Suoi tiäduttáin oppeet mainâsijd já uápásmuin tärhibeht motomáid sijđohuáđđoid.<br />Halloween-uásist Homer pieijui [[tiätumaašinanimaatio]]in olášuttum kuálmád ooláádmuudon.<br>Jienâčaittâleijee [[Doris Grau]] jaamij, vuosmužžân rááiđu fastâ jienâin. Suu čaittâlem huáđđoo [[purâdemviste eemeed Doris]] paasij kielâttem tuávvášroolân. |- | [[Simpsoneh (8. paje)|Paje 8]] || 1996–[[1997]] || ''Simpsonij'' 167. uási mield rááiđust šoodâi puoh kuhesáigásumos prime time -animaatioráiđu. |- | [[Simpsoneh (9. paje)|Paje 9]] || 1997–[[1998]] || Västideijee pyevtitteijen šoodâi [[Mike Scully]]. Ráiđu muttuuškuođij epirealistlubbon já skalkkâsaavah lijjii luovvâsuboh ko tolebáá iäge nuuvt ustevliih.<br />Matt Groening vuájuškuođij jieijâs ''[[Futurama]]''-rááiđun.<br />Kiđđâpaajeest jienâčaittâleijeeh algâttii pälkkiviže pyevtittemfinnoduváin já finnejii päälhilasattâs. Jienâčaittâleijee [[Phil Hartman]] jaamij tállân paje nuvâdijn, já suu čaittâlem huáđđoid [[Lionel Hutz]] já [[Troy McClure]] meddâlistii rááiđust.<br />Bart Simpson peesâi ''[[Time]]''-loostâ "20 merhâšitteemus makkuuttâstahhed" -liiston. |- | [[Simpsoneh (10. paje)|Paje 10]] || 1998–[[1999]] || Paajeest uáinoo vuosmuš nuuvt kočodum trilogiauási ađai uási, mii spiekâst táválii tuotâvuođâst, mutâ mii ij lamaš Kaavhâdvuođâi táálu -uási. |- | [[Simpsoneh (11. paje)|Paje 11]] || 1999–[[2000]] || Maaŋgah oosijn kietâdâllii Homer mulsâšuvvee pargosoojijd.<br />Mielâkuvviittâshuáđđooh lijjii fáárust eenâb ko ovdil.<br />Ráiđu juhloi maaŋgânáál tom, ko teevdij love ihheed.<br />Jienâčaittâleijee [[Maggie Roswell]] paasij taan paajeest kulmâ ihán ovdâskulij meddâl rááiđust pälkkiviže tet. Suu huáđđoo [[Maude Flanders]] čallui olgos rááiđust jämimáin. |- | [[Simpsoneh (12. paje)|Paje 12]] || 2000–[[2001]] || Almolávt lâi ain eenâb vaidâlem rááiđu tääsi vuállánmist. Maaŋgah árvuštâllii eromâšávt tom, et Homer šoodâi ain tuávhibin já korrâsubbon. Ráiđu lâi kuittâg vala-uv hirmâd piivnoh. |- | [[Simpsoneh (13. paje)|Paje 13]] || 2001–[[2002]] || Al Jean maacâi västideijee pyevtitteijen.<br /> Rááiđu almostitškuottii DVD:n čohčuv 2001. <br />Syeinimáánust 2002 ráiđu uážui TV-kritiijkkárij seervi vuosmuu ''heritage''-palhâšume, mii adeluvvoo ohjelmân, mast lii lamaš merhâšittee vaikuttâs ohtsâškoodán já populaarkulttuurân. |- | [[Simpsoneh (14. paje)|Paje 14]] || 2002–[[2003]] || |- | [[Simpsoneh (15. paje)|Paje 15]] || 2003–[[2004]] || Jienâčaittâleijeeh monnii jaaskon, já [[Fox Broadcasting Company|Fox]] kaartâi oppeet pajediđ eromâšávt uáivičaittâleijei paalhijd. |- | [[Simpsoneh (16. paje)|Paje 16]] || 2004–[[2005]] || |- | [[Simpsoneh (17. paje)|Paje 17]] || 2005–[[2006]] || |- | [[Simpsoneh (18. paje)|Paje 18]] || 2006–[[2007]] || |- | [[Simpsoneh (19. paje)|Paje 19]] || 2007–[[2008]] || |- | [[Simpsoneh (20. paje)|Paje 20]] || 2008–[[2009]] || Paje pelimuddoost rááiđu čäitiškuottii Ovtâstum staatâin [[HDTV]]n.<br /> Kovekoskâvuotâ lonottui 16:9, já algâtekstâuási uđâsmittui. <ref>https://web.archive.org/web/20090201143538/http://www.foxflash.com/div.php/main/page?aID=1z4&mo=2&d=10</ref> |- | [[Simpsoneh (21. paje)|Paje 21]] || 2009–[[2010]] || |- | [[Simpsoneh (22. paje)|Paje 22]] || 2010–[[2011]] || |- | [[Simpsoneh (23. paje)|Paje 23]] || 2011–[[2012]] || Paje ääigi oinui 500. uási. |- | [[Simpsoneh (24. paje)|Paje 24]] || 2012–[[2013]] || |- | [[Simpsoneh (25. paje)|Paje 25]] || 2013–[[2014]] || Jienâčaittâleijee [[Marcia Wallace]] jaamij, já suu huáđđoo [[Edna Krabappel]] meddâlistui rááiđust. |- | [[Simpsoneh (26. paje)|Paje 26]] || 2014–[[2015]] || Kiđđuv 2015 jienâčaittâleijee [[Harry Shearer]] almottij, ete sun kuáđá rááiđu, já uđđâ paje porgâškuottii suuttáá. Searer rotoi meridij kuittâg maccâđ rááiđun já vuáláčaalij siämmáá sopâmuš ko eres-uv uáivičaittâleijeeh. Tááláá ääigi uáivičaittâleijeeh ánsášeh paijeel 300 000 dollarid uásild.<ref>[https://web.archive.org/web/20150714233941/http://www.ew.com/article/2015/05/15/harry-shearer-simpsons-returns?hootPostID=08bf65d962b9594c0eeccebd375973ed Harry Shearer returning to The Simpsons], Dan Snierson, Entertainment Weekly 7.7.2015</ref> |- | [[Simpsoneh (27. paje)|Paje 27]] || 2015–[[2016]] || |- | [[Simpsoneh (28. paje)|Paje 28]] || 2016–[[2017]] || |- | [[Simpsoneh (29. paje)|Paje 29]] || 2017–[[2018]] || Iäruttii šuoŋârähtee Alf Clausen. |- | [[Simpsoneh (30. paje)|Paje 30]] || 2018–[[2019]] || |- | [[Simpsoneh (31. paje)|Paje 31]] || 2019–[[2020]] || Jienâčaittâleijee [[Russi Taylor]] jaamij ovdil paje älgim. |- | [[Simpsoneh (32. paje)|Paje 32]] || 2020– || |} ==== Suomâ televisiost ==== Suomâst ''Simpsoneh'' oinui vuosmuu tove [[Kolmoskanava]]st [[porgemáánu 26.]] peeivi [[1991]]. Oosij čäittimoornigist sirdâšuvvii aalgâ maŋa Ovtâstum staatâi čäittimoornigân. Ive 1993 rääjist televisiouđâsmittem ohtâvuođâst rááiđu čäittim sirdâšui [[MTV3]]-kanavan. Ive 2010 kiđđâpaajeest ''Simpsoneh'' sirdâšui ollásávt [[Sub]]-kanavan. Uđđâ uásih čáittojeh Suomâst táválávt 0,5–1,5 ive aajijn algâalgâláid USA čäittimaigijd verdiddijn. Sub čáittá ''Simpsonij'' uđđâ poojijd ohtuuvuoigâdvuođáin Suomâst. Helsingin Sanomat -loostâ mield MTV čäitiškuođij rááiđu ive [[1997]] já Sub šoddâmivvees [[2001]]. Tai lasseen rááiđu čáittá Suomâst meid [[Fox (Suomâ)|Fox]]. Tááláid čäittimvuoigâdvuođâid tot skappui ive [[2017]]. Rááiđu suomâkielâlâš tekstideijeen lâi paijeel 20 ihheed [[Sari Luhtanen]], kii kaartâi joskâđ čohčuv [[2012]], ko MTV olgoštitij jiejâs jurgâlemtooimâ já puáris jurgâleijeeh luoppii pargostis protestin. Puoh suomâkielâlijd huáđđoi noomâid (Hassu-klovni, Tikku já Takku, Läski-Tony jna) lii keksim Luhtanen. ==Pyevtittem== [[Tiätuvuárkká:Matt Groening by Gage Skidmore -retouch.jpg|thumb|Matt Groening]] ===Pyevtitteijeeh já show runnereh=== [[Matt Groening]] já [[James L. Brooks]] lává lamaš ohjelm njunoš pyevtitteijeeh rááiđu aalgâ rääjist. Teháluboh ko pyevtitteijee oosij rähtimist láá ''show runner'', västideijee koccee já uáivikietâčällee. Táválávt taah jođetteijeeh pisoh rááiđust fáárust maaŋgâi poojij verd. ''Simpsonij'' show runnereh: *Paje 1–2: [[Matt Groening]], [[James L. Brooks]] já [[Sam Simon]] *Paje 3–4: [[Al Jean]] já [[Mike Reiss]] *Paje 5–6: [[David Mirkin]] *Paje 7–8: [[Bill Oakley]] já [[Josh Weinstein]] *Paje 9–12: [[Mike Scully]] *Paje 13–: [[Al Jean]] Motomijn poojijn lii ovtâskâs oosijn lamaš eres ''show runner''. Ovdâmerkkân 23. paajeest ovdâskulij jyehi paajeest láá lamaš motomeh uásih, main [[Matt Selman]] lii nubben ''show runnerin'' Al Jeanáin. ===Kietâčaalâ=== Uđđâ poojij kietâčäällim álgá 8–10 mánuppaijeed ovdil vuosmuu uási vuosâčáittus. Kietâčälleejuávkku čokkân já keksee vuáđujuonâid paje ossijd. Tastmaŋa čälleeh oovdedškyetih ovtâskâs vuáđujuonâid, moi kukkodâh lii suullân 25 sijđod. Ko hammiittâsah láá tuhhiittum, kietâčälleeh valmâštâleh 50-sijđosijd juonâid. Oleskukkosiih juonah maneh maasâd čälleejuávkun, já čälleeh pyehtih mutteđ, meddâlistiđ teikkâ lasettiđ skalkkâsaavâid teikkâ kuáhtámijd. Valmâš kietâčallust algâalgâlii čällee amnâstâh lii innig 10–75%. Rááiđust láá motomin lamaš kuállejeijee kietâčälleeh. Homer jienâčaittâleijee Dan Castellaneta lii kietâčáállám oovtâst kálguinis Deb Lacustain ohtsis käävci uássid ive [[2000]] rääjist. Jienâčaittâleijee Harry Shearar kietâčaalij oovtâ uási 28. pajan ive [[2016]]. Rááiđu kuhesáigásâš stivrejeijee [[David Silverman]] kietâčaalij oovtâ uási 29. pajan ive [[2018]], já Bart jienâčaittâleijee Nancy Cartwright kietâčaalij oovtâ uási 30. pajan ive [[2019]]. ===Muusik=== Muusik lasetteh uásán majemužžân. ''Simpsonij'' muusik rähten lii [[Alf Clausen]]. Sun ráhtá muusik Matt Groening tuoivust tiäduttiđ huáđđoi tobdotiilijd ige ruuvdust uáinojeijjee tooimâ tego ärbivuáválijn animaatioin. Clausen stivree nuotâstâspargo lasseen meid suullân 35-persovn stuárusâš orkester. ==Jienâčaittâleijeeh== [[Tiätuvuárkká:Dan Castellaneta cropped.jpg|thumb|Dan Castellaneta ive [[2002]]]] [[Tiätuvuárkká:Hankazaria05.jpg|thumb|Hank Azaria ive [[2005]]]] Huáđđoo jiennân viggeh ain kevttiđ siämmáá čaittâleijee. Jis tot ij lah koskâpuddâsávt máhđulâš, čaittâleijee jáámá teikâ mudoi tuše vuálgá rááiđust, huáđđoo sättih kyeđđiđ meddâl rááiđust. Uáivičaittâleijei tááhust návt ij lah vala keevvâm, mut ovdâmerkkân [[Phil Hartman]], [[Doris Grau]] já [[Marcia Wallace]] jäämmim maŋa sii huáđđoid kuođđii meddâl rááiđust. Grau huáđđoo eštuu maacâi rááiđun paijeel love ihheed maŋeláá, já tast lâi uđđâ jienâčaittâleijee. ===Uáivičaittâleijeeh=== {| class="wikitable" |- ! Čaittâleijee !! Huáđđooh |- | Dan Castellaneta || Homer Simpson, Abraham Simpson, Taajâg-klovni, Barney Gumble, Táálualmai Willie, Kaavpughovdâ Quimby, Hans Moleman, Gil |- | Julie Kavner || Marge Simpson, Patty já Selma Bouvier, Jacqueline Bouvier |- | Nancy Cartwright || Bart Simpson, Nelson Muntz, Ralph Wiggum, Kearney, Todd Flanders |- | Yeardley Smith || Lisa Simpson |- | Harry Shearer || Hovdâ Burns, Waylon Smithers, Rehtor Skinner, Ned Flanders, Kent Brockman, Tri Hibbert, Otto Mann, Rainier Wolfcastle |- | Hank Azaria || Apu Nahasapeemapetilon, Moe Szyslak, Clancy Wiggum, Professor Frink, Nick Riviera, Snake, Cletus Spuckler jna: ohtsis paijeel 160 huáđđod |} ===Eres čaittâleijeeh=== * Pamela Hayden * Marcia Wallace * Russi Taylor * Phil Hartman * Maggie Roswell * Kelsey Grammer * Tress MacNeille * Joe Mantegna * Doris Grau * Frank Welker * Karl Wiedergott ===Kuállejeijee tääsnih=== ''Simpsoneh'' lii peessâm [[Guinness World Records|Guinness World Records]] -kiirján. Tot lii animaatioráiđu, mast láá lamaš enâmustáá kuállejeijee tääsnih. Rááiđust láá kollim jieijâs jienáin já huáđđoin iärásij lasseen [[Tony Blair]], [[Meryl Streep]], [[Aerosmith]], [[Magic Johnson]], [[Paul McCartney|Paul]] já [[Linda McCartney]], [[Britney Spears]] já [[Michael Jackson]]. ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Simpsoneh]] 2sikqa0kwlpz8s4bymmjtje0n2wslox 1702 0 4669 153124 113984 2026-04-28T19:49:05Z Yupik 23 ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} 153124 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=17}} '''1702''' ('''MDCCII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lâi [[1700-loho (ihelohe)|1700-ihelove]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== * [[porgemáánu 15.]] peeivi – [[Francesco Zuccarelli]], italialâš taaiđâmáálájeijee (j. [[1788]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/francesco-zuccarelli_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=ZUCCARELLI, Francesco|almostittem=|čujottum=2024-09-24|ietf-kielâkoodi=it}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Francesco-Zuccarelli|nommâ=Francesco Zuccarelli|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-08-11|čujottum=2024-09-24|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Jämimeh== * [[porgemáánu 20.]] peeivi – [[Enrico Haffner]], italialâš taaiđâmáálájeijee (š. [[1640]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-enrico-haffner_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=HAFFNER, Giovanni Enrico|almostittem=|čujottum=2024-09-24|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == <small><references/></small> [[Luokka:1702|*]] 24lxgsmfspvwfmz4xlwyz79h60fxsfy Savâstâllâm kevttest:Seipinne 3 4784 153125 144372 2026-04-28T20:11:37Z MediaWiki message delivery 130 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ uđđâ uási 153125 wikitext text/x-wiki == Flower of the month == [[File:Diapensia lapponica Kilpisjärvi 2012-07.jpg|thumb|<center>Diapensia lapponica]] Hi Seipinne For your huge efforts on Inarisami Wikipedia I want to award you with the [[:als:Wikipedia:Blueme vum Monet|Flower of the month]]. Best regards, --[[Kevttee:Holder|Holder]] ([[Savâstâllâm kevttest:Holder|savâstâllâm]]) 3. uđđâivemáánuta 2021 kello 07.59 (EET) == [[:fi:Wikiprojekti:Punaisten_linkkien_naiset/2021|Ruopsis liiŋkâi nisonij (já eressuhâpiälálij) -kišto]] == Tiervâ! Wikimedia Suomâ uárnee [[:fi:Wikiprojekti:Punaisten_linkkien_naiset/2021|Ruopsis liiŋkâi nisonij (já eressuhâpiälálij) -kišto]] 1.-30.4., jis halijdah servâđ mield :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. cuáŋuimáánuta 2021 kello 00.35 (EEST) :Tiervâ, já takkâ! :) Huámmášim taam kale mutâ smiettim ete ij lah jiermi innig uásálistiđ taan muddoost. -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 23. cuáŋuimáánuta 2021 kello 00.52 (EEST) ::Ok! Puáttee cuáŋuimáánu lii oppeet, jis talle halijdah servâđ mield :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. cuáŋuimáánuta 2021 kello 17.03 (EEST) == Pittámyenster == Halijdiččim rähtiđ teehi pittámyenster skiärruartikkâlij várás nuuvtko [[:en:Faith_(The_Cure_album)#Track_listing|taa]], mut muu myenstertáiđu já -máttu iä pijssáá toos. Suomâkielâg Wikipediast lii meid [[:fi:Malline:Kappalelista|siämmáálágán myenster]]. Lah-uv tust äigi já mielâ išediđ, ko lah superčeppi tággáár aašijn? (Já ij lah eeti, jis vástádus lii "ij"; tot lii viehâ stuorrâ táttum :)) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 24. cuáŋuimáánu 2021 kello 15.23 (EEST) :Koolgâm váhá tutkâđ já keččâliđ, jis must luhostuččij rähtiđ tággáár. Jiem lah vises máátám-uv mungin. Návt jotelávt ko keččâlim, te ij aainâskin vala tooimâ. -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 25. cuáŋuimáánu 2021 kello 01.56 (EEST) ::Oro tääl toimâmin kuittâg-uv. Muštâl jis šaddeh čuolmah :) -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 25. cuáŋuimáánuta 2021 kello 12.57 (EEST) :::Addâgâs, vájáldittim kijtteđ! Tot muččâd já tuáimá pyereest! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. vyesimáánu 2021 tme 08:16 (EEST) == How we will see unregistered users == <div lang="fi" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hei! Saat tämän viestin, koska olet ylläpitäjä Wikimedian wikissä. Tällä hetkellä jonkun muokatessa Wikimedian wikiä kirjautumattomana, hänen IP-osoitteensa tulee näkyville. Kuten olet saattanut kuulla, emme voi tehdä näin enää tulevaisuudessa. Tämä päätös on Wikimedia Foundationin Legal-osaston tekemä, ja johtuu siitä, että yksityisyyttä verkossa koskevat normit ja määräykset ovat muuttuneet. IP:n sijaan näytämme naamioidun identiteetin. Ylläpitäjänä '''sinulla on yhä pääsy IP-osoitteeseen'''. Saataville tulee myös uusi käyttäjäryhmä niille, joiden täytyy nähdä rekisteröitymättömien käyttäjien koko IP-osoite vandalismin, häiriköinnin ja spämmin torjumiseksi ilman, että hänen täytyy olla ylläpitäjä. Muutosten tarkastajat näkevät myös osan IP-osoitteesta ilman tätä käyttäjäoikeutta. Pyrimme myös auttamaan luomalla [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|parempia työkaluja]]. Jos et ole aiemmin kuullut tästä, niin voit [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|lukea lisää Metasta]]. Jos haluat varmistua, ettei sinulta mene ohi tekniset muutokset Wikimedian wikeissä, voit [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|tilata]] [[m:Tech/News|viikoittaisen uutiskirjeen]]. Meillä on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|kaksi ehdotettua tapaa]] kuinka tämä identiteetti voisi toimia. '''Arvostaisimme palautettasi''' siitä, kumpi sinun mielestäsi voisi toimia paremmin sinulle ja sinun wikillesi, nyt sekä tulevaisuudessa. Voit [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|kertoa meille mielipiteesi täällä]]. Voit kirjoittaa kielelläsi. Ehdotukset on jätetty lokakuussa ja teemme päätöksen 17. tammikuuta jälkeen. Kiitos. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. uđđâivemáánu 2022 tme 20:19 (EET) <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Johan (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 --> == Lua == Here are the links for Lua in case you need them: * [https://lucaswerkmeister.de/posts/2022/03/20/mw-lua-for-non-lua-programmers/ Lucas Werkmeister's blog] * [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual|Lua reference manual]] * [[:en:b:Lua Programming|English Wikibooks book on Lua]] [[Kevttee:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] ([[Savâstâllâm kevttest:Jon Harald Søby|savâstâllâm]]) 18. roovvâdmáánu 2022 tme 14:32 (EEST) == Vertical header -myenster? == Tiervâ! Puávtáččih-uv rähtiđ teehi nk. [[En:Template:Vertical header|vertical header -myenster]]? Halijdâm lasettiđ [[Euroviisuh-lávlumkišto 2023|Euroviisui artikkâlân]] lase fiijnâ tavlustuvâid ;D Takkâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. vyesimáánu 2023 tme 21.53 (EEST) :Tiervâ! :Tääl lii já kolgâččij toimâđ. Jiem ráhtám vert header jiemge verth -myensterijd, ko toh láá tuše uđđâsiststivriimeh, mutâ taid-uv puáhtá kal rähtiđ jis tot älkkeedit eellim. - [[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 20. vyesimáánu 2023 tme 10.55 (EEST) == Haldâšeijeeh == Puávtáččih-uv tun [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Permanent_administrator_rights_/_Several_users@smnwiki išediđ já kommentistiđ]? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. kesimáánu 2023 tme 12.49 (EEST) == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> 10. syeinimáánu 2023 tme 15.08 (EEST) <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Samuel (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&oldid=25272792 --> == Bottân pargo? == Tiervâ! Mist lii maŋgii taan wikist vijdod* ige vijđod*. Puávtáh-uv tun täid tivvoođ bottáin? Takkâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. roovvâdmáánu 2023 tme 11.22 (EEST) :Tiervâ! Tääl kolgâččii leđe puoh oornigist. -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 14. roovvâdmáánu 2023 tme 11.30 (EEST) ::Takkâ ennuv! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 14. roovvâdmáánu 2023 tme 12.50 (EEST) ::Hirmâd pyeri, takkâ ennuv! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 14. roovvâdmáánu 2023 tme 14.28 (EEST) == [[fr:Modèle:Infobox_Nation_aux_Jeux_olympiques|Modèle:Infobox Nation aux Jeux olympiques]] == [[fr:Modèle:Infobox_Nation_aux_Jeux_olympiques|Modèle:Infobox Nation aux Jeux olympiques]] tot lii. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 7. čohčâmáánu 2024 tme 16.14 (EEST) == Meet-up? == Hi Seipinne, I'm interested in the people behind the Inari Sami (SMN) Wikipedia. I'll be visiting Finland (Helsinki and Inari) in late October. Would it be possible to have a face-to-face talk, either with you or one of your fellow Wikipedians? I'm an author working on a book about small languages. Thank you! [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 16. čohčâmáánu 2024 tme 13.28 (EEST) == Staatâi "myenster" == Taa lii [[Kevttee:Yupik/Staatah|staatâi "myenster"]] :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 5. roovvâdmáánu 2024 tme 00.40 (EEST) :Takkâ! -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 5. roovvâdmáánu 2024 tme 00.41 (EEST) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26. uđđâivemáánu 2025 tme 08.24 (EET) </div> <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Doc James@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Myenster == Puávtáččih-uv rähtiđ [https://fi.wikipedia.org/wiki/Malline:Taksonomia/sienet taam myenster] talle ko oostah? Takkâ! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 16. njuhčâmáánu 2025 tme 11.06 (EET) == [[Wikipedia:Oho artikkâl/41 (2025)]] == Hi, Seipinne. I chose a new article of the week for next week, because usually two articles of biology are not sent to the main page on consecutive weeks. [[Amurleopard]] is definitely worth of main page, but ... sometimes next year. [[Kevttee:Taivo|Taivo]] ([[Savâstâllâm kevttest:Taivo|savâstâllâm]]) 29. čohčâmáánu 2025 tme 21.01 (EEST) :Or maybe later on this year? :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. čohčâmáánu 2025 tme 21.35 (EEST) ::No place for that. 44th, 48th and 52ns week are already biology. [[Kevttee:Taivo|Taivo]] ([[Savâstâllâm kevttest:Taivo|savâstâllâm]]) 29. čohčâmáánu 2025 tme 22.28 (EEST) :::Dang! Next year it is then! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. čohčâmáánu 2025 tme 00.10 (EEST) :Hi! Yes, I normally avoid putting two articles of biology as well as two person articles etc. in a row, but figured it isn't a big deal if every once in a while that happens. :But thank you for changing it, it's better like that! And thank you for adding some for the upcoming weeks as well, it's really helpful. I changed week 43 article only because it is the Sámi language week, so I wanted to have something related to that. :) [[Kevttee:Seipinne|&#45;Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 4. roovvâdmáánu 2025 tme 11.57 (EEST) == Myenstereh.... == Tiervâ! Viggim rähtiđ [[Myenster:Puáttee]] já [[Myenster:Puáttee tábáhtus]], mut vuossâmuš ij tooimâ já te nubbegin ij tooimâ. Puávtáččih-uv tun toid tivvoođ? - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 24. uđđâivemáánu 2026 tme 00.03 (EET) :Hei! Tääl oroččij lemin oornigist :) [[Kevttee:Seipinne|&#45;Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 1. kuovâmáánu 2026 tme 15.46 (EET) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28. cuáŋuimáánu 2026 tme 23.11 (EEST) </div> <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Keegan (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> 1uh5tx69s7p73s4ovqyy5vugokq4ihf 1441 0 5106 153123 71760 2026-04-28T19:48:33Z Yupik 23 ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} 153123 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=14}} '''1441''' ('''MCDXLI''') lâi normaalihe, mii aalgij já nuuvâi [[juliaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[1440-loho|1440-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[čohčâmáánu 25.]] peeivi – [[Akamatsu Mitsusuke]], jaapaanlâš samurai (š. [[1381]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2002|Sijđo=456|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=978-0-674-01753-5|Kielâ={{en}}|www=https://books.google.ch/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA456&dq=&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|Čujottum=2022-10-24}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == <small><references/></small> [[Luokka:1441|*]] lettyl3iji4codh0j6br1btespjrcjb 1440 0 7022 153122 153048 2026-04-28T19:48:12Z Yupik 23 153122 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=14}} '''1440''' ('''MCDXL''') lâi [[kárgámihe]], mii [[juliaanlâš kalender]] mield aalgij [[vástuppeivi|vástuppeeivi]] já nuuvâi [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[1440-loho|1440-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[čohčâmáánu 20.]] peeivi – [[Fredrik I (Brandenburg)|Fredrik I]], aatellâš (š. [[1371]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Frederick-I-elector-of-Brandenburg|nommâ=Frederick I|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-06-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:1440|*]] t7rqhf7mpxd5f24tcub36zyj2uism37 Michael Collins 0 7483 153094 147326 2026-04-28T19:31:47Z Yupik 23 153094 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Michael Collins | kove = Michael_Collins_(S69-31742,_restoration).jpg | kovetekstâ = Collins ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|31|10|1930}} | šoddâmsaje = [[Roma]], [[Italia]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|31|10|1930|28|4|2021}} | jäämmimsaje = [[Naples, Florida]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[kenraalmaajuur]] [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] | äigi = 11 jándurid, 2 tijme, 4 miinut | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 3]] ([[1963]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 10 insignia.svg|Gemini 10}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[1982]] | nommâčáálus = Michael_Collins_Signature.svg }} [[Tiätuvuárkká:Michael Collins at Congressional Gold Medal Ceremony.jpg|thumb|Michael Collins ive [[2011]]]] '''Michael "Mike" Collins''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|31|10|1930|[[Rooma]]|[[Italia kunâgâskodde]]|28|4|2021|[[Naples]]|[[Florida]], [[Ovtâstum staatah]]}}) lâi ovtâstumstaatâlâš Gemini- já Apollo-astronaut. Sun tooimâi [[Apollo 11]] -mánudâšohjelm kirdemmooduul kirden. Apollo 11 lâi vuosmuš kirdem mánudâšohjelmist, mii siäivui [[Mánudâš|Mánudáá]] asan. ==Eellim== Michael Collins jaamij purâstaavdân [[cuáŋuimáánu 28.]] peeivi [[2021]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.facebook.com/AstroMichaelCollins | Nommâ = Michael Collins Facebooksijđo | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Suu jäämmimpeivi ličij meiddei lamaš suu já suu káálgu [[Particia Finnegan Collins]] 64. hejâpeivi. Collins lâi jämidijnis 90-ihásâš. Sun lâi šoddâm [[roovvâdmáánu 31.]] peeivi [[1930]] [[Rooma]]st, [[Italia]]st. Talle suu eeči palvâlij tobbeen [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] áimuvuoimijn. [[Nubbe maailmsuáti|Nube maailmsuáđi]] cokkânem maŋa suu peerâ varrij [[Washington, D.C.|Washingtonân]]. Collins peerâ kovvee suu humoristlâš olmožin, tagarin, kiäst lâi kieŋâlis eellimvijsesvuotâ já kote peesâi várdáđ maailm já eellim muččâdvuođâ sehe jieijâs uuniik várdámsaajeest kirdemmodulist komovuođâst já nube tááhust kuálástemtampâstis, kost sun kaivai kieŋâlis já kuálhis čassijd. ==Karrieer== Michael Collins kiirdij [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ kirdemmoduláin ton ääigi ko suu astronautskipáreh [[Neil Armstrong]] já [[Buzz Aldrin]] siäivoin Mánudáá asan Joskâdvuođâ sajan (Tranquility base) [[syeinimáánu 20.]] peeivi ive [[1969]]. Talle ko Armstrong já Aldrin maccáin kirdemmodulân Mánudáá aaseest, Collins vaaldij kove olmooškoddeest: suu skippáárkyevtis mánudâšmodulist já sunnuu tyehin uáinojeijee [[Eennâmpállu|Enâmist]] já ton alne puoh ulmuin kukken káidusin. Roolâs keežild [[Apollo 11]] -kirdemmooduul kirden (Command Modul Pilot, CMP) Collins onnui maŋgii Maailm ohtuunumos olmožin: sun loopâloopâst paasij ohtuu kirdeđ Mánudáá juurrâmrađan, já tastoo sun lâi áinoo olmooš Maailmist, kote ij puáhtám uáiniđ astronautskipárijdis siäivum Mánudâžân já väzzim ton aaseest. [[NASA]] kuálmád astronautjuávkku väljejui ive [[1963]]. Collins päälgis astronauttin aalgij Mánudâžân aalgij kuulmâpiäivásáin kirdemáin Eennâm juurrâmraađeest. Sun kiirdij tohon [[Gemini 10]]:ijn oovtâst astronaut [[John Young]]ijn. Taan määđhist sun hárjuttâlâi kuáhtám já telakistem kyevti rakkeetmuddoost. Collinsist šoodâi niäljád astronaut, kote vaazij komovuotâväzzim. [[Apollo-ohjelm]]ist Collins lâi vistig suunâttâllum [[Apollo 8]] -máátkán, adai ton rakettân, mii vuosmustáá vuolgâttij ulmuid kirdeđ Mánudáá pirrâ. Collins kuittâg jyelgivaivijdis keežild tarbâšij čuopâdâs, mondiet sun sirdui Apollo 11 -máátkán, kuás olmooš vuossâmuu keerdi Maailm historjást siäivui Mánudáá asan já vaazij tobbeen. Taat lâi nuuvt kočodum G-tiijpâ mánudâšmätki, mon ulmen lâi siäivuđ Mánudáá asan, väzziđ tobbeen, väldiđ myensterijd já maccâđ Enâmân. Collins lâi tutâvâš sajasis Apollo 11 kirdemmooduul kirden, veik sun ij lamaškin tot, kote vaazij Mánudáá aaseest. NASA ličij lamaš vaalmâš pieijâđ suu nube roolin [[Apollo 17]] -kirdemân, mii meiddei siäivui Mánudáá asan, mut Collins halijdij prioristiđ peerâeellim, ige sun innig halijdâm Mánudâžân, tastko hárjuttâllâm tuálvui puoh ääigi. Mánudâšmääđhi maŋa Armstrong, Aldrin já Collins karttii kuulmâ oho pištee karanteenân ton paaloost, et sii fáárust liččii puáttám omâs bakteereh Enâmân. Sii viettii taid peeivijd vielgis säpligijgijn, moh lijjii sii fáárust Mánudáást-uv já maid Collins koolgâi piemmâđ já anneeđ tain huolâ. Karanteen já juhlomij maŋa Apollo 11 astronauteh mađhâšii ennuv: sij ellii 28 enâmist 38 peeivist. ==Kovegalleria== <gallery> Apollo 11 lunar module.jpg|{{center|Apollo 11 -kirdemmooduul}} Apollo 11 crew in quarantine.jpg|{{center|Armstrong, Aldrin já Collins karanteenist}} S64-29926.jpg|{{center|Michael Collins ive 1964}} Michael Collins during Gemini 10 preparations.jpg|{{center|Michael Collins ive 1966}} MichaelCollinsByPhilKonstantin.jpg|{{center|Michael Collins ive 2009}} </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Collins, Michael}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2021 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] eq85vlou798fybc8b6hnu870ul6dqfl 153095 153094 2026-04-28T19:32:42Z Yupik 23 153095 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Michael Collins | kove = Michael_Collins_(S69-31742,_restoration).jpg | kovetekstâ = Collins ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|31|10|1930}} | šoddâmsaje = [[Rooma]], [[Italia kunâgâskodde]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|31|10|1930|28|4|2021}} | jäämmimsaje = [[Naples, Florida]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[kenraalmaajuur]] [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] | äigi = 11 jándurid, 2 tijme, 4 miinut | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 3]] ([[1963]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 10 insignia.svg|Gemini 10}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[1982]] | nommâčáálus = Michael_Collins_Signature.svg }} [[Tiätuvuárkká:Michael Collins at Congressional Gold Medal Ceremony.jpg|thumb|Michael Collins ive [[2011]]]] '''Michael "Mike" Collins''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|31|10|1930|[[Rooma]]|[[Italia kunâgâskodde]]|28|4|2021|[[Naples, Florida]]|[[Ovtâstum staatah]]}}) lâi ovtâstumstaatâlâš Gemini- já Apollo-astronaut. Sun tooimâi [[Apollo 11]] -mánudâšohjelm kirdemmooduul kirden. Apollo 11 lâi vuosmuš kirdem mánudâšohjelmist, mii siäivui [[Mánudâš|Mánudáá]] asan. ==Eellim== Michael Collins jaamij purâstaavdân [[cuáŋuimáánu 28.]] peeivi [[2021]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.facebook.com/AstroMichaelCollins | Nommâ = Michael Collins Facebooksijđo | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Suu jäämmimpeivi ličij meiddei lamaš suu já suu káálgu [[Particia Finnegan Collins]] 64. hejâpeivi. Collins lâi jämidijnis 90-ihásâš. Sun lâi šoddâm [[roovvâdmáánu 31.]] peeivi [[1930]] [[Rooma]]st, [[Italia]]st. Talle suu eeči palvâlij tobbeen [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] áimuvuoimijn. [[Nubbe maailmsuáti|Nube maailmsuáđi]] cokkânem maŋa suu peerâ varrij [[Washington, D.C.|Washingtonân]]. Collins peerâ kovvee suu humoristlâš olmožin, tagarin, kiäst lâi kieŋâlis eellimvijsesvuotâ já kote peesâi várdáđ maailm já eellim muččâdvuođâ sehe jieijâs uuniik várdámsaajeest kirdemmodulist komovuođâst já nube tááhust kuálástemtampâstis, kost sun kaivai kieŋâlis já kuálhis čassijd. ==Karrieer== Michael Collins kiirdij [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ kirdemmoduláin ton ääigi ko suu astronautskipáreh [[Neil Armstrong]] já [[Buzz Aldrin]] siäivoin Mánudáá asan Joskâdvuođâ sajan (Tranquility base) [[syeinimáánu 20.]] peeivi ive [[1969]]. Talle ko Armstrong já Aldrin maccáin kirdemmodulân Mánudáá aaseest, Collins vaaldij kove olmooškoddeest: suu skippáárkyevtis mánudâšmodulist já sunnuu tyehin uáinojeijee [[Eennâmpállu|Enâmist]] já ton alne puoh ulmuin kukken káidusin. Roolâs keežild [[Apollo 11]] -kirdemmooduul kirden (Command Modul Pilot, CMP) Collins onnui maŋgii Maailm ohtuunumos olmožin: sun loopâloopâst paasij ohtuu kirdeđ Mánudáá juurrâmrađan, já tastoo sun lâi áinoo olmooš Maailmist, kote ij puáhtám uáiniđ astronautskipárijdis siäivum Mánudâžân já väzzim ton aaseest. [[NASA]] kuálmád astronautjuávkku väljejui ive [[1963]]. Collins päälgis astronauttin aalgij Mánudâžân aalgij kuulmâpiäivásáin kirdemáin Eennâm juurrâmraađeest. Sun kiirdij tohon [[Gemini 10]]:ijn oovtâst astronaut [[John Young]]ijn. Taan määđhist sun hárjuttâlâi kuáhtám já telakistem kyevti rakkeetmuddoost. Collinsist šoodâi niäljád astronaut, kote vaazij komovuotâväzzim. [[Apollo-ohjelm]]ist Collins lâi vistig suunâttâllum [[Apollo 8]] -máátkán, adai ton rakettân, mii vuosmustáá vuolgâttij ulmuid kirdeđ Mánudáá pirrâ. Collins kuittâg jyelgivaivijdis keežild tarbâšij čuopâdâs, mondiet sun sirdui Apollo 11 -máátkán, kuás olmooš vuossâmuu keerdi Maailm historjást siäivui Mánudáá asan já vaazij tobbeen. Taat lâi nuuvt kočodum G-tiijpâ mánudâšmätki, mon ulmen lâi siäivuđ Mánudáá asan, väzziđ tobbeen, väldiđ myensterijd já maccâđ Enâmân. Collins lâi tutâvâš sajasis Apollo 11 kirdemmooduul kirden, veik sun ij lamaškin tot, kote vaazij Mánudáá aaseest. NASA ličij lamaš vaalmâš pieijâđ suu nube roolin [[Apollo 17]] -kirdemân, mii meiddei siäivui Mánudáá asan, mut Collins halijdij prioristiđ peerâeellim, ige sun innig halijdâm Mánudâžân, tastko hárjuttâllâm tuálvui puoh ääigi. Mánudâšmääđhi maŋa Armstrong, Aldrin já Collins karttii kuulmâ oho pištee karanteenân ton paaloost, et sii fáárust liččii puáttám omâs bakteereh Enâmân. Sii viettii taid peeivijd vielgis säpligijgijn, moh lijjii sii fáárust Mánudáást-uv já maid Collins koolgâi piemmâđ já anneeđ tain huolâ. Karanteen já juhlomij maŋa Apollo 11 astronauteh mađhâšii ennuv: sij ellii 28 enâmist 38 peeivist. ==Kovegalleria== <gallery> Apollo 11 lunar module.jpg|{{center|Apollo 11 -kirdemmooduul}} Apollo 11 crew in quarantine.jpg|{{center|Armstrong, Aldrin já Collins karanteenist}} S64-29926.jpg|{{center|Michael Collins ive 1964}} Michael Collins during Gemini 10 preparations.jpg|{{center|Michael Collins ive 1966}} MichaelCollinsByPhilKonstantin.jpg|{{center|Michael Collins ive 2009}} </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Collins, Michael}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2021 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] k36c4uqfjtryy18ma1ok2tdfo47d6g0 Neil Armstrong 0 10303 153091 147911 2026-04-28T19:24:29Z Yupik 23 +{{Astronaut 153091 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Neil Armstrong | kove = Neil_Armstrong_pose.jpg | kovetekstâ = Armstrong ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|5|8|1930}} | šoddâmsaje = [[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|5|8|1930|25|8|2012}} | jäämmimsaje = [[Fairfield, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, professor, komovuotâ- já áimujotolâhinsner | árvu = [[pajeluutnant]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] | äigi = 8 jándurid, 14 tijmed, 12 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 8 patch.png|Gemini 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu]] [[1971]] | nommâčáálus = Neil_Armstrong_Signature.svg }} '''Neil Alden Armstrong''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|5|8|1930|[[Wapakoneta]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|25|8|2012|[[Columbus]]|Ohio, Ovtâstum staatah}}) lâi astronaut já vuosmuš [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun kiirdij Mánudâžân [[Apollo 11]] komendeijen oovtâst [[Buzz Aldrin]]áin já [[Michael Collins]]áin. Taat rakkeet paččui syeinimáánu 16. peeivi 1969. Tastoo syeinimáánu 21. peeivi sun siäivui mánudâšmoduláin Mánudáá asan Buzz Aldrináin, já Michael Collins paasij kirdeđ Mánudáá juurrâmrađan tien ááigán. Armstrong-kyevtis Aldrináin ájánáin kyehti já peli tiijme Mánudáá aaseest, já suoi kuvvijn Mánudáá já valdijn keđgičáittusijd. Astronautääigis maŋa Armstrong tooimâi NASA uáivitoimâpääihist Washington D.C.st já västidij NASA áimujotolâhân kyeskee tutkâmist já teknologisii pargoost. Sun tooimâi meid Cincinnati ollâopâttuvâst áimujotoluv professorin ivij 1971–1979. Sun lâi maŋgâi ollâopâttuvâi kunneetuáhtár. Armstrong vuosmuš kálgu lâi [[Janet Elizabeth Shearon]]. Sunnust láá kyehti alge: [[Eric Armstrong]] já [[Mark Armstrong]]. Sunnuu nieidâš [[Karen Armstrong]] jaamij kyevtihásâžžân. Suu nubbe kálgu lâi [[Carol Held Knight]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Armstrong, Neil}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 7399wjcmvp3wy8oibo1skh6fbw4080i 153092 153091 2026-04-28T19:26:10Z Yupik 23 153092 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Neil Armstrong | kove = Neil_Armstrong_pose.jpg | kovetekstâ = Armstrong ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|5|8|1930}} | šoddâmsaje = [[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|5|8|1930|25|8|2012}} | jäämmimsaje = [[Fairfield, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, professor, komovuotâ- já áimujotolâhinsner | árvu = [[pajeluutnant]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] | äigi = 8 jándurid, 14 tijmed, 12 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 8 patch.png|Gemini 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu]] [[1971]] | nommâčáálus = Neil_Armstrong_Signature.svg }} '''Neil Alden Armstrong''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|5|8|1930|[[Wapakoneta]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|25|8|2012|[[Fairfield, Ohio]]|, Ovtâstum staatah}}) lâi astronaut já vuosmuš [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun kiirdij Mánudâžân [[Apollo 11]] komendeijen oovtâst [[Buzz Aldrin]]áin já [[Michael Collins]]áin. Taat rakkeet paččui syeinimáánu 16. peeivi 1969. Tastoo syeinimáánu 21. peeivi sun siäivui mánudâšmoduláin Mánudáá asan Buzz Aldrináin, já Michael Collins paasij kirdeđ Mánudáá juurrâmrađan tien ááigán. Armstrong-kyevtis Aldrináin ájánáin kyehti já peli tiijme Mánudáá aaseest, já suoi kuvvijn Mánudáá já valdijn keđgičáittusijd. Astronautääigis maŋa Armstrong tooimâi NASA uáivitoimâpääihist Washington D.C.st já västidij NASA áimujotolâhân kyeskee tutkâmist já teknologisii pargoost. Sun tooimâi meid Cincinnati ollâopâttuvâst áimujotoluv professorin ivij 1971–1979. Sun lâi maŋgâi ollâopâttuvâi kunneetuáhtár. Armstrong vuosmuš kálgu lâi [[Janet Elizabeth Shearon]]. Sunnust láá kyehti alge: [[Eric Armstrong]] já [[Mark Armstrong]]. Sunnuu nieidâš [[Karen Armstrong]] jaamij kyevtihásâžžân. Suu nubbe kálgu lâi [[Carol Held Knight]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Armstrong, Neil}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 6hnd8616xccey0vsfal35sa69w5u99x 153093 153092 2026-04-28T19:26:31Z Yupik 23 153093 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Neil Armstrong | kove = Neil_Armstrong_pose.jpg | kovetekstâ = Armstrong ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|5|8|1930}} | šoddâmsaje = [[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|5|8|1930|25|8|2012}} | jäämmimsaje = [[Fairfield, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, professor, komovuotâ- já áimujotolâhinsner | árvu = [[pajeluutnant]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] | äigi = 8 jándurid, 14 tijmed, 12 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 8 patch.png|Gemini 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu]] [[1971]] | nommâčáálus = Neil_Armstrong_Signature.svg }} '''Neil Alden Armstrong''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|5|8|1930|[[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]]|[[Ovtâstum staatah]]|25|8|2012|[[Fairfield, Ohio]]|Ovtâstum staatah}}) lâi astronaut já vuosmuš [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun kiirdij Mánudâžân [[Apollo 11]] komendeijen oovtâst [[Buzz Aldrin]]áin já [[Michael Collins]]áin. Taat rakkeet paččui syeinimáánu 16. peeivi 1969. Tastoo syeinimáánu 21. peeivi sun siäivui mánudâšmoduláin Mánudáá asan Buzz Aldrináin, já Michael Collins paasij kirdeđ Mánudáá juurrâmrađan tien ááigán. Armstrong-kyevtis Aldrináin ájánáin kyehti já peli tiijme Mánudáá aaseest, já suoi kuvvijn Mánudáá já valdijn keđgičáittusijd. Astronautääigis maŋa Armstrong tooimâi NASA uáivitoimâpääihist Washington D.C.st já västidij NASA áimujotolâhân kyeskee tutkâmist já teknologisii pargoost. Sun tooimâi meid Cincinnati ollâopâttuvâst áimujotoluv professorin ivij 1971–1979. Sun lâi maŋgâi ollâopâttuvâi kunneetuáhtár. Armstrong vuosmuš kálgu lâi [[Janet Elizabeth Shearon]]. Sunnust láá kyehti alge: [[Eric Armstrong]] já [[Mark Armstrong]]. Sunnuu nieidâš [[Karen Armstrong]] jaamij kyevtihásâžžân. Suu nubbe kálgu lâi [[Carol Held Knight]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Armstrong, Neil}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] ktfl9towysmsxyi5vitstesx4xf6pua 153096 153093 2026-04-28T19:33:59Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153096 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Neil Armstrong | kove = Neil_Armstrong_pose.jpg | kovetekstâ = Armstrong ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|5|8|1930}} | šoddâmsaje = [[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|5|8|1930|25|8|2012}} | jäämmimsaje = [[Fairfield, Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, professor, komovuotâ- já áimujotolâhinsner | árvu = [[pajeluutnant]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] | äigi = 8 jándurid, 14 tijmed, 12 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 8 patch.png|Gemini 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[porgemáánu]] [[1971]] | nommâčáálus = Neil_Armstrong_Signature.svg }} '''Neil Alden Armstrong''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|5|8|1930|[[Washington Township, Auglaize pirrâdâhkodde, Ohio|Washington Township, Ohio]]|[[Ovtâstum staatah]]|25|8|2012|[[Fairfield, Ohio]]|Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já vuosmuš [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun kiirdij Mánudâžân [[Apollo 11]] komendeijen oovtâst [[Buzz Aldrin]]áin já [[Michael Collins]]áin. Taat rakkeet paččui syeinimáánu 16. peeivi 1969. Tastoo syeinimáánu 21. peeivi sun siäivui mánudâšmoduláin Mánudáá asan Buzz Aldrináin, já Michael Collins paasij kirdeđ Mánudáá juurrâmrađan tien ááigán. Armstrong-kyevtis Aldrináin ájánáin kyehti já peli tiijme Mánudáá aaseest, já suoi kuvvijn Mánudáá já valdijn keđgičáittusijd. Astronautääigis maŋa Armstrong tooimâi NASA uáivitoimâpääihist Washington D.C.st já västidij NASA áimujotolâhân kyeskee tutkâmist já teknologisii pargoost. Sun tooimâi meid Cincinnati ollâopâttuvâst áimujotoluv professorin ivij 1971–1979. Sun lâi maŋgâi ollâopâttuvâi kunneetuáhtár. Armstrong vuosmuš kálgu lâi [[Janet Elizabeth Shearon]]. Sunnust láá kyehti alge: [[Eric Armstrong]] já [[Mark Armstrong]]. Sunnuu nieidâš [[Karen Armstrong]] jaamij kyevtihásâžžân. Suu nubbe kálgu lâi [[Carol Held Knight]]. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Armstrong, Neil}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2012 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 887jsk1p4y5nn3rzh70t7d18qwdgny0 Uárree 0 10677 153119 147980 2026-04-28T19:43:53Z Yupik 23 /* Lavdâm já eellimpiirâs */ 153119 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia | nommâ = Uárree | tieđâlâš nommâ = Sciurus vulgaris<br><small>(Linnaeus, 1758)</small> | kove = Orava kuusen oksan päällä.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš) | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.48089 | Nommâ = Uárree – ''Sciurus vulgaris'' | Tahhee = Thomas Lilley | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-03-30 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] ''Eucarya'' | kodde = [[Elleekodde]] ''Animalia'' | uáiviráiđu = [[Savosuonâsiih]] ''Chordata'' | vyeliráiđu = [[Čielgitávtáliih]] ''Vertebrata'' | pajeluokka = | luokka = [[Njomâtteijeeh]] ''Mammalia'' | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = [[Jursseeh]] ''Rodentia'' | vyelilahko = [[Uárreelágáneh jursseeh]] ''Sciuromorpha'' | paječerdâ = | čerdâ = [[Uárreeh]] ''Sciuridae'' | vyeličerdâ = ''Sciuridae'' | suuhâ = ''Sciurus'' | šlaajâ = ''vulgaris'' | vyelišlaajâ = }} '''Uárree''' (''Sciurus vulgaris'') lii [[Jursseeh|jurssei]] laahkon kullee [[Njomâtteijeeh|njomâtteijeešlaajâ]]. ==Olgohäämi já stuárudâh== Rävis uárree roopâ kukkodâh lii 19–28 cm já seeibi kukkodâh 13–25 cm. Uárree tiäddá 200–480 grammâd. Uárree tobdá älkkeht ton kuhes vuohâdis seeibist. Uárree čalmeh láá uáli stuárráh já ovdâskulij uigâdâtteeh, mon áánsust uárree uáiná viijđáht. Čuávji lii ain českâd, já uáivi sijđoh láá táválávt ruopsisránáseh, mutâ seelgi já eertij ivne puáhtá mulsâšuđ ruopsis já ruškis iivnijn masa čappâdân teikkâ joba českâdân. Čapis ivnehäämi lii árbálâš, já tot tiättoo eromâšávt [[Tave-Euroop]]ist já motomijn suolluin om. [[Eestieennâm|Eestienâmist]]. [[Suomâ]] uárreenäälist tiättojeh jieškote-uvlágáneh ivnehäämih: čapisseeibâg tevkis kuosâuárree, ruopsisseeibâg kuovgis peciuárree já ruškisseeibâg uárreeh. Uárree molso soksâmijdis kuohtii ivveest. Peeljij soovsâtiepih šaddeh čoovčâ ääigi, já toh kočâdeh kiđđuv meddâl. Ores já niŋálâs láá siämmáálágáneh sehe olgohäämi já stuáruduv tááhust. [[Tiätuvuárkká:Sciurus vulgaris habitat.png|pienoiskuva|Uárree lavdâm|vasen|385x385px]] ==Ááicuh== ===Uáinimáiccu=== Tondiet ko uárree čalmeh láá uáli stuárráh já ovdâskulij uigâdâtteeh, tot uáiná viijđáht. Iivnijd uárree uáiná tuše kyehti; ruopsis ivne tot ij uáini ollágin. Uárree čalme viermicuozâst suábbiseelah láá uccáá, mii sáttá merhâšiđ tom, ete tot uáiná uáli hyeneeht veeigist. Uárree čalme liinsâst lii kuovgisfiskis pigment, mii suoijâl čoolmijd [[Piäiváš|piäiváá]] ultravioletsuonjârdmist.<ref name=":0">{{Kirjekäldee|Tahhee=Hellstedt, Paavo já Laaksonen, Juha|Nommâ=Orava - Metsien tuttu tuntematon|Ihe=2022|Siijđoh=71-74|Almostittee=Tammi}}</ref> ===Hajâáiccu=== Uárree hajâáiccu lii eromâš pyeri. Haajâ vuáđuld tot iärut hiävulii ravâdâs epihiävuliist. Uárreeh kyeđih meid hajâmeerhâid, moi vuáđuld uárree puáhtá tiettiđ, moh uárreeh láá jottáám kuávlust. Ko uárreeniŋálâs kimeguát, tot vuáččut feromonijd pirrâssis. Lii tiäđust, et uárreeoráseh joteh kuhes-uv maađhijd tagarij niŋálâsâi luus, moh kimeh.<ref name=":0" /> ===Tobdoáiccu=== Uárrest láá tobdokuolgah, moh láá assaabeh ko táváliih kuolgah. Toh láá enâmustáá uáivist já juolgijn sehe čuávji- já ertpeeleest. Nierâst tobdokuolgâi kukkodâh puáhtá leđe joba 7 cm. Tobdokuolgâiguin uárree áiccá aldapirrâsis. Meid kepilij kuoskâttâsáiccu lii uárrei tehálâš. Tutkâmušâi mield uárree árvuštâl taamiterho tiädu vuáđuld, lii-uv siste leijee siemâ pyeri vâi ij.<ref name=":0" /> ===Kuloáiccu=== Uárrest lii pyeri kulo. Ton kulovijđodâh lii suullân 2,5 keerdi vijđásub ko ulmust. Eromâšávt ollâ jienâid uárree kulá pyerebeht ko olmooš.<ref name=":0" /> ==Lavdâm já eellimpiirâs== Uárree tiättoo tave kuácceevyevdistielâsist masa ubâ [[Euroop]]ist já [[Aasia]] taveoosijn, peic ij puoh tavemuin oosijn, kost kuácceemuorah váiluh. [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est já [[Italia]]st lii eurooplâš uárree helbâm masa ollásávt taveameriklâš [[ränisuárree]] tiet. Uárreeh ääsih kuácceemeecij lasseen lostâ -já siähálâsvuovdijn, muorâstuvâin já muorâkaardijn. ==Eellimvyevih== ===Raavâd=== [[Tiätuvuárkká:MattiParkkonen Orava.jpg|pienoiskuva|Uárree tälvisoovsâ]] Tave kuácceevyevdistielâsist, tego [[Suomâ]]st, uárrei válduravâdin láá kuosâi siemâneh. Hyenes paaccâhiivij ääigi uárreeh poreh meid peesij siemânijd. Čohčuv kuobbâreh láá tergâdis raavâdkäldee. Ton lasseen uárreeh poreh raasijd, muorjijd, heđâlmijd, ruánáá räsioosijd já njale. Elleeravâdin láá kiivsah, tivreh sehe luudij maneh já uđâgááh. Mäddiláá lostâmeccistielâsijn pähkineh já taamiterhoh láá ohtâ tehálumosijn raavâdkäldein. [[Baltia enâmeh|Baltia enâmij]] siähálâsvyevdi lii uárreid hiäivulâš eellimkuávlu tondiet ko tobbeen tiättojeh ennuv taamih, pähkinmiestuuh já kuosah. Uárreeh jursseh motomin taavtijd já [[Sorvâelleeh|sorvâellei]] čoorvijd. Toin naalijn uárreeh finnejeh kaalhâ. Aassâmkuávlui "city-uárreeh" vuod ávhástâleh pähkinijgijn, piäivááräsisiemânijgijn já pyeidipitáigijn, moh kávnojeh luudij piemmâmsoojijn. Uárreeh sättih meid uuccâđ ravâdis lyeniliitijn. Motomin uárreeh sättih puáttiđ joba táálui siisâ uuccâđ purrâmuš. ===Lasanem=== [[Tiätuvuárkká:JJM SquirrelBaby 01.jpg|pienoiskuva|Uárree čivgâ]] Niŋálâsâi kieimâmäigi lii kiđđuv, mutâ ton tärhis äigimuddo lii kiddâ raavâdtiileest. Čuávjiäigi lii suulân 38 pirrâmpeivid. Vuossâmuš piäsádâh šadda Suomâst cuáŋui-vyesimáánust, nubbe maŋeláá keessiv. Čiivgah šaddeh 3–6 uáđđimpoorân. Enni njoomât čiivgâid 5–6 oho. Ores ij uásálist čiivgâi hoittáámân. Uárree puáhtá eelliđ faŋgâvuođâst 10-ihásâžžân já luándust-uv 6–7-ihásâžžân. Táválávt uárree kuittâg iälá 2–4-ihásâžžân. Uárree šadda suhâjuátkimahan kyevti-ihásâžžân. ===Lattim=== Maaŋgâin eres jurssein uárree spiekâst tast, ete tot lii čielgâsávt peiviellee. Uárree reeviir lii muádi hehtaar vijđosâš. Uárree ráhtá maaŋgâid masa páálu hámásijd poorâid lihâdemkuávlus siisâ. Poorah láá ollâgâsâst muorâin, táválávt kuosâ teikkâ peesi oovsijn, mutâ meid loddevuovdah heivejeh. Uárree skoođâst poorâid navâigijn, sinoin, siähtálijgijn, lostâigijn já eres tievâdâsâigijn. Tälviv poorah láá lieggâseh. Poorâst orodijnis uárree tappa ton rääigi. Uárreeh meid tuksejeh purrâmuš vuárkán enâmân tâi muorâi vuággoid. Uárree muštá uási čiähásojijnis já kávná taid loopâst hajâááicus vuáđuld. Uárreeh pyehtih loijoođ viehânáál talle ko toh eelih ulmui alda. ==Uárrei vaikuttâs meecij šoddâmân== Uárreeh kalveh vahâgist tuháttijd muorâid ihásávt tondiet ko toh tuksejeh siemânijd enâmân já vájálditeh toi čiähásoojijd. Hyenes paaccâhiivij ääigi uárreeh sättih puurrâđ kuosâ liäđussiemânijd, já talle ihešoddâmkeerdih kaččeh enâmân. ==Miäcástem== Uárreenähki lii tovle kevttum mäksimist, já sääni "ruttâ" merhâšij algâaalgâst uárreenäähki. [[1900-loho|1900-lovo]] aalgâst [[Suomâ]]st miäcástuvvojii čyeđeh tuhátteh uárreeh. Näähkih tuálvojii enâmustáá [[Saksa|Saaksan]] já [[Eŋland]]ân. Šlaajâ rávhuidittui ive [[1929]] já miäcástemäigi uánidui. Uárreenääli iällái-uv jotelávt. Onnáá peeivi uárreeh miäcástuvvojeh Suomâst uccáá. Suomâst uárree miäcástemäigi álgá ubâ enâmist [[skammâmáánu 1.]] peeivi já nohá [[kuovâmáánu 28.]] peeivi. Suomâst miäcástuvvojeh suulân 3 000–5 000 uárred. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Uárreeh]] 520xzoekzd3hdthd8xkvtbzo8j7tkh8 2022 0 11091 153107 148064 2026-04-28T19:38:10Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153107 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2022''' ('''MMXXII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== <!--===Uđđâivemáánu=== --> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 4.]]&ndash;[[kuovâmáánu 20.|20.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2022|Peking olympialiih]] uárnejuvvojii. * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Quynh Tran]] finnij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Skugga och svalka]]''.<ref name="hs-2000008583834">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000008583834.html | Nommâ = Vietnamilaissyntyinen, Pietarsaaressa kasvanut ja Malmössä asuva Quynh Tran voitti Runeberg-palkinnon | Tahhee = Majander, Antti | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 5.2.2022 | Almostittee = | Čujottum = 5.2.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> <!-- ===Njuhčâmáánu=== ===Cuáŋuimáánu=== --> ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Bongbong Marcos]] väljejui [[Filippiineh|Filippiinij]] presidentin. * [[vyesimáánu 10.]] peeivi – [[Katalin Novák]] algâttij [[Uŋgar president]] virgeest. * [[vyesimáánu 10.]]–[[vyesimáánu 14.|14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Torino]]st, [[Italia]]st. ** [[vyesimáánu 10.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Ive 2022 Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Ive 2022 Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui. * [[vyesimáánu 15.]] peeivi – [[Hassan Sheikh Mohamud]] algâttij [[Somalia]] president virgeest.<ref name="bbc-61438047">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/world-africa-61438047 | Nommâ = Somalia's new president elected by 327 people | Tahhee = Ali, Mohamud | Almostittem = BBC News | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 15.5.2022 | Čujottum = 16.5.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Élisabeth Borne]] väljejui [[Ranska uáiviminister]]in. * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Suomâ]] já [[Ruotâ]] kuođđii [[Nato]]-[[jeessânucâmuš]]. * [[vyesimáánu 23.]] peeivi – [[Anthony Albanese]] väljejui [[Australia uáiviminister]]in. * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Robert Golob]] väljejui [[Slovenia uáiviminister]]in.<ref name="st-golob-vyesi2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-prime-minister/ | Nommâ = Robert Golob elected prime minister | Almostittem = Slovenia Times | Äigimuddo = 25.5.2022 | Čujottum = 24.12.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 1.]] peeivi – [[Robert Golob]] algâttij [[Slovenia uáiviminister]] virgeest. ===Syeinimáánu=== [[Tiätuvuárkká:Droupadi_Murmu_official_portrait,_2022.jpg|thumb|right|[[India]] uđđâ president [[Draupadi Murmu]] ive 2022]] * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – [[Draupadi Murmu]] väljejui [[India president]]in. * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Draupadi Murmu]] algâttij [[India president]] virgeest. <!-- ===Porgemáánu=== ===Čohčâmáánu=== --> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi – [[Svante Pääbo]] vuoitij [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2022/summary/|nommâ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-03|äigimuddo=2022-10-03|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[Alain Aspect]], [[John Clauser]] já [[Anton Zeilinger]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2022/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2022 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-04|äigimuddo=2022-10-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Carolyn Bertozzi]], [[Morton Meldal]] já [[Barry Sharpless]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2022/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2022 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-05|äigimuddo=2022-10-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Annie Ernaux]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2022/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-06|äigimuddo=2022-10-06|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Ales Bjaljatski]], [[Memorial]] já [[Center for Civil Liberties]] vuoittii [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2022/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-07|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 15.]] peeivi – [[Leif Lindeman]] vuoitij ''[[Syksyn sävel]]'' -lávlumkišto. * [[roovvâdmáánu 18.]] peeivi – [[Ulf Kristersson]] väljejui Ruotâ uáiviministerin. * [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi – [[Giorgia Meloni]] algâttij Italia uáiviminister virgeest.<ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Agenzia Giornalistica Italia|Äigimuddo=2022-10-22|Paječaalâ=Giorgia Meloni ha giurato da presidente del Consiglio|www=https://www.agi.it/politica/news/2022-10-22/governo-meloni-giuramento-quirinale-diretta-18546375/|Čujottum=2022-10-27|Kielâ={{it}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 24.]] peeivi – [[Rishi Sunak]] väljejui [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] uáiviministerin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/politics/2022/oct/24/sunak-poised-become-uk-pm-mordaunt-johnson-withdraw|nommâ=New Tory leader Rishi Sunak says party facing ‘existential threat’|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-10-25|tahhee=Elgot, Jessica, Walker, Peter já Mason, Rowena|äigimuddo=2022-10-24|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> * [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi – Australialâš [[Martin Green]] finnij [[Millennium-teknologiapalhâšume]]. * [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi – [[Luiz Inácio Lula da Silva]] vuoitij [[Brasilia ive 2022 presidentvaaljah|Brasilia presidentvaaljâid]]. ===Skammâmáánu=== * [[skammâmáánu 1.]] peeivi – [[Tanska sosialdemokraatlâš piäládâh|Tanska sosialdemokraateh]] vuoittii [[Tanska ive 2022 aalmugtiggevaaljah|aalmugtiggevaaljâid]]. * [[skammâmáánu 13.]] peeivi – [[Nataša Pirc Musar]] väljejui [[Slovenia]] presidentin. * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – Syemmilâš kirječällee [[Iida Rauma]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Hävitys]]''.<ref name="yle-12682545">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-12682545 | Nommâ = Kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinnon voittanut Iida Rauma: "Lasten kokema väkivalta ei ole mikään pikkujuttu" | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 30.11.2022 | Čujottum = 1.12.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[Dina Boluarte]] algâttij [[Peru president]] virgeest.<ref name="boluarte-jura">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gob.pe/institucion/presidencia/noticias/678266-dina-boluarte-jura-como-presidenta-de-la-republica-ante-el-congreso|nommâ=Dina Boluarte jura como presidenta de la república ante el Congreso|almostittem=gob.pe|čujottum=2022-12-21|äigimuddo=2022-12-07|kielâ={{es}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[Rautjärvi kirkko]] puolij kunnân.<ref name="rautjärvi-kirkko">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/0e25c880-84e9-4d3b-86f7-d3ac3daa4f64|nommâ=Rautjärven kirkko on tuhoutunut – syttyi kesken saarnan|almostittem=Iltalehti|čujottum=2022-12-25|tahhee=Vatka, Miia já Nyman, Riikka|äigimuddo=2022-12-25|kielâ={{fi}}}}</ref> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Alain Aspect]], [[John Clauser]] já [[Anton Zeilinger]]<ref name="np-phys-2022"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Carolyn Bertozzi]], [[Morton Meldal]] já [[Barry Sharpless]]<ref name="np-chem-2022"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Annie Ernaux]]<ref name="np-lit-2022"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Ales Bjaljatski]], [[Memorial]] já [[Center for Civil Liberties]]<ref name="np-peace-2022"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Svante Pääbo]]<ref name="np-med-2022"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 2022]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi – [[Nils Henrik Måsø]], sämmilâš toimâtteijee já politikkár (š. [[1952]])<ref name="nrk-1.15807130">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/journalista-nils-henrik-maso-lea-japman-1.15807130 | Nommâ = Journalista Nils Henrik Måsø lea jápmán | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 12.1.2022 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 14.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Luc Montagnier]], ive [[2008]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim ranskalâš virolog já [[AIDS]]-totkee (š. [[1932]])<ref name="np-med-2008">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2008/montagnier/facts/ Luc Montagnier Facts]. The Nobel Prize. Čujottum 17.8.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liberation.fr/checknews/le-professeur-luc-montagnier-est-mort-20220210_T3AVUEDJGJHVNJLGKPYOGSRQEU/|nommâ=Le professeur Luc Montagnier est mort|tahhee=Service Checknews|almostittem=Libération|čujottum=2022-07-10|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> * [[kuovâmáánu 22.]] peeivi – [[Seija Sivertsen]], nuorttâlâš máttáátteijee, jurgâleijee já lávloo (š. [[1955]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.snowchange.org/2022/02/seija-sivertsen-knowledgeable-speaker-of-one-of-the-worlds-most-endangered-languages-goes-home/|nommâ=Seija Sivertsen, Knowledgeable Speaker of One of the World’s Most Endangered Languages Goes Home|tahhee=Snowchange Cooperative|äigimuddo=2022-02-23|čujottum=2023-04-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi – [[Madeleine Albright]], ovtâstumstaatâlâš diplomaat já Ovtâstum staatâi 64. olgominister iivij 1997–2000 (š. [[1937]]) * [[cuáŋuimáánu 5.]] peeivi – [[Sidney Altman]], ive [[1989]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš [[Molekyylbiologia|molekyylbiolog]] (š. [[1939]])<ref name="np-altman-1989">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/altman/facts/ | Nommâ = Sidney Altman | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Ben Roy Mottelson]], ive [[1975]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš-tanskalâš váimusfysikkár (š. [[1926]])<ref name="np-mottelson-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1975/mottelson/facts/ | Nommâ = Ben R. Mottelson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 3.]] peeivi – [[Robert Curl]], ive [[1996]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1933]])<ref name="np-curl-1996">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1996/curl/facts/ | Nommâ = Robert F. Curl Jr. | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 26.12.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 10.]] peeivi – [[Vesa-Matti Loiri]], syemmilâš čaittâleijee, komikkár, lávloo já musikkár (š. [[1945]])<ref name="hs-2000009300028"/> * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[Mihail Gorbatšov]], ive [[1990]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim sovjetlittolâš-ryeššilâš politikkár já staatâalmai (š. [[1931]])<ref name="np-gorbachev-1990">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1990/gorbachev/facts/ | Nommâ = Mikhail Gorbachev | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – Kunâgâtâr [[Elizabeth II]], [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] 40. haldâšeijee (š. [[1926]]) * [[čohčâmáánu 28.]] peeivi – [[Coolio]], ovtâstumstaatâlâš ráppájeijee (š. [[1963]])<ref name="hs-2000009300028">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009300028.html|nommâ=Nämä arvostetut taiteen ja viihteen tekijät kuolivat vuoden 2022 aikana|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2022-12-31|tahhee=Riihinen, Eleonoora|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Angela Lansbury]], brittilâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1925]]) * [[roovvâdmáánu 14.]] peeivi – [[Robbie Coltrane]], skotlandlâš čaittâleijee, komikkár já čällee (š. [[1950]]) * [[skammâmáánu 5.]] peeivi – [[Tyrone Downie]], jamaikalâš urgur, pianist já kuoskâttâsčuojâtteijee (š. [[1956]])<ref name="downie-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://variety.com/2022/music/news/bob-marley-keyboardist-tyrone-downie-dies-remembered-reggae-musicians-1235428543/|nommâ=Bob Marley Keyboardist Tyrone Downie Remembered by Musicians Who Knew Him|almostittem=Variety|čujottum=2022-11-18|tahhee=Jobson, "Native Wayne"|äigimuddo=2022-11-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 7.]] peeivi – [[Tor Øyvind Syvertsen]], taažâ kitarist (š. [[1962]]) * [[skammâmáánu 8.]] peeivi – [[Dan McCafferty]], skotlandlâš lávloo (š. [[1946]])<ref name="mccafferty-tg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/music/2022/nov/13/dan-mccafferty-obituary|nommâ=Dan McCafferty obituary|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-11-14|tahhee=Sweeting, Adam|äigimuddo=2022-11-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Gal Costa]], brasilialâš lávloo (š. [[1945]])<ref name="costa-tg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/music/2022/nov/09/gal-costa-brazilian-singer-dies-at-77|nommâ=Gal Costa, influential Brazilian singer, dies aged 77|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-11-13|tahhee=Horton, Adrian|äigimuddo=2022-11-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Mattis Hætta]], tavesämmilâš jyeigee já čaittâleijee (š. [[1959]])<ref name="snl-hætta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Mattis_Hætta|nommâ=Mattis Hætta|almostittem=snl.no|čujottum=2022-11-13|tahhee=Jernsletten, Kristin|äigimuddo=2022-11-11|kielâ={{no}}}}</ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Keith Levene]], brittilâš musikkár já šuoŋârähtee (š. [[1957]])<ref name="levene-bbc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-63611757|nommâ=Keith Levene: The Clash guitarist and founding member dies aged 65|almostittem=BBC News|čujottum=2022-11-13|äigimuddo=2022-11-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Sven-Bertil Taube]], ruátálâš lávloo já čaittâleijee (š. [[1934]])<ref name="taube-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/6bb58f6d-8171-464e-8b56-979294536eaa|nommâ=Tunnettu ruotsalaislaulaja ja -näyttelijä Sven-Bertil Taube on kuollut|almostittem=Iltalehti|čujottum=2022-11-13|tahhee=Mallat, Sara|äigimuddo=2022-11-12|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Börje Salming]], sämmilâš jieŋâskiärruspellee (š. [[1951]])<ref name="nrk-1.16194897">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beakkan-sapmela_-jiek_askearru-spealli-borje-salming-lea-japman-1.16194897|nommâ=Beakkán sápmelaš jiekŋaskearru spealli Börje Salming lea jápmán|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2022-12-26|äigimuddo=2022-11-25|kielâ={{se}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 10.]] peeivi – [[Kihnu Virve]], eestilâš aalmuglávloo já laavlârähtee (š. [[1928]])<ref name="err-1608816181">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.err.ee/1608816181/suri-rahvalaulik-kihnu-virve|nommâ=Suri rahvalaulik Kihnu Virve|almostittem=Err|čujottum=2022-12-26|äigimuddo=2022-12-10|kielâ={{et}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Mary Mikalsen Trollvik]], sämmilâš politikkár já [[Sämitigge (Taažâ)|sämitiggeaairâs Taažâst]] (š. [[1935]])<ref name="nrk-1.16233475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/mary-mikalsen-trollvik-lea-japman-1.16233475|nommâ=Mary Mikalsen Trollvik lea jápmán |almostittem=NRK Sápmi |čujottum=2022-12-30|äigimuddo=2022-12-25|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.16246540">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/vuostta_-varrepresideanta-havdaduvvo-otne-1.16246540|nommâ=Vuosttaš várrepresideanta hávdáduvvo otne|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-01-06|äigimuddo=2023-01-06|kielâ={{se}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 27.]] peeivi – [[Timo Grönlund]], syemmilâš miälloo já olympialij valastâllee (š. [[1954]])<ref name="hs-2000009300273">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009300273.html|nommâ=Liikenne­onnettomuudessa Pälkäneellä kuollut oli Suomea neljissä olympialaisissa edustanut meloja Timo Grönlund|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-01-01|tahhee=Kivioja, Olli|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Pelé]], brasilialâš [[jyelgipállu|čiehčâmpáálu]] spellee (š. [[1940]])<ref name="hs-2000009244126">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009244126.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Pelé saavutti urallaan lähes kaiken ja juuri siksi yksi asia harmitti vain häntä itseään|tahhee=Uusitupa, Ismo|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-29|čujottum=2022-12-29|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Shabana Rehman]], taažâ stand up&nbsp;-komikkár já čaaitâlmčällee (š. [[1976]])<ref name="nrk-1.15972827">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/shabana-rehman-er-dod-1.15972827|nommâ=Shabana Rehman er død|almostittem=NRK|čujottum=2022-12-30|tahhee=Alnes, Espen já Khorami, Aida|äigimuddo=2022-12-29|kielâ={{no}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Vivienne Westwood]], brittilâš muotisundáttellee já finnodâholmooš (š. [[1941]]) * [[juovlâmáánu 30.]] peeivi – [[Barbara Walters]], ovtâstumstaatâlâš toimâtteijee (š. [[1929]])<ref name="variety-walters">{{Nettikäldee|čujottâs=https://variety.com/2022/tv/news/barbara-walters-dead-journalist-celebrity-interviewer-abc-news-1235476703/|nommâ=Barbara Walters, Pioneering Journalist and Queen of Celebrity Interviews, Dies at 93|almostittem=Variety|čujottum=2023-01-01|tahhee=Dagan, Carmel|äigimuddo=2022-12-30|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Aniter Pointer]], ovtâstumstaatâlâš lávloo já laavlârähtee ("[[The Pointer Sisters]]") (š. [[1948]])<ref name="cnn-anita-pointer-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://edition.cnn.com/2023/01/01/entertainment/anita-pointer-obit/index.html|nommâ=Anita Pointer of The Pointer Sisters dies at age 74|almostittem=CNN|čujottum=2023-01-01|tahhee=Burnside, Tina; Salahieh, Nouran|äigimuddo=2023-01-01|kielâ={{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Benedictus XVI]], paavi iivij 2005&ndash;2013 (š. [[1927]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2022}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2022|*]] q0lsj6bf317amfhonr07xxmdn7di1zt David Bowie 0 11094 153117 148065 2026-04-28T19:42:50Z Yupik 23 153117 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = David Bowie | kove = David bowie 05061978 01 150.jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|8|1|1947||1}} | šoddâmsaje = [[Lontoo]], [[Ovtâstum kunâgâskodde]] | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|8|1|1947|10|1|2016|}}<br>[[New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = [[Eŋland|eŋlandlâš]] | artistnommâ = David Bowie | lávlumkielah = [[eŋgâlâskielâ]] | aktiivlâžžân = 1967–2016 | genreh = rock, taaiđârock, glam rock, poprock, soul, electronic, keččâlâddâmvuálásâš muusik | čuojânâsah = kiitaar, saksofon, piano | muusikjuávhuh = Tin Machine | skiärrufinnodâh = Deram Records (1967)<br>Decca Records (1970)<br>Mercury Records (1970-1971)<br>RCA Records (1971–1982 já 1995–1997)<br>EMI (1983–1987)<br>Arista Records (1993)<br>Virgin Records (1999)<br>Columbia Records (2003) | palhâšumeh = | vaanhimeh = Heywood Jones<br>Margarey Burns | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = }} '''David Robert Jones''' ađai '''David Bowie''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|8|1|1947|[[Lontoo]]|[[Ovtâstum kunâgâskodde]]|10|1|2016|[[New York]]|[[Ovtâstum staatah]]}}) lâi [[eŋland]]lâš musikkár já čaittâleijee. Bowie algâttij musikkár karrieer 1960-lovo loopâst. Sun kulostui albumist ''[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]'' (1972), já aalmugijkoskâsâš supertäsnin suu pajedij album [[Let’s Dance]] (1983). Bowie lâi 1970-lovvoost [[glam rock]] oovdâstjottee, já suu vaikuttâs popkulttuurân lii lamaš merhâšittee. Bowie lii kočodum rock jođetteijee futuristin já kameleontin sehe genrei raajijd cyevkkee oovdâstjotten. Bowie tobdosumoseh pitáh láá ovdâmerkkân "Space Oddity", "Life on Mars?", "Changes", "Starman", "Ziggy Stardust", "Rebel Rebel", "Fame", "Heroes", "Ashes to Ashes" já "Let's Dance" == Pärni- já nuorâvuotâ == David Robert Jones šoodâi Brixton kaavpuguásist [[Lontoo]]st uđđâivemáánust 1947. Suu enni Margaret ”Peggy” Burns lâi pargoost elleekoveteatter saječäitten já eeči Heywood ”John” Jones párnáipääihi ruttânorren. Johnist lâi oovdeb näimilittoost nieidâ já Peggyst kandâ Terry, kote lâi oovce ihheed puárásub ko Bowie. Ko Bowie lâi kuuđâihásâš, te peerâ varrij Bromley ovdâkaavpugân, kost lâi pele tijmepele junámätki Lontoon. Bowie lii ettâm, ete ko kuulâi käävci teikâ oovceihásâžžân [[Little Richard]] single "Tutti Frutti", mon suu eeči lâi puáhtám pááikán, te sun meridij, ete sust puátá musikkár. Nubálovihásâžžân sun kuldâlij [[rock and roll]] já [[rhythm and blues]] lasseen [[Charles Mingus]] [[jazz]]. Eromâšávt viljâpeeli Terryst lâi merhâšittee vaikuttâs nuorâ Bowie muusiksmaakân. Bowie feilij vuáđuškoovlâ loppâiskosist já moonâi luvâttuv saajeest teknillisâš opâttâhân Bromley Technical High Schoolân. Tobbeen sun finnij tuhhiitteijee árvusääni tuše taiđust. Veik Bowie ij kuássin moonnâm taaiđâškoovlân, sun siärvástâlâi ennuv taaiđâškoovlâi taaidâr- já musikkárijgijn, mii vaikuttij ennuv suu episovâlâš stiijlân. Bowie eeđâi sahhiittâlmist ive 1992: "Muu kiäsuttii jo uáli nuorrân puoh ääših, moh cyevkkejii noormâid já vuástálistii sovâlâšvuođâ, lâiba saahâ malâkooveest, muusikist teikâ mast peri." Škoovlâi maŋa sun lâi pargoost máinustoimâttuvâst. Ive 1962 Bowie lâi tuárust ustevijnis škoovlâ šiljoost. Ton čuávumuššân suu čižetpiälásâš čalmekollááš vijđánij já halvaandui pisovávt, já tondiet čalme oroi lemin ruškâd teikâ ruánáá ijge čuovjâd nuuvt ko táválávt. Tuáru suijân lâi Bowie ustev nieidâskippáár. Bowie máttááttâlâi čuojâttiđ kiitaar já saksofon pärnin. Sun čuojâttij ive 1964 maŋa maaŋgâin muusikjuávhuin, moh iä finnim ennuvgin miänástus. Bowie vaaldij uđđâivemáánust 1966 taidârnoomâ David Bowie. Sun lâi ovdil kiävttám noomâid Davie Jones já Dave Jay, mut molsoi noomâs tondiet ko tot lâi masa siämmáš ko The Monkees -juávhu Davy Jones nommâ. Sun valjij noomâ Bowie, tastko tot čujottij Bowie-niijbán. Virgálávt sun ij kuittâggin kuássin molsom noomâs David Jonesist David Bowien. == Karrieer já eellim == === Lávlookarrieer algâ (1967–1971) === [[Tiätuvuárkká:David Bowie (1967).png|thumb|upright|David Bowie ive 1967]] Bowie almostitij cuáŋuimáánust 1967 párnáilaavlâlágán single "A Laughing Gnome", mii ij kuittâggin miänástum. Siämmáá ive kesimáánust sun almostitij vuossâmuu album ''[[David Bowie (album)|David Bowie]]''. Album lâi oovtâkiärdánis já keppâ pop, mon sanniittâsah lijjii humoristliih já makabeerliih. Album ij miänástum kávpálávt, ijge Bowie maŋeláá váldám tom fáárun albumij uđđâsistalmostittemkampanjaid. Bowie molsoi olgostiijlâs távjá jo 1960-lovvoost. Ive 1965 sun lâi "modi" já čuávuvááh kyehti ive "hippi". Ton maŋa sun oovdedškuođij váhá nissoonlágán stiijlâs. Ive 1967 Bowie uápásmij tánssájeijee Lindsay Kempân já oopâi taansâ suu pantomiimjuávhust. Ive 1969 Bowie oovdânpuovtij pantomiim [[T. Rex|Tyrannosaurus Rex]] -juávhu konsertijn, já maŋeláá sun ovtâstitij pantomiim meid jieijâs muusikân. Ive 1969 almostui Bowie nubbe studioalbum, mon algâalgâlâš nommâ lâi meid ''David Bowie'', mut onnáá peeivi tot kočoduvvoo ''[[Space Oddity (album)|Space Oddityin]]''. Siämmáá ive sun raahtij sopâmuš ovtâstumstaatâlâš Mercury Recordsáin. Albumist valdum single ''[[Space Oddity]]'' almostui suulân siämmáá ääigi ko [[Apollo 11]] [[mánudâš]]mätki sehe [[Stanley Kubrick]] [[2001: A Space Odyssey]] -elleekove, já tot munedij suu puáttee pitái komovuotâteemaid. Single lâi stuorrâ miänástus, já tast šoodâi klassikko, mut tast stijlâlávt ereslágán album ij miänástum ennuvgin. Bowie kuálmád album ''[[The Man Who Sold the World]]'' (1970) lâi lussâdub já sevŋâdub ko oovdeb album. Tot miänástui mottoom verd Ovtâstum staatâin, mut ij Britanniast. Bowie naajâi Angie Barnettáin njuhčâmáánust 1970, já čuávuváá ive suoi finnijn kaandâ. Angie toimâškuođij Bowie promoottorin já išedeijen. 1970-lovvoost Bowie lâi [[glam rock]] vuossâmuš pioneer [[Marc Bolan]]áin. Suu čuávuvâš album ''[[Hunky Dory]]'' (1971) čuojâttij vuossâmuu keerdi suu tuáváášjuávkku The Spiders from Mars, moos kullii kitarist Mick Ronson, basist Trevor Bolder já rumbal Mick Woodmansey. Ovdil ''Hunky Dory'' almostittem Bowie raahtij RCA Recordsáin sopâmuš kuulmâ albumist. === Ziggy Stardust (1972–1973) === [[Tiätuvuárkká:David-Bowie Early.jpg|thumb|upright|Bowie Ziggy Stardust -huáđđoostis]] Mánuppaje ''Hunky Dory'' skiäruttem loopâ maŋa Bowie skiärutškuođij pittáid suu uđđâ album ''[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]'' (1972) várás. Bowie raahtij album várás alter ego Ziggy Stardust, kii lâi komovuođâst Eennâmpáálun puáttám rocktäsni. Ziggy-huáđđost Bowie keevtij iššeen jaapaanlâš kabuki- já nō-teatter, pantomiim sehe androgyynlâšvuođâs, moos kullii smiŋkkâ, ruopsis vuoptah sehe šuávvááh pihtâseh. Album lâi stuorrâ miänástus já Bowiest šoodâi täsni. Bowie tovâttij meid tuuškâ, ko sun eeđâi ''Melody Maker''-loostâ sahhiittâlmist, ete sun lii biseksuaallâš. Seksuaallâš sundâšuumeest sárnum lâi ton ääigi muusikmaailmist epitáválâš. ''Ziggy Stardust'' almostittem čuávui 18 mánuppaje konsertturnee, mii finnij ennuv mielâstumvuođâ Bowie já suu tuáváášjuávhu teatraallâš já tyestilis oovdânpyehtimist. Siämmáá äigi Bowie pyevtittij motomijd [[Mott the Hoople]], [[Iggy Pop]] já [[Lou Reed]] albumijd. Sun meid raahtij šuoŋâ Mott the Hoople hittipitá "All the Young Dudes". Bowie aalgij ive 1973 pääcciđ roolâhuáđđos faŋgân. Bowie mainâstij mâgeláá: "Mun-uv lijkkuustuvvim Ziggyn. Lâi älkkee leđe huáđđoo lommoost ijâi peivij. Mun nubástuvvim Ziggy Stardustin. David Bowie vuolgij meddâl. --- Vuástá aalgii puáttiđ tuođâliih čuolmah. --- Čuávuvâžžân lii vuárust mätki psykologisâš hiävun já pálgá keejist kaartah narkotiikamnâsij uhren." Syeinimáánu 3. peeivi 1973 Lontoost Ziggy-turnee majemuu konsertist Bowie almottij, ete konsert lii sii majemuš. Kuldâleijeeh hirmástuvvii, mut maŋeláá Bowie čielgij, ete tuše Ziggy já Spiders-juávkku lopâtteh. Ziggy-kuulti joođhij album ''[[Aladdin Sane]]'' (1973), mon nommâhuáđđoo lâi Ziggy Stardust ovtâstumstaatâlâš vaastâ. [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] turnee ääigi čallum album siskeldij lussâdub soundi já ahevuboid fáádáid ko oovdeb album. Album visásmitij Bowie sajattuv albumlistoid haldâšeijee supertäsnin Britanniast. Maailmturnee čuávumuššân Bowiest šoodâi täsni meid [[Jaapaan|Japanist]]. Syeinimáánust 1973 Bowie mielâstumvuotâ lâi stuárráámus. Sust lijjii siämmáá ääigi vittâ album Britannia Top 40 -listoost, já sust lâi stuorrâ fanijuávkku, mii irâttij ađđiistâllâđ suu stiijlâ nuuvt pyereest ko máhđulâš. Roovvâdmáánust 1973 Bowie almostitij album ''[[Pin Ups]]'' (1973), mast lijjii cover-versioh Bowie mielâpittáin iivijn 1964–1967. Album lâi viiđâ oho ääigi Britanniast listo vuossâmužžân. === Ovtâstum staatâi iveh já narkotiikamnâsčuolmah (1974–1976) === [[Tiätuvuárkká:The Thin White Duke 76.jpg|thumb|upright|Bowie ”Thin White Duke” -huáđđon [[Toronto]]st ive 1976]] Bowie vuosmuš album Spiders-juávhu maŋa lâi apokalyptlâš ''[[Diamond Dogs]]'' (1974), mii vuáđudui mottoom verd [[George Orwell]] kiirján ''[[1984 (kirje)|1984]]'' já lopâttij Bowie glam rock -paje. Album almostittem maŋa Bowie varrij Ovtâstum staatáid, vistig [[New York]]ân já maŋeláá [[Los Angeles]]ân. Ovtâstum staatâin sun algâttij uáinojeijee máinuskampanja já spektaakkellágán Diamond Dogs -konsertturnee. Bowie vuosmuš Ovtâstum staatâin rahtum album lâi ''[[Young Americans]]'' (1975), mon muusik Bowie kočodij noomáin "lastiksoul". ''Diamond Dogs'' já ''Young Americans'' pajanii Ovtâstum staatâi Top 10 -liiston já Bowie sehe [[John Lennon]] single "Fame" listo njunošân. Britanniast Bowie ij lamaš innig nuuvt stuorrâ mielâstumvuođâst, tastko sun lâi varrim Ovtâstum staatáid já luovâm glam rockist. Bowie ton ääigi albumeh pajanii kuittâg-uv puoh alda listokeeji. Bowiest lâi 1974–1976 tuođâlâš narkotiikamnâsčuolmâ. Sun lâi sorjolâš [[kokaiin]]ist já killái ton tovâttem kuárusvuođâ tobdoost. Sun lâi kokaiin tiet monâttâm puurrâmlustos já ruáinui vuálá 40-kiilusâžžân. Bowie ihástâlâi ton ääigi meid [[fasism]] já [[okkultism]], mast sun finnij negatiivlâš almolâšvuođâ. Ive 1976 Bowie raahtij uđđâ alter ego Thin White Duke, mon sun kočodij "romantikkárin tobdoittáá". Thin White Duke šoodâi [[Nicolas Roeg]] stivrim elleekove ''[[The Man Who Fell to Earth]]'' (1976) uáivihuáđđost, mon Bowie čaittâlij. Album ''[[Station to Station]]'' (1976) šoodâi Bowie kokaiinpaje ääigi. Tom aneh kuittâg-uv ohtân Bowie pyeremuin albumijn, já ton almostittem maŋa uárnejum konsertturnee lâi meid miänástus. === 1970-lovo loppâ === Bowie varrij keessiv 1976 Eurooopân, vâi pesâččij iärun kokaiinsorjolâšvuođâstis já puávtáččij leđe eenâb kálguidiskuin já kandâidiskuin. Peerâ aasâi vistig [[Sveicci|Sveeicist]] [[Genevejävri|Genevejäävri]] riddoost. Bowie mainâstij ive 1996: <blockquote>"Must lâi korrâ liävttoin puátimin čuávuvâš rock uhre – jiešalnees lam viehâ vises, ete jiem ličij selvânâm 70-lovvoost jis liččim juátkám siämmáánáál. Mut lijjim tuárvi luholâš, ete iberdim muu siskelumosist, ete lijjim koddemin jieččân, já ferttim porgâđ maidnii nuuvt, ete pesâččim iärun tast."</blockquote> Čohčuv Bowie viettij stuárráámuu uási äigistis [[Viestâr-Berlin]]ist ustevis [[Iggy Pop]] kulen, já tobbeen sun viijmâg-uv luovânij kokaiinist. Bowie aasâi Kreuzberg kaavpuguásist, kost aasâi ennuv [[turkki]]liih, homoseksuaalliih, taidâreh já olgoštum ulmuuh. Suu vyeligis viste lâi čujottâsâst Hauptstraße 155, kevttum autoid vyebdee käävpi pajekeerdist. Bowie lâi mottoom ääigi ihástâlâm [[Roxy Music]] -juávhust kulostum [[Brian Eno]] [[ambient]]-muusik, mon sun oonij puátteevuođâ muusikin. Bowie vaaldij ohtâvuođâ Enon, já sii ovtâspargoost šoddii kulmâ "Berlintrilogian" kočodum album: ''[[Low (David Bowie album)|Low]]'' (1977), ''[["Heroes"]]'' (1977) já ''[[Lodger]]'' (1979). Trilogiast láá ennuv ambient-vaikuttâsah, já ton jiešvuottân láá syntetisaattor kiävttu já keččâlâddâmvuálásâš sätinálásâšvuotâ. Veik Bowie ij čujottâm albumijd stuorrâ olmoošjuávkun, te toh puoh pajanii Britannia Top 5 -liiston já finnii kritikkárij mielâstumvuođâ. Bowie išedij iivij 1976–1977 Iggy Pop taan sooloalbumij ''[[The Idiot]]'' já ''[[Lust for Life]]'' nuottiimist já pyevtitmist. Sun meid čuojâttij piano Iggy Pop ive 1977 turneest. Ive 1978 sun já Angela varrijn eres soojijd já ive 1980 sij iäránáin. Ive 1978 loopâst Bowie algâttij stuorrâ maailmturnee já jienâttij ''Lodger''-album turnee konsertij kooskâst. Sun lâi meid ennuv Britannia televisiost já raahtij muusikvideoid. Suu imago muttui meid sovâlubbon já suu fanijd aldasubbon. === 1980-loho === [[Tiätuvuárkká:Bowie 1983 serious moonlight.jpg|thumb|upright|David Bowie Serious Moonlight Tourist ive 1983]] Ive 1980 almostittum ''[[Scary Monsters (and Super Creeps)]]'' -album ääigi Bowie kevtiškuođij uđđâsist ivnáás stiijlâs. Britannia listo njunošân pajanâm albumijnis Bowie luhostui ovtâstittiđ keččâlâddâmvuálásâšvuođâ kávpálâš- já árvustâllâmmiänástusân. Albumist singlen almostittum, ohtân Bowie merhâšitteemuin pittáin oonnum "Ashes to Ashes" pajanij listo njunošân Britanniast, já ton muusikvideo lâi ton ääigi tivrâsumos muusikvideo. Ive 1981 Bowie skiäruttij [[Queen]]-juávhoin Britannia listo njunošân pajanâm pitá "Under Pressure". Iivij 1981 já 1982 ääigi Bowie kuittâg-uv ij ráhtám ennuvgin muusik, tastko sun vuordij, ete suu sopâmuš RCA Recordsáin nuvâččij, já sun ij tarbâšiččii mäksiđ uási suu puáđuin oovdeb manager Tony DeFriesân. Čuávuváin albumáin Bowie viigâi tiäđulávt kávpálii miänástusân. Sun raahtij ruttiis sopâmuš EMI Recordsáin já skiäruttij melodisâš já tanssâtteijee album ''[[Let’s Dance]]'' (1983). Album finnij puorijd árvuštâlmijd, já tast šoodâi suu karrieer stuárráámus kávpálâš miänástus. Album pajanij jotelávt Ovtâstum staatâi já Britannia listo njunošân, já tast rahtum muusikvideoh uáinojii ubâ ääigi televisiost. Album puovtij Bowien ennuv uđđâ kuldâleijeid já siämmást sun luhostui siäiluttiđ stuárráámuu uási ovdebijn ihástâllein. Ko album siskeldij taggaar väldivirde muusik, mon vuástá Bowie lâi ovdil taistâlâm, te motomeh suu puárásuboh kuldâleijeeh onnii tom liijkás kávpálâžžân já boikotistii tom. Čuávuvâš album ''[[Tonight]]'' (1984) lâi vala eenâb pop já väldivirde muusik. Tot finnij hyenes árvuštâlmijd, já joba Bowie jieš uccááttij tom. Album pajanij váháš ááigán listo njunošân, mut ton maŋa Bowie karrieer supertäsnin vuállánškuođij. Ive 1985 Bowie lávdástij Live Aid -konsertist já raahtij Eŋland listo njunošân pajanâm duetto "Dancing in the Street" [[The Rolling Stones]] -juávhu lávloo [[Mick Jagger]]áin. Ive 1986 Bowie raahtij Iggy Popáin taan album ''[[Blah Blah Blah]]''. 1980-lovo ääigi Bowiest almostuvvii kirjeh, moi fáddán lijjii suu jolâs iivij tábáhtusah sehe suu suuvâ mielâtiervâsvuotâčuolmah. Bowie soro lasettij peliviljâ Terry jiešsorme ive 1985. Bowie čuávuvâš album lâi ''[[Never Let Me Down]]'' (1987). Vyestimielâlávt skiäruttemstudion moonnâm Bowie killái skiärufinnoduv vuárnutmist, já album sehe tast valdum singleh iä miänástum listoin iäge kritikkárij árvuštâlmijn. Bowie kritisistij maŋeláá 1980-lovo äigin, kuás kávpálâšvuotâ vaaldij suu taiđust kreatiivlâšvuođâ. Bowie čaittâlij 1980-lovvoost muádi elleekooveest. Sust lâi cameoroolâ saksalâš elleekooveest ''[[Christiane F. – Wir Kinder vom Bahnhof Zoo]]'' (1981), mast sun lávloi pittáás ''Station to Station''. Elleekove soundtrackist láá meid maaŋgah eres Bowie pitáh. Ton lasseen sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Snowman]]'' (1982), ''[[The Hunger]]'' (1983) já ''[[The Last Temptation of Christ]]'' (1988). Ive 1980 sun čaittâlij Broadwayst ''The Elephant Man''. === 1990-loho === [[Tiätuvuárkká:President Bill Clinton speaks with David Bowie and his band (cropped).jpg|thumb|upright|Bowie ive 1993]] Iivij 1989–1991 Bowie lâi fáárust kitarist Reeves Gabrielsáin vuáđudum juávkkuprojektist, mon nommâ lâi "Tin Machine". Tot skiäruttij kyehti studioalbum já oovtâ liveskiäru. Juávhu liven jienâttum já larmâlâš rock juovij kritikkárij uáivilijd, já ton peggim lii huánánâm maŋeláá tuše eenâb. Proojeekt lâi kuittâg-uv taaiđâlávt uáli merhâšittee jorgáldâhsaje Bowie karrieerist, tastko sun tuostâi ton mieldi luovâniđ skiärufinnoduvâi kávpálâšvuođâ vátámâšâin já rähtiškuođij muusik jieijâs iävtuiguin. Ive 1990 Bowie toovâi Sound+Vision -maailmturnee, mast sun čuojâttij majemuu keerdi tuše suu tobdosumosijd pittáid. Ive 1992 sun čaittâlij uánihis roolâ kulttitelevisioráiđu ''[[Twin Peaks]]ân'' vuáđudeijee elleekooveest ''[[Twin Peaks: Fire Walk with Me]]''. Bowie joođhij soolokarrieeris albumáin ''[[Black Tie White Noise]]'' (1993). Tot pajanij Britannia listo njunošân, mut koočâi jotelávt turnee já markkânistem váilum tiet. Siämmáá ive sun skiäruttij album ''[[Buddha of Suburbia]]'', mii finnij inspiraatio BBC siämmáánommâsâš televisiorááiđust. Taan-uv album vuábdu killái hyenes markkânistmist. Ive 1995 Bowie maacâi vuossâmuu keerdi masa kyehtlov ihheed tolebáá rahtum Berlintrilogia maŋa ovtâspaargon [[Brian Eno]]in. Suoi raahtijn viehâ keččâlâddâmvuálásâš album ''[[Outside]]'', mast láá ennuv industrial rock jiešvuođah. Čuávuvâžžân sun raahtij album ''[[Earthling]]'' (1997), mii lii stijlâstis viehâ siämmáálágán ko oovdeb, mut tast láá meid mottoom verd drum 'n' bass, jungle já teknomuusik jieševuođah. Ive 1999 almostittum ''[['Hours...']]'' iärrán ennuv ovdebijn albumijn já lii ennuv eenâb popmuusik. Ive 1997 Bowie finnij tääsni [[Hollywood]] [[Walk of Fame]] -kaatân. Ive 1999 sun duetistij [[Brian Moloko]]in [[Placebo]]-juávhu "Without You I’m Nothing” -pittáást. === 2000-loho === [[Tiätuvuárkká:David-Bowie Chicago 2002-08-08 photoby Adam-Bielawski-cropped.jpg|thumb|upright|Bowie Chicagost 2002]] Ive 2002 Bowie almostitij album ''[[Heathen]]''. Albumist sun čuojâttij eenâb instrumentijd ko kuássin ovdil. Album lâi sevŋâdub ko suu ovdebeh albumeh, já tot spejâldij Bowie tobdoid puárásmemstis. Album finnij puorijd árvuštâlmijd já miänástui viehâ pyereest. Bowie čuávuvâš studioalbum ''[[Reality]]'' (2003) finnij kritikkárijn viehâ puorijd árvustâlmijd. Album maŋa lâi maailmturnee Reality (2003–2004). Turnee koskâlduttii ive 2004, ko Bowie kaartâi váimučuoppâmân váimusuonâtoppum tiet. Sun ij adelâm čuoppâm maŋa sahhiittâlmijd, ijge almostittâm uđđâ materiaal love ihán. Sun ij meid čuojâttâm ennuvgin konsertijn. Ive 2006 sun čaittâlij [[Nikola Tesla]] [[Christopher Nolan]] elleekooveest ''[[The Prestige]]''. Šoddâmpeeivis 8. uđđâivemáánu 2013 Bowie almostitij single "Where Are We Now?", já suu nubben majemuu album ''[[The Next Day]]'' njuhčâmáánust 2013. Bowie teevdij 69 ihheed 8. uđđâivemáánu 2016 já almostitij siämmáá peeivi jazz-vaikuttâsâš album ''[[Blackstar]]''. Tot pajanij suu jäämmim maŋa listo njunošân maaŋgâin enâmijn. Bowie ááigui čaittâliđ [[Twin Peaks]] -televisiorááiđu jotkâuásist, mut sun jaamij ovdil kuvviimijd. === Jäämmim === David Bowie jaamij uđđâivemáánu 10. peeivi 2016, kyehti peeivi šoddâmpeeivis maŋa, vuoivâspurâttâhtaavdân, moos sun lâi puoccâm jo 18 mánuppaijeed. Bowie lâi toollâm taavdâ syeligâsâst já lâi mainâstâm tast tuše perrui já aldasumos usteváid. Bowie tuáivui testamentistis, ete suu kuunah levâttuuččii buddhalâš taavij mieldi [[Bali]] suollui [[Indonesia]]n. Testament mieldi suu ärbejeijeeh láá pelikyeimi já parnij lasseen suu kuhesáigásâš išedeijee já suu nieidâ tipšoo. Tuámustoovlin adelum jäämmimtuođâštâs mieldi Bowie kunnejii Ovtâstum staatâin kyehti peivi suu jäämmim maŋa. === Jäämmim maŋa === Bowie jäämmim maŋa ive 2020 almostuvvii kyehti uđđâ album ''Is It Any Wonder?'' já ''ChangesNowBowie''. Vuosmuš lii digitaallâš EP-skiäru, mast láá kuttâ ovdil almostittemes teikâ mudoi härvinâš versio Bowie pittáin. Maajeeb lii vuod oovce live-versiod siskeldeijee skiäru, mii almostui räijejum LP- já CD-riäntusin. Skammâmáánu 26. peeivi 2021 almostui ive 2001 päddejum ovdil almostittemes album [[Toy]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/music/2021/sep/29/david-bowie-unreleased-2001-album-toy-to-get-official-issue | Nommâ = David Bowie: unreleased 2001 album Toy to get official issue | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = The Guardian | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 14.12.2021 | Kielâ = {{en}} }}</ref> == Priivaateellim == === Perâeellim === [[Tiätuvuárkká:Iman and David Bowie at the premiere of Moon.jpg|thumb|right|Iman Abdulmajid já Bowie ive 2009.]] Bowie vuosârähisvuotâ lâi tánssájeijee Hermione Farthingale, kiäin sun aasâi oovtâst ive 1968. Bowie naajâi Mary Angela Barnettáin njuhčâmáánust 1970, já sunnui šoodâi Duncan Zowie Haywood Jones -nommâsâš kandâ ive 1971. Suoi iäránáin ive 1980, mon maŋa Duncan huolâtteijeevuotâ paasij Bowien. Duncan Jonesist šoodâi maŋeláá elleekovestivrejeijee. Bowie siärvástâlâi ovdil nube näimilittoos čaittâleijee Susan Sarandonáin ive 1983. Ive 1992 Bowie naajâi [[somalia]]lâš mannekiin Iman Abdulmajidáin. Ive 2000 šoodâi Bowie já Iman nieidâ Alexandria Zahra. Majemui iivij Bowie aasâi New Yorkist perruinis, lâi harvii almolâšvuođâst já keevtij ääigis päikkieeččin toimâmân sehe máálái já nurâdij taiđuu. === Seksuaallâšvuotâ === 1970-lovo pele räi androgyynlâš Bowie seksuaalvuotâ lâi tergâdis uási suu imago. Sun mainâstij 1970-lovo aalgâst lostâsahhiittâlmist biseksuaalvuođâstis, já suu aldaulmui mield sust lijjii maaŋgâi nissoonkoskâvuođâi lasseen meid motomeh almaikoskâvuođah. 1980-lovvoost Bowie kađâškuođij tubdâstâsâs já velttâdij fáádá maŋeláá. Bowie eellimkeerdi čällee David Buckley mielâst Bowie keččâlij biseksuaalvuođâ, mut suu kiäsuttem almaid kepidui ave mield. == Diskografia == {{Válduartikkâl|[[David Bowie diskografia]]}} === Studioalbumeh === {{Palsta álgá}} * [[1967]] – ''[[David Bowie (ive 1967 album)|David Bowie]]'' * [[1969]] – ''[[David Bowie (ive 1969 album)|David Bowie]]'', meid tobdos noomáin ''[[Space Oddity]]'' * [[1970]] – ''[[The Man Who Sold the World]]'' * [[1971]] – ''[[Hunky Dory]]'' * [[1972]] – ''[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]'' * [[1973]] – ''[[Aladdin Sane]]'' * [[1973]] – ''[[Pin Ups]]'' * [[1974]] – ''[[Diamond Dogs]]'' * [[1975]] – ''[[Young Americans]]'' * [[1976]] – ''[[Station to Station]]'' * [[1977]] – ''[[Low (David Bowie album)|Low]]'' * [[1977]] – ''[[Heroes]]'' * [[1979]] – ''[[Lodger]]'' * [[1980]] – ''[[Scary Monsters (and Super Creeps)]]'' * [[1983]] – ''[[Let’s Dance (David Bowie album)|Let's Dance]]'' * [[1984]] – ''[[Tonight (David Bowie album)|Tonight]]'' * [[1987]] – ''[[Never Let Me Down]]'' * [[1993]] – ''[[Black Tie White Noise]]'' * [[1993]] – ''[[The Buddha of Suburbia]]'' * [[1995]] – ''[[Outside]]'' * [[1997]] – ''[[Earthling]]'' * [[1999]] – ''[[Hours (album)|Hours...]]'' * [[2002]] – ''[[Heathen]]'' * [[2003]] – ''[[Reality]]'' * [[2013]] – ''[[The Next Day]]'' * [[2016]] – ''[[Blackstar (David Bowie album)|Blackstar]]'' ==== Tin Machine -juávhust ==== * [[1989]] – ''[[Tin Machine (album)|Tin Machine]]'' * [[1991]] – ''[[Tin Machine II]]'' == Filmografia == {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- style="text-align:center;" !colspan=6 style="background:#B0C4DE;"|Elleekoveh<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.imdb.com/name/nm0000309/ | Nommâ = David Bowie | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = IMDb | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 17.10.2021 | Kielâ = {{en}} }}</ref> |- style="text-align:center;" !style="background:#ccc;"| Ihe !style="background:#ccc;"| Suomâkielâlâš nommâ !style="background:#ccc;"| Algâalgâlâš nommâ !style="background:#ccc;"| Roolâ |- | [[1976]] || ''Mies toisesta maailmasta'' || ''The Man Who Fell to Earth'' || Thomas Jerome Newton |- | [[1978]] || ''Just a Gigolo'' || ''Schöner Gigolo, armer Gigolo'' || Paul Ambrosius von Przygodski |- | [[1981]] || ''Christiane F. – tyttö metroasemalta'' || ''Christiane F. – Wir Kinder vom Bahnhof Zoo'' || cameoroolâ |- | [[1982]] || ''Lumiukko'' || ''The Snowman'' || Puárrásub James |- | [[1983]] || ''Verenjano'' || ''The Hunger'' || John |- | [[1983]] || - || ''Merry Christmas, Mr. Lawrence'' || Celliers |- | [[1983]] || ''Yön selkään'' || ''Into the Night'' || Colin Morris |- | [[1986]] || ''Labyrintti'' || ''Labyrinth'' || Jareth |- | [[1986]] || - || ''Absolute Beginners'' || Vendice Partners |- | [[1988]] || ''Kristuksen viimeinen kiusaus'' || ''The Last Temptation of Christ'' || Pontius Pilatus |- | [[1991]] || - || ''The Linguini Incident'' || Monte |- | [[1992]] || ''Twin Peaks – Tuli kulje kanssani'' || ''Twin Peaks: Fire Walk with Me'' || FBI aageent Phillip Jeffries |- | [[1996]] || - || ''Basquiat'' || [[Andy Warhol]] |- | [[1998]] || - || ''Il Mio West'' || Jack Sikora |- | [[1999]] || ''Herra Ricen salaisuus'' || ''Mr. Rice's Secret'' || Mr. Rice |- | [[2006]] || - || ''[[The Prestige]]'' || [[Nikola Tesla]] |- | [[2006]] || ''Arthur ja minimoit'' || ''Arthur et les Minimoys'' || Maltazard (eŋgâlâskielâlâš jienâ) |} == Keejâ meid == *[[David Bowie diskografia]] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Bowie, David}} [[Luokka:David Bowie|*]] [[Luokka:Ive 1947 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2016 jämimeh]] lwwvd6kbqrmwrag7k4a556g10xwvh8n The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars 0 11241 153121 148107 2026-04-28T19:44:46Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153121 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Rise and Fall of Ziggy Stardust ad the Spiders from Mars | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = 250 | kovetekstâ = | artist = David Bowie | a-peeli = | b-peeli = | almostittum = kesimáánu 6. peeivi 1972 | formaat = LP, CD | pyevtitteijee = David Bowie, Ken Scott | päddejum = čohčâmáánu 9. peeivi 1971 – uđđâivemáánu 18. peeivi 1972 | studio = Trident Studio, [[Lontoo]] | genre = glam rock | minutteh = 38 | sekunteh = 37 | skiärrufinnodâh = RCA Records | skiärrumerkkâ = | eres loheh = | listosajaduvah = * {{lippukove|UK}} '''5.''' (syeinimáánu 1972) * {{lippukove|FIN}} '''6.''' (čohčâmáánu 1972) * {{lippukove|NOR}} '''39.''' (njuhčâmáánu 2001) * {{lippukove|USA}} '''75.''' (1973) | čievâ almostitmijd= | artista = David Bowie | tärkkitijppâ = | taat = The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars | ihet = 1972 | oovdeb = [[Hunky Dory]] | iheo = 1971 | čuávuvâš = [[Aladdin Sane]] | iheč = 1973 | artist2 = | oovdeb2 = | iheo2 = | čuávuvâš2 = | iheč2 = | artist3 = | oovdeb3 = | iheo3 = | čuávuvâš3 = | iheč3 = }} [[Tiätuvuárkká:David-Bowie Early.jpg|thumb|upright|Bowie Ziggy Stardust -huáđđoostis]] '''The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars''' teikâ tuše '''Ziggy Stardust''' lii eŋlandlâš musikkár [[David Bowie]] konseptalbum já viiđâd studioalbum, mii almostui [[Ovtâstum kunâgâskodde|Britanniast]] [[kesimáánu 6.]] peeivi [[1972]]. Bowie kulostui album mield, já tast šoodâi ohtâ suu karrieer merhâšitteemuin skiäruin. Album genre lii glam rock. Album pyeremus saje Britannia listoost lâi viiđâd saje syeinimáánust 1972. Suomâst album lâi listo kuuđâd čohčâmáánust 1972. Ive 1997 album sajostittui 20. pyeremusân albumân HMV, Channel 4, The Guardian já Classic FM ''Music of the Millennium'' -jienâstmist. Album tobdosumos pittá "Starman" almostui singlen cuáŋuimáánu 28. peeivi b-peelinis "Sufragette City". Pittá pajanij Britannia singlelisto sajan 10. Pitá miänástus mield Bowie peesâi lávdástiđ tom pivnohis ''Top of the Pops'' -televisio-ohjelmân. Skiäru lokkekove vaaldij Brian Ward -nommâsâš čuovâkovvejeijee kolmâ já arvaas iijâ [[Lontoo]]st čujottâsâst 23 Heddon Street. Saajeest lii šoddâm Bowie fanij kooskâst masa possijdvajâldemsaje. Kove lâi algâalgâlávt čapisvielgâd, mut tom ivnejii maŋeláá. Bowie raahtij album várás alter ego [[David Bowie#Ziggy Stardust (1972–1973)|Ziggy Stardust]], kii lâi [[komovuotâ|komovuođâst]] [[Eennâmpállu|Eennâmpáálun]] puáttám rocktäsni. Ziggy-huáđđost Bowie keevtij iššeen jaapaanlâš kabuki- já nō-teatter, pantomiim sehe androgyynlâšvuođâs, moos kullii smiŋkkâ, ruopsis vuoptah sehe šiälgájeijee pihtâseh. Media kritisistij huáđđoo kopion ovtâstumstaatâlâš glam rock -juávkku [[Alice Cooper]]ist já irâttij rähtiđ taggaar kove, ete Cooper já Bowie láin riijdost Bowie huáđđoo tiet. Bowie lâi ovdil Ziggy-huáđđoos keksim lamaš Alice Cooper konsertist já uáinám tobbeen androgyynlii já čalmesmiiŋkâ kevttee Cooper teatraallâš lávdástem já lâi lijkkuum toos. Bowie oovdeb manager Tony Zanetta mield Bowie lâi uáli kaađâš Alice Cooperân, tastko ij keksim jurduu ovdil. == Pitáh == {{Pittálisto | headline = A-peeli | extra_column = | total_length = | all_writing = | all_lyrics = | all_music = | title_width = | writing_width = | music_width = | lyrics_width = | extra_width = | title1 = Five Years | note1 = | writer1 = | lyrics1 = | music1 = | extra1 = | length1 = 4.42 |- | title2 = Soul Love | note2 = | writer2 = | lyrics2 = | music2 = | extra2 = | length2 = 3.33 |- | title3 = Moonage Daydream | note3 = | writer3 = | lyrics3 = | music3 = | extra3 = | length3 = 4.37 |- | title4 = Starman | note4 = | writer4 = | lyrics4 = | music4 = | extra4 = | length4 = 4.16 |- | title5 = It Ain't Easy | note5 = | writer5 = | lyrics5 = | music5 = | extra5 = | length5 = 2.57 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | extra_column = | total_length = 38.26 | all_writing = | all_lyrics = | all_music = | title_width = | writing_width = | music_width = | lyrics_width = | extra_width = | title6 = Lady Stardust | note6 = | writer6 = | lyrics6 = | music6 = | extra6 = | length6 = 3.21 |- | title7 = Star | note7 = | writer7 = | lyrics7 = | music7 = | extra7 = | length7 = 2.47 |- | title8 = Hang on to Yourself | note8 = | writer8 = | lyrics8 = | music8 = | extra8 = | length8 = 2.38 |- | title9 = Ziggy Stardust | note9 = | writer9 = | lyrics9 = | music9 = | extra9 = | length9 = 3.13 |- | title10 = Sufragette City | note10 = | writer10 = | lyrics10 = | music10 = | extra10 = | length10 = 3.25 |- | title11 = Rock ’n’ Roll Suicide | note11 = | writer11 = | lyrics11 = | music11 = | extra11 = | length11 = 2.57 }} == Čuojâtteijeeh == * [[David Bowie]] – laavlâ, kiitaar, saksofon * [[Mick Ronson]] – kiitaar, tuávvášlaavlâ, piano * [[Trevor Bolder]] – basso * [[Woody Woodmansey]] – ruumbuh * Dana Gillespie – tuávvášlaavlâ pittáást "It Ain't Easy" == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{David Bowie}} [[Luokka:David Bowie albumeh]] [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1972 muusikalbumeh]] i5l09v3borzryk4cahh7s7vwioupz6z Roxy Music 0 11608 153115 148208 2026-04-28T19:41:30Z Yupik 23 153115 wikitext text/x-wiki {{Muusikjuávkku | nommâ = Roxy Music | logo = | logo kobdodâh = 260px | kove = Roxy Music - TopPop 1973 13.png | kovetekstâ = Roxy Music ive 1973 | iveh = 1970–1976, 1978–1983, 2001–2011, 2019 | algâttemive = | joskâmive = | stijlâšlaajah = taaiđârock, glam rock, poprock, sophisti-pop, synthpop | päikkisaje = [[Lontoo]], [[Ovtâstum kunâgâskodde]] | lávlumkielâ = [[eŋgâlâskielâ]] | jesâneh = {{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Bryan Ferry]]|laavlâ, kuoskâttâsčuojânâsah}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Andy Mackay]]|saksofon, oboe}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Paul Thompson]]|ruumbuh}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Phil Manzanera]]|kiitaar}} | ovdiih jesâneh = <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Brian Eno]]|syntetisaattor (1970–1973)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Graham Simpson]]|basso (1970–1972)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|David O'List|kiitaar (1970–1972)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|Roger Bunn|kiitaar (1971)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|Dexter Lloyd|ruumbuh (1971)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|Rik Kenton|basso (1972)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|John Porter|basso (1972–1973)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|John Gustafson|basso (1973–1975)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|Eddie Jobson|syntetisaattor, kuoskâttâsčuojânâsah, šleđgâvivlu (1973–1976)}} | eres noomah = | skiärrufinnodâh = Island, E.G., Virgin, Alco, Warner bros. | päikkisijđo = }} '''Roxy Music''' lâi ive 1970 vuáđudum [[eŋland]]lâš rock-juávkku. Juávhu tobdosumos häämi lâi [[Bryan Ferry]] (laavlâ, kuoskâttâsčuojânâsah), [[Phil Manzanera]] (kiitaar), [[Andy Mackay]] (saksofon, oboe), [[Paul Thompson]] (ruumbuh) já [[Brian Eno]] (syntetisaattor). Eno vuolgij juávhust ive 1973 já suu sajan poođij Eddie Jobson. Roxy Music kiddij ennuv huámmášume muotin, glamourân, elleekuuvijd, pop-taiđui sehe avantgarden, já ton jiešvuottân lâi stijlâtiäđulâš, mut kuásnii meid omâs kárvudâttâm. Bryan Ferry haijij juávhu 1980-lovo aalgâst já algâttij soolokarrieer. == Historjá == Roxy Music vuáđudáin ive 1970 lávloo já kuoskâttâsčuojâtteijee Bryan Ferry sehe basist [[Graham Simpson]]. Fáárun váldojii meid saksofonist Andy Mackay, kuoskâttâsčuojâtteijee Brian Eno, rumbal Dexter Lloyd já kitarist Roger Bunn. Kyehti majemuu vuolgijn jo viehâ forgâ juávhust, já sunnuu sajan finnejii lostâ-almottâs vievâst Paul Thompson já David O'List, kiän sajan vuod ive 1972 aalgâst poođij Phil Manzanera. Juávhu nommâ lâi aalgâst tuše "Roxy", mut tot lâi jo nube juávhu nommân, te juávkku meridij molsođ tom. Simpson vuolgij juávhust ovdil vuosmuu album almostittem, já suu saajest kiävttojii tast maŋa jieškote-uvlágáneh basisteh. Juávhu vuosmuš album ''[[Roxy Music (album)|Roxy Music]]'' (1972) pajanij Britannia top-10 -albumliiston, já single "Virginia Pain" singleliiston. Meid nubbe album, ''[[For Your Pleasure]]'' (1973) miänástui Britanniast pyereest. Juávhu haldâšijjee jesâneh Bryan Ferry já Brian Eno stivrijn kyevti vuosmuu album ääigi juávhu muusik eres sundijd. Ferry lijkkui ovtâstumstaatâlâš soulân já [[The Beatles|beatleslágán]] popân, ko vuod Eno lijkkui [[The Velvet Underground]] stijlâsâš keččâlâddâmvuálásâš muusikân. Eno vuolgij juávhust ive 1973, tastko Ferry ij tuhhiittâm suu pittáid juávhu albumáid. Eno vyelgim maŋa juávkku joođhij vala muáddi ive taaiđârock-stiijlâ. Eno sajan poođij Eddie Jobson. Kuálmád album ''[[Stranded]]'' (1973) lâi juávhu vuosmuš listokeeči Britanniast. Čuávuvâš album ''[[Country Life]]'' (1974) pajanij meid Ovtâstum staatâi liiston. Nuuvt ko Bryan Ferry, meid eres juávhu jesâneh almostittii meid sooloalbumijd 1970-lovvoost. Juávkku toolâi puudâ iivijn 1976–1978. Ive 1978 juávkun pottii kuoskâttâsčuojâtteijee Paul Carrack sehe basisteh Gary Tibbs já Alan Spenner. Uđđâ album ''[[Manifesto]]'' (1979) lâi tonáigásâš diskovaikuttâsâš soul-pop, mut sii mielâstumvuotâ siälui nuuvt Britanniast ko Ovtâstum staatâin-uv. Juávhu peeggâlmumos album lii ''[[Avalon]]'' (1982), mii lâi kulmâ oho Britannia albumlisto keejist já lâi juávhu áinoo kolleskiärru Ovtâstum staatâin. Roxy Music pieđgânij ive 1983, ko Bryan Ferry algâttij soolokarrieeris. Juávkku maacâi ive 2001 já lávdástij ive 2011 räi. Roxy Music peesâi ive 2019 Rock and Roll Hall of Famen, já Ferry, Manzanera sehe Mackay čuojâttii seremoniast kuttâ pitá. == Diskografia == === Studioalbumeh === *''[[Roxy Music (album)|Roxy Music]]'' (1972) *''[[For Your Pleasure]]'' (1973) *''[[Stranded]]'' (1973) *''[[Country Life]]'' (1974) *''[[Siren]]'' (1975) *''[[Manifesto]]'' (1979) *''[[Flesh + Blood]]'' (1980) *''[[Avalon]]'' (1982) === Livealbumeh === *''[[Viva!]]'' (1976) * ''[[Heart Still Beating]]'' (1990, jienâttum 1982) == Jesâneh == ===Fastâ jesâneh=== * [[Bryan Ferry]] – laavlâ, piano, kuoskâttâsčuojânâsah, ritmâkiitaar * [[Phil Manzanera]] – kiitaar * [[Andy Mackay]] – saksofon, oboe, kuoskâttâsčuojânâsah, tuáváášlaavlâ * [[Paul Thompson]] – ruumbuh === Ovdiih jesâneh === * [[Brian Eno]] – syntetisaattor, tuáváášlaavlâ (1970–1973) * Eddie Jobson – syntetisaattor, kuoskâttâsčuojânâsah, šleđgâvivlu (1973–1976) * Graham Simpson – basso (1970–1972) * Rik Kenton – basso (1972) * John Porter – basso (1972–1973) * John Gustafson – basso (1973–1975) * Sal Maida – basso (1973–1974, tuše live-lávdástmeh) * [[John Wetton]] – basso (1974–1975, tuše live-lávdástmeh) * Rick Wills – basso (1975–1976, tuše live-lávdástmeh) * Gary Tibbs – basso, tuáváášlaavlâ (1979–1980) * Alan Spenner – basso (1979–1983) * David O'List – kiitaar (1970–1972) * Roger Bunn – kiitaar (1971) * Neil Hubbard – kiitaar (1980–1983) * Dexter Lloyd – ruumbuh (1971) * Andy Newmark – ruumbuh (1980–1983) * Steve Goulding – ruumbuh (1982) * Dave Skinner – kuoskâttâsčuojânâsah, tuáváášlaavlâ (1980–1983) * Paul Carrack – kuoskâttâsčuojânâsah, tuáváášlaavlâ (1979–1982) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Roxy Music|*]] 1jk7xl3u3ecg4wkl0p1kri10u7hvp9m Jyelgipállu 0 11628 153102 148214 2026-04-28T19:36:24Z Yupik 23 a->A 153102 wikitext text/x-wiki {{taat artikkâl|muštâl 1800-lovo Eŋlandist vuávájum speelâst. Eres jyelgipálluspeelâin keejâ [[jyelgipállu (tärkkilistemsijđo)|tärkkilistemsijđo]]. Spellâmpiergâsist keejâ [[jyelgipállu (valastâllâmpiergâs)]].}} [[Tiätuvuárkká:Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg|thumb|]] '''Jyelgipállu''' (motomin eteh meid eurooplâš jyelgipállu, ko halijdeh sierriđ ameriklâš jyelgipáálust) lii maailm pivnohumos valastâllâmšlaajâ, mast kyehti 11 persovn juávhu irâtteh čievčâstiđ eenâb moolâid ko vuástájuávkku. Enâmustáá jyelgipáálu spellih juolgijgijn já roopâ eres osijgijn peic kieđâigijn. Tuše moolâvahtâ uážžu spellâđ páálu kieđâigijn talle ko spellâ lii joođoost. Jyelgipáálu spellih áámmátlávt jyehi nanamist, já motomijd spiekâstuvâid rekinisthánnáá tot lii pivnohumos šlaajâ puoh [[Euroop]], [[Läättinlâš Amerik]], [[Afrik]] já [[Aasia]] enâmijn. Miljovneh ulmuuh pirrâ maailm maneh keččâđ jyelgipálluspeelâid eromâš jyelgipállustadionáid, já val eenâb ulmuuh keččih speelâid televisiost. Jyelgipáálu piergiimettum pivnohvuođâ tet tom kočodeh-uv maŋgii "kunâgâsšlaaijân". == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jyelgipállu|*]] pz7f8ndlszr0crstl645vbabo9zmvdp 153103 153102 2026-04-28T19:36:53Z Yupik 23 k 153103 wikitext text/x-wiki {{taat artikkâl|muštâl 1800-lovo Eŋlandist vuávájum speelâst. Eres jyelgipálluspeelâin keejâ [[jyelgipállu (tärkkilistemsijđo)|tärkkilistemsijđo]]. Spellâmpiergâsist keejâ [[jyelgipállu (valastâllâmpiergâs)]].}} {{Käldeeh váiluh}} [[Tiätuvuárkká:Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg|thumb|]] '''Jyelgipállu''' (motomin eteh meid eurooplâš jyelgipállu, ko halijdeh sierriđ ameriklâš jyelgipáálust) lii maailm pivnohumos valastâllâmšlaajâ, mast kyehti 11 persovn juávhu irâtteh čievčâstiđ eenâb moolâid ko vuástájuávkku. Enâmustáá jyelgipáálu spellih juolgijgijn já roopâ eres osijgijn peic kieđâigijn. Tuše moolâvahtâ uážžu spellâđ páálu kieđâigijn talle ko spellâ lii joođoost. Jyelgipáálu spellih áámmátlávt jyehi nanamist, já motomijd spiekâstuvâid rekinisthánnáá tot lii pivnohumos šlaajâ puoh [[Euroop]], [[Läättinlâš Amerik]], [[Afrik]] já [[Aasia]] enâmijn. Miljovneh ulmuuh pirrâ maailm maneh keččâđ jyelgipálluspeelâid eromâš jyelgipállustadionáid, já val eenâb ulmuuh keččih speelâid televisiost. Jyelgipáálu piergiimettum pivnohvuođâ tet tom kočodeh-uv maŋgii "kunâgâsšlaaijân". == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jyelgipállu|*]] mn83lp6xp8s6z58o68cxu7zeh26hcpe Julie Dreyfus 0 13499 153109 148558 2026-04-28T19:38:54Z Yupik 23 153109 wikitext text/x-wiki {{taat artikkâl|muštâl ranskalâš čaittâleijest. Ovtâstumstaatâlâš čaittâleijest keejâ siijđo [[Julia Louis-Dreyfus]].}} {{Čaittâleijee | nommâ = Julie Dreyfus | kove = Julie Dreyfus Gerardmer 2007.jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|24|1|1966}} | šoddâmsaje = [[Pariisi]], [[Ranska]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = | aktiivlâžžân = 1992– | merhâšittee roolah = ''[[Kill Bill: Vol. 1]]''<br>''[[Inglourious Basterds]]'' | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0237838/ IMDb] }} '''Julie Dreyfus''' (š. [[24. uđđâivemáánu]] [[1966]], [[Pariisi]], [[Ranska]]) lii ranskalâš čaittâleijee. Dreyfus lii tobdos eromâšávt [[Jaapaan|Japanist]], kost sun vala-uv parga enâmustáá.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.co.uk/films/webaccess/julie_dreyfus_index.shtml|nommâ=BBC - Films - Web Access - Julie Dreyfus|almostittem=www.bbc.co.uk|čujottum=2022-04-08}}</ref> Tobbeen sun algâttij karrieeris 1980-lovo loppâkeejist jaapaanlâš televisio-ohjelmist, mast máttááttii ranskakielâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.themoviedb.org/person/2539-julie-dreyfus|nommâ=Julie Dreyfus|almostittem=The Movie Database (TMDB)|čujottum=8.4.2022}}</ref> Maailmvijđosávt suu tobdeh pyeremustáá [[Quentin Tarantino]] elleekuuvijn ''[[Kill Bill: Volume 1]]'' (2003), ''[[Kill Bill: Volume 2]]'' (2004) já ''[[Inglourious Basterds]]'' (2009).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.imdb.com/name/nm0237838/bio|nommâ=Julie Dreyfus|almostittem=IMDb|čujottum=2022-04-08}}</ref> ==Filmografia== <small>Käldee: [https://www.imdb.com/name/nm0237838/ IMDb]</small> {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" !Ihe !Elleekove/televisio-ohjelm !Roolâ !Eres tiäđuh |- |1986 |''[[Sekai fushigi hakken]]'' |Jieš |tubdâmettum uásih |- |1992 |''[[Tōki Rakujitsu]]'' |Mary | |- |1994 |''[[Rampo (elleekove)|Rampo]]'' |Mademoiselle | |- |rowspan=2|1995 |''[[Iron Chef|Ryôri no tetsujin]]'' |Jieš/Smäkkejeijee/Paaneelkyessi |2 uásist |- |''[[A Feast at Midnight]]'' |Enni | |- |rowspan=2| 1998 |''[[Legal Aliens]]'' |Isabel | |- |''[[The Crow: Stairway to Heaven]]'' |India Reyes |3 uásist |- |1999 |''[[The Godson (elleekove)|The Godson]]'' |Laura | |- |2000 |''[[Bathory (elleekove)|Bathory]]'' |Lady Katarina | |- |2002 |''[[Jean Moulin (televisioelleekove)|Jean Moulin]]'' |Lydie Bastien | |- |2003 |''[[Kill Bill: Volume 1]]'' |Sofie Fatale |išedij meid čaittâleijei ucâmist |- |2004 |''[[Kill Bill: Volume 2]]'' |Sofie Fatale | |- |rowspan=2|2008 |''[[Tokyo!]]'' |Tulkkâ | |- |''[[Vinyan]]'' |Kim | |- |2009 |''[[Inglourious Basterds]]'' |Francesca Mondino |[[Screen Actors Guild -palhâšume]] |- |2011 |''[[Interpol (TV-ráiđu)|Interpol]]'' |Barbara | |} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Dreyfus, Julie}} [[Luokka:Ive 1966 šoddâmeh]] [[Luokka:Ranskaliih čaittâleijeeh]] 5dqhbgftiz54gcsx78uf55ttriy3wyn Katharine Hepburn 0 13500 153114 152118 2026-04-28T19:40:55Z Yupik 23 153114 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Katharine Hepburn | kove = Katharine Hepburn publicity photograph.jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|12|5|1907||1}} | šoddâmsaje = [[Hartford]], [[Connecticut]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = {{Jäämmimäigi já ahe|12|5|1907|29|6|2003}} | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = | aktiivlâžžân = 1928–1994 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = Katharine Hepburn signature.svg | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0000031/ IMDb] }} '''Katharine Houghton Hepburn''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|12|5|1907|[[Hartford]], [[Connecticut]]|29|06|2003|[[Old Saybrook]], [[Connecticut]]}}) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, kii čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The African Queen (elleekove)|The African Queen]]'' (1951), ''[[Guess Who's Coming to Dinner]]'' (1967) já ''[[On Golden Pond (ive 1981 elleekove)|On Golden Pond]]'' (1981).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0000031/|nommâ=Katharine Hepburn|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Paijeel kutlov ihheed pištám karrieeris äigin sun vuoitij ohtsis nelji pyeremuu nissoonuáiviroolâ [[Oscar-palhâšume]].<ref name="biohep">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.biography.com/actors/katharine-hepburn|nommâ=Katharine Hepburn|almostittem=|äigimuddo=2019-08-22|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Ive [[1999]] [[American Film Institute]] nomâttij suu ihečyeđe merhâšitteemus nissoončaittâleijen.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.afi.com/afis-100-years-100-stars/|nommâ=AFI’s 100 YEARS…100 STARS|almostittem=American Film Institute|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Eellim == Katharine Houghton Hepburn šoodâi ive 1907 [[Hartford]]ist, [[Connecticut]]ist ávusmielâlii perrui. Suu eeči lâi tuáhtár Thomas Norval Hepburn, kii irâttij máttááttiđ aalmugân [[Seksitaavdah|seksitaavdâin]], já enni Katharine Martha Houghton lâi [[suffraget]] aktivist. Vaanhimeh movtijditijn Hepburn pärnivuođâ rääjist hárjuttiđ suu fiätu, sárnuđ tuše tuotâvuođâ já leđe ain šiev iälšust.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Katharine-Hepburn|nommâ=Katharine Hepburn|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-04-09|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Perruu eellim muttui traagisávt ive [[1921]], ko Hepburn stuorrâviljâ horcâstij jieijâs já nuorâ Hepburn kaavnâi jaamâ stuorrâviiljâs hiäŋgáámin viiljâ viste káátust. Feerim keežild Hepburn kiäsádâđâi maaŋgâ ihán ulmuin suu pirrâsist.<ref name="biohep"/> Hepburn vaazij škoovlâ Bryn Mawr Collegest, kost sun valmâštui ive 1928. Siämmáá ive sun lavkkij lyeve oolâ jieijâs [[Broadway]] debyytân čaitâlmist ''Night Hostess''. Maŋeláá elimistis Hepburn puosâi [[Parkinson tavdâ|Parkinson taavdân]]. Hepburn jaamij päihistis [[Old Saybrook]]ist [[kesimáánu 29.]] peeivi ive [[2003]] 96-ihásâžžân.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mtvuutiset.fi/artikkeli/katharine-hepburn-kuollut/2031812|nommâ=Katharine Hepburn kuollut|almostittem=mtvuutiset.fi|äigimuddo=2003-06-30|čujottum=2022-04-09|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Karrieer == Hepburn algâttij suu čaittâlemkarrieer ive [[1928]] [[New York]]ist sehe [[Broadway|Broadwayst]] já meid eres teatterijn. Ive [[1932]] sun čaittâlij vuosmuu miänástusroolâs Broadwayst čaitâlmist ''The Warrior’s Husband'', mon maŋa sun puávdejui [[Hollywood]]ân. Tobbeen sun finnij roolâ [[George Cukor]] elleekooveest ''[[A Bill of Divorcement (ive 1932 elleekove)|A Bill of Divorcement]]'' (1932), mast šoodâi piivnoh, já [[RKO Pictures]] faalâi Hepburnân kuhesáigásii sopâmuš studio elleekuuvijn čaittâlmân. Jo čuávuváá ive Hepburn vuoitij vuosmuu suu neelji [[Oscar-palhâšume|Oscar-palhâšuumeest]] rolâstis elleekooveest ''[[Morning Glory (ive 1933 elleekove)|Morning Glory]]'' (1933). Sun čaittâlij meid Jo [[Louisa May Alcott]] roomaan vuáđuld heiviittum elleekooveest ''[[Little Women (ive 1933 elleekove)|Little Women]]'' (1933). Aalgâ miänástus maŋa Hepburn čaittâlij elleekuuvijn, moh iä lamaš nuuvt pivnoheh. Tot, oovtâst Hepburn noonâ persovnlâšvuođáin, tovâttij studio uáiniđ suu hyenes lukkon sii elleekuuvijd já Hepburn jooskâi sopâmušâs RKO:in. Nuuvtpa ive 1938 sun maacâi Broadway luovij oolâ [[Philip Barry]] čaaitâlmân [[The Philadelphia Story (čaaitâlm)|''The Philadelphia Story'']]. Čaaitâlm lâi uáli jo piivnoh, já Hepburn oostij toos elleekovevuoigâdvuođâid [[Howard Hughes]] iššijn. Nuuvt Hepburnist lâi eenâb taiđâlâš máhđulâšvuođah vaiguttiđ elleekován. Sun peesâi oppeet porgâđ stivrejeijee [[George Cukor|George Cukoráin]], já valjij suu vyestičaittâleijen [[Cary Grant]] já [[James Stewart|Jimmy Stewart]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/culture/article/20210120-the-philadelphia-story-how-an-80-year-old-comedy-resonates|nommâ=The Philadelphia Story: How an 80-year-old comedy resonates|tahhee=Wakeman, Gregory|almostittem=www.bbc.com|čujottum=2022-04-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Meid elleekooveest šoodâi miänástus, já tot vuoitij [[Oscar-palhâšume]] sehe pyeremuu almaiuáiviroolâst (Stewart) já pyeremuu kietâčallust ([[Donald Ogden Stewart]]). Toos lasseen tot lâi iävtukkâssân val neelji kategoriast: pyeremus elleekove, pyeremus nissoonuáiviroolâ, pyeremus nissoonuálgiroolâ já pyeremus stivrejeijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/title/tt0032904/awards|nommâ=The Philadelphia Story - Awards|almostittem=IMDb|almostittee=|čujottum=22.4.2022|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Elleekove peht Hepburn lâi oppeet piivnoh Hollywoodist. Nubbe stuorrâ nubástus Hepburn karrieerist tábáhtui, ko sun teeivâi čaittâleijee [[Spencer Tracy]]. Oovtâst suoi čaittâláin maaŋgâin parâkoddedraamain, main šoddii klassikkoh.<ref name=":2" /> Suoi láin ovdâmerkkân Cukor stivrim elleekuuvijn ''[[Adam’s Rib]]'' (1949) já ''[[Pat and Mike]]'' (1952) sehe elleekooveest ''[[Guess Who's Coming to Dinner]]'' (1967), mast Hepburn vuoitij nube Oscar-palhâšuumees.<ref name=":1" /> Hepburn lâi karrieeris ääigi ohtsis 12 kerdid iävtukkâssân vyeittiđ Oscar, mii lâi ulâttâs ive [[2003]] räi, kuás [[Meryl Streep]] moonâi suu lappâd.<ref name=":1" /> Hollywood elleekuuvij lasseen Hepburn joođhij čaittâlem meid teatterist, já lâi ovdâmerkkân nommâroolâst ive [[1969]] [[Broadway]]-musikaalist ''Coco'', mii muštâlij [[Coco Chanel]] elimist. Puácuvuođâst huolâhánnáá Hepburn kuhes karrieer čaittâleijen jotkui 1990-lovo pelimudo räi. Majemuš elleekove, mast sun čaittâlij, lâi ''[[Love Affair (ive 1994 elleekove)|Love Affair]]'' ive 1994. == Väljejum filmografia == [[Tiätuvuárkká:Abillofdivorcement.jpg|thumb|Katharine Hepburn suu vuosmuu elleekooveest ''A Bill of Divorcement'' (1932).]] [[Tiätuvuárkká:Hepburn guess whos coming to dinner.jpg|thumb|Hepburn elleekooveest ''[[Guess Who's Coming to Dinner]]'' (1967) – roolâ, mast sun vuoitij nube [[Oscar-palhâšume]].]] {{Palsta álgá}} * ''[[A Bill of Divorcement (ive 1932 elleekove)|A Bill of Divorcement]]'' (1932) * ''[[Morning Glory (ive 1933 elleekove)|Morning Glory]]'' (1933) * ''[[Christopher Strong]]'' (1933) * ''[[Little Women (ive 1933 elleekove)|Little Women]]'' (1933) * ''[[Alice Adams (ive 1935 elleekove)|Alice Adams]]'' (1935) * ''[[Stage Door]]'' (1937) * ''[[Bringing Up Baby]]'' (1938) * ''[[Holiday (ive 1938 elleekove)|Holiday]]'' (1938) * ''[[The Philadelphia Story (elleekove)|The Philadelphia Story]]'' (1940) * ''[[Woman of the Year]]'' (1942) * ''[[State of the Union (elleekove)|State of the Union]]'' (1948) * ''[[Adam's Rib]]'' (1949) {{Palsta lonottem}} * ''[[The African Queen (elleekove)|The African Queen]]'' (1951) * ''[[Pat and Mike]]'' (1952) * ''[[Summertime (ive 1955 elleekove)|Summertime]]'' (1955) * ''[[The Rainmaker (ive 1956 elleekove)|The Rainmaker]]'' (1956) * ''[[Desk Set]]'' (1957) * ''[[Suddenly, Last Summer (elleekove)|Suddenly, Last Summer]]'' (1959) * ''[[Long Day's Journey into Night (ive 1962 elleekove)|Long Day's Journey into Night]]'' (1962) * ''[[Guess Who's Coming to Dinner]]'' (1967) * ''[[The Lion in Winter (ive 1968 elleekove)|The Lion in Winter]]'' (1968) * ''[[Love Among the Ruins (elleekove)|Love Among the Ruins]]'' (1975) * ''[[Rooster Cogburn (elleekove)|Rooster Cogburn]]'' (1975) * ''[[On Golden Pond (ive 1981 elleekove)|On Golden Pond]]'' (1981) {{Palsta nohá}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0000031}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hepburn, Katharine}} [[Luokka:Hollywood Walk of Fame]] [[Luokka:Ive 1907 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2003 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] bznv3z8fh9bcvnm0v4sy93axl90zla2 Jeannie Epper 0 13509 153110 148564 2026-04-28T19:39:12Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153110 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Jeannie Epper | kove = | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|27|1|1941|}} | šoddâmsaje = [[Simi Valley]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = | aktiivlâžžân = 1951– | merhâšittee roolah = ''[[Wonder Woman (TV-ráiđu)|Wonder Woman]]'' | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = [[John Epper]]<br>Frances Epperin | pelikyeimi = | párnááh = 3 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0258346/ IMDb] }} '''Jeannie Epper''' (š. [[27. uđđâivemáánu]] [[1941]], [[Simi Valley]], [[Kalifornia]]) lii ovtâstumstaatâlâš [[Stuntpersovn|stuntnissoon]] já [[čaittâleijee]]. Sun lii tobdos elleekuuvijn ''[[Romancing the Stone]]'' (1984), ''[[Kill Bill: Volume 2]]'' (2004) já ''[[Quarantine (ive 2008 elleekove)|Quarantine]]'' (2008).<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0258346/|nommâ=Jeannie Epper|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Epper kočodeh ohtân pyeremuin stuntnisonijn kuássin. Suu merhâšitteemus stuntroolâ lâi TV-rááiđust ''[[Wonder Woman (TV-ráiđu)|Wonder Woman]]'', mast sun lâi uáiviroolâ čaittâleijee [[Lynda Carter]] [[stuntsajasâš]].<ref name="winst">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.womeninstunts.com/jeannie-epper/|nommâ=Jeannie Epper|tahhee=|almostittem=Women In Stunts|äigimuddo=2007-05-12|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Epper lii ohtâ [[Stuntwomen’s Association of Motion Pictures]] vuáđudeijein.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://interviews.televisionacademy.com/interviews/jeannie-epper|nommâ=Jeannie Epper|almostittem=Television Academy Interviews|äigimuddo=2017-10-22|čujottum=2024-12-01|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Eellim == Jeannie Epper šoodâi ive [[1941]] [[Simi Valley]]st, [[Kalifornia]]st [[John Epper|John]] já Frances Epperân. Suu vanhimeh láin stuntartisteh, já meid Epper viiljâin já oobijn šoodâi stuntartisteh.<ref name="winst"/> ==Fáádást eres soojijn== * {{IMDb nommâ|0258346}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Epper, Jeannie}} [[Luokka:Ive 1941 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] 41cobkgv8a4k61bnrgxnppoi05e53yb Margot Robbie 0 13582 153116 148593 2026-04-28T19:41:44Z Yupik 23 153116 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Margot Robbie | kove = SYDNEY, AUSTRALIA - JANUARY 23 Margot Robbie arrives at the Australian Premiere of 'I, Tonya' on January 23, 2018 in Sydney, Australia (28074883999) (cropped 2).jpg | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|2|7|1990}} | šoddâmsaje = [[Dalby (Australia)|Dalby]], [[Queensland]], [[Australia]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = | aktiivlâžžân = 2007– | merhâšittee roolah = ''[[About Time (ive 2013 elleekove)|About Time]]''<br>''[[The Wolf of Wall Street]]''<br>''[[Neighbours]]''<br>''[[Pan Am (televisioráiđu)|Pan Am]]''<br>[[DC Extended Universe]]<br>''[[I, Tonya]]''<br>''[[Once Upon a Time in Hollywood]]''<br>''[[Bombshell (ive 2019 elleekove)|Bombshell]]'' | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = Margot Robbie signature.svg | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm3053338/ IMDb] }} '''Margot Elise Robbie''' (š. [[2. syeinimáánu]] [[1990]] [[Dalby (Australia)|Dalby]], [[Queensland]]) lii [[Australia|australialâš]] čaittâleijee já elleekovepyevtitteijee. Sun lii lamaš kuohtii [[Oscar-palhâšume|Oscar]]-<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://envelope.latimes.com/awards/academy-awards/2018/|nommâ=Oscars 2018: The complete list of winners and nominees for the 90th Academy Awards|almostittem=latimes.com|čujottum=2022-04-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://variety.com/feature/2020-oscar-nominations-list-academy-awards-nominees-1203461985/|nommâ=Oscar Nominations 2020: The Complete List|tahhee=Variety Staff|almostittem=Variety|äigimuddo=2020-02-09|čujottum=2022-04-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref>, kulmii [[Golden Globe]]- já vittii [[Bafta-palhâšume|Bafta-]]iävtukkâssân. Robbiest lii pyevtittemfinnodâh [[LuckyChap Entertainment]], mon sun vuáđudij oovtâst kálláinis [[Tom Ackerley]]in, já ustevijnis Josey McNamarain já Sophia Kerráin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.architecturaldigest.com/story/margot-robbie-luckychap-entertainment-office|nommâ=Inside Margot Robbie’s Homey New L.A. LuckyChap Entertainment Office|tahhee=Romeyn, Kathryn|almostittem=Architectural Digest|äigimuddo=2019-08-09|čujottum=2022-04-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.vogue.com/article/margot-robbie-june-cover-wolf-of-wall-street-jane-legend-of-tarzan|nommâ=Tarzan’s Margot Robbie on Why She’s No Damsel in Distress|tahhee=Van Meter, Jonathan|almostittem=Vogue|äigimuddo=2016-05-13|čujottum=2022-04-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Finnoduvâst lii tááláá ääigi mieldi meid Dani Gorin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://deadline.com/2022/02/dani-gorin-luckychap-entertainment-president-of-television-margot-robbie-1234935265/|nommâ=LuckyChap Entertainment Names Media Res’ Dani Gorin President Of Television|tahhee=Andreeva, Nellie|almostittem=Deadline|äigimuddo=2022-02-16|čujottum=2022-04-16|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Margot Elise Robbie šoodâi syeinimáánu 12. peeivi 1990 [[Dalby (Australia)|Dalby]]st, [[Australia]]st Sarie Kesslerân já Doug Robbien. Suu eeči kuittâg vuolgij ko Robbie lâi aaibâs ucce, já nuuvtpa suu eenist šoodâi neelji päärni ohtuunishuolâtteijee. Robbie ij toolâ ohtâvuođâ iäččásis.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-3740550/Margot-Robbie-s-father-revealed-sugarcane-tycoon-Doug-Robbie-List-actress-doesn-t-want-know-left-family-nappies.html|nommâ=Margot Robbie's dad revealed to be sugarcane tycoon Doug Robbie|tahhee=Karishma Sarkari|almostittem=Mail Online|äigimuddo=2016-08-15|čujottum=2022-04-16}}</ref> Robbie lâi jo nuorrân perustum čaittâlmist, já sun uásálistij draamatiijmijd Somerset Collegest.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Margot-Robbie|nommâ=Margot Robbie {{!}} Biography, Movies, Wolf of Wall Street, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-04-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Karrieer == Valmâštum maŋa ive 2007 Robbie oinui kyevti páihálâš elleekooveest: ''Vigilante'' (2008) já ''I.C.U.'' (2009). Tast maŋa sun varrij [[Melbourne|Melbournen]], kost sun finnij roolâ TV-rááiđust ''Neighbours,'' já čaittâlij tast iivij 2008–2011. Siämmáá ääigi sust lâi meid sárnumvälmejeijee, kiäin sun máttááttâlâi ovtâstumstaatâlâš aksent, ete puávtáččij čaittâliđ [[Hollywood|Hollywoodist]]. Ko Robbie varrij [[Los Angeles|Los Angelesân]], sun uážui jotelávt roolâ TV-rááiđust [[Pan Am (TV-ráiđu)|''Pan Am'']] (2011–12). Sust lâi meid uccâ roolâ elleekooveest [[About Time (ive 2013 elleekove)|''About Time'']] (2013). [[Martin Scorsese]] ''[[The Wolf of Wall Street]]'' (2013) lâi kuittâg tot elleekove, mast Robbie karrieer tuođâi vuolgij pajaniđ. Sun čaittâlij tast uáivipersovn ([[Leonardo DiCaprio]]) palhâšumekáálgu. Ive 2015 almostuvvii ohtsis 4 elleekove, main Robbie čaittâlij: sun lâi [[Will Smith|Will Smitháin]] elleekooveest [[Focus (ive 2015 elleekove)|''Focus'']], [[Michelle Williams|Michelle Williamsáin]] já [[Kristin Scott Thomas|Kristin Scott Thomasáin]] elleekooveest [[Suite Française (elleekove)|''Suite Française,'']] [[Chiwetel Ejiofor|Chiwetel Ejioforáin]] já [[Chris Pine|Chris Pinein]] elleekooveest ''[[Z for Zachariah]]'', já [[Adam McKay]] elleekooveest ''[[The Big Short]]''. Ive 2016 Robbie čaittâlij [[Jane Porter]] [[David Yates]] elleekooveest [[The Legend of Tarzan (elleekove)|''The Legend of Tarzan'']] já [[Harley Quinn]] [[David Ayer]] elleekooveest [[Suicide Squad (elleekove)|''Suicide Squad'']]. Čuávuváá ive sun lâi elleekooveest ''[[I, Tonya]]'', mast sun čaittâlij luistâleijee [[Tonya Harding]]. Sun lâi rolâstis [[Oscar-palhâšume|Oscar-iävtukkâssân.]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2018/01/23/movies/oscar-nominations.html|nommâ=Oscar Nominations 2018: ‘The Shape of Water’ Leads the Race|tahhee=Brooks Barnes|almostittem=The New York Times|äigimuddo=2018-01-23|čujottum=2022-04-29|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://envelope.latimes.com/awards/academy-awards/2018/|nommâ=Oscars 2018: The complete list of winners and nominees for the 90th Academy Awards|almostittem=latimes.com|čujottum=2022-04-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tast maŋa sun čaittâlij eereeb iärrás [[Elizabeth I]] [[Josie Rourke]] elleekooveest ''[[Mary Queen of Scots]]'' (2018) já [[Sharon Tate]] [[Quentin Tarantino]] elleekooveest ''[[Once Upon a Time in Hollywood]]'' (2019). Maŋeláá sun maacâi meid Harley Quinn roolân elleekuuvijn ''[[Birds of Prey (ive 2020 elleekove)|Birds of Prey]]'' (2020) já ''[[The Suicide Squad (elleekove)|The Suicide Squad]]'' (2021).<ref name=":0" /> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Robbie, Margot}} [[Luokka:Ive 1990 šoddâmeh]] [[Luokka:Australialiih čaittâleijeeh]] [[Luokka:Australialâš elleekovepyevtitteijeeh]] kze24h1v2bt3e3ev654sn4fc787uxwh Buzz Aldrin 0 13917 153073 148687 2026-04-28T18:42:18Z Yupik 23 153073 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Buzz Aldrin | kove = Buzz_Aldrin.jpg | kovetekstâ = Aldrin ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|1|1930}} | šoddâmsaje = [[Glen Ridge, New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[eeveerst]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] (1952–1973) | äigi = 12 jándurid, 1 tijme, 53 minuttid | väljejum = 1963 | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo 11-insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[1972]] | nommâčáálus = Buzz_Aldrin_Autograph.svg }} [[Tiätuvuárkká:Buzz Aldrin in 2001.jpg|thumb|right|upright|Aldrin ive 2001]] '''Edwin Eugene "Buzz" Aldrin, Jr.''' (š. [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1930]] [[Glen Ridge]], [[New Jersey]]) lii ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]], Ovtâstum staatâi áimuvuoimij eeveerst já nubben [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun tooimâi [[Apollo 11]] [[mánudâšmooduul]] kirden. == Eellim já pargosyergi == Buzz Aldrin šoodâi [[Glen Ridge]]st [[New Jersey]]st uđđivemáánu 20. peeivi ive 1930, mut rávásmij naaburkieldâst [[Montclair]]ist. Suu eeči Edwin Aldrin lâi kirdee. Aldrin juuđij West Point suáldátakademia já halijdij olssis suáldátkarrieer tiettuu já teknologia ovdedeijen já turbojeeti kirden. Aldrin valmâštui akademiast ive [[1951]] kuálmádin pyeremussân jieijâs ihekuursâst.<ref name="nahf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/aldrin-buzz/|nommâ=Aldrin, Buzz|tahhee=|äigimuddo=|almostittee=The National Aviation Hall of Fame|čujottum=25.5.2022}}</ref> [[Korea suáti|Korea suáđist]] Aldrin kiirdij F-86 Sabre -turbojettijn 66 taištâlemkirdemist. Sun paajij vuálos kyehti MIG-15-maašin.<ref name="nahf"/> Korea suáđi maŋa Aldin palvâlij Nellis Air Force Base -caggesaajeest [[Nevada]]st já ton maŋa Squadron Officers’ Schoolist Air Universityst Maxwell Air Force Basest [[Alabama]]st. Ton maŋa sun tooimâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij akademia deekaan iššeen.<ref name="nahf"/> Aldrin kiirdij F-100 Super Sabre -mašináin 36th Tactical Wing -kirdáttuvâst [[Bitburg]]ist [[Saksa]]ast. Maccâmis maŋa sun luuvâi komovuotâtekniik tuáhtárin MIT:st. Aldrin heiviittem tekniikeh kiävttojii maŋeláá puohâin [[NASA]] komovuotâkirdemmaađhijn.<ref name="nahf"/> Nasa valjij Aldrin kuálmád astronautškovliittâsân, mii aalgij roovvâdmáánust [[1963]]. Kulmâ ive maŋeláá sun vaazij komovuođâst [[Gemini 12]] -kirdem ääigi historjá kuhemuu komovuotâväzzim. Taat väzzim piištij masa käävci tijmed. Sun tooimâi [[Apollo 8]] -kirdemist já ovdedij astronomisii navigistem operatiivisijd tekniikijd.<ref name="nahf"/> Aldrin já [[Neil Armstrong]] vazzijn [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1969]] [[Apollo 11]] -kirdem ääigi vuossâmuu mánudâšväzzim. Suoi láin Mánudáá aaseest paijeel 21 tijmed já nuuráin čáittusijd. Smavvâ kraatter Mánudáást Apollo 11 siäivumsaje alda lii finnim noomâs Aldrin mield. Aldrin kuođij NASA ive [[1971]] já maacâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij palvâlusân, main sun paasij iäláttâsân everstin ive [[1972]]. Ton maŋa sun joođhij pargoost Ovtâstum staatâi komovuotâohjelmist. Sun lii luvâldâllâm ennuv já čáállám kiirjijd jieijâs maađhijn já meid fiktio.<ref name="nahf"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [http://www.buzzaldrin.com/ Buzz Aldrin päikkisijđo] * [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/aldrin-b.html NASA: Buzz Aldrin eellimkerdi] {{En}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Aldin, Buzz}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Hollywood Walk of Fame]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 59zxdjdln2ju4nud5r00vgcmt3boadl 153074 153073 2026-04-28T18:42:56Z Yupik 23 Apollo_11_insignia.png 153074 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Buzz Aldrin | kove = Buzz_Aldrin.jpg | kovetekstâ = Aldrin ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|1|1930}} | šoddâmsaje = [[Glen Ridge, New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[eeveerst]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]] (1952–1973) | äigi = 12 jándurid, 1 tijme, 53 minuttid | väljejum = 1963 | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[1972]] | nommâčáálus = Buzz_Aldrin_Autograph.svg }} [[Tiätuvuárkká:Buzz Aldrin in 2001.jpg|thumb|right|upright|Aldrin ive 2001]] '''Edwin Eugene "Buzz" Aldrin, Jr.''' (š. [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1930]] [[Glen Ridge]], [[New Jersey]]) lii ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]], Ovtâstum staatâi áimuvuoimij eeveerst já nubben [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun tooimâi [[Apollo 11]] [[mánudâšmooduul]] kirden. == Eellim já pargosyergi == Buzz Aldrin šoodâi [[Glen Ridge]]st [[New Jersey]]st uđđivemáánu 20. peeivi ive 1930, mut rávásmij naaburkieldâst [[Montclair]]ist. Suu eeči Edwin Aldrin lâi kirdee. Aldrin juuđij West Point suáldátakademia já halijdij olssis suáldátkarrieer tiettuu já teknologia ovdedeijen já turbojeeti kirden. Aldrin valmâštui akademiast ive [[1951]] kuálmádin pyeremussân jieijâs ihekuursâst.<ref name="nahf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/aldrin-buzz/|nommâ=Aldrin, Buzz|tahhee=|äigimuddo=|almostittee=The National Aviation Hall of Fame|čujottum=25.5.2022}}</ref> [[Korea suáti|Korea suáđist]] Aldrin kiirdij F-86 Sabre -turbojettijn 66 taištâlemkirdemist. Sun paajij vuálos kyehti MIG-15-maašin.<ref name="nahf"/> Korea suáđi maŋa Aldin palvâlij Nellis Air Force Base -caggesaajeest [[Nevada]]st já ton maŋa Squadron Officers’ Schoolist Air Universityst Maxwell Air Force Basest [[Alabama]]st. Ton maŋa sun tooimâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij akademia deekaan iššeen.<ref name="nahf"/> Aldrin kiirdij F-100 Super Sabre -mašináin 36th Tactical Wing -kirdáttuvâst [[Bitburg]]ist [[Saksa]]ast. Maccâmis maŋa sun luuvâi komovuotâtekniik tuáhtárin MIT:st. Aldrin heiviittem tekniikeh kiävttojii maŋeláá puohâin [[NASA]] komovuotâkirdemmaađhijn.<ref name="nahf"/> Nasa valjij Aldrin kuálmád astronautškovliittâsân, mii aalgij roovvâdmáánust [[1963]]. Kulmâ ive maŋeláá sun vaazij komovuođâst [[Gemini 12]] -kirdem ääigi historjá kuhemuu komovuotâväzzim. Taat väzzim piištij masa käävci tijmed. Sun tooimâi [[Apollo 8]] -kirdemist já ovdedij astronomisii navigistem operatiivisijd tekniikijd.<ref name="nahf"/> Aldrin já [[Neil Armstrong]] vazzijn [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1969]] [[Apollo 11]] -kirdem ääigi vuossâmuu mánudâšväzzim. Suoi láin Mánudáá aaseest paijeel 21 tijmed já nuuráin čáittusijd. Smavvâ kraatter Mánudáást Apollo 11 siäivumsaje alda lii finnim noomâs Aldrin mield. Aldrin kuođij NASA ive [[1971]] já maacâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij palvâlusân, main sun paasij iäláttâsân everstin ive [[1972]]. Ton maŋa sun joođhij pargoost Ovtâstum staatâi komovuotâohjelmist. Sun lii luvâldâllâm ennuv já čáállám kiirjijd jieijâs maađhijn já meid fiktio.<ref name="nahf"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [http://www.buzzaldrin.com/ Buzz Aldrin päikkisijđo] * [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/aldrin-b.html NASA: Buzz Aldrin eellimkerdi] {{En}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Aldin, Buzz}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Hollywood Walk of Fame]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] l1x710pgxvr4yzgbbnxsk482l4i3oop 153075 153074 2026-04-28T18:49:22Z Yupik 23 [[prikaatkenraal]]+käldee 153075 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Buzz Aldrin | kove = Buzz_Aldrin.jpg | kovetekstâ = Aldrin ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|1|1930}} | šoddâmsaje = [[Glen Ridge, New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[prikaatkenraal]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]]<ref name="aldrin-bg-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/apollo-11-moonwalker-buzz-aldrin-honorary-promotion-brigadier-general|nommâ=Apollo 11 moonwalker Buzz Aldrin honored as Air Force one-star, Space Force Guardian|tahhee=Pearlman, Robert Z.|almostittem=space.com|äigimuddo=2023-05-16|čujottum=2026-04-28|kielâ={{en}}}}</ref> | äigi = 12 jándurid, 1 tijme, 53 minuttid | väljejum = 1963 | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[1972]] | nommâčáálus = Buzz_Aldrin_Autograph.svg }} [[Tiätuvuárkká:Buzz Aldrin in 2001.jpg|thumb|right|upright|Aldrin ive 2001]] '''Edwin Eugene "Buzz" Aldrin, Jr.''' (š. [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1930]] [[Glen Ridge]], [[New Jersey]]) lii ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]], Ovtâstum staatâi áimuvuoimij eeveerst já nubben [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun tooimâi [[Apollo 11]] [[mánudâšmooduul]] kirden. == Eellim já pargosyergi == Buzz Aldrin šoodâi [[Glen Ridge]]st [[New Jersey]]st uđđivemáánu 20. peeivi ive 1930, mut rávásmij naaburkieldâst [[Montclair]]ist. Suu eeči Edwin Aldrin lâi kirdee. Aldrin juuđij West Point suáldátakademia já halijdij olssis suáldátkarrieer tiettuu já teknologia ovdedeijen já turbojeeti kirden. Aldrin valmâštui akademiast ive [[1951]] kuálmádin pyeremussân jieijâs ihekuursâst.<ref name="nahf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/aldrin-buzz/|nommâ=Aldrin, Buzz|tahhee=|äigimuddo=|almostittee=The National Aviation Hall of Fame|čujottum=25.5.2022}}</ref> [[Korea suáti|Korea suáđist]] Aldrin kiirdij F-86 Sabre -turbojettijn 66 taištâlemkirdemist. Sun paajij vuálos kyehti MIG-15-maašin.<ref name="nahf"/> Korea suáđi maŋa Aldin palvâlij Nellis Air Force Base -caggesaajeest [[Nevada]]st já ton maŋa Squadron Officers’ Schoolist Air Universityst Maxwell Air Force Basest [[Alabama]]st. Ton maŋa sun tooimâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij akademia deekaan iššeen.<ref name="nahf"/> Aldrin kiirdij F-100 Super Sabre -mašináin 36th Tactical Wing -kirdáttuvâst [[Bitburg]]ist [[Saksa]]ast. Maccâmis maŋa sun luuvâi komovuotâtekniik tuáhtárin MIT:st. Aldrin heiviittem tekniikeh kiävttojii maŋeláá puohâin [[NASA]] komovuotâkirdemmaađhijn.<ref name="nahf"/> Nasa valjij Aldrin kuálmád astronautškovliittâsân, mii aalgij roovvâdmáánust [[1963]]. Kulmâ ive maŋeláá sun vaazij komovuođâst [[Gemini 12]] -kirdem ääigi historjá kuhemuu komovuotâväzzim. Taat väzzim piištij masa käävci tijmed. Sun tooimâi [[Apollo 8]] -kirdemist já ovdedij astronomisii navigistem operatiivisijd tekniikijd.<ref name="nahf"/> Aldrin já [[Neil Armstrong]] vazzijn [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1969]] [[Apollo 11]] -kirdem ääigi vuossâmuu mánudâšväzzim. Suoi láin Mánudáá aaseest paijeel 21 tijmed já nuuráin čáittusijd. Smavvâ kraatter Mánudáást Apollo 11 siäivumsaje alda lii finnim noomâs Aldrin mield. Aldrin kuođij NASA ive [[1971]] já maacâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij palvâlusân, main sun paasij iäláttâsân everstin ive [[1972]]. Ton maŋa sun joođhij pargoost Ovtâstum staatâi komovuotâohjelmist. Sun lii luvâldâllâm ennuv já čáállám kiirjijd jieijâs maađhijn já meid fiktio.<ref name="nahf"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [http://www.buzzaldrin.com/ Buzz Aldrin päikkisijđo] * [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/aldrin-b.html NASA: Buzz Aldrin eellimkerdi] {{En}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Aldin, Buzz}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Hollywood Walk of Fame]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 79znfmin4xfzv793llrcw7ljn711k3t 153079 153075 2026-04-28T18:56:29Z Yupik 23 [[NASA astronautjuávkku 3]] ([[1963]]) 153079 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Buzz Aldrin | kove = Buzz_Aldrin.jpg | kovetekstâ = Aldrin ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|1|1930}} | šoddâmsaje = [[Glen Ridge, New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[prikaatkenraal]] ivp. [[Ovtâstum staatâi áimuvyeimih|USAF]]<ref name="aldrin-bg-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/apollo-11-moonwalker-buzz-aldrin-honorary-promotion-brigadier-general|nommâ=Apollo 11 moonwalker Buzz Aldrin honored as Air Force one-star, Space Force Guardian|tahhee=Pearlman, Robert Z.|almostittem=space.com|äigimuddo=2023-05-16|čujottum=2026-04-28|kielâ={{en}}}}</ref> | äigi = 12 jándurid, 1 tijme, 53 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 3]] ([[1963]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo_11_insignia.png|Apollo 11}} | iäláttâhpeivi = [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[1972]] | nommâčáálus = Buzz_Aldrin_Autograph.svg }} [[Tiätuvuárkká:Buzz Aldrin in 2001.jpg|thumb|right|upright|Aldrin ive 2001]] '''Edwin Eugene "Buzz" Aldrin, Jr.''' (š. [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi [[1930]] [[Glen Ridge]], [[New Jersey]]) lii ovtâstumstaatâlâš [[astronaut]], Ovtâstum staatâi áimuvuoimij eeveerst já nubben [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš. Sun tooimâi [[Apollo 11]] [[mánudâšmooduul]] kirden. == Eellim já pargosyergi == Buzz Aldrin šoodâi [[Glen Ridge]]st [[New Jersey]]st uđđivemáánu 20. peeivi ive 1930, mut rávásmij naaburkieldâst [[Montclair]]ist. Suu eeči Edwin Aldrin lâi kirdee. Aldrin juuđij West Point suáldátakademia já halijdij olssis suáldátkarrieer tiettuu já teknologia ovdedeijen já turbojeeti kirden. Aldrin valmâštui akademiast ive [[1951]] kuálmádin pyeremussân jieijâs ihekuursâst.<ref name="nahf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/aldrin-buzz/|nommâ=Aldrin, Buzz|tahhee=|äigimuddo=|almostittee=The National Aviation Hall of Fame|čujottum=25.5.2022}}</ref> [[Korea suáti|Korea suáđist]] Aldrin kiirdij F-86 Sabre -turbojettijn 66 taištâlemkirdemist. Sun paajij vuálos kyehti MIG-15-maašin.<ref name="nahf"/> Korea suáđi maŋa Aldin palvâlij Nellis Air Force Base -caggesaajeest [[Nevada]]st já ton maŋa Squadron Officers’ Schoolist Air Universityst Maxwell Air Force Basest [[Alabama]]st. Ton maŋa sun tooimâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij akademia deekaan iššeen.<ref name="nahf"/> Aldrin kiirdij F-100 Super Sabre -mašináin 36th Tactical Wing -kirdáttuvâst [[Bitburg]]ist [[Saksa]]ast. Maccâmis maŋa sun luuvâi komovuotâtekniik tuáhtárin MIT:st. Aldrin heiviittem tekniikeh kiävttojii maŋeláá puohâin [[NASA]] komovuotâkirdemmaađhijn.<ref name="nahf"/> Nasa valjij Aldrin kuálmád astronautškovliittâsân, mii aalgij roovvâdmáánust [[1963]]. Kulmâ ive maŋeláá sun vaazij komovuođâst [[Gemini 12]] -kirdem ääigi historjá kuhemuu komovuotâväzzim. Taat väzzim piištij masa käävci tijmed. Sun tooimâi [[Apollo 8]] -kirdemist já ovdedij astronomisii navigistem operatiivisijd tekniikijd.<ref name="nahf"/> Aldrin já [[Neil Armstrong]] vazzijn [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1969]] [[Apollo 11]] -kirdem ääigi vuossâmuu mánudâšväzzim. Suoi láin Mánudáá aaseest paijeel 21 tijmed já nuuráin čáittusijd. Smavvâ kraatter Mánudáást Apollo 11 siäivumsaje alda lii finnim noomâs Aldrin mield. Aldrin kuođij NASA ive [[1971]] já maacâi Ovtâstum staatâi áimuvuoimij palvâlusân, main sun paasij iäláttâsân everstin ive [[1972]]. Ton maŋa sun joođhij pargoost Ovtâstum staatâi komovuotâohjelmist. Sun lii luvâldâllâm ennuv já čáállám kiirjijd jieijâs maađhijn já meid fiktio.<ref name="nahf"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} * [http://www.buzzaldrin.com/ Buzz Aldrin päikkisijđo] * [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/aldrin-b.html NASA: Buzz Aldrin eellimkerdi] {{En}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Aldin, Buzz}} [[Luokka:Ive 1930 šoddâmeh]] [[Luokka:Hollywood Walk of Fame]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 414inttyrlqi2tten20ipm8pgr54pfg Genesis 0 16058 153118 149225 2026-04-28T19:43:11Z Yupik 23 153118 wikitext text/x-wiki {{Muusikjuávkku | nommâ = Genesis | logo = Genesis band logo.png | logo kobdodâh = 260px | kove = 2180 - Pittsburgh - Mellon Arena - Genesis - The Carpet Crawlers.JPG | kovetekstâ = Genesis [[Pittsburgh]]ist ive 2007 | iveh = 1967–1999, 2006–2007, 2020–2022 | algâttemive = | joskâmive = | stijlâšlaajah = progressiivlâš rock<br>poprock (1980-lovvoost) | päikkisaje = [[Ovtâstum kunâgâskodde]] | lávlumkielâ = [[eŋgâlâskielâ]] | jesâneh = | ovdiih jesâneh = <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Peter Gabriel]]|laavlâ, huilo (1967–1975)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Phil Collins]]|ruumbuh, laavlâ (1970–2022)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Tony Banks]]|kuoskâttâsčuojânâsah (1967–2022)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Mike Rutherford]]|basso, kiitaar (1967–2022)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|[[Steve Hackett]]|kiitaar (1971–1977)}} <!-- -->{{Muusikjuávkku/tiäturaddalâs|'''[[Genesis#Jesâneh|tievâslâš listo]]'''}} | eres noomah = | skiärrufinnodâh = | päikkisijđo = }} '''Genesis''' lii ive 1967 vuáđudum [[eŋland]]lâš rockjuávkku. == Historjá == [[Tiätuvuárkká:Watcher-Skies-II-cropped.jpg|thumb|Peter Gabriel [[Toronto]]st ive 1974.]] Käldee: allmusic.com<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.allmusic.com/artist/genesis-mn0000199995/biography | Nommâ = Genesis Biography | Tahhee = Eder, Bruce | Almostittem = allmusic.com | Čujottum = 8.12.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> Genesis vuáđudáin lávloo [[Peter Gabriel]] já kuoskâttâsčuojâtteijee [[Tony Banks]]. Algâalgâlâš čuojâtteijeejuávhust lijjii meid [[Mike Rutherford]] (basso), Anthony Phillips (kiitaar) já [[Chris Stewart]] (ruumbuh), kiän sajan poođij jo ive 1968 [[John Mayhew]]. Juávkku almostitij vuosmuu album ''[[From Genesis to Revelation]]'' ive 1969, mut folk-stiljâsâš album ij finnim ennuvgin huámmášume. Čuávuváá ive juávkku raahtij sopâmuš viehâ uđđâ Charisma Recordsáin, já roovvâdmáánust almostui sii nubbe album ''[[Trespass]]''. Veik album lâi vala-uv viehâ folk-stiljâsâš, lijjii ton muusikist jo muálkkááh jiešvuođah já pitáh-uv lijjii jo kuhebeh. Gabriel teatterlâš lávlumstijlâ lâi meid uáli jo tehálâš. ''Trespass'' maŋa kyehti jeessân vuolgijn juávhust. Mayhew sajan poođij [[Phil Collins]], kii meid lávluškuođij motomijn juávhu pittáin. Ovdil ko juávkku rähtiškuođij uđđâ album ''[[Nursery Cryme]]'', lávdástempalo tiet ovdeláá juávhust vuálgám Anthony Phillips sajan poođij kitarist [[Steve Hackett]]. ''Nursery Cryme'' almostui skammâmáánust 1971 já veik totkin ij miänástum kávpálávt pyereest, lâi juávhust Eŋlandist jo uccâ aktiivlâš kuldâleijeejuávkku. Čuávuvâš album ''[[Foxtrot]]'' (1972) miänástui jo viehâ pyereest, ko tot pajanij Britannia listo sajan 12 já ovdâmerkkân Italiast joba listo njunošân. Juávhu miänástus raijâšui kuittâg-uv tuše Euroopân já ''Foxtrot'' ij ovdebij albumij naalijn finnim ennuvgin huámmášume Ovtâstum staatâin. Album siskeeld kuhes pittáid, mii lii aaibâs táválâš progressiivlâš rockist. Tain tobdosumos lii "Supper's Ready", mii pištá paijeel 20 minuttid. Juávkku kulostui meid láávdástmijn, main jiešvuođâlâš lijjii Gabriel smiŋkkâ sehe omâs pihtâseh, maid sun lonottij maŋgii oovtâ konsert ääigi. Gabriel meid mainâstij konsert pitái kooskâst mainâsijd, moh čonnii pittáid oohtân. Juávkku almostitij vuosmuu live-albumis ''[[Genesis Live]]'' ive 1973 syeinimáánust. Siämmáá ive roovvâdmáánust almostum ''[[Selling England by the Pound]]'' aneh tááláá ääigi ohtân progressiivlâš rock merhâšitteemuin albumijn. Ton pitáh kieđâvušeh eŋlandlâš aalmugkulttuur jäämmim sehe ovtâstumstaatâlâš kulttuur vääldi šoddâm. Album siskeeld ovdâmerkkân Tony Banks iänááš nuotâstem "Firth of Fifth" sehe singlen-uv viehâ pyereest miänástum "I Know What I Like (In Your Wardrobe)". Album pajanij pyeremustáá Britannia listo kuálmád sajan, já tot lâi meid juávhu vuosmuš album Ovtâstum staatâi listoost. Čuávuvâš ''[[The Lamb Lies Down on Broadway]]'' (1974) lii tublealbum sehe konseptalbum, mii maainâst ovtâskâsčuággásâš mainâš, mon uáivihuáđđon lii New Yorkist ässee puertoricolâš Rael. Album pajanij Britanniast sajan 10, Suomâst sajan 17 já Ovtâstum staatâin sajan 41. ''The Lamb Lies Down on Broadway'' lâi Genesis progressivlâš rock -paje čokke, mut siämmást jorgáldâhsaje juávhu historjást. Ive 1975 Peter Gabriel vuolgij juávhust já ko juávkku ij finnim kosten uđđâ lávloo suu sajan, te Phil Collins sirdâšui uáivilávlon. Čuávuvâš album ''[[A Trick of the Tail]]'' (1976) ij iäránâm radikaallávt Gabriel-paje muusikist, mut tast muusik lâi jo váhá oovtkiärdánub, tegu eres-uv progressiivlâš rock juávhuin 1970-lovo loopâst. ''A Trick of the Tail'' lâi juávhu tuáistáážân pyeremustáá kávpálávt miänástum album, já tot pajanij Britanniast sajan 3 já Ovtâstum staatâin jo sajan 31. Siämmáá ive almostui meid nubbe album ''[[Wind & Wuthering]]'', mii pajanij Britannia listo sajan 7 já Ovtâstum staatâin sajan 26. Kuohtuuh albumeh pajanii Suomâst top 20 -liiston. Ive 1977 juávkku almostitij EP ''[[Spot the Pigeon]]'' sehe live-album ''[[Seconds Out]]''. ''Wind & Wuthering'' almostittem maŋa kitarist Steve Hackett vuolgij juávhust. Suu sajan ij puáttám uđđâ čuojâtteijee já basist Mike Rutherford čuojâtškuođij studiopaddiimijn meid kiitaar. Collins, Banks já Rutherford rahtii uđđâ album ''[[...And Then There Were Three...]]'', mii almostui ive 1978. Album lâi jo viehâ čielgâsávt pop-stijlâsâš. Juávkku finnij stuorrâ kávpálâš miänástuš albumijguin ''[[Duke]]'' (1980), ''[[Abacab]]'' (1981) já ''[[Genesis (album)|Genesis]]'' (1983), moh pajanii Britannia listo njunošân sehe maailmvijđosávt viehâ alda listokeeji. Albumijn lijjii meid miänástum singleh, ovdâmerkkân "Turn It On Again" (UK#8), "Mama" (UK#4) já "That's All" (US#6). Genesis kávpálávt enâmustáá miänástum album ''[[Invisible Touch]]'' almostui ive 1986. Tot pajanij Britannia listo njunošân já ovdâmerkkân Suomâst sajan 2 já Ovtâstum staatâin sajan 3. Single "Invisible Touch" pajanij sehe Britannia ete Ovtâstum staatâi listo njunošân. Ovtâstum staatâi Top 5 -liston pajanii meid eres album A-pele pitáh "Tonight, Tonight, Tonight", "Land of Confusion" já "In Too Deep". Veikkâ Genesis 1980-lovo albumijn progressiivlâš rock vaikuttâs lâi ain já ain ucceeb, lijjii albumijn meid motomeh kuhebeh pitáh, ovdâmerkkân "Duke's Travels" ''Dukest'' já "Domino" ''Invisible Touchist''. Genesis čuávuvâš album ''[[We Can't Dance]]'' almostui eskin ive 1991. Ovdil tom Collins lâi juátkám miänástum soolokarrieeris, já eres-uv juávhu jesâneh lijjii almostittâm soolomateriaal. Tot pajanij Britanniast listo njunošân já Ovtâstum staatâin sajan 4. Ive 1996 Collins almottij, ete sun vuálgá juávhust. Banks já Rutherford meridáin pääcciđ, já uđđâ lávlon väljejui Ray Wilson. Genesis almostitij majemuu albumis ''[[Calling All Stations]]'' ive 1997. Album ij finnim ennuvgin mielâstumvuođâ, já tot lâi ''Selling England by The Pound'' almostittem maŋa hyenemusávt kávpálávt miänástum Genesis-album Ovtâstum staatâin. Britanniast tot kuittâg-uv pajanij listo nube sajan. Juávkku lávdástâlâi Euroopist ive 1998 mut Tave-Amerik turnee ij olášum. Ive 2000 Rutherford and Banks almottij ete juávkku pieđgâniččij. [[Tiätuvuárkká:GenesisO2260322 (35 of 42) (51962209017).jpg|thumb|250px|Mike Rutherford, Phil Collins já Tony Banks ive 2022.]] Ive 2006 Collins, Banks já Rutherford almottij uđđâ turneest. Meid Peter Gabriel lâi tárguttâs leđe fáárust, mut ij puáhtám eres projektij tiet uásálistiđ. Turnee Euroop uási aalgij [[Helsig olympiastadion]]ist 11.6.2007 já nuuvâi rijjâkonsertân [[Rooma]] Circus Maximusist. Turneest almostui live-album ''[[Live over Europe 2007]]''. Ive 2009 Collins almottij, ete ij innig puávtáččij suáttiđ ruumbuid čielgioođâváádu tiet. Genesis peesâi Rock and Roll Hall of Famen ive 2010. Juávkku almottij ive 2020 uđđâ turneest skammâ-juovlâmáánust, mut ton alga sirdâšui čohčâmáánun 2021 koronaviruspandemia tiet. Turnee majemus konsert lâi [[Lontoo]] O2-areenast njuhčâmáánu 26. peeivi 2022. Collins almottij, ete konsert lâi siämmáást majemuš Genesis konsert. Collins saajeest ruumbuid čuojâttij suu 18-ahasâš Nicholas-kandâ, já tiervâsvuođâtiles tiet Collins ij puáhtám čuážžuđ já kaartâi lávluđ stoovlist. == Diskografia == * ''[[From Genesis to Revelation]]'' (1969) * ''[[Trespass (album)|Trespass]]'' (1970) * ''[[Nursery Cryme]]'' (1971) * ''[[Foxtrot (album)|Foxtrot]]'' (1972) * ''[[Selling England by the Pound]]'' (1973) * ''[[The Lamb Lies Down on Broadway]]'' (1974) * ''[[A Trick of the Tail]]'' (1976) * ''[[Wind & Wuthering]]'' (1976) * ''[[...And Then There Were Three...]]'' (1978) * ''[[Duke (album)|Duke]]'' (1980) * ''[[Abacab]]'' (1981) * ''[[Genesis (Genesis album)|Genesis]]'' (1983) * ''[[Invisible Touch]]'' (1986) * ''[[We Can't Dance]]'' (1991) * ''[[Calling All Stations]]'' (1997) == Jesâneh == * [[Peter Gabriel]] – laavlâ, huilo (1967–1975) * [[Phil Collins]] – ruumbuh (1970–1996, 2006–2007), laavlâ (1975–1996, 2006–2022) * [[Tony Banks]] – kuoskâttâsčuojânâsah (1967–2022) * [[Mike Rutherford]] – basso (1967–2022), kiitaar (1977–2000) * [[Steve Hackett]] – kiitaar (1971–1977) * Anthony Phillips – kiitaar (1967–1970) * Mick Barnard – kiitaar (1970–1971) * Chris Stewart - ruumbuh (1967–1968) * John Silver – ruumbuh (1968–1969) * John Mayhew – ruumbuh (1969–1970) * Ray Wilson – laavlâ (1996–2000) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Genesis|*]] 3v53qp3k2kf47qo9q4dszflwr8ald8z Christina Hammock Koch 0 16985 153051 149481 2026-04-28T17:38:50Z Yupik 23 153051 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Christina Koch | kove = Jsc2023e0016435_alt.jpg | kovetekstâ = | tiijpâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|1|1979}} | šoddâmsaje = [[Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = | äigi = 338 jándurid, 15 tijmed, 30 minuttid | väljejum = 2013 | iäláttâhân pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_59_Patch.png|Mätkikodde 59}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_60_Patch.png|Mätkikodde 60}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_61_Patch.png|Mätkikodde 61}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Christina_Koch.svg }} '''Christina Hammock Koch''' (š. [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi [[1979]] [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš insner já nissoonastronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Reid Wiseman]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Christina Hammock Koch šoodâi [[Michigan]]ist<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mlive.com/news/2019/03/nasas-first-all-women-spacewalk-features-michigan-native.html|nommâ=NASA’s first all-women spacewalk features Michigan native|tahhee=Raven, Benjamin|almostittem=www.mlive.com|äigimuddo=2019-03-08|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já rávásmij [[Tave-Carolina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://abc11.com/christina-koch-nasa-soyuz-astronaut/5157743/|nommâ=NASA astronaut, NC State grad Christina Koch ready for first space flight in March|almostittem=ABC11 Raleigh-Durham|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun luuvâi šleđgâtekniik já fyysiik [[Tave-Carolina uásistaatâollâopâttâh|Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuvâst]], mast sun valmâštui kandidaatin ive [[2001]] já maisterin ive [[2002]].<ref name="NASA"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ece.ncsu.edu/2019/alumna-astronaut-prepares-to-launch-to-the-iss/|nommâ=Alumna Astronaut Prepares to Launch to the ISS » Electrical and Computer Engineering|äigimuddo=2019-02-20|čujottum=2023-04-05|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu astoäigitoimáid kuleh el. miällum, värikuárŋudem, jooga, kaččâm já mađhâšem.<ref name="NASA"/> ==Karrieer== Christina Hammock Koch lii ohtâ enâmustáá hárjánâm NASA-astronautijn. Sun uásálistij NASA Academy -ohjelmân Goddard Space Flight Centerist (GSFC) ive [[2001]] já poorgâi GSFC:st šleđgâinsnerin ivij [[2002]]–[[2004]]. Sun väljejui kesimáánust [[2013]] ohtân NASA 21. astronautluoka jesânin. Taah jesâneh láá käävcis. Sun lii lamaš fáárust kulmii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst tutkâmušmaađhijn numerijn 59, 60 já 61. Suu tutkâmmaađhijn kuávdáš syergih láá lamaš sevŋis amnâs totkee Alpha-magneetspektrometri pyeredem, proteinčalmai šoddâdem lekittâstutkâmuš várás já biologisij 3D-printterij testam kođosij printtiimân tiäduttes tiileest. Hammock Koch lii toohâm kuttâ komovuotâväzzim, main kulmâ láá lamaš vuossâmuuh nisonij komovuotâväzzimeh. Sun lii viättám komovuođâst 328 peivid (ovdil Artemis II -mánudâšmääđhi).<ref name="NASA">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/christina-hammock-koch/biography|nommâ=Christina Hammock Koch NASA Astronaut|tahhee=|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-11-27|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Juovlâmáánust [[2020]] Christina Hammock Koch šoodâi Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuv kunneetuáhtárin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20230116234312/https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|nommâ=Launching the Next Generation {{!}} NC State News|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-01-16|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jsc2023e016439_alt.jpg|Koch ive 2023 Christina Koch official portrait in an EMU.jpg|Christina Hammock Koch ive 2018 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Artemis II&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hammock Koch, Christina}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih insnereh]] 93vwv7ynvhwlnrxxvw0c1pwfa3bh1ko 153052 153051 2026-04-28T17:39:15Z Yupik 23 iäláttâhân_pääccim 153052 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Christina Koch | kove = Jsc2023e0016435_alt.jpg | kovetekstâ = | tiijpâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|1|1979}} | šoddâmsaje = [[Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = | äigi = 338 jándurid, 15 tijmed, 30 minuttid | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_59_Patch.png|Mätkikodde 59}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_60_Patch.png|Mätkikodde 60}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_61_Patch.png|Mätkikodde 61}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Christina_Koch.svg }} '''Christina Hammock Koch''' (š. [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi [[1979]] [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš insner já nissoonastronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Reid Wiseman]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Christina Hammock Koch šoodâi [[Michigan]]ist<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mlive.com/news/2019/03/nasas-first-all-women-spacewalk-features-michigan-native.html|nommâ=NASA’s first all-women spacewalk features Michigan native|tahhee=Raven, Benjamin|almostittem=www.mlive.com|äigimuddo=2019-03-08|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já rávásmij [[Tave-Carolina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://abc11.com/christina-koch-nasa-soyuz-astronaut/5157743/|nommâ=NASA astronaut, NC State grad Christina Koch ready for first space flight in March|almostittem=ABC11 Raleigh-Durham|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun luuvâi šleđgâtekniik já fyysiik [[Tave-Carolina uásistaatâollâopâttâh|Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuvâst]], mast sun valmâštui kandidaatin ive [[2001]] já maisterin ive [[2002]].<ref name="NASA"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ece.ncsu.edu/2019/alumna-astronaut-prepares-to-launch-to-the-iss/|nommâ=Alumna Astronaut Prepares to Launch to the ISS » Electrical and Computer Engineering|äigimuddo=2019-02-20|čujottum=2023-04-05|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu astoäigitoimáid kuleh el. miällum, värikuárŋudem, jooga, kaččâm já mađhâšem.<ref name="NASA"/> ==Karrieer== Christina Hammock Koch lii ohtâ enâmustáá hárjánâm NASA-astronautijn. Sun uásálistij NASA Academy -ohjelmân Goddard Space Flight Centerist (GSFC) ive [[2001]] já poorgâi GSFC:st šleđgâinsnerin ivij [[2002]]–[[2004]]. Sun väljejui kesimáánust [[2013]] ohtân NASA 21. astronautluoka jesânin. Taah jesâneh láá käävcis. Sun lii lamaš fáárust kulmii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst tutkâmušmaađhijn numerijn 59, 60 já 61. Suu tutkâmmaađhijn kuávdáš syergih láá lamaš sevŋis amnâs totkee Alpha-magneetspektrometri pyeredem, proteinčalmai šoddâdem lekittâstutkâmuš várás já biologisij 3D-printterij testam kođosij printtiimân tiäduttes tiileest. Hammock Koch lii toohâm kuttâ komovuotâväzzim, main kulmâ láá lamaš vuossâmuuh nisonij komovuotâväzzimeh. Sun lii viättám komovuođâst 328 peivid (ovdil Artemis II -mánudâšmääđhi).<ref name="NASA">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/christina-hammock-koch/biography|nommâ=Christina Hammock Koch NASA Astronaut|tahhee=|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-11-27|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Juovlâmáánust [[2020]] Christina Hammock Koch šoodâi Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuv kunneetuáhtárin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20230116234312/https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|nommâ=Launching the Next Generation {{!}} NC State News|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-01-16|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jsc2023e016439_alt.jpg|Koch ive 2023 Christina Koch official portrait in an EMU.jpg|Christina Hammock Koch ive 2018 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Artemis II&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hammock Koch, Christina}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih insnereh]] orwby8tdqe6tczbapfo1w8fgxhwv4ui 153056 153052 2026-04-28T17:50:21Z Yupik 23 tijppâ 153056 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Christina Koch | kove = Jsc2023e0016435_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|1|1979}} | šoddâmsaje = [[Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = | äigi = 338 jándurid, 15 tijmed, 30 minuttid | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_59_Patch.png|Mätkikodde 59}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_60_Patch.png|Mätkikodde 60}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_61_Patch.png|Mätkikodde 61}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Christina_Koch.svg }} '''Christina Hammock Koch''' (š. [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi [[1979]] [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš insner já nissoonastronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Reid Wiseman]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Christina Hammock Koch šoodâi [[Michigan]]ist<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mlive.com/news/2019/03/nasas-first-all-women-spacewalk-features-michigan-native.html|nommâ=NASA’s first all-women spacewalk features Michigan native|tahhee=Raven, Benjamin|almostittem=www.mlive.com|äigimuddo=2019-03-08|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já rávásmij [[Tave-Carolina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://abc11.com/christina-koch-nasa-soyuz-astronaut/5157743/|nommâ=NASA astronaut, NC State grad Christina Koch ready for first space flight in March|almostittem=ABC11 Raleigh-Durham|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun luuvâi šleđgâtekniik já fyysiik [[Tave-Carolina uásistaatâollâopâttâh|Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuvâst]], mast sun valmâštui kandidaatin ive [[2001]] já maisterin ive [[2002]].<ref name="NASA"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ece.ncsu.edu/2019/alumna-astronaut-prepares-to-launch-to-the-iss/|nommâ=Alumna Astronaut Prepares to Launch to the ISS » Electrical and Computer Engineering|äigimuddo=2019-02-20|čujottum=2023-04-05|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu astoäigitoimáid kuleh el. miällum, värikuárŋudem, jooga, kaččâm já mađhâšem.<ref name="NASA"/> ==Karrieer== Christina Hammock Koch lii ohtâ enâmustáá hárjánâm NASA-astronautijn. Sun uásálistij NASA Academy -ohjelmân Goddard Space Flight Centerist (GSFC) ive [[2001]] já poorgâi GSFC:st šleđgâinsnerin ivij [[2002]]–[[2004]]. Sun väljejui kesimáánust [[2013]] ohtân NASA 21. astronautluoka jesânin. Taah jesâneh láá käävcis. Sun lii lamaš fáárust kulmii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst tutkâmušmaađhijn numerijn 59, 60 já 61. Suu tutkâmmaađhijn kuávdáš syergih láá lamaš sevŋis amnâs totkee Alpha-magneetspektrometri pyeredem, proteinčalmai šoddâdem lekittâstutkâmuš várás já biologisij 3D-printterij testam kođosij printtiimân tiäduttes tiileest. Hammock Koch lii toohâm kuttâ komovuotâväzzim, main kulmâ láá lamaš vuossâmuuh nisonij komovuotâväzzimeh. Sun lii viättám komovuođâst 328 peivid (ovdil Artemis II -mánudâšmääđhi).<ref name="NASA">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/christina-hammock-koch/biography|nommâ=Christina Hammock Koch NASA Astronaut|tahhee=|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-11-27|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Juovlâmáánust [[2020]] Christina Hammock Koch šoodâi Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuv kunneetuáhtárin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20230116234312/https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|nommâ=Launching the Next Generation {{!}} NC State News|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-01-16|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jsc2023e016439_alt.jpg|Koch ive 2023 Christina Koch official portrait in an EMU.jpg|Christina Hammock Koch ive 2018 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Artemis II&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hammock Koch, Christina}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih insnereh]] qe4ldgpe05dvulntfktns3kzxuunmcc 153057 153056 2026-04-28T17:50:30Z Yupik 23 153057 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Christina Koch | kove = Jsc2023e0016435_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|1|1979}} | šoddâmsaje = [[Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = | äigi = 338 jándurid, 15 tijmed, 30 minuttid | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_59_Patch.png|Mätkikodde 59}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_60_Patch.png|Mätkikodde 60}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_61_Patch.png|Mätkikodde 61}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Christina_Koch.svg }} '''Christina Hammock Koch''' (š. [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi [[1979]] [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš insner já nissoonastronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Reid Wiseman]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Christina Hammock Koch šoodâi [[Michigan]]ist<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mlive.com/news/2019/03/nasas-first-all-women-spacewalk-features-michigan-native.html|nommâ=NASA’s first all-women spacewalk features Michigan native|tahhee=Raven, Benjamin|almostittem=www.mlive.com|äigimuddo=2019-03-08|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já rávásmij [[Tave-Carolina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://abc11.com/christina-koch-nasa-soyuz-astronaut/5157743/|nommâ=NASA astronaut, NC State grad Christina Koch ready for first space flight in March|almostittem=ABC11 Raleigh-Durham|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun luuvâi šleđgâtekniik já fyysiik [[Tave-Carolina uásistaatâollâopâttâh|Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuvâst]], mast sun valmâštui kandidaatin ive [[2001]] já maisterin ive [[2002]].<ref name="NASA"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ece.ncsu.edu/2019/alumna-astronaut-prepares-to-launch-to-the-iss/|nommâ=Alumna Astronaut Prepares to Launch to the ISS » Electrical and Computer Engineering|äigimuddo=2019-02-20|čujottum=2023-04-05|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu astoäigitoimáid kuleh el. miällum, värikuárŋudem, jooga, kaččâm já mađhâšem.<ref name="NASA"/> ==Karrieer== Christina Hammock Koch lii ohtâ enâmustáá hárjánâm NASA-astronautijn. Sun uásálistij NASA Academy -ohjelmân Goddard Space Flight Centerist (GSFC) ive [[2001]] já poorgâi GSFC:st šleđgâinsnerin ivij [[2002]]–[[2004]]. Sun väljejui kesimáánust [[2013]] ohtân NASA 21. astronautluoka jesânin. Taah jesâneh láá käävcis. Sun lii lamaš fáárust kulmii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst tutkâmušmaađhijn numerijn 59, 60 já 61. Suu tutkâmmaađhijn kuávdáš syergih láá lamaš sevŋis amnâs totkee Alpha-magneetspektrometri pyeredem, proteinčalmai šoddâdem lekittâstutkâmuš várás já biologisij 3D-printterij testam kođosij printtiimân tiäduttes tiileest. Hammock Koch lii toohâm kuttâ komovuotâväzzim, main kulmâ láá lamaš vuossâmuuh nisonij komovuotâväzzimeh. Sun lii viättám komovuođâst 328 peivid (ovdil Artemis II -mánudâšmääđhi).<ref name="NASA">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/christina-hammock-koch/biography|nommâ=Christina Hammock Koch NASA Astronaut|tahhee=|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-11-27|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Juovlâmáánust [[2020]] Christina Hammock Koch šoodâi Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuv kunneetuáhtárin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20230116234312/https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|nommâ=Launching the Next Generation {{!}} NC State News|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-01-16|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jsc2023e016439_alt.jpg|Koch ive 2023 Christina Koch official portrait in an EMU.jpg|Christina Hammock Koch ive 2018 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Artemis II&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hammock Koch, Christina}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih insnereh]] 2k0v85z8hr9eb5pdk5echnahoo3oqpp 153064 153057 2026-04-28T17:58:16Z Yupik 23 {{Lippu|USA}} 153064 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Christina Koch | kove = Jsc2023e0016435_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|1|1979}} | šoddâmsaje = [[Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = | äigi = 338 jándurid, 15 tijmed, 30 minuttid | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_59_Patch.png|Mätkikodde 59}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_60_Patch.png|Mätkikodde 60}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_61_Patch.png|Mätkikodde 61}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Christina_Koch.svg }} '''Christina Hammock Koch''' (š. [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi [[1979]] [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš insner já nissoonastronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Reid Wiseman]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Christina Hammock Koch šoodâi [[Michigan]]ist<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mlive.com/news/2019/03/nasas-first-all-women-spacewalk-features-michigan-native.html|nommâ=NASA’s first all-women spacewalk features Michigan native|tahhee=Raven, Benjamin|almostittem=www.mlive.com|äigimuddo=2019-03-08|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já rávásmij [[Tave-Carolina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://abc11.com/christina-koch-nasa-soyuz-astronaut/5157743/|nommâ=NASA astronaut, NC State grad Christina Koch ready for first space flight in March|almostittem=ABC11 Raleigh-Durham|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun luuvâi šleđgâtekniik já fyysiik [[Tave-Carolina uásistaatâollâopâttâh|Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuvâst]], mast sun valmâštui kandidaatin ive [[2001]] já maisterin ive [[2002]].<ref name="NASA"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ece.ncsu.edu/2019/alumna-astronaut-prepares-to-launch-to-the-iss/|nommâ=Alumna Astronaut Prepares to Launch to the ISS » Electrical and Computer Engineering|äigimuddo=2019-02-20|čujottum=2023-04-05|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu astoäigitoimáid kuleh el. miällum, värikuárŋudem, jooga, kaččâm já mađhâšem.<ref name="NASA"/> ==Karrieer== Christina Hammock Koch lii ohtâ enâmustáá hárjánâm NASA-astronautijn. Sun uásálistij NASA Academy -ohjelmân Goddard Space Flight Centerist (GSFC) ive [[2001]] já poorgâi GSFC:st šleđgâinsnerin ivij [[2002]]–[[2004]]. Sun väljejui kesimáánust [[2013]] ohtân NASA 21. astronautluoka jesânin. Taah jesâneh láá käävcis. Sun lii lamaš fáárust kulmii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst tutkâmušmaađhijn numerijn 59, 60 já 61. Suu tutkâmmaađhijn kuávdáš syergih láá lamaš sevŋis amnâs totkee Alpha-magneetspektrometri pyeredem, proteinčalmai šoddâdem lekittâstutkâmuš várás já biologisij 3D-printterij testam kođosij printtiimân tiäduttes tiileest. Hammock Koch lii toohâm kuttâ komovuotâväzzim, main kulmâ láá lamaš vuossâmuuh nisonij komovuotâväzzimeh. Sun lii viättám komovuođâst 328 peivid (ovdil Artemis II -mánudâšmääđhi).<ref name="NASA">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/christina-hammock-koch/biography|nommâ=Christina Hammock Koch NASA Astronaut|tahhee=|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-11-27|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Juovlâmáánust [[2020]] Christina Hammock Koch šoodâi Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuv kunneetuáhtárin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20230116234312/https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|nommâ=Launching the Next Generation {{!}} NC State News|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-01-16|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jsc2023e016439_alt.jpg|Koch ive 2023 Christina Koch official portrait in an EMU.jpg|Christina Hammock Koch ive 2018 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Artemis II&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hammock Koch, Christina}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih insnereh]] bqh3ksdy08we6nsl5m85yrvv525ow46 153066 153064 2026-04-28T18:00:18Z Yupik 23 [[]] 153066 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Christina Koch | kove = Jsc2023e0016435_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|1|1979}} | šoddâmsaje = [[Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = | äigi = 338 jándurid, 15 tijmed, 30 minuttid | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_59_Patch.png|Mätkikodde 59}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_60_Patch.png|Mätkikodde 60}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_61_Patch.png|Mätkikodde 61}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Christina_Koch.svg }} '''Christina Hammock Koch''' (š. [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi [[1979]] [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš insner já nissoonastronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Reid Wiseman]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Christina Hammock Koch šoodâi [[Michigan]]ist<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mlive.com/news/2019/03/nasas-first-all-women-spacewalk-features-michigan-native.html|nommâ=NASA’s first all-women spacewalk features Michigan native|tahhee=Raven, Benjamin|almostittem=www.mlive.com|äigimuddo=2019-03-08|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já rávásmij [[Tave-Carolina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://abc11.com/christina-koch-nasa-soyuz-astronaut/5157743/|nommâ=NASA astronaut, NC State grad Christina Koch ready for first space flight in March|almostittem=ABC11 Raleigh-Durham|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun luuvâi šleđgâtekniik já fyysiik [[Tave-Carolina uásistaatâollâopâttâh|Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuvâst]], mast sun valmâštui kandidaatin ive [[2001]] já maisterin ive [[2002]].<ref name="NASA"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ece.ncsu.edu/2019/alumna-astronaut-prepares-to-launch-to-the-iss/|nommâ=Alumna Astronaut Prepares to Launch to the ISS » Electrical and Computer Engineering|äigimuddo=2019-02-20|čujottum=2023-04-05|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu astoäigitoimáid kuleh el. miällum, värikuárŋudem, jooga, kaččâm já mađhâšem.<ref name="NASA"/> ==Karrieer== Christina Hammock Koch lii ohtâ enâmustáá hárjánâm NASA-astronautijn. Sun uásálistij NASA Academy -ohjelmân Goddard Space Flight Centerist (GSFC) ive [[2001]] já poorgâi GSFC:st šleđgâinsnerin ivij [[2002]]–[[2004]]. Sun väljejui kesimáánust [[2013]] ohtân NASA 21. astronautluoka jesânin. Taah jesâneh láá käävcis. Sun lii lamaš fáárust kulmii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst tutkâmušmaađhijn numerijn 59, 60 já 61. Suu tutkâmmaađhijn kuávdáš syergih láá lamaš sevŋis amnâs totkee Alpha-magneetspektrometri pyeredem, proteinčalmai šoddâdem lekittâstutkâmuš várás já biologisij 3D-printterij testam kođosij printtiimân tiäduttes tiileest. Hammock Koch lii toohâm kuttâ komovuotâväzzim, main kulmâ láá lamaš vuossâmuuh nisonij komovuotâväzzimeh. Sun lii viättám komovuođâst 328 peivid (ovdil Artemis II -mánudâšmääđhi).<ref name="NASA">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/christina-hammock-koch/biography|nommâ=Christina Hammock Koch NASA Astronaut|tahhee=|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-11-27|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Juovlâmáánust [[2020]] Christina Hammock Koch šoodâi Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuv kunneetuáhtárin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20230116234312/https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|nommâ=Launching the Next Generation {{!}} NC State News|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-01-16|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jsc2023e016439_alt.jpg|Koch ive 2023 Christina Koch official portrait in an EMU.jpg|Christina Hammock Koch ive 2018 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hammock Koch, Christina}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih insnereh]] nqifn5hayhk42vaj53ed2unyscsmvko 153081 153066 2026-04-28T18:57:31Z Yupik 23 [[NASA astronautjuávkku 21]] ([[2013]]) 153081 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Christina Koch | kove = Jsc2023e0016435_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|29|1|1979}} | šoddâmsaje = [[Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = | äigi = 338 jándurid, 15 tijmed, 30 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 21]] ([[2013]]) | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_59_Patch.png|Mätkikodde 59}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_60_Patch.png|Mätkikodde 60}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_61_Patch.png|Mätkikodde 61}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Christina_Koch.svg }} '''Christina Hammock Koch''' (š. [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi [[1979]] [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]], [[Michigan]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš insner já nissoonastronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Reid Wiseman]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Christina Hammock Koch šoodâi [[Michigan]]ist<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mlive.com/news/2019/03/nasas-first-all-women-spacewalk-features-michigan-native.html|nommâ=NASA’s first all-women spacewalk features Michigan native|tahhee=Raven, Benjamin|almostittem=www.mlive.com|äigimuddo=2019-03-08|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> já rávásmij [[Tave-Carolina]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://abc11.com/christina-koch-nasa-soyuz-astronaut/5157743/|nommâ=NASA astronaut, NC State grad Christina Koch ready for first space flight in March|almostittem=ABC11 Raleigh-Durham|čujottum=2023-04-04|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Sun luuvâi šleđgâtekniik já fyysiik [[Tave-Carolina uásistaatâollâopâttâh|Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuvâst]], mast sun valmâštui kandidaatin ive [[2001]] já maisterin ive [[2002]].<ref name="NASA"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ece.ncsu.edu/2019/alumna-astronaut-prepares-to-launch-to-the-iss/|nommâ=Alumna Astronaut Prepares to Launch to the ISS » Electrical and Computer Engineering|äigimuddo=2019-02-20|čujottum=2023-04-05|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Suu astoäigitoimáid kuleh el. miällum, värikuárŋudem, jooga, kaččâm já mađhâšem.<ref name="NASA"/> ==Karrieer== Christina Hammock Koch lii ohtâ enâmustáá hárjánâm NASA-astronautijn. Sun uásálistij NASA Academy -ohjelmân Goddard Space Flight Centerist (GSFC) ive [[2001]] já poorgâi GSFC:st šleđgâinsnerin ivij [[2002]]–[[2004]]. Sun väljejui kesimáánust [[2013]] ohtân NASA 21. astronautluoka jesânin. Taah jesâneh láá käävcis. Sun lii lamaš fáárust kulmii Almugijkoskâsii komovuotâsajattuvâst tutkâmušmaađhijn numerijn 59, 60 já 61. Suu tutkâmmaađhijn kuávdáš syergih láá lamaš sevŋis amnâs totkee Alpha-magneetspektrometri pyeredem, proteinčalmai šoddâdem lekittâstutkâmuš várás já biologisij 3D-printterij testam kođosij printtiimân tiäduttes tiileest. Hammock Koch lii toohâm kuttâ komovuotâväzzim, main kulmâ láá lamaš vuossâmuuh nisonij komovuotâväzzimeh. Sun lii viättám komovuođâst 328 peivid (ovdil Artemis II -mánudâšmääđhi).<ref name="NASA">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/christina-hammock-koch/biography|nommâ=Christina Hammock Koch NASA Astronaut|tahhee=|almostittem=NASA|äigimuddo=2015-11-27|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh já tubdâstâsah== Juovlâmáánust [[2020]] Christina Hammock Koch šoodâi Tave-Carolina uásistaatâollâopâttuv kunneetuáhtárin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20230116234312/https://news.ncsu.edu/2020/11/launching-the-next-generation/|nommâ=Launching the Next Generation {{!}} NC State News|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2023-01-16|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jsc2023e016439_alt.jpg|Koch ive 2023 Christina Koch official portrait in an EMU.jpg|Christina Hammock Koch ive 2018 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hammock Koch, Christina}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Kunneetuáhtáreh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih insnereh]] cwah84rckx9rj3w2x349d94klja7m1m Victor J. Glover 0 16994 153049 152545 2026-04-28T17:23:18Z Yupik 23 Šoddâmäigi já ahe 153049 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâr = | tiijpâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 172 jándurid, 23 tijmed, 10 minuttid (komovuođâst tääl) | väljejum = 2013 | eläköitymispäivä = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautluokka 21|NASA astronautluokan]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Kooveest čižetpeln: NASA-astronauteh [[Christina Hammock Koch]], Victor J. Glover já [[Reid Wiseman]] sehe CSA-astronaut [[Jeremy Hansen]] </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] msauujecbcl239lxvftv9vf7afm03ai 153050 153049 2026-04-28T17:25:03Z Yupik 23 kovetekstâ 153050 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâ = | tiijpâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 172 jándurid, 23 tijmed, 10 minuttid (komovuođâst tääl) | väljejum = 2013 | eläköitymispäivä = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautluokka 21|NASA astronautluokan]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Kooveest čižetpeln: NASA-astronauteh [[Christina Hammock Koch]], Victor J. Glover já [[Reid Wiseman]] sehe CSA-astronaut [[Jeremy Hansen]] </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 6jntjwarsm8tt7cm3nc4pg4gpde4uqv 153053 153050 2026-04-28T17:39:34Z Yupik 23 iäláttâhân_pääccim 153053 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâ = | tiijpâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 172 jándurid, 23 tijmed, 10 minuttid (komovuođâst tääl) | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautluokka 21|NASA astronautluokan]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Kooveest čižetpeln: NASA-astronauteh [[Christina Hammock Koch]], Victor J. Glover já [[Reid Wiseman]] sehe CSA-astronaut [[Jeremy Hansen]] </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] lduu2fv7hb9oj74whgiouxunpcrx9yv 153058 153053 2026-04-28T17:50:41Z Yupik 23 tijppâ 153058 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 172 jándurid, 23 tijmed, 10 minuttid (komovuođâst tääl) | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautluokka 21|NASA astronautluokan]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Kooveest čižetpeln: NASA-astronauteh [[Christina Hammock Koch]], Victor J. Glover já [[Reid Wiseman]] sehe CSA-astronaut [[Jeremy Hansen]] </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] iassgo3dc7d6q9w7mxtwnp9k21w1uha 153065 153058 2026-04-28T17:59:49Z Yupik 23 {{Lippu|USA}} já peiv. 153065 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 176 jándurid, 8 tijmed, 1 miinut | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautluokka 21|NASA astronautluokan]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|Kooveest čižetpeln: NASA-astronauteh [[Christina Hammock Koch]], Victor J. Glover já [[Reid Wiseman]] sehe CSA-astronaut [[Jeremy Hansen]] </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] nwg9z81haefkejrh2dqxyrt7ywie9dt 153067 153065 2026-04-28T18:00:47Z Yupik 23 [[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh 153067 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 176 jándurid, 8 tijmed, 1 miinut | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautluokka 21|NASA astronautluokan]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] i16m5p50c67x8r9tqa13ynpziieyfpo 153071 153067 2026-04-28T18:13:22Z Yupik 23 kommodor 153071 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kommodor]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 176 jándurid, 8 tijmed, 1 miinut | väljejum = 2013 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautluokka 21|NASA astronautluokan]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 5bnicmrxvdt1lr6qnwvflqqz8bdqvyd 153080 153071 2026-04-28T18:57:12Z Yupik 23 [[NASA astronautjuávkku 21]] ([[2013]]) 153080 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Victor J. Glover | kove = Jsc2023e0016433_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|30|4|1976}} | šoddâmsaje = [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = | árvu = [[kommodor]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 176 jándurid, 8 tijmed, 1 miinut | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 21]] ([[2013]]) | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|SpaceX_Crew-1_logo.svg|SpaceX Crew-1}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_64_Patch.png|Mätkikodde 64}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_65_Patch.png|Mätkikodde 65}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Victor Glover signature.png }} '''Victor J. Glover''' (š. [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi [[1976]] [[Pomona (Kalifornia)|Pomona]], [[Kalifornia]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Reid Wiseman]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. ==Eellim== Victor J. Glover lii šoddâm já rávásmâm [[Pomona (Kalifornia)|Pomonast]], [[Kalifornia]]st. Sun lii suuvâs vuosmuš akateemlâš olmooš. Glover luuvâi insnerin [[California Polytechnic State University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui kandidaatin ive [[1999]]. Tastmaŋa sun lii valmâštum maisterin kulmii iivij [[2007]], [[2009]] já [[2010]].<ref name="nasa"/> Victor J. Glover lii naaijâm Dionna Odom Gloveráin. Sunnust láá nelji nieidâ.<ref name="nasa"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ghgossip.com/victor-glover-children-meet-his-4-daughters/|nommâ=Victor Glover Children: Meet His 4 Daughters|almostittem=www.ghgossip.com|äigimuddo=2023-04-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en-AU}}</ref> ==Karrieer== Victor J. Glover väljejui [[NASA astronautluokka 21|NASA astronautluokan]] kesimáánust [[2013]]. Sun finnij NASA-škovlim valmâšin ive [[2015]].<ref name="nasa"/> Glover tuáimá tääl pilottin já nubben komendeijen SpaceX Crew Dragon -komovuotâskiijpâst, mon nommâ lii Resilience já mii paččui [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[2020]]. Sun tooimâi meid almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdeminsnerin kirdemvuárust 64. Sun lii eromâš hárjánâm kirdee, kote lii kirdám paijeel 3 000 kirdemtijmed paijeel 40 kirdemmašináin, paijeel 400 kirdemtoorjâskiijpâkirdemid já 24 taištâlemkirdemid (cuáŋuimáánu 2023 räi).<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/victor-j-glover/biography|nommâ=Victor J. Glover, Jr. (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-02-04|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-07|ietf-kielâkoodi=}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Victor J. Glover official portrait.jpg|Victor J. Glover ive 2014 NASA_astronauts_work_aboard_the_SpaceX_Crew_Dragon_(iss064e004754).jpg|Kooveest čižetpeln: [[Michael Hopkins]], Victor Glover já [[Shannon Walker]] [[SpaceX Crew-1]] kapselist ive 2020 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Kirjeh== * Glover, Victor J. (2012). Talking Back: Weapons, Warfare, and Feedback. BiblioScholar Dissertations. ISBN 978-1286863367. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/AstroVicGlover Victor Glover] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Glover, Victor J.}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] f0wq7c6ywl307mifl92n1doa1zk5788 Reid Wiseman 0 17019 153055 149490 2026-04-28T17:50:16Z Yupik 23 tijppâ 153055 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Reid Wiseman | kove = Jsc2023e0016434_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[CSA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Kanada | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|27|1|1976}} | šoddâmsaje = [[London, Ontario]], [[Kanada]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = eeveerst [[Kanada kunâgâslâš áimuvyeimih|RCAF]] | äigi = 9 jándurid, 1 tijme, 23 minuttid | väljejum = 2009 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Jeremy_Hansen.svg }} [[Tiätuvuárkká:Gregory R. Wiseman, official portrait.jpg|pienoiskuva|Reid Wiseman ive 2015]] [[Tiätuvuárkká:Artemis 2 Crew Portrait.jpg|pienoiskuva|Kooveest čižetpeln: NASA-astronauteh [[Christina Hammock Koch]], [[Victor J. Glover]] já Reid Wiseman sehe CSA-astronaut [[Jeremy Hansen]]]] '''Gregory Reid Wiseman''' (š. [[skammâmáánu 11.]] peeivi [[1975]] [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin. ==Eellim== Reid Wiseman lii šoddâm [[Baltimore]]st, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Sun luuvâi insnerin [[Johns Hopkins University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui maisterin ive [[2006]].<ref name="nasa"/><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Roylance, Frank D|Paječaalâ=Gregory Wiseman picked to be astronaut|Almostittem=The Baltimore Sun|Äigimuddo=30.6.2009|Siijđoh=4|Kielâ={{en}}}}</ref> Reid Wiseman lâi naaijâm Carroll (Taylor) Wisemanáin, mut Carroll jaamij ive 2020. Sunnui lává šoddâm kyehti nieidâ.<ref name="nasa"/> ==Karrieer== Reid Wiseman lii uásálistám Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdemân 40/41 já lamaš komovuođâst ihepele vyesimáánust 2014 skammâmáánu 2014 räi. Sun lii toimâm meid astronauttoimâttuv ({{k-en|Astronaut Office}}) hovdân kyehti ive juovlâmáánust 2020 skammâmáánun 2022. Sun jooskâi taan pargoost, tastko sun halijdij maassâd kirdemáid.<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/g-reid-wiseman/biography|nommâ=G. Reid Wiseman (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-03-01|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ===Artemis II=== [[Cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] Reid Wiseman väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. Wiseman tuáimá meid Artemis II -kirdemvuáru komendeijen. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Wiseman, Reid}} [[Luokka:Ive 1975 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] h9x8ko6vvgfhs3r0sv9jf530cjsmivv 153060 153055 2026-04-28T17:56:04Z Yupik 23 153060 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Reid Wiseman | kove = Jsc2023e0016434_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|11|11|1975}} | šoddâmsaje = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = merâvuoimij kirdee | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 174 jándurid, 9 tijmed, 33 minuttid | väljejum = 2009 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_40_Patch.png|Mätkikodde 40}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_41_Patch.png|Mätkikodde 41}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Reid_Wiseman.svg }} '''Gregory Reid Wiseman''' (š. [[skammâmáánu 11.]] peeivi [[1975]] [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin. ==Eellim== Reid Wiseman lii šoddâm [[Baltimore]]st, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Sun luuvâi insnerin [[Johns Hopkins University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui maisterin ive [[2006]].<ref name="nasa"/><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Roylance, Frank D|Paječaalâ=Gregory Wiseman picked to be astronaut|Almostittem=The Baltimore Sun|Äigimuddo=30.6.2009|Siijđoh=4|Kielâ={{en}}}}</ref> Reid Wiseman lâi naaijâm Carroll (Taylor) Wisemanáin, mut Carroll jaamij ive 2020. Sunnui lává šoddâm kyehti nieidâ.<ref name="nasa"/> ==Karrieer== Reid Wiseman lii uásálistám Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdemân 40/41 já lamaš komovuođâst ihepele vyesimáánust 2014 skammâmáánu 2014 räi. Sun lii toimâm meid astronauttoimâttuv ({{k-en|Astronaut Office}}) hovdân kyehti ive juovlâmáánust 2020 skammâmáánun 2022. Sun jooskâi taan pargoost, tastko sun halijdij maassâd kirdemáid.<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/g-reid-wiseman/biography|nommâ=G. Reid Wiseman (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-03-01|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ===Artemis II=== [[Cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] Reid Wiseman väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. Wiseman tuáimá meid Artemis II -kirdemvuáru komendeijen. == Kovegalleria == <gallery align="center"> Gregory R. Wiseman, official portrait.jpg|Reid Wiseman ive 2015]] Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Wiseman, Reid}} [[Luokka:Ive 1975 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] lwut0tu1pt2n68kgp7ytkk3qto74bow 153061 153060 2026-04-28T17:56:15Z Yupik 23 /* Kovegalleria */ 153061 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Reid Wiseman | kove = Jsc2023e0016434_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Ovtâstum staatah | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|11|11|1975}} | šoddâmsaje = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = merâvuoimij kirdee | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 174 jándurid, 9 tijmed, 33 minuttid | väljejum = 2009 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_40_Patch.png|Mätkikodde 40}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_41_Patch.png|Mätkikodde 41}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Reid_Wiseman.svg }} '''Gregory Reid Wiseman''' (š. [[skammâmáánu 11.]] peeivi [[1975]] [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin. ==Eellim== Reid Wiseman lii šoddâm [[Baltimore]]st, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Sun luuvâi insnerin [[Johns Hopkins University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui maisterin ive [[2006]].<ref name="nasa"/><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Roylance, Frank D|Paječaalâ=Gregory Wiseman picked to be astronaut|Almostittem=The Baltimore Sun|Äigimuddo=30.6.2009|Siijđoh=4|Kielâ={{en}}}}</ref> Reid Wiseman lâi naaijâm Carroll (Taylor) Wisemanáin, mut Carroll jaamij ive 2020. Sunnui lává šoddâm kyehti nieidâ.<ref name="nasa"/> ==Karrieer== Reid Wiseman lii uásálistám Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdemân 40/41 já lamaš komovuođâst ihepele vyesimáánust 2014 skammâmáánu 2014 räi. Sun lii toimâm meid astronauttoimâttuv ({{k-en|Astronaut Office}}) hovdân kyehti ive juovlâmáánust 2020 skammâmáánun 2022. Sun jooskâi taan pargoost, tastko sun halijdij maassâd kirdemáid.<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/g-reid-wiseman/biography|nommâ=G. Reid Wiseman (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-03-01|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ===Artemis II=== [[Cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] Reid Wiseman väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. Wiseman tuáimá meid Artemis II -kirdemvuáru komendeijen. == Kovegalleria == <gallery align="center"> Gregory R. Wiseman, official portrait.jpg|Wiseman ive 2015 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Wiseman, Reid}} [[Luokka:Ive 1975 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] tbsntuyoc8ve9hxyw412mafgqcbdyy1 153063 153061 2026-04-28T17:58:04Z Yupik 23 {{Lippu|USA}} 153063 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Reid Wiseman | kove = Jsc2023e0016434_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|11|11|1975}} | šoddâmsaje = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = merâvuoimij kirdee | árvu = [[kapteen]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 174 jándurid, 9 tijmed, 33 minuttid | väljejum = 2009 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_40_Patch.png|Mätkikodde 40}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_41_Patch.png|Mätkikodde 41}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Reid_Wiseman.svg }} '''Gregory Reid Wiseman''' (š. [[skammâmáánu 11.]] peeivi [[1975]] [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin. ==Eellim== Reid Wiseman lii šoddâm [[Baltimore]]st, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Sun luuvâi insnerin [[Johns Hopkins University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui maisterin ive [[2006]].<ref name="nasa"/><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Roylance, Frank D|Paječaalâ=Gregory Wiseman picked to be astronaut|Almostittem=The Baltimore Sun|Äigimuddo=30.6.2009|Siijđoh=4|Kielâ={{en}}}}</ref> Reid Wiseman lâi naaijâm Carroll (Taylor) Wisemanáin, mut Carroll jaamij ive 2020. Sunnui lává šoddâm kyehti nieidâ.<ref name="nasa"/> ==Karrieer== Reid Wiseman lii uásálistám Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdemân 40/41 já lamaš komovuođâst ihepele vyesimáánust 2014 skammâmáánu 2014 räi. Sun lii toimâm meid astronauttoimâttuv ({{k-en|Astronaut Office}}) hovdân kyehti ive juovlâmáánust 2020 skammâmáánun 2022. Sun jooskâi taan pargoost, tastko sun halijdij maassâd kirdemáid.<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/g-reid-wiseman/biography|nommâ=G. Reid Wiseman (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-03-01|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ===Artemis II=== [[Cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] Reid Wiseman väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. Wiseman tuáimá meid Artemis II -kirdemvuáru komendeijen. == Kovegalleria == <gallery align="center"> Gregory R. Wiseman, official portrait.jpg|Wiseman ive 2015 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Wiseman, Reid}} [[Luokka:Ive 1975 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] hj0hmueb5ym5zs3n5cgi9zym1u3kgux 153070 153063 2026-04-28T18:12:41Z Yupik 23 kommodor 153070 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Reid Wiseman | kove = Jsc2023e0016434_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|11|11|1975}} | šoddâmsaje = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = merâvuoimij kirdee | árvu = [[kommodor]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 174 jándurid, 9 tijmed, 33 minuttid | väljejum = 2009 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_40_Patch.png|Mätkikodde 40}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_41_Patch.png|Mätkikodde 41}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Reid_Wiseman.svg }} '''Gregory Reid Wiseman''' (š. [[skammâmáánu 11.]] peeivi [[1975]] [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin. ==Eellim== Reid Wiseman lii šoddâm [[Baltimore]]st, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Sun luuvâi insnerin [[Johns Hopkins University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui maisterin ive [[2006]].<ref name="nasa"/><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Roylance, Frank D|Paječaalâ=Gregory Wiseman picked to be astronaut|Almostittem=The Baltimore Sun|Äigimuddo=30.6.2009|Siijđoh=4|Kielâ={{en}}}}</ref> Reid Wiseman lâi naaijâm Carroll (Taylor) Wisemanáin, mut Carroll jaamij ive 2020. Sunnui lává šoddâm kyehti nieidâ.<ref name="nasa"/> ==Karrieer== Reid Wiseman lii uásálistám Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdemân 40/41 já lamaš komovuođâst ihepele vyesimáánust 2014 skammâmáánu 2014 räi. Sun lii toimâm meid astronauttoimâttuv ({{k-en|Astronaut Office}}) hovdân kyehti ive juovlâmáánust 2020 skammâmáánun 2022. Sun jooskâi taan pargoost, tastko sun halijdij maassâd kirdemáid.<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/g-reid-wiseman/biography|nommâ=G. Reid Wiseman (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-03-01|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ===Artemis II=== [[Cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] Reid Wiseman väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. Wiseman tuáimá meid Artemis II -kirdemvuáru komendeijen. == Kovegalleria == <gallery align="center"> Gregory R. Wiseman, official portrait.jpg|Wiseman ive 2015 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Wiseman, Reid}} [[Luokka:Ive 1975 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 94016estaoxqcicksgmuhjzh44u86v6 153083 153070 2026-04-28T18:59:06Z Yupik 23 [[NASA astronautjuávkku 20]] ([[2009]]) 153083 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Reid Wiseman | kove = Jsc2023e0016434_alt.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|USA}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|11|11|1975}} | šoddâmsaje = [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = merâvuoimij kirdee | árvu = [[kommodor]] [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 174 jándurid, 9 tijmed, 33 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 20]] ([[2009]]) | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_40_Patch.png|Mätkikodde 40}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_41_Patch.png|Mätkikodde 41}} {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Reid_Wiseman.svg }} '''Gregory Reid Wiseman''' (š. [[skammâmáánu 11.]] peeivi [[1975]] [[Baltimore]], [[Maryland]], [[Ovtâstum staatah]]) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin. ==Eellim== Reid Wiseman lii šoddâm [[Baltimore]]st, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Sun luuvâi insnerin [[Johns Hopkins University]] -nommâsii ollâopâttuvâst, kost sun valmâštui maisterin ive [[2006]].<ref name="nasa"/><ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Roylance, Frank D|Paječaalâ=Gregory Wiseman picked to be astronaut|Almostittem=The Baltimore Sun|Äigimuddo=30.6.2009|Siijđoh=4|Kielâ={{en}}}}</ref> Reid Wiseman lâi naaijâm Carroll (Taylor) Wisemanáin, mut Carroll jaamij ive 2020. Sunnui lává šoddâm kyehti nieidâ.<ref name="nasa"/> ==Karrieer== Reid Wiseman lii uásálistám Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv kirdemân 40/41 já lamaš komovuođâst ihepele vyesimáánust 2014 skammâmáánu 2014 räi. Sun lii toimâm meid astronauttoimâttuv ({{k-en|Astronaut Office}}) hovdân kyehti ive juovlâmáánust 2020 skammâmáánun 2022. Sun jooskâi taan pargoost, tastko sun halijdij maassâd kirdemáid.<ref name="nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/g-reid-wiseman/biography|nommâ=G. Reid Wiseman (Captain, U.S. Navy) NASA Astronaut|tahhee=Whiting, Melanie|almostittem=NASA|äigimuddo=2016-03-01|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-16|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ===Artemis II=== [[Cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] Reid Wiseman väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Jeremy Hansen]]áin. Wiseman tuáimá meid Artemis II -kirdemvuáru komendeijen. == Kovegalleria == <gallery align="center"> Gregory R. Wiseman, official portrait.jpg|Wiseman ive 2015 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Wiseman, Reid}} [[Luokka:Ive 1975 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] pliqea0g1x5p1ytcu1v749r0k57ce4g Jeremy Hansen 0 17021 153054 149492 2026-04-28T17:48:16Z Yupik 23 +{{Astronaut 153054 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Jeremy Hansen | kove = Jsc2023e0016436_alt2.jpg | kovetekstâ = | tiijpâ = [[CSA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Kanada | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|27|1|1976}} | šoddâmsaje = [[London, Ontario]], [[Kanada]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = eeveerst [[Kanada kunâgâslâš áimuvyeimih|RCAF]] | äigi = 9 jándurid, 1 tijme, 23 minuttid | väljejum = 2009 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Jeremy_Hansen.svg }} '''Jeremy Roger Hansen''' (š. [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi [[1976]] [[London (Kanada)|London]], [[Ontario]], [[Kanada]]) lii kanadalâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Reid Wiseman]]áin. ==Eellim== Jeremy Hansen lii šoddâm [[London (Kanada)|London]]ist, [[Kanada]]st, mut sun viettij pärnivuođâs eennâmtáálust Ailsa Craig aldasijn. Tastmaŋa sun varrij Ingersollân, kost sun juuđij Ingersoll District Collegiate Institute -nommâsii luvâttuv. Jeremy Hansen lii naaijâm, já sust láá kulmâ párnáá.<ref name="csa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.asc-csa.gc.ca/eng/astronauts/canadian/active/bio-jeremy-hansen.asp|nommâ=Astronaut Jeremy Hansen's biography|tahhee=|almostittem=Canadian Space Agency|äigimuddo=2009-05-13|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Karrieer== Jeremy Hansen lii komovuotâsyergi luándutiettuu kandidaat já fyysiik maister. Sun lii tutkâm satelliitčuávvum vijđeskovesatelliitijgijn. Sun lii meid škovlim NASA astronautluoka. Sust lii taištâlemkirdee škovliittâs. Sun lii uásálistám kuovđâšmohjelmân já viättám eennâm vyelni kuttâ peeivi. Ton lasseen sun lii uásálistám merâtutkâmohjelmân, mii valmâštâl astronautijd komovuotâmáátkán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=}}</ref><ref name="csa"/> ==Tubdâstâsah== [[10521 Jeremyhansen]] -nommâsâš asteroid lii finnim noomâs Jeremy Hansen mield.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=10521|nommâ=(10521) Jeremyhansen = 1990 RW7 = 1996 TH15|almostittem=www.minorplanetcenter.net|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jeremy Hansen official portrait.jpg|Jeremy Hansen ive 2009 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/Astro_Jeremy Jeremy Hansen] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hansen, Jeremy}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Kanadaliih astronauteh]] tpxcvf6in7jb42qpjumoc1bfbftbfnc 153059 153054 2026-04-28T17:51:09Z Yupik 23 tijppâ 153059 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Jeremy Hansen | kove = Jsc2023e0016436_alt2.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[CSA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = Kanada | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|27|1|1976}} | šoddâmsaje = [[London, Ontario]], [[Kanada]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = eeveerst [[Kanada kunâgâslâš áimuvyeimih|RCAF]] | äigi = 9 jándurid, 1 tijme, 23 minuttid | väljejum = 2009 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Jeremy_Hansen.svg }} '''Jeremy Roger Hansen''' (š. [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi [[1976]] [[London (Kanada)|London]], [[Ontario]], [[Kanada]]) lii kanadalâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Reid Wiseman]]áin. ==Eellim== Jeremy Hansen lii šoddâm [[London (Kanada)|London]]ist, [[Kanada]]st, mut sun viettij pärnivuođâs eennâmtáálust Ailsa Craig aldasijn. Tastmaŋa sun varrij Ingersollân, kost sun juuđij Ingersoll District Collegiate Institute -nommâsii luvâttuv. Jeremy Hansen lii naaijâm, já sust láá kulmâ párnáá.<ref name="csa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.asc-csa.gc.ca/eng/astronauts/canadian/active/bio-jeremy-hansen.asp|nommâ=Astronaut Jeremy Hansen's biography|tahhee=|almostittem=Canadian Space Agency|äigimuddo=2009-05-13|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Karrieer== Jeremy Hansen lii komovuotâsyergi luándutiettuu kandidaat já fyysiik maister. Sun lii tutkâm satelliitčuávvum vijđeskovesatelliitijgijn. Sun lii meid škovlim NASA astronautluoka. Sust lii taištâlemkirdee škovliittâs. Sun lii uásálistám kuovđâšmohjelmân já viättám eennâm vyelni kuttâ peeivi. Ton lasseen sun lii uásálistám merâtutkâmohjelmân, mii valmâštâl astronautijd komovuotâmáátkán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=}}</ref><ref name="csa"/> ==Tubdâstâsah== [[10521 Jeremyhansen]] -nommâsâš asteroid lii finnim noomâs Jeremy Hansen mield.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=10521|nommâ=(10521) Jeremyhansen = 1990 RW7 = 1996 TH15|almostittem=www.minorplanetcenter.net|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jeremy Hansen official portrait.jpg|Jeremy Hansen ive 2009 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/Astro_Jeremy Jeremy Hansen] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hansen, Jeremy}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Kanadaliih astronauteh]] 86raoiaw0r9lt0zwgyddfurq20otp44 153062 153059 2026-04-28T17:57:49Z Yupik 23 {{Lippu|Kanada}} 153062 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Jeremy Hansen | kove = Jsc2023e0016436_alt2.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[CSA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|Kanada}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|27|1|1976}} | šoddâmsaje = [[London, Ontario]], [[Kanada]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = eeveerst [[Kanada kunâgâslâš áimuvyeimih|RCAF]] | äigi = 9 jándurid, 1 tijme, 23 minuttid | väljejum = 2009 | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Jeremy_Hansen.svg }} '''Jeremy Roger Hansen''' (š. [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi [[1976]] [[London (Kanada)|London]], [[Ontario]], [[Kanada]]) lii kanadalâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Reid Wiseman]]áin. ==Eellim== Jeremy Hansen lii šoddâm [[London (Kanada)|London]]ist, [[Kanada]]st, mut sun viettij pärnivuođâs eennâmtáálust Ailsa Craig aldasijn. Tastmaŋa sun varrij Ingersollân, kost sun juuđij Ingersoll District Collegiate Institute -nommâsii luvâttuv. Jeremy Hansen lii naaijâm, já sust láá kulmâ párnáá.<ref name="csa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.asc-csa.gc.ca/eng/astronauts/canadian/active/bio-jeremy-hansen.asp|nommâ=Astronaut Jeremy Hansen's biography|tahhee=|almostittem=Canadian Space Agency|äigimuddo=2009-05-13|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Karrieer== Jeremy Hansen lii komovuotâsyergi luándutiettuu kandidaat já fyysiik maister. Sun lii tutkâm satelliitčuávvum vijđeskovesatelliitijgijn. Sun lii meid škovlim NASA astronautluoka. Sust lii taištâlemkirdee škovliittâs. Sun lii uásálistám kuovđâšmohjelmân já viättám eennâm vyelni kuttâ peeivi. Ton lasseen sun lii uásálistám merâtutkâmohjelmân, mii valmâštâl astronautijd komovuotâmáátkán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=}}</ref><ref name="csa"/> ==Tubdâstâsah== [[10521 Jeremyhansen]] -nommâsâš asteroid lii finnim noomâs Jeremy Hansen mield.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=10521|nommâ=(10521) Jeremyhansen = 1990 RW7 = 1996 TH15|almostittem=www.minorplanetcenter.net|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jeremy Hansen official portrait.jpg|Jeremy Hansen ive 2009 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/Astro_Jeremy Jeremy Hansen] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hansen, Jeremy}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Kanadaliih astronauteh]] izee986j3sswhiduhdo1qcetsujks84 153082 153062 2026-04-28T18:58:37Z Yupik 23 [[2009 CSA astronautjuávkku]]</br>[[NASA astronautjuávkku 20]] ([[2009]]) 153082 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Jeremy Hansen | kove = Jsc2023e0016436_alt2.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[CSA]] [[astronaut]] | tile = aktiivlâš | aalmuglâšvuotâ = {{Lippu|Kanada}} | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|27|1|1976}} | šoddâmsaje = [[London, Ontario]], [[Kanada]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = insner | árvu = eeveerst [[Kanada kunâgâslâš áimuvyeimih|RCAF]] | äigi = 9 jándurid, 1 tijme, 23 minuttid | väljejum = [[2009 CSA astronautjuávkku]]</br>[[NASA astronautjuávkku 20]] ([[2009]]) | iäláttâhân_pääccim = | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Artemis_II_patch.png|Artemis II}} | nommâčáálus = Signature_of_Jeremy_Hansen.svg }} '''Jeremy Roger Hansen''' (š. [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi [[1976]] [[London (Kanada)|London]], [[Ontario]], [[Kanada]]) lii kanadalâš astronaut, kote [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi [[2023]] väljejui [[Artemis II|Artemis II -mánudâšmääđhi]] astronautin oovtâst [[Christina Hammock Koch]]áin, [[Victor J. Glover]]áin já [[Reid Wiseman]]áin. ==Eellim== Jeremy Hansen lii šoddâm [[London (Kanada)|London]]ist, [[Kanada]]st, mut sun viettij pärnivuođâs eennâmtáálust Ailsa Craig aldasijn. Tastmaŋa sun varrij Ingersollân, kost sun juuđij Ingersoll District Collegiate Institute -nommâsii luvâttuv. Jeremy Hansen lii naaijâm, já sust láá kulmâ párnáá.<ref name="csa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.asc-csa.gc.ca/eng/astronauts/canadian/active/bio-jeremy-hansen.asp|nommâ=Astronaut Jeremy Hansen's biography|tahhee=|almostittem=Canadian Space Agency|äigimuddo=2009-05-13|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Karrieer== Jeremy Hansen lii komovuotâsyergi luándutiettuu kandidaat já fyysiik maister. Sun lii tutkâm satelliitčuávvum vijđeskovesatelliitijgijn. Sun lii meid škovlim NASA astronautluoka. Sust lii taištâlemkirdee škovliittâs. Sun lii uásálistám kuovđâšmohjelmân já viättám eennâm vyelni kuttâ peeivi. Ton lasseen sun lii uásálistám merâtutkâmohjelmân, mii valmâštâl astronautijd komovuotâmáátkán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/03/artemis-ii-manudasmaadhi-astronauteh-laa-valjejum/|nommâ=Artemis II -mánudâšmääđhi astronauteh láá väljejum {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Márjá-Liisá|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=}}</ref><ref name="csa"/> ==Tubdâstâsah== [[10521 Jeremyhansen]] -nommâsâš asteroid lii finnim noomâs Jeremy Hansen mield.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=10521|nommâ=(10521) Jeremyhansen = 1990 RW7 = 1996 TH15|almostittem=www.minorplanetcenter.net|čujottum=2023-04-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Kovegalleria == <gallery align="center"> Jeremy Hansen official portrait.jpg|Jeremy Hansen ive 2009 Artemis 2 Crew Portrait.jpg|[[Artemis II]]&nbsp;-astronauteh </gallery> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * [https://twitter.com/Astro_Jeremy Jeremy Hansen] [[Twitter]]ist ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Hansen, Jeremy}} [[Luokka:Ive 1976 šoddâmeh]] [[Luokka:Kanadaliih astronauteh]] t13xodudd3iwc3h1d2xvk5cotgdup0g Tlingitkielâ 0 21974 153120 150213 2026-04-28T19:44:15Z Yupik 23 ovtâstumstaatâlâš 153120 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Tlingitkielâ | kárttá = Tlingit-map.png | kovetekstâ = Tlingitkielâ sárnumkuávlu | kovestuárudâh = kove stuárudâh.px (fastâ 275.px) | jieijâs = Lingít | eres = | kuávlu = {{Lippu|Alaska}} | äigidem = | vir = [[Alaska]] | meeri = 500 | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = | kodde = [[na-dene-kielah]] | juávkku = tlingitkielâ | iso1 = | iso2 = tli | iso3 = tli | glotto = tlin1245 }} '''Tlingitkielâ''' lii kielâ, mon sárnuh [[tlingiteh]], kiäh láá algâaalmug [[Alaska]]st, [[Yukon]]ist já [[Brittilâš Kolumbia|Brittilii Kolumbiast]]. Alaskast láá suullân 10 000 tlingitid<ref name="uaf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uaf.edu/anlc/languages-move/tlingit.php|nommâ=Tlingit|almostittem=www.uaf.edu|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en}},</ref> já Yukonist já Brittilii Kolumbiast suullân 2 100.<ref name="kidsbr">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kids.britannica.com/kids/article/Tlingit/353865|nommâ=Tlingit|almostittem=Britannica Kids|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Tlingitkielâ lii hirmâd uhkevuálásâš, já tom sárnuh suullân 500 olmožid.<ref name="uaf"/> Motomij arvâlusâi mield sárnoi meeri lii kuittâg ucceeb, suullân 100 olmožid. ==Tlingitkielâ historjá já tááláš tile== Tlingitkielâ kulá [[Na-dene-kielah|na-dene-kielâperrui]].<ref name="ttp">{{Nettikäldee|čujottâs=http://thetlingitpeople.weebly.com/language.html|nommâ=Tlingit Language|almostittem=The Tlingit People|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Siämmáá kielâperrui kuleh maaŋgah kielah: Alaskast sarnum [[eyak-kielâ]], ahtna, dena'ina, deg xinag, gwich'in, hän, holikachuk, koyukon, tanana, tanacross já kuskokwim.<ref name="uaf2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.uaf.edu/anlc/languages-move/languages.php|nommâ=Languages|almostittem=www.uaf.edu|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Yukonist sárnojeh tlingitkielâ lasseen meiddei tagareh kielah ko gwich'in, hän, tutchone, kaska, tahltan, tagish já tanana.<ref name="yukon">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yukon.ca/en/diverse-territory|nommâ=Diverse territory|almostittem=yukon.ca|äigimuddo=2023-11-17|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Na-dene-kielah kávnojeh meiddei Alaska já Yukon ulguubeln. Tágáreh kielah láá ovdâmerkkân [[navajokielâ]] já [[apachekielâ]] [[Arizona]]st já [[New Mexico]]st.<ref name="britannica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/topic/Na-Dene-languages|nommâ=Na-Dené languages|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Puoh kielah kuleh [[athabasca-kielah|athabasca-kielâperrui]], mii vist kulá stuárráb na-dene-kielâperrui. Ij lah tiäđust mon puáris kielâ tlingitkielâ lii, mutâ arvâluvvoo, ete tot iäránij eres na-dene-kielâin joba 5 000 ihheed tassaaš.<ref name="ttp"/> Tlingitkielâ aldemus hyelkkikielâ lii eyak, mii iällááttuvvoo meiddei.<ref name="ttp"/> Tlingiteh asâidutškuottii Alaska tuháttijd iivijd tassaaš.<ref name="ttp2">{{Nettikäldee|čujottâs=http://thetlingitpeople.weebly.com/history.html|nommâ=History of the Tlingits|almostittem=The Tlingit People|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Arvâlusâi mield tlingiteh lavdii Yukonân já Brittilii Kolumbian kyehti- teikkâ kulmâčyeđe ihheed tassaaš.<ref name="ynlc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ynlc.ca/about-the-tlingit-language/|nommâ=About the Tlingit language|äigimuddo=2022-05-05|čujottum=2024-05-07|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Syeinimáánu 15. peeivi 1741 ryeššilâš [[Aleksei Tširikov]] poođij Alaskan já kuáhtái tlingitijd vuossâmuu keerdi.<ref name="norarichard">{{Kirjekäldee|Tahhee=Marks Dauenhauer, Nora & Dauenhaur, Richard|Nommâ=Classics of Tlingit Oral Literature: Haa K̲usteeyí, Our Culture: Tlingit Life Stories|Ihe=1994|Almostittemsaje=Juneau, Alaska|Almostittee=University of Washington Press, Seattle and London já Sealaska Heritage Foundation}}</ref> 1700-lovo loopâst já 1800-lovo aalgâst ryeššilâš [[Alexander Baranov]] vijđedij [[Ruoššâ|Ruošâ]] haldâšem territorio, ko sun moonâi maadâ-Alaskan tlingitij kuávloid.<ref name="norarichard"/> Ive 1796 vuáđudui toorjâsajattâh [[Yakutat]]ân, mon [[tlingiteh]] tuššâdii ive 1805.<ref name="norarichard"/> Ryeššiliih huksejii lane [[Sitka]]n ive 1799, mutâ lanne tuššâdui ive 1802.<ref name="norarichard"/> Veikkâ ryeššiliih lijjii väldidâm ubâ maadâ-Alaska, te tlingiteh kuittâg lijjii olmâ haldâšeijeeh, tastko ryeššilijn iä lamaš tuárvi resurseh taištâliđ tlingitijguin, já tondiet sij táppájii.<ref name="norarichard"/> Tast maŋa ko [[Ovtâstum staatah]] ostii [[Alaska]] ive 1867, te [[eŋgâlâskielâ]] já ovtâstumstaatâlâš kulttuur vaaikutškuottii tlingitij kulttuurân já kielân ain eenâb já eenâb.<ref name="norarichard"/> Vuolgâttâssärnideijeid lâi tehálâš jurgâlittiđ tlingitijd ristâooskon, já ohtâ vyehi lâi kieldiđ tlingitkielâ ollásávt.<ref name="norarichard"/> [[Tiätuvuárkká:View over Hamlet of Teslin - Yukon Territory - Canada.jpg|thumb|left|Teslin, Yukon]] Alaskast tlingitkielâ lii uhkevuálásâš já sárnooh láá hirmâd uccáá kielâ kieldim já asâttâhškoovlâi keežild.<ref name="kidsbr"/> Korrâ iäláskittempargo lii kuittâg joođoost ovdâmerkkân škoovlâin já kielâpiervâlijn, já tlingitkielâ kuursah láá faallâmnáál meiddei ollâopâttuvâin.<ref name="kidsbr"/> Tile lii hyeni meiddei Yukonist, tastko masa puoh eenikielâliih láá paijeel 65-ihásiih, mut kielâ iällááttuvvoo já máttááttuvvoo tobbeen-uv ovdâmerkkân [[Carcross]] já [[Teslin (Kanada)|Teslin]] škoovlâin.<ref name="ynlc"/> Maaŋgah kielâtotkeeh láá tutkâm tlingitkielâ – ovdâmerkkân Constance Naish já Gillian Story 1960-lovvoost<ref name="uaf"/> – já tondiet tlingitkielâ lii pyereest tutkum já dokumentistum. Naish já Story kirje "Tlingit Verb Dictionary" almostui ive 1973, já tot lii lamaš uáli jo tehálâš kielâuáppeid já totkeid. Kielâtotkei juávkun kuleh ei. meiddei Lance Twitchell, eenikielâlâš sárnoo Nora Marks Dauenhauer já suu käälis Richard Dauenhauer, James Crippen já Keri Edwards. Sii sänikirjeh já kielâoppâkirjeh láá išedâm kielâiäláskittem čuuvtij. Kielâ tutkâm juátkoo ain. ==Kontakteh eres kielâiguin== [[Tiätuvuárkká:WIKITONGUES- Lgeik'i and Naakil.aan speaking Lingít.webm|thumb|275px|Kyehti tlingitkielâ sárnoo, päddejum Ovtâstum staatâin]] Tlingitkielâ lii vaikuttâm maŋgáid athabascakieláid. Tágáráid kulá ovdâmerkkân [[kaskakielâ]], mii sárnoo maadâ-Yukonist:<ref name="crippen">{{Kirjekäldee|Tahhee=Crippen, James A.|Nommâ=Lingít Yoo X̱ʼatángi – A Grammar of the Tlingit Language|Ihe=2010|Almostittee=The Crippen Press|www=https://tlingitlanguage.com/wp-content/uploads/2015/01/Grammar-of-Tlingit-Language.pdf}}</ref> * Tlingitkielâst "táálu/päikki" lii "hít", já "muu päikki/táálu" lii "ax̲ hídi". Kaskakielân siämmáš sääni lii "hédi". * Tlingitkielân sääni "koppâ" lii "gúx'aa", já kaskakielân "kuk'aa". * Tlingitkielân sääni "pisso" lii "óonaa", já kaskakielân "úúnee". * Tlingitkielân sääni "hiävuš" lii "gamdáan", já kaskakielân "gúndáán". [[Ruoššâ]] haldâšij [[Alaska]] 126 ihheed,<ref name="norarichard"/> já tondiet tlingitkielân láá puáttám säänih [[ruošâkielâ]]st:<ref name="twitchell">{{Kirjekäldee|Tahhee=Twitchell, Lance|Nommâ=Tlingit Dictionary|Ihe=2021|Čielgiittâs=1. riändu|Almostittemsaje=Juneau, Alaska|Almostittee=Goldberg Heritage Foundation}}</ref> * "Sawáak" ađai "stuorrâ peenuv" puátá ruošâkielâlii säänist "sobaka". * "Kanéist" ađai "ristâ" puátá ruošâkielâlii säänist "krest". * "Káaxwei" ađai "käähvi" puátá ruoškâkielâlii säänist "kofye". Kielâoopâ tááhust [[eŋgâlâskielâ]] vaikuttâs ij lah lamaš hirmâd styeres, mutâ tlingitkielâst tiättojeh ennuv eŋgâlâskielâliih lovnâsäänih:<ref name="twitchell"/> * Tlingitkielâ sääni "gwíngwín" lii lovnâsääni eŋgâlâskielâ säänist "penguin". * Tlingitkielâ sääni "gwéechís" lii puáttám eŋgâlâskielâ säänist "peaches". * Sääni "áabíns" lii puáttám eŋgâlâskielâ säänist "apple", mutâ sääni ij kevttuu távjá. Tlingitkielâst kiävttoo táválubbooht sääni "x'áax'", mii ij lah lovnâsääni eŋgâlâskielâst. * "Sgóon" puátá eŋgâlâskielâ säänist "school". * "Washéen" puátá eŋgâlâskielâ säänist "machine". Tlingitkielân láá puáttám säänih meiddei ránnjákielâin tego [[haidakielâ]]st.<ref name="twitchell"/> Motomáid ránnjákielâin puáttám lovnâsaanijd ij lah vaastâ tlingitkielâst. Ovdâmerkkân "watsíx" ađai "karibu" puátá [[tanacrosskielâ]] säänist "wudzih", tondiet ko [[karibu]] ij tiettuu tlingitij ärbivuáválii kuávlust maadâ-Alaskast. ==Kielâoppâ== [[Tiätuvuárkká:Tlingit orthography.svg|thumb|275px|Tlingitkielâ ortografia]] Tlingitkielâ lii maaŋgâ tááhust muálkkáb ko maaŋgah [[Euroop]]ist sarnum kielah. Ton hämioppâ já jienâdâhoppâ láá nuuvt vaigâdeh, ete uáppein láá táválávt stuorrâ vädisvuođah oppâđ taid. ===Konsonanteh=== Tlingitkielâst láá ohtsis 44 konsonantid, main maaŋgah iä kavnuu Euroop kielâin.<ref name="crippen"/> Tlingitkielâst láá 14 ejektiivlâš konsonantid, 3 uvulaarlâš konsonant, 6 alveolaarlâš konsonant, 3 lateraallâš konsonant, 3 velaarlâš konsonant sehe 3 velaarlâš já uvulaarlâš konsonant, main lii meiddei w-jienâdâh, mii jienâduvvoo siämmást ko konsonant.<ref name="crippen"/> * Ejektiivliih konsonanteh: s’, t’, l’, tl’, ts’, ch’, k’, k̲’, k’w, k̲’w, x’, x’w, x̲’, x̲’w * Uvulaarliih konsonanteh: k̲, x̲, g̲ * Alveolaarliih konsonanteh: d, t, dz, ts, s, n * Lateraalliih konsonanteh: l, tl, dl * Velaarliih konsonanteh: g, k, x * Velaarliih já uvulaarliih konsonanteh, main kávnoo meiddei w-jienâdâh: gw, kw, xw, k̲w, x̲w, g̲w ===Vokaleh=== Tlingitkielâst tiättojeh vittâ vookaal: a, e, i, o, u.<ref name="crippen"/> Vookaal ''o'' lii hirmâd härvinâš, tondiet ko tot tiättoo tuše motomijn kuávlukielâin. Puoh vokaleh pyehtih leđe kuheh teikkâ uánihááh. Puoh vokalijn tiättoo meiddei ollâ teikkâ vyeligâš tooni, mii puáhtá vaikuttiđ saanij merhâšumán. Ovdâmeerhah saanijn, moi merhâšume muttoo tooni keežild: * x̲aat (ruotâs), x̲áat (kyeli) * taay (pyeidi), táay (šiljo) * aa (tobbeen), áa (jävri) ===Hämioppâ=== Tlingitkielâ [[verbâ|veerbâin]] ij lah infinitiivhäämi, já tondiet veerbâid ferttee čäälliđ vuovvijn, mon nommâ lii [[eŋgâlâskielâ]]n "theme" já [[anarâškielâ]]n "vuáđurááhtus". Vuáđuráhtusân piäijojeh veerbâ suujâtmist tarbâšum vuáđutiäđuh. Vuáđuráhtusist adelum tiäđuiguin puáhtá sujâttiđ veerbâ puoh haamijd. Ovdâmeerhah tlingitkielâ vuáđuráhtusijn: * O-S-Ø-koo (Ø event) * O-ka-S-l-neek (na act) * duk-ka-d-hóotl’ (Ø event) ''O'' meerhâš veerbâ [[objekt]], ''S'' meerhâš veerbâ [[subjekt]], já vuáđuráhtus loopâst lii verbâmaadâ, mii siskeeld [[verbâ|veerbâ]] merhâšume. Tlingitkielâ veerbâin tiättoo meiddei nk. [[inkorporaatio (kielâtieđâ)|inkorporaatio]] ađai proosees, mon puáđusin sääni šadda nube sääni uássin. Kuálmád ovdâmeerhâst "duk" meerhâš "nähki" teikkâ "liške". == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Alaska kielah]] [[Luokka:Brittilii Kolumbia kielah]] [[Luokka:Na-dene-kielah]] [[Luokka:Yukon kielah]] godmezpktt6nzzjxanu169w35lawc4o Sunita Williams 0 26216 153084 152540 2026-04-28T18:59:43Z Yupik 23 [[NASA astronautjuávkku 17]] ([[1998]]) 153084 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sunita Williams | kove = Sunita Williams.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965}} | šoddâmsaje = [[Euclid (Ohio)|Euclid]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 608 jándurid, 20 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 17]] ([[1998]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|STS-116 emblem.svg|STS-116}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 14 patch.png|Mätkikodde 14}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 15 patch.png|Mätkikodde 15}} {{Astronaut/Kirdem|STS-117 patch new2.svg|STS-117}} {{Astronaut/Kirdem||Sojuz TMA-05M}} | iäláttâhpeivi = }} '''Sunita Lyn "Suni" Williams''' (j.s. '''Pandya'''; {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965|Euclid, Ohio|Ovtâstum staatah|1}}) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut já iäláttâhân pááccám [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|Ovtâstum staatâi merâvuoimij]] upseer. == Eellim == Sunita Lyn Pandya šoodâi [[čohčâmáánu 19.]] peeivi [[1965]] [[Euclid (Ohio)|Euclidist]], [[Ohio]]st.<ref name="deutsch-sunita">{{Kirjekäldee|Nommâ=Great Lives from History: Asian and Pacific Islander Americans|Almostittee=Salem Press|Tahhee=Deutsch, James I.|Ihe=2012|Sijđo=803–804|Pittá=Sunita Williams|Almostittemsaje=Pasadena|Kielâ={{en}}|www=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/19554/cfch_Deutsch_Williams.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2025-03-22}}</ref> Suu eeči lâi indialâš-ovtâstumstaatâlâš neuroanatomist [[Deepak Pandya|Deepak "Dee" N. Pandya]] (1932–2020), já suu enni lii Ursuline "Bonnie" Pandya (j.s. Zalokar; 1943–).<ref name="sunita-nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|nommâ=Sunita L. Williams|almostittem=NASA|čujottum=2025-03-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250320233107/https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|vyerkkejum=2025-03-20|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="deepak-memorial">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bu.edu/kilachandcenter/anatomists-and-neurobiologists-convene-for-deepak-pandya-memorial-symposium/|nommâ=Anatomists and Neurobiologists Convene for Deepak Pandya Memorial Symposium|tahhee=Rajen Kilachand Center for Integrated Life Sciences and Engineering|čujottum=2025-03-22|kielâ={{en}}}}</ref> Sunita lii perruu nuorâmus. Sust lii stuorrâviljâ Jay Thomas (1961–) já stuorrâuábbi Dina Annad (1962–). == Komovuotâmätki iivij 2024–2025 == Sunita Williams já [[Barry Wilmore]] vuolgijn komovuotâsajattâhân algâalgâlávt tuše käävci piäiván Boing Starliner -rakettáin kesimáánu 5. peeivi 2024. Teknisij vädisvuođâi keežild Starliner ij lamaš innig tuárvi torvolâš maccâmân, nuuvt et NASA miärádâs keežild astronautkyevtis passijn kuhheeb ááigán [[Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh|Aalmugijkoskâsii komovuotâsajattâhân]]. Sirdum päikkimääđhi keežild suoi oroin komovuotâsajattuvvâst loopâloopâst oovce mánuppaijeed, ohtsis 286 peivid. Taan ääigi suoi juuráin 4 576 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ (16 kerdid pirrâmpeeivist) já porgáin 150 tieđâlii iskosid. Starliner maacâi kuárosin Enâmân.<ref name="aavis21032025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/03/21/astronautkyevtis-sunita-williams-ja-barry-wilmore-lava-maccam-enaman/|nommâ=Astronautkyevtis Sunita Williams já Barry Wilmore lává maccâm Enâmân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-03-21|čujottum=2025-03-22}}</ref> Porgemáánust 2024 čielgâi, et Williams já Wilmore macâččáin Enâmân Dragon-vuáru astronautijgijn. Dragon-juávkku vuávájui uđđâsist, já Williams já Wilmore šoddáin uássin taan juávhu. Dragon-juávhu rakkeet päčimist kuáđđojii kyehti rijjâ stoovli Williamsân já Wilmoren. Taan miärádâs keežild Williams já Wilmore kolgáin vyerdiđ Enâmân maccâm Juávkku 9 -missio loopâ räi.<ref name="aavis21032025"/> Kuhes oromis ääigi Williams já Wilmore vazzijn oovtâst oovtâ komovuotâväzzim Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv tivvoomtooimâi keežild. Taat tábáhtui uđđâivemáánu 30. peeivi. Väzzimis ääigi suoi valdijn meid iskospittáid asemateriaalijn Destiny-laboratoriost já Quest áimutoppâmist. Sunnuu komovuotâväzzim piištij kuttâ já peeli tiijme. Sunita Williams vaazij meid astronaut [[Nick Hague]]in komovuotâväzzim muáddi oho ovdeláá, uđđivemáánu 16. peeivi, já taat väzzim piištij kuttâ tiijme.<ref name="aavis21032025"/> Williams já Wilmore maccáin Enâmân koskoho 19.3. suullân oovtâ ääigi iđedisiijâ [[Suomâ]] ääigi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/live/c9de6q52g8qt|nommâ=Astronauts Butch Wilmore and Suni Williams return to Earth after nine unplanned months in space|almostittem=BBC News|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.astroblogs.nl/2025/03/18/livestream-nasa-astronauten-sunita-williams-en-barry-wilmore-terug-op-aarde/|nommâ=Livestream NASA-astronauten Sunita Williams en Barry Wilmore (bijna) weer terug op aarde|almostittem=www.astroblogs.nl|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=nl}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Williams, Sunita}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] s3zekw053yi76kj7rsjrkneqy4peevw 153085 153084 2026-04-28T19:03:45Z Yupik 23 peiv. 153085 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sunita Williams | kove = Sunita Williams.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965}} | šoddâmsaje = [[Euclid (Ohio)|Euclid]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 608 jándurid, 20 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 17]] ([[1998]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|STS-116 emblem.svg|STS-116}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 14 patch.png|Mätkikodde 14}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 15 patch.png|Mätkikodde 15}} {{Astronaut/Kirdem|STS-117 patch new2.svg|STS-117}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 32 patch.png|Mätkikodde 32}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 33 patch.png|Mätkikodde 33}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 71 patch.png|Mätkikodde 71}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 72 patch.png|Mätkikodde 72}} {{Astronaut/Kirdem|Updated SpaceX Crew-9 Patch.png|SpaceX Crew-9}} | iäláttâhpeivi = [[juovlâmáánu 27.]] peeivi [[2025]] }} '''Sunita Lyn "Suni" Williams''' (j.s. '''Pandya'''; {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965|Euclid, Ohio|Ovtâstum staatah|1}}) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut já iäláttâhân pááccám [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|Ovtâstum staatâi merâvuoimij]] upseer. == Eellim == Sunita Lyn Pandya šoodâi [[čohčâmáánu 19.]] peeivi [[1965]] [[Euclid (Ohio)|Euclidist]], [[Ohio]]st.<ref name="deutsch-sunita">{{Kirjekäldee|Nommâ=Great Lives from History: Asian and Pacific Islander Americans|Almostittee=Salem Press|Tahhee=Deutsch, James I.|Ihe=2012|Sijđo=803–804|Pittá=Sunita Williams|Almostittemsaje=Pasadena|Kielâ={{en}}|www=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/19554/cfch_Deutsch_Williams.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2025-03-22}}</ref> Suu eeči lâi indialâš-ovtâstumstaatâlâš neuroanatomist [[Deepak Pandya|Deepak "Dee" N. Pandya]] (1932–2020), já suu enni lii Ursuline "Bonnie" Pandya (j.s. Zalokar; 1943–).<ref name="sunita-nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|nommâ=Sunita L. Williams|almostittem=NASA|čujottum=2025-03-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250320233107/https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|vyerkkejum=2025-03-20|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="deepak-memorial">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bu.edu/kilachandcenter/anatomists-and-neurobiologists-convene-for-deepak-pandya-memorial-symposium/|nommâ=Anatomists and Neurobiologists Convene for Deepak Pandya Memorial Symposium|tahhee=Rajen Kilachand Center for Integrated Life Sciences and Engineering|čujottum=2025-03-22|kielâ={{en}}}}</ref> Sunita lii perruu nuorâmus. Sust lii stuorrâviljâ Jay Thomas (1961–) já stuorrâuábbi Dina Annad (1962–). == Komovuotâmätki iivij 2024–2025 == Sunita Williams já [[Barry Wilmore]] vuolgijn komovuotâsajattâhân algâalgâlávt tuše käävci piäiván Boing Starliner -rakettáin kesimáánu 5. peeivi 2024. Teknisij vädisvuođâi keežild Starliner ij lamaš innig tuárvi torvolâš maccâmân, nuuvt et NASA miärádâs keežild astronautkyevtis passijn kuhheeb ááigán [[Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh|Aalmugijkoskâsii komovuotâsajattâhân]]. Sirdum päikkimääđhi keežild suoi oroin komovuotâsajattuvvâst loopâloopâst oovce mánuppaijeed, ohtsis 286 peivid. Taan ääigi suoi juuráin 4 576 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ (16 kerdid pirrâmpeeivist) já porgáin 150 tieđâlii iskosid. Starliner maacâi kuárosin Enâmân.<ref name="aavis21032025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/03/21/astronautkyevtis-sunita-williams-ja-barry-wilmore-lava-maccam-enaman/|nommâ=Astronautkyevtis Sunita Williams já Barry Wilmore lává maccâm Enâmân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-03-21|čujottum=2025-03-22}}</ref> Porgemáánust 2024 čielgâi, et Williams já Wilmore macâččáin Enâmân Dragon-vuáru astronautijgijn. Dragon-juávkku vuávájui uđđâsist, já Williams já Wilmore šoddáin uássin taan juávhu. Dragon-juávhu rakkeet päčimist kuáđđojii kyehti rijjâ stoovli Williamsân já Wilmoren. Taan miärádâs keežild Williams já Wilmore kolgáin vyerdiđ Enâmân maccâm Juávkku 9 -missio loopâ räi.<ref name="aavis21032025"/> Kuhes oromis ääigi Williams já Wilmore vazzijn oovtâst oovtâ komovuotâväzzim Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv tivvoomtooimâi keežild. Taat tábáhtui uđđâivemáánu 30. peeivi. Väzzimis ääigi suoi valdijn meid iskospittáid asemateriaalijn Destiny-laboratoriost já Quest áimutoppâmist. Sunnuu komovuotâväzzim piištij kuttâ já peeli tiijme. Sunita Williams vaazij meid astronaut [[Nick Hague]]in komovuotâväzzim muáddi oho ovdeláá, uđđivemáánu 16. peeivi, já taat väzzim piištij kuttâ tiijme.<ref name="aavis21032025"/> Williams já Wilmore maccáin Enâmân koskoho 19.3. suullân oovtâ ääigi iđedisiijâ [[Suomâ]] ääigi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/live/c9de6q52g8qt|nommâ=Astronauts Butch Wilmore and Suni Williams return to Earth after nine unplanned months in space|almostittem=BBC News|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.astroblogs.nl/2025/03/18/livestream-nasa-astronauten-sunita-williams-en-barry-wilmore-terug-op-aarde/|nommâ=Livestream NASA-astronauten Sunita Williams en Barry Wilmore (bijna) weer terug op aarde|almostittem=www.astroblogs.nl|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=nl}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Williams, Sunita}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 3rg8rhpj8nmiqrezgknd0k54adkdixn 153086 153085 2026-04-28T19:04:26Z Yupik 23 | tile = pááccám iäláttâhân 153086 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sunita Williams | kove = Sunita Williams.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965}} | šoddâmsaje = [[Euclid (Ohio)|Euclid]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 608 jándurid, 20 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 17]] ([[1998]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|STS-116 emblem.svg|STS-116}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 14 patch.png|Mätkikodde 14}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 15 patch.png|Mätkikodde 15}} {{Astronaut/Kirdem|STS-117 patch new2.svg|STS-117}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 32 patch.png|Mätkikodde 32}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 33 patch.png|Mätkikodde 33}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 71 patch.png|Mätkikodde 71}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 72 patch.png|Mätkikodde 72}} {{Astronaut/Kirdem|Updated SpaceX Crew-9 Patch.png|SpaceX Crew-9}} | iäláttâhpeivi = [[juovlâmáánu 27.]] peeivi [[2025]] }} '''Sunita Lyn "Suni" Williams''' (j.s. '''Pandya'''; {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965|Euclid, Ohio|Ovtâstum staatah|1}}) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut já iäláttâhân pááccám [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|Ovtâstum staatâi merâvuoimij]] upseer. == Eellim == Sunita Lyn Pandya šoodâi [[čohčâmáánu 19.]] peeivi [[1965]] [[Euclid (Ohio)|Euclidist]], [[Ohio]]st.<ref name="deutsch-sunita">{{Kirjekäldee|Nommâ=Great Lives from History: Asian and Pacific Islander Americans|Almostittee=Salem Press|Tahhee=Deutsch, James I.|Ihe=2012|Sijđo=803–804|Pittá=Sunita Williams|Almostittemsaje=Pasadena|Kielâ={{en}}|www=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/19554/cfch_Deutsch_Williams.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2025-03-22}}</ref> Suu eeči lâi indialâš-ovtâstumstaatâlâš neuroanatomist [[Deepak Pandya|Deepak "Dee" N. Pandya]] (1932–2020), já suu enni lii Ursuline "Bonnie" Pandya (j.s. Zalokar; 1943–).<ref name="sunita-nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|nommâ=Sunita L. Williams|almostittem=NASA|čujottum=2025-03-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250320233107/https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|vyerkkejum=2025-03-20|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="deepak-memorial">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bu.edu/kilachandcenter/anatomists-and-neurobiologists-convene-for-deepak-pandya-memorial-symposium/|nommâ=Anatomists and Neurobiologists Convene for Deepak Pandya Memorial Symposium|tahhee=Rajen Kilachand Center for Integrated Life Sciences and Engineering|čujottum=2025-03-22|kielâ={{en}}}}</ref> Sunita lii perruu nuorâmus. Sust lii stuorrâviljâ Jay Thomas (1961–) já stuorrâuábbi Dina Annad (1962–). == Komovuotâmätki iivij 2024–2025 == Sunita Williams já [[Barry Wilmore]] vuolgijn komovuotâsajattâhân algâalgâlávt tuše käävci piäiván Boing Starliner -rakettáin kesimáánu 5. peeivi 2024. Teknisij vädisvuođâi keežild Starliner ij lamaš innig tuárvi torvolâš maccâmân, nuuvt et NASA miärádâs keežild astronautkyevtis passijn kuhheeb ááigán [[Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh|Aalmugijkoskâsii komovuotâsajattâhân]]. Sirdum päikkimääđhi keežild suoi oroin komovuotâsajattuvvâst loopâloopâst oovce mánuppaijeed, ohtsis 286 peivid. Taan ääigi suoi juuráin 4 576 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ (16 kerdid pirrâmpeeivist) já porgáin 150 tieđâlii iskosid. Starliner maacâi kuárosin Enâmân.<ref name="aavis21032025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/03/21/astronautkyevtis-sunita-williams-ja-barry-wilmore-lava-maccam-enaman/|nommâ=Astronautkyevtis Sunita Williams já Barry Wilmore lává maccâm Enâmân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-03-21|čujottum=2025-03-22}}</ref> Porgemáánust 2024 čielgâi, et Williams já Wilmore macâččáin Enâmân Dragon-vuáru astronautijgijn. Dragon-juávkku vuávájui uđđâsist, já Williams já Wilmore šoddáin uássin taan juávhu. Dragon-juávhu rakkeet päčimist kuáđđojii kyehti rijjâ stoovli Williamsân já Wilmoren. Taan miärádâs keežild Williams já Wilmore kolgáin vyerdiđ Enâmân maccâm Juávkku 9 -missio loopâ räi.<ref name="aavis21032025"/> Kuhes oromis ääigi Williams já Wilmore vazzijn oovtâst oovtâ komovuotâväzzim Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv tivvoomtooimâi keežild. Taat tábáhtui uđđâivemáánu 30. peeivi. Väzzimis ääigi suoi valdijn meid iskospittáid asemateriaalijn Destiny-laboratoriost já Quest áimutoppâmist. Sunnuu komovuotâväzzim piištij kuttâ já peeli tiijme. Sunita Williams vaazij meid astronaut [[Nick Hague]]in komovuotâväzzim muáddi oho ovdeláá, uđđivemáánu 16. peeivi, já taat väzzim piištij kuttâ tiijme.<ref name="aavis21032025"/> Williams já Wilmore maccáin Enâmân koskoho 19.3. suullân oovtâ ääigi iđedisiijâ [[Suomâ]] ääigi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/live/c9de6q52g8qt|nommâ=Astronauts Butch Wilmore and Suni Williams return to Earth after nine unplanned months in space|almostittem=BBC News|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.astroblogs.nl/2025/03/18/livestream-nasa-astronauten-sunita-williams-en-barry-wilmore-terug-op-aarde/|nommâ=Livestream NASA-astronauten Sunita Williams en Barry Wilmore (bijna) weer terug op aarde|almostittem=www.astroblogs.nl|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=nl}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Williams, Sunita}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 70arjdz1vkgnora6007eswzhyqzc0u3 153087 153086 2026-04-28T19:05:12Z Yupik 23 153087 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sunita Williams | kove = Sunita Williams.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965}} | šoddâmsaje = [[Euclid (Ohio)|Euclid]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 608 jándurid, 20 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 17]] ([[1998]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|STS-116 emblem.svg|STS-116}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 14 patch.png|Mätkikodde 14}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 15 patch.png|Mätkikodde 15}} {{Astronaut/Kirdem|STS-117 patch new2.svg|STS-117}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_32_Patch.svg|Mätkikodde 32}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 33 patch.svg|Mätkikodde 33}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 71 patch.svg|Mätkikodde 71}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 72 patch.svg|Mätkikodde 72}} {{Astronaut/Kirdem|Updated SpaceX Crew-9 Patch.png|SpaceX Crew-9}} | iäláttâhpeivi = [[juovlâmáánu 27.]] peeivi [[2025]] }} '''Sunita Lyn "Suni" Williams''' (j.s. '''Pandya'''; {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965|Euclid, Ohio|Ovtâstum staatah|1}}) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut já iäláttâhân pááccám [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|Ovtâstum staatâi merâvuoimij]] upseer. == Eellim == Sunita Lyn Pandya šoodâi [[čohčâmáánu 19.]] peeivi [[1965]] [[Euclid (Ohio)|Euclidist]], [[Ohio]]st.<ref name="deutsch-sunita">{{Kirjekäldee|Nommâ=Great Lives from History: Asian and Pacific Islander Americans|Almostittee=Salem Press|Tahhee=Deutsch, James I.|Ihe=2012|Sijđo=803–804|Pittá=Sunita Williams|Almostittemsaje=Pasadena|Kielâ={{en}}|www=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/19554/cfch_Deutsch_Williams.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2025-03-22}}</ref> Suu eeči lâi indialâš-ovtâstumstaatâlâš neuroanatomist [[Deepak Pandya|Deepak "Dee" N. Pandya]] (1932–2020), já suu enni lii Ursuline "Bonnie" Pandya (j.s. Zalokar; 1943–).<ref name="sunita-nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|nommâ=Sunita L. Williams|almostittem=NASA|čujottum=2025-03-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250320233107/https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|vyerkkejum=2025-03-20|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="deepak-memorial">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bu.edu/kilachandcenter/anatomists-and-neurobiologists-convene-for-deepak-pandya-memorial-symposium/|nommâ=Anatomists and Neurobiologists Convene for Deepak Pandya Memorial Symposium|tahhee=Rajen Kilachand Center for Integrated Life Sciences and Engineering|čujottum=2025-03-22|kielâ={{en}}}}</ref> Sunita lii perruu nuorâmus. Sust lii stuorrâviljâ Jay Thomas (1961–) já stuorrâuábbi Dina Annad (1962–). == Komovuotâmätki iivij 2024–2025 == Sunita Williams já [[Barry Wilmore]] vuolgijn komovuotâsajattâhân algâalgâlávt tuše käävci piäiván Boing Starliner -rakettáin kesimáánu 5. peeivi 2024. Teknisij vädisvuođâi keežild Starliner ij lamaš innig tuárvi torvolâš maccâmân, nuuvt et NASA miärádâs keežild astronautkyevtis passijn kuhheeb ááigán [[Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh|Aalmugijkoskâsii komovuotâsajattâhân]]. Sirdum päikkimääđhi keežild suoi oroin komovuotâsajattuvvâst loopâloopâst oovce mánuppaijeed, ohtsis 286 peivid. Taan ääigi suoi juuráin 4 576 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ (16 kerdid pirrâmpeeivist) já porgáin 150 tieđâlii iskosid. Starliner maacâi kuárosin Enâmân.<ref name="aavis21032025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/03/21/astronautkyevtis-sunita-williams-ja-barry-wilmore-lava-maccam-enaman/|nommâ=Astronautkyevtis Sunita Williams já Barry Wilmore lává maccâm Enâmân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-03-21|čujottum=2025-03-22}}</ref> Porgemáánust 2024 čielgâi, et Williams já Wilmore macâččáin Enâmân Dragon-vuáru astronautijgijn. Dragon-juávkku vuávájui uđđâsist, já Williams já Wilmore šoddáin uássin taan juávhu. Dragon-juávhu rakkeet päčimist kuáđđojii kyehti rijjâ stoovli Williamsân já Wilmoren. Taan miärádâs keežild Williams já Wilmore kolgáin vyerdiđ Enâmân maccâm Juávkku 9 -missio loopâ räi.<ref name="aavis21032025"/> Kuhes oromis ääigi Williams já Wilmore vazzijn oovtâst oovtâ komovuotâväzzim Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv tivvoomtooimâi keežild. Taat tábáhtui uđđâivemáánu 30. peeivi. Väzzimis ääigi suoi valdijn meid iskospittáid asemateriaalijn Destiny-laboratoriost já Quest áimutoppâmist. Sunnuu komovuotâväzzim piištij kuttâ já peeli tiijme. Sunita Williams vaazij meid astronaut [[Nick Hague]]in komovuotâväzzim muáddi oho ovdeláá, uđđivemáánu 16. peeivi, já taat väzzim piištij kuttâ tiijme.<ref name="aavis21032025"/> Williams já Wilmore maccáin Enâmân koskoho 19.3. suullân oovtâ ääigi iđedisiijâ [[Suomâ]] ääigi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/live/c9de6q52g8qt|nommâ=Astronauts Butch Wilmore and Suni Williams return to Earth after nine unplanned months in space|almostittem=BBC News|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.astroblogs.nl/2025/03/18/livestream-nasa-astronauten-sunita-williams-en-barry-wilmore-terug-op-aarde/|nommâ=Livestream NASA-astronauten Sunita Williams en Barry Wilmore (bijna) weer terug op aarde|almostittem=www.astroblogs.nl|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=nl}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Williams, Sunita}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 46mexc2wsynq82zugjwl784o722zmpw 153088 153087 2026-04-28T19:05:58Z Yupik 23 153088 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sunita Williams | kove = Sunita Williams.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965}} | šoddâmsaje = [[Euclid (Ohio)|Euclid]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 608 jándurid, 20 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 17]] ([[1998]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|STS-116 emblem.svg|STS-116}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 14 patch.png|Mätkikodde 14}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 15 patch.png|Mätkikodde 15}} {{Astronaut/Kirdem|STS-117 patch new2.svg|STS-117}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_32_Patch.svg|Mätkikodde 32}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_33_Patch.svg|Mätkikodde 33}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 71 Patch.svg|Mätkikodde 71}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 72 Patch.svg|Mätkikodde 72}} {{Astronaut/Kirdem|Updated SpaceX Crew-9 Patch.png|SpaceX Crew-9}} | iäláttâhpeivi = [[juovlâmáánu 27.]] peeivi [[2025]] }} '''Sunita Lyn "Suni" Williams''' (j.s. '''Pandya'''; {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965|Euclid, Ohio|Ovtâstum staatah|1}}) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut já iäláttâhân pááccám [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|Ovtâstum staatâi merâvuoimij]] upseer. == Eellim == Sunita Lyn Pandya šoodâi [[čohčâmáánu 19.]] peeivi [[1965]] [[Euclid (Ohio)|Euclidist]], [[Ohio]]st.<ref name="deutsch-sunita">{{Kirjekäldee|Nommâ=Great Lives from History: Asian and Pacific Islander Americans|Almostittee=Salem Press|Tahhee=Deutsch, James I.|Ihe=2012|Sijđo=803–804|Pittá=Sunita Williams|Almostittemsaje=Pasadena|Kielâ={{en}}|www=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/19554/cfch_Deutsch_Williams.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2025-03-22}}</ref> Suu eeči lâi indialâš-ovtâstumstaatâlâš neuroanatomist [[Deepak Pandya|Deepak "Dee" N. Pandya]] (1932–2020), já suu enni lii Ursuline "Bonnie" Pandya (j.s. Zalokar; 1943–).<ref name="sunita-nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|nommâ=Sunita L. Williams|almostittem=NASA|čujottum=2025-03-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250320233107/https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|vyerkkejum=2025-03-20|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="deepak-memorial">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bu.edu/kilachandcenter/anatomists-and-neurobiologists-convene-for-deepak-pandya-memorial-symposium/|nommâ=Anatomists and Neurobiologists Convene for Deepak Pandya Memorial Symposium|tahhee=Rajen Kilachand Center for Integrated Life Sciences and Engineering|čujottum=2025-03-22|kielâ={{en}}}}</ref> Sunita lii perruu nuorâmus. Sust lii stuorrâviljâ Jay Thomas (1961–) já stuorrâuábbi Dina Annad (1962–). == Komovuotâmätki iivij 2024–2025 == Sunita Williams já [[Barry Wilmore]] vuolgijn komovuotâsajattâhân algâalgâlávt tuše käävci piäiván Boing Starliner -rakettáin kesimáánu 5. peeivi 2024. Teknisij vädisvuođâi keežild Starliner ij lamaš innig tuárvi torvolâš maccâmân, nuuvt et NASA miärádâs keežild astronautkyevtis passijn kuhheeb ááigán [[Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh|Aalmugijkoskâsii komovuotâsajattâhân]]. Sirdum päikkimääđhi keežild suoi oroin komovuotâsajattuvvâst loopâloopâst oovce mánuppaijeed, ohtsis 286 peivid. Taan ääigi suoi juuráin 4 576 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ (16 kerdid pirrâmpeeivist) já porgáin 150 tieđâlii iskosid. Starliner maacâi kuárosin Enâmân.<ref name="aavis21032025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/03/21/astronautkyevtis-sunita-williams-ja-barry-wilmore-lava-maccam-enaman/|nommâ=Astronautkyevtis Sunita Williams já Barry Wilmore lává maccâm Enâmân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-03-21|čujottum=2025-03-22}}</ref> Porgemáánust 2024 čielgâi, et Williams já Wilmore macâččáin Enâmân Dragon-vuáru astronautijgijn. Dragon-juávkku vuávájui uđđâsist, já Williams já Wilmore šoddáin uássin taan juávhu. Dragon-juávhu rakkeet päčimist kuáđđojii kyehti rijjâ stoovli Williamsân já Wilmoren. Taan miärádâs keežild Williams já Wilmore kolgáin vyerdiđ Enâmân maccâm Juávkku 9 -missio loopâ räi.<ref name="aavis21032025"/> Kuhes oromis ääigi Williams já Wilmore vazzijn oovtâst oovtâ komovuotâväzzim Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv tivvoomtooimâi keežild. Taat tábáhtui uđđâivemáánu 30. peeivi. Väzzimis ääigi suoi valdijn meid iskospittáid asemateriaalijn Destiny-laboratoriost já Quest áimutoppâmist. Sunnuu komovuotâväzzim piištij kuttâ já peeli tiijme. Sunita Williams vaazij meid astronaut [[Nick Hague]]in komovuotâväzzim muáddi oho ovdeláá, uđđivemáánu 16. peeivi, já taat väzzim piištij kuttâ tiijme.<ref name="aavis21032025"/> Williams já Wilmore maccáin Enâmân koskoho 19.3. suullân oovtâ ääigi iđedisiijâ [[Suomâ]] ääigi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/live/c9de6q52g8qt|nommâ=Astronauts Butch Wilmore and Suni Williams return to Earth after nine unplanned months in space|almostittem=BBC News|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.astroblogs.nl/2025/03/18/livestream-nasa-astronauten-sunita-williams-en-barry-wilmore-terug-op-aarde/|nommâ=Livestream NASA-astronauten Sunita Williams en Barry Wilmore (bijna) weer terug op aarde|almostittem=www.astroblogs.nl|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=nl}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Williams, Sunita}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] tqn5cfamwb6vuk4by7kl59y30mj66ad 153089 153088 2026-04-28T19:06:18Z Yupik 23 153089 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = Sunita Williams | kove = Sunita Williams.jpg | kovetekstâ = | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965}} | šoddâmsaje = [[Euclid (Ohio)|Euclid]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = | jäämmimsaje = | áámmát = [[testâkirdee]] | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] | äigi = 608 jándurid, 20 minuttid | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 17]] ([[1998]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|STS-116 emblem.svg|STS-116}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 14 patch.png|Mätkikodde 14}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 15 patch.png|Mätkikodde 15}} {{Astronaut/Kirdem|STS-117 patch new2.svg|STS-117}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_32_Patch.svg|Mätkikodde 32}} {{Astronaut/Kirdem|ISS_Expedition_33_Patch.svg|Mätkikodde 33}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 71 Patch.png|Mätkikodde 71}} {{Astronaut/Kirdem|ISS Expedition 72 Patch.png|Mätkikodde 72}} {{Astronaut/Kirdem|Updated SpaceX Crew-9 Patch.png|SpaceX Crew-9}} | iäláttâhpeivi = [[juovlâmáánu 27.]] peeivi [[2025]] }} '''Sunita Lyn "Suni" Williams''' (j.s. '''Pandya'''; {{Šoddâmäigi já ahe|19|9|1965|Euclid, Ohio|Ovtâstum staatah|1}}) lii ovtâstumstaatâlâš astronaut já iäláttâhân pááccám [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|Ovtâstum staatâi merâvuoimij]] upseer. == Eellim == Sunita Lyn Pandya šoodâi [[čohčâmáánu 19.]] peeivi [[1965]] [[Euclid (Ohio)|Euclidist]], [[Ohio]]st.<ref name="deutsch-sunita">{{Kirjekäldee|Nommâ=Great Lives from History: Asian and Pacific Islander Americans|Almostittee=Salem Press|Tahhee=Deutsch, James I.|Ihe=2012|Sijđo=803–804|Pittá=Sunita Williams|Almostittemsaje=Pasadena|Kielâ={{en}}|www=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/19554/cfch_Deutsch_Williams.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2025-03-22}}</ref> Suu eeči lâi indialâš-ovtâstumstaatâlâš neuroanatomist [[Deepak Pandya|Deepak "Dee" N. Pandya]] (1932–2020), já suu enni lii Ursuline "Bonnie" Pandya (j.s. Zalokar; 1943–).<ref name="sunita-nasa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|nommâ=Sunita L. Williams|almostittem=NASA|čujottum=2025-03-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250320233107/https://www.nasa.gov/people/sunita-l-williams/|vyerkkejum=2025-03-20|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="deepak-memorial">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bu.edu/kilachandcenter/anatomists-and-neurobiologists-convene-for-deepak-pandya-memorial-symposium/|nommâ=Anatomists and Neurobiologists Convene for Deepak Pandya Memorial Symposium|tahhee=Rajen Kilachand Center for Integrated Life Sciences and Engineering|čujottum=2025-03-22|kielâ={{en}}}}</ref> Sunita lii perruu nuorâmus. Sust lii stuorrâviljâ Jay Thomas (1961–) já stuorrâuábbi Dina Annad (1962–). == Komovuotâmätki iivij 2024–2025 == Sunita Williams já [[Barry Wilmore]] vuolgijn komovuotâsajattâhân algâalgâlávt tuše käävci piäiván Boing Starliner -rakettáin kesimáánu 5. peeivi 2024. Teknisij vädisvuođâi keežild Starliner ij lamaš innig tuárvi torvolâš maccâmân, nuuvt et NASA miärádâs keežild astronautkyevtis passijn kuhheeb ááigán [[Aalmugijkoskâsâš komovuotâsajattâh|Aalmugijkoskâsii komovuotâsajattâhân]]. Sirdum päikkimääđhi keežild suoi oroin komovuotâsajattuvvâst loopâloopâst oovce mánuppaijeed, ohtsis 286 peivid. Taan ääigi suoi juuráin 4 576 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ (16 kerdid pirrâmpeeivist) já porgáin 150 tieđâlii iskosid. Starliner maacâi kuárosin Enâmân.<ref name="aavis21032025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/03/21/astronautkyevtis-sunita-williams-ja-barry-wilmore-lava-maccam-enaman/|nommâ=Astronautkyevtis Sunita Williams já Barry Wilmore lává maccâm Enâmân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-03-21|čujottum=2025-03-22}}</ref> Porgemáánust 2024 čielgâi, et Williams já Wilmore macâččáin Enâmân Dragon-vuáru astronautijgijn. Dragon-juávkku vuávájui uđđâsist, já Williams já Wilmore šoddáin uássin taan juávhu. Dragon-juávhu rakkeet päčimist kuáđđojii kyehti rijjâ stoovli Williamsân já Wilmoren. Taan miärádâs keežild Williams já Wilmore kolgáin vyerdiđ Enâmân maccâm Juávkku 9 -missio loopâ räi.<ref name="aavis21032025"/> Kuhes oromis ääigi Williams já Wilmore vazzijn oovtâst oovtâ komovuotâväzzim Almugijkoskâsii komovuotâsajattuv tivvoomtooimâi keežild. Taat tábáhtui uđđâivemáánu 30. peeivi. Väzzimis ääigi suoi valdijn meid iskospittáid asemateriaalijn Destiny-laboratoriost já Quest áimutoppâmist. Sunnuu komovuotâväzzim piištij kuttâ já peeli tiijme. Sunita Williams vaazij meid astronaut [[Nick Hague]]in komovuotâväzzim muáddi oho ovdeláá, uđđivemáánu 16. peeivi, já taat väzzim piištij kuttâ tiijme.<ref name="aavis21032025"/> Williams já Wilmore maccáin Enâmân koskoho 19.3. suullân oovtâ ääigi iđedisiijâ [[Suomâ]] ääigi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/live/c9de6q52g8qt|nommâ=Astronauts Butch Wilmore and Suni Williams return to Earth after nine unplanned months in space|almostittem=BBC News|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.astroblogs.nl/2025/03/18/livestream-nasa-astronauten-sunita-williams-en-barry-wilmore-terug-op-aarde/|nommâ=Livestream NASA-astronauten Sunita Williams en Barry Wilmore (bijna) weer terug op aarde|almostittem=www.astroblogs.nl|čujottum=2025-03-22|ietf-kielâkoodi=nl}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Williams, Sunita}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 0abm2lz0r39lj3b945cxqgr8j8z14x2 Jakob Norrgård 0 26615 153130 150595 2026-04-29T11:23:17Z Yupik 23 /* Karrieer */ 153130 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Jakob Norrgård | kove = Jakob Norrgård Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö artistpresentation KAJ 2 (cropped).jpg | kovetekstâ = | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|22|3|1993}} | šoddâmsaje = [[Maksamaa]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}} | artistnommâ = | aktiivlâžžân = 2009– | genreh = | ammatit = [[musikkár]], [[komikkár]] | čuojânâsah = [[jienâ]] | lávlumkielah = [[suomâruotâkielâ]], [[suomâkielâ]] | muusikjuávhuh = [[KAJ]] | skiärrufinnodâh = }} '''Jakob Per Anders Norrgård''' (š. [[skammâmáánu 22.]] peeivi [[1993]] [[Maksamaa]], [[Suomâ]]) lii suomâruátálâš musikkár já komikkár. Norrgård lii kuullâm [[vöyri]]lii [[KAJ]]-huumormuusikjuávkun ive 2009 rääjist oovtâst [[Axel Åhman]]áin já [[Kevin Holmström]]áin.<ref name="hs-2000011087647">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011087647.html | Nommâ = Tämä kaikki KAJ:n jäsenistä tiedetään | Tahhee = Koivuranta, Riitta | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250311095205/https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011087647.html | Vyerkkejum = 2025-03-11 | Čujottum = 2025-03-19| Kielâ = {{fi}}}}</ref> == Karrieer == === KAJ === Oovtâst [[KAJ]]-juávhoin Norrgård uásálistij [[Melodifestivalen 2025|ive 2025 Melodifestivalen-lávlumkiišton]] [[ruotâkielâ|ruotâ-]] já [[suomâkielâ]]g pittáin ''[[Bara bada bastu]]''. KAJ finnij finalist 164 čyegisid já vuoitij ubâ kišto,<ref name="yle-20148130">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20148130|nommâ=Suomalainen KAJ voitti Melodifestivalenin – suora lähetys käynnissä|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{fi}}}}</ref> mondiet muusikjuávkku oovdâst [[Ruotâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|ive 2025 Euroviisuin]] vyesimáánust [[Basel]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]].<ref name="yle-20147918">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20147918|nommâ=Suomalaisbändi KAJ lähtee Euroviisuihin – saunalaulu valloitti Ruotsin ja päihitti ennakkosuosikin|tahhee=Matikainen, Jenny já Kangas, Laura|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{fi}}}}</ref> [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Ive 2026 Euroviisuin]] Norrgård juáhá [[Ruotâ]] äššitobdeerääđi čyegisid.<ref name="hs-2000011972692">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000011972692.html|nommâ=KAJ-yhtyeen Jakob Norrgård jakaa Ruotsin viisupisteet|tahhee=Koppinen, Mari|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-04-29|čujottum=2026-04-29|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260429110907/https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000011972692.html|vyerkkejum=2026-04-29|kielâ={{fi}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Norrgård, Jakob}} [[Luokka:Ive 1993 šoddâmeh]] [[Luokka:KAJ jesâneh]] [[Luokka:Suomâruátáliih komikkáreh]] [[Luokka:Suomâruátáliih musikkáreh]] cwfd4yve2wd3hczznw3bz09gl79q47c 153131 153130 2026-04-29T11:39:17Z Yupik 23 153131 wikitext text/x-wiki {{Musikkár | nommâ = Jakob Norrgård | kove = Jakob Norrgård Melodifestivalen 2025 deltävling 4 Malmö artistpresentation KAJ 2 (cropped).jpg | kovetekstâ = | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|22|3|1993}} | šoddâmsaje = [[Maksamaa]], [[Suomâ]] | jáámmám = | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|Suomâ}} | artistnommâ = | aktiivlâžžân = 2009– | genreh = | ammatit = [[musikkár]], [[komikkár]] | čuojânâsah = [[jienâ]] | lávlumkielah = [[suomâruotâkielâ]], [[suomâkielâ]] | muusikjuávhuh = [[KAJ]] | skiärrufinnodâh = }} '''Jakob Per Anders Norrgård''' (š. [[skammâmáánu 22.]] peeivi [[1993]] [[Maksamaa]], [[Suomâ]]) lii suomâruátálâš musikkár já komikkár. Norrgård lii kuullâm [[vöyri]]lii [[KAJ]]-huumormuusikjuávkun ive 2009 rääjist oovtâst [[Axel Åhman]]áin já [[Kevin Holmström]]áin.<ref name="hs-2000011087647">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011087647.html | Nommâ = Tämä kaikki KAJ:n jäsenistä tiedetään | Tahhee = Koivuranta, Riitta | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250311095205/https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011087647.html | Vyerkkejum = 2025-03-11 | Čujottum = 2025-03-19| Kielâ = {{fi}}}}</ref> == Škovlim == Norrgård lii luuhâm elleekove- já televisiosyergi [[ruotâkielâ]]g [[Arcada]] áámmátollâškoovlâst [[Helsig]]ist.<ref name="yle-74-20148788">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20148788|nommâ=”Hän seisoi tuolilla ja lauloi koko porukalle” – vanhemmat kertovat, miten heidän pojistaan kasvoi KAJ|tahhee=Mattila, Jaana, Vuorela, Birgitta já Heikkinen, Jarkko|äigimuddo=2025-03-15|čujottum=2026-04-29|kielâ={{fi}}}}</ref> == Karrieer == KAJ-juávhu lasseen Norrgård lii porgâm ei. [[ruotâkielâ]]g radiokanava [[X3M]] iiđeedläiđejeijen já kesisárnon [[Yle Vega]]st.<ref name="is-2000011087554">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000011087554.html|nommâ=Tämä kaikki KAJ-kolmikosta tiedetään – pitkiä parisuhteita ja yllättävät taustat|tahhee=Lempinen, Jenna|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2025-03-10|čujottum=2026-04-29|kielâ={{fi}}}}</ref> === KAJ === Oovtâst [[KAJ]]-juávhoin Norrgård uásálistij [[Melodifestivalen 2025|ive 2025 Melodifestivalen-lávlumkiišton]] [[ruotâkielâ|ruotâ-]] já [[suomâkielâ]]g pittáin ''[[Bara bada bastu]]''. KAJ finnij finalist 164 čyegisid já vuoitij ubâ kišto,<ref name="yle-20148130">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20148130|nommâ=Suomalainen KAJ voitti Melodifestivalenin – suora lähetys käynnissä|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{fi}}}}</ref> mondiet muusikjuávkku oovdâst [[Ruotâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|ive 2025 Euroviisuin]] vyesimáánust [[Basel]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]].<ref name="yle-20147918">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20147918|nommâ=Suomalaisbändi KAJ lähtee Euroviisuihin – saunalaulu valloitti Ruotsin ja päihitti ennakkosuosikin|tahhee=Matikainen, Jenny já Kangas, Laura|äigimuddo=2025-03-08|čujottum=2025-03-08|kielâ={{fi}}}}</ref> [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Ive 2026 Euroviisuin]] Norrgård juáhá [[Ruotâ]] äššitobdeerääđi čyegisid.<ref name="hs-2000011972692">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000011972692.html|nommâ=KAJ-yhtyeen Jakob Norrgård jakaa Ruotsin viisupisteet|tahhee=Koppinen, Mari|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-04-29|čujottum=2026-04-29|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260429110907/https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000011972692.html|vyerkkejum=2026-04-29|kielâ={{fi}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Norrgård, Jakob}} [[Luokka:Ive 1993 šoddâmeh]] [[Luokka:KAJ jesâneh]] [[Luokka:Suomâruátáliih komikkáreh]] [[Luokka:Suomâruátáliih musikkáreh]] 807esec4o7td1f0fffg7xcf46epajlc James Lovell 0 27870 153068 150795 2026-04-28T18:10:48Z Yupik 23 153068 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = James Lovell | kove = James Lovell.jpg | kovetekstâ = Lovell ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|25|3|1928|1}} | šoddâmsaje = [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|25|3|1928|7|4|2025}} | jäämmimsaje = [[Lake Forest, Illinois]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, maašininsner | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] (1952–1973) | äigi = 29 jándurid, 19 tijmed, 5 miinut | väljejum = 1962 | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini VII patch.png|Gemini 7}} {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo-8-patch.png|Apollo 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo 13-insignia.png|Apollo 13}} | iäláttâhpeivi = [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[1973]] | nommâčáálus = Jim_Lovell_Signature.jpg }} '''James Arthur Lovell Jr.''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ʌ|v|əl}} {{Audio|En-us-Lovell.oga|help=no}}; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|25|3|1928|[[Cleveland]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|7|8|2025|[[Lake Forest (Illinois)|Lake Forest]]|[[Illinois]], Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lovell lâi ohtâ tehelumosijn astronautijn [[NASA]] komovuotâohjelmist. Sun lâi fáárust neelji komovuotâmissiost: [[Gemini 7]]:st, [[Gemini 12]]:st, [[Apollo 8]]:st já [[Apollo 13]]:st.<ref name="aavis11082025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/11/apollo-manudasohjelm-astronaut-james-jim-lovell-lii-jaammam/|nommâ=Apollo-mánudâšohjelm astronaut James ”Jim” Lovell lii jáámmám|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-08-11|čujottum=2025-08-14}}</ref> Ton maŋa ko Lovell vuolgij NASAst ive 1973, sun poorgâi irâttâsmaailmist já leehâi raavvâdviäsu jieijâs perruin [[Illinois]]ist. Lovell kálgu Marilynn, kiäin sun naajâi ive 1952, jaamij ive 2023. Lovellist lijjii nelji párnáá.<ref name="aavis11082025"/> == Karrieer == Ive 1962 Lovell tuhhiittui [[NASA]] astronautjuávhu 2 jesânin. Sun väljejui [[Gemini 4]]:ii värikirden, já loopâloopâst sun kiirdij vuosmuu tove [[Gemini 7]] kirden [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[1965]]. Taan missio komendeijen tooimâi [[Frank Borman]]. Gemini 7 lâi masa 14-piäivásâš missio, mii kiirdij 9 030 000 kilomeetterid já juurâi 206 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ.<ref name="aavis11082025"/> [[Skammâmáánu 11.]] peeivi [[1966]] Jim Lovell mađhâšij uđđâsist komovuotân [[Gemini 12]] komendeijen. Taan missiost suu fáárust kiirdij vuosâkiärdálâžžân kirden [[Buzz Aldrin]].<ref name="aavis11082025"/> Eromâšávt kyehti [[Apollo-ohjelm|Apollo-kirdem]], moid Lovell uásálistij, lijjii merhâšitteeh komovuotâmađhâšem historjást 1960-lovvoost talle ko [[Ovtâstum staatah]] já [[Sovjetlitto]] kištottâllii komovuođâ hiärrávuođâst.<ref name="aavis11082025"/> [[Apollo 8]] -määđhist Lovell kiirdij oovtâst Frank Bormanáin já [[Willian Anders]]áin. Lovell väljejui taan mission astronaut [[Mike Collins]] sajan, tastko Collins koolgâi čuopâduđ. Apollo 8 -missio lâi vuosmuš, mii kiirdij olgos Eennâm juurrâmraađeest, já tot kiirdij luvvii [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ. Apollo 8 kiirdij Mánudáá juurrâmraađeest 20 tijmed, 10 minuttid já 13 sekuntid. Taan kirdemmääđhi keežild Ovtâstum staatah ožžuu čielgâ ovdâmääđhi Sovjetlito mánudâšohjelmáid. Maailmân vuolgâttuvvojii eromâš mučis koveh Enâmist komovuođâst kejâdijn.<ref name="aavis11082025"/> === Houston, we have a problem === Pegâlmâs ciälhástâh "Houston, we have a problem" lijjii Jim Lovell säänih [[Apollo 13]] -kirdem ääigi, teikâ jiešalnees sun eeđâi: "Ok, Houston, we've had a problem here." Jim Lovell koolgâi leđe viiđâd olmooš, kote ličij vázzám Mánudáá asseest, mut päärti keežild čielgâi jotelávt, et Apollo 13 ij kuássin siäivuččii Mánudáá asan.<ref name="aavis11082025"/> Laasâ mield astronauteh oinii haapi kulgâmin olgos. Sij iberdii, et sist lâi tuođâlâš etitile. Astronauteh kolgii šeštiđ virde, já sij viettii nelji kolmâ peeivi uccâ mánudâšmoduláást, mii tooimâi sii kááijumskiijpân. Sij liijká ferttejii kirdeđ Mánudáá pirrâ, já NASA tiimi poorgâi puoh ton oovdân, et astronauteh loopâloopâst pessii torvolávt enâmân.<ref name="aavis11082025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Lovell, James}} [[Luokka:Apollo-ohjelm]] [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 050skddii8u3db0vd1lcvab0ggkmq68 153069 153068 2026-04-28T18:11:13Z Yupik 23 +| 153069 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = James Lovell | kove = James Lovell.jpg | kovetekstâ = Lovell ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|25|3|1928||1}} | šoddâmsaje = [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|25|3|1928|7|4|2025}} | jäämmimsaje = [[Lake Forest, Illinois]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, maašininsner | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] (1952–1973) | äigi = 29 jándurid, 19 tijmed, 5 miinut | väljejum = 1962 | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini VII patch.png|Gemini 7}} {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo-8-patch.png|Apollo 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo 13-insignia.png|Apollo 13}} | iäláttâhpeivi = [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[1973]] | nommâčáálus = Jim_Lovell_Signature.jpg }} '''James Arthur Lovell Jr.''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ʌ|v|əl}} {{Audio|En-us-Lovell.oga|help=no}}; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|25|3|1928|[[Cleveland]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|7|8|2025|[[Lake Forest (Illinois)|Lake Forest]]|[[Illinois]], Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lovell lâi ohtâ tehelumosijn astronautijn [[NASA]] komovuotâohjelmist. Sun lâi fáárust neelji komovuotâmissiost: [[Gemini 7]]:st, [[Gemini 12]]:st, [[Apollo 8]]:st já [[Apollo 13]]:st.<ref name="aavis11082025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/11/apollo-manudasohjelm-astronaut-james-jim-lovell-lii-jaammam/|nommâ=Apollo-mánudâšohjelm astronaut James ”Jim” Lovell lii jáámmám|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-08-11|čujottum=2025-08-14}}</ref> Ton maŋa ko Lovell vuolgij NASAst ive 1973, sun poorgâi irâttâsmaailmist já leehâi raavvâdviäsu jieijâs perruin [[Illinois]]ist. Lovell kálgu Marilynn, kiäin sun naajâi ive 1952, jaamij ive 2023. Lovellist lijjii nelji párnáá.<ref name="aavis11082025"/> == Karrieer == Ive 1962 Lovell tuhhiittui [[NASA]] astronautjuávhu 2 jesânin. Sun väljejui [[Gemini 4]]:ii värikirden, já loopâloopâst sun kiirdij vuosmuu tove [[Gemini 7]] kirden [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[1965]]. Taan missio komendeijen tooimâi [[Frank Borman]]. Gemini 7 lâi masa 14-piäivásâš missio, mii kiirdij 9 030 000 kilomeetterid já juurâi 206 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ.<ref name="aavis11082025"/> [[Skammâmáánu 11.]] peeivi [[1966]] Jim Lovell mađhâšij uđđâsist komovuotân [[Gemini 12]] komendeijen. Taan missiost suu fáárust kiirdij vuosâkiärdálâžžân kirden [[Buzz Aldrin]].<ref name="aavis11082025"/> Eromâšávt kyehti [[Apollo-ohjelm|Apollo-kirdem]], moid Lovell uásálistij, lijjii merhâšitteeh komovuotâmađhâšem historjást 1960-lovvoost talle ko [[Ovtâstum staatah]] já [[Sovjetlitto]] kištottâllii komovuođâ hiärrávuođâst.<ref name="aavis11082025"/> [[Apollo 8]] -määđhist Lovell kiirdij oovtâst Frank Bormanáin já [[Willian Anders]]áin. Lovell väljejui taan mission astronaut [[Mike Collins]] sajan, tastko Collins koolgâi čuopâduđ. Apollo 8 -missio lâi vuosmuš, mii kiirdij olgos Eennâm juurrâmraađeest, já tot kiirdij luvvii [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ. Apollo 8 kiirdij Mánudáá juurrâmraađeest 20 tijmed, 10 minuttid já 13 sekuntid. Taan kirdemmääđhi keežild Ovtâstum staatah ožžuu čielgâ ovdâmääđhi Sovjetlito mánudâšohjelmáid. Maailmân vuolgâttuvvojii eromâš mučis koveh Enâmist komovuođâst kejâdijn.<ref name="aavis11082025"/> === Houston, we have a problem === Pegâlmâs ciälhástâh "Houston, we have a problem" lijjii Jim Lovell säänih [[Apollo 13]] -kirdem ääigi, teikâ jiešalnees sun eeđâi: "Ok, Houston, we've had a problem here." Jim Lovell koolgâi leđe viiđâd olmooš, kote ličij vázzám Mánudáá asseest, mut päärti keežild čielgâi jotelávt, et Apollo 13 ij kuássin siäivuččii Mánudáá asan.<ref name="aavis11082025"/> Laasâ mield astronauteh oinii haapi kulgâmin olgos. Sij iberdii, et sist lâi tuođâlâš etitile. Astronauteh kolgii šeštiđ virde, já sij viettii nelji kolmâ peeivi uccâ mánudâšmoduláást, mii tooimâi sii kááijumskiijpân. Sij liijká ferttejii kirdeđ Mánudáá pirrâ, já NASA tiimi poorgâi puoh ton oovdân, et astronauteh loopâloopâst pessii torvolávt enâmân.<ref name="aavis11082025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Lovell, James}} [[Luokka:Apollo-ohjelm]] [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] lmci12nznw57xl0seehdnw8hk455lli 153072 153069 2026-04-28T18:15:51Z Yupik 23 | tile = pááccám iäláttâhân 153072 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = James Lovell | kove = James Lovell.jpg | kovetekstâ = Lovell ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|25|3|1928||1}} | šoddâmsaje = [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|25|3|1928|7|4|2025}} | jäämmimsaje = [[Lake Forest, Illinois]], [[Ovtâstum staatah]] | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, maašininsner | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] (1952–1973) | äigi = 29 jándurid, 19 tijmed, 5 miinut | väljejum = 1962 | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini VII patch.png|Gemini 7}} {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo-8-patch.png|Apollo 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo 13-insignia.png|Apollo 13}} | iäláttâhpeivi = [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[1973]] | nommâčáálus = Jim_Lovell_Signature.jpg }} '''James Arthur Lovell Jr.''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ʌ|v|əl}} {{Audio|En-us-Lovell.oga|help=no}}; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|25|3|1928|[[Cleveland]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|7|8|2025|[[Lake Forest (Illinois)|Lake Forest]]|[[Illinois]], Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lovell lâi ohtâ tehelumosijn astronautijn [[NASA]] komovuotâohjelmist. Sun lâi fáárust neelji komovuotâmissiost: [[Gemini 7]]:st, [[Gemini 12]]:st, [[Apollo 8]]:st já [[Apollo 13]]:st.<ref name="aavis11082025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/11/apollo-manudasohjelm-astronaut-james-jim-lovell-lii-jaammam/|nommâ=Apollo-mánudâšohjelm astronaut James ”Jim” Lovell lii jáámmám|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-08-11|čujottum=2025-08-14}}</ref> Ton maŋa ko Lovell vuolgij NASAst ive 1973, sun poorgâi irâttâsmaailmist já leehâi raavvâdviäsu jieijâs perruin [[Illinois]]ist. Lovell kálgu Marilynn, kiäin sun naajâi ive 1952, jaamij ive 2023. Lovellist lijjii nelji párnáá.<ref name="aavis11082025"/> == Karrieer == Ive 1962 Lovell tuhhiittui [[NASA]] astronautjuávhu 2 jesânin. Sun väljejui [[Gemini 4]]:ii värikirden, já loopâloopâst sun kiirdij vuosmuu tove [[Gemini 7]] kirden [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[1965]]. Taan missio komendeijen tooimâi [[Frank Borman]]. Gemini 7 lâi masa 14-piäivásâš missio, mii kiirdij 9 030 000 kilomeetterid já juurâi 206 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ.<ref name="aavis11082025"/> [[Skammâmáánu 11.]] peeivi [[1966]] Jim Lovell mađhâšij uđđâsist komovuotân [[Gemini 12]] komendeijen. Taan missiost suu fáárust kiirdij vuosâkiärdálâžžân kirden [[Buzz Aldrin]].<ref name="aavis11082025"/> Eromâšávt kyehti [[Apollo-ohjelm|Apollo-kirdem]], moid Lovell uásálistij, lijjii merhâšitteeh komovuotâmađhâšem historjást 1960-lovvoost talle ko [[Ovtâstum staatah]] já [[Sovjetlitto]] kištottâllii komovuođâ hiärrávuođâst.<ref name="aavis11082025"/> [[Apollo 8]] -määđhist Lovell kiirdij oovtâst Frank Bormanáin já [[Willian Anders]]áin. Lovell väljejui taan mission astronaut [[Mike Collins]] sajan, tastko Collins koolgâi čuopâduđ. Apollo 8 -missio lâi vuosmuš, mii kiirdij olgos Eennâm juurrâmraađeest, já tot kiirdij luvvii [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ. Apollo 8 kiirdij Mánudáá juurrâmraađeest 20 tijmed, 10 minuttid já 13 sekuntid. Taan kirdemmääđhi keežild Ovtâstum staatah ožžuu čielgâ ovdâmääđhi Sovjetlito mánudâšohjelmáid. Maailmân vuolgâttuvvojii eromâš mučis koveh Enâmist komovuođâst kejâdijn.<ref name="aavis11082025"/> === Houston, we have a problem === Pegâlmâs ciälhástâh "Houston, we have a problem" lijjii Jim Lovell säänih [[Apollo 13]] -kirdem ääigi, teikâ jiešalnees sun eeđâi: "Ok, Houston, we've had a problem here." Jim Lovell koolgâi leđe viiđâd olmooš, kote ličij vázzám Mánudáá asseest, mut päärti keežild čielgâi jotelávt, et Apollo 13 ij kuássin siäivuččii Mánudáá asan.<ref name="aavis11082025"/> Laasâ mield astronauteh oinii haapi kulgâmin olgos. Sij iberdii, et sist lâi tuođâlâš etitile. Astronauteh kolgii šeštiđ virde, já sij viettii nelji kolmâ peeivi uccâ mánudâšmoduláást, mii tooimâi sii kááijumskiijpân. Sij liijká ferttejii kirdeđ Mánudáá pirrâ, já NASA tiimi poorgâi puoh ton oovdân, et astronauteh loopâloopâst pessii torvolávt enâmân.<ref name="aavis11082025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Lovell, James}} [[Luokka:Apollo-ohjelm]] [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] fl7jeh3vazyylqw7jjz39856d0uod61 153076 153072 2026-04-28T18:53:28Z Yupik 23 153076 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = James Lovell | kove = James Lovell.jpg | kovetekstâ = Lovell ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|25|3|1928||1}} | šoddâmsaje = [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|25|3|1928|7|8|2025}} | jäämmimsaje = [[Lake Forest, Illinois]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="lovell-j-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/space-exploration/apollo/jim-lovell-commander-of-nasas-apollo-13-moon-mission-dies-at-97|nommâ=Jim Lovell, commander of NASA's Apollo 13 moon mission, dies at 97|tahhee=Wall, Mike|almostittem=space.com|äigimuddo=2025-08-08|čujottum=2026-04-28|kielâ={{en}}}}</ref> | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, maašininsner | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] (1952–1973) | äigi = 29 jándurid, 19 tijmed, 5 miinut | väljejum = 1962 | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini VII patch.png|Gemini 7}} {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo-8-patch.png|Apollo 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo 13-insignia.png|Apollo 13}} | iäláttâhpeivi = [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[1973]] | nommâčáálus = Jim_Lovell_Signature.jpg }} '''James Arthur Lovell Jr.''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ʌ|v|əl}} {{Audio|En-us-Lovell.oga|help=no}}; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|25|3|1928|[[Cleveland]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|7|8|2025|[[Lake Forest (Illinois)|Lake Forest]]|[[Illinois]], Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lovell lâi ohtâ tehelumosijn astronautijn [[NASA]] komovuotâohjelmist. Sun lâi fáárust neelji komovuotâmissiost: [[Gemini 7]]:st, [[Gemini 12]]:st, [[Apollo 8]]:st já [[Apollo 13]]:st.<ref name="aavis11082025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/11/apollo-manudasohjelm-astronaut-james-jim-lovell-lii-jaammam/|nommâ=Apollo-mánudâšohjelm astronaut James ”Jim” Lovell lii jáámmám|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-08-11|čujottum=2025-08-14}}</ref> Ton maŋa ko Lovell vuolgij NASAst ive 1973, sun poorgâi irâttâsmaailmist já leehâi raavvâdviäsu jieijâs perruin [[Illinois]]ist. Lovell kálgu Marilynn, kiäin sun naajâi ive 1952, jaamij ive 2023. Lovellist lijjii nelji párnáá.<ref name="aavis11082025"/> == Karrieer == Ive 1962 Lovell tuhhiittui [[NASA]] astronautjuávhu 2 jesânin. Sun väljejui [[Gemini 4]]:ii värikirden, já loopâloopâst sun kiirdij vuosmuu tove [[Gemini 7]] kirden [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[1965]]. Taan missio komendeijen tooimâi [[Frank Borman]]. Gemini 7 lâi masa 14-piäivásâš missio, mii kiirdij 9 030 000 kilomeetterid já juurâi 206 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ.<ref name="aavis11082025"/> [[Skammâmáánu 11.]] peeivi [[1966]] Jim Lovell mađhâšij uđđâsist komovuotân [[Gemini 12]] komendeijen. Taan missiost suu fáárust kiirdij vuosâkiärdálâžžân kirden [[Buzz Aldrin]].<ref name="aavis11082025"/> Eromâšávt kyehti [[Apollo-ohjelm|Apollo-kirdem]], moid Lovell uásálistij, lijjii merhâšitteeh komovuotâmađhâšem historjást 1960-lovvoost talle ko [[Ovtâstum staatah]] já [[Sovjetlitto]] kištottâllii komovuođâ hiärrávuođâst.<ref name="aavis11082025"/> [[Apollo 8]] -määđhist Lovell kiirdij oovtâst Frank Bormanáin já [[Willian Anders]]áin. Lovell väljejui taan mission astronaut [[Mike Collins]] sajan, tastko Collins koolgâi čuopâduđ. Apollo 8 -missio lâi vuosmuš, mii kiirdij olgos Eennâm juurrâmraađeest, já tot kiirdij luvvii [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ. Apollo 8 kiirdij Mánudáá juurrâmraađeest 20 tijmed, 10 minuttid já 13 sekuntid. Taan kirdemmääđhi keežild Ovtâstum staatah ožžuu čielgâ ovdâmääđhi Sovjetlito mánudâšohjelmáid. Maailmân vuolgâttuvvojii eromâš mučis koveh Enâmist komovuođâst kejâdijn.<ref name="aavis11082025"/> === Houston, we have a problem === Pegâlmâs ciälhástâh "Houston, we have a problem" lijjii Jim Lovell säänih [[Apollo 13]] -kirdem ääigi, teikâ jiešalnees sun eeđâi: "Ok, Houston, we've had a problem here." Jim Lovell koolgâi leđe viiđâd olmooš, kote ličij vázzám Mánudáá asseest, mut päärti keežild čielgâi jotelávt, et Apollo 13 ij kuássin siäivuččii Mánudáá asan.<ref name="aavis11082025"/> Laasâ mield astronauteh oinii haapi kulgâmin olgos. Sij iberdii, et sist lâi tuođâlâš etitile. Astronauteh kolgii šeštiđ virde, já sij viettii nelji kolmâ peeivi uccâ mánudâšmoduláást, mii tooimâi sii kááijumskiijpân. Sij liijká ferttejii kirdeđ Mánudáá pirrâ, já NASA tiimi poorgâi puoh ton oovdân, et astronauteh loopâloopâst pessii torvolávt enâmân.<ref name="aavis11082025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Lovell, James}} [[Luokka:Apollo-ohjelm]] [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] t23s1275dk2nnv9tfvfcxv8l15dw4a5 153077 153076 2026-04-28T18:54:47Z Yupik 23 [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) 153077 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = James Lovell | kove = James Lovell.jpg | kovetekstâ = Lovell ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|25|3|1928||1}} | šoddâmsaje = [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|25|3|1928|7|8|2025}} | jäämmimsaje = [[Lake Forest, Illinois]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="lovell-j-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/space-exploration/apollo/jim-lovell-commander-of-nasas-apollo-13-moon-mission-dies-at-97|nommâ=Jim Lovell, commander of NASA's Apollo 13 moon mission, dies at 97|tahhee=Wall, Mike|almostittem=space.com|äigimuddo=2025-08-08|čujottum=2026-04-28|kielâ={{en}}}}</ref> | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, maašininsner | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] (1952–1973) | äigi = 29 jándurid, 19 tijmed, 5 miinut | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini VII patch.png|Gemini 7}} {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo-8-patch.png|Apollo 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo 13-insignia.png|Apollo 13}} | iäláttâhpeivi = [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[1973]] | nommâčáálus = Jim_Lovell_Signature.jpg }} '''James Arthur Lovell Jr.''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ʌ|v|əl}} {{Audio|En-us-Lovell.oga|help=no}}; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|25|3|1928|[[Cleveland]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|7|8|2025|[[Lake Forest (Illinois)|Lake Forest]]|[[Illinois]], Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lovell lâi ohtâ tehelumosijn astronautijn [[NASA]] komovuotâohjelmist. Sun lâi fáárust neelji komovuotâmissiost: [[Gemini 7]]:st, [[Gemini 12]]:st, [[Apollo 8]]:st já [[Apollo 13]]:st.<ref name="aavis11082025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/11/apollo-manudasohjelm-astronaut-james-jim-lovell-lii-jaammam/|nommâ=Apollo-mánudâšohjelm astronaut James ”Jim” Lovell lii jáámmám|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-08-11|čujottum=2025-08-14}}</ref> Ton maŋa ko Lovell vuolgij NASAst ive 1973, sun poorgâi irâttâsmaailmist já leehâi raavvâdviäsu jieijâs perruin [[Illinois]]ist. Lovell kálgu Marilynn, kiäin sun naajâi ive 1952, jaamij ive 2023. Lovellist lijjii nelji párnáá.<ref name="aavis11082025"/> == Karrieer == Ive 1962 Lovell tuhhiittui [[NASA]] astronautjuávhu 2 jesânin. Sun väljejui [[Gemini 4]]:ii värikirden, já loopâloopâst sun kiirdij vuosmuu tove [[Gemini 7]] kirden [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[1965]]. Taan missio komendeijen tooimâi [[Frank Borman]]. Gemini 7 lâi masa 14-piäivásâš missio, mii kiirdij 9 030 000 kilomeetterid já juurâi 206 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ.<ref name="aavis11082025"/> [[Skammâmáánu 11.]] peeivi [[1966]] Jim Lovell mađhâšij uđđâsist komovuotân [[Gemini 12]] komendeijen. Taan missiost suu fáárust kiirdij vuosâkiärdálâžžân kirden [[Buzz Aldrin]].<ref name="aavis11082025"/> Eromâšávt kyehti [[Apollo-ohjelm|Apollo-kirdem]], moid Lovell uásálistij, lijjii merhâšitteeh komovuotâmađhâšem historjást 1960-lovvoost talle ko [[Ovtâstum staatah]] já [[Sovjetlitto]] kištottâllii komovuođâ hiärrávuođâst.<ref name="aavis11082025"/> [[Apollo 8]] -määđhist Lovell kiirdij oovtâst Frank Bormanáin já [[Willian Anders]]áin. Lovell väljejui taan mission astronaut [[Mike Collins]] sajan, tastko Collins koolgâi čuopâduđ. Apollo 8 -missio lâi vuosmuš, mii kiirdij olgos Eennâm juurrâmraađeest, já tot kiirdij luvvii [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ. Apollo 8 kiirdij Mánudáá juurrâmraađeest 20 tijmed, 10 minuttid já 13 sekuntid. Taan kirdemmääđhi keežild Ovtâstum staatah ožžuu čielgâ ovdâmääđhi Sovjetlito mánudâšohjelmáid. Maailmân vuolgâttuvvojii eromâš mučis koveh Enâmist komovuođâst kejâdijn.<ref name="aavis11082025"/> === Houston, we have a problem === Pegâlmâs ciälhástâh "Houston, we have a problem" lijjii Jim Lovell säänih [[Apollo 13]] -kirdem ääigi, teikâ jiešalnees sun eeđâi: "Ok, Houston, we've had a problem here." Jim Lovell koolgâi leđe viiđâd olmooš, kote ličij vázzám Mánudáá asseest, mut päärti keežild čielgâi jotelávt, et Apollo 13 ij kuássin siäivuččii Mánudáá asan.<ref name="aavis11082025"/> Laasâ mield astronauteh oinii haapi kulgâmin olgos. Sij iberdii, et sist lâi tuođâlâš etitile. Astronauteh kolgii šeštiđ virde, já sij viettii nelji kolmâ peeivi uccâ mánudâšmoduláást, mii tooimâi sii kááijumskiijpân. Sij liijká ferttejii kirdeđ Mánudáá pirrâ, já NASA tiimi poorgâi puoh ton oovdân, et astronauteh loopâloopâst pessii torvolávt enâmân.<ref name="aavis11082025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Lovell, James}} [[Luokka:Apollo-ohjelm]] [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] 7uliq8jbw030i0brkdyi92eseboee3i 153078 153077 2026-04-28T18:55:37Z Yupik 23 /* Karrieer */ n->m 153078 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = James Lovell | kove = James Lovell.jpg | kovetekstâ = Lovell ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = pááccám iäláttâhân | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|25|3|1928||1}} | šoddâmsaje = [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|25|3|1928|7|8|2025}} | jäämmimsaje = [[Lake Forest, Illinois]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="lovell-j-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/space-exploration/apollo/jim-lovell-commander-of-nasas-apollo-13-moon-mission-dies-at-97|nommâ=Jim Lovell, commander of NASA's Apollo 13 moon mission, dies at 97|tahhee=Wall, Mike|almostittem=space.com|äigimuddo=2025-08-08|čujottum=2026-04-28|kielâ={{en}}}}</ref> | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, maašininsner | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] (1952–1973) | äigi = 29 jándurid, 19 tijmed, 5 miinut | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini VII patch.png|Gemini 7}} {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo-8-patch.png|Apollo 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo 13-insignia.png|Apollo 13}} | iäláttâhpeivi = [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[1973]] | nommâčáálus = Jim_Lovell_Signature.jpg }} '''James Arthur Lovell Jr.''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ʌ|v|əl}} {{Audio|En-us-Lovell.oga|help=no}}; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|25|3|1928|[[Cleveland]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|7|8|2025|[[Lake Forest (Illinois)|Lake Forest]]|[[Illinois]], Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lovell lâi ohtâ tehelumosijn astronautijn [[NASA]] komovuotâohjelmist. Sun lâi fáárust neelji komovuotâmissiost: [[Gemini 7]]:st, [[Gemini 12]]:st, [[Apollo 8]]:st já [[Apollo 13]]:st.<ref name="aavis11082025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/11/apollo-manudasohjelm-astronaut-james-jim-lovell-lii-jaammam/|nommâ=Apollo-mánudâšohjelm astronaut James ”Jim” Lovell lii jáámmám|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-08-11|čujottum=2025-08-14}}</ref> Ton maŋa ko Lovell vuolgij NASAst ive 1973, sun poorgâi irâttâsmaailmist já leehâi raavvâdviäsu jieijâs perruin [[Illinois]]ist. Lovell kálgu Marilynn, kiäin sun naajâi ive 1952, jaamij ive 2023. Lovellist lijjii nelji párnáá.<ref name="aavis11082025"/> == Karrieer == Ive 1962 Lovell tuhhiittui [[NASA]] astronautjuávhu 2 jesânin. Sun väljejui [[Gemini 4]]:ii värikirden, já loopâloopâst sun kiirdij vuosmuu tove [[Gemini 7]] kirden [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[1965]]. Taan missio komendeijen tooimâi [[Frank Borman]]. Gemini 7 lâi masa 14-piäivásâš missio, mii kiirdij 9 030 000 kilomeetterid já juurâi 206 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ.<ref name="aavis11082025"/> [[Skammâmáánu 11.]] peeivi [[1966]] Jim Lovell mađhâšij uđđâsist komovuotân [[Gemini 12]] komendeijen. Taan missiost suu fáárust kiirdij vuosâkiärdálâžžân kirden [[Buzz Aldrin]].<ref name="aavis11082025"/> Eromâšávt kyehti [[Apollo-ohjelm|Apollo-kirdem]], moid Lovell uásálistij, lijjii merhâšitteeh komovuotâmađhâšem historjást 1960-lovvoost talle ko [[Ovtâstum staatah]] já [[Sovjetlitto]] kištottâllii komovuođâ hiärrávuođâst.<ref name="aavis11082025"/> [[Apollo 8]] -määđhist Lovell kiirdij oovtâst Frank Bormanáin já [[William Anders]]áin. Lovell väljejui taan mission astronaut [[Mike Collins]] sajan, tastko Collins koolgâi čuopâduđ. Apollo 8 -missio lâi vuosmuš, mii kiirdij olgos Eennâm juurrâmraađeest, já tot kiirdij luvvii [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ. Apollo 8 kiirdij Mánudáá juurrâmraađeest 20 tijmed, 10 minuttid já 13 sekuntid. Taan kirdemmääđhi keežild Ovtâstum staatah ožžuu čielgâ ovdâmääđhi Sovjetlito mánudâšohjelmáid. Maailmân vuolgâttuvvojii eromâš mučis koveh Enâmist komovuođâst kejâdijn.<ref name="aavis11082025"/> === Houston, we have a problem === Pegâlmâs ciälhástâh "Houston, we have a problem" lijjii Jim Lovell säänih [[Apollo 13]] -kirdem ääigi, teikâ jiešalnees sun eeđâi: "Ok, Houston, we've had a problem here." Jim Lovell koolgâi leđe viiđâd olmooš, kote ličij vázzám Mánudáá asseest, mut päärti keežild čielgâi jotelávt, et Apollo 13 ij kuássin siäivuččii Mánudáá asan.<ref name="aavis11082025"/> Laasâ mield astronauteh oinii haapi kulgâmin olgos. Sij iberdii, et sist lâi tuođâlâš etitile. Astronauteh kolgii šeštiđ virde, já sij viettii nelji kolmâ peeivi uccâ mánudâšmoduláást, mii tooimâi sii kááijumskiijpân. Sij liijká ferttejii kirdeđ Mánudáá pirrâ, já NASA tiimi poorgâi puoh ton oovdân, et astronauteh loopâloopâst pessii torvolávt enâmân.<ref name="aavis11082025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Lovell, James}} [[Luokka:Apollo-ohjelm]] [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] qisu52x1c4138qjw03zuzqxckvckod6 153090 153078 2026-04-28T19:16:27Z Yupik 23 jáámmám 153090 wikitext text/x-wiki {{Astronaut | nommâ = James Lovell | kove = James Lovell.jpg | kovetekstâ = Lovell ive 1969 | tijppâ = [[NASA]] [[astronaut]] | tile = jáámmám | aalmuglâšvuotâ = [[Ovtâstum staatah]] | šoddâmpeivi = {{Šoddâmäigi já ahe|25|3|1928||1}} | šoddâmsaje = [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]] | jäämmimpeivi = {{Jäämmimäigi já ahe|25|3|1928|7|8|2025}} | jäämmimsaje = [[Lake Forest, Illinois]], [[Ovtâstum staatah]]<ref name="lovell-j-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.space.com/space-exploration/apollo/jim-lovell-commander-of-nasas-apollo-13-moon-mission-dies-at-97|nommâ=Jim Lovell, commander of NASA's Apollo 13 moon mission, dies at 97|tahhee=Wall, Mike|almostittem=space.com|äigimuddo=2025-08-08|čujottum=2026-04-28|kielâ={{en}}}}</ref> | áámmát = [[testâkirdee]], merâvuoimij kirdee, maašininsner | árvu = [[kommodor]] ivp. [[Ovtâstum staatâi merâvyeimih|USN]] (1952–1973) | äigi = 29 jándurid, 19 tijmed, 5 miinut | väljejum = [[NASA astronautjuávkku 2]] ([[1962]]) | kirdemeh = {{Astronaut/Kirdem|Gemini VII patch.png|Gemini 7}} {{Astronaut/Kirdem|Gemini 12 insignia.png|Gemini 12}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo-8-patch.png|Apollo 8}} {{Astronaut/Kirdem|Apollo 13-insignia.png|Apollo 13}} | iäláttâhpeivi = [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[1973]] | nommâčáálus = Jim_Lovell_Signature.jpg }} '''James Arthur Lovell Jr.''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ʌ|v|əl}} {{Audio|En-us-Lovell.oga|help=no}}; {{Šoddâm- já jäämmimäigi|25|3|1928|[[Cleveland]]|[[Ohio]], [[Ovtâstum staatah]]|7|8|2025|[[Lake Forest (Illinois)|Lake Forest]]|[[Illinois]], Ovtâstum staatah}}) lâi ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lovell lâi ohtâ tehelumosijn astronautijn [[NASA]] komovuotâohjelmist. Sun lâi fáárust neelji komovuotâmissiost: [[Gemini 7]]:st, [[Gemini 12]]:st, [[Apollo 8]]:st já [[Apollo 13]]:st.<ref name="aavis11082025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/08/11/apollo-manudasohjelm-astronaut-james-jim-lovell-lii-jaammam/|nommâ=Apollo-mánudâšohjelm astronaut James ”Jim” Lovell lii jáámmám|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-08-11|čujottum=2025-08-14}}</ref> Ton maŋa ko Lovell vuolgij NASAst ive 1973, sun poorgâi irâttâsmaailmist já leehâi raavvâdviäsu jieijâs perruin [[Illinois]]ist. Lovell kálgu Marilynn, kiäin sun naajâi ive 1952, jaamij ive 2023. Lovellist lijjii nelji párnáá.<ref name="aavis11082025"/> == Karrieer == Ive 1962 Lovell tuhhiittui [[NASA]] astronautjuávhu 2 jesânin. Sun väljejui [[Gemini 4]]:ii värikirden, já loopâloopâst sun kiirdij vuosmuu tove [[Gemini 7]] kirden [[juovlâmáánu 4.]] peeivi [[1965]]. Taan missio komendeijen tooimâi [[Frank Borman]]. Gemini 7 lâi masa 14-piäivásâš missio, mii kiirdij 9 030 000 kilomeetterid já juurâi 206 kerdid [[Eennâmpállu|Eennâm]] pirrâ.<ref name="aavis11082025"/> [[Skammâmáánu 11.]] peeivi [[1966]] Jim Lovell mađhâšij uđđâsist komovuotân [[Gemini 12]] komendeijen. Taan missiost suu fáárust kiirdij vuosâkiärdálâžžân kirden [[Buzz Aldrin]].<ref name="aavis11082025"/> Eromâšávt kyehti [[Apollo-ohjelm|Apollo-kirdem]], moid Lovell uásálistij, lijjii merhâšitteeh komovuotâmađhâšem historjást 1960-lovvoost talle ko [[Ovtâstum staatah]] já [[Sovjetlitto]] kištottâllii komovuođâ hiärrávuođâst.<ref name="aavis11082025"/> [[Apollo 8]] -määđhist Lovell kiirdij oovtâst Frank Bormanáin já [[William Anders]]áin. Lovell väljejui taan mission astronaut [[Mike Collins]] sajan, tastko Collins koolgâi čuopâduđ. Apollo 8 -missio lâi vuosmuš, mii kiirdij olgos Eennâm juurrâmraađeest, já tot kiirdij luvvii [[Mánudâš|Mánudáá]] pirrâ. Apollo 8 kiirdij Mánudáá juurrâmraađeest 20 tijmed, 10 minuttid já 13 sekuntid. Taan kirdemmääđhi keežild Ovtâstum staatah ožžuu čielgâ ovdâmääđhi Sovjetlito mánudâšohjelmáid. Maailmân vuolgâttuvvojii eromâš mučis koveh Enâmist komovuođâst kejâdijn.<ref name="aavis11082025"/> === Houston, we have a problem === Pegâlmâs ciälhástâh "Houston, we have a problem" lijjii Jim Lovell säänih [[Apollo 13]] -kirdem ääigi, teikâ jiešalnees sun eeđâi: "Ok, Houston, we've had a problem here." Jim Lovell koolgâi leđe viiđâd olmooš, kote ličij vázzám Mánudáá asseest, mut päärti keežild čielgâi jotelávt, et Apollo 13 ij kuássin siäivuččii Mánudáá asan.<ref name="aavis11082025"/> Laasâ mield astronauteh oinii haapi kulgâmin olgos. Sij iberdii, et sist lâi tuođâlâš etitile. Astronauteh kolgii šeštiđ virde, já sij viettii nelji kolmâ peeivi uccâ mánudâšmoduláást, mii tooimâi sii kááijumskiijpân. Sij liijká ferttejii kirdeđ Mánudáá pirrâ, já NASA tiimi poorgâi puoh ton oovdân, et astronauteh loopâloopâst pessii torvolávt enâmân.<ref name="aavis11082025"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{DEFAULTSORT:Lovell, James}} [[Luokka:Apollo-ohjelm]] [[Luokka:Ive 1928 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih astronauteh]] rzxdlah9wa7v4i5jq22g40zms0r0usa