Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 270 157454 154971 2026-06-30T19:40:30Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157454 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1991''' ('''MCMXCI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[majebargâ]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Aulikki Oksanen]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Henkivartija''.<ref name="hs-2000003045269"/> * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Aalmugregisterkuávdáš|Aalmugregisterkuávdáá]] mield [[Suomâ]] olmoošloho šoodâi paijeel 5 miljovnân. <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === --> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 17.]] peeivi – [[Maadâ-Afrik]] jaska [[apartheid]]. ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Varsova litto]] lopâttui virgálávt [[Praha]]st. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 20.]] peeivi – [[Eestieennâm]] šoodâi jiečânâssân [[Sovjetlitto]]ost. * [[porgemáánu 21.]] peeivi – [[Latvia]] šoodâi jiečânâssân [[Sovjetlitto]]ost. * [[porgemáánu 24.]] peeivi – [[Ukraina]] šoodâi jiečânâssân [[Sovjetlitto]]ost. * [[porgemáánu 26.]] peeivi – [[Simpsoneh]] oinui vuosmuu tove [[Suomâ]]st [[Kolmoskanava]]st. <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Pierre-Gilles de Gennes]]<ref name="np-phys-1991"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Richard R. Ernst]]<ref name="np-chem-1991"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Nadine Gordimer]]<ref name="np-lit-1991"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Aung San Suu Kyi]]<ref name="np-peace-1991"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Erwin Neher]] já [[Bert Sakmann]]<ref name="np-med-1991"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1991 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1991]] * [[Ive 1991 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1991]] * [[Videospellâihe 1991|Videospeelah ive 1991]] ==Šoddâmeh== * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – [[Samantha Robinson]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[skammâmáánu 6.]] peeivi – [[John André Eira]], orjâlâš musikkár já jyeigee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi – [[Olav V]], [[Taažâ]] kunâgâs iivij [[1957]]–1991 (š. [[1903]]) * [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[John Bardeen]], ive [[1972]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár já šleđgâinsner (š. [[1908]])<ref name="np-bardeen-1972">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1972/bardeen/facts/ | Nommâ = John Bardeen | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Salvador Luria]], ive [[1969]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim italialâš-ovtâstumstaatâlâš mikrobiolog (š. [[1912]])<ref name="np-luria-1969">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1969/luria/facts/ | Nommâ = Salvador E. Luria | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 3.]] peeivi – [[Frank Capra]], italialâš-ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee, čällee já pyevtitteijee (š. [[1897]]) * [[čohčâmáánu 7.]] peeivi – [[Edwin McMillan]], ive [[1951]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1907]])<ref name="nobel-mcmillan-1951">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/mcmillan/facts/ | Nommâ = Edwin M. McMillan | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Freddie Mercury]], eŋlandlii rock-juávhu [[Queen]] lávloo, laavlârähtee já pianist (š. [[1946]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1991}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003045269">[https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003045269.html Kirjallisuuspalkintojen välille ei tarvita työnjakoa Aulikki Oksanen sai viidennen Runeberg-palkinnon]. Helsingin Sanomat. 6.2.1991. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1991/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1991/summary/ The Nobel Prize in Literature 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1991/summary/ The Nobel Peace Prize 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1991/summary/ The Nobel Prize in Physics 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1991">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1991/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1991]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1991|*]] j3jl26kwu50w060jrfy5chwd157hm49 0 271 157458 150931 2026-06-30T19:41:00Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157458 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1995''' ('''MCMXCV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Suomâ]], [[Ruotâ]] já [[Nuorttâriijkâ]] servii [[Euroop union]]ân. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Underbara kvinnor vid vatten''.<ref name="hs-2000004323524"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Martin L. Perl]] já [[Frederick Reines]]<ref name="np-phys-1995"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Paul J. Crutzen]], [[Mario J. Molina]] já [[F. Sherwood Rowland]]<ref name="np-chem-1995"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Seamus Heaney]]<ref name="np-lit-1995"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Joseph Rotblat]] já [[Pugwash Conferences on Science and World Affairs]]<ref name="np-peace-1995"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Edward B. Lewis]], [[Christiane Nüsslein-Volhard]] já [[Eric F. Wieschaus]]<ref name="np-med-1995"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1995 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1995]] * [[Ive 1995 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1995]] * [[Videospellâihe 1995|Videospeelah ive 1995]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 3.]] peeivi – [[Jisoo]], korealâš-australialâš lávloo, čaittâleijee já mannekiin ("[[Blackpink]]") * [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Madisen Beaty]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já DJ * [[njuhčâmáánu 5.]] peeivi – [[Marja Mortensson]], maadâsämmilâš šuoŋârähtee, lávloo, jyeigee já musikkár * [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi – [[Victoria Pedretti]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi – [[Susanna Forsström]], syemmilâš luákkánjuškejeijee * [[syeinimáánu 8.]] peeivi – [[Kjersti Synneva Moen]], taažâ ráiđukovetaaidâr já lávloo ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Eugene Wigner]], ive [[1963]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim uŋgarlâš-ovtâstumstaatâlâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1902]])<ref name="np-wigner-1963">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1963/wigner/facts/ | Nommâ = Eugene Wigner | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 18.]] peeivi – [[Adolf Butenandt]], ive [[1939]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[saksa]]lâš biokemist (š. [[1903]])<ref name="np-butenandt-1939">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1939/butenandt/facts/ | Nommâ = Adolf Butenandt | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 2.]] peeivi – [[Hannes Alfvén]], ive [[1970]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ruátálâš plasmafysikkár já akateemikkár (š. [[1908]])<ref name="np-alfven-1970">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1970/alfven/facts/ | Nommâ = Hannes Alfvén | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Christian B. Anfinsen]], ive [[1972]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1916]])<ref name="np-anfinsen-1972">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1972/anfinsen/facts/ | Nommâ = Christian Anfinsen | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 23.]] peeivi – [[Einari Teräsvirta]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1914]])<ref name="mfafi-teräsvirta">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/einari-terasvirta/ | Nommâ = Einari Teräsvirta | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 20.]] peeivi – [[Madge Sinclair]], jamaikalâš čaittâleijee (š. [[1938]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1995}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000004323524">Erho, Nina. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000004323524.html Kukin pakenee tavallaan]. Helsingin Sanomat. 18.7.2005. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1995">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1995/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1995]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1995">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1995/summary/ The Nobel Prize in Literature 1995]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1995">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1995/summary/ The Nobel Peace Prize 1995]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1995">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1995/summary/ The Nobel Prize in Physics 1995]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1995">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1995/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1995]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1995|*]] r1047l47b5oo8er2kr0qiqcnqr81g6l 0 272 157459 150932 2026-06-30T19:41:07Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157459 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1996''' ('''MCMXCVI''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Haapavesi]]st já [[Viitasaari]]st šoddii kaavpugeh. * [[uđđâivemáánu 14.]] peeivi – [[Jorge Sampaio]] väljejui [[Portugal president]]in. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Agneta Ara]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Huset med de glömda dörrarna''.<ref name="hs-2000003506305"/> ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 2.]] peeivi – [[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ Sämitigge]] vuáđudui. * [[njuhčâmáánu 11.]] peeivi – [[John Howard]]ist šoodâi [[Australia uáiviminister]]. <!-- === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[David Morris Lee|David Lee]], [[Douglas Osheroff]] já [[Robert Coleman Richardson]]<ref name="np-phys-1996"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Robert Curl]], [[Harold Kroto]] já [[Richard Smalley]]<ref name="np-chem-1996"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Wisława Szymborska]]<ref name="np-lit-1996"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Carlos Filipe Ximenes Belo]] já [[José Ramos Horta]]<ref name="np-peace-1996"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Peter Doherty]] já [[Rolf Zinkernagel]]<ref name="np-med-1996"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1996]] * [[Ive 1996 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1996]] * [[Videospellâihe 1996|Videospeelah ive 1996]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 16.]] peeivi – [[Jennie]], maadâkorealâš-australialâš lávloo, ráppájeijee já mannekiin ("[[Blackpink]]") * [[vyesimáánu 7.]] peeivi – [[Ina Marija Bartaitė]], liettualâš čaittâleijee (j. [[2021]]) * [[skammâmáánu 26.]] peeivi – [[Anne Peichert]], ranskalâš lávloo já čaittâleijee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 15.]] peeivi – [[Moshoeshoe II]], jiečânâs [[Lesotho kunâgâs|Lesotho 1. kunâgâs]] (š. [[1938]]) * [[čohčâmáánu 4.]] peeivi – [[Joan Clarke]], eŋlandlâš kryptoanalytikkár já numismatikkár (š. [[1917]]) * [[skammâmáánu 21.]] peeivi – [[Abdus Salam]], ive [[1979]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[pakistan]]lâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1926]])<ref name="np-salam-1979">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1979/salam/facts/ | Nommâ = Abdus Salam | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1996}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003506305">Petäjä, Jukka. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003506305.html Agneta Ara nappasi Runeberg-palkinnon]. Helsingin Sanomat. 6.2.1996. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1996">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1996/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1996]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1996">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1996/summary/ The Nobel Prize in Literature 1996]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1996">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1996/summary/ The Nobel Peace Prize 1996]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1996">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1996/summary/ The Nobel Prize in Physics 1996]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1996">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1996/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1996]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1996|*]] p2aadf0jgixyog2nxiucsppjiq7r1fm 0 273 157460 145356 2026-06-30T19:41:12Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157460 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1997''' ('''MCMXCVII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[koskokko]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi – [[Bill Clinton]] algâttij nube paje [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] presidentin. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Hannu Aho]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Kello 4.17''.<ref name="ts-410292">[https://www.ts.fi/kulttuuri/410292/Kirjailija+Hannu+Aho+on+kuollut Kirjailija Hannu Aho on kuollut]. Turun Sanomat. 3.11.2012. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === --> ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 29.]] peeivi – [[Netflix]] vuáđudui. <!--=== Čohčâmáánu ===--> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi – [[Katalaankielâ]]g ''[[El Periódico de Catalunya]]'' -aavis vuossâmuš nummeer almostui. <!-- === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * Vuosmuuh anarâškielâ [[kielâpiervâl]]eh vuáđuduvvii [[Aanaar|Anarân]] já [[Avveel|Avelân]]. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Steven Chu]], [[Claude Cohen-Tannoudji]] já [[William Daniel Phillips]]<ref name="np-phys-1997">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1997/summary/ The Nobel Prize in Physics 1997]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Paul D. Boyer]], [[John E. Walker]] já [[Jens Christian Skou]]<ref name="np-chem-1997">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1997]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Dario Fo]]<ref name="np-lit-1997">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1997/summary/ The Nobel Prize in Literature 1997]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Aalmugijkoskâsâš kampanja eennâmmiijnij kieldimân]] ''(ICBL)'' já [[Jody Williams]]<ref name="np-peace-1997">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1997/summary/ The Nobel Peace Prize 1997]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Stanley Prusiner]]<ref name="np-med-1997">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1997/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1997]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1997 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1997]] * [[Ive 1997 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1997]] * [[Videospellâihe 1997|Videospeelah ive 1997]] ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 11.]] peeivi – [[Rosé]], korealâš-[[australia]]lâš lávloo já mannekiin ("[[Blackpink]]") * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Ana Mena]], espanjalâš lávloo já čaittâleijee * [[njuhčâmáánu 14.]] peeivi – [[Simone Biles]], ovtâstumstaatâlâš vuáimáštâllee * [[njuhčâmáánu 27.]] peeivi – [[Lisa (ráppár)|Lisa]], [[thaieennâm]]lâš ráppájeijee, tánssájeijee já mannekiin ("[[Blackpink]]") * [[cuáŋuimáánu 15.]] peeivi – [[Maisie Williams]], [[eŋland]]lâš čaittâleijee (''[[Game of Thrones]]'') * [[syeinimáánu 12.]] peeivi – [[Malala Yousafzai]], ive [[2014]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[pakistan]]lâš ráávhuaktivist<ref name="np-yousafzai-2014">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2014/yousafzai/facts/ | Nommâ = Malala Yousafzai | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 26.]] peeivi – [[Sebastian Aho]], syemmilâš jieŋâskiärruspellee * [[čohčâmáánu 12.]] peeivi – [[Sydney Sweeney]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[juovlâmáánu 16.]] peeivi – [[Zara Larsson]], ruátálâš lávloo ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Joan Coromines i Vigneaux]], [[katalonia]]lâš kielâtiettee (š. [[1905]]) * [[uđđâivemáánu 8.]] peeivi – [[Melvin Calvin]], ive [[1961]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biokemist (š. [[1911]])<ref name="np-calvin-1961">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1961/calvin/facts/ | Nommâ = Melvin Calvin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 10.]] peeivi – [[Alexander Todd]], ive [[1957]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[skotland]]lâš biokemist (š. [[1907]])<ref name="nobel-todd-1957">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1957/todd/facts/ | Nommâ = Lord Todd | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 12.]] peeivi – [[Charles Brenton Huggins]], ive [[1966]] [[Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim [[kanada]]lâš-ovtâstumstaatâlâš fysiolog (š. [[1901]])<ref name="np-huggins-1966">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1966/huggins/facts/ | Nommâ = Charles B. Huggins | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 30.]] peeivi – [[Kalervo Nissilä]], syemmilâš čaittâleijee já teatterstivrejeijee (š. [[1913]]) * [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi – [[George Wald]], ive [[1967]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš neurotiettee (š. [[1906]])<ref name="np-wald-1967">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1967/wald/facts/ | Nommâ = George Wald | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 23.7.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 22.]] peeivi – [[Alfred Hershey]], ive [[1969]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš bakteriolog já genetikkár (š. [[1908]])<ref name="np-hershey-1969">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1969/hershey/facts/ | Nommâ = Alfred D. Hershey | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 31.]] peeivi – [[Diana Spencer]], Wales prinses (š. [[1961]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Diana-princess-of-Wales|nommâ=Diana, princess of Wales|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2023-04-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1997}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:1997|*]] 83oca4hjnlaf9vzaejvuedubgx63cus 0 274 157453 150933 2026-06-30T19:39:59Z Yupik 23 * [[Ive 1998 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1998]] 157453 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1998''' ('''MCMXCVIII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Ulla-Lena Lundberg]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Regn''.<ref name="hs-2000003693517"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Robert Laughlin]], [[Horst Störmer]] já [[Daniel Chee Tsui]]<ref name="np-phys-1998"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Walter Kohn]] já [[John Pople]]<ref name="np-chem-1998"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[José Saramago]]<ref name="np-lit-1998"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[John Hume]] já [[David Trimble]]<ref name="np-peace-1998">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1998/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 1998|almostittem=nobelprize.org|čujottum=17.3.2021|kielâ={{en}}}}</ref> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Robert F. Furchgott]], [[Louis J. Ignarro]] já [[Ferid Murad]]<ref name="np-med-1998"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1998 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1998]] * [[Ive 1998 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1998]] ==Šoddâmeh== * [[syeinimáánu 8.]] peeivi – [[Maya Hawke]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, malli já musikkár ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Vladimir Prelog]], ive [[1975]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kroatialâš kemist (š. [[1906]])<ref name="np-prelog-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1975/prelog/facts/ | Nommâ = Vladimir Prelog| Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 28.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi – [[Kenichi Fukui]], ive [[1981]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš [[kemia|kemist]] (š. [[1918]])<ref name="np-chem-fukui">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1981/fukui/facts/|nommâ=Kenichi Fukui|almostittem=NobelPrize.org|čujottum=2023-10-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Falco|Johann Hölzel]] (''Falco''), [[nuorttâriijkâ]]lâš lávloo (š. [[1957]]) * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Halldór Laxness|Halldór Guðjónsson]] (''Halldór Laxness''), ive [[1955]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[island]]lâš kirječällee (š. [[1902]])<ref name="np-laxness-1955">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1955/laxness/facts/ | Nommâ = Halldór Laxness | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 13.]] peeivi – [[Helene Kløvstad]], taažâ máttáátteijee, párnáikirječällee já jurgâleijee (š. [[1903]])<ref name="histreg-helene-c">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.histreg.no/index.php/person/pf01036392113459|nommâ=Helene Conradi Grenness|almostittem=Historisk befolkningsregister|čujottum=2023-10-04|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="digitalarkivet-pc00000003020845">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.digitalarkivet.no/view/387/pc00000003020845|nommâ=Person: Helene Conradi Kløvstad|almostittem=Digitalarkivet|čujottum=2023-10-04|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Frank Sinatra]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já lávloo (š. [[1915]]) * [[syeinimáánu 9.]] peeivi – [[Knut Bergsland]], [[suomâ-ugrâliih kielah|suomâ-ugrâlij kielâi]] [[kielâtieđâ|kielâtiettuu]] [[professor]] (š. [[1914]]) * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – [[Alan Shepard]], ovtâstumstaatâlâš astronaut (š. [[1923]]) * [[porgemáánu 17.]] peeivi – [[Władysław Komar]], puolalâš kuulašlivgejeijee (š. [[1940]]) * [[porgemáánu 17.]] peeivi – [[Tadeusz Ślusarski]], puolalâš stávránjuškejeijee (š. [[1950]]) * [[porgemáánu 26.]] peeivi – [[Frederick Reines]], ive [[1995]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1918]])<ref name="np-reines-1995">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1995/reines/facts/ | Nommâ = Frederick Reines | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 6.]] peeivi – [[Akira Kurosawa]], [[jaapaan]]lâš elleekovestivrejeijee (š. [[1910]]) * [[čohčâmáánu 21.]] peeivi – [[Florence Griffith Joyner]], ovtâstumstaatâlâš almosvalastâllee (š. [[1959]]) * [[skammâmáánu 15.]] peeivi – [[Ludvík Daněk]], [[čekkoslovakia]]lâš skiärruleggisteijee (š. [[1937]]) * [[juovlâmáánu 20.]] peeivi – [[Alan Lloyd Hodgkin]], ive [[1963]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim brittilâš biofysikkár (š. [[1914]])<ref name="np-hodgkin-1963">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1963/hodgkin/facts/ | Nommâ = Alan Hodgkin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1998}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003693517">Kiuru, Kari. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003693517.html Ulla-Lena Lundbergin Sade sai Runeberg- palkinnon]. Helsingin Sanomat. 6.2.1998. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1998">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1998/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1998]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1998">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1998/summary/ The Nobel Prize in Literature 1998]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1998">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1998/summary/ The Nobel Prize in Physics 1998]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1998">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1998/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1998]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1998|*]] 80xccvtjw0kjictgswby0eq8wuttntj 0 275 157449 150934 2026-06-30T19:39:00Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157449 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} [[Tiätuvuárkká:SE1999Aug11T.gif|thumb|Porgemáánu tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st]] [[Tiätuvuárkká:Armand Duplantis after his 6.0 m jump-6cropped.jpg|thumb|[[Armand Duplantis]] já [[Ruotâ]] lippu ive [[2019]]]] [[Tiätuvuárkká:Nelson Mandela, 2000 (5).jpg|thumb|[[Nelson Mandela]] ive [[2000]]]] [[Tiätuvuárkká:WK040202 polsstok karalis.jpg|thumb|[[Emmanouil Karalis]] ive [[2018]] [[Birmingham]]ist, [[Eŋland]]ist]] '''1999''' ('''MCMXCIX''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] majemuš ihe. OA nomâttij ive 1999 almugijkoskâsâžžân vuorâsij ihheen. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Suomâ]]st poođij vuáimán laahâ [[aldanemkiäldu]]st (898/1998).<ref name="finlex-19980898"/> * [[uđđâivemáánu 28.]] peeivi – [[Kittâl]] Pokkaast mittedui [[Suomâ]] ton räi puoh vyeligumos liegâsvuotâ kuássin -51,5 °C. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Mari Mörö]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Kiltin yön lahjat''.<ref name="hs-2000003776798"/> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi &ndash; Sämmilâš kirjálâšvuođâ totkee [[Vuokko Hirvonen]] nágáttâlâi tuáhtárin [[Oulu ollâopâttâh|Oulu ollâopâttuvvâst]]. ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 14.]] peeivi – [[Maadâ-Afrik]] president [[Nelson Mandela]] poođij staatâkolliistâlmân Suomân. ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 23.]] peeivi – [[Tave-Atlant Piäluštemlitto (NATO)|Nato]] algâttij 50-ive juhlečuákkim [[New York]]ist. ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Carlo Azeglio Ciampi]] väljejui [[Italia president]]in. * [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Ehud Barak]] väljejui [[Israel uáiviminister]]in. * [[vyesimáánu 29.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 1999|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Jerusalem]]ist [[Israel]]ist. Kišto vuoitij [[Ruotâ]] ovdâsteijee [[Charlotte Nilsson]] pittáin ''Take Me to Your Heaven''. ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 3.]] peeivi – [[Suomâ ovdâskodde]] tuhhiittij [[Suomâ vuáđulaahâ|Suomâ uđđâ vuáđulaavâ]]. * [[kesimáánu 18.]] peeivi – [[Latvia parlament]] valjij staatâ uđđâ presidentin professor [[Vaira Vīķe-Freiberga]]. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 11.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Gerardus ’t Hooft]] já [[Martinus J. G. Veltman]]<ref name="np-phys-1999"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Ahmed Zewail]]<ref name="np-chem-1999"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Günter Grass]]<ref name="np-lit-1999"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Tuáhtáreh rajijttáá]]<ref name="np-peace-1999"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Günter Blobel]]<ref name="np-med-1999"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1999 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1999]] * [[Ive 1999 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1999]] * [[Videospellâihe 1999|Videospeelah ive 1999]] ==Šoddâmeh== * [[njuhčâmáánu 25.]] peeivi – [[Jin Ji-hee]], maadâkorealâš čaittâleijee * [[njuhčâmáánu 25.]] peeivi – [[Mikey Madison]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[cuáŋuimáánu 9.]] peeivi – [[Lil Nas X]], ovtâstumstaatâlâš ráppájeijee, lávloo já laavlârähtee * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Red Sebastian]], belgialâš lávloo-laavlârähtee * [[vyesimáánu 27.]] peeivi – [[Lily-Rose Depp]], [[ranska]]lâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já mannekiin * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Cameron Boyce]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[2019]]) * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Tanska prinssâ Nikolai]] * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[Emmanouil Karalis]], [[kreikka]]lâš [[stávránjuškim|stávránjuškejeijee]]. * [[skammâmáánu 10.]] peeivi – [[Armand Duplantis]], ovtâstumstaatâlâš-ruátálâš [[stávránjuškim|stávránjuškejeijee]] ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi – [[Eeva-Kaarina Volanen]], syemmilâš čaittâleijee (š. [[1921]]) * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Glenn T. Seaborg]], ive [[1951]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1912]])<ref name="np-seaborg-1951">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/seaborg/facts/ | Nommâ = Glenn T. Seaborg | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 7.]] peeivi – [[Stanley Kubrick]], ovtâstumstaatâlâš elleekovestivrejeijee (š. [[1928]]) * [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi – [[Mary Ainsworth]], ovtâstumstaatâlâš ovdánempsykologia professor (s. [[1913]]) * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Hassan II]], [[Marokko kunâgâs]] iivij 1961–1999 (š. [[1929]]) * [[porgemáánu 12.]] peeivi – [[Giuseppe Beviacqua]], italialâš almosvalastâllee (š. [[1914]]) * [[porgemáánu 16.]] peeivi – [[Esko Toiviainen]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1915]])<ref name="mfafi-toiviainen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/esko-toiviainen/ | Nommâ = Esko Toiviainen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 16.]] peeivi – [[Daniel Nathans]], ive [[1978]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš mikrobiolog (š. [[1928]])<ref name="np-nathans-1978">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1978/nathans/facts/ | Nommâ = Daniel Nathans | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 24.]] peeivi – [[João Figueiredo]], [[Brasilia president|Brasilia 30. president]] (š. [[1918]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1999}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003776798">Kiuru, Kari. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003776798.html Mari Mörö sai Runeberg-palkinnon romaanista Kiltin yön lahjat]. Helsingin Sanomat. 6.2.1999. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="finlex-19980898">[https://www.finlex.fi/fi/laki/ajantasa/1998/19980898 Laki lähestymiskiellosta]. Finlex. §18. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1999">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1999/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1999]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1999">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1999/summary/ The Nobel Prize in Literature 1999]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1999">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1999/summary/ The Nobel Peace Prize 1999]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1999">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1999/summary/ The Nobel Prize in Physics 1999]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1999">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1999/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1999]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1999|*]] 38r9rvqeat94d4474912dkd4nlgaq11 0 276 157393 150930 2026-06-30T16:47:54Z Yupik 23 * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2018]] 157393 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2018''' ('''MMXVIII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:President of Finland Sauli Niinistö 2019.jpg|thumb|left|Sauli Niinistö väljejui presidentin]] [[Tiätuvuárkká:2018-06-30 Helsinki pride 048.jpg|thumb|left|[[Helsinki Pride]] ive 2018]] ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 28.]] peeivi – Suomâ presidentvaaljâi vuosmušrieggee. [[Sauli Niinistö]] väljejui uđđâsist presidentin čuávuváá kuuđâ ihán. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 1.]] peeivi – [[Sauli Niinistö]] algâttij nube paje [[Suomâ täsivääldi president]]in. * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Marjo Niemi]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Kaikkien menetysten äiti''.<ref name="yle-10056330"/> ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 18.]] peeivi – [[Ruoššâ|Ruošâ]] presidentvaaljah. [[Vladimir Putin]] väljejui uđđâsist presidentin. <!-- === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === --> ===Kesimáánu === * [[kesimáánu 12.]] peeivi – [[Donald Trump]] já [[Kim Jong-un]] teiváin njunoščuákkimist [[Singapore]]st. * [[kesimáánu 30.]] peeivi – [[Helsinki Pride]]st šoodâi ohtâ stuárráámuin aalmugtábáhtuumijn kuássin Suomâst, ko toos uásálistij ulâttâsmeeri, ohtsis suulân 100 000 olmožid. ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 15.]] peeivi – Jyelgipállukištoh [[Ruoššâ|Ruošâst]] nuhhii já [[Ranska]]ast šoodâi jyelgipáálu maailmmiäštár 2018. <!-- === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === --> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi – [[Jair Bolsonaro]] väljejui [[Brasilia president]]in. <!-- === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Arthur Ashkin]], [[Gérard Mourou]] já [[Donna Strickland]]<ref name="np-phys-2018"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Frances Arnold]], [[George P. Smith]] já [[Gregory Winter]]<ref name="np-chem-2018"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Olga Tokarczuk]]<ref name="np-lit-2018"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Denis Mukwege]] já [[Nadia Murad]]<ref name="np-peace-2018"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[James P. Allison]] já [[Tasuku Honjo]]<ref name="np-med-2018"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2018]] * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2018]] ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 2.]] peeivi – Aaro Niinistö, president [[Sauli Niinistö]] alge. ==Jämimeh== [[Tiätuvuárkká:John_Watts_Young.jpg|thumb|right|John Young ive [[2002]]]] * [[uđđâivemáánu 5.]] peeivi – [[John Young (astronaut)|John Young]], ovtâstumstaatâlâš astronaut (š. [[1930]]) * [[uđđâivemáánu 15.]] peeivi – [[Dolores O'Riordan]], [[irland]]lâš lávloo-laavlârähtee (š. [[1971]]) * [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi – [[Ursula K. Le Guin]], ovtâstumstaatâlâš kirječällee (š. [[1929]]) * [[kuovâmáánu 18.]] peeivi – [[Idrissa Ouédraogo]], [[Burkina Faso|burkinafasolâš]] elleekoverähtee já -stivrejeijee (š. [[1954]]) * [[njuhčâmáánu 14.]] peeivi – [[Stephen Hawking]], brittilâš [[teoreetlâš fyysiik|teoreetlâš fysikkár]] já kosmolog (š. [[1942]]) * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Aino Kallio-Ericsson]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1917]])<ref name="mfafi-kallio-ericsson">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/aino-kallio-ericsson/ | Nommâ = Aino Kallio-Ericsson | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="hs-">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://hs.mediadelivery.fi/img/1920/b6986a122e9249bc8d137e1b56ab3169.png | Nommâ = Rakkaamme dipl. arkkitehti Aino Kallio-Ericsson | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 17.6.2018 | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Jens Christian Skou]], ive [[1997]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[tanska]]lâš kemist (š. [[1918]])<ref name="np-chem-skou">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/facts/|nommâ=Jens C. Skou|almostittem=NobelPrize.org|čujottum=2023-10-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 29.]] peeivi – [[Marja Tahvanainen]], syemmilâš [[Stella (muusikjuávkku)|Stella]]-muusikjuávhu lávloo (š. [[1979]]) * [[kesimáánu 2.]] peeivi – [[Paul D. Boyer]], ive [[1997]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biokemist (š. [[1918]])<ref name="np-chem-boyer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/boyer/facts/|nommâ=Paul D. Boyer|almostittem=NobelPrize.org|čujottum=2023-10-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 23.]] peeivi – [[Kim Jong-pil]], maadâkorealâš politikkár, uáiviminister [[1971]]–[[1975]], [[1998]]–[[2000]] (š. [[1926]]) * [[syeinimáánu 18.]] peeivi – [[Burton Richter]], ive [[1976]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1931]])<ref name="np-richter-1976">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1976/richter/facts/ | Nommâ = Burton Richter | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-03 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Solmu Mäkelä]], syemmilâš tijdár (š. [[1922]]) * [[porgemáánu 11.]] peeivi – [[V. S. Naipaul]], ive [[2001]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim trinidadlâš-brittilâš kirječällee (š. [[1932]])<ref name="np-lit-2001"/> * [[porgemáánu 14.]] peeivi – [[Eduard Uspenski]], ryeššilâš kirječällee (š. [[1937]]) * [[porgemáánu 16.]] peeivi – [[Aretha Franklin]], ovtâstumstaatâlâš soul-, rhythm and blues- já gospel-lávloo (š. [[1942]]) * [[porgemáánu 18.]] peeivi – [[Kofi Annan]], ive [[2001]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim ghanalâš diplomaat, OA uáivičällee [[1997]]–[[2006]] (š. [[1938]]) * [[čohčâmáánu 11.]] peeivi – [[Kalle Könkkölä]], syemmilâš politikkár já oovdiš aalmugovdâsteijee (š. [[1950]]) * [[roovvâdmáánu 1.]] peeivi – [[Charles Aznavour]], [[Ranska]]ast šoddâm armenialâš lávloo, šuoŋârähtee já čaittâleijee (š. [[1924]]) * [[roovvâdmáánu 15.]] peeivi – [[Arto Paasilinna]], syemmilâš kirječällee (š. [[1942]]) * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – [[Osamu Shimomura]], ive [[2008]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim jaapaanlâš kemist (š. [[1928]])<ref name="np-shimomura-2008">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2008/shimomura/facts/ | Nommâ = Osamu Shimomura | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 12.]] peeivi – [[Stan Lee]], ovtâstumstaatâlâš ráiđukovekietâčällee já toimâtteijee (š. [[1922]]) * [[skammâmáánu 20.]] peeivi – [[Aaron Klug]], ive [[1982]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš biofysikkár já kemist (š. [[1926]])<ref name="np-klug-1982">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1982/klug/facts/ | Nommâ = Aaron Klug | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 26.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[George H. W. Bush]], [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] 41. president (š. [[1924]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2018}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-10056330">Gustafsson, Miia. [https://yle.fi/uutiset/3-10056330 Rankka tilitys äidin ja tyttären suhteesta sai Runeberg-palkinnon – Marjo Niemi: "Olen onnellinen, että sen kirjoittaminen on ohi"]. Yle. 5.2.2018. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2001">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2001/naipaul/facts/ V. S. Naipaul Facts]. The Nobel Prize. Čujottum 17.8.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2018">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2018/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2018]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2018">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2018/summary/ The Nobel Prize in Literature 2018]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2018">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2018/summary/ The Nobel Peace Prize 2018]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2018">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2018/summary/ The Nobel Prize in Physics 2018]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2018">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2018/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2018]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2018|*]] kjo3vgro5aw5lzkw76v3vjqees07rvm 0 277 157394 150929 2026-06-30T16:48:06Z Yupik 23 * [[Ive 2019 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2019]] 157394 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2019''' ('''MMXIX''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[majebargâ]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] majemuš ihe. ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Incendie Notre Dame de Paris.jpg|thumb|200px|left|Notre-Dame pyellim]] [[Tiätuvuárkká:Amazon fire satellite image.png|thumb|200px|left|Amazon meccipuáluh satelliitkooveest]] ===Uđđâivemáánu=== *[[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – Oovdiš [[Tampere ollâopâttâh (1925-2018)|Tampere ollâopâttâh]] já [[Tampere teknisâš ollâopâttâh]] ovtâstuvvii uđđâ [[Tampere ollâopâttâh]]hân. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Heikki Kännö]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Sömnö''.<ref name="yle-10629931"/> <!--=== Njuhčâmáánu ===--> ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 15.]] peeivi – [[Pariisi]]st [[Notre-Dame katedraal]]ist cokkânii stuorrâ pyellim. Kirho koskâmus tornâ já káttu koččii, mutâ sisuásist ij aaibâs puoh tuššâdum. <!--=== Vyesimáánu ===--> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 1.]] peeivi – [[vááijuvváldálâšvuotâ|Vuálá 18-ihásiih]] iä innig pyevti vihkâđ [[Suomâ]]st ubâ spiekâstâhluuvijn. ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Euroop union saavâjođetteijeevuotâ]] sirdui [[Romania]]st [[Suomâ]]n ive loopâ räi. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 20.]] peeivi – [[Pittáámsämikielâ]] čäällimvyehi tuhhiittui virgálávt.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://assets.ctfassets.net/kkxfrpcp7iyu/3Wcbuu6rq0QKdtFk5ZF4UE/85f4d457d87f4997ef59ef72232a4a42/Bidums__megiella_tj__llemvuohke.pdf|nommâ=Pitesamisk ortografi: beslut om pitesamisk ortografi|äigimuddo=20.8.2019|almostittee=Sámi Giellagáldu|čujottum=10.3.2024|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[porgemáánu 21.]] peeivi – [[Amazon meccipuáluh 2019]]: [[Brasilia aalmuglâš komovuotâtutkâminstituut]] almottij, ete Amazon arvevyevdist lijjii eenâb mecipuáluh ko kuássin, ive 2019 ääigi ohtsis paijeel 36 000. Puálui suovâ ulâttij meid [[São Paulo]] stuorrâkaavpugân. ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 20.]] peeivi – Miljovneh škovlâliih já uáppeeh uásálistii [[šoŋŋâdâhjasko|šoŋŋâdâhjaaskon]] 150 enâmist. [[New York]]ist märssejii niäljádâsmiljovn olmožid. ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi – [[Nuorttâlâškielâ]]g škovlâlostâ [[Hõʹppi ođđâs]] almostui vuossâmuu keerdi. <!--=== Skammâmáánu ===--> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 1.]] peeivi – Uđđâ koronavirus, [[SARS-CoV-2]], leevvânškuođij [[Kiina]] [[Wuhan]]ist já tovâttij maailmvijđosâš [[pandemia]] ive 2020 peln. * [[juovlâmáánu 10.]] peeivi – [[Sanna Marin haldâttâh]] šoodâi tooimân. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Jim Peebles]], [[Michel Mayor]] já [[Didier Queloz]]<ref name="np-phys-2019"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[John B. Goodenough]], [[M. Stanley Whittingham]] já [[Akira Yoshino]]<ref name="np-chem-2019"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Peter Handke]]<ref name="np-lit-2019"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Abiy Ahmed Ali]]<ref name="np-peace-2019"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[William Kaelin]], [[Peter J. Ratcliffe]] já [[Gregg L. Semenza]]<ref name="np-med-2019"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2019]] * [[Ive 2019 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2019]] ==Šoddâmeh== * [[vyesimáánu 6.]] peeivi – [[Archie Mountbatten-Windsor]], [[Harry, Sussex herttua|Sussex herttua Harry]] já [[Megan, Sussex herttuatar|Sussex herttuatar Megan]] vuossâmuš pärni ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Nils Utsi]], taažâsämmilâš čaittâleijee (š. [[1943]]) * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Ramon Folch i Camarasa]], katalonialâš kirječällee, čaaitâlmčällee já jurgâleijee (š. [[1926]]) * [[uđđâivemáánu 18.]] peeivi – [[Kozma Lara]], [[albania]]lâš šuoŋârähtee (š. [[1930]]) * [[uđđâivemáánu 23.]] peeivi – [[Oliver Mtukudzi]], [[zimbabwe]]lâš musikkár, finnodâholmooš, filantropist, olmoošvuoigâdvuotâpiälušteijee (š. [[1952]]) * [[uđđâivemáánu 24.]] peeivi – [[Lea Pennanen]], syemmilâš párnáikirječällee, radiotoimâtteijee já jurgâleijee (š. [[1929]])<ref name="hs-2000006010512">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/muistot/art-2000006010512.html|nommâ=Lea Pennanen 1929–2019|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2019-02-24|čujottum=2023-04-03|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[kuovâmáánu 4.]] peeivi – [[Matti Nykänen]], syemmilâš luákkánjuškejeijee, kii vuoitij olympialijd nelji tove (š. [[1963]]) * [[kuovâmáánu 12.]] peeivi – [[Olli Lindholm]], syemmilâš musikkár (š. [[1964]]) * [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi – [[Zhores Alferov]], ive [[2000]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim sovjetlittolâš-ryeššilâš fysikkár (š. [[1930]])<ref name="np-alferov-2000">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2000/alferov/facts/ | Nommâ = Zhores Alferov | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 29.]] peeivi – [[Agnès Varda]], ranskalâš elleekovestivrejeijee, kietâčällee, čuovâkovvejeijee já artist (š. [[1928]]) * [[cuáŋuimáánu 6.]] peeivi – [[David J. Thouless]], ive [[2016]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim skotlandlâš fysikkár já professor (š. [[1934]])<ref name="np-phys-2016-thouless">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2016/thouless/facts/ | Nommâ = David J. Thouless | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 22.9.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 24.]] peeivi – [[Murray Gell-Mann]], ive [[1969]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1929]])<ref name="np-gell-mann-1969">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1969/gell-mann/facts/ | Nommâ = Murray Gell-Mann | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 6.]] peeivi – [[Cameron Boyce]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1999]]) * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Beji Caid Essebsi]], [[Tunisia president]] (š. [[1926]]) * [[syeinimáánu 27.]] peeivi – [[John Robert Schrieffer]], ive [[1972]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1931]])<ref name="np-schrieffer-1972">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1972/schrieffer/facts/ | Nommâ = Robert Schrieffer | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 5.]] peeivi – [[Toni Morrison]], ive [[1993]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kirječällee (š. [[1931]])<ref name="np-morrison-1993">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1993/morrison/facts/ | Nommâ = Toni Morrison | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 22.9.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 23.]] peeivi – [[Leo Gauriloff]], nuorttâlâš lávloo, kitarist já šuoŋârähtee (š. [[1956]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2019}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-10629931">Pesonen, Mikko. [https://yle.fi/uutiset/3-10629931 Runeberg-palkinto kirjailija Heikki Kännölle]. Yle. 5.2.2019. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2019">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2019/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2019]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2019">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2019/summary/ The Nobel Prize in Literature 2019]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2019">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2019/summary/ The Nobel Peace Prize 2019]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2019">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2019/summary/ The Nobel Prize in Physics 2019]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2019">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2019/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2019]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2019|*]] maubcnfyqbkje5jxua9z1qlahkrdvn4 4 347 157357 156618 2026-06-30T13:33:42Z Yupik 23 /* Säämi muusik, muusikjuávhuh já musikkáreh */ +mjuávhuh 157357 wikitext text/x-wiki '''Artikkâlvuávám''' siskeeld tehálij artikkâlij listo. ==Ohtsâškodde== * [[Ohtsâškodde]] === Säämi ohtsâškodde=== * [[Säämi kieldah]] * [[Sämitigge (Taažâ)|Taažâ sämitigge]] * [[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ sämitigge]] * [[Ole Henrik Magga]] * [[Pekka Aikio]] * [[Tiina Sanila-Aikio]] * [[Säämi lippu]] * [[Sämmilij lippupeeivih]] * [[Jussi Isokoski]] * [[Tuupa Records]] * [[Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio]] * [[Säämi Pride]] * [[Matti Kuuva]][https://yle.fi/aihe/artikkeli/2018/09/04/matti-kuuva-eellimpargo-lai-kuaivud-karbisjotteem-vaavli-pisternjaargan-pister] * [[Kuuva kanava]], ?[[Pišter-kanava]] ([[:fi:Kuuvan kanava]] já [https://yle.fi/aihe/artikkeli/2018/09/04/matti-kuuva-eellimpargo-lai-kuaivud-karbisjotteem-vaavli-pisternjaargan-pister]) * [[Yle Säämi]] * [[Sämitige kirjerááju (Taažâ)]] ([[:sv:Sametingets bibliotek]]) * [[Sämmilij kirjerááju (Ruotâ)]] ([[:sv:Samernas bibliotek]]) * [[Ájtte]] ([[:sv:Ájtte, Svenskt fjäll- och samemuseum]]) ====[[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ sämitigge]] čuákkim 2020–2023==== #[[Tuomas Aslak Juuso]], Saavâjođetteijee #[[Anni Koivisto]], 1. värisaavâjođetteijee #[[Leo Aikio]], 2. värisaavâjođetteijee #[[Juha-Petteri Alakorva]] #[[Veikko Feodoroff]], Sosiaal- já tiervâsvuođâlävdikodde, värijeessân #[[Anne Nuorgam]] #[[Magreta Sara]], Säämi kielârääđi, jeessân #[[Anu Avaskari]] #[[Karen-Anni Hetta]], Sosiaal- já tiervâsvuođâlävdikodde, saavâjođetteijee, Iäláttâs- já vuoigâdvuođâlävdikodde, jeessân #[[Inka Kangasniemi]] #[[Pigga Keskitalo]] #[[Kari Kyrö]] #[[Tauno Ljetoff]], Škovlim já oppâmateriaallävdikodde, saavâjođetteijee, Säämi kielârääđi, saavâjođetteijee #[[Asko Länsman]], Iäláttâs- já vuoigâdvuođâlävdikodde, saavâjođetteijee #[[Ulla-Maarit Magga]], Škovlim já oppâmateriaallävdikodde, värisaavâjođetteijee, Sosiaal- já tiervâsvuođâlävdikodde, värisaavâjođetteijee #[[Pirita Näkkäläjärvi]], Kulttuurlävdikodde, saavâjođetteijee #[[Aslak Pekkala]], Sosiaal- já tiervâsvuođâlävdikodde, jeessân #[[Veikko Porsanger]], Iäláttâs- já vuoigâdvuođâlävdikodde, värisaavâjođetteijee #[[Tanja Sanila]], Kulttuurlävdikodde, värisaavâjođetteijee #[[Irja Seurujärvi-Kari]], Säämi kielârääđi, värisaavâjođetteijee #[[Jouni Äärelä]], Kulttuurlävdikodde, jeessân =====Värijesâneh===== #[[Matti Aikio]], Kulttuurlävdikodde, jeessân, Škovlim- já oppâmateriaallävdikodde, jeessân, Säämi kielârääđi, jeessân #[[Teija Linnanmäki]] #[[Sammol Lukkari]], Škovlim já oppâmateriaallävdikodde, värijeessân, Säämi kielârääđi, värijeessân #[[Niko-Mihkal Valkeapää]], Kulttuurlävdikodde, värijeessân, Säämi kielârääđi, jeessân ====[[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ sämitigge]] čuákkim 2024–2027==== {{Col div|colwidth=16em}} * [[Tuomas Aslak Juuso]], 122 * [[Ulla-Maarit Magga]], 87 * [[Niko-Mihkal Valkeapää]], 58 * [[Kari Kyrö]], 217 * [[Pirita Näkkäläjärvi]], 188 * [[Anni Koivisto]], 184 * [[Karen-Anni Hetta]], 64 * [[Juha Alakorva]], 43 * [[Armi Palonoja]], 39 * [[Asko Länsman]], 125 * [[Anne Nuorgam]], 120 * [[Leena Niittyvuopio-Jämsä]], 120 * [[Inka Kangasniemi]], 180 * [[Inka Musta]], 129 * [[Anu Avaskari]], 121 * [[Leo Aikio]], 113 * [[Janne Hirvasvuopio]], 109 * [[Tauno Ljetoff]], 104 * [[Nilla Tapiola]], 87 * [[Veikko Feodoroff]], 78 * [[Aslak Pekkala]], 77 {{Col div end}} =====Värijesâneh===== * [[Pigga Keskitalo]], 52 * [[Marjaana Aikio]], 36 * [[Matti Aikio]], 35 * [[Antti Sujala]], 56 === Suomâ ohtsâškodde === * [[Suomâ ovdâskodde]] * [[Suomâ vuáđulaahâ]] * [[Suomâ haldâttâs]] * [[Suomâ alemusriehti]] * [[Suomâ paŋkki]] * [[Suomâ piäluštâs]] * [[Suomâ lippu]] * [[Suomâ piäláduvah]] * [[Aalmugiäláttâhlájádâs]] (AIL) === Vaaljah === * [[jienâstem]] ** [[munejienâstem]] ** [[päikkijienâstem]] * [[jienâvuoigâdvuotâ]] * [[jienâstemlippu]] * [[jienâstemčiehâ]]/[[jienâstemkoppi]] * [[iävtukkâs]] * [[valjâlävdikodde]] * [[valjâpirrâdâh]] * [[valjâsyeligâsvuotâ]] * [[vaaljâmaašin]] === Vaaluut === * [[Argentiina peso]] * [[Bolivia boliviano]] * [[Brasilia real]] * [[Chile peso]] * [[Falkland pudde]] * [[Guyana dollar]] * [[Kolumbia peso]] * [[Ovtâstum staatâi dollar]] * [[Paraguay guaraní]] * [[Peru sol]] * [[Suriname dollar]] * [[Uruguay peso]] * [[Venezuela bolívar]] === Eres === * [[Škovlim]] * [[Peerâ]] * [[Pärni]] * [[Almai]] * [[Nissoon]] * [[Säämi ristâlâš nuorâiškovlâ]], maŋeláá [[Aanaar opâttâh]], maŋeláá seervâi eres opâttuvâigijn (Saamelaisalueen ammatillinen koulutuskeskus já Ivalon koti- ja laitostalouden oppilaitos) [[Säämi máttááttâskuávdáš|Säämi máttááttâskuávdážin]][https://www.finlex.fi/fi/hallituksen-esitykset/1992/357#OT0] * [[Kemijäävri máttáátteijeeseminaar]] ==Säämi seervih== {{Col div|colwidth=13em}} * [[Anarâškielâ servi]] * [[Anarâšah rs]] * [[City-Sámit]] * [[Suomâ säminuorah]] * [[Noereh!]] * [[Jakt- och Fiskesamerna|Jakt- og Fiskesamerna]] * [[Sáminuorra]] * [[Sämirääđi]] * [[Puásuiomâsteijei ohtâvuotâ]] (BEO) * [[Kuáláduv säämi servi]] (GSS) * [[Murmansk kuávlu sämiservi]] (OOSMO) * [[Taažâ puásuisämmilij riijkâservi]] (NBR) * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] (NSR) * [[Riijkâservi Same Ätnam]] (RSÄ) * [[Sämmilij aalmuglitto]] (SÁL) * [[Sämmilij riijkâservi]] (SSR) * [[Suomâ sämmilij kuávdášservi]] (SSG) * [[Tjállegoahte – Författarcentrum Sápmi]] ([[:sv:Tjállegoahte – Författarcentrum Sápmi]]) * [[Teänupakti]] (Ucjuuvâst iivij 1963–1970)[https://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/tutkimus/mmorottaja.html][https://saamelaisensyklopedia.fi/wiki/Paikalliset_j%C3%A4rjest%C3%B6t.html] {{Col div end}} == Säämi já sämikielâg media == === Säämi aaviseh, loostah já äigipajeloostah === {{Col div|colwidth=13em}} * [[Anarâš-lostâ]] * [[Loostâš]] * [[Kierâš]] * [[Ávvir]] * [[Sápmelaš]] * [[Nuorttanaste]] * [[Áššu]] * [[Min Áigi]] * [[Muitalægje]] * [[Saǥai Muittalægje]] * [[Sámi Áigi]] * [[Daerpies Dierie]] * [[Snåsningen]] * [[Sääʹmođđâz]] * [[Ságat]] * [[Waren Sardne]] * [[Dieđut]] * [[Gába]] * [[Š (äigipajelostâ)|Š]] * [[Sámi Dieđalaš Áigečála]] * [[Sámi magasiidna]] * [[Sami Usteb]] * [[Samealbmug]] * [[Bårjås]] * [[Árran]] * [[Báiki]] * [[Samefolket]] {{Col div end}} === Radio === * [[Sameradion]] * [[Yle Sámi Radio]] * [[Guovdageainnu Lagasradio]] * [[Kola Sámi Radio]] * [[Kathrine Johnsen]] === TV-ohjelmeh === * [[Ođđasat]] === Eres fáádáh === * [[SVT Sápmi]] * [[NRK Sápmi]] * [[Yle Säämi]] ==Säämi kielâtutkâmuš jna.== * [[Säämi kielâhistorjá]] * [[Säämi kielâteknologia]] * [[Täsimolsom]] === Ulmuuh === {{Col div|colwidth=13em}} * [[Frans Äimä]] * [[A.V. Koskimies]] * [[Björn Collinder]] * [[Gustav Hasselbrink]] * [[Erkki Itkonen]] * [[Lauri Itkonen]] * [[Elias Lönnrot]] * [[E.W. Borg]] * [[Heikki Mattus]] * [[Uula Morottaja]] * [[Pekka Sammallahti]] * [[Israel Ruong]] * [[Knut Bergsland]] * [[Konrad Nielsen]] * [[Mikko Korhonen]] * [[Eliel Lagercrantz]] * [[Lea Laitinen]] * [[Ida Toivonen]] * [[Petter Morottaja]][https://642.davvi.no/?b=036] * [[Taarna Valtonen]] * [[Márjá-Liisá Olthuis]] * [[T. I. Itkonen]] * [[Annika Pasanen]] * [[Mervi Skopets]] * [[Patrik Bye]] {{Col div end}} === Čäällimvyevih === {{Col div|colwidth=13em}} * [[Kieldâsämikielâ čäällimvyehi]] * [[Pajekielâ čäällimvyehi]] * [[Pittáámsämikielâ čäällimvyehi]] * [[Umesämikielâ čäällimvyehi]] * [[Aanaarkielâ čäällimvyehi]] * [[Juulevsämikielâ čäällimvyehi]] * [[Maadâsämikielâ čäällimvyehi]] * [[Nuorttâlâškielâ čäällimvyehi]] {{Col div end}} ==Kulttuur== * [[Vuovjjuš]] ===Säämi ärbivuáválâš kulttuur=== * [[kuálástem]] ** [[vuoggâkuálástem]] ** [[juoŋâstem]] ** [[koldem]] *** [[nyetti]] ===Kulttuurtábáhtusah=== * [[Euroviisuh]]-lávlumkišto ** [[Euroviisuh 2021]] *** [[Blind Channel]] ====Säämi kulttuurtábáhtusah==== * [[Sámi Grand Prix]] ** [[Sámi Grand Prix 2025]] * [[Riddu Riđđu]] * [[Márkomeannu]] * [[Ijâttes ijjâ]] * [[Skammâkoveh]] === Säämi kirječälleeh === {{Col div|colwidth=16em}} * [[Kirsti Paltto]] * [[Matti Aikio]] * [[Ella Holm Bull]] * [[Josef Ekgren]] * [[Ailo Gaup]] * [[Ailo Mikkelsen Gaup]] * [[John Gustavsen]] * [[Marry Ailonieida Somby]] * [[Sigbjørn Skåden]] * [[Rauni Magga Lukkari]] * [[Jovnna-Ánde Vest]] * [[Anni Kitti]] * [[Signe Iversen]] * [[Sissel Horndal]] * [[Máret Ánne Sara]] * [[Veikko Holmberg]] * [[Inger-Mari Aikio]] * [[Niillas A. Somby]] * [[Veli-Pekka Lehtola]] {{Col div end}} === Säämi jurgâleijeeh === * [[Jaahkebaernien Anna]] ([[:no:Anna Jacobsen]]) === Säämi muusik já musikkáreh === * [[Heli Aikio]] ==== Säämi muusikjuávhuh ==== {{Col div|colwidth=13em}} * [[Almetjh Tjöönghkeme]] ([[:ca:Almetjh Tjöönghkeme]]) * [[Angelit]] ([[:en:Angelit]]) * [[Ára]] ([[:ca:Ára]]) * [[Arvvas]] ([[:sv:Arvvas]]) * [[Bárut]] ([[:no:Bárut]]) * [[Biru Baby]] ([[:no:Biru Baby]]) * [[Duolva Duottar]] ([[:no:Duolva Duottar]]) * [[Felgen orkester]] ([[:no:Felgen orkester]]) * [[Halhta Tjalhta]] ([[:sv:Halhta Tjalhta]]) * [[Ima já Heli párnááh]] * [[Indigenous Bastards]] * [[Intrigue (muusikjuávkku)]] ([[:nn:Musikkgruppa Intrigue]]) * [[ISÁK]] ([[:no:Isák]], [[:nn:ISÁK]]) * [[KEiiNO]] ([[:no:KEiiNO]]) * [[Koškepuško]] * [[Moenje]] ([[:no:Moenje]]) * [[Orbina]] ([[:nn:Orbina]]) * [[Rolffa]] ([[:no:Rolffa]]) * [[SomBy]] ([[:sv:Somby (musikgrupp)]]) * [[Deatnogátte Nuorat]]/[[Tiänuriddo nuorah]] ([[:en:Tanabreddens Ungdom]], [[:no:Tanabreddens Ungdom]]) * [[The BlackSheeps]] ([[:no:The BlackSheeps]]) * [[Transjoik]] ([[:no:Transjoik]]) {{Col div end}} === Säämi taidâreh === * [[Tomas Colbengtson]] ([[:sv:Tomas Colbengtson]]) * [[Alfhild Vekterli]] ([[:no:Alfhild Vekterli]]) * [[Meerke Vekterli]] ([[:no:Meerke Vekterli]]) * [[Marja Helander]] * [[Outi Pieski]] * [[Britta Marakatt-Labba]] === Säämi tuáijáreh === * [[Aili Mattus (tuáijár)|Nili–Aili]] * [[Ella Sarre]] * [[Veikko Paltto]] == Maailmärbi Suomâst == * [[Puáris Rauma]] * [[Suomenlinna]] * [[Merenkurkku]] * [[Petäjävesi puáris kirkko]] * [[Sammallahdenmäen pronssikautinen röykkiöalue]] * [[Struven ketju]] * [[Verlan puuhiomo ja pahvitehdas]] ==Luándu== ===Elleeh=== * [[Kozzâsäplig]] * [[Iilvâs]] * [[Ketki]] * [[Kuobžâ]] ===Kyeleh=== * [[Šapšâ]] * [[Torske]] * [[Luosâ]] * [[Säiđi]] * [[Pääldis]] * [[Fiindâr]] * [[Muikku]] ===[[Lodeh]]=== * [[Varbusâš]] * [[Vuorâččâs]] * [[Kuáskim]] * [[Tidde]] * [[Rástágâš]] * [[Kaijuu]] * [[Päiski]] ===Myerjih=== * [[Etimâs]] * [[Juŋŋâ]] * [[Lyeme]] * [[Sare]] * [[Stuorrâjeggijuŋŋâ]] * [[Uccâjeggijuŋŋâ]] * [[Vuorâččâsmyerji]] ==Ulmuuh== * [[Kirsten Svineng]] ađai [[Mamma Karasjok]] ([[:no:Kirsten Svineng]], [[:de:Kirsten Svineng]]) ===Čaittâleijeeh=== * [[Charlie Chaplin]] * [[Marlon Brando]] * [[Humphrey Bogart]] * [[James Stewart]] * [[Cary Grant]] * [[Marlene Dietrich]] * [[Marilyn Monroe]] * [[Audrey Hepburn]] * [[Hedy Lamarr]] ===Taidâreh, arkkitehteh=== * [[Le Corbusier]] * [[Salvador Dalí]] * [[Vincent van Gogh]] * [[Franciso Goya]] * [[Frida Kahlo]] * [[Henri Matisse]] * [[Leonardo da Vinci]] * [[Michelangelo]] * [[Pablo Picasso]] * [[Rembrandt]] * [[Peter Paul Rubens]] * [[Diego Velázquez]] * [[Andy Warhol]] * [[Frank Lloyd Wright]] ===Kirječälleeh=== * [[Miguel de Cervantes]] * [[Geoffrey Chaucer]] * [[Dante Alighieri]] * [[Charles Dickens]] * [[Fjodor Dostojevskij]] * [[Gabriel García Márquez]] * [[Johann Wolfgang von Goethe]] * [[Homer]] * [[Victor Hugo]] * [[James Joyce]] * [[Franz Kafka]] * [[Vladimir Nabokov]] * [[Marcel Proust]] * [[William Shakespeare]] * [[Agatha Christie]] * [[Leo Tolstoj]] ===Nuotâsteijeeh=== * [[Louis Armstrong]] * [[Johann Sebastian Bach]] * [[The Beatles]] * [[Ludwig van Beethoven]] * [[Johannes Brahms]] * [[Wolfgang Amadeus Mozart]] * [[Pjotr Tšaikovskij]] * [[Giuseppe Verdi]] * [[Antonio Vivaldi]] * [[Franz Liszt]] * [[Niccolò Paganini]] ===Astronauteh=== * [[Jurij Gagarin]] * [[Neil Armstrong]] * [[André Kuipers]] * [[Christer Fuglesang]] ===Tutkâmušmađhâšeijeeh=== * [[Roald Amundsen]] * [[Marco Polo]] ===Stivrejeijeeh=== * [[Ingmar Bergman]] * [[Walt Disney]] * [[Sergej Eisenstein]] * [[Alfred Hitchcock]] * [[Stanley Kubrick]] * [[Steven Spielberg]] * [[Akira Kurosawa]] * [[Federico Fellini]] === Politikkáreh === * [[Valentina Sovkina]][https://yle.fi/a/74-20226492][https://yle.fi/a/74-20226493] === Suomâ presidenteh === * [[Kaarlo Juho Ståhlberg]] * [[Lauri Kristian Relander]] * [[Pehr Evind Svinhufvud]] * [[Kyösti Kallio]] * [[Risto Ryti]] * [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] * [[Juho Kusti Paasikivi]] * [[Urho Kekkonen]] * [[Mauno Koivisto]] * [[Martti Ahtisaari]] * [[Tarja Halonen]] * [[Sauli Niinistö]] * [[Alexander Stubb]] === Suomâ uáiviministereh ive 1945 maŋa === {{Col div|colwidth=14em}} * [[Juho Kusti Paasikivi]] * [[Mauno Pekkala]] * [[Karl-August Fagerholm]] * [[Urho Kekkonen]] * [[Ralf Törngren]] * [[V. J. Sukselainen]] * [[Rainer von Fieandt]] * [[Reino Kuuskoski]] * [[Martti Miettunen]] * [[Ahti Karjalainen]] * [[Reino Ragnar Lehto]] * [[Johannes Virolainen]] * [[Rafael Paasio]] * [[Teuvo Aura]] * [[Rafael Paasio]] * [[Kalevi Sorsa]] * [[Keijo Liinamaa]] * [[Harri Holkeri]] * [[Esko Aho]] * [[Paavo Lipponen]] * [[Anneli Jäätteenmäki]] * [[Matti Vanhanen]] * [[Mari Kiviniemi]] * [[Alexander Stubb]] * [[Juha Sipilä]] * [[Antti Rinne]] * [[Sanna Marin]] {{Col div end}} == Osko == * [[Immeel]] * [[Siälu]] * [[Osko]] * [[Ristâosko]] * [[Islam]] * [[Aanaar servikodde]] * [[kirkko]] ==Jurduuh== * [[Juurdâ]] * [[Tobdo]] * [[Rähisvuotâ]] ==[[Äigi]]== * [[gregoriaanlâš kalender]] * [[juliaanlâš kalender]] * [[kárgámihe]] * [[ihelohe]] * [[čyeti-ihe]] * [[ihetuhháát]] * [[iveäigi]] * [[kiđđâ]] * [[kiđđâkeesi]] * [[keesi]] * [[čohčâkeesi]] * [[čohčâ]] * [[čohčâtälvi]] * [[tälvi]] * [[kiđđâtälvi]] === Historjá === * [[Kárášjuv čokkimleirâ]] ([[:no:Karasjok fangeleir]]) ==== Fáádá eres wikipediain já soojijn ==== * [[:se:Kategoriija:Sámi historjá]], [[:nn:Kategori:Samisk historie]], [[:no:Kategori:Samisk historie]], [[:sv:Kategori:Samisk historia]] * [https://snl.no/.taxonomy/877 snl.no] ==Politiik== * [[Politiik]] * [[Anarkism]] * [[Kommunism]] * [[Konservatism]] * [[Imperialism]] * [[Marxism]] * [[staatâhäämi]] * [[littotäsiväldi]] * [[täsiväldi]] ==Kielâoppâ já -tieđâ== * [[kielâ]] ** [[kuávlukielâ]] ** [[vuáđukielâ]] ** [[hyelkkikielâ]]/[[suhâkielâ]] *** [[kaaidâs hyelkkikielâ]] *** [[aldemuš hyelkkikielâ]] ** [[kirjekielâ]] ** [[kielâpeerâ]]/[[kielâčerdâ]] ** [[eenâblovokielâ]] ** [[ucceeblovokielâ]] ** [[virgálâš kielâ]] ** [[aalmugkielâ]] ** [[päikkikielâ]] ([[:wikidata:Q10521848]]) ** [[eenikielâ]] ([[:wikidata:Q36870]]) * [[täsimolsom]] * [[suárgus]] * [[sääni]] * [[ceelhâ]] ** [[válduceelhâ]] ** [[uálgiceelhâ]] ** [[koččâmušceelhâ]] *** [[epinjuolgâ koččâmušceelhâ]] *** [[njuolgâ koččâmušceelhâ]] ** [[konjunktioceelhâ]] ** [[relativceelhâ]] * [[ceelhâráiđu]] * [[konjunktio]] ** [[paldâlistemkonjunktio]] ** [[vuáládistemkonjunktio]] * [[sujâttemoppâ]] ** [[sujâttem]] * [[hämioppâ]] * [[ceelhâoppâ]] * [[jienâdâhoppâ]] ===Koskâmeerhah=== * [[koskâmerkkâ]] ** [[cekki]] , ** [[čuogâstâh]] . *** [[peličuogâstâh]] ; *** [[tublečuogâstâh]] : ** [[säärgis|säärgismeerhah]] *** [[staavvâlsäärgis]] - *** [[juurdâsäärgis]] – — *** [[vinesäärgis]] / *** [[njahčesäärgis]] \ ** [[čuorvimmerkkâ]] ! ** [[koččâmušmerkkâ]] ? ** [[luoihâttemmerkkâ]] " ** [[suoppimmerkkâ]] ’ ** [[topâlduvah]] ( ) ** [[kulmâ čuogâstuv]] ... ** [[koskâspokkâlem]] ===Säniluokah=== * [[säniluokka]] ** [[substantiiv]] ** [[verbâ]] ** [[pronomin]] ===Uđđâ säänih=== * [[suorgiittemoppâ]] ** [[suorgiittem]] ** [[suárgus]] ** [[syergis]] * [[lovnâsääni]] * [[jurgâluslovnâ]] ==Speelah== * [[spellâ]] ** [[tiätturspellâ]] ** [[pittáspellâ]] ** [[korttâspellâ]] ** [[moobiilspellâ]] ** [[muštospellâ]][https://kuati.fi/ak/matemaattinen_ajatte/muistipeli/] ** [[pálluspellâ]] ** [[roolâspellâ]] ** [[lyevdispellâ]] *** [[spellâmlyevdi]] *** [[spellâmpuálu]] *** [[pircco]]/?[[pirccospellâ]] *** [[Alias]][https://www.samediggi.fi/tuote/alias/?lang=an] **** [[säničielgimspellâ]] *** [[Suhâspellâ]][https://www.samediggi.fi/tuote/sohkaspeallu-sookksspeall-suhaspella/?lang=an] *** [[TIÄTU TÁIĐU & UTKE]] -spellâ[https://www.samediggi.fi/tuote/tiatu-taidu-utke/?lang=an] ** [[toimâmfiäráánspellâ]] ** [[ohtuuspellâ]] ** [[videospellâ]] ** [[nettispellâ]] * [[spellâmoottor]] * [[spellâkonsol]] * [[konsolspellâ]] *?[[mailaspellâ]] *?[[šlanttispellâ]] == Valastâllâm == * [[FA Sápmi]] ==Komovuotâ== ===Planetteh=== * [[eksoplaaneet]] * [[keđgiplaaneet]] * [[čäciplaaneet]] == Staatah já uáivikaavpugeh == === Uáivikaavpugeh === {{Col div|colwidth=12em}} * [[Abu Dhabi]] * [[Al Kuwait]] * [[Amsterdam]] * [[Ankara]] * [[Apia]] * [[Aşgabat]] * [[Asunción]] * [[Ateena]] * [[Bandar Seri Begawan]] * [[Bangkok]] * [[Basseterre]] * [[Belgrad]] * [[Belmopan]] * [[Bern]] * [[Biškek]] * [[Bogotá]] * [[Brasília]] * [[Bridgetown]] * [[Buenos Aires]] * [[Bukarest]] * [[Caracas]] * [[Castries]] * [[Cayenne]] * [[Chișinău]] * [[Chuqichaka]] * [[Damaskos]] * [[Dili]] * [[Doha]] * [[Dušanbe]] * [[Funafuti]] * [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] * [[Hanoi]] * [[Havanna]] * [[Honiara]] * [[Islamabad]] * [[Jerevan]] * [[Katmandu]] * [[King Edward Point]] * [[Kingston]] * [[Kingstown]] * [[Kööbenhaammân]] * [[Kuala Lumpur]] * [[Lima]] * [[Lissabon]] * [[Luxemburg (kaavpug)|Luxemburg]] * [[Madrid]] * [[Majuro]] * [[Manama]] * [[Masqat]] * [[México]] * [[Minsk]] * [[Monaco (kieldâ)|Monaco]] * [[Montevideo]] * [[Nassau]] * [[Naypyidaw]] * [[New Delhi]] * [[Ngerulmud]] * [[Nikosia]] * [[Nukuʻalofa]] * [[Nur-Sultan]] * [[Ottawa]] * [[Palikir]] * [[Panamá]] * [[Paramaribo]] * [[Phnom Penh]] * [[Pjongjang]] * [[Podgorica]] * [[Port Moresby]] * [[Port of Spain]] * [[Port Stanley]] * [[Port Vila]] * [[Port-au-Prince]] * [[Praha]] * [[Pristina]] * [[Quito]] * [[Ramallah]] * [[Reykjavík]] * [[Riad]] * [[Roseau]] * [[San José]] * [[San Salvador]] * [[Sana'a]] * [[Santiago de Chile]] * [[Santo Domingo]] * [[Sarajevo]] * [[Skopje]] * [[Sofia]] * [[Soul (kaavpug)|Soul]] * [[South Tarawa]] * [[Sri Jayawardenepura Kotte]] * [[St. George's]] * [[St. John's]] * [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] * [[Suva]] * [[Taipei]] * [[Taškent]] * [[Tegucigalpa]] * [[Thimphu]] * [[Ulan Bator]] * [[Valletta]] * [[Varsova]] * [[Wien]] * [[Yaren]] {{Col div end}} === Epijiečânâsah já eres kuávluh === * [[Falklandsuolluuh]] * [[Ranskalâš tovnbeln meerâ kuávlu]] * [[Brittilâš tovnbeln meerâ kuávlu]] == Kielah == * [[aimarakielâ]] * [[guaraníkielâ]] * [[hollandkielâ]] [[Luokka:Eres siijđoh]] dtnij3a3oklf8bfthp4l1pwfzx9qijy 157358 157357 2026-06-30T13:34:15Z Yupik 23 /* Säämi muusikjuávhuh */ 157358 wikitext text/x-wiki '''Artikkâlvuávám''' siskeeld tehálij artikkâlij listo. ==Ohtsâškodde== * [[Ohtsâškodde]] === Säämi ohtsâškodde=== * [[Säämi kieldah]] * [[Sämitigge (Taažâ)|Taažâ sämitigge]] * [[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ sämitigge]] * [[Ole Henrik Magga]] * [[Pekka Aikio]] * [[Tiina Sanila-Aikio]] * [[Säämi lippu]] * [[Sämmilij lippupeeivih]] * [[Jussi Isokoski]] * [[Tuupa Records]] * [[Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio]] * [[Säämi Pride]] * [[Matti Kuuva]][https://yle.fi/aihe/artikkeli/2018/09/04/matti-kuuva-eellimpargo-lai-kuaivud-karbisjotteem-vaavli-pisternjaargan-pister] * [[Kuuva kanava]], ?[[Pišter-kanava]] ([[:fi:Kuuvan kanava]] já [https://yle.fi/aihe/artikkeli/2018/09/04/matti-kuuva-eellimpargo-lai-kuaivud-karbisjotteem-vaavli-pisternjaargan-pister]) * [[Yle Säämi]] * [[Sämitige kirjerááju (Taažâ)]] ([[:sv:Sametingets bibliotek]]) * [[Sämmilij kirjerááju (Ruotâ)]] ([[:sv:Samernas bibliotek]]) * [[Ájtte]] ([[:sv:Ájtte, Svenskt fjäll- och samemuseum]]) ====[[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ sämitigge]] čuákkim 2020–2023==== #[[Tuomas Aslak Juuso]], Saavâjođetteijee #[[Anni Koivisto]], 1. värisaavâjođetteijee #[[Leo Aikio]], 2. värisaavâjođetteijee #[[Juha-Petteri Alakorva]] #[[Veikko Feodoroff]], Sosiaal- já tiervâsvuođâlävdikodde, värijeessân #[[Anne Nuorgam]] #[[Magreta Sara]], Säämi kielârääđi, jeessân #[[Anu Avaskari]] #[[Karen-Anni Hetta]], Sosiaal- já tiervâsvuođâlävdikodde, saavâjođetteijee, Iäláttâs- já vuoigâdvuođâlävdikodde, jeessân #[[Inka Kangasniemi]] #[[Pigga Keskitalo]] #[[Kari Kyrö]] #[[Tauno Ljetoff]], Škovlim já oppâmateriaallävdikodde, saavâjođetteijee, Säämi kielârääđi, saavâjođetteijee #[[Asko Länsman]], Iäláttâs- já vuoigâdvuođâlävdikodde, saavâjođetteijee #[[Ulla-Maarit Magga]], Škovlim já oppâmateriaallävdikodde, värisaavâjođetteijee, Sosiaal- já tiervâsvuođâlävdikodde, värisaavâjođetteijee #[[Pirita Näkkäläjärvi]], Kulttuurlävdikodde, saavâjođetteijee #[[Aslak Pekkala]], Sosiaal- já tiervâsvuođâlävdikodde, jeessân #[[Veikko Porsanger]], Iäláttâs- já vuoigâdvuođâlävdikodde, värisaavâjođetteijee #[[Tanja Sanila]], Kulttuurlävdikodde, värisaavâjođetteijee #[[Irja Seurujärvi-Kari]], Säämi kielârääđi, värisaavâjođetteijee #[[Jouni Äärelä]], Kulttuurlävdikodde, jeessân =====Värijesâneh===== #[[Matti Aikio]], Kulttuurlävdikodde, jeessân, Škovlim- já oppâmateriaallävdikodde, jeessân, Säämi kielârääđi, jeessân #[[Teija Linnanmäki]] #[[Sammol Lukkari]], Škovlim já oppâmateriaallävdikodde, värijeessân, Säämi kielârääđi, värijeessân #[[Niko-Mihkal Valkeapää]], Kulttuurlävdikodde, värijeessân, Säämi kielârääđi, jeessân ====[[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ sämitigge]] čuákkim 2024–2027==== {{Col div|colwidth=16em}} * [[Tuomas Aslak Juuso]], 122 * [[Ulla-Maarit Magga]], 87 * [[Niko-Mihkal Valkeapää]], 58 * [[Kari Kyrö]], 217 * [[Pirita Näkkäläjärvi]], 188 * [[Anni Koivisto]], 184 * [[Karen-Anni Hetta]], 64 * [[Juha Alakorva]], 43 * [[Armi Palonoja]], 39 * [[Asko Länsman]], 125 * [[Anne Nuorgam]], 120 * [[Leena Niittyvuopio-Jämsä]], 120 * [[Inka Kangasniemi]], 180 * [[Inka Musta]], 129 * [[Anu Avaskari]], 121 * [[Leo Aikio]], 113 * [[Janne Hirvasvuopio]], 109 * [[Tauno Ljetoff]], 104 * [[Nilla Tapiola]], 87 * [[Veikko Feodoroff]], 78 * [[Aslak Pekkala]], 77 {{Col div end}} =====Värijesâneh===== * [[Pigga Keskitalo]], 52 * [[Marjaana Aikio]], 36 * [[Matti Aikio]], 35 * [[Antti Sujala]], 56 === Suomâ ohtsâškodde === * [[Suomâ ovdâskodde]] * [[Suomâ vuáđulaahâ]] * [[Suomâ haldâttâs]] * [[Suomâ alemusriehti]] * [[Suomâ paŋkki]] * [[Suomâ piäluštâs]] * [[Suomâ lippu]] * [[Suomâ piäláduvah]] * [[Aalmugiäláttâhlájádâs]] (AIL) === Vaaljah === * [[jienâstem]] ** [[munejienâstem]] ** [[päikkijienâstem]] * [[jienâvuoigâdvuotâ]] * [[jienâstemlippu]] * [[jienâstemčiehâ]]/[[jienâstemkoppi]] * [[iävtukkâs]] * [[valjâlävdikodde]] * [[valjâpirrâdâh]] * [[valjâsyeligâsvuotâ]] * [[vaaljâmaašin]] === Vaaluut === * [[Argentiina peso]] * [[Bolivia boliviano]] * [[Brasilia real]] * [[Chile peso]] * [[Falkland pudde]] * [[Guyana dollar]] * [[Kolumbia peso]] * [[Ovtâstum staatâi dollar]] * [[Paraguay guaraní]] * [[Peru sol]] * [[Suriname dollar]] * [[Uruguay peso]] * [[Venezuela bolívar]] === Eres === * [[Škovlim]] * [[Peerâ]] * [[Pärni]] * [[Almai]] * [[Nissoon]] * [[Säämi ristâlâš nuorâiškovlâ]], maŋeláá [[Aanaar opâttâh]], maŋeláá seervâi eres opâttuvâigijn (Saamelaisalueen ammatillinen koulutuskeskus já Ivalon koti- ja laitostalouden oppilaitos) [[Säämi máttááttâskuávdáš|Säämi máttááttâskuávdážin]][https://www.finlex.fi/fi/hallituksen-esitykset/1992/357#OT0] * [[Kemijäävri máttáátteijeeseminaar]] ==Säämi seervih== {{Col div|colwidth=13em}} * [[Anarâškielâ servi]] * [[Anarâšah rs]] * [[City-Sámit]] * [[Suomâ säminuorah]] * [[Noereh!]] * [[Jakt- och Fiskesamerna|Jakt- og Fiskesamerna]] * [[Sáminuorra]] * [[Sämirääđi]] * [[Puásuiomâsteijei ohtâvuotâ]] (BEO) * [[Kuáláduv säämi servi]] (GSS) * [[Murmansk kuávlu sämiservi]] (OOSMO) * [[Taažâ puásuisämmilij riijkâservi]] (NBR) * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] (NSR) * [[Riijkâservi Same Ätnam]] (RSÄ) * [[Sämmilij aalmuglitto]] (SÁL) * [[Sämmilij riijkâservi]] (SSR) * [[Suomâ sämmilij kuávdášservi]] (SSG) * [[Tjállegoahte – Författarcentrum Sápmi]] ([[:sv:Tjállegoahte – Författarcentrum Sápmi]]) * [[Teänupakti]] (Ucjuuvâst iivij 1963–1970)[https://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/tutkimus/mmorottaja.html][https://saamelaisensyklopedia.fi/wiki/Paikalliset_j%C3%A4rjest%C3%B6t.html] {{Col div end}} == Säämi já sämikielâg media == === Säämi aaviseh, loostah já äigipajeloostah === {{Col div|colwidth=13em}} * [[Anarâš-lostâ]] * [[Loostâš]] * [[Kierâš]] * [[Ávvir]] * [[Sápmelaš]] * [[Nuorttanaste]] * [[Áššu]] * [[Min Áigi]] * [[Muitalægje]] * [[Saǥai Muittalægje]] * [[Sámi Áigi]] * [[Daerpies Dierie]] * [[Snåsningen]] * [[Sääʹmođđâz]] * [[Ságat]] * [[Waren Sardne]] * [[Dieđut]] * [[Gába]] * [[Š (äigipajelostâ)|Š]] * [[Sámi Dieđalaš Áigečála]] * [[Sámi magasiidna]] * [[Sami Usteb]] * [[Samealbmug]] * [[Bårjås]] * [[Árran]] * [[Báiki]] * [[Samefolket]] {{Col div end}} === Radio === * [[Sameradion]] * [[Yle Sámi Radio]] * [[Guovdageainnu Lagasradio]] * [[Kola Sámi Radio]] * [[Kathrine Johnsen]] === TV-ohjelmeh === * [[Ođđasat]] === Eres fáádáh === * [[SVT Sápmi]] * [[NRK Sápmi]] * [[Yle Säämi]] ==Säämi kielâtutkâmuš jna.== * [[Säämi kielâhistorjá]] * [[Säämi kielâteknologia]] * [[Täsimolsom]] === Ulmuuh === {{Col div|colwidth=13em}} * [[Frans Äimä]] * [[A.V. Koskimies]] * [[Björn Collinder]] * [[Gustav Hasselbrink]] * [[Erkki Itkonen]] * [[Lauri Itkonen]] * [[Elias Lönnrot]] * [[E.W. Borg]] * [[Heikki Mattus]] * [[Uula Morottaja]] * [[Pekka Sammallahti]] * [[Israel Ruong]] * [[Knut Bergsland]] * [[Konrad Nielsen]] * [[Mikko Korhonen]] * [[Eliel Lagercrantz]] * [[Lea Laitinen]] * [[Ida Toivonen]] * [[Petter Morottaja]][https://642.davvi.no/?b=036] * [[Taarna Valtonen]] * [[Márjá-Liisá Olthuis]] * [[T. I. Itkonen]] * [[Annika Pasanen]] * [[Mervi Skopets]] * [[Patrik Bye]] {{Col div end}} === Čäällimvyevih === {{Col div|colwidth=13em}} * [[Kieldâsämikielâ čäällimvyehi]] * [[Pajekielâ čäällimvyehi]] * [[Pittáámsämikielâ čäällimvyehi]] * [[Umesämikielâ čäällimvyehi]] * [[Aanaarkielâ čäällimvyehi]] * [[Juulevsämikielâ čäällimvyehi]] * [[Maadâsämikielâ čäällimvyehi]] * [[Nuorttâlâškielâ čäällimvyehi]] {{Col div end}} ==Kulttuur== * [[Vuovjjuš]] ===Säämi ärbivuáválâš kulttuur=== * [[kuálástem]] ** [[vuoggâkuálástem]] ** [[juoŋâstem]] ** [[koldem]] *** [[nyetti]] ===Kulttuurtábáhtusah=== * [[Euroviisuh]]-lávlumkišto ** [[Euroviisuh 2021]] *** [[Blind Channel]] ====Säämi kulttuurtábáhtusah==== * [[Sámi Grand Prix]] ** [[Sámi Grand Prix 2025]] * [[Riddu Riđđu]] * [[Márkomeannu]] * [[Ijâttes ijjâ]] * [[Skammâkoveh]] === Säämi kirječälleeh === {{Col div|colwidth=16em}} * [[Kirsti Paltto]] * [[Matti Aikio]] * [[Ella Holm Bull]] * [[Josef Ekgren]] * [[Ailo Gaup]] * [[Ailo Mikkelsen Gaup]] * [[John Gustavsen]] * [[Marry Ailonieida Somby]] * [[Sigbjørn Skåden]] * [[Rauni Magga Lukkari]] * [[Jovnna-Ánde Vest]] * [[Anni Kitti]] * [[Signe Iversen]] * [[Sissel Horndal]] * [[Máret Ánne Sara]] * [[Veikko Holmberg]] * [[Inger-Mari Aikio]] * [[Niillas A. Somby]] * [[Veli-Pekka Lehtola]] {{Col div end}} === Säämi jurgâleijeeh === * [[Jaahkebaernien Anna]] ([[:no:Anna Jacobsen]]) === Säämi muusik já musikkáreh === * [[Heli Aikio]] ==== Säämi muusikjuávhuh ==== {{Col div|colwidth=25em}} * [[Almetjh Tjöönghkeme]] ([[:ca:Almetjh Tjöönghkeme]]) * [[Angelit]] ([[:en:Angelit]]) * [[Ára]] ([[:ca:Ára]]) * [[Arvvas]] ([[:sv:Arvvas]]) * [[Bárut]] ([[:no:Bárut]]) * [[Biru Baby]] ([[:no:Biru Baby]]) * [[Duolva Duottar]] ([[:no:Duolva Duottar]]) * [[Felgen orkester]] ([[:no:Felgen orkester]]) * [[Halhta Tjalhta]] ([[:sv:Halhta Tjalhta]]) * [[Ima já Heli párnááh]] * [[Indigenous Bastards]] * [[Intrigue (muusikjuávkku)]] ([[:nn:Musikkgruppa Intrigue]]) * [[ISÁK]] ([[:no:Isák]], [[:nn:ISÁK]]) * [[KEiiNO]] ([[:no:KEiiNO]]) * [[Koškepuško]] * [[Moenje]] ([[:no:Moenje]]) * [[Orbina]] ([[:nn:Orbina]]) * [[Rolffa]] ([[:no:Rolffa]]) * [[SomBy]] ([[:sv:Somby (musikgrupp)]]) * [[Deatnogátte Nuorat]]/[[Tiänuriddo nuorah]] ([[:en:Tanabreddens Ungdom]], [[:no:Tanabreddens Ungdom]]) * [[The BlackSheeps]] ([[:no:The BlackSheeps]]) * [[Transjoik]] ([[:no:Transjoik]]) {{Col div end}} === Säämi taidâreh === * [[Tomas Colbengtson]] ([[:sv:Tomas Colbengtson]]) * [[Alfhild Vekterli]] ([[:no:Alfhild Vekterli]]) * [[Meerke Vekterli]] ([[:no:Meerke Vekterli]]) * [[Marja Helander]] * [[Outi Pieski]] * [[Britta Marakatt-Labba]] === Säämi tuáijáreh === * [[Aili Mattus (tuáijár)|Nili–Aili]] * [[Ella Sarre]] * [[Veikko Paltto]] == Maailmärbi Suomâst == * [[Puáris Rauma]] * [[Suomenlinna]] * [[Merenkurkku]] * [[Petäjävesi puáris kirkko]] * [[Sammallahdenmäen pronssikautinen röykkiöalue]] * [[Struven ketju]] * [[Verlan puuhiomo ja pahvitehdas]] ==Luándu== ===Elleeh=== * [[Kozzâsäplig]] * [[Iilvâs]] * [[Ketki]] * [[Kuobžâ]] ===Kyeleh=== * [[Šapšâ]] * [[Torske]] * [[Luosâ]] * [[Säiđi]] * [[Pääldis]] * [[Fiindâr]] * [[Muikku]] ===[[Lodeh]]=== * [[Varbusâš]] * [[Vuorâččâs]] * [[Kuáskim]] * [[Tidde]] * [[Rástágâš]] * [[Kaijuu]] * [[Päiski]] ===Myerjih=== * [[Etimâs]] * [[Juŋŋâ]] * [[Lyeme]] * [[Sare]] * [[Stuorrâjeggijuŋŋâ]] * [[Uccâjeggijuŋŋâ]] * [[Vuorâččâsmyerji]] ==Ulmuuh== * [[Kirsten Svineng]] ađai [[Mamma Karasjok]] ([[:no:Kirsten Svineng]], [[:de:Kirsten Svineng]]) ===Čaittâleijeeh=== * [[Charlie Chaplin]] * [[Marlon Brando]] * [[Humphrey Bogart]] * [[James Stewart]] * [[Cary Grant]] * [[Marlene Dietrich]] * [[Marilyn Monroe]] * [[Audrey Hepburn]] * [[Hedy Lamarr]] ===Taidâreh, arkkitehteh=== * [[Le Corbusier]] * [[Salvador Dalí]] * [[Vincent van Gogh]] * [[Franciso Goya]] * [[Frida Kahlo]] * [[Henri Matisse]] * [[Leonardo da Vinci]] * [[Michelangelo]] * [[Pablo Picasso]] * [[Rembrandt]] * [[Peter Paul Rubens]] * [[Diego Velázquez]] * [[Andy Warhol]] * [[Frank Lloyd Wright]] ===Kirječälleeh=== * [[Miguel de Cervantes]] * [[Geoffrey Chaucer]] * [[Dante Alighieri]] * [[Charles Dickens]] * [[Fjodor Dostojevskij]] * [[Gabriel García Márquez]] * [[Johann Wolfgang von Goethe]] * [[Homer]] * [[Victor Hugo]] * [[James Joyce]] * [[Franz Kafka]] * [[Vladimir Nabokov]] * [[Marcel Proust]] * [[William Shakespeare]] * [[Agatha Christie]] * [[Leo Tolstoj]] ===Nuotâsteijeeh=== * [[Louis Armstrong]] * [[Johann Sebastian Bach]] * [[The Beatles]] * [[Ludwig van Beethoven]] * [[Johannes Brahms]] * [[Wolfgang Amadeus Mozart]] * [[Pjotr Tšaikovskij]] * [[Giuseppe Verdi]] * [[Antonio Vivaldi]] * [[Franz Liszt]] * [[Niccolò Paganini]] ===Astronauteh=== * [[Jurij Gagarin]] * [[Neil Armstrong]] * [[André Kuipers]] * [[Christer Fuglesang]] ===Tutkâmušmađhâšeijeeh=== * [[Roald Amundsen]] * [[Marco Polo]] ===Stivrejeijeeh=== * [[Ingmar Bergman]] * [[Walt Disney]] * [[Sergej Eisenstein]] * [[Alfred Hitchcock]] * [[Stanley Kubrick]] * [[Steven Spielberg]] * [[Akira Kurosawa]] * [[Federico Fellini]] === Politikkáreh === * [[Valentina Sovkina]][https://yle.fi/a/74-20226492][https://yle.fi/a/74-20226493] === Suomâ presidenteh === * [[Kaarlo Juho Ståhlberg]] * [[Lauri Kristian Relander]] * [[Pehr Evind Svinhufvud]] * [[Kyösti Kallio]] * [[Risto Ryti]] * [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] * [[Juho Kusti Paasikivi]] * [[Urho Kekkonen]] * [[Mauno Koivisto]] * [[Martti Ahtisaari]] * [[Tarja Halonen]] * [[Sauli Niinistö]] * [[Alexander Stubb]] === Suomâ uáiviministereh ive 1945 maŋa === {{Col div|colwidth=14em}} * [[Juho Kusti Paasikivi]] * [[Mauno Pekkala]] * [[Karl-August Fagerholm]] * [[Urho Kekkonen]] * [[Ralf Törngren]] * [[V. J. Sukselainen]] * [[Rainer von Fieandt]] * [[Reino Kuuskoski]] * [[Martti Miettunen]] * [[Ahti Karjalainen]] * [[Reino Ragnar Lehto]] * [[Johannes Virolainen]] * [[Rafael Paasio]] * [[Teuvo Aura]] * [[Rafael Paasio]] * [[Kalevi Sorsa]] * [[Keijo Liinamaa]] * [[Harri Holkeri]] * [[Esko Aho]] * [[Paavo Lipponen]] * [[Anneli Jäätteenmäki]] * [[Matti Vanhanen]] * [[Mari Kiviniemi]] * [[Alexander Stubb]] * [[Juha Sipilä]] * [[Antti Rinne]] * [[Sanna Marin]] {{Col div end}} == Osko == * [[Immeel]] * [[Siälu]] * [[Osko]] * [[Ristâosko]] * [[Islam]] * [[Aanaar servikodde]] * [[kirkko]] ==Jurduuh== * [[Juurdâ]] * [[Tobdo]] * [[Rähisvuotâ]] ==[[Äigi]]== * [[gregoriaanlâš kalender]] * [[juliaanlâš kalender]] * [[kárgámihe]] * [[ihelohe]] * [[čyeti-ihe]] * [[ihetuhháát]] * [[iveäigi]] * [[kiđđâ]] * [[kiđđâkeesi]] * [[keesi]] * [[čohčâkeesi]] * [[čohčâ]] * [[čohčâtälvi]] * [[tälvi]] * [[kiđđâtälvi]] === Historjá === * [[Kárášjuv čokkimleirâ]] ([[:no:Karasjok fangeleir]]) ==== Fáádá eres wikipediain já soojijn ==== * [[:se:Kategoriija:Sámi historjá]], [[:nn:Kategori:Samisk historie]], [[:no:Kategori:Samisk historie]], [[:sv:Kategori:Samisk historia]] * [https://snl.no/.taxonomy/877 snl.no] ==Politiik== * [[Politiik]] * [[Anarkism]] * [[Kommunism]] * [[Konservatism]] * [[Imperialism]] * [[Marxism]] * [[staatâhäämi]] * [[littotäsiväldi]] * [[täsiväldi]] ==Kielâoppâ já -tieđâ== * [[kielâ]] ** [[kuávlukielâ]] ** [[vuáđukielâ]] ** [[hyelkkikielâ]]/[[suhâkielâ]] *** [[kaaidâs hyelkkikielâ]] *** [[aldemuš hyelkkikielâ]] ** [[kirjekielâ]] ** [[kielâpeerâ]]/[[kielâčerdâ]] ** [[eenâblovokielâ]] ** [[ucceeblovokielâ]] ** [[virgálâš kielâ]] ** [[aalmugkielâ]] ** [[päikkikielâ]] ([[:wikidata:Q10521848]]) ** [[eenikielâ]] ([[:wikidata:Q36870]]) * [[täsimolsom]] * [[suárgus]] * [[sääni]] * [[ceelhâ]] ** [[válduceelhâ]] ** [[uálgiceelhâ]] ** [[koččâmušceelhâ]] *** [[epinjuolgâ koččâmušceelhâ]] *** [[njuolgâ koččâmušceelhâ]] ** [[konjunktioceelhâ]] ** [[relativceelhâ]] * [[ceelhâráiđu]] * [[konjunktio]] ** [[paldâlistemkonjunktio]] ** [[vuáládistemkonjunktio]] * [[sujâttemoppâ]] ** [[sujâttem]] * [[hämioppâ]] * [[ceelhâoppâ]] * [[jienâdâhoppâ]] ===Koskâmeerhah=== * [[koskâmerkkâ]] ** [[cekki]] , ** [[čuogâstâh]] . *** [[peličuogâstâh]] ; *** [[tublečuogâstâh]] : ** [[säärgis|säärgismeerhah]] *** [[staavvâlsäärgis]] - *** [[juurdâsäärgis]] – — *** [[vinesäärgis]] / *** [[njahčesäärgis]] \ ** [[čuorvimmerkkâ]] ! ** [[koččâmušmerkkâ]] ? ** [[luoihâttemmerkkâ]] " ** [[suoppimmerkkâ]] ’ ** [[topâlduvah]] ( ) ** [[kulmâ čuogâstuv]] ... ** [[koskâspokkâlem]] ===Säniluokah=== * [[säniluokka]] ** [[substantiiv]] ** [[verbâ]] ** [[pronomin]] ===Uđđâ säänih=== * [[suorgiittemoppâ]] ** [[suorgiittem]] ** [[suárgus]] ** [[syergis]] * [[lovnâsääni]] * [[jurgâluslovnâ]] ==Speelah== * [[spellâ]] ** [[tiätturspellâ]] ** [[pittáspellâ]] ** [[korttâspellâ]] ** [[moobiilspellâ]] ** [[muštospellâ]][https://kuati.fi/ak/matemaattinen_ajatte/muistipeli/] ** [[pálluspellâ]] ** [[roolâspellâ]] ** [[lyevdispellâ]] *** [[spellâmlyevdi]] *** [[spellâmpuálu]] *** [[pircco]]/?[[pirccospellâ]] *** [[Alias]][https://www.samediggi.fi/tuote/alias/?lang=an] **** [[säničielgimspellâ]] *** [[Suhâspellâ]][https://www.samediggi.fi/tuote/sohkaspeallu-sookksspeall-suhaspella/?lang=an] *** [[TIÄTU TÁIĐU & UTKE]] -spellâ[https://www.samediggi.fi/tuote/tiatu-taidu-utke/?lang=an] ** [[toimâmfiäráánspellâ]] ** [[ohtuuspellâ]] ** [[videospellâ]] ** [[nettispellâ]] * [[spellâmoottor]] * [[spellâkonsol]] * [[konsolspellâ]] *?[[mailaspellâ]] *?[[šlanttispellâ]] == Valastâllâm == * [[FA Sápmi]] ==Komovuotâ== ===Planetteh=== * [[eksoplaaneet]] * [[keđgiplaaneet]] * [[čäciplaaneet]] == Staatah já uáivikaavpugeh == === Uáivikaavpugeh === {{Col div|colwidth=12em}} * [[Abu Dhabi]] * [[Al Kuwait]] * [[Amsterdam]] * [[Ankara]] * [[Apia]] * [[Aşgabat]] * [[Asunción]] * [[Ateena]] * [[Bandar Seri Begawan]] * [[Bangkok]] * [[Basseterre]] * [[Belgrad]] * [[Belmopan]] * [[Bern]] * [[Biškek]] * [[Bogotá]] * [[Brasília]] * [[Bridgetown]] * [[Buenos Aires]] * [[Bukarest]] * [[Caracas]] * [[Castries]] * [[Cayenne]] * [[Chișinău]] * [[Chuqichaka]] * [[Damaskos]] * [[Dili]] * [[Doha]] * [[Dušanbe]] * [[Funafuti]] * [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] * [[Hanoi]] * [[Havanna]] * [[Honiara]] * [[Islamabad]] * [[Jerevan]] * [[Katmandu]] * [[King Edward Point]] * [[Kingston]] * [[Kingstown]] * [[Kööbenhaammân]] * [[Kuala Lumpur]] * [[Lima]] * [[Lissabon]] * [[Luxemburg (kaavpug)|Luxemburg]] * [[Madrid]] * [[Majuro]] * [[Manama]] * [[Masqat]] * [[México]] * [[Minsk]] * [[Monaco (kieldâ)|Monaco]] * [[Montevideo]] * [[Nassau]] * [[Naypyidaw]] * [[New Delhi]] * [[Ngerulmud]] * [[Nikosia]] * [[Nukuʻalofa]] * [[Nur-Sultan]] * [[Ottawa]] * [[Palikir]] * [[Panamá]] * [[Paramaribo]] * [[Phnom Penh]] * [[Pjongjang]] * [[Podgorica]] * [[Port Moresby]] * [[Port of Spain]] * [[Port Stanley]] * [[Port Vila]] * [[Port-au-Prince]] * [[Praha]] * [[Pristina]] * [[Quito]] * [[Ramallah]] * [[Reykjavík]] * [[Riad]] * [[Roseau]] * [[San José]] * [[San Salvador]] * [[Sana'a]] * [[Santiago de Chile]] * [[Santo Domingo]] * [[Sarajevo]] * [[Skopje]] * [[Sofia]] * [[Soul (kaavpug)|Soul]] * [[South Tarawa]] * [[Sri Jayawardenepura Kotte]] * [[St. George's]] * [[St. John's]] * [[Sucre (Bolivia)|Sucre]] * [[Suva]] * [[Taipei]] * [[Taškent]] * [[Tegucigalpa]] * [[Thimphu]] * [[Ulan Bator]] * [[Valletta]] * [[Varsova]] * [[Wien]] * [[Yaren]] {{Col div end}} === Epijiečânâsah já eres kuávluh === * [[Falklandsuolluuh]] * [[Ranskalâš tovnbeln meerâ kuávlu]] * [[Brittilâš tovnbeln meerâ kuávlu]] == Kielah == * [[aimarakielâ]] * [[guaraníkielâ]] * [[hollandkielâ]] [[Luokka:Eres siijđoh]] 0blzba1etoq0u56bbjx9y0t5a7xkkal 0 385 157432 145446 2026-06-30T19:11:39Z Seipinne 19 157432 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Berlin | kove = Museumsinsel Berlin Juli 2021 1 (cropped) b.jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = DEU Berlin COA.svg | lippu = Flag of Berlin.svg | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = Berlin in Germany.svg | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Saksa}} | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 }} '''Berlin''' lii [[Saksa]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Berlin|nommâ=Berlin {{!}} History, Map, Population, Attractions, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tot lii meid [[Euroop Union]] stuárráámus kaavpug, já ubâ [[Euroop|Euroopist]] ohtâ stuárráámuin kaavpugijn.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.citymayors.com/features/euro_cities1.html|nommâ=City Mayors: The 500 largest European cities (1 to 100)|almostittem=www.citymayors.com|čujottum=2026-06-30}}</ref> Berlin huksejui [[Spree]]-juuvâ piällás.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Spree-River|nommâ=Spree River {{!}} Germany, Map, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q64}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Euroop}} {{Euroop uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Berlin|*]] s9nu5re3xkl1ihxk096yfx1pzlmurz9 0 460 157424 145518 2026-06-30T18:56:12Z Seipinne 19 157424 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Drone view from Kamal Atatürk Avenue.jpg|thumb|Dhaka]] '''Dhaka''' lii [[Bangladesh]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Dhaka|nommâ=Dhaka {{!}} River, History, Definition, Pronunciation, Map, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q1354}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Aasia uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Bangladesh kaavpugeh]] 2tguy7iu5zwdgabhq6czxqxz20odbjo 0 541 157429 151659 2026-06-30T19:03:07Z Seipinne 19 157429 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Ghana täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republic of Ghana ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Ghana.svg | vaakun = Coat of arms of Ghana.svg | nommâ-genetiivist = Ghana | sajadâh = Location Ghana AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = Ghana sajadâh [[Afrik]]ist | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[President]]<br>Väripresident | tááláš-staatâjođetteijee = [[Nana Akufo-Addo]]<br>[[Mahamudu Bawumia]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = [[Accra]] | eres-kaavpugeh = [[Kumasi]] | vijđodâh = 238 537 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 31 094 420 | ässeesaahâdvuotâ = 137<ref name="WPR"/> | aalmugstuárrum = 2,15 | aalmugstuárrum_ihe = 2020 | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]] | vaaluut = [[Ghanalâš cedi|cedi]] | vaaluut-tubdâldâh = GHS | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est | jiečânâsvuotâ = 6. njuhčâmáánu 1957 | uánádâs = {{ISO 3166|ghana}} | fiävruin = GH | kirdemmašinijn = 9G | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +233 | internet TLD = .gh | motto = | aalmuglaavlâ = [[God Bless Our Homeland Ghana]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = National Anthem of Ghana.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah =[[Tiätuvuárkká:Flag of Ghana.svg|20px|]] [[Ghana (Commonwealth realm)]]<br><small>(1957–1960)</small><br>[[Tiätuvuárkká:Flag of the Gold Coast (1877–1957).svg|20px|]] [[Brittilâš Kolleriddo]]<br><small>(1821–1957)</small><br>[[Tiätuvuárkká:Flag of Ashanti.svg|20px|]] [[Ašanti]]<br><small>(1670–1957)</small> }} '''Ghana''', virgálávt '''Ghana täsiväldi''' ({{k-en|Republic of Ghana}}), lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist, [[Guinealuohtâ|Guinealuovtâ]] riddoost. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Accra]]. Ghana nommâ meerhâš "suátikunâgâs" soninkekieláin.<ref name="WA">[https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-ghana.html What Languages Are Spoken In Ghana?] WorldAtlas</ref> <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Ghana vijđodâh lii 238 537 km²<!--, mast Z km² lii čääci-->. <!--Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-ghana">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ghana/|nommâ=Ghana|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-23|kielâ={{en}}}}</ref>--> ===Sajadâh já rääjih=== Ghana lii staatâ [[Viestâr-Afrik]]ist, [[Guinealuohtâ|Guinealuovtâ]] riddoost. Ton nuorttiibeln lii [[Togo]], tavveen [[Burkina Faso]] já viestârist [[Elefanttähtiriddo]]. <!--X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom].--> Mäddin Ghana rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 539 km<!-- (F km suolluin)-->. <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). --> === Šoŋŋâdâh === [[Tiätuvuárkká:Elefant Ghana.jpg|thumb|left|Elefanteh [[Mole aalmuglâšmecci|Mole aalmuglâšmeecist]]]] [[Peeivitäsideijee]] aldavuotâ taha tom, ete Ghanast lii trooppisâš šoŋŋâdâh. Tavveen lii liegâs já viehâ koške, mäddin oppeet kume já laavtâs. Meccikuávluh väldih 21 % Ghana vijđoduvvâst. Mäddin já viestârist lii arvemecci, tavveen eenâb saavaan. Ghanast lii suulân 736 km² stuárusâš [[Mole aalmuglâšmecci]], mii lii luándusuojâlemkuávlu. === Biodiversiteet === Ghanast láá meid maaŋgâpiälálávt elleeh: ohtsis aainâs-uv 222 njomâtteijeešlaaijâd já 206 loddešlaaijâd (2014). == Haldâttâh já politiik == <!--X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. --> === Kuávlulâš jyehim === Ghanast láá love haldâttâhkuávlud: [[Greater Accra haldâttâhkuávlu|Greater Accra]], [[Ashanti haldâttâhkuávlu|Ashanti]], [[Brong-Ahafo haldâttâhkuávlu|Brong-Ahafo]], [[Central haldâttâhkuávlu (Ghana)|Central]], [[Eastern haldâttâhkuávlu (Ghana)|Eastern]], [[Northern haldâttâhkuávlu (Ghana)|Northern]], [[Upper East haldâttâhkuávlu|Upper East]], [[Upper West haldâttâhkuávlu|Upper West]], [[Volta haldâttâhkuávlu|Volta]] já [[Western haldâttâhkuávlu|Western]]. Haldâttâhkuávluh juáhhojeh vala pirrâdâhkuddijd.<ref name="CW">[https://thecommonwealth.org/our-member-countries/ghana Ghana] The Commonwealth</ref> <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == Ghana viehâduvâst lii máhđulâš iäruttiđ aainâs-uv 75 juávkkud, main stuárráámus uási láá hirmâd uceh, mutâ suullân 10 láá nummeerlávt merhâšitteeh. Stuárráámuuh tain juávhuin láá [[Akaneh]] (mii siskeeld [[Anyih]], [[Ašantih]], [[Bauleh]], [[Fanteh]] já [[Guangeh]]), [[Mole-Dagombah]], [[Eweh]], [[Ga-Adangbeh]] já [[Gurmah]].<ref name="Britannica">[https://www.britannica.com/place/Ghana Ghana] Britannica</ref> ===Ässeeloho=== Ghana suulân 31 miljovn<ref name="WoM">[https://www.worldometers.info/world-population/ghana-population/ Ghana Population] worldometer</ref><ref name="WPR">[https://worldpopulationreview.com/countries/ghana-population/ Ghana Population 2020] World Population Review</ref> ässest 56,7 % ääsih kaavpugijn. Mediaanahe Ghanast lii 21,5 ihheed, já suullân 57 % ghanalijn láá vuálá 25-ihásiih. Ässeesaahâdvuotâ lii 115 ässed per km².<ref name="CW" /> === Kielah === Ghana virgálâš kielâ lii [[eŋgâlâskielâ]], mutâ tobbeen sárnojeh suullân 80 eres kielâd, moh juáháseh kuávlui mield. Veikkâ kielah láá maaŋgah, toh láá iberdetteeh, jis máttá kielâ, mii kulá siämmáá etnisii juávkun. Kielâin [[akankielâ]] lii vijđásumosávt sarnum Ghanast.<ref name="WA"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%" |+'''Kielah Ghanast <ref>[https://web.archive.org/web/20200830144136/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gh.html The World Factbook : Ghana] CIA</ref>''' |- ! nommâ !! % !! lasetiäđuh |- | [[Ašantikielâ]] || 16 % || akankielâ kuávlukielâ |- | [[Ewekielâ]] || 14 % || |- | [[Fantekielâ]] || 11,6 % || akankielâ kuávlukielâ |- | [[Abronkielâ]] || 4,9 % || akankielâ kuávlukielâ |- | [[Dagombakielâ]] || 4,4 % || |- | [[Adangmekielâ]] || 4,2 % || |- | [[Dagarikielâ]] || 3,9 % || |- | [[Kokombakielâ]] || 3,5 % || |- | [[Akyemkielâ]] || 3,2 % || |- | [[Gakielâ]] || 3,1 % || |- | eres kielah || 31,2 %|| |} <!--=== Kaavpugeh ===--> === Oskoldâh === Ristâosko lii stuárráámus oskoldâh Ghanast. 71,2 % ghanalijn láá ristâliih já 17,6 % muslimeh. ==== Hävdijááh ==== Hävdijááh láá Ghanast stuorrâ äšši. Toi peht ghanaliih iä tuše muurâšt jáámmám ulmuu, peic meiddei juhloh suu eellim. Hävdijááh láá sosiaallâš tábáhtus, kost sättih leđe uásálisteeh čuođij teikâ tuháttij-uv mield. Toh láá kuávdáš roolâst ghanalij sosiaallâš elimist. Maŋgii ghanaliih kevttih-uv siämmáá verd ruuđâ hävdijáid ko heejáid – jis iä eenâb-uv. Kistoh láá ivnááh já deetaaljááh, já távjá muštotteh hamijnis jo-uv ulmuu mielâtiiŋgâ teikkâ kovvejeh suu luándu teikkâ pargo. Ovdâmerkkân kiästnii sáttá leđe [[Coca-Cola]] -puttâl hámásâš kisto, jis sun lijkkui Coca-Colan, já suuvdárist oppeet sáttá leđe veikkâ kammuuhámásâš kisto.<ref>[http://edition.cnn.com/2014/03/11/world/africa/on-the-road-ghana-funerals/index.html The long goodbye: Why funerals are big deals in Ghana] CNN World</ref> Motomin mana kuhháá-uv ovdilgo ghanaliih hävdideh jaammušâidis.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-africa-44303067 Why Ghanaians are so slow to bury their dead] BBC News</ref> Kuittâg talle ko hävdijááh láá, te seremonia sáttá pišteđ joba čiččâm peivid.<ref>[https://edition.cnn.com/2020/04/08/world/africa/ghana-burial-traditions-intl/index.html Ghana's lavish funerals can last up to seven days. Now, a centuries-old tradition has gone online] CNN World</ref> <gallery mode="packed" heights="120px" > File:Funeral keta.jpg|Almai Ghanast tánssáámin keta-taansâ, moin sun kunnijât jaammuš. File:Funeral Gathering.jpg|Kyesih hävdijáin Ghanast, [[Volta Region]]ist. File:FUNERAL CELEBRATION.jpg|Hävdijáin juhlom [[Amanfro]]st, Ghanast. File:Fish Coffin (21949749018).jpg|Kyelihámásâš kisto File:Day 8 - Cocoa Pod Coffin (7956834974).jpg|Kaakaopáávu hámásâš kisto File:Brooklyn Museum 2000.71 Coffin in the Form of a Nike Sneaker.jpg|[[Nike]]-kaččâmkammuu hámásâš kisto </gallery> <!--=== Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Ghana|*]] duic03juoo8kn8osasyc0r2pyuffwsf 0 620 157425 145659 2026-06-30T18:56:37Z Seipinne 19 157425 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Jakarta | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = Coat of arms of Jakarta.svg | lippu = Flag of Jakarta (vectorised).svg | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Indonesia}} | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = [[Kuvernöör]] | hovdâ = [[Anies Baswedan]] | hovdâ-tittel2 = Värikuvernöör | hovdâ2 = [[Ahmad Riza Patria]] | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = 664,01 | vijđodâh-metropolkuávlu = 7 062,5 | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = 8 | ässeeloho = 10 562 088 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeesaahâdvuotâ = 15 906,5 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = 33 430 285 | äigistielâs = UTC+7 | kesiäigi = }} '''Jakarta''' lii [[Indonesia]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Jakarta|nommâ=Jakarta {{!}} Indonesia, History, Map, Population, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3630}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Aasia uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Indonesia kaavpugeh]] 2yqso5q8qkf2qo0a6sa3gq7ldavcdsh 0 658 157426 151685 2026-06-30T18:58:36Z Seipinne 19 157426 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Kabul Skyline.jpg|thumb|Kabul]] '''Kabul''' lii [[Afganistan]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Kabul|nommâ=Kabul {{!}} History, Culture, Map, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Eennâmtieđâ== Kabul lii Koskâ-[[Afganistan]] nuorttâuásist [[Kabul (juuhâ)|Kabuljuuvâ]] riddoost suulân 1&nbsp;800 meetterid merâase paajaabeln.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q5838}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Aasia uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Afganistan kaavpugeh]] 8d4pvwxrszkxaaw0n1k6kz90ijb2baz 0 816 157362 145840 2026-06-30T15:16:04Z Seipinne 19 157362 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Lomé | kove = Imagelomé20.jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Togo}} | kuávlutijppâ2 = Kuávlu | kuávlu-nommâ2 = [[Maritime (Togo)|Maritime]] | kuávlutijppâ3 = Prefektuur | kuávlu-nommâ3 = [[Golfe (Togo))|Golfe]] | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = 837 437 | ässeeloho_ihe = 2010 | ässeesaahâdvuotâ = 9 305 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = 1 477 660 | äigistielâs = UTC+0 | kesiäigi = }} [[Tiätuvuárkká:Peace dove (3329620077).jpg|thumb|Ráávhutuvvááš Lomést]] '''Lomé''' lii [[Togo]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]]. Tot lii staatâ máddáákeejist [[Guinealuohtâ|Guinealuovtâ]] riddoost. Lomést lii meid haammân, mon peht Togo maaŋgah tuálvumkáálvuh vyelgih maailmân tego [[kaakao]], [[kähvi]], [[kopra]], [[pumbul]] já palmupyevtittâsah.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Lome|nommâ=Lome {{!}} Togo, Map, Population, & History {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3792}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Togo kaavpugeh]] 2hhncp3wv35pu7bfl07fxjsb1b0gfw7 0 822 157363 145845 2026-06-30T15:22:22Z Seipinne 19 157363 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Luanda | kove = Marginal Avenida 4 de Fevreiro Luanda March 2013 (cropped).JPG | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | kárttá = AO-Luanda.png | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Angola]] | kuávlutijppâ2 = Eennâmkodde | kuávlu-nommâ2 = [[Luanda eennâmkodde|Luanda]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 1576 | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = | kesiäigi = }} '''Luanda''' lii [[Angola]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Luanda|nommâ=Luanda {{!}} Angola, Map, History, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == Ive 1576 Paulo Dias de Novais vuáđudij Luanda já tast šoodâi [[Portugal]] kolonia haaldâtlâš kuávdáš Angolast ive 1627. Luanda peht jođettii ennuv oorjijd [[Brasilia|Brasilian]].<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3897}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Angola kaavpugeh]] oascdlv354gmgbhscmojqsub8g75i11 0 828 157364 145851 2026-06-30T15:33:00Z Seipinne 19 157364 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Lusaka | kove = Lusaka.jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Sambia}} | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = 1 747 152 | ässeeloho_ihe = 2010 | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = 2 238 569 | äigistielâs = UTC+2 | kesiäigi = }} '''Lusaka''' lii [[Sambia]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Lusaka|nommâ=Lusaka {{!}} Zambia, Map, History, & Population {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Lusaka [[lingua franca]] lii [[chichewa]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Zambia/Agriculture-forestry-and-fishing|nommâ=Zambia - Crops, Livestock, Fisheries {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> veik eŋgâlâskielâ lii virgálâš kielâ kaavpug haldâttuvâst. Toos lasseen Lusakast kulá ennuv meid [[bembakielâ]] já [[chitongakielâ]]. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3881}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Sambia kaavpugeh]] qxsym3iq7vm3vmv02e8fhljnkc80lkn 0 853 157365 145871 2026-06-30T15:39:43Z Seipinne 19 157365 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Malabo a 13-oct-01.jpg|thumb|]] '''Malabo''' lii kaavpug [[Peeivitäsideijee Guinea|Peeivitäsideijee Guineast]]. Tot lii staatâ oovdiš [[uáivikaavpug]] ive 2026 räi, kuás [[Ciudad de la Paz|Ciudad de la Pazist]] šoodâi virgálávt Peeivitäsideijee Guinea uđđâ uáivikaavpug.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Malabo|nommâ=Malabo {{!}} Country, Population, Equatorial Guinea, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2026/01/04/en-guinee-equatoriale-ciudad-de-la-paz-devient-officiellement-la-nouvelle-capitale_6660479_3212.html|nommâ=En Guinée équatoriale, Ciudad de la Paz devient officiellement la nouvelle capitale|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> Malabo lii staatâ puárásumos kaavpug, já vala-uv staatâ kávpálâš já ekonomâlâš kuávdáš.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3818}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] sopbvx1zl0gc7qo476r3rgiiu73qfpc 157367 157365 2026-06-30T15:42:22Z Seipinne 19 157367 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Malabo a 13-oct-01.jpg|thumb|]] '''Malabo''' lii kaavpug [[Peeivitäsideijee Guinea|Peeivitäsideijee Guineast]]. Tot lii staatâ oovdiš [[uáivikaavpug]] ive 2026 räi, kuás [[Ciudad de la Paz|Ciudad de la Pazist]] šoodâi virgálávt Peeivitäsideijee Guinea uđđâ uáivikaavpug.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Malabo|nommâ=Malabo {{!}} Country, Population, Equatorial Guinea, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2026/01/04/en-guinee-equatoriale-ciudad-de-la-paz-devient-officiellement-la-nouvelle-capitale_6660479_3212.html|nommâ=En Guinée équatoriale, Ciudad de la Paz devient officiellement la nouvelle capitale|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> Malabo lii staatâ puárásumos kaavpug, já vala-uv staatâ kávpálâš já ekonomâlâš kuávdáš.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3818}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] 01zbdsvt5v6lqbckcsmyafmlh757gyt 157368 157367 2026-06-30T15:42:57Z Seipinne 19 157368 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Malabo a 13-oct-01.jpg|thumb|]] '''Malabo''' lii kaavpug [[Peeivitäsideijee Guinea|Peeivitäsideijee Guineast]]. Tot lâi staatâ [[uáivikaavpug]] ive 2026 räi, kuás [[Ciudad de la Paz|Ciudad de la Pazist]] šoodâi virgálávt Peeivitäsideijee Guinea uđđâ uáivikaavpug.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Malabo|nommâ=Malabo {{!}} Country, Population, Equatorial Guinea, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2026/01/04/en-guinee-equatoriale-ciudad-de-la-paz-devient-officiellement-la-nouvelle-capitale_6660479_3212.html|nommâ=En Guinée équatoriale, Ciudad de la Paz devient officiellement la nouvelle capitale|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> Malabo lii staatâ puárásumos kaavpug, já vala-uv tom kávpálâš já ekonomâlâš kuávdáš.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3818}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] bkudyh10rympzuinehpejkuuox3n1li 157369 157368 2026-06-30T15:44:22Z Seipinne 19 Sihoi [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 157369 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Malabo a 13-oct-01.jpg|thumb|]] '''Malabo''' lii kaavpug [[Peeivitäsideijee Guinea|Peeivitäsideijee Guineast]]. Tot lâi staatâ [[uáivikaavpug]] ive 2026 räi, kuás [[Ciudad de la Paz|Ciudad de la Pazist]] šoodâi virgálávt Peeivitäsideijee Guinea uđđâ uáivikaavpug.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Malabo|nommâ=Malabo {{!}} Country, Population, Equatorial Guinea, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2026/01/04/en-guinee-equatoriale-ciudad-de-la-paz-devient-officiellement-la-nouvelle-capitale_6660479_3212.html|nommâ=En Guinée équatoriale, Ciudad de la Paz devient officiellement la nouvelle capitale|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> Malabo lii staatâ puárásumos kaavpug, já vala-uv tom kávpálâš já ekonomâlâš kuávdáš.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3818}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] luxqq2mx4nbvqjjskp7zkqotg59fn11 157372 157369 2026-06-30T16:02:40Z Seipinne 19 157372 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Malabo a 13-oct-01.jpg|thumb|]] '''Malabo''' lii kaavpug [[Peeivitäsideijee Guinea|Peeivitäsideijee Guineast]]. Tot lâi staatâ [[uáivikaavpug]] ive 2026 räi, kuás [[Ciudad de la Paz|Ciudad de la Pazist]] šoodâi virgálávt Peeivitäsideijee Guinea uđđâ uáivikaavpug.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Malabo|nommâ=Malabo {{!}} Country, Population, Equatorial Guinea, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2026/01/04/en-guinee-equatoriale-ciudad-de-la-paz-devient-officiellement-la-nouvelle-capitale_6660479_3212.html|nommâ=En Guinée équatoriale, Ciudad de la Paz devient officiellement la nouvelle capitale|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> Malabo lii staatâ puárásumos kaavpug, já vala-uv tom kávpálâš já ekonomâlâš kuávdáš.<ref name=":0" /> Kaavpug lii [[Bioko|Bioko suollust]], mii lâi ohtâ suijâ toos, mondiet uáivikaavpug muttui: La Paz ij lah suollust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|nommâ=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3818}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] n9j13ac4p80h2cg6jfg9n4lpvl62y6w 0 859 157427 145877 2026-06-30T18:59:41Z Seipinne 19 157427 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Male-total.jpg|thumb|Malé]] '''Malé''' lii [[Malediiveh|Malediivij]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Maldives|nommâ=Maldives {{!}} History, Points of Interest, Location, & Tourism {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q9347}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Aasia uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Malediivij kaavpugeh]] lg4itmbulome75aeuxp8ymnuyu9732b 0 862 157385 145880 2026-06-30T16:30:57Z Seipinne 19 157385 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Maputo<br> <small>oovdiš nommâ Lourenço Marques</small> | kove = Maputo.jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = Flag of Maputo.png | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Mosambik}} | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = 47 | ässeeloho = 1 088 449 | ässeeloho_ihe = 2017 | ässeesaahâdvuotâ = 3 100 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = 1 766 823 | äigistielâs = UTC+2 | kesiäigi = }} '''Maputo''' lii [[Mosambik]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]]. Tom haammân lii ohtâ tehálumosijn [[Nuorttâ-Afrik|Nuorttâ-Afrikist]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Maputo|nommâ=Maputo {{!}} Mozambique, Map, & History {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == Maputo oovdiš nommâ Lourenço Marques šoodâi [[Portugal|portugallâš]] kävpijáá mield, kii lâi vuosmuš eurooplâš tutkâđ kuávlu ive 1544. Kaavpug šoodâi ive 1787 valmâštum portugallâš lanastuv pirrâsân, já ive 1907 tast šoodâi portugallâš Nuorttâ-Afrik uáivikaavpug.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3889}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Mosambik kaavpugeh]] i9kufzd36pb48prb9iywk1byb1jnuci 0 874 157381 145890 2026-06-30T16:22:56Z Seipinne 19 157381 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Maseru from Parliament Hill.jpg|thumb|]] [[Tiätuvuárkká:Lt-map.png|thumb|]] '''Maseru''' lii [[Lesotho]] [[uáivikaavpug]] já stuárráámus kaavpug. Tot lii meid Maseru kuávlu uáivikaavpug. Kaavpug lii aaibâs [[Maadâ-Afrik]] rääji paaldâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Maseru|nommâ=Maseru {{!}} Lesotho, Map, History, & Population {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3909}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Lesotho kaavpugeh]] 11e7ud5s6bjtrlk96ck000oaibcrob0 0 884 157387 145899 2026-06-30T16:32:27Z Seipinne 19 157387 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Mbabane.jpg|thumb|Mbabane]] [[Tiätuvuárkká:Abacus Backpackers Mbabane Swaziland.jpg|thumb|]] '''Mbabane''' lii [[Eswatini]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Mbabane|nommâ=Mbabane {{!}} Royal Residence, Mountain Kingdom, Swazi Culture {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tot lii [[Hhohho]] haldâttâhkuávlust staatâ taveuásist. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3904}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Eswatini kaavpugeh]] ergle63tufswu91zyo7qx60uboedohm 0 904 157389 145916 2026-06-30T16:34:07Z Seipinne 19 157389 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Mogadishu | kove = Mogacapital.jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | kárttá = Somalia-Mogadishu.png | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Somalia]] | kuávlutijppâ2 = Kuávlu | kuávlu-nommâ2 = [[Banaadir]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = Pormiäštár | hovdâ = [[Omar Muhamoud Finnish]] | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = 91 | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = 9 | ässeeloho = 2 855 800 | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+3 | kesiäigi = }} '''Mogadishu''' lii [[Somalia]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]]. Tot lii meid tehálâš haammânkaavpug.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Mogadishu|nommâ=Mogadishu {{!}} Capital of Somalia, Horn of Africa, Indian Ocean port {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q2449}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Somalia kaavpugeh]] iseanvxs7pfo6uzog3mcxpkuces5efi 0 910 157395 151744 2026-06-30T16:48:27Z Seipinne 19 157395 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Liberia, Africa - panoramio (256).jpg|thumb|Monrovia]] '''Monrovia''' lii [[Liberia]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Monrovia|nommâ=Monrovia {{!}} Liberia, History, Population, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == Monrovia vuáđudui talle ko [[James Monroe]] lâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Ovtâstum staatâi president|president]]. Ovtâstum staatâin lâi ton ääigi [[American Colonization Society]] -nommâsâš ornijdume, mii fievridij [[Liberia]]n oorjijd, kiäh lijjii peessâm uárjivuođâst luovâs. Ornijdume oostij [[Cape Mesurado]] -kuávlu ive 1821, ko ij luhostum kolonialistiđ tom.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/topic/American-Colonization-Society|nommâ=American Colonization Society {{!}} Free African Americans, Liberia & Emigration {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Monrovia vuáđudui tohon, já ornijdume nomâttij kaavpug president Monroe mield.<ref name=":0" /> ==Eennâmtieđâ== Monrovia lii [[Atlant väldimeerâ]] já [[Mesurado]]-nommâsii juuvâ kooskâst. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3748}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Liberia kaavpugeh]] puhysjluke56xam8uh6o9p9mmcrzssu 0 945 157405 145955 2026-06-30T16:55:50Z Seipinne 19 157405 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Moroni | kove = Moroni-Harbour.jpg | kove-čielgiittâs = Moroni haammân | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Komoreh}} | kuávlutijppâ2 = Suálui | kuávlu-nommâ2 = [[Grande Comore]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = 29 | ässeeloho = 111 326 | ässeeloho_ihe = 2016 | ässeesaahâdvuotâ = 3 700 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+3 | kesiäigi = }} '''Moroni''' lii [[Komoreh|Komorij]] [[uáivikaavpug]] já stuárráámus kaavpug. Tot lii [[Ngazidja]]-suollust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Moroni-Comoros|nommâ=Moroni {{!}} Comoros, Map, & History {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3901}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Komorij kaavpugeh]] faebhtekkbmufl3xro0ks3ldx6adse3 0 949 157428 145960 2026-06-30T19:00:22Z Seipinne 19 157428 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Вид на Исторический музей в сторону Красной площади.jpg|thumb|Moskova]] '''Moskova''' ({{k-ru|Москва́}}) lii [[Ruoššâ|Ruošâ]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Moscow|nommâ=Moscow {{!}} History, Geography, Population, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Historjá== Moskova vuáđudui [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi [[1147]]. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q649}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Euroop}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} {{Euroop uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Moskova|*]] d7lyc4z6iy1b2j25piku6mobaditqff 0 965 157406 145975 2026-06-30T17:03:08Z Seipinne 19 157406 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:National Museum and National Library of Chad in N&#039;Djamena - 2014-10-01 a.jpg|thumb|N'Djamena]] '''N'Djamena''' lii [[Tšad]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/NDjamena|nommâ=N’Djamena {{!}} Chad, Map, Population, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == Kaavpug vuáđudui ive 1900. Ton algâalgâlâš nommâ lâi Fort-Lamy [[Ranska|ranskalâš]] maajur mield, mutâ ive 1973 nommân šoodâi N’Djamenan.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3659}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Tšad kaavpugeh]] 4f47auj2m83a08zk0n7h2sfp8nabhj7 157407 157406 2026-06-30T17:03:34Z Seipinne 19 157407 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:National Museum and National Library of Chad in N&#039;Djamena - 2014-10-01 a.jpg|thumb|N'Djamena]] '''N'Djamena''' lii [[Tšad]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/NDjamena|nommâ=N’Djamena {{!}} Chad, Map, Population, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == Kaavpug vuáđudui ive 1900. Ton algâalgâlâš nommâ lâi Fort-Lamy [[Ranska|ranskalâš]] maajur mield, mutâ ive 1973 nommân šoodâi N’Djamena.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3659}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Tšad kaavpugeh]] dkq5xtfidpqko37i9sjunsdxb1ub52b 0 966 157412 145976 2026-06-30T18:05:19Z Seipinne 19 157412 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Nairobi Aerial Photo.jpg|thumb|Nairobi]] '''Nairobi''' lii [[Kenia]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Nairobi|nommâ=Nairobi {{!}} History, Population, Map, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Nairobi nommâ šoodâi, ko [[Maasaih|maasai-aalmug]] koččoodškuođij saje ''Enkare Nyirobi''n ("saje, kost kávnoo kolmâ čääci"), ko puovtij käärjis kuávlun juuhâđ juuvâ vorâs čääsi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kenya.se/stader/nairobi/|nommâ=Nairobi - Kenya.se - Sveriges största Kenyaguide!|almostittem=Kenya.se|äigimuddo=2018-06-01|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Historjá == Nairobin šoodâi [[1899]] [[Uganda]] ryevdirađe uáivikuávdáš. Ton ryevdirađe tárguttâssân lâi ovtâstittiđ Nuorttâ-Afrik eres maailmân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://nairobikenya.org/history-of-nairobi/|nommâ=History of Nairobi - Nairobi Kenya|äigimuddo=2026-01-12|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Ko rotto levânij Nairobi ässeid, te ulmuuh poldii Nairobi kuávdáš kävppisaje [[1900-loho|1900-lovvoost]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://oldafricamagazine.com/epidemics-in-early-nairobi/|nommâ=Epidemics in Early Nairobi {{!}} Old Africa Magazine|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://oldafricamagazine.com/epidemics-in-early-nairobi/|nommâ=Epidemics in Early Nairobi {{!}} Old Africa Magazine|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Britannia haldâšume ääigi Nairobi vijđánškuođij, já aalmugstuárrum juátkoo vala-uv.<ref name=":0" /> [[Tiätuvuárkká:Nairobi 18 99.jpg|thumb|left|Nairobi ive 1899]] == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3870}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Kenia kaavpugeh]] f2bbho3or97gr2vczejaoe68390owaw 157413 157412 2026-06-30T18:06:25Z Seipinne 19 157413 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Nairobi Aerial Photo.jpg|thumb|Nairobi]] '''Nairobi''' lii [[Kenia]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Nairobi|nommâ=Nairobi {{!}} History, Population, Map, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Nairobi nommâ šoodâi, ko [[Maasaih|maasai-aalmug]] koččoodškuođij saje ''Enkare Nyirobi''n ("saje, kost kávnoo kolmâ čääci"), ko puovtij käärjis kuávlun juuhâđ juuvâ vorâs čääsi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kenya.se/stader/nairobi/|nommâ=Nairobi - Kenya.se - Sveriges största Kenyaguide!|almostittem=Kenya.se|äigimuddo=2018-06-01|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=sv}}</ref> == Historjá == Nairobin šoodâi [[1899]] [[Uganda]] ryevdirađe uáivikuávdáš. Ton ryevdirađe tárguttâssân lâi ovtâstittiđ Nuorttâ-Afrik eres maailmân.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://nairobikenya.org/history-of-nairobi/|nommâ=History of Nairobi - Nairobi Kenya|äigimuddo=2026-01-12|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Ko rotto levânij Nairobi ässeid, te ulmuuh poldii Nairobi kuávdáš kävppisaje [[1900-loho|1900-lovvoost]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://oldafricamagazine.com/epidemics-in-early-nairobi/|nommâ=Epidemics in Early Nairobi {{!}} Old Africa Magazine|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> Britannia haldâšume ääigi Nairobi vijđánškuođij, já aalmugstuárrum juátkoo vala-uv.<ref name=":0" /> [[Tiätuvuárkká:Nairobi 18 99.jpg|thumb|left|Nairobi ive 1899]] == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3870}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Kenia kaavpugeh]] ifkkg3p49krkq5spbtzedjktc0876ae 0 1001 157414 146007 2026-06-30T18:22:14Z Seipinne 19 157414 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Nouakchott<br>نواكشوط‎ tâi انواكشوط‎ | kove = {{Kovemontaaš | photo1a = Nouakchott.jpg | photo2a = | photo3a = Nkttbeach.jpg | photo3b = Nouakchott-mosquee.jpg | photo4a = Nouakchott,deGaulle.jpg | photo4b = Nouakchott-UNICEF.jpg | photo4c = | photo5a = | photo5b = | photo5c = | size = 275 | position = right | spacing = 2 | color = #FFFFFF | border = 1 | color_border = gray }} | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = Mauritania-Nouakchott.png | kárttá-čielgiittâs = Nouakchott Mauritaniast | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Mauritania}} | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+1 | kesiäigi = }} '''Nouakchott''' ({{k-ar|نواكشوط‎}}, [[berberkielâ]]n '''''Nwakcoṭ''''', algâaalgâst suorgiittum berberkielâ säänist Nawākšūṭ, mii meerhâš "piegâi saje"<ref name="LorenzZimbelman2014">{{kirjekäldee|tahhee=Lorenz, Ralph D. & Zimbelman, James R.|nommâ=Dune Worlds: How Windblown Sand Shapes Planetary Landscapes|url=https://books.google.com/books?id=-AO7BAAAQBAJ&pg=PA273|ihe=2014|almostittee=Springer Science & Business Media|almostittemsaje=Heidelberg|isbn=978-3-540-89725-5|čujottum=2016-07-10|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161224184103/https://books.google.com/books?id=-AO7BAAAQBAJ&pg=PA273|arkkâdistum=2016-12-24|url-status=live}} sijđo 273</ref>) lii [[Mauritania]] [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Nouakchott|nommâ=Nouakchott {{!}} Mauritania, Map, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3688}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Mauritania kaavpugeh]] kk3td73om9votix2jjnqy4hxjwgfnvk 157415 157414 2026-06-30T18:30:40Z Seipinne 19 157415 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Nouakchott<br>نواكشوط‎ tâi انواكشوط‎ | kove = Nouakchott.jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = Mauritania-Nouakchott.png | kárttá-čielgiittâs = Nouakchott Mauritaniast | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Mauritania}} | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+1 | kesiäigi = }} '''Nouakchott''' ({{k-ar|نواكشوط‎}}, [[berberkielâ]]n '''''Nwakcoṭ''''', algâaalgâst suorgiittum berberkielâ säänist Nawākšūṭ, mii meerhâš "piegâi saje"<ref name="LorenzZimbelman2014">{{kirjekäldee|tahhee=Lorenz, Ralph D. & Zimbelman, James R.|nommâ=Dune Worlds: How Windblown Sand Shapes Planetary Landscapes|url=https://books.google.com/books?id=-AO7BAAAQBAJ&pg=PA273|ihe=2014|almostittee=Springer Science & Business Media|almostittemsaje=Heidelberg|isbn=978-3-540-89725-5|čujottum=2016-07-10|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20161224184103/https://books.google.com/books?id=-AO7BAAAQBAJ&pg=PA273|arkkâdistum=2016-12-24|url-status=live}} sijđo 273</ref>) lii [[Mauritania]] [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Nouakchott|nommâ=Nouakchott {{!}} Mauritania, Map, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Kovemontaaš | photo1a = Nkttbeach.jpg | photo2a = | photo3a = | photo3b = Nouakchott-mosquee.jpg | photo4a = Nouakchott,deGaulle.jpg | photo4b = Nouakchott-UNICEF.jpg | photo4c = | photo5a = | photo5b = | photo5c = | size = 275 | position = right | spacing = 2 | color = #FFFFFF | border = 1 | color_border = gray }} {{Population table|Q3688}} {{Clear}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Mauritania kaavpugeh]] f1265jg2deiwx0w1yhrk0so6zj4td3p 0 1004 157423 78839 2026-06-30T18:50:22Z Seipinne 19 157423 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Eastern-Africa-map.PNG|thumb|Nuorttâ-Afrik OA miäruštâllâm mield]] [[Tiätuvuárkká:Africa-countries-eastern.png|thumb|Nuorttâ-Afrik. Tevkisruánáá kuávluh rekinistojeh ain Nuorttâ-Afrik uássin, kuovgisruánáá kuávluh vuod tuše motomin.]] '''Nuorttâ-Afrik''' lii kuávlu [[Afrik]]ist. [[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugij]] jyehim mield tot uulât [[Ruopsismeerâ]] staatâin ain [[Mosambik]] já [[Madagaskar]] räi.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/|nommâ=UNSD — Methodology|almostittem=unstats.un.org|čujottum=2026-06-30}}</ref> ==Staatah== [[Ovtâstum aalmugeh|OA]] jyehim mield Nuorttâ-Afrikân kuleh čuávuvááh staatah já kuávluh: [[Burundi]], [[Djibouti]], [[Eritrea]], [[Etiopia]], [[Kenia]], [[Komoreh]], [[Maadâ-Sudan]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mauritius]], [[Mayotte]], [[Mosambik]], [[Réunion]], [[Ruanda]], [[Sambia]], [[Seychelleh]], [[Somalia]], [[Tansania]], [[Uganda]] já [[Zimbabwe]].<ref name=":0" /> == Käldeeh == {{Käldeeh}}{{Eennâm kuávluh}} [[Luokka:Nuorttâ-Afrik|*]] r1oheigfy2pvk37mnvp5y2dcpmlcsg6 0 1346 157403 151770 2026-06-30T16:52:09Z Seipinne 19 157403 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Peeivitäsideijee Guinea täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = República de Guinea Ecuatorial ''<small>([[espanjakielâ]]n)</small>'' <br>République de Guinée équatoriale ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>''<br> República da Guiné Equatorial ''<small>([[portugalkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Equatorial Guinea.svg | vaakun = Coat of arms of Equatorial Guinea.svg | nommâ-genetiivist = Peeivitäsideijee Guinea | sajadâh = Location Equatorial Guinea AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Peeivitäsideijee Guinea täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Peeivitäsideijee Guinea täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Ciudad de la Paz]] | eres-kaavpugeh = [[Malabo]], [[Acalayong]], [[Bata]], [[Evinayong]], [[Luba (Päiväntasaajan Guinea)|Luba]], [[Niefang]], [[Ebebiyín]], [[Mongomo]], [[San Antonio de Palé]] | vijđodâh = 28 051<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[espanjakielâ]], [[ranskakielâ]], [[portugalkielâ]] | vaaluut = [[Koskâ-Afrik CFA-frangi|CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XAF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = GQ | fiävruin = GQ | kirdemmašinijn = 3C | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +240 | internet TLD = .gq | motto = "Unidad, Paz, Justicia" | aalmuglaavlâ = [[Caminemos pisando las sendas de nuestra inmensa felicidad]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Equatorial Guinea's national anthem, performed by the United States Navy Band.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Peeivitäsideijee Guinea täsiväldi''' ({{k-es|República de Guinea Ecuatorial}}, {{k-fr|République de Guinée équatoriale}}, {{k-pt|República da Guiné Equatorial}}) ađai '''Peeivitäsideijee Guinea''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. [[Uđđâivemáánu 2.]] peeivi 2026 rääjist staatâ uáivikaavpug lii [[Ciudad de la Paz]].<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref> Ovdil ive 2026 staatâ uáivikaavpug lâi [[Malabo]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Peeivitäsideijee Guinea vijđodâh lii 28 051 km², mast 0 km² lii čääci.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea/|nommâ=Equatorial Guinea|almostittem=The World Factbook|čujottum=2025-06-17|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduvâs peeleest Peeivitäsideijee Guinea lii maailm 145. stuárráámus staatâ.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> === Sajadâh já rääjih === Peeivitäsideijee Guinea lii jiečânâs staatâ [[Koskâ-Afrik]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Kamerun]] sehe nuorttân já mäddin [[Gabon]].<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Peeivitäsideijee Guineast staatârääjih láá ohtsis 528 km.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Kuhemus rääji lii rääji Gabonáin, mii lii 345 km.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Uánihumos rääji vist lii 183 km rääji Kamerunáin.<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Peeivitäsideijee Guinea rájášuvá [[Atlant väldimeerâ]]n. Merâriddo lii ohtsis 296 km<!-- (F km suolluin)-->. {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Kamerun]] || 183 km || rowspan=2|[[Tiätuvuárkká:Equatorial Guinea in its region.svg|350px]] |- | [[Gabon]] || 345 km |} <!-- === Suolluuh === Peeivitäsideijee Guinea stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === Peeivitäsideijee Guinea kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii Peeivitäsideijee Guinea stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². --> === Geologia === ==== Tullâväärih ==== {{Válduartikkâl|[[Listo Peeivitäsideijee Guinea tullâvaarijn]]}} Peeivitäsideijee Guineast láá kulmâ [[tullâvääri]]. Tain alemus lii [[Pico Basilé]] (3 008 m).<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Eres tullâväärih láá [[San Carlos (Peeivitäsideijee Guinea)|San Carlos]] já [[San Joaquin (Peeivitäsideijee Guinea)|San Joaquin]]. San Carlos já San Joaquin iä lah aktiivliih, já toi majemuš russoom lâi holoseenist. Pico Basilé vuod lii aktiivlâš, já ton majemuš russoom lâi ive [[1923]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://volcano.si.edu/volcanolist_countries.cfm?country=Equatorial%20Guinea|nommâ=Global Volcanism Program {{!}} Equatorial Guinea Volcanoes|almostittem=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program|čujottum=2023-06-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:Pico_Basilé.jpg|thumb|right|[[Pico Basilé]] lii Peeivitäsideijee Guinea alemus vääri.]] Peeivitäsideijee Guinea alemus saje lii [[Pico Basilé]] čokke (3 008 m).<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Atlant väldimeerâ]] riddo (0 m).<ref name="cia-peeivitäsideijee-guinea"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Peeivitäsideijee Guinea staatâhäämi lii Z. Peeivitäsideijee Guinea staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Peeivitäsideijee Guinea virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea|*]] 2u28qjf3pcu97ykjspof2z12qp9l6cy 0 1403 157416 146096 2026-06-30T18:33:54Z Seipinne 19 157416 wikitext text/x-wiki {{Kovemontaaš | photo1a = Port Louis Waterfront Panorama (4920891632).jpg{{!}}Port Louis Waterfront | photo2a = Evening Port Louis.jpg{{!}}Aerial view of Port Louis | photo2b = Champ de Mars.jpg{{!}}Champ de Mars | photo3a = 2007-09-09 Mauritius 26.jpg{{!}}Port Louis Harbour | size = 300 | position = right | spacing = 2 | color = #FFFFFF | border = 1 | color_border = gray }} [[Tiätuvuárkká:Mauritius-Port Louis District.svg|thumb|Port Louis eennâmkodde kost meid Port Louis kaavpug lii.]] '''Port Louis''' lii [[Mauritius]] [[uáivikaavpug]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Port-Louis|nommâ=Port Louis {{!}} Indian Ocean Port, Commercial Hub, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Historjá == [[Ranska|Ranskaliih]] vuáđudii Port Louis suulâi ive 1736.<ref name=":0" /> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3929}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Mauritius kaavpugeh]] tafq312gcmgmmguee2kewddc8vges0u 0 1407 157417 146097 2026-06-30T18:36:26Z Seipinne 19 157417 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Porto-Novo <br><small>Hogbonou, Adjacé</small> | kove = Marche ouando porto-novo.jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = BJ-Porto Novo.png | lippu = Flag of Benin.svg | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Benin]] | kuávlutijppâ2 = Departement | kuávlu-nommâ2 = [[Ouémé]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ = Emmanuel Zossou | hovdâ-tittel = Pormiäštár | hovdâ2 = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ3 = | hovdâ-tittel3 = | vijđodâh-ohtsis = 110 | vijđodâh-metropolkuávlu = 110 | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = 38 | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = | kesiäigi = }} '''Porto-Novo''' lii [[Benin]] [[uáivikaavpug]]. Tot lii [[Guinealuohtâ|Guinealuovtâ]] riddoost maadânuorttiikeejist staatâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Porto-Novo-Benin|nommâ=Porto-Novo {{!}} Benin, Map, Population, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3799}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Benin kaavpugeh]] 1cffrkk3ljn9zk1q4yl97vhp27jkubk 0 1478 157418 146106 2026-06-30T18:37:33Z Seipinne 19 157418 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Praia | kove = Praia - Stadt vom Plateau.JPG | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Kap Verde}} | kuávlutijppâ2 = Kieldâ | kuávlu-nommâ2 = [[Praia (kieldâ)|Praia]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = 159 050 | ässeeloho_ihe = 2017 | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC–1 | kesiäigi = }} '''Praia''' lii [[Kap Verde]] [[uáivikaavpug]]. Tot lii riddokaavpug Santiago-suolluu máddáákeejist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Praia|nommâ=Praia {{!}} Port City, Capital, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3751}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Kap Verde kaavpugeh]] dsh7j4xfdcoeirrjfgskyn83jbp4794 157419 157418 2026-06-30T18:38:41Z Seipinne 19 157419 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Praia | kove = Praia - Stadt vom Plateau.JPG | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Kap Verde}} | kuávlutijppâ2 = Kieldâ | kuávlu-nommâ2 = [[Praia (kieldâ)|Praia]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = 159 050 | ässeeloho_ihe = 2017 | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC–1 | kesiäigi = }} '''Praia''' lii [[Kap Verde]] [[uáivikaavpug]]. Tot lii riddokaavpug Santiago-suolluu máddáákeejist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Praia|nommâ=Praia {{!}} Port City, Capital, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Sao-Tiago-Island|nommâ=Santiago {{!}} Sao Tiago, Cape Verde {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3751}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Kap Verde kaavpugeh]] 7xv3oh30zqbs24bytcmpuwgpvm54a0s 0 1480 157420 146108 2026-06-30T18:40:04Z Seipinne 19 157420 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Montage of Pretoria.jpg|thumb|]] [[Tiätuvuárkká:Map of South Africa.svg|thumb|]] '''Pretoria''', mii kočoduvvoo meid noomáin '''Tshwane''', lii [[Maadâ-Afrik]] haaldâtlâš [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Pretoria|nommâ=Pretoria {{!}} History, Map, Population, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Tot lii ohtâ kuulmâ Maadâ-Afrik uáivikaavpugist [[Kapkaavpug]] já [[Bloemfontein]] lasseen.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/South-Africa|nommâ=South Africa {{!}} Country, Currency, Flag, Capital, People, Official Languages, Map, Population, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3926}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Maadâ-Afrik kaavpugeh]] ogamrou2wwt0jtn2i46u4af88of6urw 0 1501 157421 146126 2026-06-30T18:40:49Z Seipinne 19 157421 wikitext text/x-wiki {{Kovemontaaš | photo1a = Morocco - Rabat (31387775324).jpg | photo2a = | photo2b = Royal Palace, Rabat.jpg | photo3a = Une ruelle de la Kasbah des Oudayas.jpg | photo3b = Chellah Rabat.jpg | photo3c = Tour Hassan-Rabat.jpg | size = 275 | position = right | spacing = 2 | color = #FFFFFF | border = 1 | color_border = gray }} [[Tiätuvuárkká:Rabat SPOT 1104.jpg|thumb|Satelliitkove Rabatist]] '''Rabat''' ({{k-ar|الرباط‎|ar-Rabāṭ}}) lii [[Marokko]] [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Rabat|nommâ=Rabat {{!}} Morocco’s Capital City, Map, & Historic Attractions {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3551}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Marokko kaavpugeh]] s5ekbypnof1k71nrd3n7yt1meauc9bf 0 1602 157430 151809 2026-06-30T19:08:03Z Seipinne 19 157430 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Singapore täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republic of Singapore ''<small>([[eŋgâlâskielâ]]n)</small>'' <br>''新加坡共和国 <small>([[kiinakielâ]]n)</small>'' <br>Republik Singapura ''<small>([[malaijikielâ]]n)</small>'' <br>''சிங்கப்பூர் குடியரசு <small>([[tamilkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Singapore.svg | vaakun = Coat of arms of Singapore.svg | nommâ-genetiivist = Singapore | sajadâh = Singapore on the globe (Southeast Asia centered).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = President | tááláš-staatâjođetteijee = [[Halimah Yacob]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Lee Hsien Loong]] | uáivikaavpug = Singapore | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 725 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeeloho = 5 703 600 | ässeesaahâdvuotâ = 7 804 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]], [[kiinakielâ]], [[malaijikielâ]], [[tamilkielâ]] | vaaluut = Singapore dollar | vaaluut-tubdâldâh = SGD | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+8 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = SG | fiävruin = SGP | kirdemmašinijn = 9V | jotolâh = čižetpiälásâš | sundenummeer = +65 | internet TLD = .sg | motto = "Majulah Singapura" ("Ovdâskulij, Singapore") | aalmuglaavlâ = Majulah Singapura | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Majulah Singapura.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:Singapore in its region.svg|thumb]] '''Singapore''' ({{k-ms|Singapura}}; {{K-zh|新加坡|Xīnjiāpō}}; {{k-ta|சிங்கப்பூர்|Ciŋkappūr}}), virgálâš nommâ '''Singapore täsiväldi''' ({{k-en|Republic of Singapore}}; {{k-ms|Republik Singapura}}; {{K-zh|新加坡共和国|Xīnjiāpō Gònghéguó}}; {{k-ta|சிங்கப்பூர் குடியரசு|Ciŋkappūr Kudiyarasu}}), lii [[kaavpugstaatâ]] [[Aasia]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Singapore|nommâ=Singapore {{!}} Facts, Geography, History, & Points of Interest {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Singapore-capital|nommâ=Singapore {{!}} History, Population, Map, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> <!--== Historjá == == Eennâmtieđâ == X vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci. Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === X lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q334}} <!--=== Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia staatah}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Singapore|*]] ka1d4eug53axw5gif4qt1ru7traj8zw 0 1860 157422 146379 2026-06-30T18:42:23Z Seipinne 19 157422 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Victoria | kove = Victoria (Seychelles).jpg | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | kárttá = Seychelles large map.jpg | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Seychelleh]] | kuávlutijppâ2 = Suálui | kuávlu-nommâ2 = [[Mahé]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = Pormiäštár | hovdâ = [[David André]] | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = 20,1 | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = 26 450 | ässeeloho_ihe = 2010 | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = | kesiäigi = }} '''Victoria''' lii [[Seychelleh|Seychellij]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]]. Tot lii Mahé-suolluu tavenuorttiikeejist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Victoria-Seychelles|nommâ=Victoria {{!}} Seychelles, Map, Population, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q3940}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Seychellij kaavpugeh]] 5f1wlxui97z5z61dcaknte5ii72k10k 0 1862 157431 146381 2026-06-30T19:08:55Z Seipinne 19 157431 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|Vientiane]] '''Vientiane''' lii [[Laos]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Vientiane|nommâ=Vientiane {{!}} Laos, Map, History, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q9326}} ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Aasia}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Aasia uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Laos kaavpugeh]] pgjk5h4hlzhv482jof5e4xi3c6a9uvo 0 2737 157396 150939 2026-06-30T16:48:31Z Yupik 23 * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2020]] 157396 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} [[Tiätuvuárkká:Chadwick_Boseman_by_Gage_Skidmore_July_2017_(cropped).jpg|thumb|right|[[Chadwick Boseman]] ive [[2017]]]] [[Tiätuvuárkká:World_Food_Programme_Logo_Simple.svg|thumb|right|[[Maailm purrâmušohjelm]] logo]] '''2020''' ('''MMXX''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[koskokko|koskoho]] já nuuvâi [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[2020-loho|2020-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Ralf Andtbacka]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] tihtâčuágálduvâstis ''Potsdamer Platz''.<ref name="yle-11192799"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === --> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 30.]] peeivi – [[Mississippi]] uásistaatâ puáris lippu valdui meddâl kiävtust. <!-- === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === --> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[Maailm purrâmušohjelm]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]]. * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – [[Anarâškielâlâš Wikipedia]] vuáđudui. ===Skammâmáánu=== * [[skammâmáánu 7.]] peeivi – [[Joe Biden]] vuoitij [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] presidentvaaljâid. <!--=== Juovlâmáánu ===--> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Roger Penrose]], [[Reinhard Genzel]] já [[Andrea M. Ghez]]<ref name="np-phys-2020"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Emmanuelle Charpentier]] já [[Jennifer Doudna]]<ref name="np-chem-2020"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Louise Glück]]<ref name="np-lit-2020"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Maailm purrâmušohjelm]]<ref name="np-peace-2020"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Harvey J. Alter]], [[Michael Houghton]] já [[Charles M. Rice]]<ref name="np-med-2020"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2020 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2020]] * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2020]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi – [[Derek Fowlds]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1937]]) * [[uđđâivemáánu 21.]] peeivi – [[Terry Jones]], [[wales]]lâš čaittâleijee, kirječällee, komikkár já elleekovestivrejeijee (š. [[1942]]) * [[uđđâivemáánu 26.]] peeivi – [[Kobe Bryant]], ovtâstumstaatâlâš [[kooripállu|kooripálluspellee]] (š. [[1978]]) * [[njuhčâmáánu 4.]] peeivi – [[Javier Pérez de Cuéllar]], [[peru]]lâš diplomaat já [[Ovtâstum aalmugij uáivičällee|Ovtâstum aalmugij 5. uáivičällee]] (š. [[1920]]) * [[njuhčâmáánu 29.]] peeivi – [[Philip W. Anderson]], ive [[1977]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1923]])<ref name="np-anderson-1977">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1977/anderson/facts/ | Nommâ = Philip W. Anderson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 3.]] peeivi – [[John Hume]], ive [[1998]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[Tave-Irland|taveirlandlâš]] politikkár (š. [[1937]])<ref name="np-hume-1998">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1998/hume/facts/ | Nommâ = John Hume | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Chadwick Boseman]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1976]]) * [[čohčâmáánu 10.]] peeivi – [[Diana Rigg]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1938]]) * [[čohčâmáánu 18.]] peeivi – [[Ruth Bader Ginsburg]], ovtâstumstaatâlâš juuriist já Ovtâstum staatâi alemuu rievti tuámmár (š. [[1933]])<ref name="bader-ginsburg-dob-dod">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/ruth-bader-ginsburg|nommâ=Ruth Bader Ginsburg|almostittem=National Women's History Museum|čujottum=2025-06-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 21.]] peeivi – [[Arthur Ashkin]], ive [[2018]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1922]])<ref name="np-ashkin-2018">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2018/ashkin/facts/ | Nommâ = Arthur Ashkin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 15.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Mario Molina]], ive [[1995]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[meksiko]]lâš fysikaallâš kemist (š. [[1943]])<ref name="np-molina-1995">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1995/molina/facts/ | Nommâ = Mario J. Molina | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 15.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 12.]] peeivi – [[Masatoshi Koshiba]], ive [[2002]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš fysikkár (š. [[1926]])<ref name="np-koshiba-2002">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2002/koshiba/facts/ | Nommâ = Masatoshi Koshiba | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 16.10.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Jack Steinberger]], ive [[1988]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1921]])<ref name="np-steinberger-1988">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1988/steinberger/facts/ | Nommâ = Jack Steinberger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2020}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-11192799">Gustafsson, Miia. [https://yle.fi/uutiset/3-11192799 Runeberg-palkinto Ralf Andtbackalle – runoilija hämmästyi voitostaan, koska pitää itsekin runokokoelmaansa haastavana]. Yle. 5.2.2020. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2020">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2020/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2020]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2020">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2020/summary/ The Nobel Prize in Literature 2020]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2020">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2020/summary/ The Nobel Peace Prize 2020]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2020">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/summary/ The Nobel Prize in Physics 2020]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2020">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2020/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2020]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2020|*]] clqaa0fvt60pcfiyo44i5kuo4lcl68l 0 2768 157446 150944 2026-06-30T19:36:51Z Yupik 23 * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2014]] 157446 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2014''' ('''MMXIV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[koskokko]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] viiđâd ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Hannu Raittila]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Terminaali''.<ref name="yle-7070107"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Isamu Akasaki]], [[Hiroshi Amano]] já [[Shūji Nakamura]]<ref name="np-phys-2014"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Eric Betzig]], [[Stefan Hell]] já [[William Moerner]]<ref name="np-chem-2014"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Patrick Modiano]]<ref name="np-lit-2014"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Malala Yousafzai]] já [[Kailash Satyarthi]]<ref name="np-peace-2014"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[John O’Keefe]], [[May-Britt Moser]] já [[Edvard Moser]]<ref name="np-med-2014"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2014 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2014]] * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2014]] * [[Videospellâihe 2014|Videospeelah ive 2014]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi – [[Terttu Arajärvi]], syemmilâš párnáitaavdâi spesiaaltuáhtár, professor já [[párnái- já nuorâipsykiatria|párnáipsykiatrâ]] (š. [[1922]]) * [[uđđâivemáánu 26.]] peeivi – [[José Emilio Pacheco]], [[meksiko]]lâš tihtâčällee já kirječällee (š. [[1939]]) * [[kuovâmáánu 19.]] peeivi – [[Valeri Kubasov]], [[sovjetlitto]]lâš já ryeššilâš kosmonaut (š. [[1935]]) * [[cuáŋuimáánu 17.]] peeivi – [[Gabriel García Márquez]], ive [[1982]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[kolumbia]]lâš kirječällee, toimâtteijee já aktivist (š. [[1927]])<ref name="np-marquez">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1982/marquez/facts/ | Nommâ = Gabriel García Márquez | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 12.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[H. R. Giger]], sveiccilâš taaidâr (š. [[1940]]) * [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Viktor Sukhodrev]], sovjetlittolâš já ryeššilâš jurgâleijee já tulkkâ (š. [[1932]]) * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Maya Angelou]], ovtâstumstaatâlâš kirječällee (š. [[1928]]) * [[syeinimáánu 7.]] peeivi – [[Eduard Ševardnadze]], [[georgia]]lâš politikkár já [[Georgia president|Georgia 2. president]] iivij [[1995]]&ndash;[[2003]] (š. [[1928]]) * [[porgemáánu 11.]] peeivi – [[Robin Williams]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1951]]) * [[porgemáánu 16.]] peeivi – [[Eija Saijonmaa]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1923]])<ref name="mfafi-saijonmaa">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/eija-saijonmaa/ | Nommâ = Eija Saijonmaa | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 23.]] peeivi – [[Inga Juuso]], sämmilâš jyeigee, čaittâleijee já toimâtteijee (š. [[1945]]) * [[skammâmáánu 27.]] peeivi – [[P. D. James]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1920]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2014}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-7070107">Peltola, Satu-Lotta. [https://yle.fi/uutiset/3-7070107 Runeberg-palkinto Hannu Raittilalle]. Yle. 5.2.2014. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2014">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2014/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2014]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2014">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2014/summary/ The Nobel Prize in Literature 2014]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2014">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2014/summary/ The Nobel Peace Prize 2014]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2014">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2014/summary/ The Nobel Prize in Physics 2014]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2014">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2014/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2014]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2014|*]] 4x9gmijk5lmy8u3nwhbou8ysq4nnq3v 0 2801 157434 154972 2026-06-30T19:32:00Z Yupik 23 * [[Ive 2001 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2001]] 157434 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2001''' ('''MMI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[kuálmád ihetuhháát]] vuossâmuš ihe já [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Juha Seppälä]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] [[nooveelčuágáldâh|nooveelčuágálduvâstis]] ''Suuret kertomukset''.<ref name="hs-2000003945396"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Eric Cornell]], [[Wolfgang Ketterle]] já [[Carl Wieman]]<ref name="np-phys-2001"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[William S. Knowles]], [[Ryoji Noyori]] já [[Barry Sharpless]]<ref name="np-chem-2001"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[V. S. Naipaul]]<ref name="np-lit-2001"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Kofi Annan]]<ref name="np-peace-2001"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Leland Hartwell]], [[Timothy Hunt]] já [[Paul Nurse]]<ref name="np-med-2001"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2001 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2001]] * [[Ive 2001 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2001]] * [[Videospellâihe 2001|Videospeelah ive 2001]] ==Šoddâmeh== * [[porgemáánu 1.]] peeivi – [[Johannes Vang]], orjâlâš-kveeni stivrejeijee já kietâčällee * [[uđđâivemáánu 3.]] peeivi – [[Tuure Boelius]], syemmilâš tubetteijee, lávloo já čaittâleijee * [[juovlâmáánu 18.]] peeivi – [[Billie Eilish]], ovtâstumstaatâlâš lávloo-laavlârähtee ==Jämimeh== * [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi – [[Clifford Shull]], ive [[1994]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1915]])<ref name="np-shull-1994">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1994/shull/facts/ | Nommâ = Clifford G. Shull | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Erika Aland-Vernik]], eestilâš čaaitâlmčällee, tihtâčällee, proosačällee já tekstiiltaaidâr (š. [[1913]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Erika-Margareta-Vernik/6000000002112333394|nommâ=Erika Margareta Vernik|almostittem=geni_family_tree|čujottum=2022-10-01|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> * [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Tove Jansson]], suomâruátálâš kirječällee já kovetaaidâr (š. [[1914]]) * [[porgemáánu 6.]] peeivi – [[Jorge Amado]], brasilialâš kirječällee (š. [[1912]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jorge-Amado|nommâ=Jorge Amado {{!}} Biography, Books, Tent of Miracles, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[skammâmáánu 27.]] peeivi – [[Nils-Aslak Valkeapää]], sämmilâš taaidâr, tivtâsteijee já jyeigee (š. [[1943]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2001}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003945396">Ylänen, Helena. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003945396.html Juha Seppälä sai Runeberg- palkinnon]. Helsingin Sanomat. 6.2.2001. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2001">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2001/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2001]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2001">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2001/summary/ The Nobel Prize in Literature 2001]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2001">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2001/summary/ The Nobel Peace Prize 2001]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2001">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2001/summary/ The Nobel Prize in Physics 2001]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2001">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2001/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2001]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2001|*]] 1cc4toyi8a5vex0tyli9vey0t5wbqpe 0 2817 157455 151022 2026-06-30T19:40:37Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157455 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1992''' ('''MCMXCII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[koskokko|koskoho]] já nuuvâi [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== *[[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Kitee]]st, [[Nivala]]st já [[Orimattila]]st šoddii kaavpugeh. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Lars Sund]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] [[trilogia]]s vuossâmuu uásist ''Colorado Avenue''.<ref name="kp-554343"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === --> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 24.]] peeivi – Vuossâmuš [[Assembly (tábáhtus)|Assembly-tiätturfestivaal]] aalgij [[Kauniainen|Kauniaisii]] [[Kasavuori škovlâkuávdáš|Kasavuori škovlâkuávdáást]]. <!-- === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Georges Charpak]]<ref name="np-phys-1992"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Rudolph A. Marcus]]<ref name="np-chem-1992"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Derek Walcott]]<ref name="np-lit-1992"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Rigoberta Menchú Tum]]<ref name="np-peace-1992"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Edmond H. Fischer]] já [[Edwin G. Krebs]]<ref name="np-med-1992"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1992 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1992]] * [[Ive 1992 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1992]] * [[Videospellâihe 1992|Videospeelah ive 1992]] ==Šoddâmeh== * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Jānis Timma]], latvialâš kooripálluspellee (j. [[2024]]) * [[skammâmáánu 23.]] peeivi – [[Miley Cyrus]], ovtâstumstaatâlâš lávloo já čaittâleijee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Grace Hopper]], ovtâstumstaatâlâš ohjelmistee já COBOL-ohjelmistemkielâ "enni" (š. [[1906]]) * [[uđđâivemáánu 11.]] peeivi – [[Lucien Tostain]], ranskalâš almosvalastâllee (š. [[1909]]) * [[cuáŋuimáánu 6.]] peeivi – [[Isaac Asimov]], ovtâstumstaatâlâš biokemist já kirječällee (š. [[1920]]) * [[cuáŋuimáánu 21.]] peeivi – [[Väinö Linna]], syemmilâš kirječällee (š. [[1920]]) * [[vyesimáánu 6.]] peeivi – [[Marlene Dietrich]], saksalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já lávloo (š. [[1901]]) * [[vyesimáánu 28.]] peevi – [[Erkki Itkonen]], syemmilâš kielâtotkee (š. [[1913]]) * [[kesimáánu 11.]] peeivi – [[Rafael Orozco Maestre]], kolumbialâš lávloo (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.elvallenato.com/biografia/69/Rafael-Orozco.htm|nommâ=Rafael Orozco {{!}} Biografia|tahhee=|almostittem=ElVallenato.com|čujottum=2022-10-31|ietf-kielâkoodi=spanish}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1992}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="kp-554343">Saari, Anni. [https://www.keskipohjanmaa.fi/uutinen/554343 Lars Sund Finlandia-palkintoehdokkaaksi – Pietarsaareen sijoittuva "Missä musiikki alkoi" kilpailee viiden muun romaanin kanssa]. Keskipohjanmaa. 9.11.2018. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1992">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1992]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1992">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1992/summary/ The Nobel Prize in Literature 1992]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1992">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1992/summary/ The Nobel Peace Prize 1992]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1992">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1992/summary/ The Nobel Prize in Physics 1992]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1992">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1992/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1992]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1992|*]] i5o9dpym4gzzam3tz6aajxhs2dq5gf7 0 2898 157456 151023 2026-06-30T19:40:47Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157456 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1993''' ('''MCMXCIII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== [[Tiätuvuárkká:Jyväskylä.kuntaliitokset.svg|thumb|Ive 1993 [[Säynätsalo]] lohtui [[Jyväskylä]]n]] * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Säynätsalo]] lohtui [[Jyväskylä]]n. * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Čekki]] já [[Slovakia]] šoddii jiečânâssân, ko [[Čekkoslovakia]] pieđgânij. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Raija Siekkinen]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] [[nooveelčuágáldâh|nooveelčuágálduvâstis]] ''Metallin maku''.<ref name="hs-2000003211444"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === --> ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 26.]] peeivi – [[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitigge]] vuáđudui. <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===Tärhis peivimeeri ij tiäđust=== * [[Pekka Sammallahti]] já [[Matti Morottaja]] ráhtám [[Säämi-suomâ sänikirje]] almostui. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Russell A. Hulse]] já [[Joseph H. Taylor Jr.]]<ref name="np-phys-1993"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Kary B. Mullis]] já [[Michael Smith]]<ref name="np-chem-1993"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Toni Morrison]]<ref name="np-lit-1993"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Nelson Mandela]] já [[Frederik Willem de Klerk]]<ref name="np-peace-1993"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Richard J. Roberts]] já [[Phillip A. Sharp]]<ref name="np-med-1993"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1993 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1993]] * [[Ive 1993 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1993]] * [[Videospellâihe 1993|Videospeelah ive 1993]] ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Axel Åhman]], suomâruátálâš kirječällee, musikkár já komikkár * [[kuovâmáánu 10.]] peeivi – [[Mia Khalifa]], ovtâstumstaatâlâš oovdiš pornočaittâleijee * [[kuovâmáánu 20.]] peeivi – [[Erika Vikman]], syemmilâš lávloo já ive 2016 tangoroonnig * [[roovvâdmáánu 21.]] peeivi – [[Käärijä]], syemmilâš lávloo * [[skammâmáánu 22.]] peeivi – [[Jakob Norrgård]], suomâruátálâš musikkár já komikkár * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Kevin Holmström]], suomâruátálâš musikkár, čaittâleijee já komikkár ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Dizzy Gillespie]], ovtâstumstaatâlâš jazzmusikkár (š. [[1917]]) * uđđâivemáánu 6. peeivi – [[Rudolf Nurejev]], sovjetlittolâš baaleet-tánssájeijee já koreograf (š. [[1938]]) * [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi – [[Audrey Hepburn‎]], brittilâš-hollandlâš čaittâleijee já malli (š. [[1929]]) * [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi – [[Kōbō Abe|Kimifusa Abe]] ("Kōbō Abe"), [[jaapaan]]lâš kirječällee, čaaitâlmčällee, musikkár, kovvejeijee já utkee (š. [[1924]]) * [[porgemáánu 26.]] peeivi – [[Reima Pietilä]], syemmilâš arkkiteht já professor (š. [[1923]]) * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[Wolfgang Paul]], ive [[1989]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim saksalâš fysikkár (š. [[1913]])<ref name="np-paul-1989">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1989/paul/facts/ | Nommâ = Wolfgang Paul | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Zviad Gamsakhurdia]], [[georgia]]lâš tiettee, kirječällee já [[Georgia president|Georgia täsivääldi 1. president]] iivij [[1991]]&ndash;[[1992]] (š. [[1939]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1993}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003211444">Majander, Antti. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003211444.html Raija Siekkinen sai novelleista Runeberg-palkinnon]. Helsingin Sanomat. 6.2.1993. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1993">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1993/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1993]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1993">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1993/summary/ The Nobel Prize in Literature 1993]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1993">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1993/summary/ The Nobel Peace Prize 1993]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1993">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1993/summary/ The Nobel Prize in Physics 1993]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1993">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1993/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1993]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1993|*]] s7rcrudorju66ntpnjg76rk6sm9oh8t 0 2926 157444 151037 2026-06-30T19:35:58Z Yupik 23 * [[Ive 2012 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2012]] 157444 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2012''' ('''MMXII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[pasepeivi|pasepeeivi]] já nuuvâi [[vuossargâ|vuossaargâ]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Tasavallanpresidentinvaihdos2012 06.JPG|thumb|left|[[Sauli Niinistö]] algâttij [[Suomâ täsivääldi president]] virgeest.]] <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Katja Kettu]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Kätilö''.<ref name="yle-5054524"/> ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi − [[Sauli Niinistö]] algâttij [[Suomâ täsivääldi president|president]] virgeest. * njuhčâmáánu 1. peeivi – Poođij vuáimán [[Suomâ vuáđulaahâ|vuáđulaavâ]] nubástus, mon mield [[Suomâ]] lii [[Euroop union]] jeessân.<ref>[https://web.archive.org/web/20201031081617/https://finlex.fi/fi/laki/alkup/2011/20111112 Laahâ Suomâ vuáđulaavâ nubástutmist] <small>(suomâkielân)</small></ref><ref name="vl-algâttâs">[https://oikeusministerio.fi/documents/1410853/4735121/Perustuslaki-esite%2C+inarinsaame+2016.pdf/1efd2111-8ba7-4539-93e3-51a76c7c8727/Perustuslaki-esite%2C+inarinsaame+2016.pdf Suomâ vuáđulaavâ] algâttâs </ref> <!-- === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === --> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 27.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2012|Ive 2012 kesiolympialiih]] algii [[Lontoo]]st. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 12.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2012|Ive 2012 kesiolympialiih]] nuhhii. <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Serge Haroche]] já [[David J. Wineland]]<ref name="np-phys-2012"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Brian K. Kobilka]] já [[Robert Lefkowitz]]<ref name="np-chem-2012"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Mo Yan]]<ref name="np-lit-2012"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Euroop union]]<ref name="np-peace-2012"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[John B. Gurdon]] já [[Shinya Yamanaka]]<ref name="np-med-2012"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2012]] * [[Ive 2012 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2012]] * [[Videospellâihe 2012|Videospeelah ive 2012]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 19.]] peeivi – [[Renato Dulbecco]], ive [[1975]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim italialâš-ovtâstumstaatâlâš virolog (š. [[1914]])<ref name="np-dulbecco-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1975/dulbecco/facts/ | Nommâ = Renato Dulbecco | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-09-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 20.]] peeivi – [[Robin Gibb]], brittilâš musikkár ("[[Bee Gees]]"), Maurice Gibb jyemehâš (š. [[1949]]) * [[kesimáánu 12.]] peeivi – [[Elinor Ostrom]], ovtâstumstaatâlâš ohtsâškoddetiettee (š. [[1933]]) * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Neil Armstrong]], ovtâstumstaatâlâš astronaut já vuosmuš [[Mánudâš|Mánudáá]] aaseest vázzám olmooš (š. [[1930]]) * [[syeinimáánu 12.]] peeivi – [[Alf Haugland]], taažâ tihtâčällee (š. [[1924]]) * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Sally Ride]], ovtâstumstaatâlâš fysikkár já astronaut (š. [[1951]]) * [[skammâmáánu 6.]] peeivi – [[Trygve Lund Guttormsen]], sämmilâš kovetaaidâr já politikkár (š. [[1933]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2012}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-5054524">Aromaa, Jonni. [https://yle.fi/uutiset/3-5054524 Runeberg-palkinto Katja Ketun Kätilölle]. Yle. 5.2.2012. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2012">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2012/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2012]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2012">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2012/summary/ The Nobel Prize in Literature 2012]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2012">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2012/summary/ The Nobel Peace Prize 2012]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2012">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2012/summary/ The Nobel Prize in Physics 2012]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2012">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2012/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2012]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2012|*]] g01pbirx48njtj61wpdjvni9crbvtqi 0 2929 157404 151025 2026-06-30T16:55:33Z Yupik 23 * [[Ive 2000 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2000]] 157404 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} [[Tiätuvuárkká:Tarja Halonen in 2000.png|thumb|200px|[[Tarja Halonen]] algâttij [[Suomâ täsivääldi president|president]] virgeest. Sun lii Suomâ áinoo já vuossâmuš nissoonpresident tassaažân.]] [[Tiätuvuárkká:Finland 2012-01-28 (6836601744).jpg|thumb|[[Kuáccám]]ist šoodâi kaavpug.]] '''2000''' ('''MM''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[lávurdâh|lávurduv]] já nuuvâi [[pasepeivi|pasepeeivi]]. Tot lâi [[nubbe ihetuhháát|nube ihetuhháát]] já [[1900-loho|1900-lovo]] majemuš ihe sehe [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu === * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Kuáccám]]ist já [[Ulvila]]st šoddii kaavpugeh. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Tuula-Liina Varis]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Maan päällä paikka yksi on''.<ref name="hs-2000003860607"/> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi &ndash; [[Tarja Halonen]] väljejui [[Suomâ täsivääldi president]]in 51&nbsp;% jienâin. ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi – [[Tarja Halonen]] algâttij [[Suomâ täsivääldi president|president]] virgeest. * njuhčâmáánu 1. peeivi – [[Suomâ vuáđulaahâ]] (731/1999) poođij vuáimán. * [[njuhčâmáánu 26.]] peeivi – [[Vladimir Putin]] väljejui [[Ruošâ president]]in. <!--=== Cuáŋuimáánu ===--> ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2000|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Tukholma]]st. Kišto vuoitij [[Tanska]] ovdâsteijee [[Olsen Brothers]] pittáin ''Fly on the Wings of Love''. <!-- === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === --> ===Skammâmáánu=== *[[skammâmáánu 27.]] peeivi – [[Jean Chrétien]] väljejui uđđâsist [[Kanada uáiviminister]]in. ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 4.]] peeivi – Syemmilâš kirječällee [[Johanna Sinisalo]] finnij [[Finlandia-palhâšume]] vuosâroomaanstis ''[[Ennen päivänlaskua ei voi]]''. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Zhores Alferov]], [[Herbert Kroemer]] já [[Jack St. Clair Kilby]]<ref name="np-phys-2000"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Alan J. Heeger]], [[Alan MacDiarmid]] já [[Hideki Shirakawa]]<ref name="np-chem-2000"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Gao Xingjian]]<ref name="np-lit-2000"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Kim Dae Jung]]<ref name="np-peace-2000"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Arvid Carlsson]], [[Paul Greengard]] já [[Eric Kandel]]<ref name="np-med-2000"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2000 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2000]] * [[Ive 2000 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2000]] * [[Videospellâihe 2000|Videospeelah ive 2000]] ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 4.]] peeivi – [[Arttu Korkeasalo]], syemmilâš [[ryevdipállu-uigâdem|ryevdipállu-uigâdeijee]] * [[porgemáánu 17.]] peeivi – [[Lil Pump]], ovtâstumstaatâlâš ráppájeijee já laavlârähtee * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Zoë Alina Kressler]], sveiccilâš lávloo-laavlârähtee * [[roovvâdmáánu 31.]] peeivi – [[Willow Smith]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já lávloo * [[skammâmáánu 20.]] peeivi – [[Kiia Nousiainen]], syemmilâš [[jieŋâskiärru]]spellee * skammâmáánu 20. peeivi – [[Connie Talbot]], brittilâš lávloo * [[juovlâmáánu 26.]] peeivi – [[Isac Elliot]], syemmilâš poplávloo ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Don Martin]], ovtâstumstaatâlâš ráiđukovesárgoo (MAD-lostâ) (š. [[1931]]) * [[uđđâivemáánu 19.]] peeivi – [[Hedy Lamarr]], nuorttâriijkâlâš čaittâleijee já utkee (š. [[1914]]) * [[syeinimáánu 24.]] peeivi – [[Ahmad Shamlou]], iranlâš tihtâčällee (š. [[1925]]) * [[porgemáánu 22.]] peeivi – [[Əbülfəz Elçibəy]], azerbaidžanlâš politikkár já [[Azerbaidžan president|Azerbaidžan täsivääldi 2. president]] iivij [[1992]]–[[1993]] (š. [[1938]]) * [[skammâmáánu 17.]] peeivi – [[Louis Néel]], ive [[1970]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[ranska]]lâš fysikkár já akateemikkár (š. [[1904]])<ref name="np-neel-1970">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1970/neel/facts/ | Nommâ = Louis Néel | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 20.]] peeivi – [[Kalle Päätalo]], syemmilâš kirječällee (š. [[1919]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2000}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003860607">Stenbäck, Irma. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003860607.html Tuula-Liina Varis sai Runeberg-palkinnon]. Helsingin Sanomat. 6.2.2000. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2000">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2000/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2000]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2000">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2000/summary/ The Nobel Prize in Literature 2000]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2000">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2000/summary/ The Nobel Peace Prize 2000]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2000">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2000/summary/ The Nobel Prize in Physics 2000]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2000">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2000/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2000]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2000|*]] rj06b1wt0nvqodkapyr67fknykt8apk 0 2931 157439 151031 2026-06-30T19:34:28Z Yupik 23 * [[Ive 2006 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2006]] 157439 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2006''' ('''MMVI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lâi [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Euroop union saavâjođetteijeevuotâ]] sirdui [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskoddeest]] [[Nuorttâriijkâ]]n syeinimáánu räi. * [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi – [[Tarja Halonen]] väljejui uđđâsist [[Suomâ täsivääldi president]]in. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Riitta Jalonen]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Kuvittele itsellesi mies''.<ref name="yle-5222618"/> ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi – [[Tarja Halonen]] algâttij nube paje [[Suomâ täsivääldi president]]in. <!-- === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === --> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Euroop union saavâjođetteijeevuotâ]] sirdui [[Nuorttâriijkâ]]st [[Suomâ]]n ive loopâ räi. <!-- === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === --> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 13.]] peeivi – [[Amoc]] vuossâmuš single [[Šaali]] almostui. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[John C. Mather]] já [[George Smoot]]<ref name="np-phys-2006"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Roger Kornberg]]<ref name="np-chem-2006"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Orhan Pamuk]]<ref name="np-lit-2006"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Muhammad Yunus]] já [[Grameen Bank]]<ref name="np-peace-2006"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Andrew Fire]] já [[Craig Mello]]<ref name="np-med-2006"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2006 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2006]] * [[Ive 2006 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2006]] * [[Videospellâihe 2006|Videospeelah ive 2006]] ==Šoddâmeh== * [[njuhčâmáánu 10.]] peeivi – [[Kyle Alessandro]], taažâ lávloo-laavlârähtee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 15.]] peeivi – [[Jabir al-Ahmad al-Jabir al-Sabah]], [[Kuwait eemiir|Kuwait 3. eemiir]] (š. [[1926]]) * [[čohčâmáánu 21.]] peeivi – [[Ella Holm Bull]], maadâsämmilâš máttáátteijee já kirječällee (š. [[1929]]) * [[juovlâmáánu 10.]] peeivi – [[Augusto Pinochet]], [[chile]]lâš kenraal, diktaattor já [[Chile president|Chile 30. president]] (š. [[1915]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2006}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-5222618">[https://yle.fi/uutiset/3-5222618 Runeberg-palkinto Riitta Jaloselle]. Yle. 5.2.2006. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2006">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2006/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2006]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2006">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2006/summary/ The Nobel Prize in Literature 2006]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2006">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2006/summary/ The Nobel Peace Prize 2006]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2006">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2006/summary/ The Nobel Prize in Physics 2006]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2006">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2006/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2006]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2006|*]] la0tda2n43pmeppytsv19mrsq50oryc 0 3014 157443 151036 2026-06-30T19:35:35Z Yupik 23 * [[Ive 2011 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2011]] 157443 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} [[Tiätuvuárkká:Tawakkul Karman Leymah Gbowee Ellen Johnson Sirleaf Nobel Peace Prize 2011 Harry Wad.jpg|thumb|350px|Kooveest čižetpeln: [[Tawakkul Karman]], [[Leymah Gbowee]] já [[Ellen Johnson Sirleaf]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] jyehimtilálâšvuođâst [[juovlâmáánu 10.]] peeivi 2011]] '''2011''' ('''MMXI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Tiina Raevaara]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] [[nooveelčuágáldâh|nooveelčuágálduvâstis]] ''En tunne sinua vierelläni''.<ref name="yle-5317721"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Saul Perlmutter]], [[Brian Schmidt]] já [[Adam Riess]]<ref name="np-phys-2011"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Daniel Shechtman]]<ref name="np-chem-2011"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Tomas Tranströmer]]<ref name="np-lit-2011"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Ellen Johnson Sirleaf]], [[Leymah Gbowee]] já [[Tawakkul Karman]]<ref name="np-peace-2011"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Bruce Beutler]], [[Jules Hoffmann]] já [[Ralph M. Steinman]]<ref name="np-med-2011"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2011 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2011]] * [[Ive 2011 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2011]] * [[Videospellâihe 2011|Videospeelah ive 2011]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[njuhčâmáánu 10.]] peeivi – [[Valter Nyström]], ruátálâš almosvalastâllee (š. [[1915]]) * [[vyesimáánu 7.]] peeivi – [[Willard Boyle]], ive [[2009]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim kanadalâš fysikkár (š. [[1924]])<ref name="np-boyle-2009">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2009/boyle/facts/ | Nommâ = Willard S. Boyle | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 12.]] peeivi – [[Kati-Claudia Fofonoff]], nuorttâlâš kirječällee (š. [[1947]])<ref name="yle-2664737"/><ref name="nuett"/> * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Amy Winehouse]], eŋlandlâš musikkár, lávloo já laavlârähtee (š. [[1983]]) * [[juovlâmáánu 18.]] peeivi – [[Václav Havel]], čekkilâš kirječällee, čaaitâlmčällee, politikkár já [[Čekki|Čeeki]] president (š. [[1936]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Vaclav-Havel|nommâ=Vaclav Havel {{!}} Biography, Plays, & Facts {{!}} Britannica|almostittem=www.britannica.com|čujottum=2022-11-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2011}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-5317721">[https://yle.fi/uutiset/3-5317721 Runeberg-palkinto Raevaaran novellikokoelmalle]. Yle. 5.2.2011. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nuett">Moshnikoff, Satu. [https://web.archive.org/web/20120425072046/http://oddaz.saaminuett.fi/2011/06/18/in-memoriam-kati-claudia-fofonoff/ In memoriam Kati-Claudia Fofonoff - Kati-Claudia Fofonoff lij mõõnnâm tunâlmma] 18.6.2011: Saaʹmi Nueʹtt. Čujottum 7.10.2020. <small>(suomâ- já nuorttâlâškielân)</small></ref> <ref name="yle-2664737">[http://yle.fi/sapmi/oddasat/2011/06/girjecalli_kati-claudia_fofonoff_lea_japman_2664737.html Girječálli Kati-Claudia Fofonoff lea jápmán] 15.6.2011: YLE Sámi. Čujottum 7.10.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2011">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2011/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2011]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2011">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2011/summary/ The Nobel Prize in Literature 2011]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2011">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2011/summary/ The Nobel Peace Prize 2011]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2011">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2011/summary/ The Nobel Prize in Physics 2011]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2011">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2011/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2011]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2011|*]] s21pmgo10lqhe1xdj5mt89v2jyw6ess 0 3166 157390 151041 2026-06-30T16:46:17Z Yupik 23 * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|Sämmilâš muusik ive 2017]] 157390 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2017''' ('''MMXVII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Orciano_di_Pesaro_-_veduta_01.jpg|thumb|200px|left|Terre Roveresche (Orciano di Pesaro)]] ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Barchi]]st, [[Orciano di Pesaro]]st, [[Piagge]]st já [[San Giorgio di Pesaro]]st šoodâi [[Terre Roveresche]]. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Peter Sandström]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Laudatur''.<ref name="yle-9440708"/> * [[kuovâmáánu 9.]]&ndash;[[kuovâmáánu 11.|11.]] peeivi – [[Sämmilij 21. konferens]] [[Tråant]]ist<ref name="sr"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Rainer Weiss]], [[Barry Barish]] já [[Kip Thorne]]<ref name="np-phys-2017"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Jacques Dubochet]], [[Joachim Frank]] já [[Richard Henderson]]<ref name="np-chem-2017"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Kazuo Ishiguro]]<ref name="np-lit-2017"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[ICAN]]<ref name="np-peace-2017"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Jeffrey C. Hall]], [[Michael Rosbash]] já [[Michael W. Young]]<ref name="np-med-2017"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2017 sämikielâliih kirjeh|Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 2017]] * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|Sämmilâš muusik ive 2017]] * [[Videospellâihe 2017|Videospeelah ive 2017]] ==Šoddâmeh== * [[porgemáánu 31.]] peeivi – [[Gabriel (Ruotâ prinssâ)|Gabriel Carl Walther]], Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] nubbe alge<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prins Gabriel är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias andra barn. Han föddes den 31 augusti 2017 och döptes i Drottningholms slottskyrka den 1 december 2017. | Čujottum = 2025-10-09 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> ==Jämimeh== [[Tiätuvuárkká:Gurrumul Yunupingu @ Fremantle Park (17 4 2011) (5648205981).jpg|thumb|[[Jolŋu]]lâš lávloo [[Geoffrey Gurrumul Yunupingu|Gurrumul]] ive 2011]] * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Om Puri]], indialâš čaittâleijee (š. [[1950]]) * [[uđđâivemáánu 19.]] peeivi – [[Loalwa Braz]], [[brasilia]]lâš lávloo já laavlârähtee (š. [[1953]]) * [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Derek Walcott]], ive [[1992]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[Saint Lucia|saintlucialâš]] kirječällee (š. [[1930]])<ref name="np-walcott-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1992/walcott/facts/ | Nommâ = Derek Walcott | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Mauno Koivisto]], syemmilâš sosiolog, paŋkkihovdâ, politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 9. president]] (š. [[1923]]) * [[kesimáánu 9.]] peeivi – [[Eeva Tenhunen]], syemmilâš kirječällee (š. [[1937]]) * [[syeinimáánu 14.]] peeivi – [[Maryam Mirzakhani]], [[iran]]lâš matematikkár já professor (š. [[1977]]) * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Chester Bennington]], ovtâstumstaatâlâš musikkár ("[[Linkin Park]]") (š. [[1976]]) * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – [[Hrvoje Šarinić]], kroatialâš politikkár já [[Kroatia uáiviminister]] iivij 1992–1993 (š. [[1935]]) * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Geoffrey Gurrumul Yunupingu]], [[jolŋu]]lâš folkmusikkár (š. [[1971]]) * [[juovlâmáánu 23.]] peeivi – [[Arto Sipinen]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1936]])<ref name="mfafi-sipinen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/arto-sipinen/ | Nommâ = Arto Sipinen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2017}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-9440708">Vilkman, Sanna. [https://yle.fi/uutiset/3-9440708 Runeberg-palkinto Peter Sandströmille]. Yle. 5.2.2017. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="sr">[https://www.saamicouncil.net/smiid-21-konfernsa Sámiid 21. konferánsa] Sämirääđi. Čujottum 17.11.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2017/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2017/summary/ The Nobel Prize in Literature 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2017/summary/ The Nobel Peace Prize 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2017/summary/ The Nobel Prize in Physics 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2017/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2017|*]] r2e1texa55seulfjy5lu9knymkmbkzb 157392 157390 2026-06-30T16:47:18Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ kielâlâš 157392 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2017''' ('''MMXVII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Orciano_di_Pesaro_-_veduta_01.jpg|thumb|200px|left|Terre Roveresche (Orciano di Pesaro)]] ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Barchi]]st, [[Orciano di Pesaro]]st, [[Piagge]]st já [[San Giorgio di Pesaro]]st šoodâi [[Terre Roveresche]]. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Peter Sandström]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Laudatur''.<ref name="yle-9440708"/> * [[kuovâmáánu 9.]]&ndash;[[kuovâmáánu 11.|11.]] peeivi – [[Sämmilij 21. konferens]] [[Tråant]]ist<ref name="sr"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Rainer Weiss]], [[Barry Barish]] já [[Kip Thorne]]<ref name="np-phys-2017"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Jacques Dubochet]], [[Joachim Frank]] já [[Richard Henderson]]<ref name="np-chem-2017"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Kazuo Ishiguro]]<ref name="np-lit-2017"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[ICAN]]<ref name="np-peace-2017"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Jeffrey C. Hall]], [[Michael Rosbash]] já [[Michael W. Young]]<ref name="np-med-2017"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2017 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2017]] * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2017]] * [[Videospellâihe 2017|Videospeelah ive 2017]] ==Šoddâmeh== * [[porgemáánu 31.]] peeivi – [[Gabriel (Ruotâ prinssâ)|Gabriel Carl Walther]], Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] nubbe alge<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prins Gabriel är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias andra barn. Han föddes den 31 augusti 2017 och döptes i Drottningholms slottskyrka den 1 december 2017. | Čujottum = 2025-10-09 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> ==Jämimeh== [[Tiätuvuárkká:Gurrumul Yunupingu @ Fremantle Park (17 4 2011) (5648205981).jpg|thumb|[[Jolŋu]]lâš lávloo [[Geoffrey Gurrumul Yunupingu|Gurrumul]] ive 2011]] * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Om Puri]], indialâš čaittâleijee (š. [[1950]]) * [[uđđâivemáánu 19.]] peeivi – [[Loalwa Braz]], [[brasilia]]lâš lávloo já laavlârähtee (š. [[1953]]) * [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Derek Walcott]], ive [[1992]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[Saint Lucia|saintlucialâš]] kirječällee (š. [[1930]])<ref name="np-walcott-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1992/walcott/facts/ | Nommâ = Derek Walcott | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Mauno Koivisto]], syemmilâš sosiolog, paŋkkihovdâ, politikkár já [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 9. president]] (š. [[1923]]) * [[kesimáánu 9.]] peeivi – [[Eeva Tenhunen]], syemmilâš kirječällee (š. [[1937]]) * [[syeinimáánu 14.]] peeivi – [[Maryam Mirzakhani]], [[iran]]lâš matematikkár já professor (š. [[1977]]) * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Chester Bennington]], ovtâstumstaatâlâš musikkár ("[[Linkin Park]]") (š. [[1976]]) * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – [[Hrvoje Šarinić]], kroatialâš politikkár já [[Kroatia uáiviminister]] iivij 1992–1993 (š. [[1935]]) * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Geoffrey Gurrumul Yunupingu]], [[jolŋu]]lâš folkmusikkár (š. [[1971]]) * [[juovlâmáánu 23.]] peeivi – [[Arto Sipinen]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1936]])<ref name="mfafi-sipinen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/arto-sipinen/ | Nommâ = Arto Sipinen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2017}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-9440708">Vilkman, Sanna. [https://yle.fi/uutiset/3-9440708 Runeberg-palkinto Peter Sandströmille]. Yle. 5.2.2017. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="sr">[https://www.saamicouncil.net/smiid-21-konfernsa Sámiid 21. konferánsa] Sämirääđi. Čujottum 17.11.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2017/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2017/summary/ The Nobel Prize in Literature 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2017/summary/ The Nobel Peace Prize 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2017/summary/ The Nobel Prize in Physics 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2017">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2017/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2017]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2017|*]] egdhz9i7l2fvcz93uoxlqo6xtnvexte 0 3247 157450 153397 2026-06-30T19:39:09Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157450 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1990''' ('''MCMXC''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] [[trilogia]]s vuossâmuu uásist ''Talvisodan aika''.<ref name="skl-2019"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Jerome I. Friedman]], [[Henry W. Kendall]] já [[Richard E. Taylor]]<ref name="np-phys-1990"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Elias James Corey]]<ref name="np-chem-1990"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Octavio Paz]]<ref name="np-lit-1990"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Mihail Sergejevitš Gorbatšov]]<ref name="np-peace-1990"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Joseph E. Murray]] já [[E. Donnall Thomas]]<ref name="np-med-1990"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1990 sämikielâliih kirjeh|Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive 1990]] * [[Ive 1998 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1998]] * [[Videospellâihe 1990|Videospeelah ive 1990]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Gregor Schlierenzauer]], [[nuorttâriijkâ]]lâš luákkánjuškejeijee * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Liam Hemsworth]], [[australia]]lâš čaittâleijee * [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi – [[Niviaq Korneliussen]], [[ruánááeennâm]]lâš kirječällee * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Anna Abreu]], [[portugal]]lâš-syemmilâš musikkár * [[vyesimáánu 3.]] peeivi – [[Isalill Kolpus]], sämmilâš stand up- komikkár * [[kesimáánu 11.]] peeivi – [[Mariam Kvrivišvili]], [[georgia]]lâš politikkár * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Niillas Holmberg]], sämmilâš tihtâčällee, kirječällee, musikkár, čaittâleijee já TV-jođetteijee * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Margot Robbie]], australialâš čaittâleijee já elleekovepyevtitteijee * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Hanne-Sofie Suongir]], sämmilâš kirječällee<ref name="Finnmarken-19920702">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Nytt om navn|Almostittem=Finnmarken|Äigimuddo=1992-07-02|Ihekerdi=93|Nummeer=150|Siijđoh=23|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_finnmarken_null_null_19920702_93_150_1?page=21|Čujottum=2025-04-06|Kielâ={{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[SlinCraze]], sämmilâš ráppájeijee [[Taažâ]] peln ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Pavel Čerenkov]], ive [[1958]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim sovjetlittolâš [[fyysiik|fysikkár]] (š. [[1904]])<ref name="np-cerenkov-1958">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/cerenkov/facts/ | Nommâ = Pavel A. Cherenkov | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 25.]] peeivi – [[Ava Gardner]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1922]]) * [[cuáŋuimáánu 23.]] peeivi – [[Paulette Goddard]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1910]]) * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Lê Đức Thọ]], ive [[1973]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[vietnam]]lâš diplomaat já politikkár (š. [[1911]])<ref name="np-peace-2023-thọ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1973/tho/facts/ | Nommâ = Le Duc Tho | Čujottum = 14.10.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Henning Sundesson]], ruátálâš almosvalastâllee (š. [[1909]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1990}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="skl-2019">Hänninen, Ville [https://suomenkuvalehti.fi/jutut/kulttuuri/eeva-kilpi-seksuaalisten-tabujen-rikkominen-oli-tietoinen-pyrkimykseni-eika-se-ollut-miulle-vaikeeta-nautin-siita/ Eeva Kilpi: ”Seksuaalisten tabujen rikkominen oli tietoinen pyrkimykseni, eikä se ollut miulle vaikeeta, nautin siitä”]. Suomen kuvalehti. 9.2.2019. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nobel-cerenkov-1958">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/cerenkov/facts/ Pavel A. Cherenkov]. The Nobel Prize. Čujottum 21.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1990/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1990/summary/ The Nobel Prize in Literature 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1990/summary/ The Nobel Peace Prize 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/summary/ The Nobel Prize in Physics 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1990/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1990|*]] h3lxk84ug4xwd1c6eomz9g413dk90qv 157451 157450 2026-06-30T19:39:24Z Yupik 23 Sämikielâlâš 157451 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1990''' ('''MCMXC''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] [[trilogia]]s vuossâmuu uásist ''Talvisodan aika''.<ref name="skl-2019"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Jerome I. Friedman]], [[Henry W. Kendall]] já [[Richard E. Taylor]]<ref name="np-phys-1990"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Elias James Corey]]<ref name="np-chem-1990"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Octavio Paz]]<ref name="np-lit-1990"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Mihail Sergejevitš Gorbatšov]]<ref name="np-peace-1990"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Joseph E. Murray]] já [[E. Donnall Thomas]]<ref name="np-med-1990"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1990 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1990]] * [[Ive 1998 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1998]] * [[Videospellâihe 1990|Videospeelah ive 1990]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Gregor Schlierenzauer]], [[nuorttâriijkâ]]lâš luákkánjuškejeijee * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Liam Hemsworth]], [[australia]]lâš čaittâleijee * [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi – [[Niviaq Korneliussen]], [[ruánááeennâm]]lâš kirječällee * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Anna Abreu]], [[portugal]]lâš-syemmilâš musikkár * [[vyesimáánu 3.]] peeivi – [[Isalill Kolpus]], sämmilâš stand up- komikkár * [[kesimáánu 11.]] peeivi – [[Mariam Kvrivišvili]], [[georgia]]lâš politikkár * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Niillas Holmberg]], sämmilâš tihtâčällee, kirječällee, musikkár, čaittâleijee já TV-jođetteijee * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Margot Robbie]], australialâš čaittâleijee já elleekovepyevtitteijee * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Hanne-Sofie Suongir]], sämmilâš kirječällee<ref name="Finnmarken-19920702">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Nytt om navn|Almostittem=Finnmarken|Äigimuddo=1992-07-02|Ihekerdi=93|Nummeer=150|Siijđoh=23|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_finnmarken_null_null_19920702_93_150_1?page=21|Čujottum=2025-04-06|Kielâ={{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[SlinCraze]], sämmilâš ráppájeijee [[Taažâ]] peln ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Pavel Čerenkov]], ive [[1958]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim sovjetlittolâš [[fyysiik|fysikkár]] (š. [[1904]])<ref name="np-cerenkov-1958">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/cerenkov/facts/ | Nommâ = Pavel A. Cherenkov | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 25.]] peeivi – [[Ava Gardner]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1922]]) * [[cuáŋuimáánu 23.]] peeivi – [[Paulette Goddard]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1910]]) * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Lê Đức Thọ]], ive [[1973]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[vietnam]]lâš diplomaat já politikkár (š. [[1911]])<ref name="np-peace-2023-thọ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1973/tho/facts/ | Nommâ = Le Duc Tho | Čujottum = 14.10.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Henning Sundesson]], ruátálâš almosvalastâllee (š. [[1909]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1990}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="skl-2019">Hänninen, Ville [https://suomenkuvalehti.fi/jutut/kulttuuri/eeva-kilpi-seksuaalisten-tabujen-rikkominen-oli-tietoinen-pyrkimykseni-eika-se-ollut-miulle-vaikeeta-nautin-siita/ Eeva Kilpi: ”Seksuaalisten tabujen rikkominen oli tietoinen pyrkimykseni, eikä se ollut miulle vaikeeta, nautin siitä”]. Suomen kuvalehti. 9.2.2019. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nobel-cerenkov-1958">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/cerenkov/facts/ Pavel A. Cherenkov]. The Nobel Prize. Čujottum 21.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1990/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1990/summary/ The Nobel Prize in Literature 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1990/summary/ The Nobel Peace Prize 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/summary/ The Nobel Prize in Physics 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1990/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1990|*]] g9ohhnofjjuum6w2gu1usti2e3dsisg 157452 157451 2026-06-30T19:39:50Z Yupik 23 1990 157452 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1990''' ('''MCMXC''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] [[trilogia]]s vuossâmuu uásist ''Talvisodan aika''.<ref name="skl-2019"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Jerome I. Friedman]], [[Henry W. Kendall]] já [[Richard E. Taylor]]<ref name="np-phys-1990"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Elias James Corey]]<ref name="np-chem-1990"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Octavio Paz]]<ref name="np-lit-1990"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Mihail Sergejevitš Gorbatšov]]<ref name="np-peace-1990"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Joseph E. Murray]] já [[E. Donnall Thomas]]<ref name="np-med-1990"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1990 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1990]] * [[Ive 1990 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1990]] * [[Videospellâihe 1990|Videospeelah ive 1990]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Gregor Schlierenzauer]], [[nuorttâriijkâ]]lâš luákkánjuškejeijee * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Liam Hemsworth]], [[australia]]lâš čaittâleijee * [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi – [[Niviaq Korneliussen]], [[ruánááeennâm]]lâš kirječällee * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Anna Abreu]], [[portugal]]lâš-syemmilâš musikkár * [[vyesimáánu 3.]] peeivi – [[Isalill Kolpus]], sämmilâš stand up- komikkár * [[kesimáánu 11.]] peeivi – [[Mariam Kvrivišvili]], [[georgia]]lâš politikkár * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Niillas Holmberg]], sämmilâš tihtâčällee, kirječällee, musikkár, čaittâleijee já TV-jođetteijee * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Margot Robbie]], australialâš čaittâleijee já elleekovepyevtitteijee * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Hanne-Sofie Suongir]], sämmilâš kirječällee<ref name="Finnmarken-19920702">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Nytt om navn|Almostittem=Finnmarken|Äigimuddo=1992-07-02|Ihekerdi=93|Nummeer=150|Siijđoh=23|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_finnmarken_null_null_19920702_93_150_1?page=21|Čujottum=2025-04-06|Kielâ={{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[SlinCraze]], sämmilâš ráppájeijee [[Taažâ]] peln ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Pavel Čerenkov]], ive [[1958]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim sovjetlittolâš [[fyysiik|fysikkár]] (š. [[1904]])<ref name="np-cerenkov-1958">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/cerenkov/facts/ | Nommâ = Pavel A. Cherenkov | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 25.]] peeivi – [[Ava Gardner]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1922]]) * [[cuáŋuimáánu 23.]] peeivi – [[Paulette Goddard]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1910]]) * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Lê Đức Thọ]], ive [[1973]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[vietnam]]lâš diplomaat já politikkár (š. [[1911]])<ref name="np-peace-2023-thọ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1973/tho/facts/ | Nommâ = Le Duc Tho | Čujottum = 14.10.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Henning Sundesson]], ruátálâš almosvalastâllee (š. [[1909]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1990}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="skl-2019">Hänninen, Ville [https://suomenkuvalehti.fi/jutut/kulttuuri/eeva-kilpi-seksuaalisten-tabujen-rikkominen-oli-tietoinen-pyrkimykseni-eika-se-ollut-miulle-vaikeeta-nautin-siita/ Eeva Kilpi: ”Seksuaalisten tabujen rikkominen oli tietoinen pyrkimykseni, eikä se ollut miulle vaikeeta, nautin siitä”]. Suomen kuvalehti. 9.2.2019. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nobel-cerenkov-1958">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/cerenkov/facts/ Pavel A. Cherenkov]. The Nobel Prize. Čujottum 21.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1990/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1990/summary/ The Nobel Prize in Literature 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1990/summary/ The Nobel Peace Prize 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/summary/ The Nobel Prize in Physics 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1990">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1990/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1990]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1990|*]] fkenn4p7oef9zi9bbp4qcxpmrwuvsj0 0 3249 157457 154139 2026-06-30T19:40:54Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157457 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} [[Tiätuvuárkká:Professor_Dorothy_Hodgkin.jpg|thumb|right|Ive [[1964]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš kemist [[Dorothy Hodgkin]]]] '''1994''' ('''MCMXCIV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh]]. Tot lâi [[1990-loho|1990-lovo]] viiđâd ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Paavo Rintala]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Aika ja uni''.<ref name="hs-2000003305724"/> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi &ndash; [[Martti Ahtisaari]] väljejui [[Suomâ täsivääldi president]]in. ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi – Martti Ahtisaari algâttij [[Suomâ täsivääldi president|president]] virgeest. <!-- === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Bertram N. Brockhouse]] já [[Clifford G. Shull]]<ref name="np-phys-1994"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[George A. Olah]]<ref name="np-chem-1994"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Kenzaburo Oe]]<ref name="np-lit-1994"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Yasser Arafat]], [[Shimon Peres]] já [[Yitzhak Rabin]]<ref name="np-peace-1994"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Alfred G. Gilman]] já [[Martin Rodbell]]<ref name="np-med-1994"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1994 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1994]] * [[Ive 1994 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 1994]] * [[Videospellâihe 1994|Videospeelah ive 1994]] ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 23.]] peeivi – [[Dakota Fanning]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi – [[Saoirse Ronan]], irlandlâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[roovvâdmáánu 23.]] peeivi – [[Margaret Qualley]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já malli * [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi – [[Nils-Ove Kuorak]], sämmilâš jyeigee já tuáijár * [[juovlâmáánu 5.]] peeivi – [[Katarina Barruk]], ummeesämmilâš lávloo, jyeigee, pianočuojâtteijee já laavlârähtee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 23.]] peeivi – [[Eila Pennanen]], syemmilâš kirječällee, kritikkár, esseečällee já jurgâleijee (š. [[1916]]) * [[kuovâmáánu 9.]] peeivi – [[Howard Temin]], ive [[1975]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš virolog (š. [[1934]])<ref name="np-temin-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1975/temin/facts/ | Nommâ = Howard M. Temin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-09-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi – [[Esko Korhonen]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1923]])<ref name="mfafi-korhonen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/esko-korhonen/ | Nommâ = Esko Korhonen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Erkki Kairamo]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1936]])<ref name="mfafi-kairamo">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/erkki-kairamo/ | Nommâ = Erkki Kairamo | Tahhee = Pihkanen, Ronja | Äigimuddo = 8.4.2021 | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 29.]] peeivi – [[Dorothy Hodgkin]], ive [[1964]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš kemist (š. [[1910]])<ref name="np-hodgkin-1964">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1964/hodgkin/facts/ | Nommâ = Dorothy Crowfoot Hodgkin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 18.]] peeivi – [[Richard Laurence Millington Synge]], ive [[1952]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš biokemist (š. [[1914]])<ref name="np-synge-1952">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1952/synge/facts/ | Nommâ = Richard L.M. Synge | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 7.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 22.]] peeivi – [[Minni Nurme]], eestilâš tihtâ- já kirječällee (š. [[1917]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|1994}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000003305724">Kiuru, Kari. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000003305724.html Paavo Rintala sai Runeberg-palkinnon Voittaja moittii kilpailun karnevaalihenkeä]. Helsingin Sanomat. 6.2.1994. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1994">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1994/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1994">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1994/summary/ The Nobel Prize in Literature 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1994">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1994/summary/ The Nobel Peace Prize 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1994">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1994/summary/ The Nobel Prize in Physics 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1994">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1994/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1994]. The Nobel Prize. Čujottum 18.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1994|*]] tm1us2ezf8z9nztx91b3mt4ewhiu2la 0 3251 157448 151040 2026-06-30T19:37:20Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157448 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2016''' ('''MMXVI''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[vástuppeivi|vástuppeeivi]] já nuuvâi [[lávurdâh|lávurduv]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] čiččâd ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Tapio Koivukari]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Unissasaarnaaja''.<ref name="yle-8650906"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[David J. Thouless]], [[Duncan Haldane]] já [[John M. Kosterlitz]]<ref name="np-phys-2016"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Jean-Pierre Sauvage]], [[Fraser Stoddart]] já [[Bernard Feringa]]<ref name="np-chem-2016"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Bob Dylan]]<ref name="np-lit-2016"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Juan Manuel Santos]]<ref name="np-peace-2016"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Yoshinori Ōsumi]]<ref name="np-med-2016"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2016]] * [[Ive 2016 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2016]] * [[Videospellâihe 2016|Videospeelah ive 2016]] ==Šoddâmeh== * [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi – [[Alexander (Ruotâ prinssâ)|Alexander Erik Hubertus Bertil]], Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] vuossâmuš alge<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prins Alexander är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias första barn. Han föddes den 19 april 2016 och döptes i Drottningholms slottskyrka den 9 september 2016. | Čujottum = 2025-10-09 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 10.]] peeivi – [[David Bowie]], eŋlandlâš musikkár já čaittâleijee (š. [[1947]]) * [[uđđâivemáánu 21.]] peeivi – [[Mrinalini Sarabhai]], [[india]]lâš klassiklâš tánssájeijee, koreograf já máttáátteijee (š. [[1918]]) * [[uđđâivemáánu 23.]] peeivi – [[Nikolai Abramov]], vepsálâš tihtâčällee (š. [[1961]]) * [[kuovâmáánu 19.]] peeivi – [[Umberto Eco]], italialâš kirječällee já semiotiik professor (š. [[1932]]) * [[cuáŋuimáánu 30.]] peeivi – [[Harold Kroto]], ive [[1996]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš kemist (š. [[1939]])<ref name="np-kroto-1996">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1996/kroto/facts/ | Nommâ = Sir Harold Kroto | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 2.]] peeivi – [[Ahmed Zewail]], ive [[1999]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim egyptlâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1946]])<ref name="np-windaus-1928">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1999/zewail/facts/ | Nommâ = Ahmed Zewail | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 7.]] peeivi – [[Leonard Cohen]], kanadalâš lávloo-laavlârähtee, tivtâsteijee já kirječällee (š. [[1934]]) * [[juovlâmáánu 8.]] peeivi – [[John Glenn]], ovtâstumstaatâlâš astronaut, [[Ovtâstumstaatâi merâjyelgiviehâ|merâjyelgivievâ]] suátikirdee já politikkár (š. [[1921]]) * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[George Michael]], [[eŋland]]lâš poplávloo, laavlârähtee, pyevtitteijee já filantropist (''[[Wham!]]'') (š. [[1963]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2016}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-8650906">Pesonen, Mikko. [https://yle.fi/uutiset/3-8650906 Runeberg-palkinto Tapio Koivukarille]. Yle. 5.2.2016. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2016">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2016/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2016]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2016">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2016/summary/ The Nobel Prize in Literature 2016]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2016">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2016/summary/ The Nobel Peace Prize 2016]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2016">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2016/summary/ The Nobel Prize in Physics 2016]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2016">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2016/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2016]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2016|*]] comw6odpsorycuxbrexuqm3rgg6aaz2 0 3253 157440 151033 2026-06-30T19:34:48Z Yupik 23 * [[Ive 2008 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2008]] 157440 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2008''' ('''MMVIII''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[majebargâ|majebaargâ]] já nuuvâi [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] oovcád ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Hannele Mikaela Taivassalo]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Fem knivar hade Andrej Krapl''.<ref name="yle-5821338"/> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi &ndash; [[Ávvir]], uđđâ [[orjâlâškielâ]]lâš aavis vuossâmuš nummeer almostui. <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === --> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[Martti Ahtisaari]] finnij [[Nobel-ráávhupalhâšume]]. <!-- === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Makoto Kobayashi]], [[Toshihide Maskawa]] já [[Yoichiro Nambu]]<ref name="np-phys-2008"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Martin Chalfie]], [[Osamu Shimomura]] já [[Roger Y. Tsien]]<ref name="np-chem-2008"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Jean-Marie Gustave Le Clézio]]<ref name="np-lit-2008"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Martti Ahtisaari]]<ref name="np-peace-2008"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Françoise Barré-Sinoussi]], [[Harald zur Hausen]] já [[Luc Montagnier]]<ref name="np-med-2008"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2008 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2008]] * [[Ive 2008 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2008]] * [[Videospellâihe 2008|Videospeelah ive 2008]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi – [[Heath Ledger]], [[australia]]lâš čaittâleijee (š. [[1979]]) * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Arthur C. Clarke]], eŋlandlâš ''science fiction'' -kirječällee já utkee (š. [[1917]]) * [[syeinimáánu 7.]] peeivi – [[Else Aropaltio]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1914]])<ref name="mfafi-aropaltio">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/else-aropaltio/ | Nommâ = Else Aropaltio | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 20.]] peeivi – [[Olga Lepešinskaja]], sovjetlittolâš baaleet-tánssájeijee (š. [[1916]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2008}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-5821338">Gustafsson, Miia. [https://yle.fi/uutiset/3-5821338 Runeberg-palkinto annettiin Hannele Mikaela Taivassalolle]. Yle. 5.2.2008. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2008">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2008/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2008]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2008">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2008/summary/ The Nobel Prize in Literature 2008]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2008">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2008/summary/ The Nobel Peace Prize 2008]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2008">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/summary/ The Nobel Prize in Physics 2008]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2008">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2008/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2008]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2008|*]] dicafhu6sc31adoh3d7g69pb34el5iz 0 3254 157437 151030 2026-06-30T19:32:50Z Yupik 23 * [[Ive 2004 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2004]] 157437 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2004''' ('''MMIV''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[tuorâstâh|tuorâstuv]] já nuuvâi [[vástuppeivi|vástuppeeivi]]. Tot lâi [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] viiđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[Mikheil Saakašvili]] väljejui [[Georgia president]]in. * [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi – [[Hanna Pakarinen]] vuoitij [[Suomâ]] vuossâmuu Idols-kišto. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Rakel Liehu]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Auringon asema''.<ref name="yle-5154000"/> * [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Niko Valkeapää]] vuoitij [[Spellemann]]-palhâšume vuossâmuu [[Niko Valkeapää (ive 2003 album)|albumstis ''Niko Valkeapää'']].<ref name="lehtola-347">{{Kirjekäldee | Nommâ = Laulujen Lappi: tarinoita haavemaasta | Almostittee = Kustannus-Puntsi | Ihe = 2007 | Tahhee = Lehtola, Jorma | Sijđo = 347 | Almostittemsaje = Jyväskylä| ISBN = 978-952-5343-33-5 | Čujottum = 2023-02-15 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === --> ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 1.]] peeivi – 10 staattâd servii [[Euroop union]]ân: [[Eestieennâm]], [[Latvia]], [[Liettua]], [[Malta]], [[Kypros]], [[Uŋgar]], [[Puola]], [[Slovakia]], [[Slovenia]] já [[Čekki]]. <!-- === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[David Gross]], [[David Politzer]] já [[Frank Wilczek]]<ref name="np-phys-2004"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Aaron Ciechanover]], [[Avram Hershko]] já [[Irwin A. Rose]]<ref name="np-chem-2004"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Elfriede Jelinek]]<ref name="np-lit-2004"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Wangari Maathai]]<ref name="np-peace-2004"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Linda B. Buck]] já [[Richard Axel]]<ref name="np-med-2004"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2004 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2004]] * [[Ive 2004 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2004]] * [[Videospellâihe 2004|Videospeelah ive 2004]] ==Šoddâmeh== * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[VÆB|Matthías Davíð Matthíasson]], islandlâš musikkár ==Jämimeh== * [[kesimáánu 5.]] peeivi – [[Ronald Reagan]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 40. president]] (š. [[1911]]) * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – [[Edward B. Lewis]], ive [[1995]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš geenitotkee (š. [[1918]])<ref name="np-lewis-1995">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1995/lewis/facts/ | Nommâ = Edward B. Lewis | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Francis Crick]], ive [[1962]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim brittilâš molekyylbiolog, neurotiettee já biofysikkár (š. [[1916]])<ref name="np-crick-1962">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1962/crick/facts/ | Nommâ = Francis Crick | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Maurice Wilkins]], ive [[1962]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim uđđâseelandlâš-brittilâš biofysikkár (š. [[1916]])<ref name="np-wilkins-1962">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1962/wilkins/facts/ | Nommâ = Maurice Wilkins | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[Christopher Reeve]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1952]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2004}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-5154000">[https://yle.fi/uutiset/3-5154000 Runeberg-palkinto Rakel Liehulle]. Yle. 5.2.2004. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2004">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2004/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2004]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2004">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/summary/ The Nobel Prize in Literature 2004]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2004">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2004/summary/ The Nobel Peace Prize 2004]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2004">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2004/summary/ The Nobel Prize in Physics 2004]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2004">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2004/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2004]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2004|*]] 8d1e1qlek3tydalsmhszswm0x4n9irz 0 3278 157435 151028 2026-06-30T19:32:18Z Yupik 23 * [[Ive 2001 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2002]] 157435 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2002''' ('''MMII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[majebargâ]]. Tot lâi [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] kuálmád ihe. Ive 2002 [[Suomâ]]st lijjii ohtsis 65 pakkâpeivid, mii lâi eenâb ko kuássin ovdil mittedemhistorjást.<ref name="aavis16012025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/01/16/ive-2024-eennampaalu-liegganem-pajanij-15-ceehi-raaji-paajaabel-vuossamuu-keerdi-mittedemhistorjast/|nommâ=Ive 2024 Eennâmpáálu lieggânem pajanij 1,5 ceehi rääji paajaabel vuossâmuu keerdi mittedemhistorjást|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-01-16|čujottum=2025-01-15}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.foreca.fi/meteorologilta/r1y4ewxr|nommâ=Syyskuu rikkoi sääennätyksiä: Monin paikoin ennätyksellisen lämmintä – hellepäiviä peräti kahdeksan - Forecan sääuutiset ja blogi|almostittem=Foreca|čujottum=2025-01-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Risto Ahti]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] tihtâčuágálduvâstis ''Vain tahallaan voi rakastaa''.<ref name="yle-5118658"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === --> === Vyesimáánu === * [[vyesimáánu 8.]] peeivi – vuosmuš [[Binna Bánna]] uási kullui radiost<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.oktavuohta.com/binna-banna|nommâ=Binna Bánna lasten radio|almostittem=oktavuohta|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> <!--=== Kesimáánu ===--> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 24.]] peeivi – [[Alfred Moisiu]]st šoodâi [[Albania president|Albania 5. president]]. <!-- === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === --> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 30.]] peeivi – [[Mwai Kibaki]] algâttij [[Kenia president]] virgeest vuossâmuu keerdi. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Raymond Davis]], [[Masatoshi Koshiba]] já [[Riccardo Giacconi]]<ref name="np-phys-2002"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[John B. Fenn]], [[Kōichi Tanaka]] já [[Kurt Wüthrich]]<ref name="np-chem-2002"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Imre Kertész]]<ref name="np-lit-2002"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Jimmy Carter]]<ref name="np-peace-2002"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Paul Lauterbur]] já Sir [[Peter Mansfield]]<ref name="np-med-2002"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2002 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2002]] * [[Ive 2001 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2002]] * [[Videospellâihe 2002|Videospeelah ive 2002]] ==Šoddâmeh== * [[porgemáánu 1.]] peeivi – [[Yungmiqu]], sämmilâš pyevtitteijee já ráppájeijee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Max Perutz]], ive [[1962]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim nuorttâriijkâlâš-brittilâš molekyylbiolog (š. [[1914]])<ref name="nobel-perutz-1962">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1962/perutz/facts/ | Nommâ = Max F. Perutz | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 21.3.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi – [[Camilo José Cela]], ive [[1989]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[espanja]]lâš kirječällee (š. [[1916]])<ref name="nobel-cela-1989">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1989/cela/facts/ | Nommâ = Camilo José Cela | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 21.3.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 28.]] peeivi – [[Astrid Lindgren]], ruátálâš párnáikirječällee (š. [[1907]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2002}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-5118658">[https://yle.fi/uutiset/3-5118658 Runeberg-palkinto Risto Ahdille]. Yle. 5.2.2002. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2002">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2002/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2002]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2002">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2002/summary/ The Nobel Prize in Literature 2002]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2002">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2002/summary/ The Nobel Peace Prize 2002]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2002">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2002/summary/ The Nobel Prize in Physics 2002]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2002">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2002/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2002]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2002|*]] l1peim2bjncf07k34lc7h37vzmwl5yn 0 3279 157436 151029 2026-06-30T19:32:34Z Yupik 23 * [[Ive 2003 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2003]] 157436 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2003''' ('''MMIII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[koskokko]]. Tot lâi [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Ranya Paasonen|Ranya ElRamly]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Auringon asema''.<ref name="hs-2000004117722"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Aleksei Abrikosov]], [[Vitali Ginzburg]], [[Anthony Leggett]]<ref name="np-phys-2003"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Peter Agre]] já [[Roderick MacKinnon]]<ref name="np-chem-2003"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[J. M. Coetzee]]<ref name="np-lit-2003"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Shirin Ebadi]]<ref name="np-peace-2003"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Paul Lauterbur]] já Sir [[Peter Mansfield]]<ref name="np-med-2003"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2003 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2003]] * [[Ive 2003 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2003]] * [[Videospellâihe 2003|Videospeelah ive 2003]] ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 3.]] peeivi – [[Greta Thunberg]], ruátálâš šoŋŋâdâhaktivist * [[kesimáánu 4.]] peeivi – [[VÆB|Hálfdán Helgi Matthíasson]], islandlâš musikkár * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Quvenzhané Wallis]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 12.]] peeivi – [[Maurice Gibb]], brittilâš musikkár ("[[Bee Gees]]"), [[Robin Gibb]] jyemehâš (š. [[1949]]) * [[kesimáánu 29.]] peeivi – [[Katharine Hepburn]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1907]]) * [[čohčâmáánu 12.]] peeivi – [[Johnny Cash]], ovtâstumstaatâlâš countrylávloo (š. [[1932]]) * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Bertram Brockhouse]], ive [[1994]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim kanadalâš fysikkár (š. [[1918]])<ref name="np-brockhouse-1994">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1994/brockhouse/facts/ | Nommâ = Bertram N. Brockhouse | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-12 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 21.]] peeivi – [[André Lonlas]], ranskalâš almosvalastâllee (š. [[1910]]) * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Heydər Əliyev]], azerbaidžanlâš politikkár já [[Azerbaidžan president|Azerbaidžan täsivääldi 3. president]] iivij [[1993]]–2003 (š. [[1923]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2003}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000004117722">Ylänen, Helena. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000004117722.html Palkinto vie Ranya ElRamlyn Intiaan]. Helsingin Sanomat. 6.2.2003. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2003">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2003]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2003">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2003/summary/ The Nobel Prize in Literature 2003]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2003">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2003/summary/ The Nobel Peace Prize 2003]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2003">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2003/summary/ The Nobel Prize in Physics 2003]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2003">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2003/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2003]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2003|*]] a8y9b7i9yduc1svnj30mv7x09zo7e5k 0 3280 157438 146664 2026-06-30T19:34:13Z Yupik 23 * [[Ive 2005 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2005]] 157438 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2005''' ('''MMV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh]]. Tot lâi [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Zinaida Lindén]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''I väntan på en jordbävning''.<ref name="yle-5196039">[https://yle.fi/uutiset/3-5196039 Runeberg-palkinto Zinaida Lindénille]. Yle. 5.2.2005. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Roy J. Glauber]], [[John L. Hall]] já [[Theodor W. Hänsch]]<ref name="np-phys-2005">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2005/summary/ The Nobel Prize in Physics 2005]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Yves Chauvin]], [[Robert H. Grubbs]] já [[Richard R. Schrock]]<ref name="np-chem-2005">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2005/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2005]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Harold Pinter]]<ref name="np-lit-2005">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2005/summary/ The Nobel Prize in Literature 2005]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Aalmugijkoskâsâš aatoomenergiaornijdume]] IAEA já ton hovdâ [[Mohamed ElBaradei]]<ref name="np-peace-2005">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2005/summary/ The Nobel Peace Prize 2005]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Robin Warren]] já [[Barry Marshall]]<ref name="np-med-2005">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2005/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2005]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2005 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2005]] * [[Ive 2005 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2005]] * [[Videospellâihe 2005|Videospeelah ive 2005]] ==Šoddâmeh== * [[cuáŋuimáánu 29.]] peeivi – [[Shahadi Wright Joseph]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já tánssájeijee ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 15.]] peeivi – [[Victoria de los Ángeles]], [[katalonia]]lâš oopperalávloo (š. [[1923]]) * [[njuhčâmáánu 6.]] peeivi – [[Hans Bethe]], ive [[1967]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim saksalâš-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1906]])<ref name="np-bethe-1967">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1967/bethe/facts/ | Nommâ = Hans Bethe | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 23.7.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi – [[Doris Pettersson]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1926]])<ref name="mfafi-pettersson">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/doris-pettersson/ | Nommâ = Doris Pettersson | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="billiongraves-pettersson">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://billiongraves.com/grave/Doris-Pettersson/35211117 | Nommâ = Doris Pettersson 22 Jan 1926 - 4 Apr 2005 | Almostittem = BillionGraves | Čujottum = 17.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 20.]] peeivi – [[Jack Kilby]], ive [[2000]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš šleđgâinsner (š. [[1923]])<ref name="np-kilby-2000">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2000/kilby/facts/ | Nommâ = Jack Kilby | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[James Doohan]], kanadalâš čaittâleijee (''[[Star Trek]]'') (š. [[1920]]) * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – [[Tamara Lund]], syemmilâš oopperalávloo já čaittâleijee (š. [[1941]]) * [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi – [[Richard Smalley]], ive [[1996]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1943]])<ref name="np-smalley-1996">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1996/smalley/facts/ | Nommâ = Richard E. Smalley | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 7.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2005}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2005|*]] stlp18oa95x3vdft9z6vokjj6hcggid 0 3281 157391 151032 2026-06-30T16:46:55Z Yupik 23 * [[Ive 2007 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2007]] 157391 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2007''' ('''MMVII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vuossargâ]]. Tot lâi [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] já [[Romania]] servii [[Euroop union]]ân. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Sanna Ravi]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Ansari''.<ref name="kaleva-2390386"/> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi &ndash; [[Amoc]] vuossâmuš album [[Amok-kaččâm]] almostui. <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === --> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi – [[Cristina Fernández de Kirchner]] väljejui njuolgâ valjâiguin [[Argentiina president]]in. <!--=== Skammâmáánu ===--> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 27.]] peeivi – [[Mwai Kibaki]] algâttij nube paje [[Kenia president]]in. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Albert Fert]] já [[Peter Grünberg]]<ref name="np-phys-2007"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Gerhard Ertl]]<ref name="np-chem-2007"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Doris Lessing]]<ref name="np-lit-2007"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Al Gore]] já Ovtâstum aalmugij haldâttâsâikoskâsâš šoŋŋâdâhnubástuspaneeli [[IPCC]]<ref name="np-peace-2007"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Martin Evans]], [[Oliver Smithies]] já [[Mario Capecchi]]<ref name="np-med-2007"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2007 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2007]] * [[Ive 2007 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2007]] * [[Videospellâihe 2007|Videospeelah ive 2007]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Alan MacDiarmid]], ive [[2000]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim uđđâseelandlâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1927]])<ref name="np-macdiarmid-2000">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2000/macdiarmid/facts/ | Nommâ = Alan MacDiarmid | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 27.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 11.]] peeivi – [[Kurt Vonnegut]], ovtâstumstaatâlâš kirječällee (š. [[1922]]) * [[cuáŋuimáánu 23.]] peeivi – [[Boris Jeltsin]], [[Ruošâ president|Ruošâ 1. president]] iivij [[1991]]–[[1999]] (š. [[1931]]) * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Kai Siegbahn]], ive [[1981]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ruátálâš fysikkár (š. [[1918]])<ref name="np-siegbahn"/> * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Ernst Otto Fischer]], ive [[1973]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim saksalâš kemist (š. [[1918]])<ref name="np-chem-fischer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1973/fischer/facts/|nommâ=Ernst Otto Fischer|almostittem=NobelPrize.org|čujottum=2023-10-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 30.]] peeivi – [[Ingmar Bergman]], ruátálâš kirječällee já stivrejeijee (š. [[1918]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2007}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="kaleva-2390386">Nikula, Sanna. [https://www.kaleva.fi/sanna-ravi-voitti-runeberg-palkinnon/2390386 Sanna Ravi voitti Runeberg-palkinnon]. Kaleva. 5.2.2007. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="np-siegbahn">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1981/siegbahn/facts/ Kai M. Siegbahn]. The Nobel Prize. Čujottum 23.7.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2007">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2007/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2007]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2007">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2007/summary/ The Nobel Prize in Literature 2007]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2007">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2007/summary/ The Nobel Peace Prize 2007]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2007">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2007/summary/ The Nobel Prize in Physics 2007]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2007">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2007/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2007]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2007|*]] mjv2hjii93259lwvfsgg19e9rzfi7od 0 3282 157441 154973 2026-06-30T19:35:02Z Yupik 23 * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2009]] 157441 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2009''' ('''MMIX''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh]]. Tot lâi [[2000-loho (ihelohe)|2000-ihelove]] majemuš ihe. ==Tábáhtusah== [[Tiätuvuárkká:Jyväskylä.kuntaliitokset.svg|thumb|left|Ive 2009 [[Jyväskylä táálunkieldâ]] já [[Korpilahti]] lahtojii [[Jyväskylä]]n.]] ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Jyväskylä táálunkieldâ]] já [[Korpilahti]] lahtojii [[Jyväskylä]]n. * [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi – [[Barack Obama]] algâttij [[Ovtâstum staatâi president]] virgeest vuossâmuu keerdi. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Sofi Oksanen]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Puhdistus''.<ref name="yle-5767562"/> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === --> === Roovvâdmáánu === * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[Barack Obama]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2009-announcement">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2009/prize-announcement/|nommâ=Prize announcement|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2025-10-09|kielâ={{en}}}}</ref> <!-- === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Charles K. Kao]], [[Willard S. Boyle]] já [[George E. Smith]]<ref name="np-phys-2009"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Venkatraman Ramakrishnan]], [[Thomas A. Steitz]] já [[Ada E. Yonath]]<ref name="np-chem-2009"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Herta Müller]]<ref name="np-lit-2009"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Barack Obama]]<ref name="np-peace-2009"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Elizabeth H. Blackburn]], [[Carol W. Greider]] já [[Jack W. Szostak]]<ref name="np-med-2009"/> {{clear}} === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2009]] * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2009]] * [[Videospellâihe 2009|Videospeelah ive 2009]] ==Šoddâmeh== * [[cuáŋuimáánu 15.]] peeivi – [[Julia Butters]], ovtâstumstaatâlâš pärničaittâleijee * [[vyesimáánu 4.]] peeivi – [[Henrik (Tanska prinssâ, š. 2009)|Henrik Carl Joachim Alain]], Tanska prinssâ [[Joakim (Tanska prinssâ)|Joakim]] kuálmad já prinses [[Marie (Tanska prinses)|Marie]] vuossâmuš alge<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://kongehuset.dk/publish.php?id=21147 | Nommâ = A Prince is born | Almostittem = Tanska kunâgâsviäsu | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20090505185234/http://kongehuset.dk/publish.php?id=21147 | Vyerkkejum = 2009-05-05 | Čujottum = 2025-10-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Erik Kråkström]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1919]])<ref name="mfafi-kråkström">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/erik-krakstrom/ | Nommâ = Erik Kråkström | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 5.]] peeivi – [[Ellen-Sylvia Blind]], orjâlâš kirječällee, tihtâčällee já lávloo (š. [[1925]])<ref name="gravar.se">{{Nettikäldee|čujottâs=https://gravar.se/forsamling/arjeplog-arvidsjaurs-pastorat/arjeplogs-kyrkogard/g/ellen-sylvia-blind-b9dc5|nommâ=Ellen Sylvia Blind|almostittem=gravar.se|čujottum=2022-11-27|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[kesimáánu 8.]] peeivi – [[Omar Bongo]], gabonlâš politikkár já [[Gabon täsivääldi president|Gabon täsivääldi 2. president]] iivij 1967–2009 (š. [[1935]])<ref name="guardian-bongo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2009/jun/09/obituary-omar-bongo|nommâ=Omar Bongo|almostittem=The Guardian|čujottum=2009-06-09|äigimuddo=2024-12-31|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 25.]] peeivi – [[Farrah Fawcett]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já pyevtitteijee (š. [[1947]]) * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – [[Aage Niels Bohr]], ive [[1975]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim tanskalâš váimusfysikkár (š. [[1922]])<ref name="np-bohr-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1975/bohr/facts/ | Nommâ = Aage N. Bohr | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 26.10.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2009}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="yle-5767562">[https://yle.fi/uutiset/3-5767562 Kirjallisuuden Runeberg-palkinto Oksaselle]. Yle. 5.2.2009. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2009">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2009/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2009]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2009">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2009/summary/ The Nobel Prize in Literature 2009]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2009">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2009/summary/ The Nobel Peace Prize 2009]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2009">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2009/summary/ The Nobel Prize in Physics 2009]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2009">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2009/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2009]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2009|*]] rpxxt07gmdiscpzi4jeo7wc0l6yn8on 0 3284 157442 151035 2026-06-30T19:35:18Z Yupik 23 * [[Ive 2010 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2010]] 157442 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2010''' ('''MMX''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] vuossâmuš ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Kari Hotakainen]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Ihmisen osa''.<ref name="sr-3422386"/> <!--=== Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Andre Geim]] já [[Konstantin Novoselov]]<ref name="np-phys-2010"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Richard F. Heck]], [[Akira Suzuki]] já [[Ei-ichi Negishi]]<ref name="np-chem-2010"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Mario Vargas Llosa]]<ref name="np-lit-2010"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Liu Xiaobo]]<ref name="np-peace-2010"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Robert G. Edwards]]<ref name="np-med-2010"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2010 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2010]] * [[Ive 2010 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2010]] * [[Videospellâihe 2010|Videospeelah ive 2010]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi – [[J. D. Salinger]], ovtâstumstaatâlâš kirječällee (š. [[1919]]) * [[cuáŋuimáánu 25.]] peeivi – [[Ahti Korhonen]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1921]])<ref name="mfafi-korhonen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/ahti-korhonen/ | Nommâ = Ahti Korhonen | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 5.]] peeivi – [[Friða Á. Sigurðardóttir]], islandlâš kirječällee, jurgâleijee já filolog (š. [[1940]])<ref name="skáld-is">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skald.is/skaldatal/97-frida-a-sigurdardottir|nommâ=Fríða Á. Sigurðardóttir|almostittem=Skáld.is|čujottum=2024-03-02|kielâ={{is}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2010}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="sr-3422386">[https://sverigesradio.se/artikel/3422386 Hotakaiselle Runeberg-palkinto]. Yle. 5.2.2010. Čujottum 10.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2010">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2010/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2010]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2010">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2010/summary/ The Nobel Prize in Literature 2010]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2010">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2010/summary/ The Nobel Peace Prize 2010]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2010">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2010/summary/ The Nobel Prize in Physics 2010]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2010">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2010/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2010]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2010|*]] d44hwylo7vu7botj6s32s4gengutk61 0 3286 157445 151038 2026-06-30T19:36:36Z Yupik 23 * [[Ive 2013 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2013]] 157445 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2013''' ('''MMXIII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[majebargâ]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] niäljád ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Olli-Pekka Tennilä]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] tihtâkirjestis ''Yksinkeltainen on kaksinkeltaista''.<ref name="yle-6481429">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-6481429 | Nommâ = Kielivirheillä leikkivä runoilija sai Runeberg-palkinnon | Tahhee = Sundqvist, Janne| Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2013-02-05 | Čujottum = 2021-02-09 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> <!--=== Njuhčâmáánu ===--> ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 9.]] peeivi – [[Uhuru Kenyatta]] algâttij [[Kenia president]] virgeest. <!-- === Vyesimáánu === === Kesimáánu === --> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Kroatia]] seervâi [[Euroop union]]ân. <!-- === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[François Englert]] já [[Peter Higgs]]<ref name="np-phys-2013"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Martin Karplus]], [[Michael Levitt]] já [[Arieh Warshel]]<ref name="np-chem-2013"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Alice Munro]]<ref name="np-lit-2013"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Kemiallij viärjui kieldimornijdume]]<ref name="np-peace-2013"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Randy Schekman]], [[Thomas Südhof]] já [[James Rothman]]<ref name="np-med-2013"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2013]] * [[Ive 2013 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2013]] * [[Videospellâihe 2013|Videospeelah ive 2013]] ==Šoddâmeh== * [[syeinimáánu 22.]] peeivi – [[George (Ovtâstum kunâgâskode prinssi)|Prinssâ George]], Ovtâstum kunâgâskode prinssâ ==Jämimeh== * [[kuovâmáánu 2.]] peeivi – [[Abraham Iyambo]], [[namibia]]lâš politikkár já minister (š. [[1961]]) * [[kuovâmáánu 19.]] peeivi – [[Robert Coleman Richardson]], ive [[1996]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš [[fyysiik|fysikkár]] (š. [[1937]])<ref name="np-richardson-1996">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1996/richardson/facts/ | Nommâ = Robert C. Richardson | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Heikki Siren]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1918]])<ref name="mfafi-siren">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/heikki-siren/ | Nommâ = Heikki Siren | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Heinrich Rohrer]], ive [[1986]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim sveiccilâš fysikkár (š. [[1933]])<ref name="np-rohrer-1986">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1986/rohrer/facts/ | Nommâ = Heinrich Rohrer | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 27.]] peeivi – [[Lou Reed]], ovtâstumstaatâlâš musikkár (š. [[1942]]) * [[skammâmáánu 19.]] peeivi – [[Frederick Sanger]], iivij [[1958]] já [[1980]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš biokemist (š. [[1918]])<ref name="np-sanger-1958">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1958/sanger/facts/ | Nommâ = Frederick Sanger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="np-sanger-1980">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1980/sanger/facts/ | Nommâ = Frederick Sanger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-11 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[Paul Walker]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1973]]) * [[juovlâmáánu 5.]] peeivi – [[Nelson Mandela]], ive [[1993]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[Maadâ-Afrik]] president (š. [[1918]])<ref name="np-mandela-1993">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1993/mandela/facts/ | Nommâ = Nelson Mandela | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 13.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2013}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2013">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2013/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2013]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2013">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2013/summary/ The Nobel Prize in Literature 2013]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2013">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2013/summary/ The Nobel Peace Prize 2013]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2013">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2013/summary/ The Nobel Prize in Physics 2013]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2013">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2013/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2013]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2013|*]] 2fluv1ra7uazweq2csomb8ca91yftb9 0 3287 157447 151039 2026-06-30T19:37:03Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157447 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2015''' ('''MMXV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[tuorâstâh]]. Tot lâi [[2010-loho|2010-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== <!--=== Uđđâivemáánu ===--> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Joni Skiftesvik]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Valkoinen Toyota vei vaimoni''.<ref name="yle-7782850">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-7782850 |nommâ=Runeberg-palkittu Joni Skiftesvik on tuottelias ammattimies | tahhee= Pesonen, Mikko | almostittem=Yle | čujottum=2015-02-05 | äigimuddo=2015-02-09 | kielâ={{fi}}}}</ref> <!-- === Njuhčâmáánu === === Cuáŋuimáánu === === Vyesimáánu === === Kesimáánu === === Syeinimáánu === === Porgemáánu === === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === --> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Takaaki Kajita]] já [[Arthur B. McDonald]]<ref name="np-phys-2015"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Tomas Lindahl]], [[Paul Modrich]] já [[Aziz Sancar]]<ref name="np-chem-2015"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Svetlana Aleksijevič]]<ref name="np-lit-2015"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Tunisia aalmuglii dialog kvartet]]<ref name="np-peace-2015"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[William C. Campbell]], [[Satoshi Ōmura]] já [[Tu Youyou]]<ref name="np-med-2015"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2015 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2015]] * [[Ive 2015 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2015]] * [[Videospellâihe 2015|Videospeelah ive 2015]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Boris Morukov]], ryeššilâš kosmonaut já tuáhtár (š. [[1950]]) * [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi – [[Yves Chauvin]], ive [[2005]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[ranska]]lâš kemist (š. [[1930]])<ref name="np-chauvin-2005">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2005/chauvin/facts/ | Nommâ = Yves Chauvin | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 1.1.2023 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 12.]] peeivi – [[Terry Pratchett]], eŋlandlâš kirječällee (š. [[1948]]) * [[cuáŋuimáánu 15.]] peeivi – [[Gunilla Wolde]], ruátálâš párnáikirječällee já kovvejeijee (š. [[1939]])<ref name="skbl-wolde">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.skbl.se/en/article/GunillaWolde|nommâ=Barbro Gunilla Wolde|almostittem=skbl.se|čujottum=2024-03-18|tahhee=Hermansson, Kristina|äigimuddo=2018-03-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 2.]] peeivi – [[Irwin Rose]], ive [[2004]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biokemist (š. [[1926]]) * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Yōichirō Nambu]], ive 2008 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš-ovtâstumstaatâlâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1921]])<ref name="np-nambu-2008">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/nambu/facts/ | Nommâ = Yoichiro Nambu | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Henning Mankell]], ruátálâš kirječällee já teatterstivrejeijee (š. [[1948]]) * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[Richard F. Heck]], ive [[2010]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1931]])<ref name="np-heck-2010">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2010/heck/facts/ | Nommâ = Richard F. Heck | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 11.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2015}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-2015">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2015/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2015]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-2015">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2015/summary/ The Nobel Prize in Literature 2015]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-2015">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2015/summary/ The Nobel Peace Prize 2015]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-2015">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2015/summary/ The Nobel Prize in Physics 2015]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-2015">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2015/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2015]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:2015|*]] 31yigv3j0eit5mzsbw5mlp97sleu8nf 0 3289 157397 156238 2026-06-30T16:48:50Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ Sämikielâlâš 157397 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2021''' ('''MMXXI''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] nubbe ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Heinävesi|Heinävesi kieldâ]] sirdâšui [[Maadâ-Savo eennâmkodde]]est [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil eennâmkoodán]], [[Iitti|Iitti kieldâ]] sirdâšui [[Kymileevi eennâmkodde]]est [[Päijät-Häme eennâmkodde|Päijät-Häme eennâmkoodán]], [[Isokyrö|Isokyrö kieldâ]] sirdâšui [[Pohjanmaa eennâmkodde]]est [[Maadâ-Pohjanmaa eennâmkodde|Maadâ-Pohjanmaa eennâmkoodán]], [[Joroinen|Joroisii kieldâ]] sirdâšui [[Maadâ-Savo eennâmkodde]]est [[Tave-Savo eennâmkodde|Tave-Savo eennâmkoodán]] já [[Kuhmoinen|Kuhmoisii kieldâ]] sirdâšui [[Koskâ-Suomâ eennâmkodde]]est [[Pirkanmaa eennâmkodde|Pirkanmaa eennâmkoodán]]. * [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi – [[Joe Biden]] algâttij [[Ovtâstum staatâi president]] virgeest. * [[uđđâivemáánu 26.]] peeivi – [[Eestieennâm uáiviminister|Eestieennâm 19. uáiviministerin]] väljejui [[Eestieennâm reformpiäládâh|Eestieennâm reformpiäláduv]] saavâjođetteijee [[Kaja Kallas]]. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Marisha Rasi-Koskinen]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Rec''.<ref name="yle-11772484"/> * [[kuovâmáánu 13.]] peeivi – [[Mario Draghi]] algâttij [[Italia uáiviminister]] virgeest. * [[kuovâmáánu 15.]] peeivi – [[Nigeria]]lâš [[Ngozi Okonjo-Iweala]] väljejui [[Maailm kävppiservi]] WTO saavâjođetteijen. ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Samia Suluhu Hassan]] algâttij [[Tansania president]] virgeest. ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2021|31. Sámi Grand Prix]] uárnejui. Juoigâmuási vuoitij [[Máhtte Ánte J. Sara]]<ref name="nrk-15442768">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/dette-er-vinnere-av-sami-grand-prix-2021-1.15442768 | Nommâ = Vant Sámi Grand Prix – Barndomsdrøm som har gått i oppfyllelse | Tahhee = Utsi, Johan Ante já Norvang, Kolbjørn | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 3.4.2021| Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{no}}}}</ref> já lávlumuási vuoittijn [[Lávre Johan Eira|Lávre]]&[[Hildá Länsman|Hilda]].<ref name="nrk-1.15389184">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/na-_adda-sami-grand-prix-2021-_-nrk-mielde-lagideame-1.15389184 | Nommâ = Ná šaddá Sámi Grand Prix 2021 | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 25.2.2021 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 10.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi – [[Marja Mortensson]] vuoitij [[Áillohaš-muusikpalhâšume]].<ref name="nrk-15442715"/> * [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi – [[Vjosa Osmani]] väljejui [[Kosovo president]]in. * [[cuáŋuimáánu 9.]] peeivi – [[DAT]] almostitij [[Sámi Grand Prix 2021 (album)|nurâldâhskiäru]] taan ive [[Sámi Grand Prix 2021|Sámi Grand Prix]] -kišto pittáin njuolgist [[muusikpalvâlus]]sáid neetist. ===Vyesimáánu=== [[Tiätuvuárkká:Maneskin 2018.jpg|thumb|right|[[Italia]]lâš muusikjuávkku [[Måneskin]] ive 2018]] * [[vyesimáánu 18.]]–[[vyesimáánu 22.|22.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Rotterdam]]ist [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmijn]]. Kišto vuoitij [[Italia]] ovdâsteijee [[Måneskin]] pittáin ''Zitti e buoni''. ** [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Ive 2021 Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 20.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Ive 2021 Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 22.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2021|Ive 2021 Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui. <!--=== Kesimáánu ===--> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2020|Tokio olympialiih]] algii. ===Porgemáánu=== * [[porgemáánu 5.]] peeivi – [[Arja Koriseva]] finnij [[Časkoslaavlâ-Finlandia]] -palhâšume. * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2020|Tokio olympialiih]] nuhhii. * [[porgemáánu 13.]] peeivi – [[Ucjuv kieldâ]] já [[Sämitige (Suomâ)|Sämitige]] almostittii [[Kaavpugfiäráán]]-moobiilspeelâ kuulmâ sämikielân. * porgemáánu 13.–[[porgemáánu 17.|17.]] peeivi – 16. [[Wikimania]] uárnejui. * [[porgemáánu 14.]] peeivi – [[Riikka Purra]] väljejui [[Vuáđusyemmiliih|Vuáđusyemmilij]] saavâjođetteijen. * [[porgemáánu 24.]] peeivi – [[Kesiparaolympialiih 2020|Tokio paraolympialiih]] algii. ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 5.]] peeivi – [[Kesiparaolympialiih 2020|Tokio paraolympialiih]] nuhhii. * [[čohčâmáánu 26.]] peeivi – [[Sveicci|Sveeicist]] uárnejui [[aalmugjienâstem]] [[Sveeici näimilittolaahâ|näimilittolaavâ]] nubásmitmist. Iänádâh [[sveicci]]lijn tuhhiittij laavâ nubásmittem [[täsiárvusâš näimilittolaahâ|täsiárvusubbon]]. ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[David Julius]] já [[Ardem Patapoutian]] vuoittijn [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2021-guardian">Sample, Ian. [https://www.theguardian.com/science/2021/oct/04/nobel-prize-in-medicine-awarded-to-us-duo-for-work-on-sense-of-touch Nobel prize in medicine awarded to US duo for work on sense of touch]. The Guardian. 4.10.2021. Čujottum 4.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-med-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2021/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 4.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[Fumio Kishida]] algâttij [[Jaapaan uáiviminister]] virgeest. * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Syukuro Manabe]], [[Klaus Hasselmann]] já [[Giorgio Parisi]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2021-guardian">Sample, Ian. [https://www.theguardian.com/books/2021/oct/05/nobel-prize-physics-scientists-sykuro-manabe-klaus-hasselmann-giorgio-parisi-win-climate Trio of scientists win Nobel prize for physics for climate work]. The Guardian. 5.10.2021. Čujottum 5.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-phys-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2021/summary/ The Nobel Prize in Physics 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 5.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Benjamin List]] já [[David W.C. MacMillan]] vuoittijn [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2021-guardian">Devlin, Hannah. [https://www.theguardian.com/books/2021/oct/06/pair-win-nobel-prize-in-chemistry-for-work-on-organic-catalysts Pair win Nobel prize in chemistry for work on organic catalysts]. The Guardian. 6.10.2021. Čujottum 6.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-chem-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2021/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 5.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Abdulrazak Gurnah]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2021-guardian">Flood, Alison. [https://www.theguardian.com/books/2021/oct/07/abdulrazak-gurnah-wins-the-2021-nobel-prize-in-literature Abdulrazak Gurnah wins the 2021 Nobel prize in literature]. The Guardian. 7.10.2021. Čujottum 7.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-lit-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2021/summary/ The Nobel Prize in Literature 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 7.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Maria Ressa]] já [[Dmitry Muratov]] vuoittijn [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2021-guardian">Henley, Jon, Sauer, Pjotr já Ratcliffe, Rebecca. [https://www.theguardian.com/world/2021/oct/08/journalists-maria-ressa-and-dmitry-muratov-win-nobel-peace-prize Journalists Maria Ressa and Dmitry Muratov win Nobel peace prize]. The Guardian. 8.10.2021. Čujottum 8.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-peace-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/summary/ The Nobel Peace Prize 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 8.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> ===Skammâmáánu=== * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[Barbados]]ist šoodâi täsiväldi.<ref name="bbc-59470843">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/world-latin-america-59470843| Nommâ = Barbados becomes a republic and parts ways with the Queen | Almostittem = BBC News | Äigimuddo = 30.11.2021| Čujottum = 30.11.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 1.]] peeivi – Syemmilâš kirječällee [[Jukka Viikilä]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Taivaallinen vastaanotto]]''.<ref name="iltalehti-21b8c806">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/21b8c806-048a-48e6-99fa-319fa94e3727 | Nommâ = Jukka Viikilä voitti kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinnon – taas | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 1.12.2021| Čujottum = 2.12.2021 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 1.]] peeivi – [[Xiomara Castro]] väljejui [[Honduras president]]in. * [[juovlâmáánu 4.]] peeivi – [[Krško kaavpugkieldâ|Krško]] kieldâst šoodâi [[Slovenia kaavpugkieldah|kaavpugkieldâ]].<ref name="dnevnik-1042978438">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dnevnik.si/1042978438|nommâ=Občina Krško od danes Mestna občina Krško|almostittem=Dnevnik|čujottum=2022-12-23|äigimuddo=2021-12-04|kielâ={{sl}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 4.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[Antarktis]]ist. * [[juovlâmáánu 6.]] peeivi – [[Karl Nehammer]] väljejui [[Nuorttâriijkâ littokansler]]in. * [[juovlâmáánu 8.]] peeivi – [[Olaf Scholz]] väljejui [[Saksa littokansler]]in. * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Gabriel Boric]] väljejui [[Chile president]]in. * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[James Webb -komovuotâteleskoop]] paččui máátkán. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Syukuro Manabe]], [[Klaus Hasselmann]] já [[Giorgio Parisi]]<ref name="np-phys-2021-guardian"/><ref name="np-phys-2021"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Benjamin List]] já [[David W.C. MacMillan]]<ref name="np-chem-2021"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Abdulrazak Gurnah]]<ref name="np-lit-2021"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Maria Ressa]] já [[Dmitry Muratov]] <ref name="np-peace-2021"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[David Julius]] já [[Ardem Patapoutian]]<ref name="np-med-2021"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2021]] * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2021]] * [[Videospellâihe 2021|Videospeelah ive 2021]] ==Šoddâmeh== * [[njuhčâmáánu 26.]] peeivi – [[Julian (Ruotâ prinssâ)|Julian Herbert Folke]], Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] kuálmád alge<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prins Julian är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias tredje barn. Han föddes den 26 mars 2021 och döptes i Drottningholms slottskyrka den 14 augusti 2021. | Čujottum = 2025-10-09 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> * [[kesimáánu 4.]] peeivi – [[Lilibet Mountbatten-Windsor]], [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] prinses ==Jämimeh== [[Tiätuvuárkká:Michael Collins (S69-31742, restoration) (cropped).jpg|thumb|Michael Collins ive [[1969]]]] [[Tiätuvuárkká:Kirsi Kunnas 2.jpg|thumb|Kirsi Kunnas ive [[2012]]]] * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[Martinus J. G. Veltman]], ive [[1999]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim hollandlâš [[fyysiik|fysikkár]] (š. [[1931]])<ref name="np-veltman-1999">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1999/veltman/facts/ | Nommâ = Martinus J.G. Veltman | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 5.]] peeivi – [[Osian Ellis]], [[wales]]lâš [[harppu]]čuojâtteijee, šuoŋârähtee já máttáátteijee (š. [[1928]]) * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Michael Apted]], brittilâš elleekovestivrejeijee (š. [[1941]]) * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Sinikka Nopola]], syemmilâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1953]])<ref name="hs-2000007739363"/> * [[uđđâivemáánu 16.]] peeivi – [[Pave Maijanen]], syemmilâš musikkár (š. [[1950]])<ref name="hs-2000007744668"/> * [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi – [[Hank Aaron]], ovtâstumstaatâlâš pesipálustâllee (š. [[1934]]) * [[uđđâivemáánu 26.]] peeivi – [[Berit Oskal Eira]], sämmilâš puásuituállee já politikkár (š. [[1951]])<ref name="nrk-15350996"/> * [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi – [[Tiina Rinne]], syemmilâš čaittâleijee (š. [[1929]])<ref name="yle">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/uutiset/3-11756622 | Nommâ = Kotikadusta tuttu näyttelijä Tiina Rinne on kuollut | Tahhee = | Almostittem = Yle Uutiset | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.1.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 15.1.2022 | Kielâ = {{ fi }} }}</ref> * [[kuovâmáánu 1.]] peeivi – [[Dustin Diamond]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já komikkár (š. [[1977]])<ref name="is-dd-122021"/> * [[kuovâmáánu 21.]] peeivi – [[Aini Tahvanainen]], syemmilâš kirječällee (š. [[1929]])<ref>Jäämmimalmottâs, Karjalainen 28.3.2021, s. B17 {{fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 26.]] peeivi – [[Kaarina Valoaalto]], syemmilâš kirječällee já tivtâsteijee (š. [[1948]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/muistot/art-2000007910382.html | Nommâ = Kaarina Valoaalto 1948–2021 | Tahhee = Mörö, Mari | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 11.4.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://poesia.fi/2021/03/kirjailija-kaarina-valoaalto-on-kuollut/ | Nommâ = Kirjailija Kaarina Valoaalto on kuollut | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.3.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref><ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007886883.html | Nommâ = Kirjailija Kaarina Valoaalto on kuollut | Tahhee = Airola, Laura | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.3.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.1.2022 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> * [[cuáŋuimáánu 1.]] peeivi – [[Isamu Akasaki]], ive [[2014]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš insner já fysikkár (š. [[1929]])<ref name="np-akasaki-2014">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2014/akasaki/facts/ | Nommâ = Isamu Akasaki | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 14.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 7.]] peeivi – [[Ina Marija Bartaitė]], liettualâš čaittâleijee (š. [[1996]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.imdb.com/name/nm7139921/ | Nommâ = Ina Marija Bartaitė | Tahhee = | Almostittem = Internet Movie Database | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.1.2022 | Kielâ = {{ en }} }}</ref> * [[cuáŋuimáánu 24.]] peeivi – [[Pentti Kirstilä]], syemmilâš rikoskirječällee já toimâtteijee (š. [[1948]])<ref>Jäämmimalmottâs. Satakunnan Kansa 6.6.2021, s. B20 {{fi}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 28.]] peeivi – [[Michael Collins]], ovtâstumstaatâlâš astronaut (š. [[1930]]) * [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Raili Pietilä]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1926]])<ref name="mfafi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/raili-pietila/ | Nommâ = Raili Pietilä | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 16.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Toshihide Maskawa]], ive 2008 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[jaapaan]]lâš teoreetlâš fysikkár (š. [[1940]])<ref name="np-maskawa-2008">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/maskawa/facts/ | Nommâ = Toshihide Maskawa | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Steven Weinberg]], ive [[1979]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1933]])<ref name="np-weinberg-1979">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1979/weinberg/facts/ | Nommâ = Steven Weinberg | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Jaan Kaplinski]], eestilâš tihtâčällee, filosof já jurgâleijee (š. [[1941]])<ref name="hs-2000008181369"/> * [[čohčâmáánu 11.]] peeivi – [[Minna Aaltonen]], syemmilâš čaittâleijee (š. [[1966]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.is.fi/viihde/art-2000008296359.html | Nommâ = Gladiaattorit-juontaja Minna Aaltonen on kuollut | Tahhee = Åkman, Erika | Almostittem = Ilta-Sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 28.9.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.1.2022 | Kielâ = {{ fi }} }}</ref> * [[čohčâmáánu 13.]] peeivi – [[Antony Hewish]], ive [[1974]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš radioastronom (š. [[1924]])<ref name="np-hewish-1974">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1974/hewish/facts/ | Nommâ = Antony Hewish| Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 14.]] peeivi – [[Antonio Martínez Sarrión]], espanjalâš tihtâčällee já jurgâleijee (š. [[1939]]) * [[čohčâmáánu 17.]] peeivi – [[Abdelaziz Bouteflika]], algerialâš politikkár já [[Algeria president]] iivij 1999–2019 (š. [[1937]]) * [[roovvâdmáánu 1.]] peeivi – [[Anni Sarre]], anarâš kirječällee, tivtâsteijee já máálájeijee (š. [[1936]]) * [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi – [[Antonio Debenedetti]], italialâš kirječällee já toimâtteijee (š. [[1937]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.repubblica.it/cultura/2021/10/04/news/morto_antonio_debenedetti-320690414/ | Nommâ = Morto Antonio Debenedetti, l'ultimo testimone del Novecento | Tahhee = | Almostittem = La Repubblica | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 4.10.2021 | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.1.2022 | Kielâ = {{ it }} }}</ref> * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[Erkki Elorinne]], syemmilâš kirječällee (š. [[1935]])<ref>Jäämmimalmottâs, Länsi-Savo 24.10.2021, s. B17 <small>(suomâkielân)</small></ref> * [[skammâmáánu 8.]] peeivi – [[Kirsi Kunnas]], syemmilâš akateemikkár, tivtâsteijee, párnáikirječällee já jurgâleijee (š. [[1924]]) * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Eino Kinnunen]], syemmilâš eennâmviljâleijee já kirječällee (š. [[1930]])<ref>Jäämmimalmottâs, Savon Sanomat 28.11.2021, s. B4 <small>(suomâkielân)</small></ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Sinikka Tirkkonen]], syemmilâš máttáátteijee, tihtâčällee já kirječällee (š. [[1954]]) * [[skammâmáánu 29.]] peeivi – [[C.J. Hunter]], ovtâstumstaatâlâš kuulašlivgejeijee já välmejeijee (š. [[1968]]) * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – [[Marjorie Tallchief]], [[osage]]lâš-ovtâstumstaatâlâš baaleet-tánssájeijee (š. [[1926]]) * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Robert H. Grubbs]], ive [[2005]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1942]])<ref name="grubbs-np-chem-2005">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2005/grubbs/facts/ | Nommâ = Robert H. Grubbs – Facts | Almostittemsaje = NobelPrize.org | Almostittee = Nobel Prize Outreach AB | Čujottum = 27.12.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 26.]] peeivi – [[Desmond Tutu]], ive [[1984]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim maadâafriklâš pispe já arkkâpispe (š. [[1931]])<ref name="tutu-np-peace-1984">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1984/tutu/facts/ | Nommâ = Desmond Tutu – Facts | Almostittemsaje = NobelPrize.org | Almostittee = Nobel Prize Outreach AB | Čujottum = 26.12.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Betty White]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já komikkár (š. [[1922]])<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-53723448 | Nommâ = Obituary: Betty White, the Golden Girl with a heart of gold | Äigimuddo = 31.12.2021 | Almostittee = BBC | Čujottum = 1.1.2022 | Kielâ = {{en}} }}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2021}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="hs-2000007739363">Määttänen, Juuso. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007739363.html Kirjailija Sinikka Nopola on kuollut]. Helsingin Sanomat. 14.1.2021 Čujottum 14.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="hs-2000007744668">Niemi, Onni. [https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000007744668.html Muusikko Pave Maijanen on kuollut]. Helsingin Sanomat. 16.1.2021. Čujottum 17.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="hs-2000008181369">Ahola, Suvi. [http://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000008181369.html Virolainen kirjailija Jaan Kaplinski on kuollut]. Helsingin Sanomat. 9.8.2021 Čujottum 17.8.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nrk-15350996">[https://www.nrk.no/sapmi/berit-oskal-eira-lea-japman-1.15350996 Berit Oskal Eira lea jápmán]. NRK Sápmi. 29.1.2021. Čujottum 1.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="is-dd-122021">Pudas, Mari. [https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/dfb3471c-0a26-4851-a900-4f6982d5cb7d Näyttelijä Dustin Diamond, 44, on kuollut - päivitys Facebookissa antoi vielä toivoa]. Iltalehti. 1.2.2021. Čujottum 1.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="yle-11772484">Gustafsson, Miia. [https://yle.fi/uutiset/3-11772484 Kirjailija Marisha Rasi-Koskisen poikkeuksellinen teos voitti Runeberg-palkinnon]. Yle. 5.2.2021. Čujottum 9.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="nrk-15442715">Utsi, Johan Ante. [https://www.nrk.no/sapmi/marja-mortensson-_26_-mottok-arets-ailloha_-pris-1.15442715 Marja Mortensson fikk årets Áillohaš-pris]. NRK Sápmi. 3.4.2021. Čujottum 4.4.2021 <small>(tárukielân)</small></ref> }} [[Luokka:2021|*]] bqn0wnxwwkstehgovzhhxn3z9rd4wn3 3 4784 157360 157283 2026-06-30T14:58:34Z Seipinne 19 /* Fiks det! */ Vástádâs 157360 wikitext text/x-wiki == Flower of the month == [[File:Diapensia lapponica Kilpisjärvi 2012-07.jpg|thumb|<center>Diapensia lapponica]] Hi Seipinne For your huge efforts on Inarisami Wikipedia I want to award you with the [[:als:Wikipedia:Blueme vum Monet|Flower of the month]]. Best regards, --[[Kevttee:Holder|Holder]] ([[Savâstâllâm kevttest:Holder|savâstâllâm]]) 3. uđđâivemáánuta 2021 kello 07.59 (EET) == [[:fi:Wikiprojekti:Punaisten_linkkien_naiset/2021|Ruopsis liiŋkâi nisonij (já eressuhâpiälálij) -kišto]] == Tiervâ! Wikimedia Suomâ uárnee [[:fi:Wikiprojekti:Punaisten_linkkien_naiset/2021|Ruopsis liiŋkâi nisonij (já eressuhâpiälálij) -kišto]] 1.-30.4., jis halijdah servâđ mield :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. cuáŋuimáánuta 2021 kello 00.35 (EEST) :Tiervâ, já takkâ! :) Huámmášim taam kale mutâ smiettim ete ij lah jiermi innig uásálistiđ taan muddoost. -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 23. cuáŋuimáánuta 2021 kello 00.52 (EEST) ::Ok! Puáttee cuáŋuimáánu lii oppeet, jis talle halijdah servâđ mield :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 23. cuáŋuimáánuta 2021 kello 17.03 (EEST) == Pittámyenster == Halijdiččim rähtiđ teehi pittámyenster skiärruartikkâlij várás nuuvtko [[:en:Faith_(The_Cure_album)#Track_listing|taa]], mut muu myenstertáiđu já -máttu iä pijssáá toos. Suomâkielâg Wikipediast lii meid [[:fi:Malline:Kappalelista|siämmáálágán myenster]]. Lah-uv tust äigi já mielâ išediđ, ko lah superčeppi tággáár aašijn? (Já ij lah eeti, jis vástádus lii "ij"; tot lii viehâ stuorrâ táttum :)) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 24. cuáŋuimáánu 2021 kello 15.23 (EEST) :Koolgâm váhá tutkâđ já keččâliđ, jis must luhostuččij rähtiđ tággáár. Jiem lah vises máátám-uv mungin. Návt jotelávt ko keččâlim, te ij aainâskin vala tooimâ. -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 25. cuáŋuimáánu 2021 kello 01.56 (EEST) ::Oro tääl toimâmin kuittâg-uv. Muštâl jis šaddeh čuolmah :) -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 25. cuáŋuimáánuta 2021 kello 12.57 (EEST) :::Addâgâs, vájáldittim kijtteđ! Tot muččâd já tuáimá pyereest! :) -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. vyesimáánu 2021 tme 08:16 (EEST) == How we will see unregistered users == <div lang="fi" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hei! Saat tämän viestin, koska olet ylläpitäjä Wikimedian wikissä. Tällä hetkellä jonkun muokatessa Wikimedian wikiä kirjautumattomana, hänen IP-osoitteensa tulee näkyville. Kuten olet saattanut kuulla, emme voi tehdä näin enää tulevaisuudessa. Tämä päätös on Wikimedia Foundationin Legal-osaston tekemä, ja johtuu siitä, että yksityisyyttä verkossa koskevat normit ja määräykset ovat muuttuneet. IP:n sijaan näytämme naamioidun identiteetin. Ylläpitäjänä '''sinulla on yhä pääsy IP-osoitteeseen'''. Saataville tulee myös uusi käyttäjäryhmä niille, joiden täytyy nähdä rekisteröitymättömien käyttäjien koko IP-osoite vandalismin, häiriköinnin ja spämmin torjumiseksi ilman, että hänen täytyy olla ylläpitäjä. Muutosten tarkastajat näkevät myös osan IP-osoitteesta ilman tätä käyttäjäoikeutta. Pyrimme myös auttamaan luomalla [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|parempia työkaluja]]. Jos et ole aiemmin kuullut tästä, niin voit [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|lukea lisää Metasta]]. Jos haluat varmistua, ettei sinulta mene ohi tekniset muutokset Wikimedian wikeissä, voit [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|tilata]] [[m:Tech/News|viikoittaisen uutiskirjeen]]. Meillä on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|kaksi ehdotettua tapaa]] kuinka tämä identiteetti voisi toimia. '''Arvostaisimme palautettasi''' siitä, kumpi sinun mielestäsi voisi toimia paremmin sinulle ja sinun wikillesi, nyt sekä tulevaisuudessa. Voit [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|kertoa meille mielipiteesi täällä]]. Voit kirjoittaa kielelläsi. Ehdotukset on jätetty lokakuussa ja teemme päätöksen 17. tammikuuta jälkeen. Kiitos. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 4. uđđâivemáánu 2022 tme 20:19 (EET) <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Johan (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 --> == Lua == Here are the links for Lua in case you need them: * [https://lucaswerkmeister.de/posts/2022/03/20/mw-lua-for-non-lua-programmers/ Lucas Werkmeister's blog] * [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual|Lua reference manual]] * [[:en:b:Lua Programming|English Wikibooks book on Lua]] [[Kevttee:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] ([[Savâstâllâm kevttest:Jon Harald Søby|savâstâllâm]]) 18. roovvâdmáánu 2022 tme 14:32 (EEST) == Vertical header -myenster? == Tiervâ! Puávtáččih-uv rähtiđ teehi nk. [[En:Template:Vertical header|vertical header -myenster]]? Halijdâm lasettiđ [[Euroviisuh-lávlumkišto 2023|Euroviisui artikkâlân]] lase fiijnâ tavlustuvâid ;D Takkâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. vyesimáánu 2023 tme 21.53 (EEST) :Tiervâ! :Tääl lii já kolgâččij toimâđ. Jiem ráhtám vert header jiemge verth -myensterijd, ko toh láá tuše uđđâsiststivriimeh, mutâ taid-uv puáhtá kal rähtiđ jis tot älkkeedit eellim. - [[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 20. vyesimáánu 2023 tme 10.55 (EEST) == Haldâšeijeeh == Puávtáččih-uv tun [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Permanent_administrator_rights_/_Several_users@smnwiki išediđ já kommentistiđ]? [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 10. kesimáánu 2023 tme 12.49 (EEST) == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> 10. syeinimáánu 2023 tme 15.08 (EEST) <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Samuel (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&oldid=25272792 --> == Bottân pargo? == Tiervâ! Mist lii maŋgii taan wikist vijdod* ige vijđod*. Puávtáh-uv tun täid tivvoođ bottáin? Takkâ! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 2. roovvâdmáánu 2023 tme 11.22 (EEST) :Tiervâ! Tääl kolgâččii leđe puoh oornigist. -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 14. roovvâdmáánu 2023 tme 11.30 (EEST) ::Takkâ ennuv! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 14. roovvâdmáánu 2023 tme 12.50 (EEST) ::Hirmâd pyeri, takkâ ennuv! -[[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 14. roovvâdmáánu 2023 tme 14.28 (EEST) == [[fr:Modèle:Infobox_Nation_aux_Jeux_olympiques|Modèle:Infobox Nation aux Jeux olympiques]] == [[fr:Modèle:Infobox_Nation_aux_Jeux_olympiques|Modèle:Infobox Nation aux Jeux olympiques]] tot lii. - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 7. čohčâmáánu 2024 tme 16.14 (EEST) == Meet-up? == Hi Seipinne, I'm interested in the people behind the Inari Sami (SMN) Wikipedia. I'll be visiting Finland (Helsinki and Inari) in late October. Would it be possible to have a face-to-face talk, either with you or one of your fellow Wikipedians? I'm an author working on a book about small languages. Thank you! [[Kevttee:Ongast|Ongast]] ([[Savâstâllâm kevttest:Ongast|savâstâllâm]]) 16. čohčâmáánu 2024 tme 13.28 (EEST) == Staatâi "myenster" == Taa lii [[Kevttee:Yupik/Staatah|staatâi "myenster"]] :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 5. roovvâdmáánu 2024 tme 00.40 (EEST) :Takkâ! -[[Kevttee:Seipinne|Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 5. roovvâdmáánu 2024 tme 00.41 (EEST) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26. uđđâivemáánu 2025 tme 08.24 (EET) </div> <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Doc James@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Myenster == Puávtáččih-uv rähtiđ [https://fi.wikipedia.org/wiki/Malline:Taksonomia/sienet taam myenster] talle ko oostah? Takkâ! [[Kevttee:Muotâ|Muotâ]] ([[Savâstâllâm kevttest:Muotâ|savâstâllâm]]) 16. njuhčâmáánu 2025 tme 11.06 (EET) == [[Wikipedia:Oho artikkâl/41 (2025)]] == Hi, Seipinne. I chose a new article of the week for next week, because usually two articles of biology are not sent to the main page on consecutive weeks. [[Amurleopard]] is definitely worth of main page, but ... sometimes next year. [[Kevttee:Taivo|Taivo]] ([[Savâstâllâm kevttest:Taivo|savâstâllâm]]) 29. čohčâmáánu 2025 tme 21.01 (EEST) :Or maybe later on this year? :) - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 29. čohčâmáánu 2025 tme 21.35 (EEST) ::No place for that. 44th, 48th and 52ns week are already biology. [[Kevttee:Taivo|Taivo]] ([[Savâstâllâm kevttest:Taivo|savâstâllâm]]) 29. čohčâmáánu 2025 tme 22.28 (EEST) :::Dang! Next year it is then! - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. čohčâmáánu 2025 tme 00.10 (EEST) :Hi! Yes, I normally avoid putting two articles of biology as well as two person articles etc. in a row, but figured it isn't a big deal if every once in a while that happens. :But thank you for changing it, it's better like that! And thank you for adding some for the upcoming weeks as well, it's really helpful. I changed week 43 article only because it is the Sámi language week, so I wanted to have something related to that. :) [[Kevttee:Seipinne|&#45;Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 4. roovvâdmáánu 2025 tme 11.57 (EEST) == Myenstereh.... == Tiervâ! Viggim rähtiđ [[Myenster:Puáttee]] já [[Myenster:Puáttee tábáhtus]], mut vuossâmuš ij tooimâ já te nubbegin ij tooimâ. Puávtáččih-uv tun toid tivvoođ? - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 24. uđđâivemáánu 2026 tme 00.03 (EET) :Hei! Tääl oroččij lemin oornigist :) [[Kevttee:Seipinne|&#45;Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 1. kuovâmáánu 2026 tme 15.46 (EET) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28. cuáŋuimáánu 2026 tme 23.11 (EEST) </div> <!-- Viestin on lähettänyt Käyttäjä:Keegan (WMF)@metawiki käyttämällä luetteloa, joka on sijainnissa https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Fiks det! == [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Fiks_det!/2026-06|Kannat servâđ taan máánu kiišton]]! :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 01.48 (EEST) :Naa, servim tääl, mutâ uáiniđ leš rekinist-uv tot val muu čuágáid :D [[Kevttee:Seipinne|&#45;Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 17.58 (EEST) eevwfp1z8thb1p15dz3gqaygipygnsx 0 5036 157370 157323 2026-06-30T15:52:15Z Yupik 23 /* Albumeh */ 157370 wikitext text/x-wiki '''Aila-duo''' lâi muusikjuávkku, mon anarâš musikkár [[Heli Aikio]] já syemmilâš musikkár [[Jessika Lampi]] vuáđudáin ive 2013.<ref name="nrk-12099221">Boine, Marianne já Sara, Klemet Anders. [https://www.nrk.no/sapmi/de-vant-ikke_-men-sa-vant-de-likevel-1.12099221 Musikkpris til «Aila-duo» i Liet International]. NRK Sápmi. 13.12.2014. Čujottum 11.1.2021 <small>(tárukielân)</small></ref> Suoi lávloin [[anarâškielâ]]n. ==Historjá== Aila-duo vuossâmuš konsert lâi [[Ivalo River Camping]] šiljoost porgemáánust 2013.<ref name="ivalocamping"/> Ive 2014 suoi uásálistijn lavluin ''Naharij kandâ'' [[Sámi Grand Prix]] -kiišton, mon lávlumuási suoi vuoittijn.<ref name="yle-7199475">Niskanen, Eljas. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/aila-duo_laim_vyeitteeh_jo_ton-uv_tiet_ete_laim_finaalist/7199475 Aila-duo: Láim vyeitteeh jo ton-uv tiet, ete láim finaalist]. Yle Säämi. 22.4.2014. Čujottum 11.1.2021</ref><ref name="nrk-11674483">Sara, Oddbjørg Hætta já Somby, Liv Inger. [https://www.nrk.no/sapmi/vinnerne-i-sami-grand-prix-1.11674483 Spesielt å vinne Sámi Grand Prix]. NRK Sápmi. Čujottum 11.1.2021 <small>(tárukielân)</small></ref><ref name="oktavuohta">[https://web.archive.org/web/20210126112657/https://www.oktavuohta.com/aikajana-vanha Oktavuohta: Aikajana]. Sämitigge. Čujottum 11.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Vuáitu tiet suoi peesáin uásálistiđ siämmáá ive [[Liet International]] -kiišton, mast suoi poođijn nubben.<ref name="hs-2000002785476">[https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002785476.html Inarinsaamelainen duo menestyi laulukisassa]. Helsingin Sanomat. 15.12.2014. Čujottum 11.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Sunnuu vuossâmuš skiärru almostui kuovâmáánu 3. peeivi 2018.<ref name="yle-10046766"/> Skiäru pyevtittij [[Tuupa Records]]. Ive 2020 Aikio já Lampi meridáin joskâđ Aila-duo.<ref name="ivalocamping">[https://web.archive.org/web/20210712200842/https://www.inarisaariselka.fi/fi/events/aila-duo-konsertti/ Aila Duo konsertti]. inarisaariselka.fi. Čujottum 12.7.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> Duo majemuš konsert [[syeinimáánu 10.]] peeivi 2020 lâi siämmáá sajeest ko vuossâmuš ađai [[Ivalo River Camping]] šiljoost.<ref name="ivalocamping"/> ==Diskografia== === EP:h === * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|2018]] – ''[[Aailâ lain]]''<ref name="finna-1740668">[https://web.archive.org/web/20230226233413/https://finna.fi/Record/lapinkirjasto.1740668 Aailâ lain]. Finna. Čujottum 11.1.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref><ref name="yle-10046766">Rasmus, Linnea. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/sahkabihtazat_yle_samis_searvegoddevalggaid_evttohasasaheapmi_ja_suttesjoga_eanalaigoohcamusa_cealkinaigi_nohka/10046766 Sáhkabihtážat Yle Sámis: Searvegoddeválggaid evttohasásaheapmi ja Suttesjoga eanaláigoohcamuša cealkináigi nohká]. Yle Säämi. 29.1.2018. Čujottum 11.1.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> === Nurâldâhskiäruh === Duost lii pittá meid čuávuváá skiärust: * [[Ive 2016 sämikielâlâš muusik|2016]] – ''[[Sámi Grand Prix 2014 & 2015 (album)|Sámi Grand Prix 2014 & 2015]]'', pittáin ''Naharij kandâ''<ref name="spotify-3mTjanN4wcUzVhStJD6g9P">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/3mTjanN4wcUzVhStJD6g9P|nommâ=Sámi Grand Prix 2014 & 2015|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-19|kielâ={{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== *[https://www.youtube.com/watch?v=vhGt-ctmhQc Aila-duo ive 2014 Sámi Grand Prix -kištoost] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sámi Grand Prix -kišto lávlumuási vyeitteeh]] [[Luokka:Sämmiliih muusikjuávhuh]] r5a2n6akc7q229jj22jr6snev0589ei 0 7326 157462 157250 2026-06-30T20:15:06Z Seipinne 19 /* Diskografia */ oornig 157462 wikitext text/x-wiki '''Elin Kåven''' ađai '''Gárdin-Inggá-Brita-Elin'''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.elinkaaven.com/|nommâ=Home|almostittem=ElinKaaven.com|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> (š. [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi [[1979]], [[Hammerfest]], [[Taažâ]]) lii orjâlâš lávloo já tánssájeijee. Sun vuoitij [[Sámi Grand Prix]] -kišto lávlumuási ive [[2008]] pittáin ''Áibbas jaska''.<ref>Hætta, Wenche Marie. [https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018]. NRK Sápmi. 29.3.2007, peiv. 19.6.2019. Čujottum 22.4.2021 <small>(táru- já orjâlâškielân)</small></ref> Ive 2011 suu nomâttij ive sämmilâš taiđârin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musikk.deichman.no/2012/11/06/arets-samiske-artist-2011-klar-med-nytt-album/|nommâ=Årets samiske artist 2011 klar med nytt album|almostittem=Deichman Musikk|äigimuddo=2012-11-06|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Soolomuusik lasseen Kåven lii lamaš mieldi maaŋgâin muusikjuávhuin já -projektijn: Elin & The Woods, Róhta, Den arktiske Alven / The Arctic Fay já So Silvae.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.elinkaaven.com/music|nommâ=Music|almostittem=ElinKaaven.com|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kåven lii lamaš meid Sámi Komponisttat<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samidaiddar.no/sami-komponisttat/|nommâ=Ovdasiidu|almostittem=Sámi Komponisttat (SK)|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=se-SE}}</ref> -seervi jođetteijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7669352|nommâ=Sámi Komponisttaid searvi hálidivčče eanet bargiid musihkkamáilbmái|almostittem=Yle Sápmi|äigimuddo=2014-12-04|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> == Karrieer == === Elin & the Woods === Ive 2015 Kåven vuáđudij Elin & the Woods -nommâsii elektropopduo oovtâst [[Robin Lynch]]ijn. Duo peesâi uásálistiđ [[Melodi Grand Prix]] -kiišton ive 2017, mast väljejui [[Taažâ]] ovdâsteijee [[Euroviisuh-lávlumkišto 2017|ive 2017 Euroviisuid.]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/tromsogfinnmark/elin-kaven-til-melodi-grand-prix-1.13364768|nommâ=Elin Kåven til Melodi Grand Prix|tahhee=NRK|almostittem=NRK|äigimuddo=2017-02-07|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Suoi uásálistáin kiišton pittáin ''First Step In Faith / Oadjebasvuhtii''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/kultur/disse-10-artistene-skal-konkurrere-i-mgp-finalen-2017-1.13358124|nommâ=Disse 10 artistene skal konkurrere i MGP-finalen 2017|tahhee=Oddvin Aune|almostittem=NRK|äigimuddo=2017-02-07|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> já peesáin fiinaal räi, mutâ poođijn tastoo kuálmádin iäváge ovdánâm Euroviisuid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/mgp/her-er-resultatet-fra-mgp-gullfinalen-1.13424203|nommâ=Her er resultatet fra MGP-gullfinalen|tahhee=Jon Marius Hyttebakk|almostittem=NRK|äigimuddo=2017-03-13|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Suoi lává uásálistám meid [[Sámi Grand Prix|Sámi Grand Prix'n]] [[Sámi Grand Prix 2025|ive 2025]] pittáin ''Máilbmi jorrá'', mast lâi fáárust meid [[Jörgen Stenberg]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20152384|nommâ=Piera Eira feat. MÁIJÁ voittivat laulussa ja OSCAAL joiussa saamelaisten suurimmassa musiikkishow'ssa|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-04-11|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Diskografia== ===Elin Kåven=== ==== Albumeh ==== * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|2009]] – ''[[Jikŋon Musihkka / Frozen Music]]'' * [[Ive 2012 sämikielâlâš muusik|2012]] – ''[[Máizan / Thaw]]'' * [[Ive 2015 sämikielâlâš muusik|2015]] – ''[[Eamiritni / Rimeborn]]'' ==== EP:h ==== * [[Ive 2005 sämikielâlâš muusik|2005]] – ''Rieban'' (EP) ==== Singleh ==== * [[Ive 2012 sämikielâlâš muusik|2012]] – ''Vaimmu cuovga / Heartlight'' * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|2014]] – ''Sámi soga lávlla'' * [[Ive 2015 sämikielâlâš muusik|2015]] – ''Lynxie'' * 2015 – ''Hiras'' * 2015 – ''Stálu Fápmu'' * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''Algu'' (GURUDE rähtim remix) ===Elin & the Woods=== ====Albumeh==== * 2020 – Dárjja ====Singleh==== * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|2017]] – ''First Step In Faith / Oadjebasvuhtii'' * 2017 – ''Sápmi'' * 2019 – ''Breath of the Earth'' * 2020 – ''We Are as One'' * 2022 – ''Dát vuovdi'' * 2022 – ''Imagine'' * 2022 – ''Ritni'' * 2023 – ''Eatnážan'' * 2023 – ''Albmeravda'' (fáárust Jörgen Stenberg) * 2024 – ''Don'' * 2025 – ''Máilbmi jorrá'' (fáárust Jörgen Stenberg) ===Róhta=== ====Albumeh==== * 2023 – ''rót/ruohtas'' ===Nurâldâhskiäruh=== * [[Ive 2008 sämikielâlâš muusik|2008]] – ''[[Sámi Grand Prix '08 (album)|Sámi Grand Prix 2008]]'', pittáin ''Áibbas jaska'' * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|2009]] – ''[[Sámi Grand Prix '09 (album)|Sámi Grand Prix 2009]]'', pittáin ''Du lusa'' * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|2014]] – ''Nordic Notes, Vol. 2'', pittáin ''Ulda Nikta, Ulda Allures'' * [[Ive 2025 sämikielâlâš muusik|2025]] – ''[[Sámi Grand Prix 2025 (album)|Sámi Grand Prix 2009]]'', Elin & the Woods juávhoin pittáin ''Máilbmi jorra'' (fáárust [[Jörgen Stenberg]])<ref name=":0" /> ==Fáádást eres soojijn== *[https://www.elinkaaven.com/ Elin Kåven virgáliih nettisiijđoh] ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Kåven, Elin}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Sámi Grand Prix -kišto lávlumuási vyeitteeh]] [[Luokka:Sämmiliih lávlooh]] [[Luokka:Taažah lávlooh]] 8bnugt28wqbgzacakg3wz75kqjes76r 157466 157462 2026-06-30T20:29:51Z Yupik 23 /* Albumeh */ 157466 wikitext text/x-wiki '''Elin Kåven''' ađai '''Gárdin-Inggá-Brita-Elin'''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.elinkaaven.com/|nommâ=Home|almostittem=ElinKaaven.com|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> (š. [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi [[1979]], [[Hammerfest]], [[Taažâ]]) lii orjâlâš lávloo já tánssájeijee. Sun vuoitij [[Sámi Grand Prix]] -kišto lávlumuási ive [[2008]] pittáin ''Áibbas jaska''.<ref>Hætta, Wenche Marie. [https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018]. NRK Sápmi. 29.3.2007, peiv. 19.6.2019. Čujottum 22.4.2021 <small>(táru- já orjâlâškielân)</small></ref> Ive 2011 suu nomâttij ive sämmilâš taiđârin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://musikk.deichman.no/2012/11/06/arets-samiske-artist-2011-klar-med-nytt-album/|nommâ=Årets samiske artist 2011 klar med nytt album|almostittem=Deichman Musikk|äigimuddo=2012-11-06|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Soolomuusik lasseen Kåven lii lamaš mieldi maaŋgâin muusikjuávhuin já -projektijn: Elin & The Woods, Róhta, Den arktiske Alven / The Arctic Fay já So Silvae.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.elinkaaven.com/music|nommâ=Music|almostittem=ElinKaaven.com|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kåven lii lamaš meid Sámi Komponisttat<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samidaiddar.no/sami-komponisttat/|nommâ=Ovdasiidu|almostittem=Sámi Komponisttat (SK)|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=se-SE}}</ref> -seervi jođetteijee.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7669352|nommâ=Sámi Komponisttaid searvi hálidivčče eanet bargiid musihkkamáilbmái|almostittem=Yle Sápmi|äigimuddo=2014-12-04|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> == Karrieer == === Elin & the Woods === Ive 2015 Kåven vuáđudij Elin & the Woods -nommâsii elektropopduo oovtâst [[Robin Lynch]]ijn. Duo peesâi uásálistiđ [[Melodi Grand Prix]] -kiišton ive 2017, mast väljejui [[Taažâ]] ovdâsteijee [[Euroviisuh-lávlumkišto 2017|ive 2017 Euroviisuid.]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/tromsogfinnmark/elin-kaven-til-melodi-grand-prix-1.13364768|nommâ=Elin Kåven til Melodi Grand Prix|tahhee=NRK|almostittem=NRK|äigimuddo=2017-02-07|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Suoi uásálistáin kiišton pittáin ''First Step In Faith / Oadjebasvuhtii''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/kultur/disse-10-artistene-skal-konkurrere-i-mgp-finalen-2017-1.13358124|nommâ=Disse 10 artistene skal konkurrere i MGP-finalen 2017|tahhee=Oddvin Aune|almostittem=NRK|äigimuddo=2017-02-07|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> já peesáin fiinaal räi, mutâ poođijn tastoo kuálmádin iäváge ovdánâm Euroviisuid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/mgp/her-er-resultatet-fra-mgp-gullfinalen-1.13424203|nommâ=Her er resultatet fra MGP-gullfinalen|tahhee=Jon Marius Hyttebakk|almostittem=NRK|äigimuddo=2017-03-13|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Suoi lává uásálistám meid [[Sámi Grand Prix|Sámi Grand Prix'n]] [[Sámi Grand Prix 2025|ive 2025]] pittáin ''Máilbmi jorrá'', mast lâi fáárust meid [[Jörgen Stenberg]].<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20152384|nommâ=Piera Eira feat. MÁIJÁ voittivat laulussa ja OSCAAL joiussa saamelaisten suurimmassa musiikkishow'ssa|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-04-11|čujottum=2026-06-29|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Diskografia== ===Elin Kåven=== ==== Albumeh ==== * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|2009]] – ''[[Jikŋon Musihkka / Frozen Music]]'' * [[Ive 2012 sämikielâlâš muusik|2012]] – ''[[Máizan / Thaw]]'' * [[Ive 2015 sämikielâlâš muusik|2015]] – ''[[Eamiritni / Rimeborn]]'' ==== EP:h ==== * [[Ive 2005 sämikielâlâš muusik|2005]] – ''Rieban'' (EP) ==== Singleh ==== * [[Ive 2012 sämikielâlâš muusik|2012]] – ''Vaimmu cuovga / Heartlight'' * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|2014]] – ''Sámi soga lávlla'' * [[Ive 2015 sämikielâlâš muusik|2015]] – ''Lynxie'' * 2015 – ''Hiras'' * 2015 – ''Stálu Fápmu'' * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''Algu'' (GURUDE rähtim remix) ===Elin & the Woods=== ====Albumeh==== * 2020 – ''[[Dárjja]]'' ====Singleh==== * [[Ive 2017 sämikielâlâš muusik|2017]] – ''First Step In Faith / Oadjebasvuhtii'' * 2017 – ''Sápmi'' * 2019 – ''Breath of the Earth'' * 2020 – ''We Are as One'' * 2022 – ''Dát vuovdi'' * 2022 – ''Imagine'' * 2022 – ''Ritni'' * 2023 – ''Eatnážan'' * 2023 – ''Albmeravda'' (fáárust Jörgen Stenberg) * 2024 – ''Don'' * 2025 – ''Máilbmi jorrá'' (fáárust Jörgen Stenberg) ===Róhta=== ====Albumeh==== * 2023 – ''rót/ruohtas'' ===Nurâldâhskiäruh=== * [[Ive 2008 sämikielâlâš muusik|2008]] – ''[[Sámi Grand Prix '08 (album)|Sámi Grand Prix 2008]]'', pittáin ''Áibbas jaska'' * [[Ive 2009 sämikielâlâš muusik|2009]] – ''[[Sámi Grand Prix '09 (album)|Sámi Grand Prix 2009]]'', pittáin ''Du lusa'' * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|2014]] – ''Nordic Notes, Vol. 2'', pittáin ''Ulda Nikta, Ulda Allures'' * [[Ive 2025 sämikielâlâš muusik|2025]] – ''[[Sámi Grand Prix 2025 (album)|Sámi Grand Prix 2009]]'', Elin & the Woods juávhoin pittáin ''Máilbmi jorra'' (fáárust [[Jörgen Stenberg]])<ref name=":0" /> ==Fáádást eres soojijn== *[https://www.elinkaaven.com/ Elin Kåven virgáliih nettisiijđoh] ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Kåven, Elin}} [[Luokka:Ive 1979 šoddâmeh]] [[Luokka:Sámi Grand Prix -kišto lávlumuási vyeitteeh]] [[Luokka:Sämmiliih lávlooh]] [[Luokka:Taažah lávlooh]] m9oigs4j77i7z2yj1wo7by0pb09ey5u 0 11091 157398 156239 2026-06-30T16:49:11Z Yupik 23 Sämikielâlâš 157398 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2022''' ('''MMXXII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[lávurdâh]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] kuálmád ihe. ==Tábáhtusah== <!--===Uđđâivemáánu=== --> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 4.]]&ndash;[[kuovâmáánu 20.|20.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2022|Peking olympialiih]] uárnejuvvojii. * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Quynh Tran]] finnij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Skugga och svalka]]''.<ref name="hs-2000008583834">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000008583834.html | Nommâ = Vietnamilaissyntyinen, Pietarsaaressa kasvanut ja Malmössä asuva Quynh Tran voitti Runeberg-palkinnon | Tahhee = Majander, Antti | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 5.2.2022 | Almostittee = | Čujottum = 5.2.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> <!-- ===Njuhčâmáánu=== ===Cuáŋuimáánu=== --> ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Bongbong Marcos]] väljejui [[Filippiineh|Filippiinij]] presidentin. * [[vyesimáánu 10.]] peeivi – [[Katalin Novák]] algâttij [[Uŋgar president]] virgeest. * [[vyesimáánu 10.]]–[[vyesimáánu 14.|14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Torino]]st, [[Italia]]st. ** [[vyesimáánu 10.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Ive 2022 Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2022|Ive 2022 Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui. * [[vyesimáánu 15.]] peeivi – [[Hassan Sheikh Mohamud]] algâttij [[Somalia]] president virgeest.<ref name="bbc-61438047">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.bbc.com/news/world-africa-61438047 | Nommâ = Somalia's new president elected by 327 people | Tahhee = Ali, Mohamud | Almostittem = BBC News | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 15.5.2022 | Čujottum = 16.5.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Élisabeth Borne]] väljejui [[Ranska uáiviminister]]in. * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Suomâ]] já [[Ruotâ]] kuođđii [[Nato]]-[[jeessânucâmuš]]. * [[vyesimáánu 23.]] peeivi – [[Anthony Albanese]] väljejui [[Australia uáiviminister]]in. * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Robert Golob]] väljejui [[Slovenia uáiviminister]]in.<ref name="st-golob-vyesi2022">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sloveniatimes.com/robert-golob-elected-prime-minister/ | Nommâ = Robert Golob elected prime minister | Almostittem = Slovenia Times | Äigimuddo = 25.5.2022 | Čujottum = 24.12.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 1.]] peeivi – [[Robert Golob]] algâttij [[Slovenia uáiviminister]] virgeest. ===Syeinimáánu=== [[Tiätuvuárkká:Droupadi_Murmu_official_portrait,_2022.jpg|thumb|right|[[India]] uđđâ president [[Draupadi Murmu]] ive 2022]] * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – [[Draupadi Murmu]] väljejui [[India president]]in. * [[syeinimáánu 25.]] peeivi – [[Draupadi Murmu]] algâttij [[India president]] virgeest. <!-- ===Porgemáánu=== ===Čohčâmáánu=== --> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi – [[Svante Pääbo]] vuoitij [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2022/summary/|nommâ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-03|äigimuddo=2022-10-03|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[Alain Aspect]], [[John Clauser]] já [[Anton Zeilinger]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2022/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2022 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-04|äigimuddo=2022-10-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Carolyn Bertozzi]], [[Morton Meldal]] já [[Barry Sharpless]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2022/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2022 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-05|äigimuddo=2022-10-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Annie Ernaux]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2022/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-06|äigimuddo=2022-10-06|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Ales Bjaljatski]], [[Memorial]] já [[Center for Civil Liberties]] vuoittii [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2022/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2022|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-07|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 15.]] peeivi – [[Leif Lindeman]] vuoitij ''[[Syksyn sävel]]'' -lávlumkišto. * [[roovvâdmáánu 18.]] peeivi – [[Ulf Kristersson]] väljejui Ruotâ uáiviministerin. * [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi – [[Giorgia Meloni]] algâttij Italia uáiviminister virgeest.<ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Agenzia Giornalistica Italia|Äigimuddo=2022-10-22|Paječaalâ=Giorgia Meloni ha giurato da presidente del Consiglio|www=https://www.agi.it/politica/news/2022-10-22/governo-meloni-giuramento-quirinale-diretta-18546375/|Čujottum=2022-10-27|Kielâ={{it}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 24.]] peeivi – [[Rishi Sunak]] väljejui [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] uáiviministerin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/politics/2022/oct/24/sunak-poised-become-uk-pm-mordaunt-johnson-withdraw|nommâ=New Tory leader Rishi Sunak says party facing ‘existential threat’|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-10-25|tahhee=Elgot, Jessica, Walker, Peter já Mason, Rowena|äigimuddo=2022-10-24|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> * [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi – Australialâš [[Martin Green]] finnij [[Millennium-teknologiapalhâšume]]. * [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi – [[Luiz Inácio Lula da Silva]] vuoitij [[Brasilia ive 2022 presidentvaaljah|Brasilia presidentvaaljâid]]. ===Skammâmáánu=== * [[skammâmáánu 1.]] peeivi – [[Tanska sosialdemokraatlâš piäládâh|Tanska sosialdemokraateh]] vuoittii [[Tanska ive 2022 aalmugtiggevaaljah|aalmugtiggevaaljâid]]. * [[skammâmáánu 13.]] peeivi – [[Nataša Pirc Musar]] väljejui [[Slovenia]] presidentin. * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – Syemmilâš kirječällee [[Iida Rauma]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Hävitys]]''.<ref name="yle-12682545">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-12682545 | Nommâ = Kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinnon voittanut Iida Rauma: "Lasten kokema väkivalta ei ole mikään pikkujuttu" | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 30.11.2022 | Čujottum = 1.12.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[Dina Boluarte]] algâttij [[Peru president]] virgeest.<ref name="boluarte-jura">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gob.pe/institucion/presidencia/noticias/678266-dina-boluarte-jura-como-presidenta-de-la-republica-ante-el-congreso|nommâ=Dina Boluarte jura como presidenta de la república ante el Congreso|almostittem=gob.pe|čujottum=2022-12-21|äigimuddo=2022-12-07|kielâ={{es}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[Rautjärvi kirkko]] puolij kunnân.<ref name="rautjärvi-kirkko">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/kotimaa/a/0e25c880-84e9-4d3b-86f7-d3ac3daa4f64|nommâ=Rautjärven kirkko on tuhoutunut – syttyi kesken saarnan|almostittem=Iltalehti|čujottum=2022-12-25|tahhee=Vatka, Miia já Nyman, Riikka|äigimuddo=2022-12-25|kielâ={{fi}}}}</ref> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Alain Aspect]], [[John Clauser]] já [[Anton Zeilinger]]<ref name="np-phys-2022"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Carolyn Bertozzi]], [[Morton Meldal]] já [[Barry Sharpless]]<ref name="np-chem-2022"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Annie Ernaux]]<ref name="np-lit-2022"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Ales Bjaljatski]], [[Memorial]] já [[Center for Civil Liberties]]<ref name="np-peace-2022"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Svante Pääbo]]<ref name="np-med-2022"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2022 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2022]] * [[Ive 2022 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2022]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi – [[Nils Henrik Måsø]], sämmilâš toimâtteijee já politikkár (š. [[1952]])<ref name="nrk-1.15807130">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/journalista-nils-henrik-maso-lea-japman-1.15807130 | Nommâ = Journalista Nils Henrik Måsø lea jápmán | Tahhee = Larsen, Dan Robert | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 12.1.2022 | Almostittee = NRK Sápmi | Čujottum = 14.1.2022 | Kielâ = {{se}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Luc Montagnier]], ive [[2008]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Nobel-talhâstieđâpalhâšume]] finnim ranskalâš virolog já [[AIDS]]-totkee (š. [[1932]])<ref name="np-med-2008">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2008/montagnier/facts/ Luc Montagnier Facts]. The Nobel Prize. Čujottum 17.8.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liberation.fr/checknews/le-professeur-luc-montagnier-est-mort-20220210_T3AVUEDJGJHVNJLGKPYOGSRQEU/|nommâ=Le professeur Luc Montagnier est mort|tahhee=Service Checknews|almostittem=Libération|čujottum=2022-07-10|ietf-kielâkoodi=fr}}</ref> * [[kuovâmáánu 22.]] peeivi – [[Seija Sivertsen]], nuorttâlâš máttáátteijee, jurgâleijee já lávloo (š. [[1955]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.snowchange.org/2022/02/seija-sivertsen-knowledgeable-speaker-of-one-of-the-worlds-most-endangered-languages-goes-home/|nommâ=Seija Sivertsen, Knowledgeable Speaker of One of the World’s Most Endangered Languages Goes Home|tahhee=Snowchange Cooperative|äigimuddo=2022-02-23|čujottum=2023-04-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi – [[Madeleine Albright]], ovtâstumstaatâlâš diplomaat já Ovtâstum staatâi 64. olgominister iivij 1997–2000 (š. [[1937]]) * [[cuáŋuimáánu 5.]] peeivi – [[Sidney Altman]], ive [[1989]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš [[Molekyylbiologia|molekyylbiolog]] (š. [[1939]])<ref name="np-altman-1989">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/altman/facts/ | Nommâ = Sidney Altman | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Ben Roy Mottelson]], ive [[1975]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš-tanskalâš váimusfysikkár (š. [[1926]])<ref name="np-mottelson-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1975/mottelson/facts/ | Nommâ = Ben R. Mottelson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 3.]] peeivi – [[Robert Curl]], ive [[1996]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1933]])<ref name="np-curl-1996">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1996/curl/facts/ | Nommâ = Robert F. Curl Jr. | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 26.12.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 10.]] peeivi – [[Vesa-Matti Loiri]], syemmilâš čaittâleijee, komikkár, lávloo já musikkár (š. [[1945]])<ref name="hs-2000009300028"/> * [[porgemáánu 30.]] peeivi – [[Mihail Gorbatšov]], ive [[1990]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim sovjetlittolâš-ryeššilâš politikkár já staatâalmai (š. [[1931]])<ref name="np-gorbachev-1990">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1990/gorbachev/facts/ | Nommâ = Mikhail Gorbachev | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-24 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – Kunâgâtâr [[Elizabeth II]], [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] 40. haldâšeijee (š. [[1926]]) * [[čohčâmáánu 28.]] peeivi – [[Coolio]], ovtâstumstaatâlâš ráppájeijee (š. [[1963]])<ref name="hs-2000009300028">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009300028.html|nommâ=Nämä arvostetut taiteen ja viihteen tekijät kuolivat vuoden 2022 aikana|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2022-12-31|tahhee=Riihinen, Eleonoora|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Angela Lansbury]], brittilâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1925]]) * [[roovvâdmáánu 14.]] peeivi – [[Robbie Coltrane]], skotlandlâš čaittâleijee, komikkár já čällee (š. [[1950]]) * [[skammâmáánu 5.]] peeivi – [[Tyrone Downie]], jamaikalâš urgur, pianist já kuoskâttâsčuojâtteijee (š. [[1956]])<ref name="downie-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://variety.com/2022/music/news/bob-marley-keyboardist-tyrone-downie-dies-remembered-reggae-musicians-1235428543/|nommâ=Bob Marley Keyboardist Tyrone Downie Remembered by Musicians Who Knew Him|almostittem=Variety|čujottum=2022-11-18|tahhee=Jobson, "Native Wayne"|äigimuddo=2022-11-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 7.]] peeivi – [[Tor Øyvind Syvertsen]], taažâ kitarist (š. [[1962]]) * [[skammâmáánu 8.]] peeivi – [[Dan McCafferty]], skotlandlâš lávloo (š. [[1946]])<ref name="mccafferty-tg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/music/2022/nov/13/dan-mccafferty-obituary|nommâ=Dan McCafferty obituary|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-11-14|tahhee=Sweeting, Adam|äigimuddo=2022-11-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Gal Costa]], brasilialâš lávloo (š. [[1945]])<ref name="costa-tg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/music/2022/nov/09/gal-costa-brazilian-singer-dies-at-77|nommâ=Gal Costa, influential Brazilian singer, dies aged 77|almostittem=The Guardian|čujottum=2022-11-13|tahhee=Horton, Adrian|äigimuddo=2022-11-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Mattis Hætta]], orjâlâš jyeigee já čaittâleijee (š. [[1959]])<ref name="snl-hætta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Mattis_Hætta|nommâ=Mattis Hætta|almostittem=snl.no|čujottum=2022-11-13|tahhee=Jernsletten, Kristin|äigimuddo=2022-11-11|kielâ={{no}}}}</ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Keith Levene]], brittilâš musikkár já šuoŋârähtee (š. [[1957]])<ref name="levene-bbc">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-63611757|nommâ=Keith Levene: The Clash guitarist and founding member dies aged 65|almostittem=BBC News|čujottum=2022-11-13|äigimuddo=2022-11-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 11.]] peeivi – [[Sven-Bertil Taube]], ruátálâš lávloo já čaittâleijee (š. [[1934]])<ref name="taube-2022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/6bb58f6d-8171-464e-8b56-979294536eaa|nommâ=Tunnettu ruotsalaislaulaja ja -näyttelijä Sven-Bertil Taube on kuollut|almostittem=Iltalehti|čujottum=2022-11-13|tahhee=Mallat, Sara|äigimuddo=2022-11-12|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Börje Salming]], sämmilâš jieŋâskiärruspellee (š. [[1951]])<ref name="nrk-1.16194897">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beakkan-sapmela_-jiek_askearru-spealli-borje-salming-lea-japman-1.16194897|nommâ=Beakkán sápmelaš jiekŋaskearru spealli Börje Salming lea jápmán|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2022-12-26|äigimuddo=2022-11-25|kielâ={{se}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 10.]] peeivi – [[Kihnu Virve]], eestilâš aalmuglávloo já laavlârähtee (š. [[1928]])<ref name="err-1608816181">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.err.ee/1608816181/suri-rahvalaulik-kihnu-virve|nommâ=Suri rahvalaulik Kihnu Virve|almostittem=Err|čujottum=2022-12-26|äigimuddo=2022-12-10|kielâ={{et}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Mary Mikalsen Trollvik]], sämmilâš politikkár já [[Sämitigge (Taažâ)|sämitiggeaairâs Taažâst]] (š. [[1935]])<ref name="nrk-1.16233475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/mary-mikalsen-trollvik-lea-japman-1.16233475|nommâ=Mary Mikalsen Trollvik lea jápmán |almostittem=NRK Sápmi |čujottum=2022-12-30|äigimuddo=2022-12-25|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.16246540">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/vuostta_-varrepresideanta-havdaduvvo-otne-1.16246540|nommâ=Vuosttaš várrepresideanta hávdáduvvo otne|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-01-06|äigimuddo=2023-01-06|kielâ={{se}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 27.]] peeivi – [[Timo Grönlund]], syemmilâš miälloo já olympialij valastâllee (š. [[1954]])<ref name="hs-2000009300273">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009300273.html|nommâ=Liikenne­onnettomuudessa Pälkäneellä kuollut oli Suomea neljissä olympialaisissa edustanut meloja Timo Grönlund|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-01-01|tahhee=Kivioja, Olli|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Pelé]], brasilialâš [[jyelgipállu|čiehčâmpáálu]] spellee (š. [[1940]])<ref name="hs-2000009244126">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009244126.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Pelé saavutti urallaan lähes kaiken ja juuri siksi yksi asia harmitti vain häntä itseään|tahhee=Uusitupa, Ismo|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2022-12-29|čujottum=2022-12-29|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Shabana Rehman]], taažâ stand up&nbsp;-komikkár já čaaitâlmčällee (š. [[1976]])<ref name="nrk-1.15972827">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/shabana-rehman-er-dod-1.15972827|nommâ=Shabana Rehman er død|almostittem=NRK|čujottum=2022-12-30|tahhee=Alnes, Espen já Khorami, Aida|äigimuddo=2022-12-29|kielâ={{no}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Vivienne Westwood]], brittilâš muotisundáttellee já finnodâholmooš (š. [[1941]]) * [[juovlâmáánu 30.]] peeivi – [[Barbara Walters]], ovtâstumstaatâlâš toimâtteijee (š. [[1929]])<ref name="variety-walters">{{Nettikäldee|čujottâs=https://variety.com/2022/tv/news/barbara-walters-dead-journalist-celebrity-interviewer-abc-news-1235476703/|nommâ=Barbara Walters, Pioneering Journalist and Queen of Celebrity Interviews, Dies at 93|almostittem=Variety|čujottum=2023-01-01|tahhee=Dagan, Carmel|äigimuddo=2022-12-30|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Aniter Pointer]], ovtâstumstaatâlâš lávloo já laavlârähtee ("[[The Pointer Sisters]]") (š. [[1948]])<ref name="cnn-anita-pointer-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://edition.cnn.com/2023/01/01/entertainment/anita-pointer-obit/index.html|nommâ=Anita Pointer of The Pointer Sisters dies at age 74|almostittem=CNN|čujottum=2023-01-01|tahhee=Burnside, Tina; Salahieh, Nouran|äigimuddo=2023-01-01|kielâ={{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Benedictus XVI]], paavi iivij 2005&ndash;2013 (š. [[1927]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2022}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2022|*]] lwjxzrarejc1yze8yvpnndoz5pv66q2 10 11310 157377 50126 2026-06-30T16:14:30Z Seipinne 19 157377 wikitext text/x-wiki {{#switch: {{lc:{{{1}}}}} | ep = EP-skiäru | studio = Studioalbum | live = Livealbum | triibuut = Triibuutalbum | remix = Remix-album | boksâ = Boksâ-almostittem | greatest | nurâldâh = Nurâldâhskiäru | cover = Cover-album | split = Split-album | dvd = DVD-almostittem | televisio | elleekove | soundtrack = Soundtrack-album | pittá = Pitá | single = Single | demo = Demo | mixtape = Mixtape | #default = Almostittem }}<noinclude> [[Luokka:Jienâvuárkkámyenstereh]] </noinclude> f4uxeidldqak0fbp9oi61subvvgweag 10 12484 157469 152193 2026-06-30T20:39:44Z Yupik 23 157469 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Sámi Grand Prix -albumeh | title = Sámi Grand Prix -albumeh | state = {{{state|collapsed}}} | group1 = 2000-ihelohe | list1 = [[Sámi Grand Prix 2001 (album)|2001]] • [[Sámi Grand Prix 2002 (album)|2002]] • [[Sámi Grand Prix 2003 (album)|2003]] • [[Sámi Grand Prix 2004 (album)|2004]] • [[Sámi Grand Prix 2005 (album)|2005]] • [[Sámi Grand Prix 2006 (album)|2006]] • [[Sámi Grand Prix '07 (album)|2007]] • [[Sámi Grand Prix '08 (album)|2008]] • [[Sámi Grand Prix '09 (album)|2009]] | group2 = 2010-loho | list2 = [[Sámi Grand Prix 2010 (album)|2010]] • [[Sámi Grand Prix 2011 (album)|2011]] • [[Sámi Grand Prix 2012 (album)|2012]] • [[Sami Grand Prix 2013 (album)|2013]] • [[Sámi Grand Prix 2014 & 2015 (album)|2014]] • [[Sámi Grand Prix 2014 & 2015 (album)|2015]] • [[Sámi Grand Prix 2016 (album)|2016]] • [[Sámi Grand Prix 2017 (album)|2017]] • [[Sámi Grand Prix 2018 (album)|2018]] • [[Sámi Grand Prix 2019 (album)|2019]] | group3 = 2020-loho | list3 = <span style="color:#aaa">2020</span> • [[Sámi Grand Prix 2021 (album)|2021]] • [[Sámi Grand Prix 2022 (album)|2022]] • [[Sámi Grand Prix 2023 (album)|2023]] • [[Sámi Grand Prix 2024 (album)|2024]] • [[Sámi Grand Prix 2025 (album)|2025]] • [[Sámi Grand Prix 2026 (album)|2026]] <!--• [[Sámi Grand Prix 2027 (album)|2027]] • [[Sámi Grand Prix 2028 (album)|2028]] • [[Sámi Grand Prix 2029 (album)|2029]]--> }} <noinclude> [[Luokka:Muusiknavigistemmyenstereh]] </noinclude> hkl3rlp8ctch9t9tqy3ejokm8bsual3 10 12493 157467 141263 2026-06-30T20:37:38Z Yupik 23 157467 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Sámi Grand Prix -kištoh | title = [[Sámi Grand Prix|Sámi Grand Prix -kištoh]] | state = {{{state|collapsed}}} | list1 = | group1 = 1990-loho | list1 = [[Sámi Grand Prix 1990|1990]] • [[Sámi Grand Prix 1991|1991]]• [[Sámi Grand Prix 1992|1992]] • [[Sámi Grand Prix 1993|1993]] • [[Sámi Grand Prix 1994|1994]] • [[Sámi Grand Prix 1995|1995]] • [[Sámi Grand Prix 1996|1996]] • [[Sámi Grand Prix 1997|1997]] • [[Sámi Grand Prix 1998|1998]] • [[Sámi Grand Prix 1999|1999]] | group2 = 2000-ihelohe | list2 = [[Sámi Grand Prix 2000|2000]] • [[Sámi Grand Prix 2001|2001]] • [[Sámi Grand Prix 2002|2002]] • [[Sámi Grand Prix 2003|2003]] • [[Sámi Grand Prix 2004|2004]] • [[Sámi Grand Prix 2005|2005]] • [[Sámi Grand Prix 2006|2006]] • [[Sámi Grand Prix 2007|2007]] • [[Sámi Grand Prix 2008|2008]] • [[Sámi Grand Prix 2009|2009]] | group3 = 2010-loho | list3 = [[Sámi Grand Prix 2010|2010]] • [[Sámi Grand Prix 2011|2011]] • [[Sámi Grand Prix 2012|2012]] • [[Sámi Grand Prix 2013|2013]] • [[Sámi Grand Prix 2014|2014]] • [[Sámi Grand Prix 2015|2015]] • [[Sámi Grand Prix 2016|2016]] • [[Sámi Grand Prix 2017|2017]] • [[Sámi Grand Prix 2018|2018]] • [[Sámi Grand Prix 2019|2019]] | group4 = 2020-loho | list4 = <span style="color:#aaa">2020</span> • [[Sámi Grand Prix 2021|2021]] • [[Sámi Grand Prix 2022|2022]] • [[Sámi Grand Prix 2023|2023]] • [[Sámi Grand Prix 2024|2024]] • [[Sámi Grand Prix 2025|2025]] • [[Sámi Grand Prix 2026|2026]] • ''[[Sámi Grand Prix 2027|2027]]''<!-- • [[Sámi Grand Prix 2028|2028]] • [[Sámi Grand Prix 2029|2029]]--> }} <noinclude> [[Luokka:Muusiknavigistemmyenstereh]] </noinclude> dxk53uoe3qkh48rh48ezrbdpl5iyvgo 157468 157467 2026-06-30T20:38:24Z Yupik 23 157468 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Sámi Grand Prix -kištoh | title = [[Sámi Grand Prix|Sámi Grand Prix -kištoh]] | state = {{{state|collapsed}}} | group1 = 1990-loho | list1 = [[Sámi Grand Prix 1990|1990]] • [[Sámi Grand Prix 1991|1991]]• [[Sámi Grand Prix 1992|1992]] • [[Sámi Grand Prix 1993|1993]] • [[Sámi Grand Prix 1994|1994]] • [[Sámi Grand Prix 1995|1995]] • [[Sámi Grand Prix 1996|1996]] • [[Sámi Grand Prix 1997|1997]] • [[Sámi Grand Prix 1998|1998]] • [[Sámi Grand Prix 1999|1999]] | group2 = 2000-ihelohe | list2 = [[Sámi Grand Prix 2000|2000]] • [[Sámi Grand Prix 2001|2001]] • [[Sámi Grand Prix 2002|2002]] • [[Sámi Grand Prix 2003|2003]] • [[Sámi Grand Prix 2004|2004]] • [[Sámi Grand Prix 2005|2005]] • [[Sámi Grand Prix 2006|2006]] • [[Sámi Grand Prix 2007|2007]] • [[Sámi Grand Prix 2008|2008]] • [[Sámi Grand Prix 2009|2009]] | group3 = 2010-loho | list3 = [[Sámi Grand Prix 2010|2010]] • [[Sámi Grand Prix 2011|2011]] • [[Sámi Grand Prix 2012|2012]] • [[Sámi Grand Prix 2013|2013]] • [[Sámi Grand Prix 2014|2014]] • [[Sámi Grand Prix 2015|2015]] • [[Sámi Grand Prix 2016|2016]] • [[Sámi Grand Prix 2017|2017]] • [[Sámi Grand Prix 2018|2018]] • [[Sámi Grand Prix 2019|2019]] | group4 = 2020-loho | list4 = <span style="color:#aaa">2020</span> • [[Sámi Grand Prix 2021|2021]] • [[Sámi Grand Prix 2022|2022]] • [[Sámi Grand Prix 2023|2023]] • [[Sámi Grand Prix 2024|2024]] • [[Sámi Grand Prix 2025|2025]] • [[Sámi Grand Prix 2026|2026]] • ''[[Sámi Grand Prix 2027|2027]]''<!-- • [[Sámi Grand Prix 2028|2028]] • [[Sámi Grand Prix 2029|2029]]--> }} <noinclude> [[Luokka:Muusiknavigistemmyenstereh]] </noinclude> fsfxufq84sgzwj87kaeqfgwzi9099yg 10 13937 157366 114451 2026-06-30T15:42:01Z Seipinne 19 Malabo -> Ciudad de la Paz 157366 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name= Afrik uáivikaavpugeh | title= [[Afrik]] [[uáivikaavpug]]eh | list1= [[Abuja]] • [[Accra]] • [[Addis Abeba]] • [[Alger]] • [[Antananarivo]] • [[Asmara]] • [[Bamako]] • [[Bangui]] • [[Banjul]] • [[Bissau]] • [[Bloemfontein]] • [[Brazzaville]]• [[Ciudad de la Paz]] • [[Conakry]] • [[Dakar]] • [[Djibouti (kaavpug)|Djibouti]] • [[Dodoma]] • [[Freetown]] • [[Gaborone]] • [[Gitega]] • [[Harare]] • [[Juba]] • [[Kairo]] • [[Kampala]] • [[Kapkaavpug]] • [[Khartum]] • [[Kigali]] • [[Kinshasa]] • [[Libreville]] • [[Lilongwe]] • [[Lobamba]] • [[Lomé]] • [[Luanda]] • [[Lusaka]] • [[Maseru]] • [[Maputo]] • [[Mbabane]] • [[Mogadishu]] • [[Monrovia]] • [[Moroni]] • [[N'Djamena]] • [[Nairobi]] • [[Niamey]] • [[Nouakchott]] • [[Ouagadougou]] • [[Port Louis]] • [[Porto-Novo]] • [[Praia]] • [[Pretoria]] • [[Rabat]] • [[São Tomé]] • [[Tripoli]] • [[Tunis]] • [[Victoria, Seychelleh|Victoria]] • [[Windhoek]] • [[Yamoussoukro]] • [[Yaoundé]] }} <noinclude> [[Luokka:Afrik navigistemmyenstereh|Uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Uáivikaavpugij navigistemmyenstereh]] </noinclude> garon1663trfenpk4pjg6gqea9okte9 0 15008 157476 149045 2026-07-01T02:32:40Z Yupik 23 '' 157476 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Fabulous Johnny Cash | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = uđđâivemáánust [[1959]] | formaat = | pyevtitteijee = Al Quaglieri já Don Law | päddejum = [[syeinimáánu 24.]] peeivi [[1958]] – [[porgemáánu 13.]] peeivi [[1958]] | genre = country | minutteh = 28 | sekunteh = 28 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1959]] | oovdeb = [[Sings the Songs That Made Him Famous|Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous]] | iheo = [[1958]] | čuávuvâš = [[Greatest!]] | iheč = [[1959]] }} '''''The Fabulous Johnny Cash''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] kuálmád studioalbum. Album päddejui ive [[1958]] já tom almostitij [[Columbia Records]] uđđâivemáánust [[1959]]. Album pyevtittáin Al Quaglieri já Don Law. Ive 2002 almostui [[The Fabulous Johnny Cash (ive 2002 album)|album uđđâ versio]], mast láá kuttâ pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 28:28 | title1 = Run Softly, Blue River | length1 = 2:22 | title2 = Frankie's Man Johnny | length2 = 2:15 | title3 = That's All Over | length3 = 1:52 | title4 = The Troubadour | length4 = 2:15 | title5 = One More Ride | length5 = 1:59 | title6 = That's Enough | length6 = 2:41 | title7 = I Still Miss Someone | length7 = 2:34 | title8 = Don't Take Your Guns to Town | length8 = 3:03 | title9 = I'd Rather Die Young | length9 = 2:29 | title10 = Pickin' Time | length10 = 1:58 | title11 = Shepherd of My Heart | length11 = 2:10 | title12 = Suppertime | length12 = 2:50 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/73420 ''The Fabulous Johnny Cash'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Fabulous Johnny Cash, The}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1959 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] 2c8vore3lsxvc1aomefmkhnxtahn0sz 0 15015 157477 149047 2026-07-01T02:32:57Z Yupik 23 '' 157477 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Greatest! | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[uđđâivemáánu 12.]] peeivi [[1959]] | formaat = | pyevtitteijee = [[Sam Phillips]], Jack Clement | päddejum = [[syeinimáánu 30.]] peeivi [[1955]] – [[syeinimáánu 17.]] peeivi [[1958]] | genre = country | minutteh = 25 | sekunteh = 46 | skiärrufinnodâh = [[Sun Records]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1959]] | oovdeb = [[The Fabulous Johnny Cash]] | iheo = [[1959]] | čuávuvâš = [[Hymns by Johnny Cash]] | iheč = [[1959]] }} '''''Greatest!''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] niäljád album. Tot päddejui iivij 1955–1958 já tom almostitij [[Sun Records]] ive [[1959]]. Album pyevtittij [[Sam Phillips]]. [[Vyesimáánu 6.]] peeivi 2002 almostui [[Greatest! (ive 2003 album)|album uđđâ versio]], mast láá nelji pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 25:46 | title1 = Goodbye Little Darlin' Goodbye | length1 = 2:14 | title2 = I Just Thought You'd Like to Know | length2 = 2:23 | title3 = You Tell Me | length3 = 1:48 | title4 = Just About Time | length4 = 2:07 | title5 = I Forgot to Remember to Forget | length5 = 2:09 | title6 = Katy Too | length6 = 1:57 | title7 = Thanks a Lot | length7 = 2:38 | title8 = Luther Played the Boogie | length8 = 2:03 | title9 = You Win Again | length9 = 2:18 | title10 = Hey, Good Lookin' | length10 = 1:41 | title11 = I Could Never Be Ashamed of You | length11 = 2:14 | title12 = Get Rhythm | length12 = 2:14 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/306688 ''Greatest!'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1959 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] 0zl2emjxz01y1gu4bnvhcpefpaf7tfo 0 15016 157480 149048 2026-07-01T02:33:37Z Yupik 23 '' 157480 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Johnny Cash Sings Hank Williams | tijppâ = | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[čohčâmáánu 15.]] peeivi [[1960]] | formaat = | pyevtitteijee = Sam Phillips, Jack Clement | päddejum = syeinimáánu 30. peeivi 1955 – vyesimáánu 13. peeivi 1958 | genre = [[country]] | minutteh = 27 | sekunteh = 59 | skiärrufinnodâh = [[Sun Records]] <small>(SLP 1245)</small> | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1960]] | oovdeb = [[Songs of Our Soil]] | iheo = [[1959]] | čuávuvâš = [[Ride This Train]] | iheč = [[1960]] }} '''''Johnny Cash Sings Hank Williams''''' teikkâ motomin '''''Sings Hank Williams''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] čiččâd muusikalbum. Tot päddejui iivij 1955–1958 já tom almostitij [[Sun Records]] [[čohčâmáánu 15.]] peeivi [[1960]]. Ive 2003 [[Varèse Sarabande]] almostitij [[Johnny Cash Sings Hank Williams (ive 2003 album)|album uđđâ versio]], mast láá vittâ pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 27:59 | title1 = [[I Can't Help It (If I'm Still in Love with You)]] | length1 = 1:45 | title2 = [[You Win Again (Hank Williams laavlâ)|You Win Again]] | length2 = 2:18 | title3 = [[Hey Good Lookin' (laavlâ)|Hey, Good Lookin']] | length3 = 1:41 | title4 = [[I Could Never Be Ashamed of You]] | length4 = 2:14 | title5 = [[Next in Line (Johnny Cash laavlâ)|Next in Line]] | length5 = 2:48 | title6 = [[Straight A's in Love]] | length6 = 2:15 | title7 = [[Folsom Prison Blues]] | length7 = 2:49 | title8 = [[Give My Love to Rose]] | length8 = 2:45 | title9 = [[I Walk the Line]] | length9 = 2:46 | title10 = [[I Love You Because (laavlâ)|I Love You Because]] | length10 = 2:26 | title11 = [[Come In, Stranger (laavlâ)|Come In Stranger]] | length11 = 1:42 | title12 = [[Mean Eyed Cat]] | length12 = 2:30 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/299064 ''Sings Hank Williams'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1960 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] 5d04chdk391tk0rvrcsz5pl3bm09evs 0 15021 157475 149050 2026-07-01T02:32:27Z Yupik 23 '' 157475 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous | tijppâ = | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[skammâmáánu 13.]] peeivi [[1958]] | formaat = | pyevtitteijee = [[Sam Phillips]] já [[Jack Clement]] | päddejum = cuáŋuimáánu 2. peeivi 1956 – syeinimáánu 10. peeivi 1958 | genre = country | minutteh = 28 | sekunteh = 57 | skiärrufinnodâh = [[Sun Records]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1958]] | oovdeb = [[Johnny Cash With His Hot and Blue Guitar]] | iheo = [[1957]] | čuávuvâš = [[The Fabulous Johnny Cash]] | iheč = [[1959]] }} '''''Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous''''' teikkâ motomin '''''Sings the Songs That Made Him Famous''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] nubbe album. Tom almostitij [[Sun Records]] [[skammâmáánu 13.]] peeivi [[1958]]. Album pyevtittáin [[Sam Phillips]] já Jack Clement. Ive 2003 [[Varèse Sarabande]] almostitij [[Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous (ive 2003 album)|album uđđâ versio]], mast láá nelji pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 28:57 | title1 = Ballad of a Teenage Queen | length1 = 2:13 | title2 = There You Go | length2 = 2:19 | title3 = I Walk the Line | length3 = 2:46 | title4 = Don't Make Me Go | length4 = 2:31 | title5 = Train of Love | length5 = 2:24 | title6 = Guess Things Happen That Way | length6 = 1:52 | title7 = The Ways of a Woman in Love | length7 = 2:16 | title8 = Next in Line | length8 = 2:49 | title9 = You're the Nearest Thing to Heaven | length9 = 2:42 | title10 = I Can't Help It (If I'm Still in Love With You) | length10 = 1:49 | title11 = Home of the Blues | length11 = 2:41 | title12 = Big River | length12 = 2:35 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/196455 ''Sings the Songs That Made Him Famous'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1958 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] 8db8yixeqt1mrsoya8fcv69ta7iubqk 0 15032 157474 149051 2026-07-01T02:32:05Z Yupik 23 157474 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Johnny Cash with His Hot and Blue Guitar | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[porgemáánu 11.]] peeivi [[1957]] | formaat = | pyevtitteijee = [[Sam Phillips]] | päddejum = njuhčâmáánu 1955 – porgemáánu 1957 | genre = country | minutteh = 27 | sekunteh = 40 | skiärrufinnodâh = [[Sun Records]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1957]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = [[Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous]] | iheč = [[1958]] }} '''''Johnny Cash with His Hot and Blue Guitar''''' teikkâ motomin '''''With His Hot And Blue Guitar''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] vuossâmuš studioalbum. Tom almostitij [[Sun Records]] [[porgemáánu 11.]] peeivi [[1957]]. Album siskeeld el. tagarijd pittáid ko ”I Walk the Line”, ”Cry Cry Cry”, ”So Doggone Lonesome” já ”Folsom Prison Blues”. Album pyevtittij [[Sam Phillips]]. Syeinimáánu 23. peeivi [[2002]] [[Varèse Sarabande]] almostitij [[Johnny Cash with His Hot and Blue Guitar (ive 2002 album)|album uđđâ versio]], mast láá kyehti uđđâ pitá já kulmâ uđđâ pittáversio lase ađai ohtsis vittâ pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 27:40 | title1 = Rock Island Line | length1 = 2:11 | title2 = (I Heard That) Lonesome Whistle | length2 = 2:25 | title3 = Country Boy | length3 = 1:49 | title4 = If the Good Lord's Willing | length4 = 1:44 | title5 = Cry Cry Cry | length5 = 2:29 | title6 = Remember Me (I'm the One Who Loves You) | length6 = 2:01 | title7 = So Doggone Lonesome | length7 = 2:39 | title8 = I Was There When It Happened | length8 = 2:17 | title9 = I Walk the Line | length9 = 2:46 | title10 = Wreck of the Old '97 | length10 = 1:48 | title11 = Folsom Prison Blues | length11 = 2:51 | title12 = Doin' My Time | length12 = 2:40 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/73427 ''With His Hot and Blue Guitar'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1957 vuosâalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] lsv8iodh1b2zf81hlqx0yym6gzpqgun 0 15038 157478 149052 2026-07-01T02:33:08Z Yupik 23 '' 157478 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Hymns by Johnny Cash | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = vyesimáánust [[1959]] | formaat = | pyevtitteijee = Al Quaglieri já Don Law | päddejum = 24.7.–13.8.1958 | genre = [[gospel]], [[country]] | minutteh = 26 | sekunteh = 40 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1959]] | oovdeb = [[Greatest!]] | iheo = [[1959]] | čuávuvâš = [[Songs of Our Soil]] | iheč = [[1959]] }} '''''Hymns by Johnny Cash''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] viiđâd studioalbum já vuossâmuš gospelalbum. Tom almostitij [[Columbia Records]] vyesimáánust [[1959]]. Album pyevtittáin [[Al Quaglieri]] já [[Don Law]]. Ive 2002 [[Columbia]] almostitij [[Hymns by Johnny Cash (ive 2003 album)|album uđđâsist]]. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 13:11 |title1=It Was Jesus |length1=2:08 |title2=I Saw a Man |length2=2:36 |title3=Are All the Children In |length3=1:58 |title4=The Old Account |length4=2:29 |title5=Lead Me Gently Home |length5=2:04 |title6=[[Swing Low, Sweet Chariot]] |length6=1:56 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 13:29 |title1=Snow in His Hair |length1=2:24 |title2=Lead Me Father |length2=2:31 |title3=I Call Him |length3=1:50 |title4=These Things Shall Pass |length4=2:20 |title5=He'll Be a Friend |length5=2:00 |title6=God Will |length6=2:24 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/222581 ''Hymns By Johnny Cash'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1959 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] h7vetx4z9g51pgtipxpuashnefjnbvk 0 15049 157481 149054 2026-07-01T02:33:46Z Yupik 23 '' 157481 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Ride This Train | tijppâ = studio, [[konseptalbum]] | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[1960]] | formaat = | pyevtitteijee = Al Quaglieri, Don Law | päddejum = juovlâmáánu 14. peeivi [[1959]] – kuovâmáańu 16. peeivi [[1960]] | genre = [[country]] | minutteh = 32 | sekunteh = 20 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] <small>(CS 8255)</small> | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1960]] | oovdeb = [[Sings Hank Williams]] | iheo = [[1960]] | čuávuvâš = [[Now, There Was a Song!]] | iheč = [[1960]] }} '''''Ride This Train''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] káávcád studioalbum. Album päddejui kyevti mánuppaje ääigi iivij [[1959]]–[[1960]], já tom almostitij [[Columbia Records]] ive [[1960]]. Album pyevtittáin Al Quaglieri já Don Law. Ive 2002 almostui [[Ride This Train (ive 2002 album)|album uđđâ versio]], mast láá nelji pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 32:20 | title1 = Loading Coal | length1 = 4:58 | title2 = Slow Rider | length2 = 4:12 | title3 = Lumberjack | length3 = 3:02 | title4 = Dorraine of Ponchartrain | length4 = 4:47 | title5 = Going to Memphis | length5 = 4:26 | title6 = When Papa Played the Dobro | length6 = 2:55 | title7 = Boss Jack | length7 = 3:50 | title8 = Old Doc Brown | length8 = 4:10 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/73436 ''Ride This Train'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1960 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] [[Luokka:Konseptalbumeh]] s1aj4yyeatejmw0xj2ua67zutjerhyg 0 15051 157482 149055 2026-07-01T02:33:57Z Yupik 23 '' 157482 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Now, There Was a Song! | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = juovlâmáánust [[1960]] | formaat = | pyevtitteijee = Frank Jones, Don Law | päddejum = [[1960]] | genre = [[country]] | minutteh = 26 | sekunteh = 19 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1960]] | oovdeb = [[Ride This Train]] | iheo = [[1960]] | čuávuvâš = [[Now Here's Johnny Cash]] | iheč = [[1961]] }} '''''Now, There Was a Song!''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] oovcád studioalbum. Tom almostitij [[Columbia Records]] vyesimáánu 2. peeivi [[1960]]. Album pyevtittáin [[Frank Jones]] já [[Don Law]]. Ive 2001 [[Columbia]] almostitij [[Now, There Was a Song! (ive 2003 album)|album uđđâsist]]. == Pitáh == Albumist láá eres countrylávloi lavluuh tegu [[Hank Williams]] laavlâ ''I'm So Lonesome I Could Cry'' já [[George Jones]] lavluuh ''Just One More'' já ''Seasons of My Heart''. Toi lasseen countrylávlooh [[Kenny Rogers]] sannij lavluu ''I Feel Better All Over'' já [[Ernest Tubbs]] ''I Will Miss You When You Go''. {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 12:40 | title1 = [[Seasons of My Heart]] | length1 = 2:29 | title2 = I Feel Better All Over | length2 = 2:03 | title3 = [[I Couldn't Keep from Crying]] | length3 = 2:08 | title4 = [[Time Changes Everything (laavlâ)|Time Changes Everything]] | length4 = 1:49 | title5 = My Shoes Keep Walking Back to You | length5 = 2:06 | title6 = I'd Just Be Fool Enough (To Fall) | length6 = 2:05 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 13:39 | title7 = [[Cocaine Blues|Transfusion Blues]] | length7 = 2:32 | title8 = Why Do You Punish Me (For Loving You) | length8 = 2:18 | title9 = I Will Miss You When You Go | length9 = 2:01 | title10 = [[I'm So Lonesome I Could Cry]] | length10 = 2:38 | title11 = [[Just One More (George Jones laavlâ)|Just One More]] | length11 = 2:12 | title12 = [[Honky-Tonk Girl (Hank Thompson laavlâ)|Honky Tonk Girl]] | length12 = 1:58 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/73420 ''The Fabulous Johnny Cash'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1960 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] 8zra3gz0eonxmhsa40wck0uubi3hlek 0 15055 157490 149056 2026-07-01T02:35:27Z Yupik 23 '' 157490 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = I Walk the Line | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = kesimáánu 22. peeivi [[1964]] | formaat = | pyevtitteijee = Frank Jones, Don Law | päddejum = kesimáánu 13 peeivi 1963 – njuhčâmáánu 5. peeivi 1964 | genre = [[country]], [[rockabilly]] | minutteh = 32 | sekunteh = 19 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1964]] | oovdeb = [[Keep on the Sunny Side]] | iheo = [[1964]] | čuávuvâš = [[Bitter Tears: Ballads of the American Indian]] | iheč = [[1964]] }} '''''I Walk the Line''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] 19. studioalbum. Tom almostitij [[Columbia Records]] [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1964]]. Album pyevtittáin [[Frank Jones]] já [[Don Law]]. Ive 2006 [[Payless Entertainment]] almostitij [[Now, There Was a Song! (ive 2006 album)|album uđđâsist]]. == Pitáh == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 15:50 | title1 = [[I Walk the Line]] | length1 = 2:33 | title2 = [[Bad News (Johnny Cash laavlâ)|Bad News]] | length2 = 2:56 | title3 = [[Folsom Prison Blues]] | length3 = 2:35 | title4 = [[Give My Love to Rose]] | length4 = 2:20 | title5 = [[Hey Porter]] | length5 = 2:19 | title6 = [[I Still Miss Someone]] | length6 = 3:07 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 16:29 | title1 = [[Understand Your Man (laavlâ)|Understand Your Man]] | length1 = 2:43 | title2 = Wreck of the Old '97 | length3 = 2:41 | title3 = Still in Town | length3 = 2:36 | title4 = [[Big River (Johnny Cash laavlâ)|Big River]] | length4 = 2:17 | title5 = Goodbye Little Darlin' Goodbye | length5 = 2:24 | title6 = Troublesome Waters | length6 = 3:48 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/73462 ''I Walk the Line'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1964 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] l9eht9af0isrfaw792n7gmh6tmi7ldj 0 15057 157489 149057 2026-07-01T02:35:13Z Yupik 23 '' 157489 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Christmas Spirit | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[skammâmáánu 11.]] peeivi [[1963]] | formaat = | pyevtitteijee = Frank Jones, Don Law | päddejum = porgemáánu 14 peeivi 1959 – čohčâmáánu 17. peeivi 1963 | genre = [[country]], [[juovlâlavluuh]] | minutteh = 37 | sekunteh = 25 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1963]] | oovdeb = [[Ring of Fire: The Best of Johnny Cash]] | iheo = [[1963]] | čuávuvâš = [[Keep on the Sunny Side]] | iheč = [[1964]] }} '''''The Christmas Spirit''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] 17. studioalbum. Tom almostitij [[Columbia Records]] [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1964]]. Album pyevtittáin [[Frank Jones]] já [[Don Law]]. Ive 2006 [[Payless Entertainment]] almostitij [[Now, There Was a Song! (ive 2006 album)|album uđđâsist]]. == Pitáh == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 19:16 | title1 = The Christmas Spirit | length1 = 4:58 | title2 = [[I Heard the Bells on Christmas Day]] | length2 = 2:27 | title3 = [[Blue Christmas (laavlâ)|Blue Christmas]] | length3 = 2:22 | title4 = The Gifts They Gave | length4 = 3:30 | title5 = Here Was a Man | length5 = 2:40 | title6 = Christmas as I Knew It | length6 = 3:39 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 18:09 | title1 = [[Silent Night]] | length1 = 3:26 | title2 = [[The Little Drummer Boy]] | length2 = 2:32 | title3 = Ringing the Bells for Jim | length3 = 2:45 | title4 = We Are the Shepherds | length4 = 3:10 | title5 = Who Kept the Sheep | length5 = 1:55 | title6 = Ballad of the Harp Weaver | length6 = 4:21 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/266497 ''The Christmas Spirit'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg juovlâalbumeh]] [[Luokka:Ive 1963 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] lvwqkob4ede8cpd2207samnfyhx8gwc 0 15071 157488 149061 2026-07-01T02:35:04Z Yupik 23 '' 157488 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Ring of Fire: The Best of Johnny Cash | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = syeinimáánu 8. peeivi [[1963]] | formaat = | pyevtitteijee = Frank Jones já Don Law | päddejum = syeinimáánu 24. peeivi [[1958]] – njuhčâmáánu 25. peeivi [[1963]] | genre = [[country]], [[gospel]], [[rockabilly]] | minutteh = 33 | sekunteh = 36 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1963]] | oovdeb = [[Blood, Sweat and Tears]] | iheo = [[1963]] | čuávuvâš = [[The Christmas Spirit (Johnny Cash album)|The Christmas Spirit]] | iheč = [[1963]] }} '''''Ring of Fire: The Best of Johnny Cash''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] 16. album. Tom almostitij [[Columbia Records]] [[syeinimáánu 8.]] peeivi [[1963]]. Album pyevtittáin [[Frank Jones]] já [[Don Law]]. Ive 2014 Columbia Records almostitij [[Ring of Fire: The Best of Johnny Cash (ive 2014 album)|album uđđâsist]]. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 17:04 | title1 = [[Ring of Fire (laavlâ)|Ring of Fire]] | length1 = 2:37 | title2 = I'd Still Be There | length2 = 2:33 | title3 = [[What Do I Care]] | length3 = 2:06 | title4 = [[I Still Miss Someone]] | length4 = 2:35 | title5 = [[Forty Shades of Green]] | length5 = 2:53 | title6 = Were You There When They Crucified My Lord | length6 = 3:55 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 17:11 | title1 = [[The Rebel – Johnny Yuma]] | length1 = 1:52 | title2 = [[Bonanza (laavlâ)|Bonanza]] | length2 = 2:19 | title3 = [[The Big Battle]] | length3 = 4:02 | title4 = [[Remember the Alamo (laavlâ)|Remember the Alamo]] | length4 = 2:48 | title5 = [[Tennessee Flat Top Box]] | length5 = 2:58 | title6 = [[Peace in the Valley]] | length6 = 2:47 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/27861 ''Ring Of Fire'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1963 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] ev2q5j19jtb4qoopyhh6b5rzp7ukd2e 0 15072 157487 149062 2026-07-01T02:34:54Z Yupik 23 '' 157487 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Blood, Sweat and Tears | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi [[1963]] | formaat = | pyevtitteijee = Frank Jones já Don Law | päddejum = kesimáánu 7. peeivi [[1962]] – porgemáánu 22. peeivi [[1962]] | genre = [[country]] | minutteh = 29 | sekunteh = 33 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1963]] | oovdeb = [[All Aboard the Blue Train]] | iheo = [[1962]] | čuávuvâš = [[Ring of Fire: The Best of Johnny Cash]] | iheč = [[1963]] }} '''''Blood, Sweat and Tears''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] 15. muusikalbum. Tom almostitij [[Columbia Records]] [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi [[1963]]. Album pyevtittáin [[Frank Jones]] já [[Don Law]]. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 14:41 | title1 = The Legend of John Henry's Hammer | length1 = 9:03 | title2 = Tell Him I'm Gone | length2 = 3:03 | title3 = Another Man Done Gone | length3 = 2:35 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 15:31 | title1 = [[Busted (Harlan Howard laavlâ)|Busted]] | length1 = 2:17 | title2 = [[The Ballad of Casey Jones|Casey Jones]] | length2 = 3:02 | title3 = Nine Pound Hammer | length3 = 3:15 | title4 = Chain Gang | length4 = 2:40 | title5 = [[Waiting for a Train (Jimmie Rodgers laavlâ)|Waiting for a Train]] | length5 = 2:06 | title6 = Roughneck | length6 = 2:11 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/245002 ''Blood, Sweat and Tears'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1963 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] [[Luokka:Konseptalbumeh]] p48vffcgfbugcm1d12azs7my0ttpr33 0 15074 157486 149063 2026-07-01T02:34:43Z Yupik 23 '' 157486 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = All Aboard the Blue Train with Johnny Cash | tijppâ = nurâldâh | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[1962]] | formaat = LP | pyevtitteijee = Sam Phillips, Jack Clement, Cary E. Mansfield já Bill Dahl | päddejum = [[čohčâmáánu 1.]] peeivi [[1954]] - [[vyesimáánu 28.]] peeivi [[1958]] | genre = [[country]], [[rockabilly]] | minutteh = 27 | sekunteh = 47 | skiärrufinnodâh = [[Sun Records]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1962]] | oovdeb = [[The Sound of Johnny Cash]] | iheo = [[1962]] | čuávuvâš = [[Blood, Sweat and Tears]] | iheč = [[1963]] }} '''''All Aboard the Blue Train with Johnny Cash''''' lii nurâldâhskiärru ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] lavluin, maid sun lâi paddim ovdâl ko sun sirdui [[Sun Records]]ist [[Columbia Records]]ân. Album lavluuh päddejuvvojii iivij 1954–1958, já skiäru almostitij [[Sun Records]] [[skammâmáánu 15.]] peeivi [[1962]]. Album pyevtittii [[Sam Phillips]], [[Jack Clement]], [[Cary E. Mansfield]] já [[Bill Dahl]]. Ive 2003 [[Varèse Sarabande]] almostitij [[All Aboard the Blue Train with Johnny Cash (ive 2003 album)|album uđđâ versio]], mast láá kuttâ pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 13:10 | title1 = Blue Train | writer1 = Billy Smith | length1 = 2:03 | title2 = There You Go | writer2 = Cash | length2 = 2:19 | title3 = Train of Love | writer3 = Cash | length3 = 2:24 | title4 = Goodbye Little Darlin' Goodbye | writer4 = [[Gene Autry]], Johnny Marvin | length4 = 2:15 | title5 = I Heard That Lonesome Whistle | writer5 = [[Jimmie Davis]], [[Hank Williams]] | length5 = 2:26 | title6 = Come In Stranger | writer6 = Cash | length6 = 1:43 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 14:37 | title1 = Rock Island Line | writer1 = [[Lead Belly]] | length1 = 2:13 | title2 = Give My Love to Rose | writer2 = Cash | length2 = 2:46 | title3 = Hey, Porter | writer3 = Cash | length3 = 2:15 | title4 = [[Folsom Prison Blues]] | writer4 = Cash | length4 = 2:51 | title5 = Wreck of the old '97 | writer5 = [[Norman Blake (ovtâstumstaatâlâš musikkár)|Norman Blake]], Cash, Bob Johnson | length5 = 1:48 | title6 = So Doggone Lonesome | writer6 = Cash | length6 = 2:44 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/245004 ''All Aboard the Blue Train with Johnny Cash'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1962 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] j1r45up7uw5a60y1y1oq5lsuxs3y2l2 0 15075 157479 149064 2026-07-01T02:33:21Z Yupik 23 '' 157479 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Songs of Our Soil | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[syeinimáánu 6.]] peeivi [[1959]] | formaat = | pyevtitteijee = Al Quaglieri já Don Law | päddejum = [[syeinimáánu 24.]] peeivi [[1958]] – [[njuhčâmáánu 13.]] peeivi [[1959]] | genre = [[folk]] | minutteh = 25 | sekunteh = 40 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1959]] | oovdeb = [[Hymns by Johnny Cash]] | iheo = [[1959]] | čuávuvâš = [[Sings Hank Williams]] | iheč = [[1959]] }} '''''Songs of Our Soil''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] kuuđâd studioalbum. Album lavluuh päddejuvvojii iivij 1958–1959, já album almostitij [[Columbia Records]] [[syeinimáánu 6.]] peeivi [[1959]]. Album pyevtittáin [[Al Quaglieri]] já [[Don Law]]. Ive 2002 Columbia Records almostitij [[Songs of Our Soil (ive 2002 album)|album uđđâ versio]], mast láá kyehti pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 12:59 | title1 = Drink to Me | writer1 = Johnny Cash | length1 = 1:54 | title2 = Five Feet High and Rising | writer2 = Cash | length2 = 1:46 | title3 = The Man on the Hill | writer3 = Cash | length3 = 2:09 | title4 = Hank and Joe and Me | writer4 = Cash | length4 = 2:13 | title5 = Clementine | writer5 = [[Billy Mize]], Buddy Mize | length5 = 2:30 | title6 = Great Speckled Bird | writer6 = ärbivuáválâš | length6 = 2:09 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 12:41 | title1 = [[Sloop John B|I Want to Go Home]] | writer1 = ärbivuáválâš | length1 = 1:58 | title2 = The Caretaker | writer2 = Cash | length2 = 2:06 | title3 = Old Apache Squaw | writer3 = Cash | length3 = 1:46 | title4 = Don't Step On Mother's Roses | writer4 = Cash | length4 = 2:34 | title5 = My Grandfather's Clock | writer5 = [[Henry Clay Work]] | length5 = 2:45 | title6 = It Could Be You (Instead of Him) | writer6 = Vic McAlpin | length6 = 1:50 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/266496 ''Songs of Our Soil'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1959 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] 9vt4bjehseq77zdf5y28nxvd495hml7 0 15076 157483 149065 2026-07-01T02:34:17Z Yupik 23 '' 157483 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Now Here's Johnny Cash | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[kesimáánu 26.]] peeivi [[1961]] | formaat = LP | pyevtitteijee = Sam Phillips, Jack Clement, Cary E. Mansfield já Bill Dahl | päddejum = čohčâmáánu [[1954]] – [[syeinimáánu 17.]] peeivi [[1958]] | genre = [[country]], [[rockabilly]] | minutteh = 27 | sekunteh = 13 | skiärrufinnodâh = [[Sun Records]] <small>(SLP 1255)</small> | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1961]] | oovdeb = [[Johnny Cash Sings Hank Williams]] | iheo = [[1960]] | čuávuvâš = [[Hymns from the Heart]] | iheč = [[1962]] }} '''''Now Here's Johnny Cash''''' lii nurâldâhskiärru ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] pitáin, maid sun lâi paddim ovdâl ko sun sirdui [[Sun Records]]ist [[Columbia Records]]ân. Album lavluuh päddejuvvojii iivij 1954–1958, já skiäru almostitij [[Sun Records]] [[kesimáánu 26.]] peeivi [[1961]]. Album pyevtittii [[Sam Phillips]], [[Jack Clement]], [[Cary E. Mansfield]] já [[Bill Dahl]]. Syeinimáánu 29. peeivi 2003 [[Varèse Sarabande]] almostitij [[Now Here's Johnny Cash (ive 2003 album)|album uđđâ versio]], mast láá vittâ pitá lase. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 12:17 | title1 = Sugartime | writer1 = [[Odis Echols]], [[Charlie Phillips (lávloo)|Charlie Phillips]] | length1 = 1:48 | title2 = Down the Street to 301 | writer2 = [[Jack Clement]] | length2 = 2:06 | title3 = Life Goes On | writer3 = Cash, Clement | length3 = 2:02 | title4 = Port of Lonely Hearts | writer4 = Cash | length4 = 2:36 | title5 = Cry! Cry! Cry! | writer5 = Cash | length5 = 2:29 | title6 = My Treasure | writer6 = Cash | length6 = 1:16 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 12:56 | title1 = Oh Lonesome Me | writer1 = [[Don Gibson]] | length1 = 2:30 | title2 = So Doggone Lonesome | writer2 = Cash | length2 = 2:37 | title3 = You're the Nearest Thing to Heaven | writer3 = Jim Atkins, Cash, Hoyt Johnson | length3 = 2:40 | title4 = The Story of a Broken Heart | writer4 = [[Sam Phillips]] | length4 = 2:11 | title5 = Hey, Porter | writer5 = Cash | length5 = 2:15 | title6 = Home of the Blues | writer6 = Cash, Glen Douglas, Vic McAlpin | length6 = 2:43 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/73451 ''Now Here's Johnny Cash'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Now Here's Johnny Cash}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1961 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] tlqhrfv15sxxshwjns69thr6zn7eawp 0 15077 157484 149066 2026-07-01T02:34:25Z Yupik 23 '' 157484 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Hymns from the Heart | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[cuáŋuimáánu 2.]] peeivi [[1962]] | formaat = LP | pyevtitteijee = Frank Jones já Don Law | päddejum = 28.2.–27.4.1961 | genre = [[gospel]] | minutteh = 28 | sekunteh = 56 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1962]] | oovdeb = [[Now Here's Johnny Cash]] | iheo = [[1961]] | čuávuvâš = [[The Sound of Johnny Cash]] | iheč = [[1962]] }} '''''Hymns from the Heart''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] 11. studioalbum já nubbe gospelalbum. Tom almostitij [[Columbia Records]] vyesimáánust [[1959]]. Album pyevtittáin [[Frank Jones]] já [[Don Law]]. [[Cuáŋuimáánu 16.]] peeivi [[2016]] [[Pan Am Records]] almostitij [[Hymns from the Heart (ive 2016 album)|album uđđâsist]]. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 15:20 | title1 = He'll Understand and Say Well Done | writer1 = Roger Wilson | length1 = 2:27 | title2 = God Must Have My Fortune Laid Away | writer2 = Ted Harris | length2 = 2:49 | title3 = When I've Learned Enough to Die | writer3 = Ray Baker, [[Buddy Killen]], Delbert Wilson | length3 = 2:47 | title4 = I Got Shoes | writer4 = Arranged and adapted by Johnny Cash | length4 = 2:01 | title5 = Let the Lower Lights Be Burning | writer5 = [[Philip Bliss]] | length5 = 2:14 | title6 = If We Never Meet Again | writer6 = [[Albert E. Brumley]] | length6 = 3:02 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 13:36 | title1 = When I Take My Vacation in Heaven | writer1 = Herbert Buffum, R.E. Winsett | length1 = 2:26 | title2 = When He Reached Down His Hand for Me | writer2 = G.E. Wright | length2 = 2:04 | title3 = Taller Than Trees | writer3 = Lee Ferebee | length3 = 1:52 | title4 = I Won't Have to Cross Jordan Alone | writer4 = Charles Durham, Thomas Ramsey | length4 = 3:00 | title5 = My God Is Real (Yes, God Is Real) | writer5 = Kenneth Morris | length5 = 2:00 | title6 = These Hands | writer6 = Eddie Noack | length6 = 2:14 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/185706 ''Hymns from the Heart'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:Hymns from the Heart}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1962 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] 9r0632pa7e9pfwedjyayb1p0kzwtv4x 0 15078 157485 149067 2026-07-01T02:34:34Z Yupik 23 '' 157485 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Sound of Johnny Cash | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = Johnny Cash | almostittum = [[kesimáánu 4.]] peeivi [[1962]] | formaat = LP | pyevtitteijee = Frank Jones já Don Law | päddejum = [[cuáŋuimáánu 28.]] peeivi [[1961]] – [[kuovâmáánu 12.]] peeivi [[1962]] | genre = [[country]], [[rockabilly]], [[blues]] | minutteh = 25 | sekunteh = 12 | skiärrufinnodâh = [[Columbia Records|Columbia]] | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Johnny Cash]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[1962]] | oovdeb = [[Hymns from the Heart]] | iheo = [[1962]] | čuávuvâš = [[All Aboard the Blue Train with Johnny Cash]] | iheč = [[1962]] }} '''''The Sound of Johnny Cash''''' lii ovtâstumstaatâlâš countrylávloo [[Johnny Cash]] 12. studioalbum. Album lávluuh päddejuvvojii iivij 1961–1962 já tom almostitij [[Columbia Records]] [[kesimáánu 4.]] peeivi [[1962]]. Album pyevtittáin [[Frank Jones]] já [[Don Law]]. Ive [[2013]] [[Hallmark Music & Entertainment]] almostitij [[Hymns from the Heart (ive 2013 album)|album uđđâsist]]. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 11:02 | title1 = Lost on the Desert | writer1 = [[Dallas Frazier]], Buddy Mize | length1 = 2:01 | title2 = Accidentally on Purpose | writer2 = Darrell Edwards, [[George Jones]] | length2 = 1:56 | title3 = In the Jailhouse Now | writer3 = [[Jimmie Rodgers (ovtâstumstaatâlâš lávloo)|Jimmie Rodgers]] | length3 = 2:23 | title4 = Mr. Lonesome | writer4 = [[Tompall Glaser]] | length4 = 2:18 | title5 = You Won't Have Far to Go | writer5 = Charles Glaser | length5 = 1:50 | title6 = [[Cotton Fields|Cotton Fields (The Cotton Song)]] | writer6 = [[Lead Belly]] | length6 = 2:34 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 12:10 | title1 = Delia's Gone | writer1 = Karl Silbersdorf, Dick Toops | length1 = 2:01 | title2 = I Forgot More Than You'll Ever Know | writer2 = Cecil A. Null | length2 = 2:27 | title3 = You Remembered Me | writer3 = Cash | length3 = 2:05 | title4 = I'm Free from the Chain Gang Now | writer4 = Lou Herscher, Saul Klein | length4 = 1:51 | title5 = Let Me Down Easy | writer5 = Tompall Glaser, [[Jim Glaser]] | length5 = 1:46 | title6 = Sing It Pretty, Sue | writer6 = Cash | length6 = 2:00 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/159761 ''The Sound of Johnny Cash'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{DEFAULTSORT:The Sound of Johnny Cash}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1962 muusikalbumeh]] [[Luokka:Johnny Cash albumeh]] 8p33y4ugjh4aswdh0aehe7dijk7nm7w 0 15845 157399 156240 2026-06-30T16:49:32Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ Sämikielâlâš 157399 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} [[Tiätuvuárkká:SE2023Oct14A.gif|thumb|right|[[Ovtâstum staatah|Viestâr-Ovtâstumstaatâin]], [[Koskâ-Amerik]]ist, [[Kolumbia]]st já [[Brasilia]]st oinui [[piäiváásiävŋánem]] [[roovvâdmáánu 14.]] peeivi.]] '''2023''' ('''MMXXIII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[pasepeivi]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] niäljád ihe. Ive 2023 [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] koskâliegâsvuotâ lâi 1,48 °C aaleeb ko iivij 1850–1900 koskâárvu já 0,6 °C aaleeb ko iivij 1991–2020 koskâárvu.<ref name="aavis16012025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/01/16/ive-2024-eennampaalu-liegganem-pajanij-15-ceehi-raaji-paajaabel-vuossamuu-keerdi-mittedemhistorjast/|nommâ=Ive 2024 Eennâmpáálu lieggânem pajanij 1,5 ceehi rääji paajaabel vuossâmuu keerdi mittedemhistorjást|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-01-16|čujottum=2025-01-15}}</ref> ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Suomâ]]n vuáđuduvvii 21 [[pyereestvaijeemkuávlu]]d.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/se/kuavluvaaljah|nommâ=Kuávluvaaljah|almostittem=vaalit.fi|čujottum=2022-12-01|äigimuddo=2022-10-31}}</ref> * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Kroatia]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 20. jeessânstaatâ.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.consilium.europa.eu/es/press/press-releases/2022/07/12/croatia-set-to-join-the-euro-area-on-1-january-2023-council-adopts-final-required-legal-acts/|nommâ=Croacia entrará en la zona del euro el 1 de enero de 2023: el Consejo adopta los últimos actos jurídicos necesarios|almostittem=Euroop union rääđi|čujottum=2022-12-01|äigimuddo=2022-07-12|kielâ={{es}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Kroatia]] seervâi [[Schengen-kuávlu]]n.<ref name="il-554af2a0c0e5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/ulkomaat/a/720d1fc9-e8de-4884-84e2-554af2a0c0e5|nommâ=Suomalaisten reissaaminen suosittuun kohteeseen helpottuu: Kroatia liittyy Schengen-alueeseen|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-01-01|tahhee=Rinne, Mika|äigimuddo=2022-12-08|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Luiz Inácio Lula da Silva]] algâttij [[Brasilia president]] virgeest.<ref name="bbc-64138739">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-64138739|nommâ=Lula sworn in as Brazil president as Bolsonaro flies to US|almostittem=BBC News|čujottum=2023-01-01|tahhee=Watson, Katy já Murphy, Matt|äigimuddo=2023-01-01|kielâ={{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 13.]]–[[uđđâivemáánu 14.|14.]] peeivi – [[Čekki|Čeekist]] uárnejui [[Ive 2023 Čeeki presidentvaaljah|presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]]. [[Petr Pavel]] já [[Andrej Babiš]] peesáin jootkân. * [[uđđâivemáánu 25.]] peeivi – [[Chris Hipkins]] algâttij [[Uđđâ-Seeland uáiviminister]] virgeest.<ref name="yle-20014520">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20014520|nommâ=Uuden-Seelannin uusi pääministeri Chris Hipkins vannoi virkavalansa|almostittem=Yle|čujottum=2023-01-26|äigimuddo=2023-01-25|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 27.]] já [[uđđâivemáánu 28.|28.]] peeivi – [[Čekki|Čeekist]] uárnejui [[Ive 2023 Čeeki presidentvaaljah|presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]]. [[Petr Pavel]] uážui 57,6 % jienâin, já te sun väljejui Čeeki presidentin.<ref name="bbc-64438955">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-64438955|nommâ=Petr Pavel: Ex-general beats populist rival in Czech election|almostittem=BBC|čujottum=2023-01-29|tahhee=Cameron, Rob já Zaccaro, Maria|äigimuddo=2023-01-28|kielâ={{en}}}}</ref> ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 1.]] peeivi – [[Suomâ ovdâskodde]] tuhhiittij nk. [[translaahâ|translaavâ]] nubástus jienâiguin 113–69. * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Kypros]]ist uárnejuvvojii [[Ive 2023 Kypros presidentvaaljah|presidentvaaljah]]. [[Nikos Christodoulides]] já [[Andreas Mavroyiannis]] peesáin jootkân. * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Marja Kyllönen]] finnij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Vainajaiset]]''.<ref name="hs-2000009367030">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009367030.html | Nommâ = Marja Kyllönen voitti Runeberg-palkinnon, mutta pelkää yhä kirjoittamista | Tahhee = Riihinen, Eleonoora | Almostittem = Helsingin Sanomat | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 5.2.2023 | Almostittee = | Čujottum = 24.2.2023 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 12.]] peeivi – [[Kypros]]ist uárnejui [[Ive 2023 Kypros presidentvaaljah|presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]]. [[Nikos Christodoulides]] uážui 51,97 % jienâin, já te sun väljejui Kypros presidentin. * [[kuovâmáánu 24.]] peeivi – [[Sämitiggelaavâ uđâsmittem|Uđđâ sämitiggelaahâ]] kománij [[Suomâ ovdâskodde|Suomâ ovdâskode]] [[Suomâ vuáđulahâváljukodde|vuáđulahâváljukoddeest]]. [[Marin haldâttâs]] lii jo kuálmád [[Suomâ staatârääđi|haldâttâs]], mii ij uážžum uđâsmittem ááigán.<ref name="yle-139659">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20019584/64-3-139659|nommâ=Láhka gopmánan juo golmma ráđđehusas – bođeš čuovvovaš ráđđehussii bargun|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2023-02-24|tahhee=Saijets, Maiju|äigimuddo=2023-02-24|kielâ={{se}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Käärijä]] finnij [[Uđđâ muusik kišto 2023|UMK-finalist]] 539 čyegisid suomâkielâg pitástis ''[[Cha cha cha (Käärijä pittá)|Cha cha cha]]'' já vuoitij [[Uđđâ muusik kišto 2023]]. ===Njuhčâmáánu=== * [[njuhčâmáánu 9.]] peeivi – [[Petr Pavel]] algâttij [[Čeeki president]] virgeest.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.irozhlas.cz/volby/petr-pavel-inaugurace-slib-snemovna-pekarova-adamova-senat-prezident-volby_2301281549_pat|nommâ=Inaugurace nově zvoleného prezidenta Petra Pavla proběhne 9. března, oznámila předsedkyně Sněmovny|almostittem=iRozhlas|čujottum=2023-01-29|äigimuddo=2023-01-28|kielâ={{cs}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 27.]] peeivi – [[Uŋgar]] parlament ratifisistij [[Suomâ]] [[Nato]]-ucâmuš.<ref name="anarâšaavis-37-03-uŋgar">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/03/27/ungar-parlament-lii-ratifisistam-suoma-nato-ucamus/|nommâ=Uŋgar parlament lii ratifisistám Suomâ Nato-ucâmuš|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2023-03-29|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-03-27}}</ref> * [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Humza Yousaf]] väljejui Skotland uáiviministerin.<ref name="riaghaltas-yousaf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gov.scot/news/first-minister-nominated/|nommâ=First Minister nominated|almostittem=Skotland haldâttâs|čujottum=2023-04-01|äigimuddo=2023-03-28|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 30.]] peeivi – [[Tuurki parlament]] tuhhiittij [[Suomâ]] [[Nato]]-jeessânvuođâ jienâiguin 276–0.<ref name="hs-2000009487762">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ulkomaat/art-2000009487762.html|nommâ=Turkin parlamentti hyväksyi jäsenyyden äänin 276–0 – Stoltenberg: ”Suomen jäsenyys tekee Natosta vahvemman ja turvallisemman” |almostittem=Helsingin Sanomat |čujottum=2023-03-31|tahhee=Mykkänen, Pekka, Jokinen, Matilda, Saarilahti, Elina já Tyystjärvi, Ilona |äigimuddo=2023-03-30}}</ref><ref name="anarâšaavis-30-03-turkki">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/03/30/tuurki-parlament-lii-tuhhiittam-suoma-nato-jeessanvuoda/|nommâ=Tuurki parlament lii tuhhiittâm Suomâ Nato-jeessânvuođâ|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2023-03-31|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-03-30}}</ref> ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 2.]] peeivi – [[Suomâ]]st uárnejuvvojii [[Suomâ ive 2023 ovdâskoddevaaljah|ovdâskoddevaaljah]]. * [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi – [[Suomâ]]st šoodai [[Nato]] 31. jeessân.<ref name="anarâšaavis-2023.04.04">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/04/suomast-lii-soddam-nato-jeessan/|nommâ=Suomâst lii šoddâm Nato jeessân|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2023-04-05|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-04-04}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 14.]] peeivi – Euroop komovuotâornijdume ESA paajij Jupiter jieŋâmáánuid totkee rakkeet [[Jupiter Icy Moons Explorer]] [[Ranska Guayana]]st tijme 15:15 [[Suomâ]] ääigi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice|nommâ=Juice|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 27.]] peeivi – [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2022–2023|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]].<ref name="hs-2000009545500">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009545500.html|nommâ=Tampereella juhlitaan Tapparan Suomen mestaruutta – huima trilleri ratkesi jatko­ajalla|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-04-28|tahhee=Vilén, Jan já Teiskonlahti, Riku|äigimuddo=2023-04-27|kielâ={{fi}}}}</ref> ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 5.]] peeivi – [[Aasia]]st já [[Australia]]st oinui [[mánusiävŋánem|peli-iptoslâš mánusiävŋánem]]. * [[vyesimáánu 6.]] peeivi – [[Charles III]] já [[Camilla]] ruvnájuin [[Westminster Abbey]]st, [[Lontoo]]st, [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.co.uk/news/uk-63172425|nommâ=Coronation on 6 May for King Charles and Camilla, Queen Consort|almostittem=BBC News|čujottum=2022-12-01|tahhee=Coughlan, Sean|äigimuddo=2022-10-11|kielâ={{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 9.]]–[[vyesimáánu 13.|13.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2023|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Liverpool Arena]]st, [[Liverpool]]ist, [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est. ** [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2023|Ive 2023 Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 11.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2023|Ive 2023 Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2023|Ive 2023 Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Ruotâ]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2023|ive 2023 Euroviisuh-lávlumkišto]] pittáin ''Tattoo''.<ref name="il-503ea0c7-2c5c-4460-b9c3-a3d8b67a7eda">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/503ea0c7-2c5c-4460-b9c3-a3d8b67a7eda | Nommâ = Ruotsi voitti Euroviisut! | Tahhee = Puljujärvi, Ismo | Almostittem = BBC News | Äigimuddo = 14.5.2023 | Čujottum = 14.5.2023 | Kielâ = {{fi}}}}</ref><ref name="hs-2000009582435">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009582435.html | Nommâ = Suomi jäi Euroviisuissa toiseksi, Ruotsi voitti – Yleisö oli mielettömällä tavalla Käärijän takana | Tahhee = Määttänen, Juuso | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 14.5.2023 | Čujottum = 14.5.2023 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Kanada]] vuoitij [[Jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh 2023|jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoid]].<ref name="aa-jieŋâskiäru-maailmmiäštárkištoh">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/05/30/kanada-lii-vuaittam-ive-2023-jienaskiaru-maailmmiastarkistoid/|nommâ=Kanada lii vuáittám ive 2023 jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoid|tahhee=Brecciaroli, Fabrizio|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2023-05-30|čujottum=2023-05-30}}</ref> * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Turkki|Tuurki]] virgeest leijee president [[Recep Tayyip Erdoğan]] vuoitij [[Ive 2023 Tuurki presidentvaaljah|Tuurki presidentvaaljâi nube jienâstemkeerdi]] já te sun väljejui [[Tuurki president]]in.<ref name="aa-tuurki-presidentvaaljah">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/06/03/cokkajeijee-president-recep-tayyip-erdogan-lii-vuaittam-tuurki-presidentvaaljaid/|nommâ=Čokkájeijee president Recep Tayyip Erdoğan lii vuáittám Tuurki presidentvaaljâid|tahhee=Suominen, Saammâl|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2023-06-03|čujottum=2023-06-03}}</ref> ===Kesimáánu=== * [[kesimáánu 10.]] peeivi – Syemmilâš aalmugovdâsteijee já irâtteijee [[Sofia Virta]] väljejui [[Ruánáá litto|Ruánáá lito]] uđđâ saavâjođetteijen.<ref name="il-e277b4a4-9996-40d1-bfc5-44905f130c91">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/politiikka/a/e277b4a4-9996-40d1-bfc5-44905f130c91|nommâ=Sofia Virta on vihreiden uusi puheenjohtaja – ”Tässä maassa voi puolueen puheenjohtajaksi nousta yksinhuoltajana”|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-06-11|tahhee=Harju, Elli|äigimuddo=2023-06-10|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="anarâšaavis-2023-06-12-virta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/06/12/sofia-virta-lii-ruanaa-lito-udda-saavajodetteijee/|nommâ=Sofia Virta lii Ruánáá lito uđđâ saavâjođetteijee|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2023-06-12|tahhee=Suominen, Saammâl|äigimuddo=2023-06-12}}</ref> ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 6.]] peeivi – Syemmilâš aalmugovdâsteijee [[Willie Rydman]] nomâttui [[Suomâ iäláttâsminister]]in.<ref name="ovdâskodde-rydman">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.eduskunta.fi/FI/kansanedustajat/Sivut/1282.aspx|nommâ=Wille Rydman|almostittem=Suomâ ovdâskodde|čujottum=2023-08-13|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--===Porgemáánu===--> ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 4.]] peeivi – [[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ Sämitige]] [[Sämitige ive 2023 vaaljah|ive 2023 vaaljâi]] toimâttem aalgij.<ref name="sd-vaaljah2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.samediggi.fi/vaaljah-2023/?lang=an|nommâ=Sämitige vaaljah toimâttuvvojeh 4.9.-2.10.2023.|almostittem=Sämitigge|čujottum=2023-01-01}}</ref> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 2.]] peeivi – [[Sämitigge (Suomâ)|Suomâ Sämitige]] [[Sämitige ive 2023 vaaljah|ive 2023 vaaljâi]] toimâttem nuuvâi.<ref name="sd-vaaljah2023"/> * [[roovvâdmáánu 2.]] peeivi – [[Katalin Karikó]] já [[Drew Weissman]] vuoittijn [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2023/summary/|nommâ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2023|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2023-10-03|äigimuddo=2023-10-02|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/05/talhastiettuu-nobel-palhasume-lii-juohhum-covid-19-puahuttasai-rahtimist-katalin-karikon-ja-drew-weissmanan/|nommâ=Talhâstiettuu Nobel-palhâšume lii juohhum COVID-19-puáhuttâsâi rähtimist Katalin Karikón já Drew Weissmanân|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2023-10-05|čujottum=2023-10-05}}</ref> * [[roovvâdmáánu 3.]] peeivi – [[Pierre Agostini]], [[Anne L'Huillier]] já [[Ferenc Krausz]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2023 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2023-10-03|äigimuddo=2023-10-03|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="anarâš-aavis-2023-10-16">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/16/fyysiik-nobel-palhasume-lii-miedettum-pierre-agostinan-ferenc-krauszan-ja-anne-lhuillieran/|nommâ=Fyysiik Nobel-palhâšume lii mieđettum Pierre Agostinân, Ferenc Krauszân já Anne L’Huillierân|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2023-10-16|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-10-16}}</ref> * [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi – [[Moungi G. Bawendi]], [[Louis E. Brus]] já [[Alexei I. Ekimov]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2023/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2023 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2023-10-04|äigimuddo=2023-10-04|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Jon Fosse]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2023/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2023|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2023-10-06|äigimuddo=2023-10-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Narges Mohammadi]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2023/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2023|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2023-10-06|äigimuddo=2023-10-06|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 14.]] peeivi – [[Ovtâstum staatah|Viestâr-Ovtâstum staatâin]], [[Koskâ-Amerik]]ist, [[Kolumbia]]st já [[Brasilia]]st oinui riegislágán [[piäiváásiävŋánem]]. * [[roovvâdmáánu 15.]] peeivi – [[Ecuador]]ist uárnejui [[Ive 2023 Ecuador almoliih vaaljah|vaaljâi nubbe jienâstemkerdi]]. [[Daniel Noboa]] uážui 51,83 % jienâin, já te sun väljejui Ecuador presidentin.<ref name="metro-2023-10-15">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.metroecuador.com.ec/noticias/2023/10/16/daniel-noboa-el-presidente-electo-de-ecuador-con-el-87-de-actas-escrutadas/|nommâ=Daniel Noboa, el Presidente del Ecuador más joven de la historia|almostittem=2023-10-15|čujottum=2023-10-19|tahhee=Zambrano, Sandra já EFE|äigimuddo=|kielâ={{es}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – Maailm vuossâmuu [[Nuorttâlâškielâ|nuorttâlâškielâg]] kuhes elleekove [[Jeʹvida]] vuosâeehid uárnejui [[Suomâ]]st.<ref name="yle-20056156">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20056156|nommâ=Je'vida tuo pakkosuomalaistamisen traumat valkokankaalle – Eeva Nykänen: ”Se itketti eniten, miten lapsia silloin käsiteltiin”|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2023-10-20|tahhee=Kelemeny, Sara|äigimuddo=2023-10-20|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi – [[Argentiina]]st uárnejuvvojii [[Ive 2023 Argentiina presidentvaaljah|presidentvaaljah]]. [[Sergio Massa]] já [[Javier Milei]] peesáin jootkân.<ref name="el-país-primera-vuelta-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://elpais.com/argentina/2023-10-23/el-peronista-sergio-massa-supera-a-javier-milei-y-contiene-la-ola-ultra-en-las-elecciones-de-argentina.html|nommâ=El peronista Sergio Massa supera a Javier Milei y contiene la ola ultra en la primera vuelta de las elecciones de Argentina|almostittem=El País|čujottum=2023-10-30|tahhee=Rivas Molina, Federico|äigimuddo=2023-10-23|kielâ={{es}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 28.]]–[[roovvâdmáánu 29.|29.]] peeivi – [[Euroop]]ist, [[Afrik]]ist já [[Aasia]]st oinui [[mánusiävŋánem|uásálâš mánusiävŋánem]]. * [[roovvâdmáánu 31.]] peeivi – Syemmilâš musikkár [[Maija Kauhanen]] vuoitij [[Tave-enâmij rääđi muusikpalhâšume|ive 2023 Tave-enâmij rääđi muusikpalhâšume]].<ref name="nrp-2023">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/no/news/her-er-vinnerne-av-nordisk-rads-priser-2023 |Nommâ=Her er vinnerne av Nordisk råds priser 2023 | Almostittee = [[Tave-enâmij rääđi]] | Äigimuddo=31.10.2023 | Čujottum = 2.11.2023 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> ===Skammâmáánu=== * [[skammâmáánu 10.]] peeivi – Syemmilâš diplomaat, [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 10. president]] já ive [[2008]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] vyeittee [[Martti Ahtisaari]] hävdidui [[Hietaniemi hävdieennâm|Hietaniemi hävdienâmân]] [[Helsig]]ist.<ref name="anarâšaavis-2023-10-19">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/10/19/president-martti-ahtisaari-havdiduvvoo-skammamaanu-10-peeivi-2023/|nommâ=President Martti Ahtisaari hävdiduvvoo skammâmáánu 10. peeivi 2023|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2023-10-19|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-10-19}}</ref> * [[skammâmáánu 19.]] peeivi – [[Argentiina]]st uárnejui [[Ive 2023 Argentiina presidentvaaljah|presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]]. [[Javier Milei]] uážui 55,69 % jienâin, já te sun väljejui Argentiina presidentin.<ref name="el-país-segunda-vuelta-2023">{{Nettikäldee|čujottâs=https://elpais.com/argentina/2023-11-20/el-ultraderechista-milei-arrasa-en-las-elecciones-y-argentina-da-un-salto-a-lo-desconocido.html#?rel=mas|nommâ=El ultraderechista Milei arrasa en las elecciones y Argentina da un salto a lo desconocido|almostittem=El País|čujottum=2023-11-22|tahhee=Rivas Molina, Federico|äigimuddo=2023-11-20|kielâ={{es}}}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Tanska roonnig Margrethe II]] almottij, ete sun luápá ruuvnâst [[uđđâivemáánu 14.]] peeivi [[2024]].<ref name="bbc-67854395">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-67854395|nommâ=Queen Margrethe II: Danish monarch announces abdication live on TV|almostittem=BBC News|čujottum=2023-12-31|tahhee=Howard, Jacqueline já Slow, Oliver|äigimuddo=2023-12-31|kielâ={{en}}}}</ref> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Pierre Agostini]], [[Anne L'Huillier]] já [[Ferenc Krausz]]<ref name="np-phys-2023"/><ref name="anarâš-aavis-2023-10-16"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Moungi G. Bawendi]], [[Louis E. Brus]] já [[Alexei I. Ekimov]] <ref name="np-chem-2023"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Jon Fosse]]<ref name="np-lit-2023"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Narges Mohammadi]]<ref name="np-peace-2023"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Katalin Karikó]] já [[Drew Weissman]]<ref name="np-med-2023"/> === Finlandia-palhâšumeh === * Syemmilâš kirječällee [[Sirpa Kähkönen]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[36 uurnaa – Väärässä olemisen historia]]''.<ref name="yle-20062790">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20062790 | Nommâ = Katso tästä, miten Finlandia-ilta eteni | Tahhee = Nelskylä, Lena | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 29.11.2023 | Čujottum = 30.11.2023 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmilâš kirječällee [[Magdalena Hai]] finnij [[párnái- já nuorâikirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Sarvijumala]]''.<ref name="yle-20062790"/> * Syemmilâš kirječällee [[Antti Järvi]] finnij [[tiätukirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Mihin katosi Antti Järvi?]]''.<ref name="yle-20062790"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2023 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2023]] * [[Ive 2023 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2023]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== [[Tiätuvuárkká:Lisa_Marie_Presley_at_car_race.jpg|thumb|[[Lisa Marie Presley]] ive 2005]] * [[uđđâivemáánu 10.]] peeivi – [[Konstantin II]], Kreika majemuš kunâgâs já Tanska prinssâ (š. [[1940]]) * [[uđđâivemáánu 12.]] peeivi – [[Lisa Marie Presley]], ovtâstumstaatâlâš lávloo já laavlârähtee (š. [[1968]])<ref name="nyt-presley">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2023/01/12/arts/music/lisa-marie-presley-dead.html|nommâ=Lisa Marie Presley, Singer-Songwriter and Daughter of Elvis, Dies at 54|almostittem=The New York Times|čujottum=2023-01-14|tahhee=Medina, Eduardo, Rubin, April já Genzlinger, Neil|äigimuddo=2023-01-12|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Pervez Musharraf]], [[pakistan]]lâš kenraal já [[Pakistan president|Pakistan 10. president]] (š. [[1943]])<ref name="bbc-64528348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-asia-64528348|nommâ=Pervez Musharraf, Pakistan's ex-president, dies aged 79|almostittem=BBC|čujottum=2023-02-05|tahhee=Davies, Alys|äigimuddo=2023-02-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 19.]] peeivi – [[Harriet Nordlund]], juulevsämmilâš čaittâleijee, kietâčällee já kirječällee (š. [[1954]])<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.svt.se/nyheter/sapmi/teaterpionjaren-harriet-nordlund-ar-dod|nommâ=Teaterpionjären Harriet Nordlund är död|tahhee=Partapuoli, Ann Catrin Stenberg|almostittem=SVT Nyheter|äigimuddo=2023-04-20|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ratsit.se/19540920-Gerd_Harriet_Linnea_Nordlund_Ekero/z2eA2QHoL8fNKbQYe5okByvOqQqq4NphaQ9JipGrv_8|nommâ=Gerd Nordlund (68 år) Ekerö|almostittem=Ratsit|čujottum=2023-04-29|kielâ={{sv}}}}</ref> * [[vyesimáánu 5.]] peeivi – [[Siiri Rantanen]], syemmilâš čyeigee já olympiavyeittee (š. [[1924]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000009566232.html|nommâ=Hiihtäjälegenda Siiri ”Äitee” Rantanen on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2023-05-05|čujottum=2023-05-07|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[kesimáánu 12.]] peeivi – [[Silvio Berlusconi]], [[italia]]lâš finnodâholmooš já politikkár (š. [[1936]])<ref name="bbc-65877241">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-65877241|nommâ=Silvio Berlusconi, former Italian PM, dies at 86|almostittem=BBC|čujottum=2023-06-12|äigimuddo=2023-06-12|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 26.]] peeivi – [[Sinéad O’Connor]], [[irland]]lâš musikkár (š. [[1966]]) * [[porgemáánu 22.]] peeivi – [[Toto Cutugno]], [[italia]]lâš lávloo já laavlârähtee (š. [[1943]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0194045/|nommâ=Toto Cutugno|almostittem=IMDb|čujottum=2023-08-23|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> * [[čohčâmáánu 14.]] peeivi – [[Maila-Katriina Tuominen]], syemmilâš kulttuurtoimâtteijee (š. [[1946]])<ref name="hs-2000009855352">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000009855352.html|nommâ=Kulttuuritoimittaja Maila-Katriina Tuominen on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-09-15|tahhee=Määttänen, Markus|äigimuddo=2023-09-14|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Louise Glück]], ive [[2020]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš tihtâčällee já esseečällee (š. [[1943]]) * [[roovvâdmáánu 16.]] peeivi – [[Martti Ahtisaari]], syemmilâš diplomaat, [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 10. president]] já ive [[2008]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] vyeittee (š. [[1937]])<ref name="hs-2000007998385">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/politiikka/art-2000007998385.html|nommâ=Uudistaja|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-10-16|tahhee=Kalliokoski, Matti|äigimuddo=2023-10-16|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 31.]] peeivi – [[Ken Mattingly]], ovtâstumstaatâlâš astronaut (š. [[1936]])<ref name="hs-2000009968835">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ulkomaat/art-2000009968835.html|nommâ=Apollo 13:n pelastus­töissä mukana ollut astronautti Ken Mattingly on kuollut|Tahhee=Ilkka, Ilmo|almostittee=Helsingin Sanomat|čujottum=2023-11-03|äigimuddo=2023-11-03|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 5.]] peeivi – [[Olaf Eliassen]], merâsämmilâš politikkár já eennâmviljâleijee (š. [[1949]])<ref name="nrk-1.16632669">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/olaf-eliassen-lea-vadjolan--1.16632669|nommâ=Olaf Eliassen lea vádjolan|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-11-11|äigimuddo=2023-11-10|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.6604306">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/olaf-eliassen-1.6604306|nommâ=Olaf Eliassen|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2023-11-11|tahhee=Aslaksen, Eilif Andreas|äigimuddo=2009-06-17|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 15.]] peeivi – [[Steve Halliwell]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1946]]) ==Kalender== {{Kalender ihe|2023}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2023|*]] 2zlprrlpcwqjjiirprazq2nndjjnbxz 0 20242 157400 156241 2026-06-30T16:50:03Z Yupik 23 Sämikielâlâš 157400 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2024''' ('''MMXXIV''') lâi [[kárgámihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij [[vuossargâ|vuossaargâ]] já nuuvâi [[majebargâ|majebaargâ]]. Tot lâi [[2020-loho|2020-lovo]] viiđâd ihe. ==Šoŋŋâ== {{Válduartikkâl|[[Šoŋŋâdâhnubástus ive 2024]]}} Ihe 2024 lâi vuossâmuš ihe mittedemhistorjást, ko [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] lieggânem pajanij 1,5 ceehi rääji paajaabel.<ref name="aavis16012025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/01/16/ive-2024-eennampaalu-liegganem-pajanij-15-ceehi-raaji-paajaabel-vuossamuu-keerdi-mittedemhistorjast/|nommâ=Ive 2024 Eennâmpáálu lieggânem pajanij 1,5 ceehi rääji paajaabel vuossâmuu keerdi mittedemhistorjást|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-01-16|čujottum=2025-01-15}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20135259|nommâ=Maailman keski­lämpötilan nousu ylitti 1,5 astetta ensi kertaa mittaus­historiassa, ja se näkyi tulvina ja hirmu­myrskyinä|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-01-10|čujottum=2025-01-15|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ive 2024 [[Suomâ]]st lijjii ohtsis 71 pakkâpeivid, mii lâi eenâb ko kuássin ovdil mittedemhistorjást.<ref name="aavis16012025"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.foreca.fi/meteorologilta/r1y4ewxr|nommâ=Syyskuu rikkoi sääennätyksiä: Monin paikoin ennätyksellisen lämmintä – hellepäiviä peräti kahdeksan - Forecan sääuutiset ja blogi|almostittem=Foreca|čujottum=2025-01-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== [[Tiätuvuárkká:Sajos já ive 2024 presidentvaaljah 01.jpg|thumb|Sajosist lâi máhđulâš eelliđ jienâstmist [[Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|Suomâ presidentvaaljâin]].]] [[Tiätuvuárkká:Skábmagovat 2024 Muotâteatter.jpg|thumb|[[Skammâkoveh 2024|Ive 2024 Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejuvvojii [[uđđâivemáánu 25.]]–[[uđđâivemáánu 28.|28.]] peeivi [[Aanaar|Anarist]] já maŋeláá neetist.]] * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Siämmáá suhâpele leijee paarâi näimilitto]] šoodâi lavâlâžžân [[Eestieennâm|Eestienâmist]]. * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Viken lääni|Viken]], [[Vestfold já Telemark lääni|Vestfold já Telemark]] sehe [[Troms já Finnmark lääni|Troms já Finnmark]] [[Taažâ läänih|läänih]] lopâttuvvojii [[Taažâ]]st. * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Akershus lääni|Akershus]], [[Buskerud lääni|Buskerud]], [[Østfold lääni|Østfold]], [[Vestfold lääni|Vestfold]], [[Telemark lääni|Telemark]], [[Troms lääni|Troms]] já [[Finnmark lääni|Finnmark]] läänih vuáđuduvvojii Taažâst. * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Bangladesh almoliih vaaljah|Bangladesh almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. [[Awamilitto]] vuoitij oppeet vaaljâid. * [[uđđâivemáánu 13.]] peeivi – [[Ive 2024 Taiwan presidentvaaljah|Taiwan presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. [[Taiwan]] 12. väripresident [[Lai Ching-te]] uážui 40,05 % jienâin, já te sun väljejui [[Taiwan president|presidentin]].<ref name="bbc-67920532">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-asia-67920532|nommâ=Taiwan elects William Lai president in historic election|almostittem=BBC News|čujottum=2024-01-13|tahhee=Wong, Tessa|äigimuddo=2024-01-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 14.]] peeivi – [[Tanska roonnig Margrethe II]] luovâi ruuvnâst, já suu alge [[Tanska ruvnâprinssâ Frederik|ruvnâprinssâ Frederik]] šoodâi [[Tanska kunâgâs]]sân noomáin [[Frederik X]].<ref name="bbc-67854395">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-europe-67854395|nommâ=Queen Margrethe II: Danish monarch announces abdication live on TV|almostittem=BBC News|čujottum=2023-12-31|tahhee=Howard, Jacqueline já Slow, Oliver|äigimuddo=2023-12-31|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="stm-abdicerer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stm.dk/presse/pressemeddelelser/hendes-majestaet-dronningen-abdicerer/|nommâ=Hendes Majestæt Dronningen abdicerer|almostittem=Tanska staatâministeriö|čujottum=2024-01-01|äigimuddo=2023-12-31|kielâ={{da}}|sitaat=Samtidig vil Hans Kongelige Højhed Kronprins Frederik overtage tronen som Hans Majestæt Kong Frederik 10.}}</ref><ref name="is-2000010116108">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/kuninkaalliset/art-2000010116108.html|nommâ=Suora lähetys: Kuningas Frederik X suuteli kuningatarta – yleisö vihelteli innoissaan|almostittem=Ilta-Sanomat|čujottum=2024-01-14|tahhee=Nousiainen, Jaana|äigimuddo=2024-01-14|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 25.]]–[[uđđâivemáánu 28.|28.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2024|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]]. * [[uđđâivemáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|Suomâ presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. [[Alexander Stubb]] já [[Pekka Haavisto]] peesáin jootkân.<ref name="yle-20071753">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20071753|nommâ=Tässä on presidentinvaalien ensimmäisen kierroksen tulos|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-01-28|tahhee=Heiskanen, Pietu|äigimuddo=2024-01-28|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 29.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2024|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] neetist aalgij. ===Kuovâmáánu=== * [[kuovâmáánu 4.]] peeivi – [[Ive 2024 El Salvador almoliih vaaljah|El Salvador almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Tallaš president [[Nayib Bukele]] finnij 84,65&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui oppeet [[El Salvador president]]in. Väripresidentin väljejui tallaš väripresident [[Félix Ulloa]]. * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Peter Mickwitz]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Misslyckad i en uggla''.<ref name="hs-2000010194350">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010194350.html | Nommâ = Peter Mickwitz ei uskonut saavansa Runeberg-palkintoa: ”Onhan kirjani vähän erikoinen" | Tahhee = Majander, Antti | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 5.2.2024 | Čujottum = 5.2.2024 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2024|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] neetist nuuvâi. * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Azerbaidžan presidentvaaljah|Azerbaidžan presidentvaaljah]] uárnejuvvojii, veikkâ vaaljah liččii kolgâm uárnejuđ esken roovvâdmáánust 2025. Tallaš president [[Ilham Aliyev]] vuoitij vaaljâid, ko sun finnij 92,12 % jienâin, já te sun väljejui jo viiđâd keerdi [[Azerbaidžan president]]in. * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Ive 2024 Pakistan almoliih vaaljah|Pakistan almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[kuovâmáánu 10.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2024]] uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st. * [[kuovâmáánu 11.]] peeivi – [[Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|Suomâ presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] uárnejui. Taan jienâstmist [[Alexander Stubb]] finnij 51,6 % jienâin, já te sun väljejui [[Suomâ täsivääldi president|presidentin]] čuávuvái kuuđâ ihán.<ref name="yle-20073989">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20073989|nommâ=Kaikki äänet on laskettu: Stubb 51,6 prosenttia, Haavisto 48,4 prosenttia|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-02-11|tahhee=Peltonen, Topias, Karhu, Otso, Hankaniemi, Anu Leena, Piirainen, Elli, Kangas, Laura já Mannermaa, Jaakko|äigimuddo=2024-02-11|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 14.]] peeivi – [[Ive 2024 Indonesia almoliih vaaljah|Indonesia almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[kuovâmáánu 25.]] peeivi – [[Ive 2024 Senegal presidentvaaljah|Senegal presidentvaaljah]] sirdâšuvvii njuhčâmáánun. ===Njuhčâmáánu=== [[Tiätuvuárkká:Tasavallan presidentin virkaanastujaiset 1.3.2024 - 43.jpg|pienoiskuva|[[Suomâ täsivääldi president]] [[Alexander Stubb]] algâttij president virgeest njuhčâmáánu 1. peeivi 2024.]] * [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi – [[Alexander Stubb]] algâttij president virgeest.<ref name="yle-20008814">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20008814/64-3-213010|nommâ=Alexander Stubbista tulee tänään tasavallan presidentti|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-03-01|äigimuddo=2024-03-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 7.]] peeivi – [[Ruotâ]]st šoodai [[Nato]] 32. jeessân.<ref name="yle-20078037">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20078037|nommâ=Ruotsista tuli Naton jäsen – Kristersson kiitti suomalaisista Niinistöä, Orpoa, Stubbia ja Marinia|almostittem=Yle|čujottum=2024-03-08|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-03-07|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 9.]] peeivi – [[Utah]] uđđâ [[Utah lippu|lippu]] valdui anon. * [[njuhčâmáánu 15.]]–[[njuhčâmáánu 17.|17.]] peeivi – [[Ive 2024 Ruošâ presidentvaaljah|Ruošâ presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. Ruošâ virgeest leijee president [[Vladimir Putin]] naggij, ete sun vuoitij vaaljâid, tastko sun finnij 87&nbsp;% jienâin, mut vaaljâpuáđus lâi viehâ vissásávt veridum.<ref name="il-45ed64f296c4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/ulkomaat/a/1d8a4718-5697-4310-987f-45ed64f296c4|nommâ=Analyysi: Puolet Putinin äänistä oli väärennettyjä|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-03-21|tahhee=Lehtonen, Atte|äigimuddo=2024-03-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 25.]] peeivi – [[Tave-Amerik|Tave]]- já [[Maadâ-Amerik]]ist oinui [[mánusiävŋánem|peli-iptoslâš mánusiävŋánem]]. * [[njuhčâmáánu 23.]] peeivi – [[Ive 2024 Slovakia presidentvaaljah|Slovakia presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. [[Ivan Korčok]] finnij 42,5&nbsp;% jienâin já [[Peter Pellegrini]] 37&nbsp;%. Suoi peesáin jootkân. * [[njuhčâmáánu 24.]] peeivi – [[Ive 2024 Senegal presidentvaaljah|Senegal presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. [[Bassirou Diomaye Faye]] finnij 54,28&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui [[Senegal president|presidentin]] čuávuvái viiđâ ihán.<ref name="bbc-68684535">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-africa-68684535|nommâ=Bassirou Diomaye Faye: Senegal election offers hope to frustrated young Africans|almostittem=BBC News|čujottum=2024-05-06|tahhee=Mbulle-Nziege, Leonard já Cheeseman, Nic|äigimuddo=2024-04-02|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 26.]] peeivi – [[Francis Scott Key -šalde]] [[Francis Scott Key -šalde koččâm|koočâi meerân]] [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] [[Baltimore]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/04/01/francis-scott-key-salde-lii-koccam-meeran-baltimorest/|nommâ=Francis Scott Key -šalde lii koččâm meerân Baltimorest|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-04-01|čujottum=2024-04-01}}</ref> * [[njuhčâmáánu 27.]] peeivi – [[Lappajärvi kraatterjävri]] tuhhiittui [[Unesco]] [[Geopark]]-čuosâttâhhân.<ref name="anarâšaavis-lappajärvi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/03/29/lappajarvi-kraatterjaavrist-soodai-suoma-viidad-unesco-geopark/|nommâ=Lappajärvi kraatterjäävrist šoodâi Suomâ viiđâd Unesco Geopark |almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-04-03|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-03-29}}</ref> * [[njuhčâmáánu 30.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2024|34. Sámi Grand Prix -juoigâm- já lávlumkišto]] uárnejui [[Kuovdâkiäinu]]st pessijâšmarkkânij ääigi.<ref name="eurovoix-sgp2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovoix-world.com/2024/03/30/tonight-sami-grand-prix-2024/|nommâ=Tonight: Sámi Grand Prix 2024|almostittem=Eurovoix|čujottum=2024-04-01|tahhee=Granger, Anthony|äigimuddo=2024-03-30|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi – [[Ive 2024 Ukraina presidentvaaljah|Ukraina presidentvaaljah]] sirdâšuvvii. ===Cuáŋuimáánu=== [[Tiätuvuárkká:SE2024Apr08T.gif|thumb|right|Ei. [[Meksiko]]st, [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]], [[Kanada]]st já [[Koskâ-Amerik]]ist oinui [[piäiváásiävŋánem]] [[cuáŋuimáánu 8.]] peeivi.]] * [[cuáŋuimáánu 3.]] peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Hualein]]ist, [[Taiwan]]ist. [[Eennâmtuárgástâs]] intensiteet lâi 7,4 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield já VIII [[Mercalli ciäkkádâh|Mercalli ciäkkáduv]] mield.<ref name="bbc-68719996">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/world-asia-68719996|nommâ=Taiwan: Rescue efforts continue after 900 injured in earthquake 3 hours ago|almostittem=BBC News|čujottum=2024-04-03|tahhee=Wingfield-Hayes, Rupert já Ng, Kelly|äigimuddo=2024-04-03}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 6.]] peeivi – [[Ive 2024 Slovakia presidentvaaljah 2024|Slovakia presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi uárnejui. Tom vuoitij [[Peter Pellegrini]], kote finnij 53,12&nbsp;% jienâin. * [[cuáŋuimáánu 8.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] oinui Tave-Amerikist. * [[cuáŋuimáánu 28.]] peeivi – [[Tappara]] vuoitij oppeet [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2023–2024|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]].<ref name="yle-64-3-224247">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20008814/64-3-224247|nommâ=Tappara voitti taas mestaruuden|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-04-28|tahhee=Mannermaa, Jaakko |äigimuddo=2024-04-28|kielâ={{fi}}}}</ref> ===Vyesimáánu=== [[Tiätuvuárkká:SIIDA_Inari,_Suomi_Finland_2013-03-10_001.jpg|pienoiskuva|[[Säämimuseo Siida]] [[Aanaar|Anarist]] väljejui [[Ive eurooplâš museo|ive eurooplâžžân museon.]]]] [[Tiätuvuárkká:Nemo Eurovision Song Contest 2024 Final Malmö dress rehearsal semi 2 08.jpg|pienoiskuva|[[Nemo (lávloo)|Nemo]] láávdástmin [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 Euroviisui nube semifiinaal kenraalhárjuttâsâst]]]] * [[vyesimáánu 4.]] peeivi – [[Säämimuseo Siida]] [[Aanaar|Anarist]] väljejui [[Ive eurooplâš museo|ive eurooplâžžân museon]].<ref name="nrk-1.16871262">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/sami-musea-siida-lea-jagi-eurohpala_-musea-1.16871262|nommâ=Sámi muséa Siida lea jagi eurohpalaš muséa|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2024-05-05|äigimuddo=2024-05-05|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="aavis07052024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/05/07/saamimuseo-siida-valjejui-ive-eurooplazzan-museon/|nommâ=Säämimuseo Siida väljejui ive eurooplâžžân museon|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-05-07|čujottum=2024-05-07}}</ref> * [[vyesimáánu 5.]] peeivi – [[Ive 2024 Panama almoliih vaaljah|Panama almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[vyesimáánu 6.]] peeivi – [[Ive 2024 Tšad presidentvaaljah|Tšad presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. Taid vuoitij [[Mahamat Déby]], kote finnij 61,03&nbsp;% jienâin.<ref name="lemonde-election_6670953_4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/05/09/chad-s-junta-chief-mahamat-idriss-deby-declared-winner-of-presidential-election_6670953_4.html#|nommâ=Chad's junta chief Mahamat Idriss Déby declared winner of presidential election|almostittem=Le Monde|čujottum=2024-05-13|äigimuddo=2024-05-09|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-cz96ezdljl9o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/cz96ezdljl9o|nommâ=Chad's military ruler wins presidential poll|almostittem=BBC|čujottum=2024-05-13|tahhee=Armstrong, Kathryn já Njie, Paul|äigimuddo=2024-05-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 7.]]–[[vyesimáánu 11.|11.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[Malmö Arena]]st, [[Malmö]]st, [[Ruotâ]]st.<ref name="il-kištokaavpug-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/musiikki/a/9408cbc3-399c-4c6a-906a-ce0cc03b0138|nommâ=Ruotsin Euroviisujen kisakaupunki selvisi|almostittem=Iltalehti|čujottum=2023-07-08|tahhee=Myllymäki, Iiro|äigimuddo=2023-07-07|kielâ={{fi}}}}</ref> ** [[vyesimáánu 7.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 9.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 11.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Sveeici]] ovdâsteijee [[Nemo (lávlo)|Nemo]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2024|ive 2024 Euroviisuh-lávlumkišto]] pittáin ''[[The Code (Nemo pittá)|The code]]''.<ref name="il-45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f | Nommâ = Sveitsi voitti Euroviisut! | Tahhee = Pudas, Mari | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-05-12 | Čujottum = 2024-05-12 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 10.]]–[[vyesimáánu 26.|26.]] peeivi – [[Ive 2024 jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh|Jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh]] uárnejuvvojii [[Čekki|Čeeki]] [[Praha]]st já [[Ostrava]]st. * [[vyesimáánu 11.]] peeivi – [[Minnesota]] uđđâ [[Minnesota lippu|lippu]] valdui anon. * [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Ive 2024 Liettua presidentvaaljah|Liettua presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. * [[vyesimáánu 19.]] peeivi – [[Ive 2024 Dominikaanisâš täsivääldi almoliih vaaljah|Dominikaanisâš täsivääldi almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[vyesimáánu 19.]] peeivi – [[Iran president|Iran 8. president]] [[Ebrahim Raisolsadati]], olgominister [[Hossein Amir-Abdollahian]] já kuttâ ulmuu lase jammii helikopterluhottesvuođâst Iran taveviestâruásist.<ref name="raisi-guardian-2024"/> * [[vyesimáánu 24.]] peeivi – [[Säämimuseo Siida]] [[Aanaar|Anarist]] väljejui [[Ive syemmilâš museo|ive syemmilâžžân museon]].<ref name="yle-64-3-229693">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-229693|nommâ=Siida válljejuvvon Suoma jagi musean|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-05-24|tahhee=Torikka, Xia|äigimuddo=2024-05-24|kielâ={{se}}}}</ref> ===Kesimáánu=== [[Tiätuvuárkká:Inicio_de_campaña_de_Claudia_Sheinbaum_(cropped).jpg|thumb|right|[[Meksiko]]lâš pirâstiettee já politikkár [[Claudia Sheinbaum]] väljejui [[Meksiko president]]in [[Ive 2024 Meksiko almoliih vaaljah|Meksiko almolijn vaaljâin]].<ref name="diario.mx-prep-2024"/>]] * [[kesimáánu 1.]] peeivi – [[Ive 2024 Island presidentvaaljah|Island presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. Islandlâš finnodâholmooš [[Halla Tómasdóttir]] finnij 34,30 % jienâin, já te sun väljejui [[Island president]]in.<ref name=""rúv-414495">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-06-01-kosningavakan-halla-tomasdottir-verdur-forseti-islands-414495|nommâ=Kosningavakan: Halla Tómasdóttir verður forseti Íslands|almostittem=RÚV|čujottum=2024-06-03|äigimuddo=2024-06-01|kielâ={{is}}}}</ref> * [[kesimáánu 1.]] peeivi – [[Espanja]]lâš jyelgipállujuávkku [[Real Madrid]] vuoitij [[saksa]]lii juávhu [[Borussia Dortmund]] UEFA [[Miäštárij liiga]] finalist 2–0. Taat lâi 15. vuáittu Real Madridân, mii lâi talle eenâb ko mihheen eres juávhuid.<ref name="anarâš-aavis-2024-06-06">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/06/06/real-madrid-lii-vuaittam-miastarij-liiga/|nommâ=Real Madrid lii vuáittám Miäštárij liiga|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-06-07|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-06-06}}</ref> * [[kesimáánu 2.]] peeivi – [[Ive 2024 Meksiko almoliih vaaljah|Meksiko almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. [[Meksiko]]lâš pirâstiettee já politikkár [[Claudia Sheinbaum]] finnij 59,36 % jienâin, já te sun väljejui [[Meksiko president]]in.<ref name="diario.mx-prep-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://prep.diario.mx/|nommâ=Programa de Resultados Electorales Preliminares 2024 — Presidencia - Nacional - Votos por Candidatura|almostittem=El Diario de Juárez|čujottum=2024-06-04|äigimuddo=2024-06-03|kielâ={{es}}|sitaat=Claudia Sheinbaum Pardo – Votos total: 33,226,602 – Porcentaje: 59.3577% – En Territorio Nacional: 33,135,080 – En el Extranjero: 91,522}}</ref><ref name="nrk-1.16908829">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/mexico-oa__u-vuostta_-nisson-presideantta-1.16908829|nommâ=Mexico oažžu vuosttaš nisson presideantta|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2024-06-04|äigimuddo=2024-06-03|kielâ={{se}}}}</ref> * [[kesimáánu 6.]]–[[kesimáánu 9.|9.]] peeivi – [[Ive 2024 Euroop parlament vaaljah|Euroop parlament vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[kesimáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Irland páiháliih vaaljah|Irland páiháliih vaaljah]] uárnejuvvojii. * [[kesimáánu 14.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoh 2024‎|Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoh]] algii. * [[kesimáánu 15.]] peeivi – [[Tromsa sämmilij viäsu]] lekkui.<ref name="troma-viäsu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tromso.kommune.no/hendelse/romssa-sami-viesu-rahpan-apning-av-samisk-hus|nommâ=Romssa Sámi Viesu rahpan – Åpning av samisk hus|almostittem=Tromsa kieldâ|čujottum=2024-06-08|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> * [[kesimáánu 15.]] peeivi – [[Ive 2024 Slovakia presidentvaaljah|Slovakia presidentvaaljâid]] vuáittám [[Peter Pellegrini]] algâttij [[Slovakia president|president]] virgeest. * [[kesimáánu 21.]] peeivi – [[Namibia alemus riehti]] komettij laavâ, mii kieldij seksuaallijd koskâvuođâid almai kooskâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/06/28/namibia-komettij-laava-mii-kieldij-seksuaallijd-koskavuodaid-almai-kooskast/|nommâ=Namibia komettij laavâ, mii kieldij seksuaallijd koskâvuođâid almai kooskâst|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-06-28|čujottum=2024-06-28}}</ref> * [[kesimáánu 25.]]–[[kesimáánu 26.|26.]] peeivi – Nuorâi konferens sämikielâin já -teknologiast [[Giellabiellje]] uárnejui [[Bodø]]st.<ref name="giellabiellje">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.giellabiellje.no/aarjelsaemien|nommâ=Giellabiellje|almostittem=Giellabiellje|čujottum=2024-06-08|kielâ={{sma}}}}</ref> * [[kesimáánu 28.]] peeivi – [[Iran]]ist uárnejuvvojii [[Ive 2024 Iran presidentvaaljah|ovdâáigásiih presidentvaaljah]], tastko [[Iran president|Iran 8. president]] [[Ebrahim Raisolsadati]] jaamij helikopterluhottesvuođâst vyesimáánust. Kihheen ij finnim paijeel 50 % jienâin nuuvt, ete nube-uv jienâstemkeerdi ferttij orniđ. ===Syeinimáánu=== * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Dick Schoof]]ist šoodâi [[Vuáládâhenâmij uáiviminister|Vuáládâhenâmij uđđâ uáiviminister]], tastko [[Mark Rutte]] väljejui NATO uđđâ njunoščällen.<ref name="yle-20097625">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20097625|nommâ=Hollannin uusi pääministeri on Dick Schoof|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-07-04|äigimuddo=2024-07-02|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Keir Starmer]]ist šoodâi [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister|Ovtâstum kunâgâskode uđđâ uáiviminister]], tastko sun lâi [[Ovtâstum kunâgâskode pargeipiäládâh|Pargeipiäláduv]] saavâjođetteijee já piäládâh vuoitij [[Ive 2024 Ovtâstum kunâgâskode presidentvaaljah|ive 2024 almolijd vaaljâid]].<ref name="guardian-starmer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/politics/live/2024/jul/04/general-election-2024-uk-live-labour-tories-starmer-sunak-results-exit-poll?filterKeyEvents=false&page=with:block-6687d6ba8f08115751de3bdf#block-6687d6ba8f08115751de3bdf|nommâ=Keir Starmer formally appointed as prime minister by King Charles|almostittem=The Guardian|čujottum=2024-07-05|äigimuddo=2024-07-05|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Iran]]ist uárnejui [[Ive 2024 Iran presidentvaaljah|toledum presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi. Iranlâš politikkár já diplomaat [[Saeed Jalili]] finnij 45,24 % jienâin, mut Masoud Pezeshkian finnij 54,76 % jienâin, já te sun väljejui [[Iran president|Iran 9. presidentin]] [[syeinimáánu 6.|čuávuváá peeivi]].<ref name="guardian-pezeshkian"/> * [[syeinimáánu 6.]] peeivi – [[Iran]]lâš váimukiiruurg já politikkár [[Masoud Pezeshkian]] väljejui [[Iran president]]in.<ref name="guardian-pezeshkian">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/article/2024/jul/06/iran-reformist-masoud-pezeshkian-extends-lead-in-presidential-election-count|nommâ=Reformist Masoud Pezeshkian wins Iran presidential election|almostittem=The Guardian|čujottum=2024-07-07|äigimuddo=2024-07-06|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 10.]]–[[syeinimáánu 13.|13.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui. * [[syeinimáánu 13.]] peeivi – [[Donald Trump]] hávádui uálgispiäljásis ton keežild ko sun šoodâi morheirâttâs moolân kampanjateivâdmis ääigi [[Pennsylvania]]st.<ref name="aavis15072024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/15/donald-trump-vahadui-pialjasis-suu-vuasta-tohhum-morheiiskastmist/|nommâ=Donald Trump vahadui piäljásis suu vuástá tohhum morheiiskâstmist|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-07-15|čujottum=2024-07-15}}</ref> * [[syeinimáánu 14.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoh 2024‎|Jyelgipáálu almai euroopmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[Berlin olympiastadion]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja]] 2–1.<ref name="il-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/jalkapallon-em-2024/a/0677021e-37c4-4cc0-a2c4-905993dcb558|nommâ=Espanja on Euroopan mestari!|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-07-15|tahhee=Pilvinen, Sami|äigimuddo=2024-07-14|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 15.]] peeivi – [[Ive 2024 Rwanda almoliih vaaljah|Rwanda almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Tallaš president [[Paul Kagame]] finnij 99,18 % jienâin, já te sun väljejui oppeet Rwanda presidentin.<ref name="rwanda-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france24.com/en/africa/20240718-rwanda-s-kagame-wins-fourth-term-with-99-18-of-the-vote-provisional-results-show |nommâ=Rwanda’s Kagame wins fourth term with 99.18% of the vote, provisional results show|almostittem=France 24|čujottum=2024-07-22|äigimuddo=2024-07-18|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 21.]] peeivi – Ovtâstumstaatâlâš politikkár [[Joe Biden]] kiäsádâđâi [[Ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljah|ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljâin]].<ref name="guardian-biden-">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/us-news/article/2024/jul/21/biden-drops-out-kamala-harris-takeaways|nommâ=Biden drops out: what to know about his decision, Kamala Harris and the Republican response|Tahhee=Leingang, Rachel|almostittem=The Guardian|čujottum=2024-07-22|äigimuddo=2024-07-21|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="aavis23072024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/23/ovtastum-staatai-taalas-president-joe-biden-kiasadat-presidentkistoost/|nommâ=Ovtâstum staatâi tááláš president Joe Biden kiäsádât presidentkištoost|tahhee=Saari, Mitja|äigimuddo=2024-07-23|čujottum=2024-07-23}}</ref> * [[syeinimáánu 25.]]–[[syeinimáánu 28.|28.]] peeivi – 25. [[Márkomeannu]] uárnejui.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.markomeannu.no/sa/ruoktu|nommâ=Márkomeannu|almostittem=Márkomeannu|čujottum=2024-06-08|kielâ={{se}}|sitaat=MÁRKOMEANNU 25 JAGI - 25.-28.07.2024 KEiiNO - Moddi + Kajsa Balto - Elle Maija - Gabba - Lávre - Ailu Valle & AMOC - Simon Issát Marainen - Lávllo lávlo laavloeh - DJ Ailo + Saara Hermansson & Astrid Tuorda}}</ref> * [[syeinimáánu 26.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2024|Pariisi olympialiih]] algii virgálávt, veikkâ vuossâmuuh kištoh já speelah uárnejuvvojii jo [[syeinimáánu 24.]] peeivi. * [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2024 Venezuela presidentvaaljah|Venezuela presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="nyt-venezuela-election-vote-flaws">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2024/07/31/world/americas/venezuela-election-vote-flaws.html|nommâ=Venezuela’s Election Was Deeply Flawed. Here’s How.|tahhee=Glatsky, Genevieve|almostittem=The New York Times | arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240801002041/https://www.nytimes.com/2024/07/31/world/americas/venezuela-election-vote-flaws.html|äigimuddo=2024-07-31|čujottum=2024-11-27|vyerkkejum=2024-08-01|sitaat=From voter intimidation to refusing to provide paper tallies to verify the result claimed by the government, the election was riddled with problems.|kielâ={{en}}}}</ref> ===Porgemáánu=== [[Tiätuvuárkká:Paralympic logo at the top of the Arc de Triomphe, Paris 2024 (2).jpg|pienoiskuva|Ive 2024 kesiparalympialij logo [[Pariisi]] [[Ávukevli|Ávukeevli]] alne]] * [[porgemáánu 1.]] peeivi – Islandlâš finnodâholmooš [[Halla Tómasdóttir]] algâttij [[Island president]] virgeest.<ref name="hs-2000010601862">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/maailma/art-2000010601862.html|nommâ=Uusi presidentti Halla Tómasdóttir vannoo virka­valansa|tahhee=Ilkka, Ilmo|almostittem=Helsingin Sanomat|čujottum=2024-08-01|äigimuddo=2024-08-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 11.]] peeivi – [[Kesiolympialiih 2024|Pariisi olympialiih]] nuhhii. * [[porgemáánu 16.]]–[[porgemáánu 17.|17.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui. * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Kesiparalympialiih 2024|Pariisi paralympialiih]] algii. ===Čohčâmáánu=== * [[čohčâmáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Algeria presidentvaaljah|Algeria toledum presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="france24-20240321">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france24.com/en/africa/20240321-algeria-s-tebboune-sets-early-presidential-elections-for-september-7|nommâ=Algeria's Tebboune sets 'early' presidential elections for September 7|almostittem=France24|äigimuddo=2024-03-11|čujottum=2024-11-27|sitaat=Algeria will hold early presidential elections in September, three months ahead of schedule, a statement from the president's office said, without providing further details.|kielâ={{en}}}}</ref> Tallaš president [[Abdelmadjid Tebboune]] finnij 84,3&nbsp;% jienâin, já te sun väljejui oppeet [[Algeria president]]in.<ref name="france24-20240914">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.france24.com/en/africa/20240914-algeria-s-tebboune-re-elected-with-84-of-vote-according-to-official-results|nommâ=Algeria's Tebboune re-elected with 84% of vote, according to official results|almostittem=France24|äigimuddo=2024-09-14|čujottum=2024-11-27|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – [[Kesiparalympialiih 2024|Pariisi paralympialiih]] nuhhii. * [[čohčâmáánu 17.]] peeivi – [[Algeria president|Algeria uđđâ president]] [[Abdelmadjid Tebboune]] algâttij virgeest.<ref name="ap-0255105ea3f25a14f4d2b1194e89264c">{{Nettikäldee|čujottâs=https://apnews.com/article/algeria-president-election-tebboune-inaugurated-0255105ea3f25a14f4d2b1194e89264c|nommâ=Algeria’s president sworn in for a second term after lopsided election|almostittem=AP News|äigimuddo=2024-09-18|čujottum=2024-11-27|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 18.]] peeivi – [[mánusiävŋánem|Uásálâš mánusiävŋánem]] Amerikijn, Euroopist já Afrikist. * [[čohčâmáánu 18.]]–[[čohčâmáánu 20.|20.]] peeivi – [[KulturSápmi]] uárnejui [[Juhâmokke|Juhâmohheest]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kultursapmi.com/|nommâ=KulturSápmi 18. – 20.9.2024 Jåhkåmåhkke|almostittem=KulturSápmi|čujottum=2024-06-08|kielâ={{se}}, {{en}} já {{fi}}}}</ref>. * [[čohčâmáánu 21.]] peeivi – [[Ive 2024 Sri Lanka presidentvaaljah|Sri Lanka presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="guardian-srilanka-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2024/sep/22/sri-lanka-presidential-election-runoff-second-round-vote-count|nommâ=Sri Lankan leftist candidate Dissanayake claims presidential election|almostittem=The Guardian|tahhee=Ellis-Petersen, Hannah|äigimuddo=2024-09-22|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> [[Anura Kumara Dissanayake]] finnij vuossâmuu jienâstmist 42,31 % jienâin já nube jienâstmist ohtsis 55,89 %, já te sun väljejui oppeet Sri Lanka presidentin.<ref name="bbc-srilanka-clyznjz3d78o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/clyznjz3d78o|nommâ= Anura Kumara Dissanayake: Left-leaning leader wins Sri Lanka election |almostittem=BBC|äigimuddo=2024-09-22|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 28.]] peeivi – [[Hanne-Sofie Suongir]] vuoitij [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]] orjâlâškielâg kirjestis ''[[Emma dilemma]]''.<ref name="sr-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.saamicouncil.net/news-archive/moxmlmu0kr6ry0io31tsjcqx2vuiq2-yb2ma-jzebr | Nommâ = Saamelaisneuvoston kirjallisuuspalkinto myönnettiin Hanne-Sofie Suongirille | Almostittem = Sämirääđi | Äigimuddo = 2024-09-28 | Čujottum = 2024-09-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ===Roovvâdmáánu=== * [[roovvâdmáánu 1.]] peeivi – NATO njunoščällee [[Jens Stoltenberg]] paasij iäláttâhân já [[Mark Rutte]]st šoodâi NATO uđđâ njunoščällen.<ref name="anarâšaavis-nato-njunoščällee">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/06/27/vualadahenamij-njunosminister-mark-rutte-lii-nato-udda-hovda/|nommâ=Vuáládâhenâmij njunošminister Mark Rutte lii NATO uđđâ hovdâ |almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-06-28|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-06-27}}</ref> * [[roovvâdmáánu 2.]] peeivi – [[Juulevsämikielâ kielâseminaar]] uárnejui [[Juhâmokke|Juhâmohheest]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/Kalender/CalendarEvent.aspx?Id=1346&MId1=7|nommâ=Lulesamisk språkseminar|almostittem=Taažâ sämitigge|čujottum=2024-06-08|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Victor Ambros]] já [[Gary Ruvkun]] vuoittijn [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2024/summary/|nommâ=The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-07|äigimuddo=2024-10-07|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000010733156.html|nommâ=Lääketieteen ja fysiologian Nobelin palkinto mikro-rna:n löytäjille|almostittem=Helsingin Sanomat|tahhee=Paukku, Timo|äigimuddo=2024-10-05|čujottum=2024-10-07}}</ref> * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[John J. Hopfield]] já [[Geoffrey E. Hinton]] vuoittijn [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2024/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2024 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-08|äigimuddo=2024-10-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[David Baker]], [[Demis Hassabis]] já [[John M. Jumper]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2024/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2024 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-09|äigimuddo=2024-10-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[Han Kang]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-10|äigimuddo=2024-10-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Nihon Hidankyō]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-11|äigimuddo=2024-10-11|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]]–[[roovvâdmáánu 13.|13.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui [[Bodø]]st.<ref name="garmeres-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://garmeres.com/sme/sapmi-pride/sapmi-pride-2024-lagiduvvo-budejjus/|nommâ=Sápmi Pride 2024 lágiduvvo Budejjus!|almostittem=[[Garmeres]]|čujottum=2024-03-21|äigimuddo=2024-03-12|kielâ={{se}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 13.]] peeivi – [[Ive 2024 Liettua parlamentvaaljah|Liettua parlamentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – [[Čižetlitto|Čižetlito]] uđđâ saavâjođetteijen väljejui syemmilâš politikkár [[Minja Koskela]].<ref name="yle-20118228">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20118228|nommâ=Minja Koskela Vasemmistoliiton uudeksi puheenjohtajaksi – lupaa tiukkaa oppositiopolitiikkaa|tahhee=Kinnunen, Pekka já Auvinen, Pirjo|almostittem=Yle|äigimuddo=2024-10-19|čujottum=2024-10-21|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[Ive 2024 Moldova presidentvaaljah|Moldova presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. [[Maia Sandu]] já [[Alexandr Stoianoglo]] peesáin jootkân. Siämmást moldovaliih jienâstii [[Euroop union]]ân servâmist.<ref name="moldova-pv1-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/oct/21/moldova-vote-join-eu-razor-thin-majority | Nommâ = Moldovans back joining the EU by razor-thin majority | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-10-21 | Tahhee = Sauer, Pjotr | Čujottum = 2024-11-04 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 21.]] peeivi – [[Kielâokko]] aalgij.<ref name="ko-2024>{{Nettikäldee|čujottâs=https://giellavahkku.org/smn/|nommâ=Kielâokko|čujottum=2024-06-08|sitaat=Kielâokko 21.-27. roovvâdmáánu 2024}}</ref><ref name="st-kielaokko-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/kielaokko-lii-algam/|nommâ=Kielâokko lii álgám!|almostittem=[[Sämitigge (Suomâ)|Sämitigge]]|äigimuddo=2024-10-21|čujottum=2024-10-23}}</ref> * [[roovvâdmáánu 22.]] peeivi – [[Maadâsämikielâ]] kielâpargee [[Sig-Britt Persson]] já [[sämikielah|sämikielâi]] emeritusprofessor [[Pekka Sammallahti]] vuoittijn 11. sämmilâš kielâpalhâšume [[Kollekielâ]] sunnuu merhâšittee pargoost sämikielâi ovdedem oovdân.<ref name="st-kollekielâ-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/an/aigikyevdil/ive-2024-kollekiela-kielapalhasume-pekka-sammallahtin-ja-sig-britt-perssonin/ |nommâ=Ive 2024 Kollekielâ-kielâpalhâšume Pekka Sammallahtin já Sig-Britt Perssonin |almostittem=[[Sämitigge (Suomâ)|Sämitigge]]|äigimuddo=2024-10-23|čujottum=2024-10-23}}</ref> * [[roovvâdmáánu 26.]] peeivi – [[Ive 2024 Georgia parlamentvaaljah|Georgia parlamentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="civil.ge-630175">{{Nettikäldee|čujottâs=https://civil.ge/archives/630175|nommâ=Georgia’s October 2024 Parliamentary Vote: Key Facts|tahhee=Gabritchidze, Nini|äigimuddo=2024-10-25|čujottum=2024-11-28|kielâ={{en}}}}</ref> [[Roovvâdmáánu 30.]] peeivi Georgia ášáškutteetoimâttâh tuđhâškuođij, lâi-uv vaaljâin tábáhtum [[vaaljâjuonnušem]].<ref name="civil.ge-632523">{{Nettikäldee|čujottâs=https://civil.ge/archives/632523|nommâ=Prosecutor Launches Investigation into Election Fraud Allegations, Summons President for Questioning|äigimuddo=2024-10-30|čujottum=2024-11-28|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 27.]] peeivi – [[Ive 2024 Liettua parlamentvaaljah|Liettua parlamentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] uárnejui. * [[roovvâdmáánu 27.]] peeivi – [[Ive 2024 Uruguay almoliih vaaljah|Uruguay almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Kihheen ij finnim tuárvi jienâid, já te nubbe jienâstemkerdi uárnejui [[skammâmáánu 24.]] peeivi 2024.<ref name="guardian-uruguay-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/28/uruguay-presidential-election-runoff-orsi|nommâ=Uruguay presidential election heads to runoff with center-left candidate in lead|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2024-10-28|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 27.]] peeivi – [[Kielâokko]] nuuvâi.<ref name="ko-2024/> * [[roovvâdmáánu 30.]] peeivi – [[Ive 2024 Botswana almoliih vaaljah|Botswana almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="guardian-botswana-vaaljah-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2024/nov/01/botswana-president-mokgweetsi-masisi-concedes-defeat-election-six-decade-rule|nommâ=Botswana president concedes defeat in election after party’s six-decade rule|tahhee=Savage, Rachel|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2024-11-01|čujottum=2024-11-08|kielâ={{en}}}}</ref> ===Skammâmáánu=== [[Tiätuvuárkká:Yamandú Orsi perfil (cropped).png|pienoiskuva|Yamandú Orsi väljejui Uruguay uđđâ presidentin skammâmáánust 2024.]] * [[skammâmáánu 3.]] peeivi – [[Ive 2024 Moldova presidentvaaljah|Moldova presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] uárnejui. [[Maia Sandu]] finnij paijeel 55 % jienâin, já te sun väljejui [[Moldova president|presidentin]] neelji čuávuváá ihán.<ref name="moldova-pv2-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/nov/03/moldovans-vote-in-presidential-runoff-amid-claims-of-russian-interference | Nommâ = Maia Sandu wins second term in Moldovan election in rebuke to Kremlin | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-11-03 | Tahhee = Sauer, Pjotr | Čujottum = 2024-11-04 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 5.]] peeivi – [[Ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljah|Ovtâstum staatâi presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. * [[skammâmáánu 17.]] peeivi – [[Jiešsorme uhrij muštopeivi]] uárnejui Suomâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://surunauha.net/tapahtumat/kynttilatapahtuma/|nommâ=Kynttilätapahtuma 17.11.2024|almostittem=Soropäddi|čujottum=2024-11-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 17.]]–[[skammâmáánu 24.|24.]] peeivi – [[Mielâtiervâsvuotâokko]] uárnejui Suomâst.<ref name="anarâšaavis-mielatiervasvuotaokko">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/11/19/taan-ohhoost-viattoo-mielatiervasvuotaokko/ |nommâ=Taan ohhoost viättoo mielâtiervâsvuotâokko |almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-11-19|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-11-19}}</ref> * [[skammâmáánu 20.]] peeivi – [[Aalmugijkoskâsâš transulmui muštopeivi]] uárnejui pirrâ maailm.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/p/DCCC4RFtlu9/|nommâ=Transihmisten muistopäivän muistotilaisuus|almostittem=Transyhdistys já Transhelsinki|äigimuddo=2024-11-06|čujottum=2024-11-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Ive 2024 Uruguay almoliih vaaljah|Uruguay almolij vaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] uárnejui president valjim várás. [[Yamandú Orsi]] finnij suullân 50 % jienâin, já te sun väljejui [[Uruguay president|presidentin]] čuávuvái neelji ihán.<ref name="hs-2000010856374">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/maailma/art-2000010856374.html|nommâ=Uruguayn uusi presidentti on vasemmistopuolueen Yamandu Orsi|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2024-11-25|čujottum=2024-11-25|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="corte-electoral-uy">{{Nettikäldee|čujottâs=https://segundaeleccion2024.corteelectoral.gub.uy/ResumenResultados.htm#|nommâ=Segunda Elección 2024|almostittem=Corte electoral República Oriental del Uruguay|äigimuddo=2024-11-25|čujottum=2024-11-25|sitaat=25/11/2024 00:50; Yamandú Orsi - Carolina Cosse 1.196.798; Álvaro Delgado - Valeria Ripoll 1.101.296|kielâ={{es}}}}</ref> * [[skammâmáánu 24.]] peeivi – [[Ive 2024 Romania presidentvaaljah|Romania presidentvaaljâi vuossâmuš jienâstemkerdi]] uárnejui. Kihheen ij finnim tuárvi jienâid. [[Călin Georgescu]] já [[Elena Lasconi]] peesáin jootkân.<ref name="romania-pv1-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/nov/25/calin-georgescu-romania-election-hard-right-candidate | Nommâ = Shock as pro-Russia independent wins first round of Romanian election | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-11-25 | Tahhee = Henley, Jon | Čujottum = 2024-11-27 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 28.]] peeivi – [[Elia (arkkâpispe)|Elia]] väljejui [[Suomâ ortodoksilâš kirkko|Helsig já ubâ Suomâ arkkâpispen]].<ref name="yle-20127659">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20127659 | Nommâ = Ortodoksien arkkipiispaksi valittiin metropoliitta Elia – tällainen on uusi vallanpitäjä, jolla on harvinainen tausta | Tahhee = Karvinen, Petri | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2024-11-28 | Čujottum = 2024-12-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 30.]] peeivi – Islandist uárnejuvvojii [[Ive 2024 Island parlament vaaljah|parlamentvaaljah]].<ref name="yle-20128384">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20128384 | Nommâ = Islannissa käynnissä parlamenttivaalit – myrsky piinaa äänestäjiä | Tahhee = Eromäki, Veikko | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2024-11-30 | Čujottum = 2024-12-01 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2024 Ghana almoliih vaaljah|Ghana almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Vaaljâin väljejuvvojii [[Ghana parlament]]ân aalmugovdâsteijeeh já [[Ghana president]]. Presidentin väljejui [[John Mahama]], kote lâi toimâm Ghana presidentin jo ovdil iivij 2012–2017.<ref name="ghana-av-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/dec/08/ghana-former-president-john-dramani-mahama-wins-election | Nommâ = Ghana’s former president John Dramani Mahama wins election | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-12-08 | Čujottum = 2024-12-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 7.]] peeivi – [[Notre-Dame katedraal]] lekkâsij oppeet kuossijd [[Pariisi]]st. Tot lâi lamaš kiddâ ive 2019 pyellim rääjist.<ref name="maj-2126146">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ici.radio-canada.ca/jeunesse/maj/2126146/notre-dame-cathedrale-feu-reconstruction|nommâ=Notre-Dame de Paris rouvre ses portes cinq ans après l’incendie|tahhee=Latour, Félicia|almostittem=MAJ|äigimuddo=|čujottum=2024-12-13|kielâ={{fr}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 8.]] peeivi – [[Ive 2024 Romania presidentvaaljah|Romania presidentvaaljâi nubbe jienâstemkerdi]] ličij kolgâm uárnejuđ, mut návt ij keevvâm tondiet ko [[juovlâmáánu 6.]] peeivi [[Romania vuáđulahâtuámustovli]] komettij vuossâmuu jienâstemkeerdi puátusijd.<ref name="romania-pv2-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2024/dec/06/romanian-court-annuls-first-round-of-presidential-election | Nommâ = Romanian court annuls first round of presidential election | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Cole, Debra | Äigimuddo = 2024-12-06 | Čujottum = 2024-12-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 9.]] peeivi – Syemmilâš kirječällee [[Markku Pääskynen]] vuoitij [[Savonia-kirjálâšvuotâpalhâšume]] kirjestis ''Elektra''.<ref name="yle-74-20129213">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20129213 | Nommâ = Kirjallisuuden Savonia-palkinto Markku Pääskyselle – palkittu teos tuo antiikin tarun Savoon | Almostittem = Yle Uutiset | Tahhee = Julkunen, Petri | Äigimuddo = 2024-12-09 | Čujottum = 2024-12-09| Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 21.]] peeivi – [[Kristrún Frostadóttir]]ist šoodâi [[Island uáiviminister|Island uđđâ uáiviminister]].<ref name="government-is-prime-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.government.is/ministries/prime-ministers-office/prime-minister/|nommâ=Prime Minister|almostittem=Uáiviminister kanslia|čujottum=2024-12-23|kielâ={{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 23.]] peeivi – Sämmilâš tekstiiltaaidâr [[Britta Marakatt-Labba]] finnij taažâ [[Klasskampen]]-aavis [[Čuárvinjune-palhâšume]].<ref name="nrk-sápmi-1.17182451">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.nrk.no/sapmi/britta-marakatt-labba_oa__ui-klassekampen-kulturbalkka_umi-1.17182451 |nommâ=Britta Marakatt-Labba oaččui Klassekampen kulturbálkkašumi|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2024-12-24|čujottum=2024-12-25|kielâ={{se}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Ive 2024 Tšad parlamentvaaljah|Tšad parlamentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="africanews-2024/08/22/chad">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.africanews.com/2024/08/22/chad-schedules-legislative-provincial-and-municipal-elections-for-december-29/|nommâ=Chad schedules legislative, provincial, and municipal elections for December 29|almostittem=Africanews|äigimuddo=2024-08-22|čujottum=2024-11-28|kielâ={{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Iivij 2024–2025 Kroatia presidentvaaljah|Kroatia presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="ap-fd7e767130deff4b9e4f8a379f0db2ea">{{Nettikäldee|čujottâs=https://apnews.com/article/croatia-presidential-election-december-fd7e767130deff4b9e4f8a379f0db2ea|nommâ=Croatia to hold a presidential election on Dec. 29|almostittem=AP News|äigimuddo=2024-11-19|čujottum=2024-11-27|kielâ={{en}}}}</ref> Kihheen ij finnim paijeel 50 % jienâin nuuvt, ete nube-uv jienâstemkeerdi ferttij orniđ. Tot uárnejui [[uđđâivemáánu 12.]] peeivi [[2025]].<ref name="mpudt-hr-29740">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mpudt.gov.hr/vijesti-8/obavijest-biracima-za-drugi-krug-glasovanja-za-izbore-za-predsjednika-republike-hrvatske/29740|nommâ=Obavijest biračima za drugi krug glasovanja za izbore za Predsjednika Republike Hrvatske|almostittem=Kroatia riehti-, almoshaldâttâh- já digitalisaatioministeriö|äigimuddo=2024-12-30|čujottum=2024-12-31|kielâ={{hr}}}}</ref> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[John J. Hopfield]] já [[Geoffrey E. Hinton]]<ref name="np-phys-2024"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[David Baker]], [[Demis Hassabis]] já [[John M. Jumper]]<ref name="np-chem-2024"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Han Kang]]<ref name="np-lit-2024"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Nihon Hidankyō]]<ref name="np-peace-2024"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Victor Ambros]] já [[Gary Ruvkun]]<ref name="np-med-2024"/> === Finlandia-palhâšumeh === * Syemmilâš kirječällee [[Pajtim Statovci]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Lehmä synnyttää yöllä]]''.<ref name="yle-20127627">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20127627 | Nommâ = 34-vuotias Pajtim Statovci voitti jo toisen kerran kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinnon | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2024-11-27 | Čujottum = 2024-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmilâš kirječällee [[Päivi Lukkarila]] finnij [[párnái- já nuorâikirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Skutsi]]''.<ref name="yle-20062790">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20127627 | Nommâ = Painajaismainen metsäretki toi Päivi Lukkarilalle lasten- ja nuortenkirjallisuuden Finlandian | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2024-11-27 | Čujottum = 2024-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmiliih kirječälleeh [[Sofia Tawast]] já [[Riikka Leinonen]] finnijn [[tiätukirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Suuri valhe vammaisuudesta]]''.<ref name="hs-2000010857621">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/taide/art-2000010857621.html | Nommâ = ”Yksi lasikatto murtui”, iloitsee Tieto-Finlandialla palkittu cp-vammainen Riikka Leinonen | Tahhee = Laari, Susanna | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2024-11-27 | Čujottum = 2024-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2024]] * [[Ive 2024 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2024]] ==Šoddâmeh== ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 22.]] peeivi – [[Arno Allan Penzias]], ive [[1978]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár já radioastronom (š. [[1933]])<ref name="np-penzias-1978">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1978/penzias/facts/ | Nommâ = Arno Penzias | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 16.]] peeivi – [[Aleksei Navalnyi]], ryeššilâš oppositiojođetteijee, aktivist já blogicällee (š. [[1976]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Aleksey-Navalny|nommâ=Aleksey Navalny|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-04-24|čujottum=2024-04-27|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[kuovâmáánu 20.]] peeivi – [[Andreas Brehme]], saksalâš jyelgipálluspellee já jyelgipálluvälmejeijee (š. [[1960]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.trauer.de/traueranzeige/andreas-brehme-20-02-2024-8ba8398d-88b5-4d80-8605-40bd7fb2ba83|nommâ=Traueranzeigen von Andreas Brehme|almostittem=www.trauer.de|čujottum=2024-02-23|ietf-kielâkoodi=de-DE}}</ref> * [[kuovâmáánu 21.]] peeivi – [[Roger Guillemin]], ive [[1977]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš-ranskalâš endokrinolog já neurotiettee (š. [[1924]])<ref name="np-guillemin-1977">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1977/guillemin/facts/ | Nommâ = Roger Guillemin | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 8.]] peeivi – [[Herbert Kroemer]], ive [[2000]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim [[saksa]]lâš-[[Ovtâstumstaatah|ovtâstumstaatâlâš]] fysikkár (š. [[1928]])<ref name="ucsb-kroemer-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://engineering.ucsb.edu/news/nobel-laureate-herb-kroemer-1928-2024 | Nommâ = Nobel Laureate Herb Kroemer, 1928-2024 | Tahhee = Badham, James | Almostittem = Kalifornia ollâopâttâh (Santa Barbara) | Äigimuddo = 2024-03-12 | Čujottum = 2024-03-15 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 8.]] peeivi – [[Peter Higgs]], ive [[2013]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim brittilâš teoreetlâš fysikkár já professor (š. [[1929]])<ref name="np-higgs-2013">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2013/higgs/facts/ | Nommâ = Peter Higgs | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-04-10 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="bbc-68774195">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/science-environment-68774195|nommâ=Peter Higgs, physicist who theorised Higgs boson, dies aged 94|almostittem=BBC News|čujottum=2024-04-10|tahhee=Rannard, Georgina|äigimuddo=2024-04-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Alice Munro]], ive [[2013]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim kanadalâš kirječällee (š. [[1931]])<ref name="np-munro-2013">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2013/munro/facts/ | Nommâ = Alice Munro | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 19.]] peeivi – [[Hossein Amir-Abdollahian]], [[iran]]lâš politikkár, diplomaat já Iran olgominister iivij 2021–2024 (š. [[1964]])<ref name="raisi-guardian-2024"/> * [[vyesimáánu 19.]] peeivi – [[Ebrahim Raisolsadati]], [[iran]]lâš politikkár já [[Iran president|Iran 8. president]] iivij 2021–2024 (š. [[1960]])<ref name="raisi-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/article/2024/may/20/iran-president-ebrahim-raisi-dead-helicopter-crash-mountains-azerbaijan-border-foreign-minister-hossein-amir-abdollahian | Nommâ = Iranian president Ebrahim Raisi dies in helicopter crash | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-05-20 | Tahhee = Jones, Sam | Čujottum = 2024-05-20 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 18.]] peeivi – [[Anouk Aimée]], [[ranska]]lâš elleekovečaittâleijee (š. [[1932]])<ref name="bbc-clllev363y3o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/clllev363y3o |nommâ= French film star Anouk Aimée dies aged 92 |almostittem=BBC News|čujottum=2024-06-21|tahhee= Crew, Jemma |äigimuddo=2024-06-18|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 18.]] peeivi – [[Willie Mays]], ovtâstumstaatâlâš pesipálluspellee (š. [[1931]])<ref name="bbc-cp99w0wme02o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/cp99w0wme02o |nommâ=Tributes paid to 'true giant' of baseball, Willie Mays |almostittem=BBC News|čujottum=2024-06-20|tahhee= Matza, Max já Granville, Samantha |äigimuddo=2024-06-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 20.]] peeivi – [[Donald Sutherland]], [[kanada]]lâš čaittâleijee (š. [[1935]])<ref name="il-73553d085f82">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/65c8a0e9-e577-4ecb-9e7c-73553d085f82 | Nommâ = Donald Sutherland on kuollut | Tahhee = Saarinen, Sonja | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-06-30 | Čujottum = 2024-06-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Ismail Kadare]], [[albania]]lâš kirječällee (š. [[1936]])<ref name="lemonde-kadare">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2024/07/01/ismail-kadare-the-great-albanian-writer-dies-aged-88_6676315_15.html| Nommâ = Ismail Kadare, the great Albanian writer, dies aged 88 | Almostittem = Le Monde | Äigimuddo = 2024-07-01 | Tahhee = Noiville, Florence | Čujottum = 2024-07-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Liana Isakadze]], [[georgia]]lâš vivlučuojâtteijee (š. [[1946]])<ref name="bio-isakadze">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00003475/ | Nommâ = ლიანა ისაკაძე | Almostittem = Georgia biograafisâš sänikirje | Čujottum = 2024-07-07 | Kielâ = {{ka}}}}</ref> * [[syeinimáánu 5.]] peeivi – [[Bengt I. Samuelsson]], ive 1982 [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ruátálâš biokemist (š. [[1934]])<ref name="np-samuelsson-1982">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1982/samuelsson/facts/ | Nommâ = Bengt I. Samuelsson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 9.]] peeivi – [[Diana Hill]], uđđâseelandlâš biokemist já professor (š. [[1943]])<ref name="nzh-hill">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.legacy.com/nz/obituaries/nzherald-nz/name/diana-hill-obituary?id=55526878|nommâ=Dr Diana Florence CNZM FRSNZP HILL|almostittem=The New Zealand Herald|čujottum=2024-07-14|äigimuddo=2024-07-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 9.]] peeivi – [[Maxine Singer]], ovtâstumstaatâlâš molekyylbiolog já biokemist (š. [[1931]])<ref name="nyt-singer">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2024/07/10/science/maxine-singer-dead.html|nommâ=Maxine Singer, Guiding Force at the Dawn of Biotechnology, Dies at 93|almostittem=New York Times|čujottum=2024-07-14|tahhee=Gellene, Denise|äigimuddo=2024-07-10|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240711010914/https://www.nytimes.com/2024/07/10/science/maxine-singer-dead.html|vyerkkejum=2024-07-10}}</ref> * [[syeinimáánu 11.]] peeivi – [[Shelley Duvall]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1949]])<ref name="guardian-duvall">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2024/jul/12/shelley-duvall-obituary |nommâ= Shelley Duvall obituary|Tahhee= Gilbey, Ryan |Almostittem=The Guardian|Čujottum=2024-07-14|Äigimuddo=2024-07-12|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 13.]] peeivi – [[Shannen Doherty]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1971]])<ref name="guardian-doherty">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2024/jul/14/shannen-doherty-obituary|nommâ=Shannen Doherty obituary|Tahhee= Gilbey, Ryan |Almostittem=The Guardian|Čujottum=2024-07-14|Äigimuddo=2024-07-14|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 23.]] peeivi – [[Robin Warren]], ive [[2005]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim australialâš patolog já totkee (š. [[1937]])<ref name="np-warren-2005">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2005/warren/facts/ | Nommâ = J. Robin Warren | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 4.]] peeivi – [[Tsung-Dao Lee]], ive 1957 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim kiinalâš-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1926]])<ref name="np-lee-1957">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1957/lee/facts/ | Nommâ = Tsung-Dao Lee | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 10.]] peeivi – [[Tuíre Kayapó]], brasilialâš algâaalmugij vuoigâdvuođâi já pirâssuojâlem aktivist (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/08/28/tuire-kayapo-lii-jaammam/|nommâ=Tuíre Kayapó lii jáámmám|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-08-28|čujottum=2024-08-28}}</ref> * [[čohčâmáánu 4.]] peeivi – [[Bora Đorđević]], [[serbia]]lâš lávloo, laavlârähtee já tihtâčällee (š. [[1952]])<ref name="b92-56437">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.b92.net/zivot/aktuelno/56437/ispracen-u-vecnost-sahranjen-bora-dordevic/vest|nommâ=Ispraćen u večnost: Sahranjen Bora Đorđević|almostittem=b92|äigimuddo=2024-09-07|čujottum=2024-10-24|Kielâ={{sr}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 9.]] peeivi – [[James Earl Jones]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1931]])<ref name="guardian-james-earl-jones">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/article/2024/sep/09/james-earl-jones-dies |nommâ=James Earl Jones, revered actor and voice of Star Wars’ Darth Vader, dies aged 93 |Tahhee= Pulver, Andrew |Almostittem=The Guardian|Čujottum=2024-09-10|Äigimuddo=2024-09-09|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 27.]] peeivi – [[Maggie Smith]], brittilâš čaittâleijee (š. [[1934]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Maggie-Smith|nommâ=Maggie Smith|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2024-09-27|čujottum=2024-09-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2024/09/27/arts/maggie-smith-dead.html|nommâ=Maggie Smith, Grande Dame of Stage and Screen, Dies at 89|tahhee=Gates, Anita & Berkvist, Robert|almostittem=The New York Times|äigimuddo=27.9.2024|čujottum=29.9.2024}}</ref> * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[Leif Segerstam]], syemmilâš kappelmiäštár já šuoŋârähtee (š. [[1944]])<ref name="yle-20001146">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20001146|nommâ=Kapellimestari Leif Segerstam on kuollut|almostittem=Yle|čujottum=2024-10-10|tahhee=Rinta-Tassi, Minna|äigimuddo=2024-10-09|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi – [[Mitzi Gaynor]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, lávloo já tánssájeijee (š. [[1931]])<ref name="guardian-gaynor-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2024/oct/20/mitzi-gaynor-obituary |nommâ=Mitzi Gaynor obituary |Tahhee= Horwell, Veronica |Almostittem=The Guardian|Čujottum=2024-10-21|Äigimuddo=2024-10-19|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi – [[Andrew Schally]], ive 1977 [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim puolalâš-ovtâstumstaatâlâš endokrinolog (š. [[1926]])<ref name="np-schally-1977">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1977/schally/facts/ | Nommâ = Andrew V. Schally | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 23.]] peeivi – [[Leon Cooper]], ive 1972 [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1930]])<ref name="np-cooper-1972">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1972/cooper/facts/ | Nommâ = Leon N. Cooper | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 24.]] peeivi – [[Hans Rotmo]], taažâ musikkár, laavlârähtee já kirječällee (š. [[1948]])<ref name="snl-rotmo">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Hans_Rotmo | Nommâ = Hans Rotmo | Tahhee = Tørset, Espen | Almostittem = Store norske leksikon | Äigimuddo = 2024-11-26 | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{nn}}}}</ref> * [[skammâmáánu 3.]] peeivi – [[Quincy Jones]], ovtâstumstaatâlâš muusik-, elleekove- já televisiopyevtitteijee sehe laavlâ- já šuoŋârähtee (š. [[1933]])<ref name="quincy-jones-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/music/2024/nov/04/quincy-jones-musician-michael-jackson-producer-dies | Nommâ = Quincy Jones, producer and entertainment powerhouse, dies aged 91 | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-11-04 | Tahhee = Beaumont-Thomas, Ben | Čujottum = 2024-11-04 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 4.]] peeivi – [[Murray Sinclair]], kanadalâš politikkár, tuámmár já äššivyeijee (š. [[1951]])<ref name="sinclaircanen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/murray-sinclair|nommâ=Murray Sinclair|almostittem=The Canadian Encyclopedia|čujottum=2024-11-20|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[juovlâmáánu 17.]] peeivi – [[William Labov]], ovtâstumstaatâlâš kemist já kielâtotkee (š. [[1927]])<ref name="obit-labov">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://obits.goldsteinsfuneral.com/william-labov | Nommâ = William "Bill" Labov | Almostittem = Goldsteins’ Rosenberg’s funeral directors | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 17.]] peeivi – [[Jānis Timma]], latvialâš kooripálluspellee (š. [[1992]]) * [[juovlâmáánu 18.]] peeivi – [[Heikki Silvennoinen]], syemmilâš čaittâleijee, kietâčällee já musikkár (š. [[1954]])<ref name="hs-2000010911552">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010911552.html | Nommâ = Heikki Silvennoinen on kuollut – Tytär Saara Silvennoinen HS:lle: ”Heikki on semmoinen valon tuoja ollut aina” | Tahhee = Kantola, Anne já Tiikkaja, Samuli | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2024-12-18 | Čujottum = 2024-12-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 19.]] peeivi – [[Eriikka Maalismaa]], syemmilâš vivlučuojâtteijee (š. [[1980]])<ref name="hs-2000010915467">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000010915467.html | Nommâ = Viulisti Eriikka Maalismaa, 44, on kuollut| Tahhee = Tiikkaja, Samuli | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2024-12-19 | Čujottum = 2024-12-30 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[Jouko Öystilä]], syemmilâš jieŋâskiärruspellee (š. [[1952]])<ref name="hs-2000010939293">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.hs.fi/urheilu/art-2000010939293.html | Nommâ = Jokerien ja Leijonien legenda Jouko Öystilä on kuollut | Tahhee = Kanerva, Juha | Almostittem = Helsingin Sanomat | Äigimuddo = 2025-01-02 | Čujottum = 2025-01-03 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 27.]] peeivi – [[Olivia Hussey]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1951]])<ref name="cbs-hussey">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.cbsnews.com/news/olivia-hussey-1968-romeo-and-juliet-dies-73/ | Nommâ = Olivia Hussey, star of 1968 "Romeo and Juliet," dies at 73 | Almostittem = CBS News | Äigimuddo = 2024-12-28 | Čujottum = 2024-12-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 28.]] peeivi – [[Lars Martin Myhre]], taažâ kitarist já šuoŋârähtee (š. [[1956]])<ref name="snl-myhre">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Lars_Martin_Myhre | Nommâ = Lars Martin Myhre | Tahhee = Bergan, Jon Vidar já Hammerø, Tor | Almostittem = Store norske leksikon | Äigimuddo = 2024-12-28 | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 29.]] peeivi – [[Jimmy Carter]], ive 2002 [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 39. president]] (š. [[1924]])<ref name="nrk-1.16303587">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/urix/jimmy-carter-_100_-er-dod-1.16303587|nommâ=Jimmy Carter (100) er død|tahhee=Alnes, Espen, Darrud, Aud já Bakken, Laila Ø.|almostittem=NRK|äigimuddo=2024-12-29|čujottum=2024-12-29|kielâ={{nb}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|2024}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2024|*]] r8gfs8eeycwr8ot29kz6w1oq70osvom 0 23665 157401 156245 2026-06-30T16:50:34Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ Sämikielâlâš 157401 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2025''' ('''MMXXV''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij já nuuvâi [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[2020-loho|2020-lovo]] kuuđâd ihe. == Tábáhtusah == === Uđđâivemáánu === [[Tiätuvuárkká:Posters - Skábmagovat 2025.jpg|thumb|Skammâkoveh 2025 -festivaal postereh [[Siida]]st]] [[Tiätuvuárkká:Jimmy Carter lay-in state at U.S. Capitol.jpg|thumb|[[Jimmy Carter]] kisto [[Ovtâstum staatâi kongrestáálu]]st]] * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Pertunmaa]] lohtui [[Mäntyharju]]n.<ref name="yle-20088466">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20088466|nommâ=Pertunmaa ja Mäntyharju äänestivät kuntaliitoksesta – kummankin valtuusto hyväksyi yhdistymisen|tahhee=Kotilainen, Virpi|almostittem=Yle|äigimuddo=2024-05-13|čujottum=2025-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Siämmáá suhâpele leijee paarâi näimilitto]] šoodâi lavâlâžžân [[Liechtenstein]]ist.<ref name="politico-liechtenstein">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.politico.eu/article/liechtenstein-legalizes-same-sex-marriage-in-near-unanimous-vote/|nommâ=Liechtenstein legalizes same-sex marriage in near-unanimous vote|tahhee=Starcevic, Seb|almostittem=Politico|äigimuddo=2024-05-17|čujottum=2025-01-01|kielâ={{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – Nuorttâriijkâ littokansler [[Karl Nehammer]] almottij, ete sun iärrán virgestis já luápá [[Nuorttâriijkâ aalmugpiäládâh|Nuorttâriijkâ aalmugpiäláduv]] saavâjođetteijeevuođâst.<ref name="yle-20134950">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20134950 | Nommâ = Itävallassa tapahtumarikas hallituskriisi – liittokansleri Nehammer erosi tehtävistään | Tahhee = Kuronen, Roni já Eromäki, Veikko | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2025-01-04 | Čujottum = 2025-05-23 |Kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Kanada uáiviminister]] [[Justin Trudeau]] almottij, ete sun iärrán virgestis.<ref name="yle-20135111">{{Nettikäldee |Čujottâs =https://yle.fi/a/74-20135111 |Nommâ = Kanadan Trudeau sanoo eroavansa pääministerin tehtävästä |Tahhee = Parkkari, Jani |Almostittem = Yle |Äigimuddo = 2025-01-06 |Čujottum = 2025-05-23 |Kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Tiibet eennâmtuárgástâs 2025|Tiibetist]]. Eennâmtuárgástâs intensiteet lâi suullân 7 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield. [[Eennâmtuárgástâs]]âst jammii paijeel 90 olmožid.<ref name="yle-20135134">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20135134 | Nommâ = Tiibetissä voimakas maanjäristys – kuolleiden määrä noussut yli 90:een | Tahhee = Haukka, Inka já Romsi, Vilma | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2025-01-07 | Čujottum = 2025-05-24 |Kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi – Ive 2002 [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 39. president]] [[Jimmy Carter]] [[staatâliih hävdidmeh]] uárnejuvvojii [[Washington D.C.]]:st.<ref name="carter-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/us-news/2024/dec/30/jimmy-carter-funeral | Nommâ = Jimmy Carter to be honored at Washington funeral and laid to rest in Georgia | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-12-31 | Tahhee = Chao-Fong, Léonie | Čujottum = 2025-01-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 12.]] peeivi – [[Iivij 2024–2025 Kroatia presidentvaaljah|Kroatia presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi uárnejui, tastko kihheen ij finnim juovlâmáánust 2024 uárnejum vuossâmuu jienâstmist paijeel 50 % jienâin.<ref name="mpudt-hr-29740">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mpudt.gov.hr/vijesti-8/obavijest-biracima-za-drugi-krug-glasovanja-za-izbore-za-predsjednika-republike-hrvatske/29740|nommâ=Obavijest biračima za drugi krug glasovanja za izbore za Predsjednika Republike Hrvatske|almostittem=Kroatia riehti-, almoshaldâttâh- já digitalisaatioministeriö|äigimuddo=2024-12-30|čujottum=2024-12-31|kielâ={{hr}}}}</ref> Taan jienâstmist tallaš [[Zoran Milanović]] finnij 74,68 % jienâin, já te sun väljejui presidentin čuávuvái viiđâ ihán.<ref name="hrt-11956438">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vijesti.hrt.hr/hrvatska/milanoviceva-povijesna-pobjeda-s-najvecom-razlikom-u-drugom-krugu-11956438 |nommâ=Milanovićeva povijesna pobjeda s najvećom razlikom u drugom krugu|tahhee=D.M./HRT/Hina|almostittem=Kroatia radio- já televisio HRT|äigimuddo=2025-01-12|čujottum=2025-02-01|kielâ={{hr}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi – [[Ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljah|Ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljâin]] väljejum [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 47. president]] já [[Ovtâstum staatâi väripresident|50. väripresident]] algâttáin virgeest. * [[uđđâivemáánu 23.]]–[[uđđâivemáánu 26.|26.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2025|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="sk-2025-save-the-date">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skabmagovat.fi/smn/save-the-date-2025/|nommâ=Save the date|almostittem=Skammâkoveh|äigimuddo=2024-02-29|čujottum=2024-11-04}}</ref> [[Suomâ]] staatâ ruttâšiäštutooimâi keežild káidusfestivaal ij uárnejum.<ref name="aavis230120252">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/01/23/skammakoveh-2025-aldaneh/|nommâ=Skammâkoveh 2025 aldaneh|tahhee=Nikula, Kaisu|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-01-23|čujottum=2025-01-23}}</ref> * [[uđđâivemáánu 25.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui, mut kihheen ij finnim 200 jiennâd.<ref name="reuters-2025-01-25">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.reuters.com/world/europe/greek-lawmakers-fail-elect-new-president-first-round-voting-2025-01-25/ | Nommâ = Greek lawmakers fail to elect new president in first round of voting | Äigimuddo = 2025-01-25 | Almostittem = Reuters | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 31.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi uárnejui, mut kihheen ij finnim 200 jiennâd.<ref name="tovima-2025-01-31">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.tovima.com/politics/no-breakthrough-in-second-round-of-greek-presidential-vote/ | Nommâ = No Breakthrough in Second Round of Greek Presidential Vote | Äigimuddo = 2025-01-31 | Almostittem = Tovima | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> === Kuovâmáánu === * [[kuovâmáánu 3.]] peeivi – [[Pirkko Saisio]] vuoitij [[Vartio-palhâšume]] kirjestis ''Suliko''.<ref name="yle-20141229"/><ref name="yle-20139794">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20139794 | Nommâ = Vartio-palkinto kirjailija Pirkko Saisiolle | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-02-03 | Čujottum = 2025-02-05 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Pirkko Saisio]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Suliko''.<ref name="yle-20141229">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20141229 | Nommâ = Peter Mickwitz ei uskonut saavansa Runeberg-palkintoa: ”Onhan kirjani vähän erikoinen" | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-02-05 | Čujottum = 2025-02-05 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] kuálmád jienâstemkerdi uárnejui, mut kihheen ij finnim 180 jiennâd.<ref name="tovima-2025-02-06">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.tovima.com/politics/tasoulas-falls-short-again-final-presidential-vote-set-for-february-12/ | Nommâ = Tasoulas Falls Short Again; Final Presidential Vote Set for February 12 | Äigimuddo = 2025-02-06 | Almostittem = Tovima | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2025|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="il-f9f8df4d-4f06-42cc-a331-0322992c6212">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/f9f8df4d-4f06-42cc-a331-0322992c6212|nommâ=Tässä ovat ensimmäiset vihjeet UMK-kilpailijoista|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-10-01|tahhee=Pudas, Mari já Pakkanen, Riia|äigimuddo=2024-10-01|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle-20114706">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20114706|nommâ=Ennätyksiä rikkonut UMK tulee taas, viisushow jatkaa Tampereen areenalla|almostittem=Yle|čujottum=2024-10-01|tahhee=Hankaniemi, Anu Leena|äigimuddo=2024-10-01|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Erika Vikman]] finnij ohtsis 430 čyegisid já te vuoitij ubâ kišto.<ref name="yle-20141734">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20141734|nommâ=UMK:n voittaja on Erika Vikman – toinen kerta toden sanoi|tahhee=Hankaniemi, Anu Leena|äigimuddo=2025-02-08|čujottum=2025-02-08|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild sun ovdâstij [[Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|ive 2025 Euroviisuin]] [[Basel]]ist [[Sveicci|Sveeicist]].<ref name="Suomâ2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/erika-vikman-wins-umk-2025|nommâ=Erika Vikman wins 'UMK' and is Finland's artist for Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-08|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Libanon]] uážui uđđâ haldâttâs vuossâmuu keerdi ive [[2022]] maŋa.<ref name="yle-20142449">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20142449 | Nommâ = Libanon sai uuden hallituksen ensimmäistä kertaa sitten vuoden 2022 | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-02-08 | Čujottum = 2025-02-09 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 12.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] niäljád jienâstemkerdi uárnejui. President valjiimân tarbâšuvvojii 151 jiennâd. [[Konstantínos Tasoúlas]] finnij 160 jiennâd, já te sun väljejui [[Kreika president]]in.<ref name="ekathimerini-1261471">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.ekathimerini.com/politics/1261471/konstantinos-tasoulas-elected-new-president-of-greece/ | Nommâ = Konstantinos Tasoulas elected new president of Greece | Äigimuddo = 2025-02-12 | Almostittem = Ekathimerini | Čujottum = 2.3.2025 |Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 23.]] peeivi – [[Saksa]]ast uárnejuvvojii [[Saksa littopeivivaaljah 2025|littopeivivaaljah]].<ref name="bundeswahlleiterin-election-2025">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://www.bundeswahlleiterin.de/en/bundestagswahlen/2025.html |Nommâ =Bundestag election 2025|Almostittem =Bundeswahlleiterin.de|Čujottum=2025-05-24|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 26.]] peeivi – [[Čuoigâm maailmmiäštárkištoh 2025|Čuoigâm maailmmiäštárkištoh]] algii [[Ruándim]]ist.<ref name="ruándim2025">{{Nettikäldee|Čujottâs =https://portal.trondheim2025.no/no/program/|Nommâ =Onsdag 26. februar|Almostittem =Trondheim 2025 |Čujottum=2025-05-24|Kielâ={{nb}}}}</ref> === Njuhčâmáánu === [[Tiätuvuárkká:Military and first responders work near the collapsed State Audit Office building in Bangkok after 7.7 earthquake, March 28, 2025.jpg|thumb|Kááijumjuávkku [[Thaieennâm|Thaienâmist]] [[Myanmar eennâmtuárgástâs 2025|eennâmtuárgástâs]] maŋa]] * [[njuhčâmáánu 9.]] peeivi – [[Čuoigâm maailmmiäštárkištoh 2025|Čuoigâm maailmmiäštárkištoh]] nuhhii [[Ruándim]]ist.<ref name="ruándim2025">{{Nettikäldee|Čujottâs =https://portal.trondheim2025.no/no/program/|Nommâ =Onsdag 26. februar|Almostittem =Trondheim 2025 |Čujottum=2025-05-24|Kielâ={{nb}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 11.]] peeivi – [[Ive 2025 Ruánááeennâm ovdâskoddevaaljah|Ruánááeennâm ovdâskoddevaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="ruánááeennâm-vaaljah-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2025/feb/04/greenland-calls-general-election-for-11-march-amid-trump-interest | Nommâ = Greenland calls general election for 11 March amid Trump interest | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2025-02-04 | Čujottum = 2025-02-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 13.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâid]] vuáittám [[Konstantínos Tasoúlas]] algâttij [[Kreika president|president]] virgeest.<ref name="ap-db1f4771e16254a234a713908c01f5b7">{{Nettikäldee|čujottâs=https://apnews.com/article/greece-president-politics-tassoulas-db1f4771e16254a234a713908c01f5b7|nommâ=A veteran conservative lawmaker is sworn in as Greece’s new president|almostittem=AP News|äigimuddo=2025-03-13|čujottum=2025-05-23|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 20.]] peeivi – [[Juho-Sire]] vuoitij nube [[Ibsen-palhâšume]], taan keerdi čaitâlmistis ''Per Hansen''.<ref name="nrk-1.17349444">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/juho-sirei-geigejuvvui-ibsen-balkka_upmi-1.17349444|nommâ=Juho-Sirei geigejuvvui Ibsen-bálkkašupmi|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-03-22|äigimuddo=2024-03-20|kielâ={{se}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 20.]] peeivi – [[Zimbabwe]]lâš olympiavuojâdeijee já minister [[Kirsty Coventry]] väljejui [[Aalmugijkoskâsâš olympiakomitea|Aalmugijkoskâsii olympiakomitea]] uđđâ saavâjođetteijen.<ref name="yle-20150809 ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20150809 | Nommâ = Tässä on KOK:n uusi puheenjohtaja – ensimmäinen nainen olympialiikkeen johtoon | Tahhee = Karttunen, Anu, Porvari, Riku já Saarinen, Jussi | Äigimuddo = 2025-03-02 | Almostittem = Yle | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Myanmar eennâmtuárgástâs 2025|Myanmar]]ist. Eennâmtuárgástâs intensiteet lâi 7,7 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield. [[Eennâmtuárgástâs]]âst jammii paijeel 5 300 olmožid [[Myanmar]]ist já paijeel 100 olmožid [[Thaieennâm|Thaienâmist]].<ref name="yle-20152387 ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20152387 | Nommâ = Voimakas maanjäristys ravisteli Kaakkois-Aasiaa – Myanmar kertoo kuolleista | Tahhee = Naski, Meri já Koivistoinen, Viivi | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2025-03-28 | Čujottum = 2025-05-24 |Kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="is-2000011129696">{{Nettikäldee |Čujottâs =https://www.is.fi/ulkomaat/art-2000011129696.html |Nommâ =Voimakas maanjäristys Kaakkois-Aasiassa |Almostittem =Ilta-Sanomat |Äigimuddo =2025-03-28 |Čujottum=2025-05-24 |Kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi – [[Helsig]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Jokerit]] vuoitij [[Mestis-paje 2024–2025|Mestis-miäštárvuođâ]].<ref name="suomikiekko-jokerit-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.suomikiekko.com/2025/03/jokerit-on-mestiksen-mestari/ | Nommâ = Jokerit on Mestiksen mestari! | Tahhee = Alatalo, Joni | Äigimuddo = 2025-03-31 | Almostittem = Suomikiekko | Čujottum = 2025-05-24 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> === Cuáŋuimáánu === * [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2025|Sámi Grand Prix]] uárnejui. Ive 2025 lii vuossâmuš kerdi, ko tot ij uárnejum [[pessijâšlávurdâh|pessijâšlávurduv]].<ref name="nrk-1.17098769">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/leat-sirdan-sami-grand-prix-vahkuin-1.17098769|nommâ=Leat sirdán Sámi Grand Prix vahkuin|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2024-10-25|čujottum=2024-10-26|sitaat=Sámi Grand Prix (SGP) lágiduvvo dán háve cuoŋománu 12. beaivvi 2025:s, vahku ovdal beassášlávvordaga ja go dábálaččat lágiduvvo.|kielâ={{se}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 13.]] peeivi – [[Suomâ]]st uárnejuvvojii sehe [[Ive 2025 Suomâ kuávluvaaljah|kuávlu-]] já [[Ive 2025 Suomâ kieldâvaaljah|kieldâvaaljah]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/smn/ovdasijdo|nommâ=Tiervâpuáttim riehtiministeriö valjâsijđoid!|almostittem=Suomâ riehtiministeriö|čujottum=2024-08-20|sitaat=Kuávlu- já kieldâvaaljah 13.4.2025}}</ref> === Vyesimáánu === [[Tiätuvuárkká:Johannes JJ Pietsch - Federal Chancellery - 2025-05-19 - SRO6120-ARW (cropped 2).jpg|thumb|[[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Ive 2025 Euroviisui]] vyeittee [[Johannes Pietsch|JJ]] já Euroviisui pookaal]] * [[vyesimáánu 3.]] peeivi – [[Kuopio]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[KalPa]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2024–2025|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[lappeenranta]]lâš [[SaiPa]] vuástá.<ref name="hs-2000011208450">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000011208450.html|nommâ=KalPa on Suomen mestari|tahhee=Salmensaari, Antti|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2025-05-03|čujottum=2025-05-04|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250503214011/https://www.hs.fi/urheilu/art-2000011208450.html |vyerkkejum=2025-05-04|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 4.]] peeivi – [[Ive 2025 Romania presidentvaaljah|Romania presidentvaaljâi]] vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui. Taan jienâstmist [[George Simion]] já [[Nicușor Dan]] peesáin jootkân. * [[vyesimáánu 6.]] peeivi – [[Friedrich Merz]] väljejui [[Saksa littokansler]]in.<ref name="yle-20160089">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20160089|nommâ=Kristillisdemokraattien Friedrich Merz valittiin liittokansleriksi|tahhee=Tapiola, Paula|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-06|čujottum=2025-05-08|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 8.]] peeivi – [[Sämmiliih kirhoost]] -haavâ lopâttemimmeelpalvâlus uárnejui [[Turku|Tuurkust]].<ref name="aa-2025-05-08">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/08/sammiliih-kirhoost-haava-lopattemimmeelpalvalus-uarnejuvvoo-tuurkust/|nommâ=Sämmiliih kirhoost -haavâ lopâttemimmeelpalvâlus uárnejuvvoo Tuurkust|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-05-08|čujottum=2025-05-08}}</ref> * [[vyesimáánu 8.]] peeivi – [[Ive 2025 koŋklaav|Koŋklaavist]] kardinaal [[Robert Francis Prevost]] väljejui 267. paavin. Sun valjij paavinommânis [[Leo XIV]]. Taat lâi vuossâmuš kerdi, ko ovtâstumstaatâlâš kardinaal väljejui paavin.<ref name="guardian-2025-may-08-paavi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2025/may/08/white-smoke-signals-election-of-new-roman-catholic-pope|nommâ=White smoke from Sistine Chapel chimney signals election of new pope|tahhee=Giuffrida, Angela já Sherwood, Harriet|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-05-08|čujottum=2025-05-08|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nytimes-2025-may-08-paavi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xvi-born-in-chicago-is-the-first-american-pontiff.html|nommâ=Pope Leo XIV, Born in Chicago, Is the First American Pontiff|tahhee=Rich, Motoko|almostittem=New York Times|äigimuddo=2025-05-08| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250508172521/https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xvi-born-in-chicago-is-the-first-american-pontiff.html | Vyerkkejum = 2025-05-08 |čujottum=2025-05-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]]–[[vyesimáánu 17.|17.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[St. Jakobshalle]]st, [[Münchenstein]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]].<ref name="il-88d1402df9a6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/8f545faf-6b50-4820-8b31-88d1402df9a6|nommâ=Euroviisujen isäntäkaupunki selvisi|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-08-30|tahhee=Pudas, Mari|äigimuddo=2024-08-30|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="il-45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f | Nommâ = Sveitsi voitti Euroviisut! | Tahhee = Pudas, Mari | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-05-12 | Čujottum = 2024-05-12 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ** [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui.<ref name="il-88d1402df9a6"/> ** [[vyesimáánu 15.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. <ref name="il-88d1402df9a6"/> ** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui.<ref name="il-88d1402df9a6"/> ** [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Nuorttâriijkâ]] ovdâsteijee [[Johannes Pietsch|JJ]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh-lávlumkišto]] pitáinis ''[[Wasted Love]]''.<ref name="aavis19052025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/19/euroviisui-2025-vyeittee-lii-nuorttariijka-faarust-ennuv-syemmilas-pargo/|nommâ=Euroviisui 2025 vyeittee lii Nuorttâriijkâ – Fáárust ennuv syemmilâš pargo|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-05-19|čujottum=2025-05-19}}</ref> * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Ive 2025 sämitiggevaaljah (Ruotâ)|Sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii [[Ruotâ]]st.<ref name="sdr-vaaljah-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.val.se/val-och-folkomrostningar/samedigge-pitesamiska/valljim-samediggajmarbmesmano-18-biejven-2025.html | Nommâ = Välljim Sámediggáj mårbmesmáno 18 biejven 2025 | Almostittem = [[Sämitigge (Ruotâ)|Sämitigge]] | Čujottum = 2025-02-17 | Kielâ = {{sje}}}}</ref> * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Ive 2025 Romania presidentvaaljah|Romania presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi uárnejui, tastko vuossâmuu jienâstmist kihheen ij finnim paijeel 50 % jienâin. Taan jienâstmist [[Nicușor Dan]] finnij 53,60 % jienâin, já te sun väljejui presidentin čuávuvái viiđâ ihán. * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Ive 2025 Suriname ovdâskoddevaaljah|Suriname ovdâskoddevaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="aavis09072025"/> Vaaljâin [[Aalmuglâšdemokraatlâš piäládâh (Suriname)|Aalmuglâšdemokraatlâš piäládâh]] finnij 18 saijeed. * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Ovtâstum staatâi jieŋâskiärrueennâmjuávkku|Ovtâstum staatah]] vuoitij [[Jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh 2025|jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoid]] 65 ive maŋa.<ref name="yle-20163947">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20163947|nommâ=Yhdysvallat maailmanmestari 65 vuoden tauon jälkeen – ratkaisuosuman iski joukkueensa tähti Tage Thompson|tahhee=Porvari, Riku, Karttunen, Anu já Saarinen, Jussi|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-26|čujottum=2025-05-27|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 31.]] peeivi – [[Josep-Lluís Serrano Pentinat]] vihkui [[Urgell pispekodde|Urgell pispen]], já te sust šoodâi siämmást nubbe [[Andorra fuurstâkyevtis|Andorra furstâ]].<ref name="3cat-3354511">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.3cat.cat/324/josep-lluis-serrano-nou-bisbe-durgell-i-coprincep-dandorra-en-substitucio-de-joan-enric-vives/noticia/3354511/|nommâ=Josep-Lluís Serrano, nou bisbe d'Urgell i copríncep d'Andorra, agafa el relleu de Joan-Enric Vives|almostittem=3cat.cat|äigimuddo=2025-05-31|čujottum=2025-07-26|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250531153311/https://www.3cat.cat/324/josep-lluis-serrano-nou-bisbe-durgell-i-coprincep-dandorra-en-substitucio-de-joan-enric-vives/noticia/3354511/|vyerkkejum=2025-05-31|kielâ={{ca}}}}</ref> === Kesimáánu === * [[kesimáánu 3.]] peeivi – [[Ive 2025 Maadâ-Korea presidentvaaljah|Maadâ-Korea toledum presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="maadâ-korea-presidentvaaljah-guardian-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2025/apr/08/south-korea-election-date-2025 | Nommâ = South Korea sets snap election date after President Yoon’s removal from office | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2025-04-08 | Čujottum = 2025-04-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 10.]] peeivi – Sämmilâš taaiđâr [[Synnøve Persen]] vuoitij [[John Savio -palhâšume]].<ref name="nrk-17449492">{{Nettikäldee |Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/synnove-persen-oa__u-john-savio--balkka_umi-2025-1.17449492 |Nommâ = Synnøve Persen oažžu John Savio -bálkkašumi 2025 | Čujottum=2025-06-10| Almostittem = NRK Sápmi |Äigimuddo = 2025-06-10| Kielâ={{se}}}}</ref> * [[kesimáánu 10.]]–[[kesimáánu 13.|13.]] peeivi – Sämmilij [[tieđâokko]] uárnejui [[Kuovdâkiäinu]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saamicouncil.net/news-archive/arranging-diedavahkku-2025|nommâ=Arranging the first Dieđavahkku - Sámi Science Week summer 2025|almostittem=[[Säämirääđi]]|čujottum=2024-08-20|äigimuddo=2024-07-04|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 17.]] peeivi – [[Florida Panthers]] vuoitij jieŋâskiäru [[Stanley Cup]].<ref name="yle-20168265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20168265|nommâ=Florida on jälleen NHL:n mestari – Sam Reinhartilla uskomaton neljän maalin ilta|tahhee=Servo, Jarkko|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-06-18|čujottum=2025-07-15|kielâ={{fi}}}}</ref> === Syeinimáánu === * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025‎|Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh]] algii. * [[syeinimáánu 6.]] peeivi – [[Suriname]]lâš tuáhtár já politikkár [[Jennifer Geerlings-Simons]] väljejui Suriname presidentin.<ref name="aavis09072025"/> * [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Suriname president|Suriname uđđâ president]] [[Jennifer Geerlings-Simons]] algâttij president virgeest.<ref name="aavis09072025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/07/09/jennifer-geerlings-simons-lii-suriname-vuossamus-nissoonpresident/|nommâ=Jennifer Geerlings-Simons lii Suriname vuossâmuš nissoonpresident|tahhee=Valkeapolku, Valtteri|äigimuddo=2025-07-09|čujottum=2025-07-20}}</ref> * [[syeinimáánu 18.]] peeivi – [[Slovenia]] lavâlistij [[eutanasia]].<ref name="yle-74-20173367">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20173367|nommâ=Slovenia laillisti eutanasian|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-07-18|čujottum=2025-07-18|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 27.]] peeivi – [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025‎|Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[St. Jakob-Park]] -stadionist [[Basel]]ist.<ref name="jnem2025-fiinaal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.admin.ch/gov/de/start/dokumentation/medienmitteilungen.msg-id-94115.html|nommâ=Bund begrüsst den Zuschlag für die Women’s EURO 2025 in der Schweiz | almostittem=www.admin.ch | arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240310145029/https://www.admin.ch/gov/de/start/dokumentation/medienmitteilungen.msg-id-94115.html|čujottum=2025-01-30|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> Tom vuoitij Eŋland.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.admin.ch/gov/de/start/dokumentation/medienmitteilungen.msg-id-94115.html|nommâ=Bund begrüsst den Zuschlag für die Women’s EURO 2025 in der Schweiz|almostittem=www.admin.ch|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240310145029/https://www.admin.ch/gov/de/start/dokumentation/medienmitteilungen.msg-id-94115.html|čujottum=2025-01-30|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> === Porgemáánu === * [[porgemáánu 1.]]–[[porgemáánu 3.|3.]] peeivi – [[Kaleva kištoh 2025|Kaleva kištoh]] tuállojii [[Leppävaara]]st [[Espoo]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://espoo2025.fi/|nommâ=Tervetuloa 2025 Kalevan Kisoihin Leppävaaran Stadionille!|almostittem=Kalevan kisat Espoo 2025| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250518160959/https://espoo2025.fi/ | Vyerkkejum = 2025-05-18 | čujottum=2025-06-23|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 2.]] peeivi – Niäljád [[Aanaar Pride]] uárnejui.<ref name="aavis14072025"/> Pride suojâleijen lâi syemmilâš čurmâdâttee [[Elina Gustafsson]].<ref name="suojâleijee-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/inaripride/p/DLCxOewNj_x/|nommâ=❤️‍🔥AANAAR PRIDE 2025 SUOJÂLEIJEE / SUODJALEADDJI / SUOJELIJA ❤️‍🔥|tahhee=Inari Pride|äigimuddo=2025-06-18|čujottum=2025-06-28|kielâ={{smn}}, {{se}} já {{fi}}}}</ref><ref name="aavis14072025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/07/14/elina-gustafsson-lii-aanaar-pride-suojaleijee/|nommâ=Elina Gustafsson lii Aanaar Pride suojâleijee|tahhee=Aanaar Pride -tiimi|äigimuddo=2025-07-14|čujottum=2025-07-14|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[porgemáánu 15.]]–[[porgemáánu 16.|16.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui. === Čohčâmáánu === * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – [[Ive 2025 Taažâ stuorrâtiggevaaljah|Stuorrâtigge-]] já [[Ive 2025 sämitiggevaaljah (Taažâ)|sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii [[Taažâ]]st.<ref name="sdt-vaaljah-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sametinget.no/Kalender/CalendarEvent.aspx?Id=1317&MId1=7&sprak=12 | Nommâ = Válgabeaivi | Almostittem = [[Sämitigge (Taažâ)|Sämitigge]] | Sitaat = Stáhtaráđđi lea mearridan ahte válgabeaivi stuorradiggeválggaide ja sámediggeválggaide lea vuossárgga čakčamánu 8. b. 2025. | Čujottum = 2025-02-17 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Stuorrâtiggevaaljâid vuoitij [[Taažâ pargeipiäládâh]] já sämitiggevaaljâid [[Taažâ sämmilij riijkâservi]].<ref name="nrk-valg-2025-resultat">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/valg/2025/resultat/|nommâ=Valgresultat: Venstresiden vant |almostittem=NRK|čujottum=2025-09-15|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="nrk-1.17556603">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/na-lea-samediggi-ma__il-2025-valggaid-1.17556603|nommâ=Ná lea Sámediggi maŋŋil 2025-válggaid|tahhee= Aslaksen, Eilif Andreas, Biti, Johan Anders, Bjørnback, June Grønnvoll já Myrskog, Lena Marja |almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-09-15|äigimuddo=2025-09-08|kielâ={{se}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 9.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] aalgij.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 9.]] peeivi – [[Ranska täsivääldi president]] [[Emmanuel Macron]] nomâttij piäluštâsminister [[Sébastien Lecornu]] uáiviminister viirgán.<ref name="bbc-crmenp1k0mjo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmenp1k0mjo|nommâ=Macron names ally Sébastien Lecornu as new French PM|almostittem=BBC News|čujottum=2025-09-09|äigimuddo=2025-09-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 16.]] peeivi – [[Ive 2025 Malawi almoliih vaaljah|Malawi almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Vaaljâin malawiliih väljejii staatâ president, 229 aalmugovdâsteijed já 509 páihálij stiivrâi airâsid.<ref name="bbc-ckgy3g7zpl3o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/ckgy3g7zpl3o|nommâ=What is at stake in Malawi's elections as cost-of-living bites?|tahhee= Lilongwe, Peter Jegwa já Chibelushi, Wedaeli |almostittem=BBC News|čujottum=2025-09-27|äigimuddo=2025-09-16|kielâ={{en}}}}</ref> [[Malawi]] oovdiš president [[Peter Mutharika]] finnij 56,8&nbsp;% jienâin presidentvaaljâin, já te sun väljejui [[Malawi president]]in.<ref name="guardian-2025-sep-24">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/24/former-president-peter-mutharika-defeats-incumbent-in-malawi-presidential-election|nommâ=Malawi’s 85-year-old ex-leader returns to power in presidential election|tahhee=Savage, Rachel|almostittem=The Guardian|čujottum=2025-09-27|äigimuddo=2025-09-24|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 21.]] peeivi – [[Ovtâstum kunâgâskodde]], [[Australia]], [[Kanada]] já [[Portugal]] virgálávt tubdâstii [[Palestiina]] jiečânâs staattân.<ref name="hs-2000011508268">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/maailma/art-2000011508268.html|tahhee= Westrén-Doll, Joakim já Kokko, Mira | nommâ=Britannia, Kanada ja Australia tunnustivat Palestiinan valtion|almostittem=Helsingin Sanomat | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250921155535/https://www.hs.fi/maailma/art-2000011508268.html | Vyerkkejum = 2025-09-21|čujottum=2025-09-21|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="guardian-palestine">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/uk-news/2025/sep/21/uk-recognises-palestine-as-an-independent-state|nommâ=UK recognises Palestine as an independent state |almostittem=The Guardian |tahhee= Wintour, Patrick, Walker, Peter já Crerar, Pippa |čujottum=2025-09-21|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="abc-105799238">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.abc.net.au/news/2025-09-21/australia-formally-recognises-state-of-palestine/105799238 |nommâ=Australia formally recognises state of Palestine as Anthony Albanese arrives in US |almostittem=ABC News |tahhee= Crowley, Tom já Doran, Matthew |čujottum=2025-09-21|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="canada-1.7639432">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-recognizes-state-of-palestine-1.7639432 |nommâ=Canada recognizes state of Palestine, offers help to build peaceful future with Israel | almostittem = CBC |tahhee= Lopez Steven, Benjamin |čujottum=2025-09-21|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="portugal-gov-reconhece">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.portugal.gov.pt/pt/gc25/comunicacao/noticia?i=portugal-reconhece-formalmente-o-estado-da-palestina |nommâ=Portugal reconhece formalmente o Estado da Palestina | almostittem = Portugal täsivääldi 25. haldâttâs |čujottum=2025-09-22|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{pt}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 25.]] peeivi – [[Inga Ruginienė]] algâttij [[Liettua uáiviminister]] virgeest.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lrytas.lt/lietuvosdiena/aktualijos/2025/09/25/news/i-ruginiene-neigia-kad-ausrieciai-sieke-sam-pirmas-noras-buvo-susisiekimo-ministerija-39684015|nommâ=I. Ruginienė neigia, kad „aušriečiai“ siekė SAM: pirmas noras buvo Susisiekimo ministerija|tahhee=Narkūnas, Vilius|almostittem=Lrytas.lt|äigimuddo=2025-09-25|čujottum=2025-09-27|kielâ={{lv}}}}</ref> === Roovvâdmáánu === [[Tiätuvuárkká:Birthday_cakes_for_Inari_Sámi_Wikipedia_5.jpg|thumb|Kahhuuh já kinttâleh Anarâškielâg Wikipedia 5. šoddâmpeeivi kunnen]] [[Tiätuvuárkká:Shigeru Ishiba and Sanae Takaichi 20241211 (cropped).jpg|pienoiskuva|[[Jaapaan]] uđđâ uáiviminister [[Sanae Takaichi]] ive 2024]] * [[roovvâdmáánu 3.]]–[[roovvâdmáánu 4.|4.]] peeivi – [[Ive 2025 Čeeki parlamentvaaljah|Parlamentvaaljah]] uárnejuvvojii [[Čekki|Čeekist]].<ref name="novinky-40520878">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.novinky.cz/clanek/volby-do-poslanecke-snemovny-volby-budou-zacatkem-rijna-40520878|nommâ=Rozhodnuto. Volby budou na začátku října|tahhee=Soukup, Jaroslav|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-10-04|sitaat=Sněmovní volby se budou konat v pátek 3. října a v sobotu 4. října.|kielâ={{cs}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Mary E. Brunkow]], [[Fred Ramsdell]] já [[Shimon Sakaguchi]] vuoittii [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2025/summary/|nommâ=Nobel Prize in Physiology or Medicine 2025|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2025-10-06|äigimuddo=2025-10-06|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-c2knwvpd7vno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c2knwvpd7vno|nommâ=Scientists win Nobel Prize for discovering why immune system does not destroy the body|almostittem=BBC|tahhee=Gallagher, James|čujottum=2025-10-06|äigimuddo=2025-10-06|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[John Clarke (fysikkár)|John Clarke]], [[Michel H. Devoret]] já [[John M. Martinis]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2025/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2025 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-07|äigimuddo=2025-10-07|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Susumu Kitagawa]], [[Richard Robson]] já [[Omar M. Yaghi]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2025 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-08|äigimuddo=2025-10-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[László Krasznahorkai]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2025/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2025|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2025-10-09|äigimuddo=2025-10-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[María Corina Machado]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2025/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2025|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2025-10-10|äigimuddo=2025-10-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[José Jerí]] algâttij [[Peru täsivääldi president|Peru president]] virgeest.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://caretas.pe/home_web/home_principal/jose-jeri-ore-el-presidente-improbable/|nommâ= "José Jerí Oré: el presidente improbable"|tahhee=Mandujano, Edgar|almostittem=Caretas|äigimuddo=2025-10-10|čujottum=2025-10-14|kielâ={{es}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi – [[Euroop union|EU]] uđđâ [[Entry/Exit System]]-räjirastaldittemtiätuvuáhádâh (EES) valdui anon.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://home-affairs.ec.europa.eu/policies/schengen/smart-borders/entry-exit-system_en|nommâ=Entry/Exit System (EES)|almostittem=[[Euroop union]]|äigimuddo=2025-10-13|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 15.]] peeivi – [[Harald V|Kunâgâs Harald V]] lehâstij 10. [[Sämitigge (Taažâ)|sämitige]] Taažâ peln.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/gonagas-rabai-10.-samedikki_-_-ain-vasihit-ollugat-ovdagattuid-ja-va__as-cealkamu_aid-1.17612460|nommâ=Gonagas rabai 10. Sámedikki: – Ain vásihit ollugat ovdagáttuid ja vaššás cealkámušaid|tahhee= Grønnli, Alf Anders Berg já Eira, Karen|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-10-15|čujottum=2025-10-15|kielâ={{se}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – [[Anarâškielâg Wikipedia]] teevdij 5.<ref name="aavis20251010">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/10/10/anaraskielalii-wikipedia-5%e2%80%91ivvaasjuhleh-uarnejuvvojeh-oulust-18-19-peeivi/|nommâ=Anarâškielâlii Wikipedia 5‑ivvááš­juhleh uárne­juvvojeh Oulust 18.–19. peeivi |tahhee=Valkeapolku, Valtteri |almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-10-10|čujottum=2025-10-21}}</ref> * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – Siisâkiškooh suáládii [[jálukeđgi]]d [[Louvre]]-museost [[Pariisi]]st [[Ranska]]ast.<ref name="aavis20251021">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/10/21/jalukedgirievedem-louvre-museost-pariisist/|nommâ=Jálukeđgi­rievedem Louvre-museost Pariisist |tahhee=Olthuis, Márjá-Liisa |almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-10-21|čujottum=2025-10-21}}</ref> * [[roovvâdmáánu 24.]] peeivi – [[Ive 2025 Irland presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. [[Irland]]lâš politikkár [[Catherine Connolly]] finnij 63,36 % jienâin, já te sun väljejui väljejui [[Irland president]]in.<ref name="bbc-c751z23n3n7o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.presidentialelection.ie/ga/index.html|nommâ=Torthaí an Toghcháin – 2025 |almostittem=Ceann Comhairimh Toghcháin an Uachtaráin|čujottum=2025-10-27|kielâ={{ga}}}}</ref> === Skammâmáánu === * [[skammâmáánu 16.]]–[[skammâmáánu 23.|23.]] peeivi – [[Mielâtiervâsvuotâokko]] uárnejui Suomâst.<ref name="anarâšaavis-mielatiervasvuotaokko-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/11/13/puattee-ohhoost-viattoo-mielatiervasvuotaokko-teeman-tuoibamraavhu/ |nommâ=Puáttee ohhoost viättoo mielâ­tiervâs­vuotâ­okko – teeman tuoibâm­ráávhu |almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2025-11-13|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-11-13}}</ref> === Juovlâmáánu === * [[juovlâmáánu 4.]] peeivi – [[Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio]] luovâttij loppâraportis === [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[John Clarke (fysikkár)|John Clarke]], [[Michel H. Devoret]] já [[John M. Martinis]]<ref name="np-phys-2025"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Susumu Kitagawa]], [[Richard Robson]] já [[Omar M. Yaghi]]<ref name="np-chem-2025"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[László Krasznahorkai]]<ref name="np-lit-2025"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[María Corina Machado]]<ref name="np-peace-2025"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Mary E. Brunkow]], [[Fred Ramsdell]] já [[Shimon Sakaguchi]]<ref name="np-med-2025"/><ref name="bbc-c2knwvpd7vno"/> === Finlandia-palhâšumeh === * Syemmilâš kirječällee [[Monika Fagerholm]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda Trakten / Kvinnor i revolt]]''.<ref name="yle-74-20196439">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20196439 | Nommâ = Monika Fagerholmille kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinto – kolmannella kerralla tuli voitto | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-11-27 | Čujottum = 2025-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmilâš kirječällee [[Tomi Kontio]] finnij [[párnái- já nuorâikirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Koira nimeltään Kissa hyvästelee ystävän]]''.<ref name="yle-74-20196440">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20196440 | Nommâ = Tomi Kontion kirja kuolemasta ja surusta voitti lasten- ja nuortenkirjallisuuden Finlandian | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-11-27 | Čujottum = 2025-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmiliih kirječälleeh [[Paavo Teittinen]] finnij [[tiätukirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Pitkä vuoro – Kuinka moderni orjuus juurtui Suomeen]]''.<ref name="yle-74-20196476">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20196476 | Nommâ = Paavo Teittiselle tietokirjallisuuden Finlandia: Kirjailija ei usko, että modernia orjuutta saadaan kitkettyä Suomesta | Tahhee = Vanha-Majamaa, Anton | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-11-27 | Čujottum = 2025-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2025 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2025]] * [[Ive 2025 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2025]] <!--* [[Videospellâihe 2025|Videospeelah ive 2025]]--> == Šoddâmeh == * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Ines (Ruotâ prinses)|Ines Marie Lilian Silvia]], Ruotâ prinses, Västerbotten herttuatar, Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] nieidâ<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prinsessan Ines är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias fjärde barn. Hon föddes den 7 februari 2025. | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> == Jämimeh == [[Tiätuvuárkká:Boŋggu_Ánte_Foto_Ørjan_Marakatt_Bertelsen_(50140580446)_(cropped).jpg|thumb|[[Boŋggu Ánte]] ive 2019 [[Riddu Riđđu]]&nbsp;-festivaalist]] [[Tiätuvuárkká:Diane Keaton 2012-1 (cropped) (cropped).jpg|thumb|Ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee [[Diane Keaton]] ive 2012]] * [[uđđâivemáánu 15.]] peeivi – [[David Lynch]], ovtâstumstaatâlâš elleekovestivrejeijee, -kietâčällee, -pyevtitteijee sehe kovetaaidâr já čuovâkovvejeijee (š. [[1946]])<ref name="yle-20137502">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20137502|nommâ=Elokuvaohjaaja David Lynch on kuollut|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-01-16|čujottum=2025-01-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 5.]] peeivi – [[Raija Bartens]], syemmilâš kielâtotkeeh já professor (š. [[1933]]) * [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi – [[George Foreman]], ovtâstumstaatâlâš čurmâdâttee já finnodâholmooš (š. [[1949]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/George-Foreman|nommâ=George Foreman|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-03-22|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[njuhčâmáánu 24.]] peeivi – [[Mihku Biehttár]], aanaarlâš sämituáijár já silbârävdee (š. [[1950]])<ref name="yle-20151955">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20151955|nommâ=Sámeduojár Petteri Laiti lea vádjolan|tahhee=Paltto, Anni-Saara|almostittem=Yle Sápmi|äigimuddo=2025-03-26|čujottum=2025-03-27|kielâ={{se}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 27.]] peeivi – [[Vuokko Eiras]], syemmilâš fennougrist (š. [[1941]])<ref name="hs-2000011192022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/muistot/art-2000011192022.html|nommâ=Suomen sukukielten tutkija|almostittem=Helsingin Sanomat|tahhee=Kulmala, Marko, Kulmala, Jyrki já [[Sirkka Saarinen|Saarinen, Sirkka]] | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250502232352/https://www.hs.fi/muistot/art-2000011192022.html | Vyerkkejum = 2025-05-03|äigimuddo=2025-05-03|čujottum=2025-05-03|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 13.]] peeivi – [[Mario Vargas Llosa]], ive [[2010]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim perulâš kirječällee (š. [[1936]])<ref name="np-vargas-llosa-2010">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2010/vargas_llosa/ | Nommâ = Mario Vargas Llosa| Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-04-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="guardian-vargas-llosa">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/books/2025/apr/14/mario-vargas-llosa-dies-aged-89-cause-of-death | Nommâ = Mario Vargas Llosa, giant of Latin American literature, dies aged 89 | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Lea, Richard já Cain, Sian | Äigimuddo = 2025-04-14 | Čujottum = 2025-04-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 21.]] peeivi – [[Franciscus (paavi)|Franciscus]], katolilii kirho paavi iivij 2013–2025 (š. [[1936]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Francis-I-pope|nommâ=Francis|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-04-22|čujottum=2025-04-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[José Mujica]], uruguaylâš eennâmviljâleijee, politikkár já [[Uruguay]] 40. president (š. [[1935]])<ref name="nmas-pepe-mujica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nmas.com.mx/internacional/latinoamerica/pepe-mujica-muere-hoy-ex-presidente-uruguay-enfermo-cancer-2025/|nommâ=«Muere 'Pepe' Mujica, el Guerrillero que fue Presidente de Uruguay»|tahhee=|almostittem=N+|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-20|kielâ={{es}}}}</ref> * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[George E. Smith]], ive [[2009]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1930]])<ref name="np-smith-2009">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2009/smith/facts/ | Nommâ = George E. Smith | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Ngũgĩ wa Thiong'o]], [[kenia]]lâš kirječällee (š. [[1938]]) * [[kesimáánu 9.]] peeivi – [[Sylvester Stewart]], ovtâstumstaatâlâš musikkár, pyevtitteijee já laavlârähtee (š. [[1943]])<ref name="guardian-stone">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/music/2025/jun/10/sly-stone-obituary | Nommâ = Sly Stone obituary | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Cartwright, Garth | Äigimuddo = 2025-06-10 | Čujottum = 2025-06-10 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 20.]] peeivi – [[Ivar Giaever]], ive [[1973]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim taažâ-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1929]])<ref name="np-giaever-1973">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1973/giaever/facts/ | Nommâ = Ivar Giaever | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-07-03 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 20.]] peeivi – [[Pauli Nevala]], syemmilâš säittišlivgejeijee já olympiavyeittee (š. [[1940]]) * [[kesimáánu 25.]] peeivi – [[Boŋggu Ánte]], orjâlâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]])<ref name="nrk-1.17479195">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/bonggu-ante-lea-eretvadjolan-1.17479195|nommâ=Bonggu Ánte lea eretvádjolan|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-07-03| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250703091105/https://www.nrk.no/sapmi/bonggu-ante-lea-eretvadjolan-1.17479195 | Vyerkkejum = 2025-07-03 |čujottum=2025-07-03|kielâ={{se}}}}</ref> * [[syeinimáánu 22.]] peeivi – [[Ozzy Osbourne]], eŋlandlâš lávloo já laavlârähtee (š. [[1948]])<ref name="guardian-osbourne">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/music/2025/jul/22/ozzy-osbourne-black-sabbath-frontman-and-icon-of-british-heavy-metal-dies-aged-76 | nommâ = Ozzy Osbourne, Black Sabbath frontman and icon of British heavy metal, dies aged 76 | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Beaumont-Thomas, Ben | Äigimuddo = 2025-07-22 | Čujottum = 2025-07-22 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 26.]] peeivi – [[Paavo Hohti]], syemmilâš kulttuurolmooš já klassiklii filologia totkee (š. [[1944]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.wsoy-kirjallisuussaatio.fi/wsoyn-kirjallisuussaatio-ottaa-osaa-saation-pitkaaikaisen-puheenjohtajan-paavo-hohdin-poismenon-johdosta/|nommâ=WSOY:n kirjallisuussäätiö ottaa osaa säätiön pitkäaikaisen puheenjohtajan Paavo Hohdin poismenon johdosta|almostittem=WSOY Kirjallisuussäätiö|äigimuddo=2025-08-05|čujottum=2025-08-08|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[James Lovell]], ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Rainer Weiss]], ive [[2017]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1932]])<ref name="np-weiss-2017">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2017/weiss/facts/ | Nommâ = Rainer Weiss | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-08-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 6.]] peeivi – [[David Baltimore]], ive [[1975]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biolog (š. [[1938]])<ref name="np-baltimore-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1975/baltimore/facts/ | Nommâ = David Baltimore| Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-09-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 13.]] peeivi – [[Hermeto Pascoal]], brasilialâš šuoŋârähtee já musikkár (š. [[1936]])<ref name="bbc-c98dgd2n5y2o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c98dgd2n5y2o|nommâ=Hermeto Pascoal, 'the wizard' of Brazilian music, dies at 89|tahhee= Muller-Heyndyk, Rachel|almostittem=BBC News|čujottum=2025-09-15|äigimuddo=2025-09-14|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 16.]] peeivi – [[Robert Redford]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, elleekovestivrejeijee já pyevtitteijee (š. [[1936]])<ref name="nyt-redford">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html | Nommâ = Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 | Almostittem = New York Times | Tahhee = Barnes, Brooks | Äigimuddo = 2025-09-16 | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html| Vyerkkejum = 2025-09-16 | Čujottum = 2025-09-16 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="guardian-redford">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/film/2025/sep/16/robert-redford-oscar-winning-actor-and-director-dies | Nommâ = Robert Redford, giant of American cinema, dies aged 89 | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Pulver, Andrew | Äigimuddo = 2025-09-16 | Čujottum = 2025-09-16 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 18.]] peeivi – [[George F. Smoot]], ive [[2006]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš astrofysikkár, täsnitiettee já kosmolog (š. [[1945]])<ref name="np-smoot-2006">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2006/smoot/facts/ | Nommâ = George F. Smoot | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-09-27 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[John Gurdon]], ive [[2012]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim brittilâš ovdânembiolog já professor (š. [[1933]])<ref name="np-gurdon-2012">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2012/gurdon/facts/ | Nommâ = Sir John B. Gurdon | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Diane Keaton]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[1946]])<ref name="people-keaton-8603118">{{Nettikäldee|čujottâs=https://people.com/diane-keaton-dead-oscar-winning-actress-dies-at-79-exclusive-8603118|nommâ=Diane Keaton, Famed for Roles in Father of the Bride, First Wives Club and More, Dies at 79 (Exclusive)|tahhee=Edel, Victoria, Rice, Nicholas já Jordan, Julie|almostittem=People|äigimuddo=2025-10-11|čujottum=2025-10-12|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi – [[Liv Køltzow]], taažâ kirječällee (š. [[1945]])<ref name="snl-køltzow">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Liv_Køltzow | Nommâ = Liv Køltzow | Tahhee = Drangsholt, Janne Stigen | Almostittem = snl.no | Čujottum = 2025-10-14 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 18.]] peeivi – [[Roy Jacobsen]], taažâ kirječällee (š. [[1954]])<ref name="snl-jacobsen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Roy_Jacobsen | Nommâ = Roy Jacobsen | Tahhee = Rottem, Øystein | Almostittem = snl.no | Čujottum = 2025-10-22 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[Hans Pauli Strøm]], färsuolluulâš sosiolog já politikkár (š. [[1947]])<ref name="info-strøm">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://in.fo/news-detail/vit-hava-mist-ein-av-teimum-storu | Nommâ = Vit hava mist ein av teimum stóru | Almostittem = in.fo | Äigimuddo = 2025-10-20 | Čujottum = 2025-10-20 | Kielâ = {{fo}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi – [[Hamilton O. Smith]], ive [[1978]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš mikrobiolog (š. [[1931]])<ref name="jcvi-smith">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.jcvi.org/media-center/remembering-hamilton-o-smith | Nommâ = Remembering Hamilton O. Smith | Almostittem = J. Craig Venter instituut | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="jhu-smith">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://hub.jhu.edu/2025/11/04/nobel-laureate-hamilton-o-smith-obituary/ | Nommâ = Nobel laureate Hamilton Smith, who discovered molecular 'scissors' to cut DNA, dies at 94 | Almostittem = Johns Hopkins ollâopâttâh | Äigimuddo = 2025-11-04 | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 6.]] peeivi – [[James D. Watson]], ive [[1962]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš molekyylbiolog já genetikkár (š. [[1928]])<ref name="nyt-watson">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html | Nommâ = James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 | Tahhee = Dean, Cornelia | Almostittem = The New York Times | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20251107194922/https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html | Vyerkkejum = 2025-11-07 |Äigimuddo = 2025-11-07 | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 17.]] peeivi – [[Olga Temonen]], syemmilâš čaittâleijee já pyevtitteijee (š. [[1978]])<ref name="yle-20194586">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20194586 |nommâ=Somessa muistetaan Olga Temosta: ”Lepää rauhassa” | tahhee= Kangas, Laura já Niemi, Petri |almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-11-17|čujottum=2025-11-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 23.]] peeivi – [[Udo Kier]], saksalâš čaittâleijee (š. [[1944]])<ref name="sfdb-73179">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.svenskfilmdatabas.se/sv/item/?type=person&itemid=73179 | Nommâ = Udo Kier | Almostittem = Svensk Filmdatabas | Čujottum = 2025-11-25 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> * [[skammâmáánu 29.]] peeivi – [[Inga Anna Olive Karlsen]], juulevsämmilâš kirječällee já salmârähtee (š. [[1934]])<ref name="tbob-karlsen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tbob.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4525085&set_site_id=1074&cat=ads&sign=47723022ed8d4285b4f39dd4b650314a|nommâ=Inga Anna Olive Karlsen|almostittem=Avisa Nordland|äigimuddo=2025-12-06|čujottum=2025-12-11|kielâ={{nb}} já {{smj}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[Anna Joma Granefjell]], maadâsämmilâš pyecceitipšoo, radiotoimâtteijee já jurgâleijee (š. [[1936]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://roob.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4529607&set_site_id=846&cat=ads&sign=7478b5df139e561a964c6581b24e9773|nommâ=Anna Nilsine Joma Granefjell|almostittem=Arbeidets Rett|äigimuddo=2025-12-30|čujottum=2025-01-01|kielâ={{nb}} já {{sma}}}}</ref> == Kalender == {{Kalender ihe|2025}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2025|*]] odmjbymd0ablk0qadlh698zl26pxq97 0 25894 157464 150497 2026-06-30T20:26:44Z Seipinne 19 Seipinne siirdij siijđo [[Čihkko­juvvon]] uđđâ noomân [[Čihkkojuvvon]]: testâ 150497 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Čihkkojuvvon | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Gájanas]] | almostittum = [[kuovâmáánu 6.]] peeivi [[2021]] | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | genre = | minutteh = 40 | sekunteh = 52 | skiärrumerkkâ = [[Bafe's Factory]] <small>(MBA041)</small>, [[Nordic Notes]] <small>(NN147)</small> | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Gájanas]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[2021]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''Čihkkojuvvon''' lii sämmilii muusikjuávhu [[Gájanas]] áinoo studioalbum. Tom almostittii [[Bafe's Factory]] já [[Nordic Notes]] [[kuovâmáánu 6.]] peeivi [[2021]] [[Suomâ]]st.<ref name="spotify-78C8ItQDIY2snnETrQCrYb">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/78C8ItQDIY2snnETrQCrYb | Nommâ = Čihkkojuvvon| Almostittem = Spotify | Čujottum = 2025-02-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="discogs-13471107">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/17289553-Gájanas-Čihkkojuvvon-Hidden |nommâ= Gájanas – Čihkkojuvvon = Hidden |almostittem=Discogs|čujottum=2025-02-09|Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 40:52 | title1 = Almmi dolat | length1 = 8:17 | title2 = Dollagaccat | length2 = 4:27 | title3 = Bieggagaikkohat | length3 = 1:50 | title4 = Diamántadulvvit | length4 = 4:17 | title5 = Čihkkojuvvon | length5 = 5:18 | title6 = Hušša sisa | length6 = 4:56 | title7 = Geažehis áhpi | length7 = 6:58 | title8 = Vuolgge muinna | length8 = 4:45 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/release/17289553-Gájanas-Čihkkojuvvon-Hidden ''Čihkkojuvvon'' discogs.com -sijđostuvvâst] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Gájanas albumeh]] [[Luokka:Ive 2021 vuosâalbumeh]] [[Luokka:Orjâlâškielâg albumeh]] o14dtw3c2uf9kx41vim4u0222ygtatu 157510 157464 2026-07-01T02:47:00Z Yupik 23 '' 157510 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Čihkkojuvvon | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Gájanas]] | almostittum = [[kuovâmáánu 6.]] peeivi [[2021]] | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | genre = | minutteh = 40 | sekunteh = 52 | skiärrumerkkâ = [[Bafe's Factory]] <small>(MBA041)</small>, [[Nordic Notes]] <small>(NN147)</small> | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Gájanas]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[2021]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Čihkkojuvvon''''' lii sämmilii muusikjuávhu [[Gájanas]] áinoo studioalbum. Tom almostittii [[Bafe's Factory]] já [[Nordic Notes]] [[kuovâmáánu 6.]] peeivi [[2021]] [[Suomâ]]st.<ref name="spotify-78C8ItQDIY2snnETrQCrYb">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/78C8ItQDIY2snnETrQCrYb | Nommâ = Čihkkojuvvon| Almostittem = Spotify | Čujottum = 2025-02-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="discogs-13471107">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.discogs.com/release/17289553-Gájanas-Čihkkojuvvon-Hidden |nommâ= Gájanas – Čihkkojuvvon = Hidden |almostittem=Discogs|čujottum=2025-02-09|Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 40:52 | title1 = Almmi dolat | length1 = 8:17 | title2 = Dollagaccat | length2 = 4:27 | title3 = Bieggagaikkohat | length3 = 1:50 | title4 = Diamántadulvvit | length4 = 4:17 | title5 = Čihkkojuvvon | length5 = 5:18 | title6 = Hušša sisa | length6 = 4:56 | title7 = Geažehis áhpi | length7 = 6:58 | title8 = Vuolgge muinna | length8 = 4:45 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/release/17289553-Gájanas-Čihkkojuvvon-Hidden ''Čihkkojuvvon'' discogs.com -sijđostuvvâst] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Gájanas albumeh]] [[Luokka:Ive 2021 vuosâalbumeh]] [[Luokka:Orjâlâškielâg albumeh]] hdinau769v6xuwu06m6uf2nh7k6n8ez 0 26855 157402 156788 2026-06-30T16:50:53Z Yupik 23 /* Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn */ 157402 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2026''' ('''MMXXVI''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield álgá já nohá [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] čiččâd ihe. == Tábáhtusah == [[Tiätuvuárkká:La2-euro.jpg|thumb|Eurosymbol čuovâtaaiđâ [[Euroop kuávdášpaŋkki|Euroop kuávdášpaaŋki]] oovdâst [[Frankfurt am Main]]ist]] === Uđđâivemáánu === * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Peeivitäsideijee Guinea president]] asâttâs 1/2026 mield [[Ciudad de la Paz]]ist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 22.]]–[[uđđâivemáánu 25.|25.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2026|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="yle-74-20202291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20202291|nommâ=Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu|tahhee=Aikio, Piibe| Almostittem =Yle Säämi|čujottum=2026-01-21|kielâ={{se}}}}</ref> === Kuovâmáánu === * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda trakten / Kvinnor i revolt]]''<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 22.|22.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2026|Tälviolympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2026|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="yle-20161890">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20161890|nommâ=UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna|tahhee=Aaltonen, Elise|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Linda Lampenius]] & [[Pete Parkkonen (lávloo)|Pete Parkkonen]] finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.<ref name="yle-74-20212908">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20212908 |nommâ=Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n |tahhee=Lappalainen, Ville|äigimuddo=2025-02-26|čujottum=2025-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild suoi ovdâstává [[Suomâ Euroviisuh-lávlumkištoost|Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|siämmáá ive Euroviisuin]] [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. === Njuhčâmáánu === * [[njuhčâmáánu 6.]]–[[njuhčâmáánu 15.|15.]] peeivi – [[Tälviparalympialiih 2026|Tälviparalympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] nuuvâi.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2026|Sámi Grand Prix]] uárnejui.<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref> <!--=== Cuáŋuimáánu ===--> === Vyesimáánu === * [[vyesimáánu 12.]]–[[vyesimáánu 16.|16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh]] uárnejuvvojeh<!--uárnejuvvojii--> [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->. ** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Bulgaria]] ovdâsteijee [[Dara (lávloo)|Dara]] vuoitij kišto pitáinis ''[[Bangaranga]]''.<ref name="yle-74-20226348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20226348|nommâ=Bulgaria nousi Euroviisujen yllätys­voittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara|tahhee=Aaltonen, Elise|äigimuddo=2026-05-17|čujottum=2026-05-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Tampere]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[kouvola]]lâš [[KooKoo]] vuástá.<ref name="yle-74-20225911">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20225911|nommâ=Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet|tahhee=Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-05-13|čujottum=2026-05-16|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--=== Kesimáánu ===--> === Syeinimáánu === * [[syeinimáánu 8.]]–[[syeinimáánu 12.|12.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejuvvoo<!--uárnejui-->. === Porgemáánu === [[Tiätuvuárkká:SE2026Aug12T.gif|thumb|right|[[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist uáinoo tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[porgemáánu 12.]] peeivi.]] * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejuvvoo<!--uárnejui--> [[Aanaar|Anarist]]. * [[porgemáánu 12.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] uáinoo [[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist. * [[porgemáánu 14.]]–[[porgemáánu 15.|15.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejuvvoo<!--uárnejui-->. <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === === [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === === Finlandia-palhâšumeh === --> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2026]] * [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2026]] <!--* [[Videospellâihe 2026|Videospeelah ive 2026]]--> == Šoddâmeh == == Jämimeh == * [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[Catherine O’Hara]], kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011806813.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-02-10|čujottum=2026-03-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011894466.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Chuck Norris on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-03-20|čujottum=2026-03-21|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]], syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000012106582.html|nommâ=Eeva Kilpi on kuollut|tahhee=Lauri Silvander, Mikael Mattila|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2026-06-27|čujottum=2026-06-27|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> == Kalender == {{Kalender ihe|2026}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2026|*]] eg2ggdszbk9d0kv5uwqsyxqmupl2fv1 0 28247 157495 150835 2026-07-01T02:36:54Z Yupik 23 '' 157495 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Kick Inside | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | päddejum = kesimáánu 1975, syeini–porgemáánu 1977 | almostittum = [[kuovâmáánu 17.]] peeivi [[1978]] | pyevtitteijee = [[David Gilmour]], [[Andrew Powell]] | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]] | minutteh = 43 | sekunteh = 13 | skiärrumerkkâ = {{hlist|[[EMI Records|EMI]]|[[Harvest Records|Harvest]]|[[Sonopresse]]|[[Portrait Records|Portrait]]|[[Jugoton]]}} | artista = Kate Bush | oovdeb = | iheo = | tämä = The Kick Inside | ihet = 1978 | čuávuvâš = [[Lionheart (Kate Bush album)|Lionheart]] | iheč = 1978 }} '''''The Kick Inside''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] vuossâmuš studioalbum. Tom almostittii [[EMI Records|EMI]] maaŋgâin staatâin [[Euroop]]ist já [[Sonopresse]] [[Ranska]]ast [[kuovâmáánu 17.]] peeivi [[1978]].<ref name="mb-e8f3a858-20f8-3798-80ac-65264afa4672">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/e8f3a858-20f8-3798-80ac-65264afa4672 | Nommâ = The Kick Inside | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-13 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Njuhčâmáánust [[Harvest Records|Harvest]] almostitij album [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] já [[Kanada]]st, já kesimáánust tom almostittii [[EMI Records|EMI]] já [[Jugoton]] [[Jugoslavia]]st.<ref name="mb-e8f3a858-20f8-3798-80ac-65264afa4672"/> Siämmáá ive [[Portrait Records|Portrait]] almostitij album [[Israel]]ist já EMI motomijn eres staatâin.<ref name="mb-e8f3a858-20f8-3798-80ac-65264afa4672"/> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | title1 = Moving | length1 = 3:01 | title2 = The Saxophone Song | length2 = 3:51 | title3 = Strange Phenomena | length3 = 2:57 | title4 = Kite | length4 = 2:56 | title5 = The Man with the Child in His Eyes | length5 = 2:39 | title6 = Wuthering Heights | length6 = 4:28 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 43:13 | title7 = James and the Cold Gun | length7 = 3:34 | title8 = Feel It | length8 = 3:02 | title9 = Oh to Be in Love | length9 = 3:18 | title10 = L’Amour Looks Something Like You | length10 = 2:27 | title11 = Them Heavy People | length11 = 3:04 | title12 = Room for the Life | length12 = 4:03 | title13 = The Kick Inside | length13 = 3:30 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28531-Kate-Bush-The-Kick-Inside ''The Kick Inside'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} {{DEFAULTSORT:Kick Inside, The}} [[Luokka:Ive 1978 vuosâalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] 1vm2rtt8k0mf79iu4g5baop5umlt6f1 157502 157495 2026-07-01T02:41:04Z Yupik 23 157502 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Kick Inside | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | päddejum = kesimáánu 1975, syeini–porgemáánu 1977 | almostittum = [[kuovâmáánu 17.]] peeivi [[1978]] | pyevtitteijee = [[David Gilmour]], [[Andrew Powell]] | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]] | minutteh = 43 | sekunteh = 13 | skiärrumerkkâ = {{hlist|[[EMI Records|EMI]]|[[Harvest Records|Harvest]]|[[Sonopresse]]|[[Portrait Records|Portrait]]|[[Jugoton]]}} | artista = Kate Bush | oovdeb = | iheo = | tämä = The Kick Inside | ihet = 1978 | čuávuvâš = [[Lionheart (Kate Bush album)|Lionheart]] | iheč = 1978 }} '''''The Kick Inside''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] vuossâmuš studioalbum. Tom almostittii [[EMI Records|EMI]] maaŋgâin staatâin [[Euroop]]ist já [[Sonopresse]] [[Ranska]]ast [[kuovâmáánu 17.]] peeivi [[1978]].<ref name="mb-e8f3a858-20f8-3798-80ac-65264afa4672">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/e8f3a858-20f8-3798-80ac-65264afa4672 | Nommâ = The Kick Inside | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-13 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Njuhčâmáánust [[Harvest Records|Harvest]] almostitij album [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] já [[Kanada]]st, já kesimáánust tom almostittii [[EMI Records|EMI]] já [[Jugoton]] [[Jugoslavia]]st.<ref name="mb-e8f3a858-20f8-3798-80ac-65264afa4672"/> Siämmáá ive [[Portrait Records|Portrait]] almostitij album [[Israel]]ist já EMI motomijn eres staatâin.<ref name="mb-e8f3a858-20f8-3798-80ac-65264afa4672"/> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | title1 = Moving | length1 = 3:01 | title2 = The Saxophone Song | length2 = 3:51 | title3 = Strange Phenomena | length3 = 2:57 | title4 = Kite | length4 = 2:56 | title5 = The Man with the Child in His Eyes | length5 = 2:39 | title6 = Wuthering Heights | length6 = 4:28 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 43:13 | title7 = James and the Cold Gun | length7 = 3:34 | title8 = Feel It | length8 = 3:02 | title9 = Oh to Be in Love | length9 = 3:18 | title10 = L’Amour Looks Something Like You | length10 = 2:27 | title11 = Them Heavy People | length11 = 3:04 | title12 = Room for the Life | length12 = 4:03 | title13 = The Kick Inside | length13 = 3:30 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28531-Kate-Bush-The-Kick-Inside ''The Kick Inside'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} {{DEFAULTSORT:Kick Inside, The}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1978 vuosâalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] gp73vj2u2yx3hgz7ul0pqzqu693qd49 0 28251 157496 150837 2026-07-01T02:37:26Z Yupik 23 157496 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Lionheart | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[skammâmáánu 13.]] peeivi [[1978]]<ref name="spotify-7qeRejAsyqrM1hw3LwVPYp">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/7qeRejAsyqrM1hw3LwVPYp| Nommâ = Lionheart | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2025-09-13 | Kielâ = {{en}}}}</ref> | pyevtitteijee = [[Andrew Powell]] | päddejum = syeini–čohčâmáánu 1978 | studio = Super Bear Studios <br />([[Berre-les-Alpes]], [[Ranska]]) | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br/>[[progressiivlâš pop]]<br/>[[rockmuusik|taaiđârock]]<br/>[[rockmuusik|baarookrock]] | minutteh = 36 | sekunteh = 56 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]]<br/>[[Harvest Records|Harvest]]<br/>[[Sonopresse]] | muut kannet = | piilota julkaisut = | artista = Kate Bush | ihet = 1978 | oovdeb = [[The Kick Inside]] | iheo = 1978 | čuávuvâš = [[Never for Ever]] | iheč = 1980 }} '''''Lionheart''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] nubbe studioalbum. Tot almostui tuše oovce mánuppaijeed Bush [[The Kick Inside|vuosâalbum]] maŋa. Lionheart almostitij [[EMI Records|EMI]] [[Eŋland]]ist [[skammâmáánu 13.]] peeivi [[1978]].<ref name="spotify-7qeRejAsyqrM1hw3LwVPYp"/> Maŋeláá siämmáá ive EMI almostitij album meiddei [[Saksa]]ast, [[Argentiina]]st, [[Jaapaan|Japanist]], [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] já [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmijn]], já [[Harvest Records|Harvest]] almostitij tom [[Kanada]]st.<ref name="mb-ab47675f-548d-3703-8689-28e5b5150bac">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/ab47675f-548d-3703-8689-28e5b5150bac | Nommâ = Lionheart | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-13 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 36:32 | title1 = Symphony in Blue | length1 = 3:35 | title2 = In Search of Peter Pan | length2 = 3:46 | title3 = Wow | length3 = 3:58 | title4 = Don’t Push Your Foot on the Heartbrake | length4 = 3:12 | title5 = Oh England My Lionheart | length5 = 3:10 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | title6 = Fullhouse | length6 = 3:14 | title7 = In the Warm Room | length7 = 3:35 | title8 = Kashka From Baghdad | length8 = 3:55 | title9 = Coffee Homeground | length9 = 3:38 | title10 = Hammer Horror | length10 = 4:39 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28522-Kate-Bush-Lionheart ''Lionheart'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Ive 1978 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] jxd8bmjlpjdxnzgsjxv3cotfr2g3yfi 157503 157496 2026-07-01T02:41:21Z Yupik 23 [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] 157503 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Lionheart | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[skammâmáánu 13.]] peeivi [[1978]]<ref name="spotify-7qeRejAsyqrM1hw3LwVPYp">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/7qeRejAsyqrM1hw3LwVPYp| Nommâ = Lionheart | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2025-09-13 | Kielâ = {{en}}}}</ref> | pyevtitteijee = [[Andrew Powell]] | päddejum = syeini–čohčâmáánu 1978 | studio = Super Bear Studios <br />([[Berre-les-Alpes]], [[Ranska]]) | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br/>[[progressiivlâš pop]]<br/>[[rockmuusik|taaiđârock]]<br/>[[rockmuusik|baarookrock]] | minutteh = 36 | sekunteh = 56 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]]<br/>[[Harvest Records|Harvest]]<br/>[[Sonopresse]] | muut kannet = | piilota julkaisut = | artista = Kate Bush | ihet = 1978 | oovdeb = [[The Kick Inside]] | iheo = 1978 | čuávuvâš = [[Never for Ever]] | iheč = 1980 }} '''''Lionheart''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] nubbe studioalbum. Tot almostui tuše oovce mánuppaijeed Bush [[The Kick Inside|vuosâalbum]] maŋa. Lionheart almostitij [[EMI Records|EMI]] [[Eŋland]]ist [[skammâmáánu 13.]] peeivi [[1978]].<ref name="spotify-7qeRejAsyqrM1hw3LwVPYp"/> Maŋeláá siämmáá ive EMI almostitij album meiddei [[Saksa]]ast, [[Argentiina]]st, [[Jaapaan|Japanist]], [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] já [[Vuáládâhenâmeh|Vuáládâhenâmijn]], já [[Harvest Records|Harvest]] almostitij tom [[Kanada]]st.<ref name="mb-ab47675f-548d-3703-8689-28e5b5150bac">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/ab47675f-548d-3703-8689-28e5b5150bac | Nommâ = Lionheart | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-13 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 36:32 | title1 = Symphony in Blue | length1 = 3:35 | title2 = In Search of Peter Pan | length2 = 3:46 | title3 = Wow | length3 = 3:58 | title4 = Don’t Push Your Foot on the Heartbrake | length4 = 3:12 | title5 = Oh England My Lionheart | length5 = 3:10 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | title6 = Fullhouse | length6 = 3:14 | title7 = In the Warm Room | length7 = 3:35 | title8 = Kashka From Baghdad | length8 = 3:55 | title9 = Coffee Homeground | length9 = 3:38 | title10 = Hammer Horror | length10 = 4:39 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28522-Kate-Bush-Lionheart ''Lionheart'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1978 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] jjq2qggmd38y2zw4jbc05h9gz6z5dvb 0 28288 157497 150841 2026-07-01T02:37:52Z Yupik 23 157497 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Never for Ever | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[čohčâmáánu 8.]] peeivi [[1980]]<ref name="mb-b3c5541a-e1d0-354f-b6c8-565c37dde332"/> | pyevtitteijee = Kate Bush, [[Jon Kelly]] | päddejum = čohčâmáánu 1979 – vyesimáánu 1980 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[uđđâ pááru (muusik)|uđđâ pááru]]<br>[[progressiivlâš pop]] | minutteh = 37 | sekunteh = 16 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]]<br/>[[Harvest Records|Harvest]] | artista = Kate Bush | ihet = [[1980]] | oovdeb = [[Lionheart (Kate Bush album)|Lionheart]] | iheo = [[1978]] | čuávuvâš = [[The Dreaming]] | iheč = [[1982]] }} '''''Never for Ever''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] kuálmád studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records|EMI]] Euroopist [[čohčâmáánu 8.]] peeivi [[1980]].<ref name="mb-b3c5541a-e1d0-354f-b6c8-565c37dde332">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/b3c5541a-e1d0-354f-b6c8-565c37dde332 | Nommâ = Never for Ever | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Siämmáá máánust [[Harvest Records|Harvest]] almostitij album [[Kanada]]st.<ref name="mb-b3c5541a-e1d0-354f-b6c8-565c37dde332"/> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 17:41 | title1 = Babooshka | length1 = 3:20 | title2 = Delius (Song of Summer) | length2 = 2:51 | title3 = Blow Away (for Bill) | length3 = 3:33 | title4 = All We Ever Look For | length4 = 3:47 | title5 = Egypt | length5 = 4:10 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 19:35 | title6 = The Wedding List | length6 = 4:15 | title7 = Violin | length7 = 3:15 | title8 = The Infant Kiss | length8 = 2:50 | title9 = Night Scented Stock | length9 = 0:51 | title10 = Army Dreamers | length10 = 2:55 | title11 = Breathing | length11 = 5:29 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28582-Kate-Bush-Never-For-Ever ''Never for Ever'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Ive 1980 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] rk62vaua1d4pm9vk53kmewwmwgfmbo3 157504 157497 2026-07-01T02:41:30Z Yupik 23 [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] 157504 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Never for Ever | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[čohčâmáánu 8.]] peeivi [[1980]]<ref name="mb-b3c5541a-e1d0-354f-b6c8-565c37dde332"/> | pyevtitteijee = Kate Bush, [[Jon Kelly]] | päddejum = čohčâmáánu 1979 – vyesimáánu 1980 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[uđđâ pááru (muusik)|uđđâ pááru]]<br>[[progressiivlâš pop]] | minutteh = 37 | sekunteh = 16 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]]<br/>[[Harvest Records|Harvest]] | artista = Kate Bush | ihet = [[1980]] | oovdeb = [[Lionheart (Kate Bush album)|Lionheart]] | iheo = [[1978]] | čuávuvâš = [[The Dreaming]] | iheč = [[1982]] }} '''''Never for Ever''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] kuálmád studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records|EMI]] Euroopist [[čohčâmáánu 8.]] peeivi [[1980]].<ref name="mb-b3c5541a-e1d0-354f-b6c8-565c37dde332">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/b3c5541a-e1d0-354f-b6c8-565c37dde332 | Nommâ = Never for Ever | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Siämmáá máánust [[Harvest Records|Harvest]] almostitij album [[Kanada]]st.<ref name="mb-b3c5541a-e1d0-354f-b6c8-565c37dde332"/> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 17:41 | title1 = Babooshka | length1 = 3:20 | title2 = Delius (Song of Summer) | length2 = 2:51 | title3 = Blow Away (for Bill) | length3 = 3:33 | title4 = All We Ever Look For | length4 = 3:47 | title5 = Egypt | length5 = 4:10 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 19:35 | title6 = The Wedding List | length6 = 4:15 | title7 = Violin | length7 = 3:15 | title8 = The Infant Kiss | length8 = 2:50 | title9 = Night Scented Stock | length9 = 0:51 | title10 = Army Dreamers | length10 = 2:55 | title11 = Breathing | length11 = 5:29 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28582-Kate-Bush-Never-For-Ever ''Never for Ever'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1980 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] spowntxxhnpcwa40aib0x2n14xj9ye4 0 28289 157498 150842 2026-07-01T02:38:20Z Yupik 23 157498 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Dreaming | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[čohčâmáánu 13.]] peeivi [[1982]]<ref name="mb-d28777fc-f135-3394-a033-eafb9ebcffb4"/> | pyevtitteijee = [[Kate Bush]] | päddejum = čohčâmáánu 1980 – vyesimáánu 1982 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]]<br>[[avant pop]]<br>[[progressiivlâš rock]] | minutteh = 43 | sekunteh = 25 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]] | artista = Kate Bush | ihet = [[1982]] | oovdeb = [[Never for Ever]] | iheo = [[1980]] | čuávuvâš = [[Hounds of Love]] | iheč = [[1985]] }} '''''The Dreaming''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] niäljád studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records|EMI]] Euroopist [[čohčâmáánu 13.]] peeivi [[1982]].<ref name="mb-d28777fc-f135-3394-a033-eafb9ebcffb4">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/d28777fc-f135-3394-a033-eafb9ebcffb4 | Nommâ = The Dreaming | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | title1 = Sat in Your Lap | length1 = 3:29 | title2 = There Goes a Tenner | length2 = 3:24 | title3 = Pull Out the Pin | length3 = 5:26 | title4 = Suspended in Gaffa | length4 = 3:54 | title5 = Leave It Open | length5 = 3:20 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 43:40 | title6 = The Dreaming | length6 = 4:41 | title7 = Night of the Swallow | length7 = 5:22 | title8 = All the Love | length8 = 4:29 | title9 = Houdini | length9 = 3:48 | title10 = Get Out of My House | length10 = 5:25 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28613-Kate-Bush-The-Dreaming ''The Dreaming'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} {{DEFAULTSORT:Dreaming, The}} [[Luokka:Ive 1982 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] iu6owad8n7ou6c9tkk3ijtkd9i394t4 157505 157498 2026-07-01T02:41:40Z Yupik 23 [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] 157505 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Dreaming | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[čohčâmáánu 13.]] peeivi [[1982]]<ref name="mb-d28777fc-f135-3394-a033-eafb9ebcffb4"/> | pyevtitteijee = [[Kate Bush]] | päddejum = čohčâmáánu 1980 – vyesimáánu 1982 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]]<br>[[avant pop]]<br>[[progressiivlâš rock]] | minutteh = 43 | sekunteh = 25 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]] | artista = Kate Bush | ihet = [[1982]] | oovdeb = [[Never for Ever]] | iheo = [[1980]] | čuávuvâš = [[Hounds of Love]] | iheč = [[1985]] }} '''''The Dreaming''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] niäljád studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records|EMI]] Euroopist [[čohčâmáánu 13.]] peeivi [[1982]].<ref name="mb-d28777fc-f135-3394-a033-eafb9ebcffb4">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/d28777fc-f135-3394-a033-eafb9ebcffb4 | Nommâ = The Dreaming | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | title1 = Sat in Your Lap | length1 = 3:29 | title2 = There Goes a Tenner | length2 = 3:24 | title3 = Pull Out the Pin | length3 = 5:26 | title4 = Suspended in Gaffa | length4 = 3:54 | title5 = Leave It Open | length5 = 3:20 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 43:40 | title6 = The Dreaming | length6 = 4:41 | title7 = Night of the Swallow | length7 = 5:22 | title8 = All the Love | length8 = 4:29 | title9 = Houdini | length9 = 3:48 | title10 = Get Out of My House | length10 = 5:25 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28613-Kate-Bush-The-Dreaming ''The Dreaming'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} {{DEFAULTSORT:Dreaming, The}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1982 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] at9ezsug6wfzhq9vfho9e8ymit0z4ji 0 28290 157499 150843 2026-07-01T02:38:46Z Yupik 23 157499 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Hounds of Love | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[čohčâmáánu 16.]] peeivi [[1985]]<ref name="mb-017f2a37-a78f-3578-9611-fa40408e5d90"/> | pyevtitteijee = [[Kate Bush]] | päddejum = skammâmáánu 1983 – kesimáánu 1985 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]]<br>[[progressiivlâš rock]]<br>[[uđđâ pááru (muusik)|uđđâ pááru]]<br>[[rockmuusik|taaiđârock]] | minutteh = 47 | sekunteh = 33 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]] | artista = Kate Bush | ihet = [[1985]] | oovdeb = [[The Dreaming]] | iheo = [[1982]] | čuávuvâš = [[The Whole Story]] | iheč = [[1986]] }} '''''Hounds of Love''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] viiđâd studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records|EMI]] maailmvijđosávt [[čohčâmáánu 16.]] peeivi [[1985]].<ref name="mb-017f2a37-a78f-3578-9611-fa40408e5d90">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/017f2a37-a78f-3578-9611-fa40408e5d90 | Nommâ = Hounds of Love | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> [[Kesimáánu 16.]] peeivi [[1997]] almostui [[Hounds of Love (1997 album)|album uđđâ versio]], mast láá kuttâ pitá lase.<ref name="mb-464753da-e92e-42c6-958e-f94d2d5ed224">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release/464753da-e92e-42c6-958e-f94d2d5ed224 | Nommâ = Hounds of Love (1997 remaster) | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 21:03 | title1 = [[Running Up That Hill]] (A Deal with God) | length1 = 5:03 | title2 = Hounds of Love | length2 = 3:03 | title3 = The Big Sky | length3 = 4:41 | title4 = Mother Stands for Comfort | length4 = 3:08 | title5 = Cloudbusting | length5 = 5:10 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 26:21 | title6 = And Dream of Sheep | length6 = 2:45 | title7 = Under Ice | length7 = 2:21 | title8 = Waking the Witch | length8 = 4:18 | title9 = Watching You Without Me | length9 = 4:07 | title10 = Jig of Life | length10 = 4:04 | title11 = Hello Earth | length11 = 6:13 | title12 = The Morning Fog | length12 = 2:34 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28680-Kate-Bush-Hounds-Of-Love ''Hounds of Love'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Ive 1985 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] [[Luokka:Konseptalbumeh]] nvwtxicgbevmxxhko7urutfz0pnpm00 157506 157499 2026-07-01T02:41:47Z Yupik 23 [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] 157506 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Hounds of Love | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[čohčâmáánu 16.]] peeivi [[1985]]<ref name="mb-017f2a37-a78f-3578-9611-fa40408e5d90"/> | pyevtitteijee = [[Kate Bush]] | päddejum = skammâmáánu 1983 – kesimáánu 1985 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]]<br>[[progressiivlâš rock]]<br>[[uđđâ pááru (muusik)|uđđâ pááru]]<br>[[rockmuusik|taaiđârock]] | minutteh = 47 | sekunteh = 33 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]] | artista = Kate Bush | ihet = [[1985]] | oovdeb = [[The Dreaming]] | iheo = [[1982]] | čuávuvâš = [[The Whole Story]] | iheč = [[1986]] }} '''''Hounds of Love''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] viiđâd studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records|EMI]] maailmvijđosávt [[čohčâmáánu 16.]] peeivi [[1985]].<ref name="mb-017f2a37-a78f-3578-9611-fa40408e5d90">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/017f2a37-a78f-3578-9611-fa40408e5d90 | Nommâ = Hounds of Love | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> [[Kesimáánu 16.]] peeivi [[1997]] almostui [[Hounds of Love (1997 album)|album uđđâ versio]], mast láá kuttâ pitá lase.<ref name="mb-464753da-e92e-42c6-958e-f94d2d5ed224">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release/464753da-e92e-42c6-958e-f94d2d5ed224 | Nommâ = Hounds of Love (1997 remaster) | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | total_length = 21:03 | title1 = [[Running Up That Hill]] (A Deal with God) | length1 = 5:03 | title2 = Hounds of Love | length2 = 3:03 | title3 = The Big Sky | length3 = 4:41 | title4 = Mother Stands for Comfort | length4 = 3:08 | title5 = Cloudbusting | length5 = 5:10 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 26:21 | title6 = And Dream of Sheep | length6 = 2:45 | title7 = Under Ice | length7 = 2:21 | title8 = Waking the Witch | length8 = 4:18 | title9 = Watching You Without Me | length9 = 4:07 | title10 = Jig of Life | length10 = 4:04 | title11 = Hello Earth | length11 = 6:13 | title12 = The Morning Fog | length12 = 2:34 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28680-Kate-Bush-Hounds-Of-Love ''Hounds of Love'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1985 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] [[Luokka:Konseptalbumeh]] 8n9xsyvgo4nzoj1c7owjmcznlheaert 0 28291 157500 150844 2026-07-01T02:39:00Z Yupik 23 '' 157500 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Sensual World | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi [[1989]]<ref name="mb-ad555095-b0a6-42c8-87aa-8ba035d20e12"/> | pyevtitteijee = [[Kate Bush]] | päddejum = čohčâmáánu 1987 – syeinimáánu 1989 | genre = [[progressiivlâš pop]] | minutteh = 42 | sekunteh = 10 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]] | artista = [[Kate Bush]] | ihet = [[1989]] | oovdeb = [[The Whole Story]] | iheo = [[1986]] | čuávuvâš = [[This Woman’s Work]] | iheč = [[1990]] }} '''''The Sensual World''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] kuuđâd studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records|EMI]] maailmvijđosávt [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi [[1989]].<ref name="mb-ad555095-b0a6-42c8-87aa-8ba035d20e12">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/ad555095-b0a6-42c8-87aa-8ba035d20e12 | Nommâ = Hounds of Love | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | title1 = The Sensual World | length1 = 3:57 | title2 = Love and Anger | length2 = 4:42 | title3 = The Fog | length3 = 5:04 | title4 = Reaching Out | length4 = 3:11 | title5 = Heads We’re Dancing | length5 = 5:17 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 42:10 (bonuspitáttáá) | title6 = Deeper Understanding | length6 = 4:46 | title7 = Between a Man and a Woman | length7 = 3:29 | title8 = Never Be Mine | length8 = 3:43 | title9 = Rocket’s Tail | length9 = 4:06 | title10 = This Woman’s Work | length10 = 3:32 }} {{Pittálisto | headline = Bonuspittá CD-skiäruin já C-kasettijn | title11 = Walk Straight Down the Middle | length11 = 3:48 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/5804-Kate-Bush-The-Sensual-World ''The Sensual World'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} {{DEFAULTSORT:Sensual World, The}} [[Luokka:Ive 1989 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] 98nuz9ymd5qk6p12yzkp59iqy1qejjw 157501 157500 2026-07-01T02:39:42Z Yupik 23 [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] 157501 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Sensual World | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi [[1989]]<ref name="mb-ad555095-b0a6-42c8-87aa-8ba035d20e12"/> | pyevtitteijee = [[Kate Bush]] | päddejum = čohčâmáánu 1987 – syeinimáánu 1989 | genre = [[progressiivlâš pop]] | minutteh = 42 | sekunteh = 10 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]] | artista = [[Kate Bush]] | ihet = [[1989]] | oovdeb = [[The Whole Story]] | iheo = [[1986]] | čuávuvâš = [[This Woman’s Work]] | iheč = [[1990]] }} '''''The Sensual World''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] kuuđâd studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records|EMI]] maailmvijđosávt [[roovvâdmáánu 17.]] peeivi [[1989]].<ref name="mb-ad555095-b0a6-42c8-87aa-8ba035d20e12">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/ad555095-b0a6-42c8-87aa-8ba035d20e12 | Nommâ = Hounds of Love | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = A-peeli | title1 = The Sensual World | length1 = 3:57 | title2 = Love and Anger | length2 = 4:42 | title3 = The Fog | length3 = 5:04 | title4 = Reaching Out | length4 = 3:11 | title5 = Heads We’re Dancing | length5 = 5:17 }} {{Pittálisto | headline = B-peeli | total_length = 42:10 (bonuspitáttáá) | title6 = Deeper Understanding | length6 = 4:46 | title7 = Between a Man and a Woman | length7 = 3:29 | title8 = Never Be Mine | length8 = 3:43 | title9 = Rocket’s Tail | length9 = 4:06 | title10 = This Woman’s Work | length10 = 3:32 }} {{Pittálisto | headline = Bonuspittá CD-skiäruin já C-kasettijn | title11 = Walk Straight Down the Middle | length11 = 3:48 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/5804-Kate-Bush-The-Sensual-World ''The Sensual World'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} {{DEFAULTSORT:Sensual World, The}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1989 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] ebhki3pdz3vy1gle5pm1qjgda5bx5rh 0 28292 157494 150845 2026-07-01T02:36:40Z Yupik 23 '' 157494 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Red Shoes | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi [[1993]]<ref name="mb-de560c24-95c1-3b5b-b76f-0a0730b18134"/> | pyevtitteijee = Kate Bush | päddejum = | genre = [[poprock]]<br>[[popmuusik|taaiđâpop]] | minutteh = 55 | sekunteh = 30 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]]<br/>[[Columbia Records|Columbia]] | artista = Kate Bush | ihet = [[1993]] | oovdeb = [[This Woman’s Work]] | iheo = [[1990]] | čuávuvâš = [[Aerial]] | iheč = [[2005]] }} '''''The Red Shoes''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] čiččâd studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records Japan|EMI]] [[Jaapaan|Japanist]] [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi [[1993]].<ref name="mb-de560c24-95c1-3b5b-b76f-0a0730b18134">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/de560c24-95c1-3b5b-b76f-0a0730b18134 | Nommâ = The Red Shoes | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> [[Columbia Records|Columbia]] almostitij album [[C-kasseet|C-kasettin]] [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi, já [[EMI Records Japan|EMI]] [[CD-skiärru]]n [[Euroop]]ist [[skammâmáánu 1.]] peeivi.<ref name="mb-de560c24-95c1-3b5b-b76f-0a0730b18134"/> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 55:30 | title1 = Rubberband Girl | length1 = 4:42 | title2 = And So is Love | length2 = 4:16 | title3 = Eat the Music | length3 = 5:08 | title4 = Moments of Pleasure | length4 = 5:16 | title5 = The Song of Solomon | length5 = 4:27 | title6 = Lily | length6 = 3:51 | title7 = The Red Shoes | length7 = 4:00 | title8 = Top of the City | length8 = 4:14 | title9 = Constellation of the Heart | length9 = 4:46 | title10 = Big Stripey Lie | length10 = 3:32 | title11 = Why Should I Love You? | length11 = 5:00 | title12 = You’re the One | length12 = 5:52 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28785-Kate-Bush-The-Red-Shoes ''The Red Shoes'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} {{DEFAULTSORT:Red Shoes, The}} [[Luokka:Ive 1993 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] 9nl33hvv0iujlutw20tiisqruflic5r 157507 157494 2026-07-01T02:42:32Z Yupik 23 157507 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = The Red Shoes | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi [[1993]]<ref name="mb-de560c24-95c1-3b5b-b76f-0a0730b18134"/> | pyevtitteijee = Kate Bush | päddejum = | genre = [[poprock]]<br>[[popmuusik|taaiđâpop]] | minutteh = 55 | sekunteh = 30 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]]<br/>[[Columbia Records|Columbia]] | artista = Kate Bush | ihet = [[1993]] | oovdeb = [[This Woman’s Work]] | iheo = [[1990]] | čuávuvâš = [[Aerial]] | iheč = [[2005]] }} '''''The Red Shoes''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] čiččâd studioalbum. Tom almostitij [[EMI Records Japan|EMI]] [[Jaapaan|Japanist]] [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi [[1993]].<ref name="mb-de560c24-95c1-3b5b-b76f-0a0730b18134">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/de560c24-95c1-3b5b-b76f-0a0730b18134 | Nommâ = The Red Shoes | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> [[Columbia Records|Columbia]] almostitij album [[C-kasseet|C-kasettin]] [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi, já [[EMI Records Japan|EMI]] [[CD-skiärru]]n [[Euroop]]ist [[skammâmáánu 1.]] peeivi.<ref name="mb-de560c24-95c1-3b5b-b76f-0a0730b18134"/> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 55:30 | title1 = Rubberband Girl | length1 = 4:42 | title2 = And So is Love | length2 = 4:16 | title3 = Eat the Music | length3 = 5:08 | title4 = Moments of Pleasure | length4 = 5:16 | title5 = The Song of Solomon | length5 = 4:27 | title6 = Lily | length6 = 3:51 | title7 = The Red Shoes | length7 = 4:00 | title8 = Top of the City | length8 = 4:14 | title9 = Constellation of the Heart | length9 = 4:46 | title10 = Big Stripey Lie | length10 = 3:32 | title11 = Why Should I Love You? | length11 = 5:00 | title12 = You’re the One | length12 = 5:52 }} == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28785-Kate-Bush-The-Red-Shoes ''The Red Shoes'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Kate Bush}} {{DEFAULTSORT:Red Shoes, The}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 1993 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] 2b5qt5k9e4zoue8dkqm12957bqdqy07 0 28294 157493 150846 2026-07-01T02:36:28Z Yupik 23 '' 157493 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aerial | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[skammâmáánu 7.]] peeivi [[2005]] | pyevtitteijee = [[Kate Bush]] | päddejum = 1996–2005 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]] | minutteh = 79 | sekunteh = 58 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]]<br>[[Columbia Records|Columbia]] | artista = [[Kate Bush]] | ihet = [[2005]] | oovdeb = [[The Red Shoes (Kate Bush album)|The Red Shoes]] | iheo = [[1993]] | čuávuvâš = [[Director’s Cut (Kate Bush album)|Director’s Cut]] | iheč = [[2011]] }} '''''Aerial''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] káávcád studioalbum. Tublealbum almostitij [[EMI Records|EMI]] maailmvijđosávt [[skammâmáánu 7.]] peeivi [[2005]]. [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] tom almostitij [[Columbia Records|Columbia]].<ref name="mb-6169f5bc-b5ff-3348-b806-1b0f2a414217">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/6169f5bc-b5ff-3348-b806-1b0f2a414217 | Nommâ = Aerial | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = 1. skiärru: '''''A Sea of Honey''''' | total_length = 39:58 | title1 = King of the Mountain | length1 = 4:53 | title2 = <math>\pi</math> | length2 = 6:09 | title3 = Bertie | length3 = 4:18 | title4 = Mrs. Bartolozzi | length4 = 5:58 | title5 = How to Be Invisible | length5 = 5:32 | title6 = Joanni | length6 = 4:56 | title7 = A Coral Room | length7 = 6:12 }} {{Pittálisto | headline = 2. skiärru: '''''A Sky of Honey''''' | total_length = 42:00 | title1 = Prelude | length1 = 1:26 | title2 = Prologue | length2 = 5:42 | title3 = An Architect’s Dream | length3 = 4:50 | title4 = The Painter’s Link | length4 = 1:35 | title5 = Sunset | length5 = 5:58 | title6 = Aerial Tal | length6 = 1:01 | title7 = Somewhere in Between | length7 = 5:00 | title8 = Nocturn | length8 = 8:34 | title9 = Aerial | length9 = 7:52 }} ==Huomioita== Pittáást ''<math>\pi</math>'' Kate Bush lávlu paijeel čyeti [[pii (staađâ)|pii]] desimaalijn. Bush kuldâleijeeh láá kuittâg merkkum, ete pittáást váiluh 22 desimaalid.<ref name="telegraph-">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.telegraph.co.uk/technology/3344262/Curse-of-a-festive-pedant.html | Nommâ = Curse of a festive pedant | Tahhee = Singh, Simon | Almostittem = Telegraph | Äigimuddo = 2005-12-20 | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20160706213523/https://www.telegraph.co.uk/technology/3344262/Curse-of-a-festive-pedant.html | Vyerkkejum = 2016-07-06 | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28811-Kate-Bush-Aerial ''Aerial'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Ive 2005 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] [[Luokka:Konseptalbumeh]] ixxh6n9jp4zsz4zm4gqa9d9vzhun16u 157508 157493 2026-07-01T02:43:12Z Yupik 23 157508 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aerial | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[skammâmáánu 7.]] peeivi [[2005]] | pyevtitteijee = [[Kate Bush]] | päddejum = 1996–2005 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]] | minutteh = 79 | sekunteh = 58 | skiärrumerkkâ = [[EMI Records|EMI]]<br>[[Columbia Records|Columbia]] | artista = [[Kate Bush]] | ihet = [[2005]] | oovdeb = [[The Red Shoes (Kate Bush album)|The Red Shoes]] | iheo = [[1993]] | čuávuvâš = [[Director’s Cut (Kate Bush album)|Director’s Cut]] | iheč = [[2011]] }} '''''Aerial''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] káávcád studioalbum. Tublealbum almostitij [[EMI Records|EMI]] maailmvijđosávt [[skammâmáánu 7.]] peeivi [[2005]]. [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]] tom almostitij [[Columbia Records|Columbia]].<ref name="mb-6169f5bc-b5ff-3348-b806-1b0f2a414217">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/6169f5bc-b5ff-3348-b806-1b0f2a414217 | Nommâ = Aerial | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = 1. skiärru: '''''A Sea of Honey''''' | total_length = 39:58 | title1 = King of the Mountain | length1 = 4:53 | title2 = <math>\pi</math> | length2 = 6:09 | title3 = Bertie | length3 = 4:18 | title4 = Mrs. Bartolozzi | length4 = 5:58 | title5 = How to Be Invisible | length5 = 5:32 | title6 = Joanni | length6 = 4:56 | title7 = A Coral Room | length7 = 6:12 }} {{Pittálisto | headline = 2. skiärru: '''''A Sky of Honey''''' | total_length = 42:00 | title1 = Prelude | length1 = 1:26 | title2 = Prologue | length2 = 5:42 | title3 = An Architect’s Dream | length3 = 4:50 | title4 = The Painter’s Link | length4 = 1:35 | title5 = Sunset | length5 = 5:58 | title6 = Aerial Tal | length6 = 1:01 | title7 = Somewhere in Between | length7 = 5:00 | title8 = Nocturn | length8 = 8:34 | title9 = Aerial | length9 = 7:52 }} ==Huomioita== Pittáást ''<math>\pi</math>'' Kate Bush lávlu paijeel čyeti [[pii (staađâ)|pii]] desimaalijn. Bush kuldâleijeeh láá kuittâg merkkum, ete pittáást váiluh 22 desimaalid.<ref name="telegraph-">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.telegraph.co.uk/technology/3344262/Curse-of-a-festive-pedant.html | Nommâ = Curse of a festive pedant | Tahhee = Singh, Simon | Almostittem = Telegraph | Äigimuddo = 2005-12-20 | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20160706213523/https://www.telegraph.co.uk/technology/3344262/Curse-of-a-festive-pedant.html | Vyerkkejum = 2016-07-06 | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == * [https://www.discogs.com/master/28811-Kate-Bush-Aerial ''Aerial'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2005 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] [[Luokka:Konseptalbumeh]] pieqgd7murp4vymm26my6resysh1ah4 0 28295 157492 150847 2026-07-01T02:36:18Z Yupik 23 '' 157492 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Director’s Cut | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[vyesimááu 16.]] peeivi [[2011]] | formaat = | pyevtitteijee = Kate Bush | päddejum = 2009–2011 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]] | minutteh = 57 | sekunteh = 04 | skiärrumerkkâ = [[Fish People]], [[EMI Records|EMI]] | artista = [[Kate Bush]] | ihet = 2011 | oovdeb = [[Aerial]] | iheo = 2005 | čuávuvâš = [[50 Words for Snow]] | iheč = 2011 }} '''''Director’s Cut''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] oovcád studioalbum. Tom almostitij [[Fish People]] [[vyesimááu 16.]] peeivi [[2011]].<ref name="mb-f857c209-1a7d-45dd-97cc-62c30b91be01">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/f857c209-1a7d-45dd-97cc-62c30b91be01 | Nommâ = Director’s Cut | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Album debytistij [[Suomâ virgálâš albumlisto|Suomâ virgálii albumlisto]] káávcád sajan.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ifpi.fi/lista/artistit/kate-bush/albumi/directors-cut/|nommâ=Kate Bush: Director's Cut|almostittem=IPFI|čujottum=2025-09-26|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 57:04 | title1 = Flower of the Mountain | length1 = 5:15 | title2 = Song of Solomon | length2 = 4:45 | title3 = Lily | length3 = 4:05 | title4 = Deeper Understanding | length4 = 6:33 | title5 = The Red Shoes | length5 = 4:58 | title6 = This Woman's Work | length6 = 6:30 | title7 = Moments of Pleasure | length7 = 6:32 | title8 = Never Be Mine | length8 = 5:05 | title9 = Top of the City | length9 = 4:24 | title10 = And So Is Love | length10 = 4:21 | title11 = Rubberband Girl | length11 = 4:37 }} == Fáádást eres soojijn== * [https://www.discogs.com/master/336495-Kate-Bush-Directors-Cut ''Director's Cut'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Ive 2011 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] owxr0sfmjuepu476j2dfuoonvdea6li 157509 157492 2026-07-01T02:44:24Z Yupik 23 157509 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Director’s Cut | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Kate Bush]] | almostittum = [[vyesimááu 16.]] peeivi [[2011]] | formaat = | pyevtitteijee = Kate Bush | päddejum = 2009–2011 | genre = [[popmuusik|taaiđâpop]]<br>[[progressiivlâš pop]] | minutteh = 57 | sekunteh = 04 | skiärrumerkkâ = [[Fish People]], [[EMI Records|EMI]] | artista = [[Kate Bush]] | ihet = 2011 | oovdeb = [[Aerial]] | iheo = 2005 | čuávuvâš = [[50 Words for Snow]] | iheč = 2011 }} '''''Director’s Cut''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] oovcád studioalbum. Tom almostitij [[Fish People]] [[vyesimááu 16.]] peeivi [[2011]].<ref name="mb-f857c209-1a7d-45dd-97cc-62c30b91be01">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/f857c209-1a7d-45dd-97cc-62c30b91be01 | Nommâ = Director’s Cut | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-09-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Album debytistij [[Suomâ virgálâš albumlisto|Suomâ virgálii albumlisto]] káávcád sajan.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ifpi.fi/lista/artistit/kate-bush/albumi/directors-cut/|nommâ=Kate Bush: Director's Cut|almostittem=IPFI|čujottum=2025-09-26|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 57:04 | title1 = Flower of the Mountain | length1 = 5:15 | title2 = Song of Solomon | length2 = 4:45 | title3 = Lily | length3 = 4:05 | title4 = Deeper Understanding | length4 = 6:33 | title5 = The Red Shoes | length5 = 4:58 | title6 = This Woman's Work | length6 = 6:30 | title7 = Moments of Pleasure | length7 = 6:32 | title8 = Never Be Mine | length8 = 5:05 | title9 = Top of the City | length9 = 4:24 | title10 = And So Is Love | length10 = 4:21 | title11 = Rubberband Girl | length11 = 4:37 }} == Fáádást eres soojijn== * [https://www.discogs.com/master/336495-Kate-Bush-Directors-Cut ''Director's Cut'' discogs.com -sijđostuvvâst] == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2011 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] 4ivrfnyahc3b9cw759gqkfofpfey6jt 0 28981 157433 150887 2026-06-30T19:14:53Z Seipinne 19 157433 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Reykjavík | kove = Reykjavik Main Image.jpg | kove-čielgiittâs = Reykjavík | vaakun = Reykjavik Coat of Arms.svg | lippu = Flag of Reykjavik, Iceland.svg | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = Reykjavíkurborg Loc.svg | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Iceland.svg|20px|]] [[Island]] | kuávlutijppâ2 = Kuávlu | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = Pormestar | hovdâ = [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = 274 km² | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = 135,714 | ässeeloho_ihe = 2024 | ässeesaahâdvuotâ = 556 | ässeesaahâdvuotâ_ihe = 2024 | ässeeloho-metropolkuávlu = 249,054 | äigistielâs = UTC+0 | kesiäigi = }} '''Reykjavík''' lii [[Island]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]]. Reykjavíkist ääsih 140&nbsp;000 olmožid. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Euroop}} {{Euroop uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Reykjavík|*]] i78hlv9h0gustvq2mu1y3ghm13ovu8v 0 29703 157491 150913 2026-07-01T02:36:10Z Yupik 23 '' 157491 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = 50 Words for Snow | tijppâ = studio | lokke = | artist = [[Kate Bush]] | päddejum = | almostittum = [[skammâmáánu 21.]] peeivi [[2011]]<ref name="spotify-1VAB3Xn92dPKPWzocgQqkh">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/1VAB3Xn92dPKPWzocgQqkh| Nommâ = 50 Words for Snow | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2025-12-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> | pyevtitteijee = | genre = | minutteh = 65 | sekunteh = 00 | skiärrumerkkâ = [[Fish People]] | listosajaduvah = | artista = Kate Bush | ihet = 2011 | oovdeb = [[Director’s Cut (Kate Bush album)|Director’s Cut]] | iheo = 2011 | čuávuvâš = [[Before the Dawn (Kate Bush album)|Before the Dawn]] | iheč = 2016 }} '''''50 Words for Snow''''' lii eŋlandlii musikkár já lávloo [[Kate Bush]] lovváád studioalbum. Tom almostitij Kate Bush jieijâs skiärrumerkkâ [[Fish People]] [[skammâmáánu 21.]] peeivi [[2011]].<ref name="mb-2eefe885-f050-426d-93f0-29c5eb8b4f9a">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://musicbrainz.org/release-group/2eefe885-f050-426d-93f0-29c5eb8b4f9a | Nommâ = 50 Words for Snow | Almostittem = MusicBrainz | Čujottum = 2025-12-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 65:00 | title1 = Snowflake | length1 = 9:55 | title2 = Lake Tahoe | length2 = 11:26 | title3 = Misty | length3 = 13:49 | title4 = Wild Man | length4 = 7:03 | title5 = Snowed in at Wheeler Street | length5 = 8:11 | title6 = 50 Words for Snow | length6 = 8:10 | title7 = Among Angels | length7 = 6:55 }} == Fáádást eres soojijn == * {{Discogs|master|386159|50 Words For Snow}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kate Bush}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2011 muusikalbumeh]] [[Luokka:Kate Bush albumeh]] 5ea1cd9hq15x2m3cjy0j8yt990stm5n 0 30833 157352 2026-06-30T12:05:09Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Muusikalbum | skiärru = Buoremus ájgge | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]]<ref name="kuáti-mánáid-musihkka">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/07/m%C3%A1n%C3%A1id-musihkka-ja-m%C3%A1innasteami.pdf|nommâ=Laastenmusiikkia ja tarinointia / mánáid musihkka ja máinnasteami|almostittem=kuat... 157352 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Buoremus ájgge | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]]<ref name="kuáti-mánáid-musihkka">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/07/m%C3%A1n%C3%A1id-musihkka-ja-m%C3%A1innasteami.pdf|nommâ=Laastenmusiikkia ja tarinointia / mánáid musihkka ja máinnasteami|almostittem=kuati.fi|čujottum=2026-06-30|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{se}}}}</ref> | almostittum = [[kesimáánu 7.]] peeivi [[2007]] | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | studio = | genre = párnáimuusik | minutteh = 43 | sekunteh = 08 | skiärrufinnodâh = | skiärrumerkkâ = [[Sama Records]] <small>(SAMA 001)</small> | artista = [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2007]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Buoremus ájgge''''' lii [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]] vuosâalbum. Tom almostitij [[Sama Records]] [[kesimáánu 7.]] peeivi [[2007]] [[Ruotâ]]št.<ref name="spotify-2xaRiE74wozAvBo2Thalu2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/2xaRiE74wozAvBo2Thalu2| Nommâ = Buoremus Ájgge | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-06-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Fáárust láá meiddei [[Sofia Jannok]], [[Jarŋŋa]] já [[Kalle Urheim]].<ref name="spotify-2xaRiE74wozAvBo2Thalu2"/> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ive 2007 vuosâalbumeh]] [[Luokka:Juulevsämikielâg albumeh]] ods0akr2k727oev2k5bjm4j30nlzqit 157355 157352 2026-06-30T13:08:08Z Yupik 23 157355 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Buoremus ájgge | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]]<ref name="kuáti-mánáid-musihkka">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/07/m%C3%A1n%C3%A1id-musihkka-ja-m%C3%A1innasteami.pdf|nommâ=Laastenmusiikkia ja tarinointia / mánáid musihkka ja máinnasteami|almostittem=kuati.fi|čujottum=2026-06-30|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{se}}}}</ref> | almostittum = [[kesimáánu 7.]] peeivi [[2007]] | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | studio = | genre = párnáimuusik | minutteh = 43 | sekunteh = 08 | skiärrufinnodâh = | skiärrumerkkâ = [[Sama Records]] <small>(SAMA 001)</small> | artista = [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2007]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Buoremus ájgge''''' lii [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]] vuosâalbum. Tom almostitij [[Sama Records]] [[kesimáánu 7.]] peeivi [[2007]] [[Ruotâ]]št.<ref name="spotify-2xaRiE74wozAvBo2Thalu2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/2xaRiE74wozAvBo2Thalu2| Nommâ = Buoremus Ájgge | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-06-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Fáárust láá meiddei [[Sofia Jannok]], [[Jarŋŋa]] já [[Kalle Urheim]].<ref name="spotify-2xaRiE74wozAvBo2Thalu2"/> <!--==Pittálisto== {{Pittálisto | headline = Pitáh | extra_column = Fáárust | total_length = 43:08 }} --> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ive 2007 vuosâalbumeh]] [[Luokka:Juulevsämikielâg albumeh]] r4ax4nmctf50lncskbe5j9n95u15a5o 157359 157355 2026-06-30T13:39:19Z Yupik 23 Skiäru säänih 157359 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Buoremus ájgge | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]]<ref name="kuáti-mánáid-musihkka">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuati.fi/wp-content/uploads/2020/07/m%C3%A1n%C3%A1id-musihkka-ja-m%C3%A1innasteami.pdf|nommâ=Laastenmusiikkia ja tarinointia / mánáid musihkka ja máinnasteami|almostittem=kuati.fi|čujottum=2026-06-30|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{fi}} já {{se}}}}</ref> | almostittum = [[kesimáánu 7.]] peeivi [[2007]] | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | studio = | genre = párnáimuusik | minutteh = 43 | sekunteh = 08 | skiärrufinnodâh = | skiärrumerkkâ = [[Sama Records]] <small>(SAMA 001)</small> | artista = [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2007]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Buoremus ájgge''''' lii [[Mandy Senger]] já [[Sara Aira Fjällström]] vuosâalbum. Tom almostitij [[Sama Records]] [[kesimáánu 7.]] peeivi [[2007]] [[Ruotâ]]št.<ref name="spotify-2xaRiE74wozAvBo2Thalu2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/2xaRiE74wozAvBo2Thalu2| Nommâ = Buoremus Ájgge | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-06-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> Fáárust láá meiddei [[Sofia Jannok]], [[Jarŋŋa]] já [[Kalle Urheim]].<ref name="spotify-2xaRiE74wozAvBo2Thalu2"/> <!--==Pittálisto== {{Pittálisto | headline = Pitáh | extra_column = Fáárust | total_length = 43:08 }} --> == Fáádást eres soojijn == * [https://buoremus.se/texter/texter.html Skiäru säänih] == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ive 2007 vuosâalbumeh]] [[Luokka:Juulevsämikielâg albumeh]] dwyovajqhvqwvid562os9y21gbhqrrx 14 30834 157353 2026-06-30T12:20:15Z Yupik 23 [[Luokka:Albumeh kielâ mield]] [[Luokka:Juulevsämikielâg muusik|Albumeh]] [[Luokka:Sämikielâg albumeh]] 157353 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Albumeh kielâ mield]] [[Luokka:Juulevsämikielâg muusik|Albumeh]] [[Luokka:Sämikielâg albumeh]] rubhlfan2tz8zwdilmldi9ove1rxvvl 14 30835 157354 2026-06-30T12:20:47Z Yupik 23 [[Luokka:Juulevsämikielâ|Muusik]] [[Luokka:Muusik kielâ mield]] [[Luokka:Sämikielâg muusik]] 157354 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Juulevsämikielâ|Muusik]] [[Luokka:Muusik kielâ mield]] [[Luokka:Sämikielâg muusik]] 9o86nqsn91izy1541pq960y2inxzfct 1 30836 157356 2026-06-30T13:10:57Z Yupik 23 /* Pitái oornig */ uđđâ uási 157356 wikitext text/x-wiki == Pitái oornig == Tiervâ! Jiem tieđe mon oornigist taan skiäru pitáh láá. [https://open.spotify.com/album/2xaRiE74wozAvBo2Thalu2 Spotifyssa lii ereslágán oornig] ko [https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.816493 Finnast]... - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 16.10 (EEST) n0o7nilusfnt0g60eigvk6wek4dlr9p 157361 157356 2026-06-30T15:04:07Z Seipinne 19 /* Pitái oornig */ Vástádâs 157361 wikitext text/x-wiki == Pitái oornig == Tiervâ! Jiem tieđe mon oornigist taan skiäru pitáh láá. [https://open.spotify.com/album/2xaRiE74wozAvBo2Thalu2 Spotifyssa lii ereslágán oornig] ko [https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.816493 Finnast]... - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 16.10 (EEST) :Hei! Oro, et puoh stream-palvâlusâin tot lii siämmáš oornig ko Spotifyst, ko vuod [https://buoremus.se/ Buoremus ájgge jieijâs siijđost](?) lii siämmáš ko Finnast. Kolččij leđe tot lokke te uáináččij! [[Kevttee:Seipinne|&#45;Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 18.04 (EEST) 6jc0w94g58fj56v96xuo5fforjaeris 0 30837 157371 2026-06-30T15:58:04Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: {{Kaavpug | nommâ = Ciudad de la Paz | kove = Autobahnbau in Oyala.JPG | kove-čielgiittâs = Maađijhuksimpargoh kaavpugist | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Peeivitäsideijee Guinea}} | kuávlutijppâ2 = Prooviins | kuávlu-nommâ2 = [[Djibloho]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 2015 | hald... 157371 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Ciudad de la Paz | kove = Autobahnbau in Oyala.JPG | kove-čielgiittâs = Maađijhuksimpargoh kaavpugist | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Peeivitäsideijee Guinea}} | kuávlutijppâ2 = Prooviins | kuávlu-nommâ2 = [[Djibloho]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 2015 | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+1 | kesiäigi = }} '''Ciudad de la Paz''' lii [[Peeivitäsideijee Guinea]] [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Equatorial-Guinea|nommâ=Equatorial Guinea {{!}} Capital, Currency, President, Language, Population, & Flag {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kaavpug nommâ meerhâš "ráávhu kaavpug" [[espanjakielân]]. Peeivitäsideijee Guinea oovdiš uáivikaavpug ive 2026 räi lâi [[Malabo]]. Uáivikaavpug sirdem Ciudad de la Pazin aalgij jo ive 2008.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|nommâ=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] 1gguoymy8cue29j15am2ts9jd9t4l7x 157375 157371 2026-06-30T16:04:11Z Seipinne 19 157375 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Ciudad de la Paz | kove = Autobahnbau in Oyala.JPG | kove-čielgiittâs = Maađijhuksimpargoh kaavpugist | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Peeivitäsideijee Guinea}} | kuávlutijppâ2 = Prooviins | kuávlu-nommâ2 = [[Djibloho]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 2015 | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+1 | kesiäigi = }} '''Ciudad de la Paz''' lii [[Peeivitäsideijee Guinea]] [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Equatorial-Guinea|nommâ=Equatorial Guinea {{!}} Capital, Currency, President, Language, Population, & Flag {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kaavpug nommâ meerhâš "ráávhu kaavpug" [[espanjakielâ]]n. Peeivitäsideijee Guinea oovdiš uáivikaavpug ive 2026 räi lâi [[Malabo]]. Uáivikaavpug sirdem Ciudad de la Pazin aalgij jo ive 2008.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|nommâ=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] exfrte56zo86jj279w7t282t7ofr72f 157376 157375 2026-06-30T16:04:36Z Seipinne 19 157376 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Ciudad de la Paz | kove = Autobahnbau in Oyala.JPG | kove-čielgiittâs = Maađijhuksimpargoh kaavpugist | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Peeivitäsideijee Guinea}} | kuávlutijppâ2 = Prooviins | kuávlu-nommâ2 = [[Djibloho]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 2015 | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+1 | kesiäigi = }} '''Ciudad de la Paz''' lii [[Peeivitäsideijee Guinea]] [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Equatorial-Guinea|nommâ=Equatorial Guinea {{!}} Capital, Currency, President, Language, Population, & Flag {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kaavpug nommâ meerhâš "ráávhu kaavpug" [[espanjakielâ]]n. Peeivitäsideijee Guinea oovdiš uáivikaavpug ive 2026 räi lâi [[Malabo]]. Uáivikaavpug sirdem vuávám aalgij jo ive 2008.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|nommâ=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] tkd4hlggi4958oet6iqi0s359wvjtfg 157380 157376 2026-06-30T16:19:13Z Seipinne 19 157380 wikitext text/x-wiki {{Kaavpug | nommâ = Ciudad de la Paz | kove = Autobahnbau in Oyala.JPG | kove-čielgiittâs = Maađijhuksimpargoh kaavpugist | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = Staatâ | kuávlu-nommâ = {{lippu|Peeivitäsideijee Guinea}} | kuávlutijppâ2 = Prooviins | kuávlu-nommâ2 = [[Djibloho]] | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = 2015 | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = UTC+1 | kesiäigi = }} '''Ciudad de la Paz''' lii [[Peeivitäsideijee Guinea]] [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Equatorial-Guinea|nommâ=Equatorial Guinea {{!}} Capital, Currency, President, Language, Population, & Flag {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kaavpug nommâ meerhâš "ráávhu kaavpug" [[espanjakielâ]]n. Peeivitäsideijee Guinea oovdiš uáivikaavpug ive 2026 räi lâi [[Malabo]]. Vuávám uáivikaavpug sirdem várás aalgij jo ive 2008.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|nommâ=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|äigimuddo=2026-01-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Narcce/Afrik}} {{Afrik uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Afrik uáivikaavpugeh]] [[Luokka:Peeivitäsideijee Guinea kaavpugeh]] 26icm745y06qbp3z0hlbdhy7uu4kfjl 0 30838 157373 2026-06-30T16:02:45Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | studio = | genre = | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiä... 157373 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | studio = | genre = | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain'''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]].<ref name="apple-music-1364396103">{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/aail%C3%A2-lain-ep/1364396103|nommâ=Aailâ lain - EP|almostittem=Apple Music|čujottum=2026-06-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] ivsg39p24mvjnss4vros72l84lrinie 157374 157373 2026-06-30T16:02:57Z Yupik 23 157374 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | studio = | genre = | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]].<ref name="apple-music-1364396103">{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/aail%C3%A2-lain-ep/1364396103|nommâ=Aailâ lain - EP|almostittem=Apple Music|čujottum=2026-06-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] 30ts8ezjn59hxn2sfhjy3sowz6820et 157378 157374 2026-06-30T16:15:14Z Yupik 23 157378 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]].<ref name="apple-music-1364396103">{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/aail%C3%A2-lain-ep/1364396103|nommâ=Aailâ lain - EP|almostittem=Apple Music|čujottum=2026-06-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] 6wntdzcs9urzf0fzekrogqw7jhcqr7i 157379 157378 2026-06-30T16:18:22Z Yupik 23 157379 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = [[folkpop]] | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]].<ref name="apple-music-1364396103">{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/aail%C3%A2-lain-ep/1364396103|nommâ=Aailâ lain - EP|almostittem=Apple Music|čujottum=2026-06-30|kielâ={{en}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] 57200l9m6rwtt85jrex529aor6dv90d 157382 157379 2026-06-30T16:25:05Z Yupik 23 157382 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = [[folkpop]] | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]].<ref name="apple-music-1364396103">{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/aail%C3%A2-lain-ep/1364396103|nommâ=Aailâ lain - EP|almostittem=Apple Music|čujottum=2026-06-30|kielâ={{en}}}}</ref> Skiärust láá pitáh rähisvuođâst, sooroost já Säämi luándust. == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] cvqy1yq7n17jqotz747wdg4dibuz2no 157383 157382 2026-06-30T16:29:10Z Yupik 23 157383 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = [[folkpop]] | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]].<ref name="apple-music-1364396103">{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/aail%C3%A2-lain-ep/1364396103|nommâ=Aailâ lain - EP|almostittem=Apple Music|čujottum=2026-06-30|kielâ={{en}}}}</ref> Skiärust láá pitáh rähisvuođâst, sooroost já Säämi luándust. Skiäru vuossâmuin pittáin ''Naharij kandâ'' suoi vuoittijn [[Sámi Grand Prix 2014]] -kišto lávlumuási.<ref name="yle-3-7199475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7199475|nommâ=Aila-duo: Láim vyeitteeh jo ton-uv tiet, ete láim finaalist|tahhee=Niskanen, Eljas| almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-04-22|čujottum=2026-06-30}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] rmw6b9knjo7k8k8ih0hna0c4651qijt 157384 157383 2026-06-30T16:29:35Z Yupik 23 157384 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = [[folkpop]] | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]].<ref name="apple-music-1364396103">{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/aail%C3%A2-lain-ep/1364396103|nommâ=Aailâ lain - EP|almostittem=Apple Music|čujottum=2026-06-30|kielâ={{en}}}}</ref> Skiärust láá pitáh rähisvuođâst, sooroost já Säämi luándust. Skiäru vuossâmuin pittáin ''Naharij kandâ'' suoi vuoittijn ive 2014 [[Sámi Grand Prix 2014|Sámi Grand Prix]]&nbsp;-kišto lávlumuási.<ref name="yle-3-7199475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7199475|nommâ=Aila-duo: Láim vyeitteeh jo ton-uv tiet, ete láim finaalist|tahhee=Niskanen, Eljas| almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-04-22|čujottum=2026-06-30}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] r1jipln9prazocesg5s2nk9fmjejy0q 157386 157384 2026-06-30T16:31:53Z Yupik 23 157386 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = [[folkpop]] | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]].<ref name="apple-music-1364396103">{{Nettikäldee|čujottâs=https://music.apple.com/us/album/aail%C3%A2-lain-ep/1364396103|nommâ=Aailâ lain - EP|almostittem=Apple Music|čujottum=2026-06-30|kielâ={{en}}}}</ref> Skiärust láá pitáh rähisvuođâst, sooroost já Säämi luándust. Skiäru vuossâmuin pittáin ''Naharij kandâ'' suoi vuoittijn ive 2014 [[Sámi Grand Prix 2014|Sámi Grand Prix]]&nbsp;-kišto lávlumuási já poođijn nubben siämmáá ive [[Liet International]]&nbsp;-kištoost.<ref name="yle-3-7199475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7199475|nommâ=Aila-duo: Láim vyeitteeh jo ton-uv tiet, ete láim finaalist|tahhee=Niskanen, Eljas| almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-04-22|čujottum=2026-06-30}}</ref><ref name="hs-2000002785476">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002785476.html|nommâ=Inarinsaamelainen duo menestyi laulukisassa| almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2014-12-15|čujottum=2021-01-11|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] b7esxflv7xet82n1asqbxutk2om96ij 157409 157386 2026-06-30T17:17:47Z Seipinne 19 157409 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 23.]] peeivi [[2018]]<ref name="apple-music-1364396103"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = [[folkpop]] | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.|kuovâmáánu 3.]] peeivi [[2018]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10046766|nommâ=Sáhkabihtážat Yle Sámis: Searvegoddeválggaid evttohasásaheapmi ja Suttesjoga eanaláigoohcamuša cealkináigi nohká|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2018-01-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Skiärust láá pitáh rähisvuođâst, sooroost já Säämi luándust. Skiäru vuossâmuin pittáin ''Naharij kandâ'' suoi vuoittijn ive 2014 [[Sámi Grand Prix 2014|Sámi Grand Prix]]&nbsp;-kišto lávlumuási já poođijn nubben siämmáá ive [[Liet International]]&nbsp;-kištoost.<ref name="yle-3-7199475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7199475|nommâ=Aila-duo: Láim vyeitteeh jo ton-uv tiet, ete láim finaalist|tahhee=Niskanen, Eljas| almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-04-22|čujottum=2026-06-30}}</ref><ref name="hs-2000002785476">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002785476.html|nommâ=Inarinsaamelainen duo menestyi laulukisassa| almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2014-12-15|čujottum=2021-01-11|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] 0ijxmy5y3say6c6d9qkh9jbbrqa1dmf 157410 157409 2026-06-30T17:19:53Z Seipinne 19 157410 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 3.]] peeivi [[2018]]<ref name="yle-3-10046766"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = [[folkpop]] | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 23.|kuovâmáánu 3.]] peeivi [[2018]].<ref name="yle-3-10046766">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10046766|nommâ=Sáhkabihtážat Yle Sámis: Searvegoddeválggaid evttohasásaheapmi ja Suttesjoga eanaláigoohcamuša cealkináigi nohká|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2018-01-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Skiärust láá pitáh rähisvuođâst, sooroost já Säämi luándust. Skiäru vuossâmuin pittáin ''Naharij kandâ'' suoi vuoittijn ive 2014 [[Sámi Grand Prix 2014|Sámi Grand Prix]]&nbsp;-kišto lávlumuási já poođijn nubben siämmáá ive [[Liet International]]&nbsp;-kištoost.<ref name="yle-3-7199475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7199475|nommâ=Aila-duo: Láim vyeitteeh jo ton-uv tiet, ete láim finaalist|tahhee=Niskanen, Eljas| almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-04-22|čujottum=2026-06-30}}</ref><ref name="hs-2000002785476">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002785476.html|nommâ=Inarinsaamelainen duo menestyi laulukisassa| almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2014-12-15|čujottum=2021-01-11|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] ltxl1rc34ppx35qemxbntaebhod5v94 157472 157410 2026-06-30T23:14:30Z Yupik 23 157472 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Aailâ lain | tijppâ = ep | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Aila-duo]] | almostittum = [[kuovâmáánu 3.]] peeivi [[2018]]<ref name="yle-3-10046766"/> | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = [[Janne Lappalainen]]<ref name="kamukanta-aailâ-lain">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kamukanta.fi/julkaisu/aila-duo-aaila-lain/|nommâ=Aila-duo: Aailâ lain|almostittem=Kamukanta|čujottum=2026-06-30|kielâ={{fi}}}}</ref> | päddejum = | studio = | genre = [[folkpop]] | minutteh = 19 | sekunteh = 27 | skiärrumerkkâ = [[Tuupa Records]] <small>(TREC040)</small> | eres loheh = | artista = [[Aila-duo]] | tärkkitijppâ = | taat = | ihet = [[2018]] | oovdeb = | iheo = | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Aailâ lain''''' lii [[Aila-duo]] vuossâmuš já áinoo EP. Tom almostitij [[Tuupa Records]] [[kuovâmáánu 3.]] peeivi [[2018]].<ref name="yle-3-10046766">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-10046766|nommâ=Sáhkabihtážat Yle Sámis: Searvegoddeválggaid evttohasásaheapmi ja Suttesjoga eanaláigoohcamuša cealkináigi nohká|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2018-01-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Skiärust láá pitáh rähisvuođâst, sooroost já Säämi luándust. Skiäru vuossâmuin pittáin ''Naharij kandâ'' suoi vuoittijn ive 2014 [[Sámi Grand Prix 2014|Sámi Grand Prix]]&nbsp;-kišto lávlumuási já poođijn nubben siämmáá ive [[Liet International]]&nbsp;-kištoost.<ref name="yle-3-7199475">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7199475|nommâ=Aila-duo: Láim vyeitteeh jo ton-uv tiet, ete láim finaalist|tahhee=Niskanen, Eljas| almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2014-04-22|čujottum=2026-06-30}}</ref><ref name="hs-2000002785476">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000002785476.html|nommâ=Inarinsaamelainen duo menestyi laulukisassa| almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2014-12-15|čujottum=2021-01-11|kielâ={{fi}}}}</ref> == Pittálisto == {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 19:27 | title1 = Naharij kandâ | length1 = 4:11 | title2 = Vyerdim | length2 = 3:49 | title3 = Ahheev | length3 = 3:11 | title4 = Illâmuorâäigi | length4 = 3:24 | title5 = Kuovsâkkâsah | length5 = 4:50 }} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Anarâškielâg albumeh]] [[Luokka:Ive 2018 vuosâalbumeh]] 2fgatr8imdhb7kwazfx3udxuey85t4y 1 30839 157388 2026-06-30T16:33:15Z Yupik 23 /* Peivimeeri */ uđđâ uási 157388 wikitext text/x-wiki == Peivimeeri == Yle Säämist lii 3.2., mut Spotifyst já Apple Musicist lii 23.2... - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 19.33 (EEST) ke2uxmj0g0cncy1gaf7gicyrdofqikj 157408 157388 2026-06-30T17:16:47Z Seipinne 19 /* Peivimeeri */ Vástádâs 157408 wikitext text/x-wiki == Peivimeeri == Yle Säämist lii 3.2., mut Spotifyst já Apple Musicist lii 23.2... - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 19.33 (EEST) :[https://www.facebook.com/ylesohkarsohkka/posts/978069919015296/ Yle Sohkaršohkka lii čáállám Facebookist] tuorâstuv 8.2.2018 návt: "Aila duost lâi lávurduv skiäru almostittemtilalâšvuotâ Kaamâsist. Forgâ kuullâp uđđâ pitá Aailâ lain -skiärust!" Ađai amahân tot talle lii jo almostum, jis láá pastam čuojâttiđ pitáid-uv tast :D [[Kevttee:Seipinne|&#45;Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 20.16 (EEST) eypmfkgbneqjl7xdyhvveu7wuog5amo 157411 157408 2026-06-30T17:39:21Z Yupik 23 /* Peivimeeri */ Vástádâs 157411 wikitext text/x-wiki == Peivimeeri == Yle Säämist lii 3.2., mut Spotifyst já Apple Musicist lii 23.2... - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 19.33 (EEST) :[https://www.facebook.com/ylesohkarsohkka/posts/978069919015296/ Yle Sohkaršohkka lii čáállám Facebookist] tuorâstuv 8.2.2018 návt: "Aila duost lâi lávurduv skiäru almostittemtilalâšvuotâ Kaamâsist. Forgâ kuullâp uđđâ pitá Aailâ lain -skiärust!" Ađai amahân tot talle lii jo almostum, jis láá pastam čuojâttiđ pitáid-uv tast :D [[Kevttee:Seipinne|&#45;Seipinne]] ([[Savâstâllâm kevttest:Seipinne|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 20.16 (EEST) ::Amahân! :D - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 30. kesimáánu 2026 tme 20.39 (EEST) dew3frhpwg99vnqtznwsk3p8ida1o3c 0 30840 157461 2026-06-30T20:11:50Z Seipinne 19 Uđđâ sijđo: '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikk... 157461 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main juávkku uulij kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš, ive 2021 almostum,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> album pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] ''–'' ''Diamántadulvvit'' == Käldeeh == {{Käldeeh}} atwdew1v4edirq8o71kiomzpmjl64bf 157463 157461 2026-06-30T20:15:50Z Seipinne 19 157463 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusik muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main juávkku uulij kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš, ive 2021 almostum,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> album pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] ''–'' ''Diamántadulvvit'' == Käldeeh == {{Käldeeh}} 747pgkwrrllx6djfbdgsiyborj5r90t 157470 157463 2026-06-30T21:24:22Z Seipinne 19 157470 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusik muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main ullii kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš, ive 2021 almostum,<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> album pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] ''–'' ''Diamántadulvvit'' == Käldeeh == {{Käldeeh}} hat8erxbxvrczvaz6y621kv6ojevfte 157471 157470 2026-06-30T22:31:05Z Seipinne 19 157471 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusik muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main ullii kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš album, ive 2021 almostum [[Čihkkojuvvon]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] ''–'' ''Diamántadulvvit'' == Käldeeh == {{Käldeeh}} kfhojx4jw1k02v1gq6004usg5yn4zj9 157511 157471 2026-07-01T02:49:04Z Yupik 23 /* Diskografia */ 157511 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusik muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main ullii kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš album, ive 2021 almostum [[Čihkkojuvvon]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''[[Diamántadulvvit]]'' === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|2018]] – ''[[Sámi Grand Prix 2016 (album)|Sámi Grand Prix 2016]]'', pittáin ''Áiggiid čađa'' == Käldeeh == {{Käldeeh}} 7bbvnguy92uvfxfo0u02sphu9ouwj69 157512 157511 2026-07-01T02:49:37Z Yupik 23 /* Nurâldâhskiäruh */ +käldee 157512 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusik muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main ullii kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš album, ive 2021 almostum [[Čihkkojuvvon]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''[[Diamántadulvvit]]'' === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|2018]] – ''[[Sámi Grand Prix 2016 (album)|Sámi Grand Prix 2016]]'', pittáin ''Áiggiid čađa''<ref name="spotify-0Y8dVjGVUYupYOpTi980s3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/0Y8dVjGVUYupYOpTi980s3|nommâ=Sámi Grand Prix 2016|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-19|kielâ={{en}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} rkyt4dk7ili4ekbnewdjhk7o47e1ebr 157513 157512 2026-07-01T02:49:54Z Yupik 23 /* Käldeeh */ 157513 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusik muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main ullii kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš album, ive 2021 almostum [[Čihkkojuvvon]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''[[Diamántadulvvit]]'' === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|2018]] – ''[[Sámi Grand Prix 2016 (album)|Sámi Grand Prix 2016]]'', pittáin ''Áiggiid čađa''<ref name="spotify-0Y8dVjGVUYupYOpTi980s3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/0Y8dVjGVUYupYOpTi980s3|nommâ=Sámi Grand Prix 2016|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-19|kielâ={{en}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} rqszg4uv4hj3uj9mebra4awn4u8r7ue 157514 157513 2026-07-01T02:50:13Z Yupik 23 Lasettij [[Luokka:Gájanas]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 157514 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusik muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main ullii kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš album, ive 2021 almostum [[Čihkkojuvvon]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''[[Diamántadulvvit]]'' === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|2018]] – ''[[Sámi Grand Prix 2016 (album)|Sámi Grand Prix 2016]]'', pittáin ''Áiggiid čađa''<ref name="spotify-0Y8dVjGVUYupYOpTi980s3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/0Y8dVjGVUYupYOpTi980s3|nommâ=Sámi Grand Prix 2016|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-19|kielâ={{en}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Gájanas|*]] s5bxeyxqaaaumkjlj46pe4vplm2js14 157515 157514 2026-07-01T02:51:16Z Yupik 23 157515 wikitext text/x-wiki '''Gájanas''' lii ive 2016 vuáđudum progressiivlâš muusik muusikjuávkku [[Aanaar|Anarist]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Juávhust láá nelji jeessân: [[Hildá Länsman]] juáigá já lávlu, [[Nicholas Francett]] čuojât kiitaar, [[Kevin Francett]] čuojât rumbuid já [[Erkki Feodoroff]] vuod basso.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saariselansanomat.fi/artikkeli/gajanas-ja-solju-inariviikkojen-10-vuotiskonsertin-paaesiintyjiksi|nommâ=Gájanas ja Solju Inariviikkojen 10-vuotiskonsertin pääesiintyjiksi|almostittem=Saariselän Sanomat|äigimuddo=2018-04-26|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Juávkku lâi čuojâttâm oovtâst jo ive 2013 rääjist, mutâ ovdil 2016 juávhu nommân lâi ''Out Of The Woods.''<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8771874|nommâ=Gájanas-joavku bođii nubbin Sámi Grand Prix -lávlungilvvus|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2016-03-29|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij uásálistii [[Sámi Grand Prix 2016|ive 2016 Sámi Grand Prix]]-kiišton pittáin ''Áiggiid čađa,''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/disse-skal-konkurrere-i-sangdelen-i-sgp-1.12821454|nommâ=Disse skal konkurrere i sangdelen i SGP|tahhee=Åse Pulk|almostittem=NRK|äigimuddo=2016-02-25|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> main ullii kištoost nubben.<ref name=":0" /> Ive 2017 Kaustis aalmugmuusik festivalist juávkku väljejui ive muusikjuávkkun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaylanpyorre.com/gajanas-kaustisen-kansanmusiikkijuhlien-vuoden-yhtyeeksi/|nommâ=Gájanas, Kaustisen kansanmusiikkijuhlien vuoden yhtyeeksi - Väylän Pyörre - Musiikkiuutiset|almostittem=https://vaylanpyorre.com/|äigimuddo=2017-01-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Gájanas vuosmuš album, ive 2021 almostum ''[[Čihkkojuvvon]]'',<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11769969|nommâ=Ođđa sámemusihka almmustahttet juo badjel beannot bihtá beaivái – Ánnámáret ja Gájanas olggosaddet musihka sámi álbmotbeaivvi|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-04|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> pajanij Kanada top 30 maailmmuusiklisto njunošân<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11782597|nommâ=Sámi dáidda beaggá viidát: Gájanas Kanáda máilmmimusihkkalisttu njunnošis, Niillas Holmberg girji fas rámiduvvo riikkamedias|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-02-11|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>, já lâi meid iävtukkâssân kanadalâš SSIMA-gaalast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-11930724|nommâ=Gájanas ja VILDÁ-duo evttohassan Jagi riikkaidgaskasaš eamiálbmot báddejupmin Kanádas SSIMA-gálas|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2021-05-14|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Album muusik meid verdidui ovdâmerkkân legendaarlâš [[Led Zeppelin]] musikkân.<ref name=":1" /> == Diskografia == === Studioalbumeh === * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Čihkkojuvvon]]'' === Singleh === * [[Ive 2020 sämikielâlâš muusik|2020]] – ''[[Diamántadulvvit]]'' === Nurâldâhskiäruh === * [[Ive 2018 sämikielâlâš muusik|2018]] – ''[[Sámi Grand Prix 2016 (album)|Sámi Grand Prix 2016]]'', pittáin ''Áiggiid čađa''<ref name="spotify-0Y8dVjGVUYupYOpTi980s3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://open.spotify.com/album/0Y8dVjGVUYupYOpTi980s3|nommâ=Sámi Grand Prix 2016|almostittem=Spotify|čujottum=2026-06-19|kielâ={{en}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Gájanas|*]] 1nn3090t00pohydav8bolnio7h4g6f0 0 30841 157465 2026-06-30T20:26:44Z Seipinne 19 Seipinne siirdij siijđo [[Čihkko­juvvon]] uđđâ noomân [[Čihkkojuvvon]]: testâ 157465 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Čihkkojuvvon]] qzmnd258x32benfu719acuw0ncibh52