Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 10 35 161359 32938 2026-10-31T22:53:36Z Yupik 23 161359 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Tiätuloová | fáddá = eennâmtieđâ | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ | siskáldâs= {{{nommâ}}} | lasestiijlah= padding-top: 3px; padding-bottom: 3px; line-height: 120%; | fáddá= eennâmtieđâ }} <!-- -->{{#if: {{{kárttá|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{kárttá}}} | siskáldâs={{{kárttá}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Vijđodâh | siskáldâs={{{vijđodâh}}} km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Ässeeloho| siskáldâs={{{ässeeloho}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeesaahâdvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Ässeesaahâdvuotâ| siskáldâs={{{ässeesaahâdvuotâ}}} ässed/km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{staatah |}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ= Staatah| siskáldâs={{{staatah}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kielah|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ= Kielah| siskáldâs={{{kielah}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigistielâs|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ= Äigistielâs | siskáldâs={{{ äigistielâs}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stuárráámuuh kaavpugeh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ= Stuárráámuuh kaavpugeh| siskáldâs={{{stuárráámuuh kaavpugeh}}} }} }} }}</includeonly> <noinclude> <pre>{{Eennâmuási | nommâ = | kárttá = | vijđodâh = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | staatah = | kielah = | äigistielâs = | stuárráámuuh kaavpugeh = }}</pre> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]]</noinclude> 11jjb3fynz6d70e011qy0qxlr8il3fj 10 63 161361 32937 2026-10-31T22:55:12Z Yupik 23 Eennâmtieđâmyenstereh 161361 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Tiätuloová | fáddá = eennâmtieđâ | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ | siskáldâs= {{{nommâ}}} | lasestiijlah=padding-top: 3px; padding-bottom: 3px; line-height: 120%;| fáddá= eennâmtieđâ }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{kove|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{kove}}} | siskáldâs={{{kove}}} }} }} <!-- tiäturaddalâs -->{{#if: {{{staatâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Staatâ | siskáldâs= {{{staatâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kieldah|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Kieldah | siskáldâs={{{kieldah}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{algâsaje|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Algâsaje | siskáldâs={{{algâsaje}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{loppâsaje|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Loppâsaje | siskáldâs={{{loppâsaje}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kukkodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Kukkodâh | siskáldâs={{{kukkodâh}}} km }} }} <!-- -->{{#if: {{{algâsaje alodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Algâsaje alodâh | siskáldâs={{{algâsaje alodâh}}} m }} }} <!-- -->{{#if: {{{koskâmiärálâš čäcimeeri|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Koskâmiärálâš čäcimeeri | siskáldâs={{{koskâmiärálâš čäcimeeri}}} m³/s }} }} <!-- -->{{#if: {{{kulgâmvijđodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Kulgâmvijđodâh | siskáldâs={{{kulgâmvijđodâh}}} km² }} }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{kárttá|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{kárttá}}} | siskáldâs={{{kárttá}}} }} }} }}</includeonly> <noinclude> Taat lii myenster juuvâi várás. <pre style="overflow: auto">{{Juuhâ | nommâ = | kove = | staatâ = | kieldah = | algâsaje = | loppâsaje = | kukkodâh = | algâsaje alodâh = | koskâmiärálâš čäcimeeri = | kulgâmvijđodâh = | kárttá = }}</pre> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] </noinclude> 2sbywr9cd1pyqtgxlb2qo6mxa8k12bc 10 64 161362 101831 2026-10-31T22:55:19Z Yupik 23 Eennâmtieđâmyenstereh 161362 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Tiätuloová | fáddá = eennâmtieđâ | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ | siskáldâs= {{{nommâ}}} | lasestiijlah=padding-top: 3px; padding-bottom: 3px; line-height: 120%;| fáddá= eennâmtieđâ }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{kove|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{kove}}} | siskáldâs={{{kove}}} }} }} <!-- tiäturaddalâs <!-- -->{{#if: {{{staatâ|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- --->{{#if: {{{staatâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Staatâ | siskáldâs= {{{staatâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâmkodde|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Eennâmkodde | siskáldâs={{{eennâmkodde}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kieldâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Kieldâ | siskáldâs={{{kieldâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čäsuáivi alodâh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{čäsuáivi alodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Čäsuáivi alodâh | siskáldâs={{{čäsuáivi alodâh}}} m }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Vijđodâh | siskáldâs={{{vijđodâh}}} km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{čäcirääji|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Čäcirääji | siskáldâs={{{čäcirääji}}} km }} }} <!-- -->{{#if: {{{stuárráámus kieŋŋâlvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Stuárráámus kieŋŋâlvuotâ | siskáldâs={{{stuárráámus kieŋŋâlvuotâ}}} m }} }} <!-- -->{{#if: {{{koskâkieŋŋâlvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Koskâkieŋŋâlvuotâ | siskáldâs={{{koskâkieŋŋâlvuotâ}}} m }} }} <!-- -->{{#if: {{{saijaasvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Saijaasvuotâ | siskáldâs={{{saijaasvuotâ}}} km³ }} }} <!-- -->{{#if: {{{kulgâmvijđodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Kulgâmvijđodâh | siskáldâs={{{kulgâmvijđodâh}}} km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{juvvâdâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Juvvâdâh | siskáldâs={{{juvvâdâh}}} }} }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{kárttá|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{kárttá}}} | kovetekstâ= {{#if: {{{kárttá-čielgiittâs|}}} |{{{kárttá-čielgiittâs}}} }}| kobdodâh=150px| siskáldâs={{{kárttá}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pushpin_map|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{pushpin_map|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/sajadâhkárttá|style=border-bottom: 0px|sajadâhkárttá={{{pushpin_map|}}}|nommâ={{#if: {{{sajadâhkárttá_tekstâ|}}}|{{{sajadâhkárttá_tekstâ}}}|{{{nommâ_kárttá}}}}}|lat_deg={{{latd|}}}|lat_min={{{latm|}}}|lat_sec={{{lats|}}}|lat_dir={{{latNS|}}}|lon_deg={{{longd|}}}|lon_min={{{longm|}}}|lon_sec={{{longs|}}}|lon_dir={{{longEW|}}}|lat={{#if:{{{latm|}}}{{{latNS}}}| |{{{latd|}}} }}|long={{#if:{{{longm|}}}{{{longEW}}}| |{{{longd|}}} }}|kobdodâh={{{sajadâhkáártá kobdodâh|250}}}|kárttáteevstâ stellim= {{#if: {{{pushpin_label_position|}}} | {{{pushpin_label_position}}} | čižet}} |AlternativeMap = {{#if: {{{AlternativeMap|}}} |{{{AlternativeMap}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{latNS|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/kuárus|colspan=2| style = text-align: center; |siskáldâs='''Koordinaateh:''' {{coord|{{{latd|0}}}|{{{latm|0}}}|{{{lats|0}}}|{{{latNS|N}}}|{{{longd|0}}}|{{{longm|0}}}|{{{longs|0}}}|{{{longEW|E}}}|type:city{{#if: {{{coord_region|}}} | _region:{{{coord_region|}}} }}|display={{#if: {{{coord_display|}}} | {{{coord_display|}}} | inline,title }}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koordinaateh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/kuárus|colspan=2| style = text-align: center; |siskáldâs='''Koordinaateh:''' {{{koordinaateh}}} }} }} }}</includeonly> <noinclude> Taat lii myenster jaavrij várás. <pre style="overflow: auto">{{Jävri | nommâ = | kove = | staatâ = | eennâmkodde = | kieldâ = | čäsuáivi alodâh = | vijđodâh = | čäcirääji = | stuárráámus kieŋŋâlvuotâ = | koskâkieŋŋâlvuotâ = | saijaasvuotâ = | kulgâmvijđodâh = | juvvâdâh = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | pushpin_map = | nommâ_kárttá = | sajadâhkáártá kobdodâh = 250 | pushpin_label_position = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coord_region = | coord_display = | AlternativeMap = }}</pre> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] </noinclude> 6vfy5db3t5s15927ih9hy1ovi61klph 10 65 161363 117498 2026-10-31T22:55:25Z Yupik 23 Eennâmtieđâmyenstereh 161363 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Tiätuloová | fáddá = kaavpug | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ | siskáldâs= {{{nommâ}}} | lasestiijlah=padding-top: 3px; padding-bottom: 3px; line-height: 120%;| fáddá= kaavpug }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{kove|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{kove}}} | kovetekstâ= {{#if: {{{kove-čielgiittâs|}}} |{{{kove-čielgiittâs}}} }}| siskáldâs={{{kove}}} }} }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{lippu|}}} |{{Tiätuloová/koveh | style = text-align: center; border-bot vertical-align: middle; border-bottom: 1px solid #{{Fáddá/robdâ|kuávlu}}; padding: 0.4em 0.8em 0.4em 0.8em; | kove1 = {{{lippu}}} | kovetekstâ1 = {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} lippu|lippu]]</small> }} | kobdodâh1 = 130px | kove2 = {{{vaakun}}} | kovetekstâ2 = {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} vaakun|vaakun]]</small>}} | kobdodâh2 = 100px }} }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{tuše_lippu|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{tuše_lippu}}} | kovetekstâ= {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} lippu|lippu]]</small>}}| kobdodâh=130px| siskáldâs={{{tuše_lippu}}} }} }} {{#if: {{{tuše_vaakun|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{tuše_vaakun}}} | kovetekstâ= {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} vaakun|vaakun]]</small>}}| kobdodâh=100px| siskáldâs={{{tuše_vaakun}}} }} }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{kárttá|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{kárttá}}} | kovetekstâ= {{#if: {{{kárttá-čielgiittâs|}}} |{{{kárttá-čielgiittâs}}} }}| siskáldâs={{{kárttá}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kuávlu-nommâ|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{kuávlu-nommâ|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{kuávlutijppâ|Kuávlu}}} |siskáldâs={{{kuávlu-nommâ}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{kuávlu-nommâ2|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{kuávlutijppâ2|Kuávlu2}}} |siskáldâs={{{kuávlu-nommâ2}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{kuávlu-nommâ3|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{kuávlutijppâ3|Kuávlu3}}} |siskáldâs={{{kuávlu-nommâ3}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{kuávlu-nommâ4|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{kuávlutijppâ4|Kuávlu4}}} |siskáldâs={{{kuávlu-nommâ4}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{vuáđudum|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vuáđudum|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Vuáđudum| siskáldâs={{{vuáđudum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{haldâttâh-tijppâ|}}}{{{hovdâ|}}}{{{hovdâ2|}}}{{{hovdâ3|}}}| {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{haldâttâh-tijppâ|}}}{{{hovdâ|}}}{{{hovdâ2|}}}{{{hovdâ3|}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Haldâttâh| siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{haldâttâh-tijppâ|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=– Haldâttâh tijppâ |siskáldâs={{{haldâttâh-tijppâ}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{hovdâ|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=– {{{hovdâ-tittel|Hovdâ-tittel}}} |siskáldâs={{{hovdâ}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{hovdâ2|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=– {{{hovdâ-tittel2|Hovdâ-tittel2}}} |siskáldâs={{{hovdâ2}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{hovdâ3|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=– {{{hovdâ-tittel3|Hovdâ-tittel3}}} |siskáldâs={{{hovdâ3}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh-ohtsis|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh-ohtsis|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Vijđodâh| siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh-ohtsis|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs| nommâ=– kaavpug| siskáldâs={{{vijđodâh-ohtsis}}} km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh-metropolkuávlu|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs| nommâ=– metropolkuávlu| siskáldâs={{{vijđodâh-metropolkuávlu}}} km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâm|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– eennâm | siskáldâs={{{eennâm}}} km² {{#if: {{{eennâm_%|}}}|({{{eennâm_%}}} %)}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{sisčääci|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– sisčääci | siskáldâs={{{sisčääci}}} km² {{#if: {{{sisčääci_%|}}}| ({{{sisčääci_%}}} %)}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{merâčääci|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– merâčääci | siskáldâs={{{merâčääci}}} km² {{#if: {{{merâčääci_%|}}}|({{{merâčääci_%}}} %)}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{alodâh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{alodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Alodâh| siskáldâs= {{{alodâh}}} m}} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Ässeeloho <small>{{#if: {{{ässeeloho_ihe|}}} |([[{{{ässeeloho_ihe}}}|{{{ässeeloho_ihe}}}]])}}</small> | siskáldâs={{{ässeeloho}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeesaahâdvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=– ässeesaahâdvuotâ | siskáldâs={{{ässeesaahâdvuotâ}}} ässed/km² {{#if: {{{ässeesaahâdvuotâ_ihe|}}} |<small>({{{ässeesaahâdvuotâ_ihe}}})</small> }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho-metropolkuávlu|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=– metropolkuávlu | siskáldâs={{{ässeeloho-metropolkuávlu}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigistielâs|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{äigistielâs|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Äigistielâs| siskáldâs={{{äigistielâs}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kesiäigi|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– kesiäigi| siskáldâs={{{kesiäigi}}} }} }} }}</includeonly> <noinclude> Taat lii kaavpug myenster. <pre style="overflow: auto">{{Kaavpug | nommâ = | kove = | kove-čielgiittâs = | vaakun = | lippu = | tuše_lippu = | tuše_vaakun = | kárttá = | kárttá-čielgiittâs = | kuávlutijppâ = | kuávlu-nommâ = | kuávlutijppâ2 = | kuávlu-nommâ2 = | kuávlutijppâ3 = | kuávlu-nommâ3 = | kuávlutijppâ4 = | kuávlu-nommâ4 = | vuáđudum = | haldâttâh-tijppâ = | hovdâ-tittel = | hovdâ = | hovdâ-tittel2 = | hovdâ2 = | hovdâ-tittel3 = | hovdâ3 = | vijđodâh-ohtsis = | vijđodâh-metropolkuávlu = | eennâm = | eennâm_% = | sisčääci = | sisčääci_% = | merâčääci = | merâčääci_% = | alodâh = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | ässeesaahâdvuotâ_ihe = | ässeeloho-metropolkuávlu = | äigistielâs = | kesiäigi = }}</pre> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] </noinclude> ettoqn6ghdy5s43i216gx5jpvddpk23 10 93 161364 32945 2026-10-31T22:55:32Z Yupik 23 Eennâmtieđâmyenstereh 161364 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Tiätuloová | fáddá = kuávlu | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ | siskáldâs= {{{nommâ}}} | lasestiijlah=padding-top: 3px; padding-bottom: 3px; line-height: 120%;| fáddá= kuávlu }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{kove|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{kove}}} | siskáldâs={{{kove}}} }} }} <!-- tiäturaddalâs -->{{#if: {{{staatâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Staatâ | siskáldâs= {{{staatâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kieldâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Kieldâ | siskáldâs={{{kieldâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Vijđodâh | siskáldâs={{{vijđodâh}}} km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{vuáđudemihe|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Vuáđudemihe | siskáldâs={{{vuáđudemihe}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{tipšoo|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Tipšoo | siskáldâs={{{tipšoo}}} }} }} }}</includeonly> <noinclude> Taat lii myenster meccikuávlui várás. <pre style="overflow: auto">{{Meccikuávlu | nommâ = | kove = | staatâ = | kieldâ = | vijđodâh = | vuáđudemihe = | tipšoo = }}</pre> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] </noinclude> f0dmk5s1jefhz006ok4vvza4yvw5ld3 10 109 161365 70350 2026-10-31T22:55:40Z Yupik 23 Eennâmtieđâmyenstereh 161365 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Tiätuloová | fáddá = uásistaatâ | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ |siskáldâs=<big>{{{nommâ}}}</big>|fáddá=uásistaatâ}} <!-- -->{{#if: {{{uásistaatâ_ubâ_nommâ|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ |siskáldâs=<div class="center">{{{uásistaatâ_ubâ_nommâ}}}</div>}} }} <!-- -->{{#if: {{{lippu|}}} |{{Tiätuloová/koveh | style = text-align: center; border-bot vertical-align: middle; border-bottom: 1px solid #{{Fáddá/robdâ|kuávlu}}; padding: 0.4em 0.8em 0.4em 0.8em; | kove1 = {{{lippu}}} | kovetekstâ1 = {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} lippu|lippu]]</small>}} | kobdodâh1 = 130px | kove2 = {{{vaakun}}} | kovetekstâ2 = {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} seilâ|seilâ]]</small>}} | kobdodâh2 = 100px }} }} <!-- -->{{#if: {{{kárttá|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove = {{{kárttá}}} |kovetekstâ=Ovtâstum staatâi kárttá, mast {{{nommâ-genetiivist}}} uásistaatâ merkkejum |kobdodâh=280px }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Staatâ|siskáldâs= [[Tiätuvuárkká:Flag of the United States.svg|25px|border]] [[Ovtâstum staatah]]}} <!-- -->{{#if: {{{uáivikaavpug|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Uáivikaavpug]]|siskáldâs={{{uáivikaavpug}}} }} <!-- -->{{#if: {{{kaavpug|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{kaavpug|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stuárráámus kaavpug|siskáldâs={{{kaavpug}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kuvernöör|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{kuvernöör|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Kuvernöör]]|siskáldâs={{{kuvernöör}}} }}}} <!-- -->{{#if: {{{virgálâš_kielâ|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{virgálâš_kielâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Virgáliih kielah|siskáldâs={{{virgálâš_kielâ}}} }}}} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} {{{eennâm_vijđodâh|}}} {{{čäcvijđodâh|}}} {{{čäcvijđodâh_%|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Vijđodâh]]|siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– ohtsis|siskáldâs={{{vijđodâh}}} km² }}}} <!-- -->{{#if: {{{eennâm_vijđodâh|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– mast eennâm|siskáldâs={{{eennâm_vijđodâh}}} km²}} }} <!-- -->{{#if: {{{čäcvijđodâh|}}}{{{čäcvijđodâh_%|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– mast čääsi|siskáldâs={{{čäcvijđodâh}}} km²}} }} {{#if: {{{čäcvijđodâh_%|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=|siskáldâs={{{čäcvijđodâh_%}}} %}} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Ässeeloho]] {{#if: {{{ässeeloho_ihe|}}} | ({{{ässeeloho_ihe}}}) }}|siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– ässeeh|siskáldâs= {{{ässeeloho}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeesaahâdvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– ässeesaahâdvuotâ|siskáldâs={{{ässeesaahâdvuotâ}}} äs/km²}} }} <!-- -->{{#if: {{{servâmpeivi|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Littostaatâ&nbsp;uásistaattân|siskáldâs= }} <!-- -->{{#if: {{{servâmpeivi|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;peivimeeri|siskáldâs={{{servâmpeivi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oornigloho|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– oornigist|siskáldâs={{{oornigloho}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigistielâs|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{äigistielâs|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Äigistielâs]]|siskáldâs={{{äigistielâs}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kesiäigi|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– kesiäigi|siskáldâs={{{kesiäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{alemus_saje|}}}{{{koskâalodâh|}}}{{{vyeligumos_saje|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{alemus_saje|}}}{{{koskâalodâh|}}}{{{vyeligumos_saje|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Ase|siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{alemus_saje|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– alemus saje|siskáldâs={{{alemus_saje}}} &nbsp;m}} }} <!-- -->{{#if: {{{koskâalodâh|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– koskâmiärálâš alodâh|siskáldâs={{{koskâalodâh}}} &nbsp;m}} }} <!-- -->{{#if: {{{vyeligumos_saje|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– vyeligumos saje|siskáldâs={{{vyeligumos_saje}}} &nbsp;m}} }} <!-- -->{{#if: {{{postâuánádâs|}}} {{{ISO-koodi|}}}| {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{postâuánádâs|}}} {{{ISO-koodi|}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Uánádâsah|siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{postâuánádâs|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– postâuánádâs|siskáldâs={{{postâuánádâs}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ISO-koodi|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=– [[ISO 3166|ISO&nbsp;3166-2]]|siskáldâs={{{ISO-koodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{uásistaatâ_jiellâhnommâ|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{uásistaatâ_jiellâhnommâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jiellâhnommâ|siskáldâs=''{{{uásistaatâ_jiellâhnommâ}}}'' }} }} <!-- -->{{#if: {{{uásistaatâ_motto|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{uásistaatâ_motto|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Motto|siskáldâs=''{{{uásistaatâ_motto}}}'' }} }} <!-- -->{{#if: {{{uásistaatâlaavlâ|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{uásistaatâlaavlâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Laavlâ|siskáldâs=''{{{uásistaatâlaavlâ}}}'' }} }} <!-- -->{{#if: {{{uásistaatâlaavlâ_tiätuvuárkká|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= |siskáldâs=<br/><div class="center">[[Tiätuvuárkká:{{{uásistaatâlaavlâ_tiätuvuárkká}}}]]</div>}}}} <!-- -->{{#if: {{{sijđo_URI|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{Tiätuloová/liŋkkâ|liŋkkâ=http://{{{sijđo_URI}}}/|siskáldâs={{{sijđo_URI}}} }} }}</includeonly> <noinclude> <pre style="overflow: auto"> {{Ovtâstum staatâi uásistaatâ | nommâ = | uásistaatâ_ubâ_nommâ = | lippu = | vaakun = | nommâ-genetiivist = | kárttá = | uáivikaavpug = | kaavpug = | kuvernöör = | virgálâš_kielâ = | vijđodâh = | eennâm_vijđodâh = | čäcvijđodâh = | čäcvijđodâh_% = | ässeeloho = | ässeeloho_ihe = | ässeesaahâdvuotâ = | servâmpeivi = | oornigloho = | äigistielâs = | kesiäigi = | alemus_saje = | koskâalodâh = | vyeligumos_saje = | postâuánádâs = | ISO-koodi = | uásistaatâ_jiellâhnommâ = | uásistaatâ_motto = | uásistaatâlaavlâ = | uásistaatâlaavlâ_tiätuvuárkká = | sijđo_URI = }}</pre> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] [[Luokka:Ovtâstum staatâi myenstereh|Uásistaatâ]] </noinclude> e35i9u3xi17i2qhry35qpchpx5oe6er 10 134 161367 158160 2026-10-31T22:55:58Z Yupik 23 Eennâmtieđâmyenstereh 161367 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Tiätuloová | fáddá = staatâ | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ | siskáldâs= <big>{{{nommâ}}}</big>{{#if: {{{noomah_virgálijn_kielâin|}}} |<br>''{{{noomah_virgálijn_kielâin}}}'' }}| lasestiijlah=padding-top: 3px; padding-bottom: 3px; line-height: 120%;| fáddá= staatâ }} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{lippu|}}} |{{Tiätuloová/koveh | style = text-align: center; vertical-align: middle; border-bottom: 1px solid #{{Fáddá/robdâ|kuávlu}}; padding: 0.4em 0.8em 0.4em 0.8em; | kove1 = {{{lippu}}} | kovetekstâ1 = {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} lippu|lippu]]</small> }} | kobdodâh1 = 130px | kove2 = {{{vaakun}}} | kovetekstâ2 = {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} vaakun|vaakun]]</small>}} | kobdodâh2 = 100px }} }} <!-- -->{{#if: {{{sajadâh|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{sajadâh}}} | kovetekstâ= {{#if: {{{sajadâh-čielgiittâs|}}} |{{{sajadâh-čielgiittâs}}} }}| siskáldâs={{{sajadâh }}} }} }} <!-- tiäturaddalâs -->{{#if: {{{staatâhäämi|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Staatâhäämi | siskáldâs={{{staatâhäämi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ tááláš-staatâjođetteijee|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{tááláš-staatâjođetteijee|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{staatâjođetteijee-tittel|Staatâjođetteijee}}} |siskáldâs={{{tááláš-staatâjođetteijee}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{tááláš-haldâttâhjođetteijee|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{haldâttâhjođetteijee-tittel|Haldâttâhjođetteijee}}} |siskáldâs={{{tááláš-haldâttâhjođetteijee}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{ uáivikaavpug|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{uáivikaavpug|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Uáivikaavpug]] | siskáldâs={{{uáivikaavpug}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{eres-kaavpugeh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{eres-kaavpugeh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Eres kaavpugeh | siskáldâs={{{eres-kaavpugeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Vijđodâh | siskáldâs={{{vijđodâh}}} km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{sisčääci_%|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– sisčääci | siskáldâs={{{sisčääci_%}}} % <br> }} }} <!-- -->{{#if: {{{alodâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Alodâh | siskáldâs={{{alodâh}}} m }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Ässeeloho <small>([[{{{ässeeloho_ihe}}}|{{{ässeeloho_ihe}}}]])</small> | siskáldâs={{{ässeeloho}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeesaahâdvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1| nommâ=– ässeesaahâdvuotâ | siskáldâs={{{ässeesaahâdvuotâ}}} ässed/km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{aalmugstuárrum|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs |no-b=1| nommâ=– aalmugstuárrum | siskáldâs={{{aalmugstuárrum}}} % <small>([[{{{aalmugstuárrum_ihe}}}|{{{aalmugstuárrum_ihe}}}]])</small> }} }} <!-- -->{{#if: {{{virgáliih-kielah|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{ virgáliih-kielah |}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ= Virgáliih kielah | siskáldâs={{{virgáliih-kielah}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{aalmugkielah |}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{ aalmugkielah |}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ= Aalmugkielah | siskáldâs={{{aalmugkielah}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{vaaluut|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vaaluut|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Vaaluut | siskáldâs={{{vaaluut}}} {{#if: {{{vaaluut-tubdâldâh|}}} |([[ISO 4217|{{{vaaluut-tubdâldâh}}}]]) }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{bap|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{bap-ihe|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ = [[Bruttoaalmugpyevtittâs|BAP]] {{#if: {{{bap-ihe|}}} |<small>([[{{{bap-ihe}}}|{{{bap-ihe}}}]])</small>}} | siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{bap|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1| nommâ=– ohtsis | siskáldâs={{{bap}}} USD }} }} <!-- -->{{#if: {{{bap-per-ässee|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs |no-b=1| nommâ=– per ässee | siskáldâs={{{bap-per-ässee}}} USD }} }} <!-- -->{{#if: {{{hdi|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{hdi-ihe|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ = [[HDI]] {{#if: {{{hdi-ihe|}}} |<small>([[{{{hdi-ihe}}}|{{{hdi-ihe}}}]])</small>}} | siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{hdi|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1| nommâ=– ohtsis | siskáldâs={{{hdi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâmtuálu|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{eennâmtuálu|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Iäláttâsrááhtus (BAP:st) | siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâmtuálu|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1| nommâ=– eennâmtuálu| siskáldâs={{{eennâmtuálu}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{palvâlusah|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs |no-b=1| nommâ=– palvâlusah| siskáldâs={{{palvâlusah}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ráhtálâšvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs |no-b=1| nommâ=– ráhtálâšvuotâ| siskáldâs={{{ráhtálâšvuotâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâmuási|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{eennâmuási|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Eennâmuási| siskáldâs={{{eennâmuási}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{naaburenâmeh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=Naaburenâmeh | siskáldâs={{{naaburenâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{äigi|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Äigi | siskáldâs={{{äigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kesiäigi|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– kesiäigi | siskáldâs={{{kesiäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{jiečânâsvuotâ|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{jiečânâsvuotâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Jiečânâsvuotâ | siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{jiečânâsvuotâ-kiäst|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– {{{jiečânâsvuotâ-kiäst}}} | siskáldâs={{{jiečânâsvuotâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{uánádâs|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{uánádâs|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Uánádâs | siskáldâs={{{uánádâs}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{fiävruin|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– fiävruin | siskáldâs={{{fiävruin}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdemmašinijn|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | no-b=1 | nommâ=– kirdemmašinijn | siskáldâs={{{kirdemmašinijn}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{jotolâh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{jotolâh|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Jotolâh | siskáldâs=[[Uálgis- já čižetpiälásâš jotolâh|{{{jotolâh}}}]] }} }} <!-- -->{{#if: {{{sundenummeer|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{sundenummeer|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Aalmugijkoskâsâš sundenummeer|Sundenummeer]] | siskáldâs={{{sundenummeer}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{internet TLD|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{internet TLD|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Internet TLD]] | siskáldâs={{{internet TLD}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{motto|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{motto|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Motto | siskáldâs={{{motto}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{aalmuglaavlâ|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{aalmuglaavlâ|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Aalmuglâšlaavlâ | siskáldâs=''{{{aalmuglaavlâ}}}'' }} }} <!-- -->{{#if: {{{aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= |siskáldâs=<br><div class="center"> [[Tiätuvuárkká:{{{aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká}}}]]</div>}}}} <!-- -->{{#if: {{{oovdiš-staatah|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{oovdiš-staatah|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Oovdiš staatâ(h) | siskáldâs={{{oovdiš-staatah}}} }} }} }}</includeonly> <noinclude> Taat lii myenster staatâi várás. <pre style="overflow: auto"> {{Staatâ tiäđuh | nommâ = | noomah_virgálijn_kielâin = | lippu = | vaakun = | nommâ-genetiivist = | sajadâh = | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = | staatâjođetteijee-tittel = | tááláš-staatâjođetteijee = | haldâttâhjođetteijee-tittel = | tááláš-haldâttâhjođetteijee = | uáivikaavpug = | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = | aalmugkielah = | vaaluut = | vaaluut-tubdâldâh = | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = | sundenummeer = | internet TLD = | motto = | aalmuglaavlâ = | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }}</pre> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] <templatedata> { "params": { "nommâ": { "type": "string", "required": true }, "noomah_virgálijn_kielâin": { "type": "string", "suggested": true }, "lippu": { "type": "wiki-file-name", "required": true }, "nommâ-genetiivist": { "type": "string", "required": true }, "vaakun": { "type": "wiki-file-name", "required": true }, "sajadâh": { "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "sajadâh-čielgiittâs": { "type": "string", "suggested": true }, "staatâhäämi": { "type": "string", "suggested": true }, "tááláš-staatâjođetteijee": { "type": "string", "suggested": true }, "staatâjođetteijee-tittel": { "type": "string", "suggested": true }, "tááláš-haldâttâhjođetteijee": { "type": "string", "suggested": true }, "haldâttâhjođetteijee-tittel": { "type": "string", "suggested": true }, "uáivikaavpug": { "type": "string", "suggested": true }, "eres-kaavpugeh": { "type": "string", "suggested": true }, "vijđodâh": { "type": "string", "suggested": true }, "sisčääci_%": { "type": "string" }, "alodâh": { "type": "string" }, "ässeeloho": { "type": "string", "suggested": true }, "ässeeloho_ihe": { "type": "string", "suggested": true }, "ässeesaahâdvuotâ": { "type": "string" }, "aalmugstuárrum": { "type": "string" }, "aalmugstuárrum_ihe": { "type": "string" }, "virgáliih-kielah": { "type": "string", "suggested": true }, "aalmugkielah": { "type": "string", "suggested": true }, "vaaluut": { "type": "string", "suggested": true }, "vaaluut-tubdâldâh": { "type": "string", "suggested": true }, "bap": { "type": "string" }, "bap_ihe": { "type": "string" }, "bap-per-ässee": { "type": "string" }, "hdi": { "type": "string" }, "hdi_ihe": { "type": "string" }, "eennâmtuálu": { "type": "string" }, "palvâlusah": { "type": "string" }, "ráhtálâšvuotâ": { "type": "string" }, "eennâmuási": { "type": "string" }, "naaburenâmeh": { "aliases": [ "ránnjástaatah" ], "type": "string" }, "äigi": { "type": "string", "suggested": true }, "kesiäigi": { "type": "string", "suggested": true }, "jiečânâsvuotâ": { "type": "string", "suggested": true }, "jiečânâsvuotâ-kiäst": { "type": "string", "suggested": true }, "uánádâs": { "type": "string", "suggested": true }, "fiävruin": { "type": "string" }, "kirdemmašinijn": { "type": "string" }, "jotolâh": { "type": "string", "suggested": true }, "sundenummeer": { "type": "string", "suggested": true }, "internet TLD": { "type": "string", "suggested": true }, "motto": { "type": "string", "suggested": true }, "aalmuglaavlâ": { "type": "string", "suggested": true }, "aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká": { "type": "wiki-file-name", "suggested": true }, "oovdiš-staatah": { "aliases": [ "ovdiih staatah" ], "type": "string" } }, "format": "block" } </templatedata></noinclude> jcqq1aqes42ty3kfrwl53izekkbdn7l 0 475 161315 141182 2026-10-31T15:30:53Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Keđgiplaneteh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161315 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:The Blue Marble (remastered).jpg|thumb|Eennâmpállu kovvejum Apollo 17:st.]] [[Tiätuvuárkká:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] '''Eennâmpállu''' ađai '''Tellus''' lii [[Piäiváš|Piäiváást]] kuálmádin aldemus [[plaaneet]]. Ton [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]. Eennâmpáálu koskâ [[Piäiváš|Piäivážân]] lii suullân 150 miljovn [[kilomeetter]]id ađai ohtâ [[Täsnitieđâlâš ohtâdâh]]. Eennâmpállu lii [[Piäiváškodde|piäiváškode]] sahâdumos já viđâdin stuárráámus [[plaaneet]]. Eennâmpállu šoodâi suullân 4,5 miljovn ihheed tassaaš. Eennâmpállu lii nuuvt kočodum [[keđgiplaaneet]] tondiet ko tast lii meetaalvááimus, sudes loovdâ já kiddâdis korrâ. Eennâmpáálust lii meid [[áimukerdi]], já tot lii [[Mars]] lasseen [[Piäiváškodde|piäiváškode]] áinoo [[plaaneet]], mast lii kavnum kolgosčääci. Eennâmpállu lii [[Maailmubâlâšvuotâ|maailmubâlâšvuođâ]] áinoo saje, kost lii kavnum eellim. Eennâmpáálust lii ohtâ [[máánu]]. Eennâmpáálu máánu lii koskâvuođâlávt [[Piäiváškodde|piäiváškode]] stuárráámus [[máánu]], jis ton stuáruduv verdid [[emiplaaneet]] stuárudâhân. == Rááhtus == === Keerdih === [[File:Jordens inre.svg|thumb|left|Eennâmpáálu meekaanlâš rááhtus]] Eennâmpáálu puáhtá jyehiđ kemiallâš jiešvuođâi mieldi neelji kiärdán: koorân, lovdui sehe olgo- já sisváimusân. Eennâm koorâ assaavuotâ lii koskâmiärálávt 40 kilomeetterid. Korrâ lii eennâmpáálu saijaavuođâst suulân ohtâ prooseent já massaast tuše 0,4 prooseent. Korrâ siskeeld eromâšávt kepis amnâsijd, tego [[pii]], [[happi|haapi]], [[alumiin]], [[kalsium]] já [[ryevdi]] ovtâstuvâid. Eennâmpáálu korrâuásist láá suulân kyehtlov [[litosfáárráptu]]d, moh kobđoh [[astenosfáár]]in kočodum keerdi alne lovduu pajeuásist. Rááptuh lihâdeh ohtânmaanoost já tovâtteh eennâmtuárgástâsâid já vulkaanlii tooimâ. Jis rááptuh iäráneh, te šadda uđđâ merâponne, já jis toh lihâdeh nubijdis njeigâ, te šaddeh váráduvah. Eennâmpáálu loovdâ álgá koorâ vyelni 40 kilomeetterist já tot juátkoo 2 900 kilomeetter kieŋŋâlvuotân. Loovdâ saijaavuotâ lii 84 prosenttid, já massa lii 67 prosenttid ubâ eennâmpáálu saijaavuođâst já massaast. Lovduu ovtâstuvah láá enâmustáá haapi, magnesium, ryevdi já pii ovtâstuvah, moh láá toškâ orroomhäämist. Vááimus álgá lovduu maŋa 2 900 kilomeetterist já tot juáhhoo olgo- já sisváimusin. Olgovááimus lii 2 900–5 200 já sisvááimus 5 200–6 370 kilomeetter kieŋŋâlvuođâst. Váimus saijaavuotâ lii 15 prosenttid já massa 32 prosenttid ubâ Eennâmpáálu massaast já saijaavuođâst. Merhâšittee massa šadda tast, ete váimusist láá ryevdi já [[nikkel]]. Olgováimus olgouási liegâsvuotâ lii suulân 3 000 °C já tot lii kolgos häämist. Sisváimus liegâsvuotâ lii joba 6 000 °C, mut teedâ tobbeen lii nuuvt koorâs, ete tot lii toškâ orroomhäämist. Meekaanlâš jiešvuođâi mieldi Eennâmpáálu puáhtá jyehiđ litosfáárin, astenosfáárin, mesosfáárin já váimusin. Litosfáár lii tooškâs já ton kieŋŋâlvuotâ lii suulân 100 kilomeetterid. Astenosfáár lii masa kolgos, mut ton [[viskositeet]] lii viehâ styeres. Astenosfáárist tábáhtuvá virdedem, mii vaaigut litosfäärráptui liihâdmân. Mesosfáár lii lovduu vyeliuásist já tot lii toškâsub ko astenosfáár. === Čäcikerdi === Eennâmpáálu aaseest stuárráámus uási lii [[čääci]]. Masa puoh Eennâmpáálu čääci lii sálttáás [[meerâ|merâčääci]], já sältittemes savjâčääsist stuárráámus uási lii jieŋâduvâin já loopah javrijn, juuvâin sehe ponnečääccin. Čäcikiärdán kulá meid áimukeerdi čääci. === Áimukerdi === {{Válduartikkâl|[[Eennâm áimukerdi]]}} Eennâmpáálu pirrâ lii áimukerdin kočodum saje. Áimukeerdist láá fysikaallávt já kemiallávt maaŋgâlágáneh keerdih já ton saahâdvuotâ uccán, ko sirdâšuvá pajas. Áimukeerdi merhâšitteemuuh kaasuh láá typpi (78 %), happi (21 %), [[argon]] (0,9 %) já [[čiđđâdioksid]] (0,04 %). Ko kiäččá áimukeerdi Enâmist, te tot lii šiev šooŋâ ääigi čuovjâd. Ivne lii tast kiddâ, ete [[Piäiváš|Piäiváá]] čuovâ [[Sirroom|siro]] ({{k-fi|sirota}}) áimukeerdist já čuovjis čuovâ siro uánihumos párukukkoduv tiet enâmustáá. Ko Piäiváš luáštá, te čuovâ jotá áimukeerdist kuhheeb määđhi já čuovjis ivne siro meddâl já kuhheeb párukukkoduv ruopsis ivne uáinoo eenâb. Jis čuovâ ij siroččii áimukeerdist, te alme ličij ain čappâd. ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == * ''Cantell, Jutila, Lappalainen & Sorvali: GEOS 2. Sanoma Pro Oy ISBN 978-952-63-4285-6'' <small>(suomâkielân)</small> {{Template:Piäiváškodde}} [[Luokka:Eennâmpállu|*]] ox70btjphwhxkk92bbofcaqsxxwm4wk 0 639 161285 145675 2026-10-31T14:53:12Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Piäiváškode planeteh]]; Lasettij [[Luokka:Jupiter]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161285 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jupiter family.jpg|thumb|upright=1.5|Jupiter já ton galileolâš máánuh: Io, Europa, Ganymedes já Callisto]] '''Jupiter''' lii [[plaaneet]] [[Mars]] já [[Saturnus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] viđâdin aldemus plaaneet. Jupiter [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], Jupiter-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Ton juurrâm Piäiváá pirrâ pištá 11,86 ihheed. Plaaneet lyeddejeijee lii ohtnubáloh kerdid stuárráb ko Eennâm lyeddejeijee, já ton massa lii kulmâčyet kerdid eenâb ko Enâmist. Jupiter lii-uv planetij jietânâs. Tastko ton juurrâmsuonjâr lii 777 miljovn kilomeetterid, kukkenorroo Piäiváš ij jur lieggii ige čuovvii tom. Eellim ij lah máhđulâš Jupiterist.<ref>Geoffrey Cornelius & Paul Devereux 2003: Verborgen taal van sterren en planeten. Een visuele reis door hemelse mysteries. Librero. Čujottum 30.7.2021 <small>(hollandkielân)</small></ref> == Jupiter máánuh == Ive 2023 räi Jupiterist lijjii kavnum ohtsis 92<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons|nommâ=Moons|tahhee=Sheppard, Scott S.|almostittem=sites.google.com|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/Facts_about_Jupiter|nommâ=Facts about Jupiter|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> máánnud, main 4 láá galileoliih máánuh: # Io # Europa – Europa-máánust lii täsivis jieŋâase, mast láá ruáiruh. Arvâluvvoo, et suullân 15 kilomeetterid jieŋâ vyelni ličij suullân 100 kilomeetterid čääci.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/The_moons_of_Jupiter_What_will_Juice_discover|nommâ=The moons of Jupiter: What will Juice discover?|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> # Ganymedes – Ganymedes lii [[piäiváškodde|piäiváškode]] stuárráámus máánu, já tast lii [[happi|haapi]] siskeldittee kaasuriggee já meid magneetkieddi, moh iä kavnuu eres máánuin.<ref name="esa"/> # Callisto – Callisto lii Jupiter nubben stuárráámus máánu, mast láá ennuv kraattereh.<ref name="esa"/> Ive 2025 tiäđust lijjii 95 máánnud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref> Jo ive [[1610]] täsnitiettee [[Galileo Galilei]] skihtij káiduspocceinis Jupiterân já ooinij ton nelji máánu: Io, Europa, Callisto já Ganymedes. Taah kočoduvvojeh suu noomâ mield galileolâš máánnun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/13/jupiter-jienamaanuid-totkee-rakkeet-paccoo-onne-kuhes-tutkammaatkan/|nommâ=Jupiter jieŋâmáánuid totkee rakkeet páččoo onne kuhes tutkâmmáátkán|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Jupiter|*]] p7ai4dj4oae5qzem5e67pjrazxdfhb5 161286 161285 2026-10-31T14:53:41Z Yupik 23 [[Jupiter máánuh|máánnud]] 161286 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jupiter family.jpg|thumb|upright=1.5|Jupiter já ton galileolâš máánuh: Io, Europa, Ganymedes já Callisto]] '''Jupiter''' lii [[plaaneet]] [[Mars]] já [[Saturnus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] viđâdin aldemus plaaneet. Jupiter [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], Jupiter-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Ton juurrâm Piäiváá pirrâ pištá 11,86 ihheed. Plaaneet lyeddejeijee lii ohtnubáloh kerdid stuárráb ko Eennâm lyeddejeijee, já ton massa lii kulmâčyet kerdid eenâb ko Enâmist. Jupiter lii-uv planetij jietânâs. Tastko ton juurrâmsuonjâr lii 777 miljovn kilomeetterid, kukkenorroo Piäiváš ij jur lieggii ige čuovvii tom. Eellim ij lah máhđulâš Jupiterist.<ref>Geoffrey Cornelius & Paul Devereux 2003: Verborgen taal van sterren en planeten. Een visuele reis door hemelse mysteries. Librero. Čujottum 30.7.2021 <small>(hollandkielân)</small></ref> == Jupiter máánuh == Ive 2023 räi Jupiterist lijjii kavnum ohtsis 92<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons|nommâ=Moons|tahhee=Sheppard, Scott S.|almostittem=sites.google.com|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/Facts_about_Jupiter|nommâ=Facts about Jupiter|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Jupiter máánuh|máánnud]], main 4 láá galileoliih máánuh: # Io # Europa – Europa-máánust lii täsivis jieŋâase, mast láá ruáiruh. Arvâluvvoo, et suullân 15 kilomeetterid jieŋâ vyelni ličij suullân 100 kilomeetterid čääci.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/The_moons_of_Jupiter_What_will_Juice_discover|nommâ=The moons of Jupiter: What will Juice discover?|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> # Ganymedes – Ganymedes lii [[piäiváškodde|piäiváškode]] stuárráámus máánu, já tast lii [[happi|haapi]] siskeldittee kaasuriggee já meid magneetkieddi, moh iä kavnuu eres máánuin.<ref name="esa"/> # Callisto – Callisto lii Jupiter nubben stuárráámus máánu, mast láá ennuv kraattereh.<ref name="esa"/> Ive 2025 tiäđust lijjii 95 máánnud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref> Jo ive [[1610]] täsnitiettee [[Galileo Galilei]] skihtij káiduspocceinis Jupiterân já ooinij ton nelji máánu: Io, Europa, Callisto já Ganymedes. Taah kočoduvvojeh suu noomâ mield galileolâš máánnun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/13/jupiter-jienamaanuid-totkee-rakkeet-paccoo-onne-kuhes-tutkammaatkan/|nommâ=Jupiter jieŋâmáánuid totkee rakkeet páččoo onne kuhes tutkâmmáátkán|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Jupiter|*]] o1yuyy1b9tge73ip1tmcvuboqmafn59 161287 161286 2026-10-31T14:54:34Z Yupik 23 /* Jupiter máánuh */ 161287 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jupiter family.jpg|thumb|upright=1.5|Jupiter já ton galileolâš máánuh: Io, Europa, Ganymedes já Callisto]] '''Jupiter''' lii [[plaaneet]] [[Mars]] já [[Saturnus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] viđâdin aldemus plaaneet. Jupiter [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], Jupiter-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Ton juurrâm Piäiváá pirrâ pištá 11,86 ihheed. Plaaneet lyeddejeijee lii ohtnubáloh kerdid stuárráb ko Eennâm lyeddejeijee, já ton massa lii kulmâčyet kerdid eenâb ko Enâmist. Jupiter lii-uv planetij jietânâs. Tastko ton juurrâmsuonjâr lii 777 miljovn kilomeetterid, kukkenorroo Piäiváš ij jur lieggii ige čuovvii tom. Eellim ij lah máhđulâš Jupiterist.<ref>Geoffrey Cornelius & Paul Devereux 2003: Verborgen taal van sterren en planeten. Een visuele reis door hemelse mysteries. Librero. Čujottum 30.7.2021 <small>(hollandkielân)</small></ref> == Jupiter máánuh == Ive 2023 räi Jupiterist lijjii kavnum ohtsis 92<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons|nommâ=Moons|tahhee=Sheppard, Scott S.|almostittem=sites.google.com|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/Facts_about_Jupiter|nommâ=Facts about Jupiter|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Jupiter máánuh|máánnud]], main 4 láá [[galileoliih máánuh]]: # Io # Europa – Europa-máánust lii täsivis jieŋâase, mast láá ruáiruh. Arvâluvvoo, et suullân 15 kilomeetterid jieŋâ vyelni ličij suullân 100 kilomeetterid čääci.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/The_moons_of_Jupiter_What_will_Juice_discover|nommâ=The moons of Jupiter: What will Juice discover?|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> # Ganymedes – Ganymedes lii [[piäiváškodde|piäiváškode]] stuárráámus máánu, já tast lii [[happi|haapi]] siskeldittee kaasuriggee já meid magneetkieddi, moh iä kavnuu eres máánuin.<ref name="esa"/> # Callisto – Callisto lii Jupiter nubben stuárráámus máánu, mast láá ennuv kraattereh.<ref name="esa"/> Ive 2025 tiäđust lijjii 95 máánnud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref> Jo ive [[1610]] täsnitiettee [[Galileo Galilei]] skihtij káiduspocceinis Jupiterân já ooinij ton nelji máánu: Io, Europa, Callisto já Ganymedes. Taah kočoduvvojeh suu noomâ mield galileolâš máánnun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/13/jupiter-jienamaanuid-totkee-rakkeet-paccoo-onne-kuhes-tutkammaatkan/|nommâ=Jupiter jieŋâmáánuid totkee rakkeet páččoo onne kuhes tutkâmmáátkán|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Jupiter|*]] s1cv6h1a923h4cig5qfqagnot8ltk01 161288 161287 2026-10-31T14:55:25Z Yupik 23 /* Jupiter máánuh */ 161288 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jupiter family.jpg|thumb|upright=1.5|Jupiter já ton galileolâš máánuh: Io, Europa, Ganymedes já Callisto]] '''Jupiter''' lii [[plaaneet]] [[Mars]] já [[Saturnus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] viđâdin aldemus plaaneet. Jupiter [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], Jupiter-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Ton juurrâm Piäiváá pirrâ pištá 11,86 ihheed. Plaaneet lyeddejeijee lii ohtnubáloh kerdid stuárráb ko Eennâm lyeddejeijee, já ton massa lii kulmâčyet kerdid eenâb ko Enâmist. Jupiter lii-uv planetij jietânâs. Tastko ton juurrâmsuonjâr lii 777 miljovn kilomeetterid, kukkenorroo Piäiváš ij jur lieggii ige čuovvii tom. Eellim ij lah máhđulâš Jupiterist.<ref>Geoffrey Cornelius & Paul Devereux 2003: Verborgen taal van sterren en planeten. Een visuele reis door hemelse mysteries. Librero. Čujottum 30.7.2021 <small>(hollandkielân)</small></ref> == Jupiter máánuh == Ive 2023 räi Jupiterist lijjii kavnum ohtsis 92<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons|nommâ=Moons|tahhee=Sheppard, Scott S.|almostittem=sites.google.com|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/Facts_about_Jupiter|nommâ=Facts about Jupiter|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Jupiter máánuh|máánnud]], main 4 láá [[galileoliih máánuh]]: # [[Io (máánu)|Io]] # [[Europa (máánu)|Europa]] – Europa-máánust lii täsivis jieŋâase, mast láá ruáiruh. Arvâluvvoo, et suullân 15 kilomeetterid jieŋâ vyelni ličij suullân 100 kilomeetterid čääci.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/The_moons_of_Jupiter_What_will_Juice_discover|nommâ=The moons of Jupiter: What will Juice discover?|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> # [[Ganymedes (máánu)|Ganymedes]] – Ganymedes lii [[piäiváškodde|piäiváškode]] stuárráámus máánu, já tast lii [[happi|haapi]] siskeldittee kaasuriggee já meid magneetkieddi, moh iä kavnuu eres máánuin.<ref name="esa"/> # [[Callisto (máánu)|Callisto]] – Callisto lii Jupiter nubben stuárráámus máánu, mast láá ennuv kraattereh.<ref name="esa"/> Ive 2025 tiäđust lijjii 95 máánnud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref> Jo ive [[1610]] täsnitiettee [[Galileo Galilei]] skihtij káiduspocceinis Jupiterân já ooinij ton nelji máánu: Io, Europa, Callisto já Ganymedes. Taah kočoduvvojeh suu noomâ mield galileolâš máánnun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/13/jupiter-jienamaanuid-totkee-rakkeet-paccoo-onne-kuhes-tutkammaatkan/|nommâ=Jupiter jieŋâmáánuid totkee rakkeet páččoo onne kuhes tutkâmmáátkán|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Jupiter|*]] kokhtvjpiv1n06lwuaf3jsdxkrp1ju6 161289 161288 2026-10-31T14:59:28Z Yupik 23 161289 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jupiter family.jpg|thumb|upright=1.5|Jupiter já ton [[galileoliih máánuh|galileolâš máánuh]]: [[Io (máánu)|Io]], [[Europa (máánu)|Europa]], [[Ganymedes]] já [[Kallisto (máánu)|Kallisto]]]] '''Jupiter''' lii [[plaaneet]] [[Mars]] já [[Saturnus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] viđâdin aldemus plaaneet. Jupiter [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], Jupiter-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Ton juurrâm Piäiváá pirrâ pištá 11,86 ihheed. Plaaneet lyeddejeijee lii ohtnubáloh kerdid stuárráb ko Eennâm lyeddejeijee, já ton massa lii kulmâčyet kerdid eenâb ko Enâmist. Jupiter lii-uv planetij jietânâs. Tastko ton juurrâmsuonjâr lii 777 miljovn kilomeetterid, kukkenorroo Piäiváš ij jur lieggii ige čuovvii tom. Eellim ij lah máhđulâš Jupiterist.<ref>Geoffrey Cornelius & Paul Devereux 2003: Verborgen taal van sterren en planeten. Een visuele reis door hemelse mysteries. Librero. Čujottum 30.7.2021 <small>(hollandkielân)</small></ref> == Jupiter máánuh == Ive 2023 räi Jupiterist lijjii kavnum ohtsis 92<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons|nommâ=Moons|tahhee=Sheppard, Scott S.|almostittem=sites.google.com|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/Facts_about_Jupiter|nommâ=Facts about Jupiter|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Jupiter máánuh|máánnud]], main 4 láá [[galileoliih máánuh]]: # [[Io (máánu)|Io]] # [[Europa (máánu)|Europa]] – Europa-máánust lii täsivis jieŋâase, mast láá ruáiruh. Arvâluvvoo, et suullân 15 kilomeetterid jieŋâ vyelni ličij suullân 100 kilomeetterid čääci.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/The_moons_of_Jupiter_What_will_Juice_discover|nommâ=The moons of Jupiter: What will Juice discover?|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> # [[Ganymedes]] – Ganymedes lii [[piäiváškodde|piäiváškode]] stuárráámus máánu, já tast lii [[happi|haapi]] siskeldittee kaasuriggee já meid magneetkieddi, moh iä kavnuu eres máánuin.<ref name="esa"/> # [[Kallisto (máánu)|Kallisto]] – Kallisto lii Jupiter nubben stuárráámus máánu, mast láá ennuv kraattereh.<ref name="esa"/> Ive 2025 tiäđust lijjii 95 máánnud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref> Jo ive [[1610]] täsnitiettee [[Galileo Galilei]] skihtij káiduspocceinis Jupiterân já ooinij ton nelji máánu: [[Io (máánu)|Io]], [[Europa (máánu)|Europa]], [[Kallisto (máánu)|Kallisto]] já [[Ganymedes]]. Taah kočoduvvojeh suu noomâ mield galileolâš máánnun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/13/jupiter-jienamaanuid-totkee-rakkeet-paccoo-onne-kuhes-tutkammaatkan/|nommâ=Jupiter jieŋâmáánuid totkee rakkeet páččoo onne kuhes tutkâmmáátkán|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Jupiter|*]] o2wkqmk5f9h93cy7km5eovmtttlcvrp 161290 161289 2026-10-31T14:59:36Z Yupik 23 161290 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jupiter family.jpg|thumb|upright=1.5|Jupiter já ton [[galileoliih máánuh|galileolâš máánuh]]: [[Io (máánu)|Io]], [[Europa (máánu)|Europa]], [[Ganymedes]] já [[Kallisto (máánu)|Kallisto]]]] '''Jupiter''' lii [[plaaneet]] [[Mars]] já [[Saturnus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] viđâdin aldemus plaaneet. Jupiter [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], Jupiter-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Ton juurrâm Piäiváá pirrâ pištá 11,86 ihheed. Plaaneet lyeddejeijee lii ohtnubáloh kerdid stuárráb ko Eennâm lyeddejeijee, já ton massa lii kulmâčyet kerdid eenâb ko Enâmist. Jupiter lii-uv planetij jietânâs. Tastko ton juurrâmsuonjâr lii 777 miljovn kilomeetterid, kukkenorroo Piäiváš ij jur lieggii ige čuovvii tom. Eellim ij lah máhđulâš Jupiterist.<ref>Geoffrey Cornelius & Paul Devereux 2003: Verborgen taal van sterren en planeten. Een visuele reis door hemelse mysteries. Librero. Čujottum 30.7.2021 <small>(hollandkielân)</small></ref> == Jupiter máánuh == Ive 2023 räi Jupiterist lijjii kavnum ohtsis 92<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons|nommâ=Moons|tahhee=Sheppard, Scott S.|almostittem=sites.google.com|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/Facts_about_Jupiter|nommâ=Facts about Jupiter|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Jupiter máánuh|máánnud]], main 4 láá [[galileoliih máánuh]]: # [[Io (máánu)|Io]] # [[Europa (máánu)|Europa]] – Europa-máánust lii täsivis jieŋâase, mast láá ruáiruh. Arvâluvvoo, et suullân 15 kilomeetterid jieŋâ vyelni ličij suullân 100 kilomeetterid čääci.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/The_moons_of_Jupiter_What_will_Juice_discover|nommâ=The moons of Jupiter: What will Juice discover?|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> # [[Ganymedes]] – Ganymedes lii [[piäiváškodde|piäiváškode]] stuárráámus máánu, já tast lii [[happi|haapi]] siskeldittee kaasuriggee já meid magneetkieddi, moh iä kavnuu eres máánuin.<ref name="esa"/> # [[Kallisto (máánu)|Kallisto]] – Kallisto lii Jupiter nubben stuárráámus máánu, mast láá ennuv kraattereh.<ref name="esa"/> Ive 2025 tiäđust lijjii 95 máánnud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref> Jo ive [[1610]] täsnitiettee [[Galileo Galilei]] skihtij káiduspocceinis Jupiterân já ooinij ton nelji máánu: [[Io (máánu)|Io]], [[Europa (máánu)|Europa]], [[Kallisto (máánu)|Kallisto]] já [[Ganymedes]]. Taah kočoduvvojeh suu noomâ mield galileolâš máánnun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/13/jupiter-jienamaanuid-totkee-rakkeet-paccoo-onne-kuhes-tutkammaatkan/|nommâ=Jupiter jieŋâmáánuid totkee rakkeet páččoo onne kuhes tutkâmmáátkán|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Jupiter|*]] q9ihj2b4ab540ugpbf51ic4v3u9tod7 161322 161290 2026-10-31T15:46:14Z Kumppi 5705 161322 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Jupiter family.jpg|thumb|upright=1.5|Jupiter já ton [[galileoliih máánuh]]: [[Io (máánu)|Io]], [[Europa (máánu)|Europa]], [[Ganymedes]] já [[Kallisto (máánu)|Kallisto]]]] '''Jupiter''' lii [[plaaneet]] [[Mars]] já [[Saturnus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] viđâdin aldemus plaaneet. Jupiter [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], Jupiter-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Ton juurrâm Piäiváá pirrâ pištá 11,86 ihheed. Plaaneet lyeddejeijee lii ohtnubáloh kerdid stuárráb ko Eennâm lyeddejeijee, já ton massa lii kulmâčyet kerdid eenâb ko Enâmist. Jupiter lii-uv planetij jietânâs. Tastko ton juurrâmsuonjâr lii 777 miljovn kilomeetterid, kukkenorroo Piäiváš ij jur lieggii ige čuovvii tom. Eellim ij lah máhđulâš Jupiterist.<ref>Geoffrey Cornelius & Paul Devereux 2003: Verborgen taal van sterren en planeten. Een visuele reis door hemelse mysteries. Librero. Čujottum 30.7.2021 <small>(hollandkielân)</small></ref> == Jupiter máánuh == Ive 2023 räi Jupiterist lijjii kavnum ohtsis 92<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons|nommâ=Moons|tahhee=Sheppard, Scott S.|almostittem=sites.google.com|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/Facts_about_Jupiter|nommâ=Facts about Jupiter|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Jupiter máánuh|máánnud]], main 4 láá [[galileoliih máánuh]]: # [[Io (máánu)|Io]] lii taan neelji máánust puoh aldemustáá Jupiter.<ref name="esa" /> # [[Europa (máánu)|Europa]]-máánust lii lätis jieŋâase, mast láá ruáiruh. Áárvu mield jieŋâ asodâh lii suullân 15 kilomeetterid já ton vyelni lii suullân 100 kilomeetterid čääci.<ref name="esa">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Juice/The_moons_of_Jupiter_What_will_Juice_discover|nommâ=The moons of Jupiter: What will Juice discover?|almostittem=www.esa.int|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> # [[Ganymedes]] lii [[piäiváškodde|piäiváškode]] stuárráámus máánu. Tast lii [[happi|haapi]] siskeldittee kaasuriggee já meid magneetkieddi, moh iä kavnuu eres máánuin.<ref name="esa"/> # [[Kallisto (máánu)|Kallisto]] lii Jupiter nubben stuárráámus máánu, mast láá ennuv kraattereh.<ref name="esa"/> Ive 2025 tiäđust lijjii 95 máánnud.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref> Jo ive [[1610]] täsnitiettee [[Galileo Galilei]] skihtij teleskoopijnis Jupiterân já ooinij ton nelji máánu: [[Io (máánu)|Io]], [[Europa (máánu)|Europa]], [[Kallisto (máánu)|Kallisto]] já [[Ganymedes]]. Taah kočoduvvojeh suu noomâ mield galileolâžžân máánnun.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/13/jupiter-jienamaanuid-totkee-rakkeet-paccoo-onne-kuhes-tutkammaatkan/|nommâ=Jupiter jieŋâmáánuid totkee rakkeet páččoo onne kuhes tutkâmmáátkán|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|čujottum=2023-04-13|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Jupiter|*]] 0y05lbmezcc9hgabxl1vnsv0tcpzs0v 0 871 161298 145887 2026-10-31T15:21:21Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Piäiváškode planeteh]]; Lasettij [[Luokka:Mars]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161298 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Mars Hubble.jpg|thumb|right|Mars]] '''Mars''' lii [[plaaneet]] [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] já [[Jupiter]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] niäljádin aldemus plaaneet. Nuuvtko Eennâmpállu já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]] Mars-uv jorá Piäiváá pirrâ. Mars [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]. == Mars máánuh == Marsist láá kyehti máánu: # Fobos (Phobos) # Deimos == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Keđgiplaneteh]] [[Luokka:Mars|*]] hv1zolu9rj1j0eph3672txirlh8hpfi 161316 161298 2026-10-31T15:30:57Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Keđgiplaneteh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161316 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Mars Hubble.jpg|thumb|right|Mars]] '''Mars''' lii [[plaaneet]] [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] já [[Jupiter]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] niäljádin aldemus plaaneet. Nuuvtko Eennâmpállu já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]] Mars-uv jorá Piäiváá pirrâ. Mars [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Mars symbol (fixed width).svg|16px|♂]]. == Mars máánuh == Marsist láá kyehti máánu: # Fobos (Phobos) # Deimos == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Mars|*]] n8p1k0hj43cssy4eu4ogareab9xdpzy 0 890 161299 145904 2026-10-31T15:21:42Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Piäiváškode planeteh]]; Lasettij [[Luokka:Merkurius]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161299 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|thumb|right|Merkurius]] [[Tiätuvuárkká:Mercury Internal Structure.svg|thumb|right| 1. Korrâ<br /> 2. Loovdâ<br /> 3. Vááimus]] '''Merkurius''', [[Piäiváškodde|piäiváškode]] ucemus [[plaaneet]], lii aldemustáá [[Piäiváš|Piäiváá]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]] Merkurius-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Merkurius [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Mercury symbol.svg|16px|☿]]. == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Keđgiplaneteh]] [[Luokka:Merkurius|*]] h2s7jez8htvs1qq1jegcbktf29zjeed 161317 161299 2026-10-31T15:31:00Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Keđgiplaneteh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161317 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Mercury in color - Prockter07 centered.jpg|thumb|right|Merkurius]] [[Tiätuvuárkká:Mercury Internal Structure.svg|thumb|right| 1. Korrâ<br /> 2. Loovdâ<br /> 3. Vááimus]] '''Merkurius''', [[Piäiváškodde|piäiváškode]] ucemus [[plaaneet]], lii aldemustáá [[Piäiváš|Piäiváá]]. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]] Merkurius-uv jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Merkurius [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Mercury symbol.svg|16px|☿]]. == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Merkurius|*]] p2f0bmh2kp8kii9r6ah052g4hu8ukrw 0 949 161277 157428 2026-10-31T14:46:20Z Zache-test 5619 /* Ässeeloho */ test 161277 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Вид на Исторический музей в сторону Красной площади.jpg|thumb|Moskova]] '''Moskova''' ({{k-ru|Москва́}}) lii [[Ruoššâ|Ruošâ]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Moscow|nommâ=Moscow {{!}} History, Geography, Population, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Historjá== Moskova vuáđudui [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi [[1147]]. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population chart|Q649}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Euroop}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} {{Euroop uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Moskova|*]] osjxitqb9eogm4ps5wdls1zerx5vnd3 161291 161277 2026-10-31T15:07:38Z Zache-test 5619 palautettu vanha versio 161291 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Вид на Исторический музей в сторону Красной площади.jpg|thumb|Moskova]] '''Moskova''' ({{k-ru|Москва́}}) lii [[Ruoššâ|Ruošâ]] stuárráámus kaavpug já [[uáivikaavpug]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/place/Moscow|nommâ=Moscow {{!}} History, Geography, Population, & Map {{!}} Britannica|almostittem=Encyclopedia Britannica|čujottum=2026-06-30|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Historjá== Moskova vuáđudui [[cuáŋuimáánu 4.]] peeivi [[1147]]. == Viehâdâh == === Ässeeloho === {{Population table|Q649}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Euroop}} {{Aasia uáivikaavpugeh}} {{Euroop uáivikaavpugeh}} [[Luokka:Moskova|*]] d7lyc4z6iy1b2j25piku6mobaditqff 0 977 161304 145984 2026-10-31T15:22:32Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Piäiváškode planeteh]]; Lasettij [[Luokka:Neptunus]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161304 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Neptune Voyager2 color calibrated.png|thumb|right|Neptunus]] '''Neptunus''' lii [[plaaneet]]. Tot lii [[Piäiváškodde|piäiváškode]] káávcád já olgomus [[plaaneet]]. Tot lii niäljádin stuárráámus planetijn čođâmittoos tááhust. Neptunus lii váhá stuárráábiššááš ko ton [[jyemehâšplaaneet]] [[Uranus]]. Neptunus jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ ohtii 164,8 ivveest. Nommâ lii adelum roomalii merâimmeel mield. Neptunus [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Neptune symbol.svg|16px|♆]]. Neptunus lii áinoo [[plaaneet]] [[piäiváškodde]]est, mii kavnui matematiiklâš rekinistmáin ige aiccâmáin. Ranskalâš täsnitiettee [[Alexist Bouvard]] ooinij, et Uranus juurâi komálávt. Talle jurdâččui, et ferttee leđe mottoom kavnâhánnáá [[plaaneet]], mii vaaigut Uranus liihâdmân. Kavnâhánnáá [[plaaneet]] saje uccui matematiiklávt, já tot huámášui meid [[Teleskoop|teleskoppáin]]. Maŋeláá meiddei ton stuárráb máánu, [[Triton]], kavnui. == Neptunus máánuh == Neptunusist láá ucemustáá neljinubáloh máánnud: #[[Despina]] #[[Galatea]] #[[Halimede]] #[[Laomedeia]] #[[Larissa]] #[[Naiad]] #[[Nereid]] #[[Neso]] #[[Proteus]] #[[Psamathe]] #[[Sao]] #[[Thalassa]] #[[Triton]] #[[S/2004 N1]] == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Neptunus|*]] 9bgmo6lrwh9fhc22wslx15wrlu3iy36 0 1573 161301 146191 2026-10-31T15:22:14Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161301 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumbnail|right|upright=1.5|Saturnus]] [[Tiätuvuárkká:Voyager 2 - Saturn Rings - 3085 7800 2.png|thumbnail|right|Saturnus riggeeh]] [[Tiätuvuárkká:Cassini - four Saturn Moons.jpg|thumbnail|right|Saturnus já 4 taan máánuin: Titan (stuárráámus), Dione, Prometeus já Telesto.]] '''Saturnus''' lii [[plaaneet]] [[Jupiter]] já [[Uranus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] kuđâdin aldemus plaaneet. Saturnus lii nubben stuárráámus plaaneet Jupiter maŋa. Sehe Saturnus já Jupiter láá kaasuplaneteh. Saturnus saijaasvuotâ lii 318 kerdid [[Eennâm]] saijaasvuotä, já ton lyeddejeijee lii pajeláhháá 120 700 kilomeetterid. Tot lii Piäiváást 1 426 kilomeetter keččin, já taat plaaneet lii vakšum jo antiik aaigij rääjist. Tot uáinoo hyenebeht ko Jupiter, [[Venus]] teikä [[Mars]]. Tast láá riggeeh pirrâ, moh láá jiäŋŋum keeđgih. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], meid Saturnus jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Saturnus [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]. == Saturnus máánuh == Saturnus juurrâmroođijn láá ohtsis 274 máánnud (ive 2025), moh láá masa siämmáá ennuv ko piäiváškode eres planetijn láá máánuh ohtsis. Tain 128 kávnojii ive 2025. Toh kávnojii Canada France Havaiji -teleskoppáin [[Havaiji]]st. Tain teleskoppáin siämmáš totkeejuávkku tuuđhâi Saturnus pirrâs jo iivij 2019–2021. Talle kávnojii 62 uđđâ máánnud sehe meerhah tast, ete Saturnus pirrâ joreh vala ennuv eenâb uccâ máánuh. Tondiet täsnitietteeh halijdii-uv tutkâđ siämmáid kuávluid lase. Uđđâ máánuh láá tuođânálásávt šoddâm stuárráábij máánui suoččâmij peht, ađai toh láá uásih stuárráábijn máánuin. Nubbe máhđulâšvuotâ lii tot, ete [[koomeet]] lii tovle suoččâm máánun tâi máánu kometân, jeđe máánu lii tuššâm pitážin. Puoh ive 2025 kavnum máánuh annojeh [[epinjuolgâduslâš máánu|epinjuolgâduslâžžân máánnun]]. Tot meerhâš tom, ete toi čoođâmitto lii enâmustáá 2−4 kilomeetter, iäge toh lah aldagin páálu hámásiih.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/science/2025/mar/11/astronomers-discover-128-new-moons-orbiting-saturn?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Astronomers discover 128 new moons orbiting Saturn|tahhee=Devlin, Hannah|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-03-11|čujottum=2025-04-01|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Saturnus stuárráámus máánu lii [[Titan]]. Ton čoođâmitto lii 2 574,73 ± 0,09 kilomeetterid.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Zebker, Howard A. et al.|Paječaalâ=Size and Shape of Saturn's Moon Titan|Almostittem=Science|Äigimuddo=2009-05-15|Ihekerdi=324|Nummeer=5929|Siijđoh=921–923|Doi=10.1126/science.1168905|Issn=0036-8075|www=https://web.archive.org/web/20200212021254/https://pdfs.semanticscholar.org/7ec3/29458f5dabfa6c370476df8236779941f93f.pdf|Kielâ={{en}}}}</ref> Titan lii pelnubkiärdásâš Eennâm [[Mánudâš|Mánudáá]] háárán já stuárráb ko [[Merkurius]]-plaaneet. Tot puáhtá uáiniđ Enâmist-uv kiijkáráin. Saturnus máánuh láá iänááš-uv avalii jieŋâst, mii ij vaarâ lah kuássin suddâmgin. == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} 6y6zxprpxnyvnfagi9ln3qkdhk8ym8k 161302 161301 2026-10-31T15:22:20Z Yupik 23 Lasettij [[Luokka:Saturnus]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161302 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|thumbnail|right|upright=1.5|Saturnus]] [[Tiätuvuárkká:Voyager 2 - Saturn Rings - 3085 7800 2.png|thumbnail|right|Saturnus riggeeh]] [[Tiätuvuárkká:Cassini - four Saturn Moons.jpg|thumbnail|right|Saturnus já 4 taan máánuin: Titan (stuárráámus), Dione, Prometeus já Telesto.]] '''Saturnus''' lii [[plaaneet]] [[Jupiter]] já [[Uranus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] kuđâdin aldemus plaaneet. Saturnus lii nubben stuárráámus plaaneet Jupiter maŋa. Sehe Saturnus já Jupiter láá kaasuplaneteh. Saturnus saijaasvuotâ lii 318 kerdid [[Eennâm]] saijaasvuotä, já ton lyeddejeijee lii pajeláhháá 120 700 kilomeetterid. Tot lii Piäiváást 1 426 kilomeetter keččin, já taat plaaneet lii vakšum jo antiik aaigij rääjist. Tot uáinoo hyenebeht ko Jupiter, [[Venus]] teikä [[Mars]]. Tast láá riggeeh pirrâ, moh láá jiäŋŋum keeđgih. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]], meid Saturnus jorá [[Piäiváš|Piäiváá]] pirrâ. Saturnus [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Saturn symbol (fixed width).svg|16px|♄]]. == Saturnus máánuh == Saturnus juurrâmroođijn láá ohtsis 274 máánnud (ive 2025), moh láá masa siämmáá ennuv ko piäiváškode eres planetijn láá máánuh ohtsis. Tain 128 kávnojii ive 2025. Toh kávnojii Canada France Havaiji -teleskoppáin [[Havaiji]]st. Tain teleskoppáin siämmáš totkeejuávkku tuuđhâi Saturnus pirrâs jo iivij 2019–2021. Talle kávnojii 62 uđđâ máánnud sehe meerhah tast, ete Saturnus pirrâ joreh vala ennuv eenâb uccâ máánuh. Tondiet täsnitietteeh halijdii-uv tutkâđ siämmáid kuávluid lase. Uđđâ máánuh láá tuođânálásávt šoddâm stuárráábij máánui suoččâmij peht, ađai toh láá uásih stuárráábijn máánuin. Nubbe máhđulâšvuotâ lii tot, ete [[koomeet]] lii tovle suoččâm máánun tâi máánu kometân, jeđe máánu lii tuššâm pitážin. Puoh ive 2025 kavnum máánuh annojeh [[epinjuolgâduslâš máánu|epinjuolgâduslâžžân máánnun]]. Tot meerhâš tom, ete toi čoođâmitto lii enâmustáá 2−4 kilomeetter, iäge toh lah aldagin páálu hámásiih.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/04/01/tasnitietteeh-laa-kavnam-128-udda-maannud-moh-joreh-saturnus-pirra/|nommâ=Täsnitietteeh láá kavnâm 128 uđđâ máánnud, moh joreh Saturnus pirrâ|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-04-01|čujottum=2025-04-01}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/science/2025/mar/11/astronomers-discover-128-new-moons-orbiting-saturn?utm_source=chatgpt.com|nommâ=Astronomers discover 128 new moons orbiting Saturn|tahhee=Devlin, Hannah|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-03-11|čujottum=2025-04-01|ietf-kielâkoodi=en-GB}}</ref> Saturnus stuárráámus máánu lii [[Titan]]. Ton čoođâmitto lii 2 574,73 ± 0,09 kilomeetterid.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Zebker, Howard A. et al.|Paječaalâ=Size and Shape of Saturn's Moon Titan|Almostittem=Science|Äigimuddo=2009-05-15|Ihekerdi=324|Nummeer=5929|Siijđoh=921–923|Doi=10.1126/science.1168905|Issn=0036-8075|www=https://web.archive.org/web/20200212021254/https://pdfs.semanticscholar.org/7ec3/29458f5dabfa6c370476df8236779941f93f.pdf|Kielâ={{en}}}}</ref> Titan lii pelnubkiärdásâš Eennâm [[Mánudâš|Mánudáá]] háárán já stuárráb ko [[Merkurius]]-plaaneet. Tot puáhtá uáiniđ Enâmist-uv kiijkáráin. Saturnus máánuh láá iänááš-uv avalii jieŋâst, mii ij vaarâ lah kuássin suddâmgin. == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Saturnus|*]] gosd54hvynr0gu6ef6s55t2uzf60f6o 0 1637 161261 146253 2026-10-31T12:41:07Z Yupik 23 Jienâstemvuoigâdvuotâ 161261 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Vappumarssi.jpg|right|250px|thumb|Mielâčááitus lii ohtâ vyehi kevttiđ [[Čokkânemrijjâvuotâ|čokkânemrijjâvuođâ]].]] '''Suomâ vuáđulaahâ''' (731/1999, {{k-fi|Suomen perustuslaki}}, {{k-sv|Finlands grundlag}}, {{k-se|Suoma vuođđoláhka}}, {{k-sms|Lääʹddjânnam vuâđđlääʹǩǩ}}) lii ohtâlâs vuáđulaahâ, mii poođij vuáimán [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[2000]]. Tááláš vuáđulaahâ poođij neelji puáris laavâ sajan, moh asâttuvvojii Suomâ jiečânâsvuođâ algâiivij ääigi: [[ive 1919 haldâttâshäämi]],<ref>[https://web.archive.org/web/20200810182219/https://finlex.fi/fi/laki/alkup/1919/19190094 94/1919] <small>(suomâkielân)</small></ref> ive 1928 staatâpeivioornig<ref>[https://web.archive.org/web/20200808063108/https://finlex.fi/fi/laki/alkup/1928/19280007 7/1928] <small>(suomâkielân)</small></ref> sehe kyehti ministerovdâsvástádâsân kyeskee laavâ.<ref>[https://web.archive.org/web/20200929143637/https://www.finlex.fi/fi/laki/alkup/1922/19220274 274/1922] <small>(suomâkielân)</small></ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200815144307/https://finlex.fi/fi/laki/alkup/1922/19220273 273/1922] <small>(suomâkielân)</small></ref> ==Aalmuglâškielah já eres kielah== Vuáđulaavâ mield Suomâ aalmuglâškielah láá suomâ- já ruotâkielâ. Kuittâg vuáđulaavâ 17 § 3 moomeent mield [[Sämmiliih|sämmilijn]] algâaalmugijn, [[Romaneh|romanijn]] já eres [[Ucceebloho|ucceeblovoin]] lii vuoigâdvuotâ paijeentoollâđ já ovdediđ jieijâs kielâ já kulttuur.<ref name="vl-17">[https://oikeusministerio.fi/documents/1410853/4735121/Perustuslaki-esite%2C+inarinsaame+2016.pdf/1efd2111-8ba7-4539-93e3-51a76c7c8727/Perustuslaki-esite%2C+inarinsaame+2016.pdf Suomâ vuáđulaavâ] 17. loho</ref> == Laavâ rááhtus== Vuáđulaavâst láá 131 cekkid 13 lovvoost. Smavvâ tärhistmijn huolâhánnáá iänááš njuolgâdusah láá aldasáid siämmááláváneh ko ovdebijn laavâin, ovdâmerkkân ive 1995 [[Vuáđuvuoigâdvuotâ|vuáđuvuoigâdvuođâi]] njuolgâdusah láá valdum uđđâ vuáđulaahân aldasáid tagarin. Laahân iä lasettum ive 2000 uđđâ vuáđuvuoigâdvuođah. === 1 loho – Staatâoornig vuáđđuseh === Vuáđulaavâ vuosmuu lovvoost láá staatânjuolgâdus válduprinsiipeh. Täin njuolgâdusâin miäruštâllojeh Suomâ jiečânâsvuotâ já täsiváldálâš haldâttâshäämi sehe asâtteh väldikode kuávluh já Suomâ aalmuglâšvuođâ vuáđđuseh. Staatânjuolgâdus vuáđđun lii [[aalmugsuvereniteet]], mii lii prinsiip, et staatâväldi kulá aalmugân, mon oovdâst staatâpeivijd čokkânâm [[Suomâ ovdâskodde|ovdâskodde]]. Prinsiip mield ovdâskodde lii Suomâ alemus staatâorgaanin já haldâttâs- já tuámuväldi láá vyeliláá ko ovdâskodde. Taan maŋa vuáđulaahâ meerrid, et staatârääđi jesâneh kalgeh navdâšiđ ovdâskode luáttámuš.<ref name="vl-1">[https://oikeusministerio.fi/documents/1410853/4735121/Perustuslaki-esite%2C+inarinsaame+2016.pdf/1efd2111-8ba7-4539-93e3-51a76c7c8727/Perustuslaki-esite%2C+inarinsaame+2016.pdf Suomâ vuáđulaavâ] 1. loho</ref> ====Euroop union jeessânvuotâ ==== [[Njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[2012]] poođij vuáimán vuáđulaavâ nubástus, mon mield Suomâ lii [[Euroop union]] jesân.<ref>[https://web.archive.org/web/20201031081617/https://finlex.fi/fi/laki/alkup/2011/20111112 Laahâ Suomâ vuáđulaavâ nubástutmist] <small>(suomâkielân)</small></ref><ref name="vl-algâttâs">[https://oikeusministerio.fi/documents/1410853/4735121/Perustuslaki-esite%2C+inarinsaame+2016.pdf/1efd2111-8ba7-4539-93e3-51a76c7c8727/Perustuslaki-esite%2C+inarinsaame+2016.pdf Suomâ vuáđulaavâ] algâttâs </ref> Suomâ kuittâg seervâi Euroop unionân jo [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[1995]]. === 2. loho – Vuáđuvuoigâdvuođah === Vuáđulaavâ nube lovo teeman láá [[vuáđuvuoigâdvuođah]]. Taat leš vuáđulaavâ tehálumos loho, tastko [[Suomâ vuáđulahâváljukodde|vuáđulahâváljukodde]] kárttá tyellittälli tulkkuđ taan lovo aašijd, ko tot aasât táválijd laavâid. Taat loho aasât vuáđuvuoigâdvuođâid já oovdânpyehtiđ vuáđđusijd, moiguin toid vuoigâdvuođáid puáhtá tarvaniđ. Ovdâmerkkân ive 2006 vuáđulahâváljukodde adelij ciälkkámuš paijeel 60 [[lahâiävtuttâs]]âin vuáđuvuoigâdvuođâ uáinimčievâst, mon maŋa täid lahâiävtuttâsâid koolgâi mutteđ. [[Tiätuvuárkká:Parliament building Finland.jpg|thumb|250px|right|Suomâ ovdâskoddetáálu.]] ====Spiekâstâhtile já vuáđuvuoigâdvuođah==== Taan lovo majemuš [[Cekki (laahâ)|cekki]] kieđâvuš máhđulâšvuođâ raijiđ vuáđuvuoigâdvuođâid koskâpuddâsávt spiekâstâhtile ääigi. Spiekâstuvâi vuáđustâsâid kalga asâttiđ lavváin, mut raijiittâsâid puáhtá olášuttiđ jo-uv lavváin teikkâ asâttâssáin. Vuáđulaahâ tiädut spiekâstâhtooimâi koskâpuddâsâšvuođâ já tom, et raijiittâsâid kalga tárkká miäruštâllâđ. Spiekâstâhtooimah iä uážu rikkođ Suomâ tuhhiittem almugijkoskâsijd olmoošvuoigâdvuotâkenigâsvuođâid.<ref name="Finlex_perustuslaki_p23">[https://web.archive.org/web/20180221034917/http://finlex.fi/fi/laki/ajantasa/1999/19990731#P23 Suomâ vuáđulaahâ (11.6.1999/731) 23&nbsp;§] <small>(suomâkielân)</small></ref> Taat cekki heiviittui vuosmuu keerdi [[njuhčâmáánu]]st [[2020]], ko ton vuáđuld laahâ raavâdviäsui steŋgimist asâttui. Laavâ ulmen lâi viggâđ estiđ [[SARS-CoV-2|SARS-CoV‑2-virus]] leevvânmist. === 3. loho – Ovdâskodde já aalmugovdâsteijeeh === Vuáđulaavâ kuálmád lovvoost láá vuáđunjuolgâdusah ovdâskode ráhtusist já toimâpaajeest nuuvtko tot, et [[Suomâ ovdâskodde]] lii oovtkáámmársâš já et ovdâskoddeest láá 200 [[Aalmugovdâsteijee|aalmugovdâsteijed]], kiäh väljejuvvojeh ovdâskoodán neelji ive kooskâi. Taan lovvoost miäruštâlloo kii uážžu viggâđ aalmugovdâsteijen já kii ij uážu. Iävtukkâs kalga leđe [[Jienâstemvuoigâdvuotâ|jienâstemvuoigâdvuođâlâš]] já [[Olesváldálâšvuotâ|olesváldálâš]], vâi sun lii [[Valjâtohálâšvuotâ|valjâtohálâš]]. Nuuvtpa vyeliahasiih teikkâ meid rävisulmuuh, kiäh láá [[Vááijuvváldálâšvuotâ|vááijuvváldáliih]], iä uážu viggâđ aalmugovdâsteijen.<ref name="Finlex_perustuslaki_p27">[https://web.archive.org/web/20180221034917/http://finlex.fi/fi/laki/ajantasa/1999/19990731#P23 Suomâ vuáđulaahâ (11.6.1999/731) 27&nbsp;§] Čujottum 19.9.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> Sii lasseen aalmugovdâsteijen iä uážu viggâđ il. [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ president]], ollâ riehtivirgeomâhâš teikkâ suáldátvirgeest palvâleijee. ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Suomâ vuáđulaahâ|*]] hnaendjdkcfyqw7a5zxdz1iwwjk49uc 0 1824 161303 146346 2026-10-31T15:22:26Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Piäiváškode planeteh]]; Lasettij [[Luokka:Uranus]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161303 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Uranus rings and moons.jpg|thumb|right|Uranus riggeeh já máánuh]] '''Uranus''' lii [[plaaneet]] [[Saturnus]] já [[Neptunus]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] čiččâdin aldemus plaaneet. Uranusist láá siävŋus riggeeh pirrâ, moh láá jiäŋŋum keeđgih. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]] Uranus-uv jorá Piäiváá pirrâ. Uranus [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Uranus symbol (fixed width).svg|16px|⛢]]. Uranus lii áinoo [[Piäiváškodde|piäiváškode]] plaaneet, mii kočodui kreikkalâš immeel mield. [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]] láá kočodum roomalâš imelij mield. == Uranus máánuh == Uranusist láá ohtsis 27 máánnud. == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Uranus|*]] 0i0dgb7s4zr736oqkg3v6i3h879384b 0 1855 161300 146374 2026-10-31T15:22:07Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Piäiváškode planeteh]]; Lasettij [[Luokka:Venus]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161300 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|thumb|Venus]] '''Venus''' lii [[plaaneet]] [[Merkurius]] já [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] nubben aldemus plaaneet. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]] Venus-uv jorá Piäiváá pirrâ. Plaaneet koskâ [[Piäiváš|Piäivážân]] lii koskâmiärálávt 108 miljovn [[Kilomeetter|kilomeetterid]]. Venus [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]. Venus lii pakkâsumos plaaneet mii piäiváškoddeest. Ton pajaldâsliegâsvuotâ lii koskâmiärálávt 462 °C.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nhm.ac.uk/discover/planet-venus.html|nommâ=Planet Venus|almostittem=www.nhm.ac.uk|čujottum=2022-11-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Tavenääpi|Tavenäävist]] keččum Venus jorá mietipiäiván, nubenáál ko stuorrâ uási piäiváškode planetijn. Tondiet Venusist Piäiváš paijaan viestârist já luáštá nuorttân. Venusist iä lah máánuh. ==Muusik Venusân== Ive 2024 [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] komovuotâhaldâttâh [[NASA]] vuolgâttij ovtâstumstaatâlii ráp-artist [[Missy Elliott]] pitá "[[The Rain (Supa Dupa Fly)]]" Venus kulij. Pittá mađhâšij [[čuovâliähtu|čuovâliävttoin]], suullân 254 miljovn kilomeetterid Enâmist Venusân. Mätki piištij suullân 14 minuttid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/24/nasa-vuolgattij-rap-muusik-venusan-matki-piistij-suullan-14-minuttid/|nommâ=NASA vuolgâttij ráp-muusik Venusân, mätki piištij suullân 14 minuttid|tahhee=Saari, Mitja|äigimuddo=2024-07-24|čujottum=2024-07-24}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Keđgiplaneteh]] [[Luokka:Venus|*]] 3nmm3fq2xs9znae5dclny3c0ha8167a 161318 161300 2026-10-31T15:31:04Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Keđgiplaneteh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161318 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|thumb|Venus]] '''Venus''' lii [[plaaneet]] [[Merkurius]] já [[Eennâmpállu|Eennâmpáálu]] kooskâst. Tot lii [[Piäiváš|Piäiváást]] nubben aldemus plaaneet. Nuuvtko [[Eennâmpállu]] já [[Piäiváškodde|piäiváškode]] eres [[Plaaneet|planeteh]] Venus-uv jorá Piäiváá pirrâ. Plaaneet koskâ [[Piäiváš|Piäivážân]] lii koskâmiärálávt 108 miljovn [[Kilomeetter|kilomeetterid]]. Venus [[Täsnitieđâliih symboleh|täsnitieđâlâš symbol]] lii [[Tiätuvuárkká:Venus symbol (fixed width).svg|16px|♀]]. Venus lii pakkâsumos plaaneet mii piäiváškoddeest. Ton pajaldâsliegâsvuotâ lii koskâmiärálávt 462 °C.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nhm.ac.uk/discover/planet-venus.html|nommâ=Planet Venus|almostittem=www.nhm.ac.uk|čujottum=2022-11-17|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Tavenääpi|Tavenäävist]] keččum Venus jorá mietipiäiván, nubenáál ko stuorrâ uási piäiváškode planetijn. Tondiet Venusist Piäiváš paijaan viestârist já luáštá nuorttân. Venusist iä lah máánuh. ==Muusik Venusân== Ive 2024 [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] komovuotâhaldâttâh [[NASA]] vuolgâttij ovtâstumstaatâlii ráp-artist [[Missy Elliott]] pitá "[[The Rain (Supa Dupa Fly)]]" Venus kulij. Pittá mađhâšij [[čuovâliähtu|čuovâliävttoin]], suullân 254 miljovn kilomeetterid Enâmist Venusân. Mätki piištij suullân 14 minuttid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/24/nasa-vuolgattij-rap-muusik-venusan-matki-piistij-suullan-14-minuttid/|nommâ=NASA vuolgâttij ráp-muusik Venusân, mätki piištij suullân 14 minuttid|tahhee=Saari, Mitja|äigimuddo=2024-07-24|čujottum=2024-07-24}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Piäiváškodde}} {{Narcce/Täsnitieđâ}} [[Luokka:Venus|*]] speluvgs99unfabgfgo5083iyg3test 14 4415 161355 41271 2026-10-31T22:52:54Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Eennâmtiätumyenstereh]]; Lasettij [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161355 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] 0w48tgv0np0txqmds4bpohi7x30dwrs 161356 161355 2026-10-31T22:53:02Z Yupik 23 +cc 161356 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] 7zznh0jn0nmjjog2mygcgucxfxqhxl1 14 5074 161357 32934 2026-10-31T22:53:07Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Eennâmtiätumyenstereh]]; Lasettij [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161357 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] 0w48tgv0np0txqmds4bpohi7x30dwrs 14 6778 161368 32935 2026-10-31T22:56:53Z Yupik 23 161368 wikitext text/x-wiki {{Luoka stivrim|Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh}} 0dck9p0xp40o7defireyd8fqsuampgg 0 7954 161295 161243 2026-10-31T15:14:53Z Yupik 23 /* Vuáđustuárus já suárgusstuárus */ 161295 wikitext text/x-wiki '''Stuárus''' lii monnii tiiŋgâ teikkâ ääši jiešvuotâ, mon puáhtá mittediđ. Stuárrus árvu mitteduvvoo [[ohtâdâh|ohtâduvváin]], mii lii sooppum meeri tiätu jiešvuođâ. Mittedmist selvâttuvvoo, mon maaŋgâkiärdásâš mittedum árvu lii, jis verdid tom ohtâdâhân. Stuárrus lohoárvu lii taat kiärdoo já tot almottuvvoo taan lohomere já ohtâduv kiärdumrekinistmin. == Vuáđustuárus já suárgusstuárus == Vuáđustuárus lii stuárus, mon ij pyevti suorgiittiđ monnii eres stuárusist. Stuárráámuu uásist enâmijn sehe tiettust kiävtust leijee [[Aalmugijkoskâsâš ohtâdâhvuáhádâh|SI-vuáháduvvâst]] vuáđustuáruseh já toi ohtâduvah láá miäruštâllum čuávuvávt:<ref>[https://www.bipm.org/en/measurement-units/si-base-units The International System of Units (SI): Base units - bipm.org] Čujottum 22.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> {|class="wikitable" ! Stuárus ! Stuárrus tubdâldâh ! Stuárrus ohtâdâh ! Ohtâduv tubdâldâh ! Čielgiittâs |- | [[äigi]] || t || [[seekunt]] || s || Tábáhtusâi ovdánem moonnâmääigist puátteevuotân. |- | [[kukkodâh]], sirdâšem || ''l'', ''s'', ''x'', ''r'' || [[meetter]] || m || Kyevti čuogâstuv koskâ. |- | [[massa]] || ''m'' || [[kilugrammâ]] || kg || Káppáluv jiešvuotâ vuástálistiđ vyemi tovâttâm jotteem. |- | [[šleđgâvirde]] || ''I'' || [[ampeer]] || A || Šleđgâvárádâs jotteem äigiohtâduvvâst. |- | [[liegâsvuotâ]] || ''T'' || [[kelvin]] || K || Tile, mon toovât amnâs ráhtus jotoenergia. |- | [[amnâsmeeri]] || ''n'' || [[mooli]] || mol || Amnâs ráhtusohtâduvâi meeri. |- | [[čuovâvyeimi]] || ''I_v'' || [[kandela]] || cd || Čuovâ ađai fotonij meeri [[komovuotâkulme]] njeigâ. |} Suárgusstuárus vuod lii stuárus, mii lii suorgiittum aainâs-uv kyevti eres vuáđu- teikâ suárgustuárusist. Vyelni motomeh suárgusstuáruseh já toi miäruštâlmeh.<ref>[https://physics.nist.gov/cuu/Units/units.html International system of units (SI) - physics.nist.gov] Čujottum 23.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> {|class="wikitable" ! Stuárus ! Stuárrus tubdâldâh ! Suárgus ! Ohtâdâh ! Ohtâduv tubdâldâh ! Ohtâdâh<br>vuáđuohtâduvâigijn |- | [[liähtu]] || ''v'' || align=center | <math>\frac{\text{sirdâšem}}{\text{äigi}}</math>|| <math>\frac{\text{meetter}}{\text{seekunt}}</math>|| m/s || - |- | [[jođálmemvuotâ]] || ''a'' || align=center | <math>\frac{\text{liävtu nubástus}}{\text{äigi}}</math>|| <math>\frac{\text{meetter}}{\text{seekunt}^2}</math>|| m/s² || - |- | [[kulmeliähtu]] || <math>\omega\,</math>|| align="center" | <math>\frac{\text{tääsikulme nubástus}}{\text{äigi}}</math>|| <math>\frac{\text{radiaan}}{\text{seekunt}}</math>|| rad/s || - |- | [[távjudâh]] || ''f'' || align=center | <math>\frac{\text{tábáhtusâi meeri}}{\text{äigi}}</math>|| [[hertsi]] || Hz || <math>\frac{\text{1}}{\text{s}}</math> |- | [[vyeimi (fyysiik)|vyeimi]] || ''F'' || align=center | maaŋah suárguseh || [[Newton (stuárus)|newton]]|| N || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}}{\text{s}^2}</math> |- | [[vyeimi moomeent]] || ''M'', <math>\tau\,</math>|| align="center" | <math>\text{vyemi}\cdot\text{moomeentveerdi kukkodâh}</math>|| [[newtonmeetter]] || Nm || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{s}^2}</math> |- | [[teedâ]] || ''p'' || align=center | <math>\frac{\text{vyeimi}}{\text{vijđodâh}}</math>|| [[pascal]] || Pa || <math>\frac{\text{kg}}{\text{m}\cdot\text{s}^2}</math> |- | [[energia]], [[pargo (fyysiik)|pargo]] || ''E'', ''W'' || align=center | maaŋah suárguseh || [[joule]] || J || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{s}^2}</math> |- | [[piähtu]] || ''P'' || align=center | <math>\frac{\text{energia}}{\text{äigi}}</math>|| [[watti]]|| W || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{s}^3}</math> |- | [[saahâdvuotâ]] || <math>\rho\,</math>|| align="center" | <math>\frac{\text{massa}}{\text{saijaasvuotâ}}</math>|| <math>\frac{\text{kilugrammâ}}{\text{meetter}^3}</math>|| kg/m³ || - |- | [[moolimassa]] || ''M'' || align=center | <math>\frac{\text{massa}}{\text{aamnâsmeeri}}</math>|| <math>\frac{\text{grammâ}}{\text{mooli}}</math>|| g/mol || - |- | [[konsentraatio]] || ''c'' || align=center | <math>\frac{\text{aamnâsmeeri}}{\text{saijaasvuotâ}}</math>|| <math>\frac{\text{mooli}}{\text{desimeetter}^3}</math>|| mol/dm³, M || - |- | [[šleđgâvárádâs]] || ''Q'' || align=center | <math>\text{šleđgâvirde}\cdot\text{äigi}</math>|| [[coulomb]] || C || <math>\text{A}\cdot\text{s}</math> |- | [[keeldâ]] || ''U'', ''V'', ''E'' || align=center | <math>\frac{\text{šleđgâpiähtu}}{\text{šleđgâvirde}}</math>|| [[voltti]]|| V || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{A}\cdot\text{s}^3}</math> |- | [[resistans]] || ''R'' || align=center | <math>\frac{\text{keeldâ}}{\text{šleđgâvirde}}</math>|| [[ohmi]] || <math>\Omega\,</math>|| <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{A}^2\cdot\text{s}^3}</math> |- | [[konduktans]] || ''G'' || align=center | <math>\frac{\text{šleđgâvirde}}{\text{keeldâ}}, \frac{\text{1}}{\text{resistans}}</math>|| [[siemens]] || S || <math>\frac{\text{A}^2\cdot\text{s}^3}{\text{kg}\cdot\text{m}^2}</math> |} == Vektor- já skalaarstuárus == Stuárus puáhtá leđe skalaarstuárus teikâ vektorstuárus. Skalaarstuárusist lii tuše styeresvuotâ, mut vektorstuárusist lii lasseen sunde. Skalaarstuáruseh láá ovdâmerkkân massa, šleđgâvirde sehe energia já vektorstuáruseh ovdâmerkkân vyeimi, liähtu já jođálmemvuotâ. Fysiikâst stuárruseh merkkejuvvoo táválávt tubdâlduvâigijn. Skalaarstuárus merkkejuvvoo táválâš pustavijn, mut vektorstuárrus tubdâlduv paajaapeln lii vijve teikâ nuolâ (ovdâmerkkân liähtu lii <math>\bar v</math> teikâ <math>\vec v</math>) teikâ puustav puáiduduvoo (liähtu <math>\mathbf{v}</math>). == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Stuáruseh|*]] 3qnu1334rxx55d8wy7k2ruqmpkrubn7 161382 161295 2026-11-01T08:06:05Z Zache-test 5619 word updates. piähtu → pehtilvuotâ, aamnâsmeeri → amnâsmeeri, liegâsvuotâ → liegâsvuotâtile (per Fyysik termâlisto) ; saijaasvuotâ → saijaavuotâ ( per Matematiiksäänih) 161382 wikitext text/x-wiki '''Stuárus''' lii monnii tiiŋgâ teikkâ ääši jiešvuotâ, mon puáhtá mittediđ. Stuárrus árvu mitteduvvoo [[ohtâdâh|ohtâduvváin]], mii lii sooppum meeri tiätu jiešvuođâ. Mittedmist selvâttuvvoo, mon maaŋgâkiärdásâš mittedum árvu lii, jis verdid tom ohtâdâhân. Stuárrus lohoárvu lii taat kiärdoo já tot almottuvvoo taan lohomere já ohtâduv kiärdumrekinistmin. == Vuáđustuárus já suárgusstuárus == Vuáđustuárus lii stuárus, mon ij pyevti suorgiittiđ monnii eres stuárusist. Stuárráámuu uásist enâmijn sehe tiettust kiävtust leijee [[Aalmugijkoskâsâš ohtâdâhvuáhádâh|SI-vuáháduvvâst]] vuáđustuáruseh já toi ohtâduvah láá miäruštâllum čuávuvávt:<ref>[https://www.bipm.org/en/measurement-units/si-base-units The International System of Units (SI): Base units - bipm.org] Čujottum 22.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> {|class="wikitable" ! Stuárus ! Stuárrus tubdâldâh ! Stuárrus ohtâdâh ! Ohtâduv tubdâldâh ! Čielgiittâs |- | [[äigi]] || t || [[seekunt]] || s || Tábáhtusâi ovdánem moonnâmääigist puátteevuotân. |- | [[kukkodâh]], sirdâšem || ''l'', ''s'', ''x'', ''r'' || [[meetter]] || m || Kyevti čuogâstuv koskâ. |- | [[massa]] || ''m'' || [[kilugrammâ]] || kg || Káppáluv jiešvuotâ vuástálistiđ vyemi tovâttâm jotteem. |- | [[šleđgâvirde]] || ''I'' || [[ampeer]] || A || Šleđgâvárádâs jotteem äigiohtâduvvâst. |- | [[liegâsvuotâtile]] || ''T'' || [[kelvin]] || K || Tile, mon toovât amnâs ráhtus jotoenergia. |- | [[amnâsmeeri]] || ''n'' || [[mooli]] || mol || Amnâs ráhtusohtâduvâi meeri. |- | [[čuovâvyeimi]] || ''I_v'' || [[kandela]] || cd || Čuovâ ađai fotonij meeri [[komovuotâkulme]] njeigâ. |} Suárgusstuárus vuod lii stuárus, mii lii suorgiittum aainâs-uv kyevti eres vuáđu- teikâ suárgustuárusist. Vyelni motomeh suárgusstuáruseh já toi miäruštâlmeh.<ref>[https://physics.nist.gov/cuu/Units/units.html International system of units (SI) - physics.nist.gov] Čujottum 23.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> {|class="wikitable" ! Stuárus ! Stuárrus tubdâldâh ! Suárgus ! Ohtâdâh ! Ohtâduv tubdâldâh ! Ohtâdâh<br>vuáđuohtâduvâigijn |- | [[liähtu]] || ''v'' || align=center | <math>\frac{\text{sirdâšem}}{\text{äigi}}</math>|| <math>\frac{\text{meetter}}{\text{seekunt}}</math>|| m/s || - |- | [[jođálmemvuotâ]] || ''a'' || align=center | <math>\frac{\text{liävtu nubástus}}{\text{äigi}}</math>|| <math>\frac{\text{meetter}}{\text{seekunt}^2}</math>|| m/s² || - |- | [[kulmeliähtu]] || <math>\omega\,</math>|| align="center" | <math>\frac{\text{tääsikulme nubástus}}{\text{äigi}}</math>|| <math>\frac{\text{radiaan}}{\text{seekunt}}</math>|| rad/s || - |- | [[távjudâh]] || ''f'' || align=center | <math>\frac{\text{tábáhtusâi meeri}}{\text{äigi}}</math>|| [[hertsi]] || Hz || <math>\frac{\text{1}}{\text{s}}</math> |- | [[vyeimi (fyysiik)|vyeimi]] || ''F'' || align=center | maaŋah suárguseh || [[Newton (stuárus)|newton]]|| N || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}}{\text{s}^2}</math> |- | [[vyeimi moomeent]] || ''M'', <math>\tau\,</math>|| align="center" | <math>\text{vyemi}\cdot\text{moomeentveerdi kukkodâh}</math>|| [[newtonmeetter]] || Nm || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{s}^2}</math> |- | [[teedâ]] || ''p'' || align=center | <math>\frac{\text{vyeimi}}{\text{vijđodâh}}</math>|| [[pascal]] || Pa || <math>\frac{\text{kg}}{\text{m}\cdot\text{s}^2}</math> |- | [[energia]], [[pargo (fyysiik)|pargo]] || ''E'', ''W'' || align=center | maaŋah suárguseh || [[joule]] || J || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{s}^2}</math> |- | [[pehtilvuotâ]] || ''P'' || align=center | <math>\frac{\text{energia}}{\text{äigi}}</math>|| [[watti]]|| W || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{s}^3}</math> |- | [[saahâdvuotâ]] || <math>\rho\,</math>|| align="center" | <math>\frac{\text{massa}}{\text{saijaavuotâ}}</math>|| <math>\frac{\text{kilugrammâ}}{\text{meetter}^3}</math>|| kg/m³ || - |- | [[moolimassa]] || ''M'' || align=center | <math>\frac{\text{massa}}{\text{amnâsmeeri}}</math>|| <math>\frac{\text{grammâ}}{\text{mooli}}</math>|| g/mol || - |- | [[konsentraatio]] || ''c'' || align=center | <math>\frac{\text{amnâsmeeri}}{\text{saijaavuotâ}}</math>|| <math>\frac{\text{mooli}}{\text{desimeetter}^3}</math>|| mol/dm³, M || - |- | [[šleđgâvárádâs]] || ''Q'' || align=center | <math>\text{šleđgâvirde}\cdot\text{äigi}</math>|| [[coulomb]] || C || <math>\text{A}\cdot\text{s}</math> |- | [[keeldâ]] || ''U'', ''V'', ''E'' || align=center | <math>\frac{\text{šleđgâpiähtu}}{\text{šleđgâvirde}}</math>|| [[voltti]]|| V || <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{A}\cdot\text{s}^3}</math> |- | [[resistans]] || ''R'' || align=center | <math>\frac{\text{keeldâ}}{\text{šleđgâvirde}}</math>|| [[ohmi]] || <math>\Omega\,</math>|| <math>\frac{\text{kg}\cdot\text{m}^2}{\text{A}^2\cdot\text{s}^3}</math> |- | [[konduktans]] || ''G'' || align=center | <math>\frac{\text{šleđgâvirde}}{\text{keeldâ}}, \frac{\text{1}}{\text{resistans}}</math>|| [[siemens]] || S || <math>\frac{\text{A}^2\cdot\text{s}^3}{\text{kg}\cdot\text{m}^2}</math> |} == Vektor- já skalaarstuárus == Stuárus puáhtá leđe skalaarstuárus teikâ vektorstuárus. Skalaarstuárusist lii tuše styeresvuotâ, mut vektorstuárusist lii lasseen sunde. Skalaarstuáruseh láá ovdâmerkkân massa, šleđgâvirde sehe energia já vektorstuáruseh ovdâmerkkân vyeimi, liähtu já jođálmemvuotâ. Fysiikâst stuárruseh merkkejuvvoo táválávt tubdâlduvâigijn. Skalaarstuárus merkkejuvvoo táválâš pustavijn, mut vektorstuárrus tubdâlduv paajaapeln lii vijve teikâ nuolâ (ovdâmerkkân liähtu lii <math>\bar v</math> teikâ <math>\vec v</math>) teikâ puustav puáiduduvoo (liähtu <math>\mathbf{v}</math>). == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Stuáruseh|*]] iv7b6sk5krcu5y6yl6y6vvjmp7gqrjb 14 9068 161354 41270 2026-10-31T22:52:51Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Eennâmtiätumyenstereh]]; Lasettij [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161354 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] 0w48tgv0np0txqmds4bpohi7x30dwrs 161358 161354 2026-10-31T22:53:18Z Yupik 23 +cc 161358 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] 7zznh0jn0nmjjog2mygcgucxfxqhxl1 10 9261 161360 41870 2026-10-31T22:53:53Z Yupik 23 Eennâmtieđâmyenstereh 161360 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Tiätuloová | fáddá = historjá | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs=<big>{{{nommâ|{{{ubâ-nommâ}}}}}}</big><br/><small>{{{virgálâš nommâ|{{{noomah-virgálijn-kielâin|}}}}}}</small> | lasestijlah=padding-top: 3px; padding-bottom: 3px; text-align: center; line-height: 120%; |fáddá=historjá}} <!-- -->{{#if: {{{vuáđudum|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vuáđudum|{{{ihe-algâ|{{{ihe_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}}}}}}}}{{{lopâttum|{{{ihe-loppâ|{{{ihe_loppâ|<noinclude>-</noinclude>}}}}}}}}} |{{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs=<div style="background-color:#EEDBC3; padding-top: 3px; padding-bottom: 3px; text-align:center; line-height: 120%;">{{{vuáđudum|{{{ihe-algâ|{{{ihe_algâ|}}}}}}}}}&ndash;{{{lopâttum|{{{ihe-loppâ|{{{ihe_loppâ|}}}}}}}}}</div> | fáddá=historjá}}}} <!-- koveuási, mast kove já kovetekstâ -->{{#if: {{{lippu|}}} |{{Tiätuloová/koveh | style = text-align: center; border-bot vertical-align: middle; border-bottom: 1px solid #{{Fáddá/robdâ|ohtsâškodde}}; padding: 0.4em 0.8em 0.4em 0.8em; | kove1 = {{{lippu}}} | kovetekstâ1 = {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} lippu|lippu]]</small> }} | kobdodâh1 = 130px | kove2 = {{{vaakun}}} | kovetekstâ2 = {{#if: {{{nommâ-genetiivist|}}} |<small>[[{{{nommâ-genetiivist}}} vaakun|vaakun]]</small>}} | kobdodâh2 = 100px }} }} <!-- -->{{#if: {{{tubdâldâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/kuárus | style=text-align:center; border-top: 1px solid #AAAAAA; border-bottom: 1px solid #AAAAAA; | siskáldâs = {{{tubdâldâh}}}<br/><small>{{{tubdâldâh-tekstâ|{{{tubdâldâhtekstâ}}}}}}</small> }} }} <!-- -->{{#if: {{{sajadâh|}}} |{{Tiätuloová/kove | kove={{{sajadâh}}} | kovetekstâ= {{#if: {{{sajadâh-čielgiittâs|}}} |{{{sajadâh-čielgiittâs}}} }}| siskáldâs={{{sajadâh }}} }} }} <!-- tiäturaddalâs -->{{#if: {{{staatâhäämi|}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Staatâhäämi | siskáldâs={{{staatâhäämi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{uási-olesvuođâst|{{{uási|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=uási&nbsp;|siskáldâs={{{uási-olesvuođâst|{{{uási|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{staatâjođetteijee|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{staatâjođetteijee|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{staatâjođetteijee-tittel|Staatâjođetteijee}}} |siskáldâs={{{staatâjođetteijee}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{haldâttâhjođetteijee|}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ={{{haldâttâhjođetteijee-tittel|Haldâttâhjođetteijee}}} |siskáldâs={{{haldâttâhjođetteijee}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{hovdâ2|{{{haldâttâhjođetteijee|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ={{{hovdâ2-tittel|{{{haldâttâhjolđetteijee-tittel|Haldâttâhjođetteijee}}}}}}|siskáldâs={{{hovdâ2|{{{haldâttâhjođetteijee}}}}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{uáivikaavpug|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{uáivikaavpug|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Uáivikaavpug]]|siskáldâs={{{uáivikaavpug}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{uáivikaavpug-koordinaateh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=&nbsp;|siskáldâs=<small>{{{uáivikaavpug-koordinaateh|}}}</small> }} }} <!-- -->{{#if: {{{eres-kaavpugeh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{eres-kaavpugeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=Eres kaavpugeh|siskáldâs={{{eres-kaavpugeh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Vijđodâh]]|siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|ei-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;ohtsis|siskáldâs={{{vijđodâh}}}&nbsp;km&sup2;&nbsp;}} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâmvijđodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|ei-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;mast eennâm|siskáldâs={{{eennâmvijđodâh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{čäcivijđodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|ei-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;mast sisčääsih|siskáldâs={{{čäcivijđodâh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{ässeeloho|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Ässeeloho]] <!-- -->{{#if: {{{ässeelovorekinistemihe|<noinclude>-</noinclude>}}}|([[{{{ässeelovorekinistemihe}}}]])}}|siskáldâs={{{ässeeloho}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{ässeesaahâdvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;[[ässeesaahâdvuotâ]]|siskáldâs={{{ässeesaahâdvuotâ}}} ässed/km² }} }} <!-- -->{{#if: {{{oskolduvah|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{oskolduvah|{{{uskonto|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=Oskolduvah|siskáldâs={{{oskolduvah|{{{uskonto}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{historjá|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{historjá1|{{{historjá|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Historjá|siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{historjá1|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;{{{historjá1|{{{historjá}}}}}}|siskáldâs={{{pvm1|{{{ihe1|{{{ihe}}}}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{historjá2|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;{{{historjá2}}}|siskáldâs={{{pvm2|{{{ihe2}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{historjá3|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;{{{historjá3}}}|siskáldâs={{{pvm3|{{{ihe3}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{historjá4|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;{{{historjá4}}}|siskáldâs={{{pvm4|{{{ihe4}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{historjá5|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;{{{historjá5}}}|siskáldâs={{{pvm5|{{{ihe5}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{historjá6|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;{{{historjá6}}}|siskáldâs={{{pvm6|{{{ihe6}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{historjá7|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;{{{historjá7}}}|siskáldâs={{{pvm7|{{{ihe7}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{virgáliih-kielah|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{virgáliih-kielah|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Virgálâš kielâ|Virgáliih kielah]]|siskáldâs={{{virgáliih-kielah}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{táválumosiih-kielah|{{{kielah|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=Kielah|siskáldâs={{{táválumosiih-kielah|{{{kielah}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kielâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Kielâ|siskáldâs={{{kielâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{luuhâmmáttu|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{luuhâmmáttu|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=Luuhâmmáttu|siskáldâs={{{luuhâmmáttu}}}&nbsp;%}} }} <!-- -->{{#if: {{{vaaluut|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{vaaluut|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=[[Vaaluut]]|siskáldâs={{{vaaluut}}} {{#if: {{{vaaluuttubdâldâh|<noinclude>-</noinclude>}}}|([[ISO 4217|{{{vaaluuttubdâldâh}}}]])}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{bap|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{bap|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Bruttoaalmugpyevtittâs|BAP]]&nbsp;{{{bap-ihe}}}|siskáldâs={{{bap}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{bap-per-asukas|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|ei-b=1|nommâ=BAP&nbsp;per asukas|siskáldâs={{{bap-per-asukas}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{hdi|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{hdi|<noinclude>-</noinclude>}}}| {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=[[HDI]] ([[{{{hdi-ihe}}}]])|siskáldâs={{{hdi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâmtuálu|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{eennâmtuálu|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{palvâlusah |<noinclude>-</noinclude>}}}{{{ráhtálâšvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Iäláttâsrááhtus (BAP:st)|siskáldâs= }} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâmtuálu|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;[[eennâmtuálu]]|siskáldâs={{{eennâmtuálu}}}&nbsp;% }} }} <!-- -->{{#if: {{{ráhtálâšvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;[[ráhtálâšvuotâ]]|siskáldâs={{{ráhtálâšvuotâ}}}&nbsp;% }} }} <!-- -->{{#if: {{{palvâlusah |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|ei-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;[[palvelusektori|palvâlusah ]]|siskáldâs={{{palvâlusah }}}&nbsp;% }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigistielâs|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{äigistielâs|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=[[Äigistielâs]]|siskáldâs={{{äigistielâs}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kesiäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|ei-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;kesiäigi|siskáldâs={{{kesiäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{uánádâs|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{uánádâs|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=[[ISO 3166|Uánádâs]]|siskáldâs={{{uánádâs}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{eennâmtubdâldâh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{eennâmtubdâldâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs | nommâ=Eennâmtubdâldâh|siskáldâs=}} }} <!-- -->{{#if: {{{fiävru|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;[[Fiävrui aalmugtubdâldâh|fiävruh]]:|siskáldâs={{{fiävru}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdemmaašin|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|no-b=1|nommâ=&ndash;&nbsp;[[Listo kirdemmašinij eennâmtubdâlduvâin|kirdemmašineh]]:|siskáldâs={{{kirdemmaašin}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{sundenummeer|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{sundenummeer|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=[[Aalmugijkoskâsâš sundenummeer|Aalmugijkoskâsâš<br>sundenummeer]]|siskáldâs=+{{{sundenummeer}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{motto|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{motto|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=[[Listo staatâi mottoin|Motto]]|siskáldâs={{{motto}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{aalmuglaavlâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=[[Aalmuglaavlâ]]|siskáldâs=''{{{aalmuglaavlâ}}}'' }} }} <!-- -->{{#if: {{{aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= |siskáldâs=<br><div class="center"> [[Tiätuvuárkká:{{{aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká}}}]]</div>}}}} <!-- -->{{#if: {{{aalmuglaavlâ2|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ=|siskáldâs=''{{{aalmuglaavlâ2}}}'' }} }} <!-- -->{{#if: {{{aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká2|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= |siskáldâs=<br><div class="center"> [[Tiätuvuárkká:{{{aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká2}}}]]</div>}}}} <!-- -->{{#if: {{{oovdâstmanneeh|}}} | {{Tiätuloová/kuárus|no-tr=0|class= |colspan=2|style= vertical-align:top; border-top: 1px solid #AAAAAA; |siskáldâs= }}}} <!-- -->{{#if: {{{oovdâstmanneeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ={{#if: {{{oovdâstmanneetittel|}}}|{{{oovdâstmanneetittel}}}|Edeltäjä(t)}}|siskáldâs={{{oovdâstmanneeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čuávvooh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs |nommâ={{#if: {{{čuávvootittel|}}}|{{{čuávvootittel}}}|Čuávvoo(h)}}|siskáldâs={{{čuávvooh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{vyeličujos|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/kuárus | style=border-top: 1px solid #AAAAAA; border-bottom: 1px solid #AAAAAA; | siskáldâs = {{{vyeličujos}}} }} }} }}</includeonly><noinclude> {{Historjálâš staatâ tiäđuh |ubâ-nommâ = Sierra Leone sirdoeennâm já protektoraat |virgálâš nommâ = Colony and Protectorate of Sierra Leone |nommâ-genetiiv = |ihe_algâ = 1808 |ihe_loppâ = 1961 |lippu = Flag of Sierra Leone (1916–1961).svg |lippu-tekstâ = |vaakun = Coat of arms of Sierra Leone.svg |vaakun-tekstâ = |tubdâldâh = |tubdâldâh-tekstâ = |sajadâh = Location_Sierra_Leone_AU_Africa.svg |sajadâh-čielgiittâs = Tááláš Sierra Leone sajadâh Afrikast tevkisčuovjâdijn. |staatâhäämi = [[ruvnâsirdoeennâm]] |uási = [[Brittilâš Viestâr-Afrik]] |staatâjođetteijee = [[George III]] <small>(1808–1820)</small><br>[[George IV]] <small>(1820–1830)</small><br>[[William IV (Stuorrâ-Britannia)|William IV]] <small>(1830–1837)</small><br>[[Victoria (Stuorrâ-Britannia)|Victoria]] <small>(1837–1901)</small><br>[[Edward VII]] <small>(1901–1910)</small><br>[[George V]] <small>(1910–1936)</small><br>[[Edward VIII]] <small>(1936)</small><br>[[George VI]] <small>(1936–1952)</small><br>[[Elizabeth II]] <small>(1952–1961)</small> |staatâjođetteijee-tittel = Monark |haldâttâhjođetteijee = |haldâttâhjođetteijee-tittel = |uáivikaavpug = [[Freetown]] |uáivikaavpug-koordinaateh = {{Coord|8|29|4|N|13|14|4|W|region:SL_type:city}} |eres-kaavpugeh = |vijđodâh = 71&nbsp;740 |eennâmvijđodâh = |čäcivijđoodâh = |ässeeloho = 2&nbsp;181&nbsp;701 |ässeelovorekinistemihe = 1960 |ässeesaahâdvuotâ = 30 |oskoldâh = |historjá1 = [[ruvnâsirdoeennâm]] vuáđudui |pvm1 = [[1808]] |historjá2 = [[protektoraat]] vuáđudui |pvm2 = [[porgemáánu 31.]] peivi [[1896]] |historjá3 = jiečânâsvuotâ [[Sierra Leone (Commonwealth realm)|Sierra Leonen]] |pvm3 = [[cuáŋuimáánu 27.]] peivi [[1961]] |historjá4 = |pvm4 = |historjá5 = |pvm5 = |historjá6 = |pvm6 = |historjá7 = |pvm7 = |kielâ = |virgáliih-kielah = [[eŋgâlâskielâ]] |táválumosiih-kielah = [[temnekielâ]], [[mendekielâ]], [[kriokielâ]] |luuhâmmáttu = |vaaluut = [[Eŋland pudde]] <small>(ive 1912 räi)</small><br>[[Brittilâš Viestâr-Afrik pudde]] <small>(ive 1912 rääjist)</small> |bap = |bap-per-ässee = |hdi = |eennâmtuálu = |palvâlusah = |ráhtálâšvuotâ = |äigistielâs = |kesiäigi = |uánádâs = |eennâmtubdâldâh = |fiävru = |kirdemmaašin = |sundenummeer = |motto = ''Auspice Britannia liber'' |aalmuglaavlâ = [[God Save the Queen|God Save the King / God Save the Queen]] |aalmuglaavlâ-tijppâ = |aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = |oovdâstmanneeh = [[Koya kunâgâskodde]] <br> [[Mandinka väldikodde]] |oovdâstmanneetittel = Oovdâstmanneeh |čuávvooh = {{lippu|Sierra Leone (Commonwealth realm)}} |čuávvootittel = Čuávvoo |vyeličujos = }} ==Kiävttu== <pre> {{Historjálâš staatâ tiäđuh |ubâ-nommâ = |virgálâš nommâ = |nommâ-genetiiv = |ihe_algâ = |ihe_loppâ = |lippu = |lippu-tekstâ = |vaakun = |vaakun-tekstâ = |tubdâldâh = |tubdâldâh-tekstâ = |sajadâh = |sajadâh-čielgiittâs = |staatâhäämi = |uási = |staatâjođetteijee = |staatâjođetteijee-tittel = |haldâttâhjođetteijee = |haldâttâhjođetteijee-tittel = |uáivikaavpug = |uáivikaavpug-koordinaateh = |eres-kaavpugeh = |vijđodâh = |eennâmvijđodâh = |čäcivijđoodâh = |ässeeloho = |ässeelovorekinistemihe = |ässeesaahâdvuotâ = |oskoldâh = |historjá1 = |pvm1 = |historjá2 = |pvm2 = |historjá3 = |pvm3 = |historjá4 = |pvm4 = |historjá5 = |pvm5 = |historjá6 = |pvm6 = |historjá7 = |pvm7 = |kielâ = |virgáliih-kielah = |táválumosiih-kielah = |luuhâmmáttu = |vaaluut = |bap = |bap-per-ässee = |hdi = |eennâmtuálu = |palvâlusah = |ráhtálâšvuotâ = |äigistielâs = |kesiäigi = |uánádâs = |eennâmtubdâldâh = |fiävru = |kirdemmaašin = |sundenummeer = |motto = |aalmuglaavlâ = |aalmuglaavlâ-tijppâ = |aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = |oovdâstmanneeh = |oovdâstmanneetittel = |čuávvooh = |čuávvootittel = |vyeličujos = }} </pre> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] </noinclude> dy6vo8lqv3ivkn4nx4leunwbb0lkcis 0 18762 161257 158209 2026-10-31T12:40:16Z Yupik 23 Jienâstemvuoigâdvuotâ 161257 wikitext text/x-wiki '''Ive 2015 Suomâ sämitiggevaaljah''' uárnejuvvojii [[čohčâmáánu 7.]] peeivi já [[roovvâdmáánu 4.]] peeivi koskâsii ääigi. Vaaljâin väljejuvvojii ohtsis 21 jesânid já kulmâ värijeessân [[Sämitigge (Suomâ)|sämitige]] 2016–2019 vaaljâpajan. Taat lâi 5. kerdi, ko [[Sämitigge (Suomâ)|sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii [[Suomâ]]st. [[Iänudâh|Iänuduv]], [[Aanaar]] já [[Ucjuuhâ|Ucjuv]] kieldâin väljejuvvojii jyehi kieldâst kulmâ jeessân já ohtâ värijeessân. [[Suáđigil]]ist láin tuše kyehti iävtukkâs, já tondiet kieldâ kuálmád jesânin väljejui aanaarlâš Magreta Sara. Siämmáá suujâ tiet Suáđigilist ij väljejum värijeessân.<ref name="yle061015">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-8356945|nommâ=Taa lii Sämitigge 2016–2019|tahhee=Alajärvi, Martta|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2015-10-06|čujottum=2023-09-25}}</ref> Sii lasseen oovce jesânid väljejuvvojii jienâmere mield. Vaaljâin lijjii ohtsis 38 iävtukkâssâd já 5 795 jienâstemvuoigâdvuođâlâžžâd.<ref name="yle120815">{{Nettikäldee|čujottâs=http://yle.fi/uutiset/saamelaiskarajien_vaaleissa_eniten_ehdokkaita_20_vuotta_sitten/8222144|nommâ=Saamelaiskäräjien vaaleissa eniten ehdokkaita 20 vuotta sitten|äigimuddo=12.8.2015|almostittee=Yle Uutiset|čujottum=8.9.2015}}</ref><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/3-7842854|nommâ=Čavčča sámedikki válggain 483 ođđa jienasteaddji|tahhee=Aikio, Áile|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2015-03-03|čujottum=2023-09-25|kielâ={{se}}}}</ref> Sist 483 lijjii uđđâ jienâsteijeeh, kiäid Sämitige vaaljâlävdikodde lâi tuhhiittâm, já sist 295 lijjii ovdebái vaaljâi vaaljâluvâttâlmân merkkejum vaanhimij párnááh, kiäh lijjii tiävdám 18 ihheed.<ref name=":0" /> Vaaljâin jienâstii ohtsis 3 035 jienâstemvuoigâdvuođâlâžžâd. [[Jienâstemprooseent]] lâi 51,6 %. Ovdebáin vaaljâin tot lâi tuše 49,6 %. Vaaljâin enâmustáá jienâid ađai 205 jiennâd finnij aanaarlâš [[Anu Avaskari]].<ref name="yle061015"/> == Sämitiigán väljejum ulmuuh já jienâlovoh == === Iänudâh === * [[Tuomas Aslak Juuso]], 114 * [[Ulla-Maarit Magga]], 113 * [[Pigga Keskitalo]], 77 Värijeessân: * [[Nihkolas Valkeapää]], 68 === Aanaar === * [[Anu Avaskari]], 205 * [[Tiina Sanila-Aikio]], 190 * [[Kari Kyrö]], 189 Värijeessân: * [[Pekka Pekkala]], 67 === Suáđigil === * [[Jouko Hetta]], 72 * [[Petra Magga-Vars]],64 * [[Magreta Sara]], 144 === Ucjuuhâ === * [[Anne Nuorgam]], 138 * [[Nilla Samuli Tapiola]], 94 * [[Aslak Holmberg]], 83 Värijeessân: * [[Asko Länsman]], 79 === Jienâmere mield väljejum ulmuuh === * [[Pentti Pieski]], 128 * [[Tanja Sanila]], 119 * [[Veikko Feodoroff]], 116 * [[Heikki Paltto]], 110 * [[Janne Saijets]], 95 * [[Kirsti Kustula]], 91 * [[Neeta Jääskö]], 89 * [[Jouni Aikio]], 88 * [[Antti Sujala]], 81 <!--== Keejâ meid == * [[Ive 2011 sämitiggevaaljah]] --> == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Suomâ sämitiggevaaljah}} {{Vaaljah Suomâst}} [[Luokka:Ive 2015 Euroop vaaljah|Sämitiggevaaljah]] [[Luokka:Sämitiggevaaljah (Suomâ)|2015]] bxhav4rutgwl97wnqnlhs0yhuaodll8 0 18924 161258 149788 2026-10-31T12:40:24Z Yupik 23 161258 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Valgkretser til Sametinget.svg|thumb|{{Legend|#ffa3a3|Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâdâh}}]] '''Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâdâh''' ({{k-sma| Luvliedajven veeljemegievlie}}, {{k-smj|Lulleguovlo válggabijrra}}, {{k-se|Nuortaguovllu válgabiire}}, {{k-nn|Austre valkrins}}, {{k-nb|Østre valgkrets}}) ađâi vaaljâpirrâdâh 1 lii lamaš [[Taažâ sämitige vaaljâpirrâduvah (ive 2009 rääjist)|vaaljâpirrâdâh]] [[sämitiggevaaljah Taažâst|sämitiggevaaljâin Taažâst]] ive 2009 rääjist.<ref name="Lovdata">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1987-06-12-56/KAPITTEL_2#%C2%A72-4 | Nommâ =Lov om Sametinget já andre samiske rettsforhold (sameloven) | Almostittem = Lovdata | Äigimuddo = 2008-06-27 | Čujottum = 2023-10-18 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] väljejum 39 sämitiggeairâsist [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2021–2025|vittâ sämitiggeairâs väljejuvvojii Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâduvvâst]]. Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâdâhân kuleh [[Maadâ-Vaarjâg]], [[Uunjargâ]], [[Čäcisuálui]], [[Várgááh]], [[Båtsfjord]], [[Tiänu]], [[Berlevåg]], [[Lebesby]] já [[Gamvik]] kieldah Finnmarkist.<ref name="Lovdata" /> == Historjá == Ivveest [[Ive 1989 sämitiggevaaljah Taažâ peln|1989]] ihán [[Ive 2005 sämitiggevaaljah Taažâ peln|2005]] Taažâ sämitiggevaaljâin lijjii 13 vaaljâpirrâdâhhâd, mut taat vuáhádâh nubásmittui ovdil ko [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|ive 2009 sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii. Ive 2009 rääjist láá lamaš tuše 7 vaaljâpirrâdâhhâd. Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâdâhân kuleh ovdiih [[Vaarjâg vaaljâpirrâdâh|Vaarjâg]] já [[Tiänu vaaljâpirrâdâh|Tiänu vaaljâpirrâduvah]] sehe Lebesby [[Porsaŋg vaaljâpirrâdâh|Porsaŋg vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="Aslaksen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-1-1.6238790 | Nommâ =1. Nuortaguovllu válgabiire/Østre valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-18 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Jienâstemvuoigâdvuotâ == Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâduvvâst jienâstemvuoigâdvuotâ lii tagarijn ulmuin, kiäh tobbeen ääsih já kiäh láá merkkejum [[Taažâ sämitige vaaljâluvâttâllâm|Taažâ sämitige vaaljâluvâttâlmân]]. Ive 2021 Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâduv vaaljâluvâttâlmân lijjii merkkejum 2 554 olmožid.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sametinget.no/_f/p1/i9b814146-40d2-4174-8428-0af34137161e/sametingets-valgmanntall-300623-kommunevis.pdf | Nommâ = [Sametingets valgmanntall kommunevis 30.06.23] | Čujottum = 19.10.2023 | Almostittee = Taažâ sämtigge | Äigimuddo = 30.06.2023 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Sämitiggevaaljah == === Ive 2009 vaaljah === [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2009 sämitiggevaaljâin Taažâ peln]] lijjii iävtukkâsah Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/listene-i-valgkrets-1-1.6710986 | Nommâ =Her er alle kandidatene | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2009-07-28 | Čujottum = 2023-10-18 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ofelaš (piäládâh)|Ofelaš]] * [[Ohtsâšlisto]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämmilij aalmuglitto]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] já [[Sämiaalmug piäládâh]] (ohtsâšlisto) * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2009–2013|Čuávuvááh 6 iävtukkâs väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sametinget-2009-2013">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2009-2013/|nommâ=Sametingets representanter 2009-2013 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|kielâ ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Nommâ ! Piäládâh/Listo |- | [[Marianne Balto]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Gunn-Britt Retter]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]]/[[Sämiaalmug piäládâh]] |- | [[Knut Inge Store]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Trond Are Anti]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]]/[[Sämiaalmug piäládâh]] |- | [[Ragnhild M. Aslaksen]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Hans J. Eriksen]] | [[Ovdánempiäládâh]] |} === Ive 2013 vaaljah === [[Ive 2013 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2013 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen3">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget-2013_-valgkrets-1-1.10460396 | Nommâ =Nuortaguovllu válgabiire/Østre valgkrets | Tahhee = Eilif Andreas Aslaksen | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2012-12-13 | Čujottum = 2023-10-19 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] já [[Sämiaalmug piäládâh]] (ohtsâšlisto) * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2013–2017|Čuávuvááh 6 iävtukkâs väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sämitigge-2013-2017">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2013-2017/|nommâ=Sametingets representanter 2013-2017 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|kielâ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Niillas Beaska]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]]/[[Sämiaalmug piäládâh]] |- | [[Hartvik Hansen]] | [[Árja]] |- | [[Mariann Wollmann Magga]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Knut Inge Store]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Ellen Kristina Saba]] | [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] |- | [[Christina Henriksen]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]]/[[Sämiaalmug piäládâh]] |} === Ive 2017 vaaljah === [[Ive 2017 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2017 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Ballovara">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/her-er-listene-til-sametingsvalget-1.13455200 | Nommâ =Her er listene til sametingsvalget | Tahhee = Ballovara, Mette já Balto, Piera | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2017-03-31 | Čujottum = 2023-10-19 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämidemokraateh]] já [[Šielâ (piäládâh)|Šielâ]] (ohtsâšlisto) * [[Sämmilij aalmuglitto]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] já [[Sämiaalmug piäládâh]] (ohtsâšlisto) * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2017–2021|Čuávuvááh 5 iävtukkâs väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sämitigge-2017-2021">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2017-2021-2/|nommâ=Sametingets representanter 2017-2021|almostittem=Taažâ sämitigge |čujottum=2023-10-20|kielâ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Kove ! Nommâ ! Piäládâh/Listo |- | [[Tiätuvuárkká:Elisabeth Erke sametingsrepresentant 2017.jpg|120px]] | [[Elisabeth Erke]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Tom_Sottinen_sametingsrepresentant_2017.jpg|120px]] | [[Tom Sottinen]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Cecilie Hansen_sametingsrepresentant_2017.jpg|120px]] | [[Cecilie Hansen]] | [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Partapuoli, Marja Liissa (Foto Kenneth Hætta) (37680409436).jpg|120px]] | [[Márjá-Liissá Partapuoli]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]]/[[Sämiaalmug piäládâh]] (ohtsâšlisto) |- | [[Tiätuvuárkká:Jovna Vars Smuk_sametingsrepresentant_2017.jpg|120px]] | [[Jovna Vars Smuk]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]]/[[Sämiaalmug piäládâh]] (ohtsâšlisto) |} === Ive 2021 vaaljah === [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin: * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Sämmilij aalmuglitto]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2021–2025|Čuávuvááh 5 iävtukkâs väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="Aslaksen-Biti-Verstad">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/valgresultat-sametingsvalget_-slik-er-sametinget-akkurat-na-1.15648901 | Nommâ =Slik blir Sametinget de neste fire årene | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas, Biti, Johan Anders já Verstad, Anders Boine | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2021-09-13 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Kove ! Nommâ ! Piäládâh/Listo |- | [[Tiätuvuárkká:Beaska Niillas 2021.jpg|120px]] | [[Niillas Beaska]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Tom Sottinen 2021.jpg|120px]] | [[Tom Sottinen]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Ingvild M. L. Halvorsen 2021.jpg|120px]] | [[Ingvild M.L. Halvorsen]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |- | [[Tiätuvuárkká:Jovna Vars Smuk, Norgga Sámiid Riikkasearvi Norske Samers Riksforbund.jpg|120px]] | [[Jovna Vars Smuk]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Elisabeth Erke 2021.jpg|120px]] | [[Elisabeth Erke]] | [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämitige vaaljâpirrâduvah Taažâst]] b4zyujx287gvujswiqc589a23i4d87c 14 18928 161252 90417 2026-10-31T12:34:45Z Yupik 23 Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Jienâvuoigâdvuotâ]] uđđâ noomân [[Luokka:Jienâstemvuoigâdvuotâ]] 90417 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Jienâstem]] [[Luokka:Vaaljah]] [[Luokka:Vuoigâd- já rijjâvuođah]] 2r9uyc49lu3bq5waeexu10zvrcgq5k9 0 18949 161259 160135 2026-10-31T12:40:32Z Yupik 23 161259 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Valgkretser til Sametinget.svg|thumb|{{Legend|#ffdba0|Ávjuvääri vaaljâpirrâdâh}}]] '''Ávjuvääri vaaljâpirrâdâh''' ({{k-sma|Ávjovári veeljemegievlie}}, {{k-smj|Ávjovári válggabijrra}}, {{k-se|Ávjovári válgabiire}}, {{k-nn|Ávjovárri valkrins}}, {{k-nb|Ávjovárri valgkrets}}) ađai vaaljâpirrâdâh 2 lii lamaš [[Taažâ sämitige vaaljâpirrâduvah (ive 2009 rääjist)|vaaljâpirrâdâh]] [[sämitiggevaaljah Taažâst|sämitiggevaaljâin Taažâst]] ive 2009 rääjist.<ref name="Lovdata">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1987-06-12-56/KAPITTEL_2#%C2%A72-4 | Nommâ =Lov om Sametinget já andre samiske rettsforhold (sameloven) | Almostittem = Lovdata | Äigimuddo = 2008-06-27 | Čujottum = 2023-10-18 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] väljejum 39 sämitiggeairâsist [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2021–2025|čiččâm sämitiggeairâsid väljejuvvojii Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="sd-sma-2021-2025">{{Nettikäldee |Čujottâs = https://sametinget.no/politihke/politihkeles-oornedimmie-jih-stuvreme/saemiedigkien-stoerretjaanghkoe-2021-2025/?sprak=14 |Nommâ = Saemiedigkien stoerretjåanghkoe 2021-2025 |Čujottum = 2023-10-20 |Almostittee = Sametinget |Äigimuddo = 21.10.2021 |Kielâ = {{sma}} |arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231021105331/https://sametinget.no/politihke/politihkeles-oornedimmie-jih-stuvreme/saemiedigkien-stoerretjaanghkoe-2021-2025/?sprak=14 |vyerkkejum = 2023-10-21}}</ref> Vaaljâpirrâdâhân kuleh [[Kárášjuuhâ]], [[Kuovdâkiäinu]] já [[Porsaŋg]] kieldah [[Finnmark]]ist.<ref name="Lovdata" /> == Historjá == Ivveest [[Ive 1989 sämitiggevaaljah Taažâ peln|1989]] ihán [[Ive 2005 sämitiggevaaljah Taažâ peln|2005]] Taažâ sämitiggevaaljâin lijjii 13 vaaljâpirrâdâhhâd, mut taat vuáhádâh nubásmittui ovdil ko [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|ive 2009 sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii. Ive 2009 rääjist láá lamaš tuše 7 vaaljâpirrâdâhhâd. Ávjuvääri vaaljâpirrâdâhân kuleh ovdiih [[Kárášjuv vaaljâpirrâdâh|Kárášjuv]] já [[Kuovdâkiäinu vaaljâpirrâdâh|Kuovdâkiäinu]] vaaljâpirrâduvah sehe Porsaŋg kieldâ ovdii [[Porsaŋg vaaljâpirrâdâh|Porsaŋg vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="Aslaksen-ávjuvääri">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-2-1.6239423 | Nommâ =2. Ávjovári válgabiire/Ávjovári valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Jienâstemvuoigâdvuotâ == Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst jienâstemvuoigâdvuotâ lii tagarijn ulmuin, kiäh tobbeen ääsih já kiäh láá merkkejum [[Taažâ sämitige vaaljâluvâttâllâm|Taažâ sämitige vaaljâluvâttâlmân]]. Ive 2021 Ávjuvääri vaaljâpirrâduv vaaljâluvâttâlmân lijjii merkkejum 3 769 olmožid.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sametinget.no/_f/p1/i9b814146-40d2-4174-8428-0af34137161e/sametingets-valgmanntall-300623-kommunevis.pdf | Nommâ = [Sametingets valgmanntall kommunevis 30.06.23] | Čujottum = 19.10.2023 | Almostittee = Taažâ sämtigge | Äigimuddo = 30.06.2023 | Kielâ = {{nb}}}}</ref><ref name="sd-valgmanntall-1989-2021">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://sametinget.no/politikk/valg/sametingets-valgmanntall/sametingets-valgmanntall-1989-2021/|Nommâ = Sametingets valgmanntall 1989-2021|Čujottum = 08.12.2022|Tahhee = Sametinget|Äigimuddo = 30.06.2021|Almostittee = www.sametinget.nb|arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220628023020/https://sametinget.no/politikk/valg/sametingets-valgmanntall/sametingets-valgmanntall-1989-2021/|vyerkkejum = 2022-06-28}}</ref> == Sämitiggevaaljah == === Ive 2009 vaaljah === [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2009 sämitiggevaaljâin Taažâ peln]] lijjii iävtukkâsah Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/listene-i-valgkrets-2-1.6711001 | Nommâ =Her er alle kandidatene | Tahhee = Eilif Andreas Aslaksen | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2009-07-28 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ čižetpiäládâh|Čižetpiäládâh]] * [[Jottee sämmilij listo]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Kuovdâkiäinu tálulij listo]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Taažâ ristâlâš aalmugpiäládâh|Ristâlâš aalmugpiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2009–2013|Čuávuvááh 9 iävtukkâssâd väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sametinget-2009-2013">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2009-2013/|nommâ=Sametingets representanter 2009-2013 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|kielâ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Láilá Susanne Vars]] | [[Árja]] |- | [[Aili Keskitalo]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Egil Olli]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Per A. Bæhr]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Olaf Eliassen]] | [[Árja]] |- | [[Mathis Nilsen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Anne Helene Saari]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Anders Somby jr.]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Knut Roger Hanssen]] | [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] |} === Ive 2013 vaaljah === [[Ive 2013 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2013 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen3">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget-2013_-valgkrets-2-1.10472783 | Nommâ =Ávjovári válgabiire/Ávjovárri valgkrets | Tahhee = Eilif Andreas Aslaksen | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2012-12-13 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Iäláttâs já luándu]] * [[Jottee sämmilij listo]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ávjuvääri tálulij listo]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Taažâ čižetpiäládâh|Čižetpiäládâh]] * [[Taažâ ristâlâš aalmugpiäládâh|Ristâlâš aalmugpiäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2013–2017|Čuávuvááh 9 iävtukkâssâd väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="Aslaksen3"/><ref name="sametinget-2013–2017">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2013-2017/|nommâ=Sametingets representanter 2013-2017 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|kielâ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Inger Eline Eriksen Fjellgren]] | [[Árja]] |- | [[Marit Kirsten Anti Gaup]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Johan Vasara]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Per A. Bæhr]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Isak Mathis O. Hætta]] | [[Kuovdâkiäinu tálulij listo]] |- | [[Aili Keskitalo]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Mathis Nilsen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Láilá Susanne Vars]] | [[Árja]] |- | [[Laila Nystad]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |} === Ive 2017 vaaljah === [[Ive 2017 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2017 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Ballovara">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/her-er-listene-til-sametingsvalget-1.13455200 | Nommâ =Her er listene til sametingsvalget | Tahhee = Ballovara, Mette já Balto, Piera | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2017-03-31 | Čujottum = 2023-10-19 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Jottee sämmilij listo]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Kuovdâkiäinu tálulij listo]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Sämieennâm (piäládâh)|Sämieennâm]] * [[Šielâ (piäládâh)|Šielâ]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Taažâ sosialistlâš čižetpiäládâh]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Tálulij listo Sämitiggeest]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2017–2021|Čuávuvááh 8 iävtukkâssâd väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sämitigge-2017-2021">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2017-2021-2/|nommâ=Sametingets representanter 2017-2021|almostittem=Taažâ sämitigge |čujottum=2023-10-20|kielâ={{nb}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Kove ! Nommâ ! Piäládâh/Listo |- | [[Tiätuvuárkká:Eira, Hans Ole (Foto Kenneth Hætta) (37058463943).jpg|120px]] | [[Hans Ole Eira]] | [[Taažâ kuávdášpiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Berit Marie P E Eira samepolitiker 2017.jpg|120px]] | [[Berit Marie Eira]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Tiätuvuárkká:Kåre Olli_sametingsrepresentant_2017.jpg|120px]] | [[Kåre Olli]] | [[Taažâ pargeipiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Inger Eline Eriksen (Árja) (10326465796).jpg|120px]] | [[Inger Eline Eriksen]] | [[Árja]] |- | [[Tiätuvuárkká:Sandra Andersen Eira_sametingsrepresentant_2017.jpg|120px]] | [[Sandra Andersen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Mathis Nilsen Eira (NSR) (10326468855).jpg|120px]] | [[Mathis Nilsen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Keskitalo, Aili (Foto Kenneth Hætta) (37058259423).jpg|120px]] | [[Aili Keskitalo]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Isak Mathis O. Hætta (Fastboendes liste) (10328035243).jpg|120px]] | [[Isak Mathis O. Hætta]] | [[Kuovdâkiäinu tálulij listo]] |} === Ive 2021 vaaljah === [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Ávjuvääri vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin: * [[Árja]] * [[Ávjuvääri Jottee sämmilij listo]] * [[Ávjuvääri tálulij listo]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Sämiaalmug piäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2021–2025|Čuávuvááh 7 iävtukkâssâd väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="Aslaksen-Biti-Verstad">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/valgresultat-sametingsvalget_-slik-er-sametinget-akkurat-na-1.15648901 | Nommâ =Slik blir Sametinget de neste fire årene | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas, Biti, Johan Anders já Verstad, Anders Boine | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2021-09-13 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Kove ! Nommâ ! Piäládâh/Listo |- | [[Tiätuvuárkká:Mathis Nilsen Eira 2021.jpg|120px]] | [[Mathis Nilsen Eira]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Øyvind Lindbäck 2021.jpg|120px]] | [[Øyvind Lindbäck]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |- | [[Tiätuvuárkká:Berit Marie P. E. Eira 2021 01.jpg|120px]] | [[Berit Marie Eira]] | [[Jottee sämmilij listo]] |- | [[Tiätuvuárkká:Ann-Britt Eira Sara 2021.jpg|120px]] | [[Ann-Britt Eira Sara]] | [[Taažâ pargeipiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Hans Ole Eira, rådsmedlem (51617713441).jpg|120px]] | [[Hans Ole Eira]] | [[Taažâ kuávdášpiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Maren Benedicte Nystad Storslett 2021.jpg|120px]] | [[Maren Benedicte Nystad Storslett]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Knut Einar Kristiansen 2021.jpg|120px]] | [[Knut Einar Kristiansen]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämitige vaaljâpirrâduvah Taažâst]] ckd00ajpo86msn1fjknhuwlpvpughyj 0 18966 161256 160045 2026-10-31T12:40:02Z Yupik 23 Jienâstemvuoigâdvuotâ 161256 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Valgkretser til Sametinget.svg|thumb|{{Legend|#fff59a|Tavekuávlu vaaljâpirrâdâh}}]] '''Tavekuávlu vaaljâpirrâdâh''' ({{k-sma|Noerhtedajven veeljemegievlie}}, {{k-se|Davveguovllu válgabiire}}, {{k-nn|Nordre valkrins}}, {{k-nb|Nordre valgkrets}}) ađai vaaljâpirrâdâh 3 lii lamaš [[Taažâ sämitige vaaljâpirrâduvah (ive 2009 rääjist)|vaaljâpirrâdâh]] [[sämitiggevaaljah Taažâst|sämitiggevaaljâin Taažâst]] ive 2009 rääjist.<ref name="Lovdata">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1987-06-12-56/KAPITTEL_2#%C2%A72-4 | Nommâ =Lov om Sametinget já andre samiske rettsforhold (sameloven) | Almostittem = Lovdata | Äigimuddo = 2008-06-27 | Čujottum = 2023-10-18 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] väljejum 39 sämitiggeairâsist [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2021–2025|kuttâ sämitiggeairâs väljejuvvojii Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="sd-sma-2021-2025">{{Nettikäldee |Čujottâs = https://sametinget.no/politihke/politihkeles-oornedimmie-jih-stuvreme/saemiedigkien-stoerretjaanghkoe-2021-2025/?sprak=14 / |Nommâ = Saemiedigkien stoerretjåanghkoe 2021-2025 |Čujottum = 2023-10-20 |Almostittee = Sametinget |Äigimuddo = 21.10.2021 |Kielâ = {{sma}} |arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20231021105331/https://sametinget.no/politihke/politihkeles-oornedimmie-jih-stuvreme/saemiedigkien-stoerretjaanghkoe-2021-2025/?sprak=14 |vyerkkejum = 2023-10-21}}</ref> Vaaljâpirrâdâhân kuleh [[Tavenjargâ]], [[Moseija]], [[Kvalsund]], [[Hammerfest]], [[Alta]], [[Hasvik]] já [[Lappea]] kieldah [[Finnmark]]ist sehe [[Kierua]], [[Návuonâ]] já [[Raisi]] kieldah [[Troms]]ist.<ref name="Lovdata" /> == Historjá == Ivveest [[Ive 1989 sämitiggevaaljah Taažâ peln|1989]] ihán [[Ive 2005 sämitiggevaaljah Taažâ peln|2005]] Taažâ sämitiggevaaljâin lijjii 13 vaaljâpirrâdâhhâd, mut taat vuáhádâh nubásmittui ovdil ko [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|ive 2009 sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii. Ive 2009 rääjist láá lamaš tuše 7 vaaljâpirrâdâhhâd. Tavekuávlu vaaljâpirrâdâhân kuleh oovdiš [[Alta/Kvalsund vaaljâpirrâdâh]], [[Tavenjargâ]] já [[Moseija]] ovdii [[Porsaŋg vaaljâpirrâdâh|Porsaŋg vaaljâpirrâduvvâst]] já [[Kierua]], [[Návuonâ]] já [[Raisi]] ovdii [[Tave-Tromsa vaaljâpirrâdâh|Tave-Tromsa vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="Aslaksen-tavekuávlu">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-3-1.6239450 | Nommâ = 3. Davveguovllu válgabiire/Nordre valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-21 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Jienâstemvuoigâdvuotâ == Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst jienâstemvuoigâdvuotâ lii tagarijn ulmuin, kiäh tobbeen ääsih já kiäh láá merkkejum [[Taažâ sämitige vaaljâluvâttâllâm|Taažâ sämitige vaaljâluvâttâlmân]]. Ive 2021 Tavekuávlu vaaljâpirrâduv vaaljâluvâttâlmân lijjii merkkejum 3 115 olmožid.<ref name="sd-valgmanntall-1989-2021">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://sametinget.no/politikk/valg/sametingets-valgmanntall/sametingets-valgmanntall-1989-2021/|Nommâ = Sametingets valgmanntall 1989-2021|Čujottum = 08.12.2022|Tahhee = Sametinget|Äigimuddo = 30.06.2021|Almostittee = www.sametinget.nb|arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220628023020/https://sametinget.no/politikk/valg/sametingets-valgmanntall/sametingets-valgmanntall-1989-2021/|vyerkkejum = 2022-06-28}}</ref> == Sämitiggevaaljah == === Ive 2009 vaaljah === [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2009 sämitiggevaaljâin Taažâ peln]] lijjii iävtukkâsah Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen2">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/listene-i-valgkrets-4-1.6711166 | Nommâ =Her er alle kandidatene | Tahhee = Eilif Andreas Aslaksen | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2009-07-28 | Čujottum = 2023-10-21 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Taažâ sosialistlâš čižetpiäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2009–2013|Čuávuvááh 6 iävtukkâs väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin:<ref name="sametinget-2009-2013">{{Nettikäldee|čujottâs=https://sametinget.no/politikk/historikk/tidligere-sametingsrepresentanter/sametingets-representanter-2009-2013/|nommâ=Sametingets representanter 2009-2013 - Sametinget|tahhee=|almostittem=sametinget.no|čujottum=2023-10-16|ietf-kielâkoodi=nb}}</ref><ref name="Aslaksen3">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget-2013_-valgkrets-3-1.10599600 | Nommâ =Davveguovllu válgabiire/Nordre valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2012-12-13 | Čujottum = 2023-10-21 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Hilde Anita Nyvoll]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Arthur Johan Tørfoss]] | [[Ovdánempiäládâh]] |- | [[Toril Bakken Kåven]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |- | [[Silje Karine Muotka]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Skjalg Asbjørn Jensen]] | [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] |- | [[Odd Iver Sara]] | [[Árja]] |} === Ive 2013 vaaljah === [[Ive 2013 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2013 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin:<ref name="Aslaksen3" /> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] === Ive 2017 vaaljah === [[Ive 2017 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2017 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin<ref name="Ballovara">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/her-er-listene-til-sametingsvalget-1.13455200 | Nommâ =Her er listene til sametingsvalget | Tahhee = Ballovara, Mette já Balto, Piera | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2017-03-31 | Čujottum = 2023-10-19 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Šielâ (piäládâh)|Šielâ]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==== Sämitiigán väljejum iävtukkâsah ==== [[Listo sämitiggeairâsijn Taažâ Sämitiggeest iivij 2009–2013|Čuávuvááh 6 iävtukkâs väljejuvvojii Taažâ sämitiigán]] täin vaaljâin: {| class="wikitable" |- ! Kove ! Nommâ ! Piäládâh |- | [[Tiätuvuárkká:Arthur Tørfoss (Fremskrittspartiet) (10328355286).jpg|120px]] | [[Arthur Tørfoss]] | [[Ovdánempiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Mikkola, Tor H. (Foto Kenneth Hætta) (37019022944).jpg|120px]] | [[Tor H. Mikkola]] | [[Taažâ kuávdášpiäládâh]] |- | [[Tiätuvuárkká:Torill Bakken Kåven (Nordkalottfolket) (10326468126).jpg|120px]] | [[Toril Bakken Kåven]] | [[Tavekaaloot aalmug]] |- | | [[Nils Mikkelsen Utsi]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |- | [[Tiätuvuárkká:Muotka, Silje Karine (Foto Kenneth Hætta) (37470969540).jpg|120px]] | [[Silje Karine Muotka]] | [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] |} === Ive 2021 vaaljah === [[Ive 2021 sämitiggevaaljah Taažâ peln|Ive 2021 sämitiggevaaljâin]] lijjii iävtukkâsah Tavekuávlu vaaljâpirrâduvvâst čuávuváin piäláduvâin: * [[Árja]] * [[Taažâ kuávdášpiäládâh|Kuávdášpiäládâh]] * [[Ovdánempiäládâh]] * [[Taažâ pargeipiäládâh|Pargeipiäládâh]] * [[Šielâ (piäládâh)|Šielâ]] * [[Taažâ sämmilij riijkâservi]] * [[Tavekaaloot aalmug]] * [[Taažâ uálgispiäládâh|Uálgispiäládâh]] ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämitige vaaljâpirrâduvah Taažâst]] ldr8jsdavkauz5gmc5p9xau6ct46g5y 0 18998 161260 149796 2026-10-31T12:40:49Z Yupik 23 Jienâstemvuoigâdvuotâ 161260 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Valgkretser til Sametinget.svg|thumb|Taažâ Sämitige táálááh vaaljâpirrâduvah:<br/> {{Legend|#ffa3a3|1. Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâdâh}}{{Legend|#ffdba0|2. Ávjuvääri vaaljâpirrâdâh}}{{Legend|#fff59a|3. Tavekuávlu vaaljâpirrâdâh}}{{Legend|#d4f799|4. Väričokkekuávlu vaaljâpirrâdâh}}{{Legend|#abe0d9|5. Viestârmeerâ vaaljâpirrâdâh}}{{Legend|#a6a3e2|6. Maadâ-Säämi vaaljâpirrâdâh}}{{Legend|#d19dde|7. Maadâ-Taažâ vaaljâpirrâdâh}}]] Taažâst '''Sämitige vaaljâpirrâduvah''' láá lamaš [[ive 2009 sämitiggevaaljâin Taažâ peln|ive 2009 sämitiggevaaljâi]] rääjist čiččâm.<ref name="Lovdata">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://lovdata.no/dokument/LTI/lov/2023-06-16-62 | Nommâ = Lov om valg til Stortinget, fylkesting og kommunestyrer (valgloven) | Almostittem = Lovdata | Äigimuddo = 2023-06-16 | Čujottum = 2023-10-31 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Vaaljâpirrâduvâin jienâstemvuoigâdvuotâ lii tagarijn ulmuin, kiäh tobbeen ääsih já kiäh láá merkkejum [[Taažâ sämitige vaaljâluvâttâllâm|Taažâ sämitige vaaljâluvâttâlmân]] ton vaaljâpirrâdâhân. == Historjá == Ivveest [[Ive 1989 sämitiggevaaljah Taažâ peln|1989]] ihán [[Ive 2005 sämitiggevaaljah Taažâ peln|2005]] Taažâ sämitiggevaaljâin lijjii 13 vaaljâpirrâdâhhâd, mut taat vuáhádâh nubásmittui ovdil ko [[Ive 2009 sämitiggevaaljah Taažâ peln|ive 2009 sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii. Ive 2009 rääjist láá lamaš tuše 7 vaaljâpirrâdâhhâd. Onnáá peeivi [[Sämitigge (Taažâ)|sämitiigán]] väljejuvvojeh vaaljâin 39 sämitiggeairâsid. Ovdil vuod vaaljâin väljejuvvojii 43 sämitiggeairâsid. Jyehi vaaljâpirrâduvvâst väljejuv sämitiigán kyehti airâs.<ref name="Lovdata"/> Tast maŋa loopah 25 [[mandaat]]id juáhhojeh koskâvuođâlávt puoh vaaljâpirrâduvâi kooskâst täi olmoošlovo vuáđuld nuuvt, ete [[Maadâ-Taažâ vaaljâpirrâdâh|Maadâ-Taažâ vaaljâpirrâduvvâst]] iä väljejuu vaaljâin ohtsis eenâb ko 6 sämitiggeairâs.<ref name="Lovdata"/> == Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâdâh == [[Nuorttâkuávlu vaaljâpirrâdâh]]ân ađai vaaljâpirrâdâhân 1 kuleh ohtsis oovce kieldâd Finnmarkist.<ref name="Lovdata" /> Toos kuleh tääl ovdii [[Vaarjâg vaaljâpirrâdâh|Vaarjâg vaaljâpirrâduv]] kieldah ađai [[Maadâ-Vaarjâg]], [[Uunjargâ]], [[Čäcisuálui]], [[Várgááh]] já [[Båtsfjord]], ovdii [[Tiänu vaaljâpirrâdâh|Tiänu vaaljâpirrâduv]] kieldah ađai [[Tiänu]], [[Berlevåg]] já [[Gamvik]] sehe [[Lebesby]] ovdii [[Porsaŋg vaaljâpirrâdâh|Porsaŋg vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="Aslaksen-nuorttâkuávlu">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-1-1.6238790 | Nommâ =1. Nuortaguovllu válgabiire/Østre valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-18 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Ávjuvääri vaaljâpirrâdâh == [[Ávjuvääri vaaljâpirrâdâh]]ân ađai vaaljâpirrâdâhân 2 kuleh ohtsis kulmâ kieldâ Finnmarkist.<ref name="Lovdata" /> Toos kuleh ovdiih [[Kárášjuv vaaljâpirrâdâh|Kárášjuv]] já [[Kuovdâkiäinu vaaljâpirrâdâh|Kuovdâkiäinu]] vaaljâpirrâduvah sehe Porsaŋg kieldâ ovdii [[Porsaŋg vaaljâpirrâdâh|Porsaŋg vaaljâpirrâduvvâst]].<ref name="Aslaksen-ávjuvääri">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-2-1.6239423 | Nommâ =2. Ávjovári válgabiire/Ávjovári valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-20 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Tavekuávlu vaaljâpirrâdâh == [[Tavekuávlu vaaljâpirrâdâh]]ân ađai vaaljâpirrâdâhân 3 kuleh ohtsis 10 kieldâd, čiččâm Finnmarkist já kulmâ Tromsist. Vaaljâpirrâdâhan kuleh oovdii [[Alta/Kvalsund vaaljâpirrâdâh|Alta/Kvalsund vaaljâpirrâduv]] kieldah [[Kvalsund]], [[Hammerfest]], [[Alta]], [[Hasvik]] já [[Lappea]], ovdii [[Porsaŋg vaaljâpirrâdâh|Porsaŋg vaaljâpirrâduv]] kieldah [[Tavenjargâ]] já [[Moseija]] já ovdii [[Tave-Tromsa vaaljâpirrâdâh|Tave-Tromsa vaaljâpirrâduv]] kieldah [[Kierua]], [[Návuonâ]] já [[Raisi]].<ref name="Lovdata" /><ref name="Aslaksen-tavekuávlu">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-3-1.6239450 | Nommâ = 3. Davveguovllu válgabiire/Nordre valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-21 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Väričokkekuávlu vaaljâpirrâdâh == [[Väričokkekuávlu vaaljâpirrâdâh]]ân ađai vaaljâpirrâdâhân 4 kuleh ohtsis 10 kieldâd Tromsist: [[Kaivuonâ]], [[Omasvuonâ]], [[Yykeä]], [[Kalsa]], [[Tromssa]], [[Paccvuonâ]], [[Målselv]], [[Bardu]], [[Senja (kieldâ)|Senja]] já [[Raisivuonâ]].<ref name="Lovdata" /> Ovdil ive 2020 vaaljâpirrâdâhân kullii meid [[Lenvik]], [[Berg (Tromssa)|Berg]], [[Torsken]] já [[Tranøy]] kieldah. == Viestârmeerâ vaaljâpirrâdâh == [[Viestârmeerâ vaaljâpirrâdâh]]ân ađai vaaljâpirrâdâhân 5 kuleh ohtsis 34 kieldâd. Vaaljâpirrâdâhan kuleh ovdii [[Tave-Tromsa vaaljâpirrâdâh|Tave-Tromsa]], [[Koskâ-Tromsa vaaljâpirrâdâh|Koskâ-Tromsa]] já [[Maadâ-Tromsa vaaljâpirrâdâh|Maadâ-Tromsa vaaljâpirrâduvâi]] kieldah eereeb [[Raisivuonâ]], mii kulá [[Väričokkekuávlu vaaljâpirrâdâh]]ân.<ref name="Aslaksen-viestârmeerâ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-5-1.6239462 | Nommâ = 5. Viesttarmeara válgabiire/Vesthavet valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-31 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Maadâ-Säämi vaaljâpirrâdâh == [[Maadâ-Säämi vaaljâpirrâdâh]]ân ađai vaaljâpirrâdâhân 6 kuleh puoh ovdii [[Maadâ-Säämi vaaljâpirrâdâh (1989–2009)|Maadâ-Säämi vaaljâpirrâduv]] kieldah, moh iä kuulâ vaaljâpirrâdâhân 5 ađai [[Nordland lääni]] kieldah, moh láá [[Rana]]st já [[Rødøy]]st máádás, [[Trøndelag lääni]] kieldah sehe [[Engerdal]], [[Rendalen]], [[Os]], [[Tolga]], [[Tynset]] já [[Folldal]] [[Innlandet lääni]]st. Täi lasseen ovdii [[Maadâ-Taažâ vaaljâpirrâdâh (1989–2009)|Maadâ-Taažâ vaaljâpirrâduv]] [[Surnadal]] já [[Sunndal]] kieldah [[Møre já Romsdal lääni]]ist kuleh meid tááláá vaaljâpirrâdâhân.<ref name="Aslaksen-maadâsäämi">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sametingsvalget_-krets-6-1.6239463 | Nommâ = 6. Åarjel-Saepmie veeljemegievlie/Sørsamisk valgkrets | Tahhee = Aslaksen, Eilif Andreas | Almostittee = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2008-10-22 | Čujottum = 2023-10-31 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> == Maadâ-Taažâ vaaljâpirrâdâh == [[Maadâ-Taažâ vaaljâpirrâdâh]]ân ađai vaaljâpirrâdâhân 7 kuleh puoh Taažâ kieldah, moh láá [[Trøndelag]]ist máádás, eereeb [[Surnadal]], [[Sunndal]] já [[Rindal]] [[Møre já Romsdal]]ist sehe [[Rendalen]], [[Os (Hedmark)|Os]], [[Tolga]], [[Tynset]] já [[Folldal]] [[Hedmark]]ist. Puoh eres kieldah kuleh [[Maadâ-Säämi vaaljâpirrâdâh]]ân.<ref name="Lovdata" /> ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämitige vaaljâpirrâduvah Taažâst|*]] glfri671u9dqxsmfpo2f2ci6brkt0sx 0 20579 161255 156726 2026-10-31T12:39:51Z Yupik 23 Jienâstemvuoigâdvuotâ 161255 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sajos já ive 2024 presidentvaaljah 01.jpg|thumb|[[Sajos]]ist lâi máhđulâš eelliđ jienâstmist Suomâ presidentvaaljâin [[Aanaar markkân|Anarist]].]] '''Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah''' lijjii presidentvaaljah, moh uárnejuvvojii uđđâive- já kuovâmáánust [[2024]]. Njuolgâ vaaljâin väljejui Suomâ 13. president kuuđâ ive pajan ađai iivij 2024–2030. Tallaš [[Suomâ president|president]] [[Sauli Niinistö]] ij lamaš iävtukkâssân vaaljâin, tastko sun lâi jo toimâm kyehti paje maŋaluvâi Suomâ presidentin. Ko kihheen ij finnim paijeel pele adelum jienâin, te vaaljâin uárnejui meid nubbe jienâstemkerdi [[kuovâmáánu 11.]] peeivi 2024. Tom vuoitij Stubb, kote finnij 51,6 % jienâin.<ref name="yle-20073989">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20073989|nommâ=Kaikki äänet on laskettu: Stubb 51,6 prosenttia, Haavisto 48,4 prosenttia|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-02-11|tahhee=Peltonen, Topias, Karhu, Otso, Hankaniemi, Anu Leena, Piirainen, Elli, Kangas, Laura já Mannermaa, Jaakko|äigimuddo=2024-02-11|kielâ={{fi}}}}</ref> Sun algâttij [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 13. presidentin]] [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[2024]].<ref name="yle-20074087">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20074087|nommâ=Stubb presideantan – ná Sámis jienastedje|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-02-12|tahhee=Länsman, Kaija|äigimuddo=2024-02-12|kielâ={{se}}}}</ref> == Jienâstemvuoigâdvuotâ == [[Jienâstemvuoigâdvuotâ]] lii puoh [[Suomâ]] aalmugjesânijn, kiäh láá tiävdám 18 ihheed majemustáá [[uđđâivemáánu 28.]] peeivi 2024.<ref name="vaalit-fi-2024-pvaaljah">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/smn/presidentvaalja |nommâ=Täsivääldi president vaaljâ 2024|almostittem=Vaalit.fi|čujottum=2024-01-29| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240000000000*/https://vaalit.fi/smn/presidentvaalja | Vyerkkejum = 2024-01-25}}</ref><ref name="rm-pv-2024"/> Aassâmsaje ij vaaigut jienâstemvuoigâdvuotân.<ref name="rm-pv-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://oikeusministerio.fi/se/-/presideanttavalga-sotnabeaivvi-28.1.2024?languageId=smn_FI|nommâ=Presidentvaaljâ pasepeeivi 28.1.2024|almostittem=Suomâ riehtiministeriö|čujottum=2024-01-29|äigimuddo=2024-01-10|sitaat=Puáttee vaaljâin jienâvuoigâdvuođâliih láá aassâmsaajeest sorjohánnáá puohah Suomâ aalmugjesâneh, kiäh láá tiävdám 18 ihheed majemustáá 28.1.2024.}}</ref> == Iävtukkâsah == <gallery class="center" mode="packed-hover"> Tiätuvuárkká:Li Andersson (0E4A8692).jpg|2. [[Li Andersson]] ([[Čižetlitto]]) Tiätuvuárkká:Hallituksen kehysriihi 5.4.2022 (52324168478) (cropped).jpg | 3. [[Olli Rehn]] ([[Suomâ Kuávdášpiäládâh]] já väljejeijeeservi) Tiätuvuárkká:Harry Harkimo 2023.jpg | 4. [[Harry Harkimo]] ([[Liike Nyt]]) Tiätuvuárkká:Jussi Halla-aho in 2023 CROPPED.jpg | 5. [[Jussi Halla-aho]] ([[Vuáđusyemmiliih]]) Tiätuvuárkká:Jutta_Urpilainen_-_2022_(cropped).jpg | 6. [[Jutta Urpilainen]] ([[Suomâ sosialdemokraatlâš piäládâh]]) Tiätuvuárkká:1718798921005 20240618 AALTOLA Mika FI 005.jpg | 7. [[Mika Aaltola]] ([[väljejeijeeservi]]) Tiätuvuárkká:Alexander Stubb EPP October 2018 (44474967285) (cropped).jpg|8. [[Alexander Stubb]] ([[Aalmuglâš Kokoomus]]) Tiätuvuárkká:Sari-Essayah-01 (cropped).jpg | 9. [[Sari Essayah]] ([[Suomâ Ristâlâšdemokraateh]]) Tiätuvuárkká:Foreign Secretary Cleverly met with Pekka Haavisto to congratulate Finland's membership of NATO (cropped).jpg|10. [[Pekka Haavisto]] ([[Ruánáá litto]] já väljejeijeeservi) </gallery> == Vaaljâi jienâstemkeerdih == === Vuossâmuš jienâstemkerdi === Vaaljâi vuossâmuu jienâstemkeerdi munejienâstem uárnejui Suomâst [[uđđâivemáánu 17.]]–[[uđđâivemáánu 23.|23.]] peeivi 2024 já olgoenâmijn [[uđđâivemáánu 17.]]–[[uđđâivemáánu 20.|20.]] peeivi 2024. Munejienâstmist adeluvvojii 1 945 236 jiennâd.<ref name="yle-tulospalvelu"/><ref name="rm-tulospalvelu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tulospalvelu.vaalit.fi/TPV-2024_1/fi/ehdtulos_kokomaa.html|nommâ=Presidentinvaali 2024, 1. vaali|almostittem=Suomâ riehtiministeriö|äigimuddo=2024-01-28|čujottum=2024-01-28|kielâ={{fi}}}}</ref> [[Alexander Stubb]] finnij 550 136 jiennâd ađai 28,3 % puoh jienâin, já [[Pekka Haavisto]] 501 263 jiennâd ađai 25,8 % puoh jienâin.<ref name="yle-tulospalvelu">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.yle.fi/pv2024-k1/tulospalvelu/fi/|nommâ=Presidentinvaalit 2024 — Tulospalvelu|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-01-28|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="rm-tulospalvelu"/> Munejienâstem maŋa lâi vala eidusâš vaaljâpeivi, mii uárnejui [[uđđâivemáánu 28.]] peeivi 2024.<ref name="aa-26-1-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/26/presidentvaaljai-vaaljapeivi-lii-pasepeeivi-28-1-2024/|nommâ=Presidentvaaljâi vaaljâpeivi lii pasepeeivi 28.1.2024|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-01-28|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-01-26}}</ref><ref name="vaalit-fi-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/smn/tia-uh-presidentvaaljast-ja-jienastmist |nommâ=Teâđaid presideʹnttvaalin da jiõnstummšest (Tiäđuh presidentvaaljâst já jienâstmist)|almostittem=Vaalit.fi|čujottum=2024-01-28| Čielgiittâs =Siijđo nommâ lii feilâlávt nuorttâlâškielân, mut sijđo lii kal anarâškielân.| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20240125015542/https://vaalit.fi/smn/tia-uh-presidentvaaljast-ja-jienastmist | Vyerkkejum = 2024-01-25}}</ref> Vaaljâpeeivi Stubb finnij ucceeb jienâid (331 977 jiennâd ađai 25,6 % puoh jienâin) ko Haavisto, kii finnij talle 335 094 jiennâd ađai 25,8 % puoh jienâin. Munejienâstmist já vaaljâpeeivi Stubb finnij ohtsis 882 113 jiennâd ađai 27,2 % puoh adelum jienâin, já Haavisto 836 357 jiennâd ađai 25,8 % puoh adelum jienâin.<ref name="yle-20071753">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20071753|nommâ=Tässä on presidentinvaalien ensimmäisen kierroksen tulos|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-01-28|tahhee=Heiskanen, Pietu|äigimuddo=2024-01-28|kielâ={{fi}}}}</ref> Kuálmádin poođij [[Jussi Halla-aho]] (19,0 %), já niäljádin [[Olli Rehn]] (15,3 %). Jieškote-uv čuávuváin viiđâ iävtukkâsâst finnij vuálá 5,0 % jienâin: [[Li Andersson]] (4,9 %), [[Jutta Urpilainen]] (4,3 %), [[Mika Aaltola]] (1,5 %), [[Sari Essayah]] (1,5 %) já [[Harry Harkimo]] (0,5 %). Taat meerhâš, ete enâmustáá jienâid finnim iävtukkâskyevtis Stubb já Haavisto lává iävtukkâssân nube jienâstemkeerdist. {| class="sortable wikitable nowraplinks" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |+ align="bottom" style="caption-side: top" | Vuossâmuu jienâstemkeerdi puátuseh<ref name="rm-tulospalvelu"/> ! Iävtukkâsnummeer ! Nommâ ! Jienah munejienâstmist ! % ! Jienah vaaljâpeeivi ! % ! Ohtsis ! % |- | 2 | [[Li Andersson|Andersson, Li]] | 104 223 | 5,4 | 54 105 | 4,2 | 158 328 | 4,9 |- | 3 | [[Olli Rehn|Rehn, Olli]] | 301 706 | 15,5 | 194 812 | 15,0 | 496 518 | 15,3 |- | 4 | [[Harry Harkimo|Harkimo, Harry]] | 9 708 | 0,5 | 7 305 | 0,6 | 17 013 | 0,5 |- | 5 | [[Jussi Halla-aho|Halla-aho, Jussi]] | 314 191 | 16,2 | 301 296 | 23,2 | 615 487 | 19,0 |- | 6 | [[Jutta Urpilainen|Urpilainen, Jutta]] | 99 451 | 5,1 | 41 351 | 3,2 | 140 802 | 4,3 |- | 7 | [[Mika Aaltola|Aaltola, Mika]] | 34 011 | 1,7 | 13 415 | 1,0 | 47 426 | 1,5 |- | 8 | [[Alexander Stubb|Stubb, Alexander]] | 550 136 | 28,3 | 331 977 | 25,6 | 882 113 | 27,2 |- | 9 | [[Sari Essayah|Essayah, Sari]] | 30 547 | 1,6 | 17 273 | 1,3 | 47 820 | 1,5 |- | 10 | [[Pekka Haavisto|Haavisto, Pekka]] | 501 263 | 25,8 | 335 094 | 25,8 | 836 357 | 25,8 |} Alexander Stubb lâi puoh pivnohumos iävtukkâs puohnissii 84 kieldâst, Pekka Haavisto 39 kieldâst já Jussi Halla-aho 78 kieldâst. Kištoost niäljádin pááccám Olli Rehn lâi pivnohumos 108 kieldâst.<ref name="aa-29-01-2024"/><ref name="yle-näin">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20071019|nommâ=Näin Suomi äänesti – tämä juttu paljastaa yksityiskohdat|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2024-01-29|čujottum=2024-02-02|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Kuálmádin šoddâm Jussi Halla-aho lâi pivnohumos [[Laapi vaaljâpirrâdâh|Laapi]] já [[Satakunta vaaljâpirrâdâh|Satakunta]] vaaljâpirrâduvâin já niäljádin šoddâm Olli Rehn [[Oulu vaaljâpirrâdâh|Oulu vaaljâpirrâduvâst]]. Eres vaaljâpirrâduvâin vuosmužžân šoodâi jo-uv Stubb teikâ Haavisto.<ref name="aa-29-01-2024"/><ref name="yle-näin"/> Stubb finnij jienâid eromâšávt ruotâkielâlii riddokuávlust. [[Korsnäs]]ist sun finnij joba 60,2 prosentid jienâin. Haavisto pelestis finnij alemuid kyedittemlovoidis [[Åland vaaljâpirrâdâh|Åland vaaljâpirrâduvâst]]. Sun lâi meid vuosmuš stuorrâ kaavpugijn: [[Helsig]]ist, [[Turku|Tuurkust]], [[Tampere]]st já [[Oulu]]st.<ref name="aa-29-01-2024"/><ref name="yle-näin"/> Syemmiliih jienâstii uáli aktiivlávt: 74,9 prosentid jienâstemvuoigâdvuođâlijn ulmuin jienâstii vuosmuu jienâstempaje ääigi jo-uv muuneeld teikâ eidusii vaaljâpeeivi ääigi.<ref name="aa-29-01-2024"/><ref name="yle-näin"/> === Nubbe jienâstemkerdi === Ko iävtukkâsâin ohtâgin ij finnim paijeel pele adelum jienâin, te vaaljâin uárnejui nubbe jienâstemkerdi, mast lijjii sehe munejienâstem já eidusâš vaaljâpeivi, kuás lâi máhđulâš jienâstiđ mielâmield iävtukkâs Suomâ presidentin.<ref name="aa-29-01-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/29/stubb-ja-haavisto-presidentvaaljai-nube-jienastman/|nommâ=Stubb já Haavisto presidentvaaljâi nube jienâstmân|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-01-29|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-01-29}}</ref> Taan jienâstmist iävtukkâssân láin [[Alexander Stubb]] já [[Pekka Haavisto]].<ref name="yle-20071753"/><ref name="aa-29-01-2024"/> Vaaljâi nube jienâstemkeerdi munejienâstem uárnejui Suomâst [[uđđâivemáánu 31.]] peeivi já [[kuovâmáánu 6.]] peeivi kooskâst já olgoenâmijn [[uđđâivemáánu 31.]] peeivi já [[kuovâmáánu 3.]] peeivi kooskâst.<ref name="vaalit-fi-2024"/> Munejienâstmist adeluvvojii 2 027 383 jiennâd.<ref name="rm-tulospalvelu-2"/> [[Alexander Stubb]] finnij munejienâstmist 1 063 298 jiennâd ađai 52,8 % puoh jienâin, já [[Pekka Haavisto]] 952 279 jiennâd ađai 47,2 % puoh jienâin.<ref name="rm-tulospalvelu-2"/> Munejienâstem jienâin 11 806 jiennâd hilgojii ađai tuše 0,6 % puoh jienâin.<ref name="rm-tulospalvelu-2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tulospalvelu.vaalit.fi/TPV-2024_2/fi/ehdtulos_kokomaa.html|nommâ=Presidentinvaali 2024, 2. vaali|almostittem=Suomâ riehtiministeriö|äigimuddo=2024-02-11|čujottum=2024-02-11|kielâ={{fi}}}}</ref> Munejienâstem maŋa lâi vala taan jienâstemkeerdist vaaljâpeivi, mii uárnejui [[kuovâmáánu 11.]] peeivi 2024.<ref name="aa-29-01-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/29/stubb-ja-haavisto-presidentvaaljai-nube-jienastman/|nommâ=Stubb já Haavisto presidentvaaljâi nube jienâstmân|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2024-01-29|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2024-01-29}}</ref> Vaaljâpeeivi Stubb oppeet finnij ucceeb jienâid (511 913 jiennâd ađai 49,4 % puoh jienâin) ko Haavisto, kii finnij talle 524 269 jiennâd ađai 50,6 % puoh jienâin. Munejienâstmist já vaaljâpeeivi Stubb finnij ohtsis 51,6 % jienâin já Haavisto 48,4 % ađai Stubb vuoitij taam jienâstemkeerdi já sust šoodâi [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 13. president]].<ref name="yle-20073989">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20073989|nommâ=Kaikki äänet on laskettu: Stubb 51,6 prosenttia, Haavisto 48,4 prosenttia|almostittem=Yle Uutiset|čujottum=2024-02-11|tahhee=Peltonen, Topias, Karhu, Otso, Hankaniemi, Anu Leena, Piirainen, Elli, Kangas, Laura já Mannermaa, Jaakko|äigimuddo=2024-02-11|kielâ={{fi}}}}</ref> Sun algâttij president virgeest [[njuhčâmáánu 1.]] peeivi [[2024]]. {| class="sortable wikitable nowraplinks" style="margin: 1em auto 1em auto; text-align:center;" |+ align="bottom" style="caption-side: top" | Nube jienâstemkeerdi puátuseh<ref name="rm-tulospalvelu-2"/> ! Iävtukkâsnummeer ! Nommâ ! Jienah munejienâstmist ! % ! Jienah vaaljâpeeivi ! % ! Ohtsis ! % |- | 8 | [[Alexander Stubb|Stubb, Alexander]] | 1 063 298 | 52,8 | 511 913 | 49,4 | 1 575 211 | 51,6 |- | 10 | [[Pekka Haavisto|Haavisto, Pekka]] | 952 279 | 47,2 | 524 269 | 50,6 | 1 476 548 | 48,4 |} Sämikuávlu kieldâin kuulmâ kieldâst ([[Iänudâh]], [[Aanaar]] já [[Suáđigil]]) Stubb čokkij eenâb jienâid, já [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]] vist Haavisto vuoitij. Sämikuávlu kieldâin presidentiävtukkâsâi jienah juáhášuvvii čuávuvávt:<ref name="tulospal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/politiikka/art-2000010213817.html|nommâ=Tulospalvelu {{!}} Miten alueellasi äänestettiin?|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2024-02-11|čujottum=2024-02-12|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * Iänodâh: 53,7 % Stubb – 46,3 % Haavisto * Aanaar: 50,3 % Stubb – 49,7 % Haavisto * Ucjuuhâ: 53 % Haavisto – 47 % Stubb * Suáđigil: 55,9 % Stubb – 44,1 % Haavisto Ubâ [[Laapi vaaljâpirrâdâh|Laapi vaaljâpirrâduvâst]], ko puoh jienah lijjii rekinistum, Haavisto čokkij 50,8 % jienâin.<ref name="tulospal"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Vaaljah Suomâst}} [[Luokka:Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|*]] dki6t2j0jbicuuvicbuo24jpuzpxvwu 14 21191 161353 100057 2026-10-31T22:52:46Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Eennâmtiätumyenstereh]]; Lasettij [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161353 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] 0w48tgv0np0txqmds4bpohi7x30dwrs 10 23023 161263 158134 2026-10-31T12:52:12Z Yupik 23 | Darts-tävgipääččim = Darchery pictogram (Paralympics).svg 161263 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{ucfirst:{{{1}}}}} | Almosvalastâllâm = Athletics pictogram.svg | Para-almosvalastâllâm | Para-aalmugvalastâllâm = Athletics pictogram (Paralympics).svg | Boccia-kuuláspellâ | Boccia = Boccia pictogram (Paralympics).svg | Breikkam = Breakdancing pictogram.svg | Curling = Curling pictogram.svg | Rullástovlicurling = Wheelchair curling - Paralympic pictogram.svg | Čaabâluistám = Figure skating pictogram.svg | Čäcičuoigâm = Water skiing pictogram.svg | Čäcipállu = Water polo pictogram.svg | Čierâstâllâm | Kočâttâhčierâstem = Alpine skiing pictogram.svg | Freestylečierâstâllâm = Freestyle skiing pictogram.svg | Paračierâstâllâm = Alpine skiing - Paralympic pictogram.svg | Čuoigâm | Kištočuoigâm = Cross country skiing pictogram.svg | Keessimčuoigâm = Skijoring pictogram.svg | Pääččimčuoigâm | Suáldátvárdámčuoigâm = Biathlon pictogram.svg | Ovtâstittum čuoigâm | Tave-eennâmliih čuoigâmšlaajah = Nordic combined pictogram.svg | Paračuoigâm = Cross-country skiing - Paralympic pictogram.svg | Čurmâdâttâm= Boxing pictogram.svg | Darts-tävgipääččim = Darchery pictogram (Paralympics).svg | Eennâmhockey = Field hockey pictogram.svg | Golf = Golf pictogram.svg | Havipállu | Lacrosse = Lacrosse pictogram.svg | Hiäibum = Wrestling pictogram.svg | Glima = Glima Wrestling pictogram.svg | Huáppuluistám = Speed skating pictogram.svg | Uánihisrađeluistám | Uánihisrađeluistelem = Short track speed skating pictogram.svg | Jeu de paume = Jeu de paume pictogram.svg | Jieŋâpállu = Bandy pictogram.svg | Jieŋâskiärru = Ice hockey pictogram.svg | Kiälkkájieŋâskiärru | Parajieŋâskiärru = Ice sledge hockey - Paralympic pictogram.svg | Judo | Parajudo = Judo pictogram.svg | Jyelgipállu = Football pictogram.svg | Australialâš jyelgipállu = Australian football pictogram.svg | CP-jyelgipállu = Football 7-a-side pictogram (Paralympics).svg | Čalmevádulij jyelgipállu | Uáinimvádulij jyelgipállu = Football 5-a-side pictogram (Paralympics).svg | Ovtâstumstaatâlâš jyelgipállu = American football pictogram.svg | Karate = Karate pictogram.svg | Kietâpállu = Handball pictogram.svg | Friisilâš kietâpállu | Kaatsen = Kaatsen pictogram.svg | Kievđâkeessim = Tug of war pictogram.svg | Korfpállu | Korfball = Korfball pictogram.svg | Kooripállu = Basketball pictogram.svg | Rullástovlikooripállu = Wheelchair_basketball_pictogram_(Paralympics).svg | Kriikeet = Cricket pictogram.svg | Krookeet = Croquet pictogram.svg | Kuárŋudem | Kuárŋum = Climbing pictogram.svg | Luákkánjuškim = Ski jumping pictogram.svg | Miällum | Rađemiällum = Canoeing (flatwater) pictogram.svg | Kuoškâmiällum = Canoeing (slalom) pictogram.svg | Paramiällum = Paracanoe_pictogram_(Paralympics).svg | Miähástâllâm | Canne | La canne = Fencing pictogram.svg | Rullástovlimiähástâllâm = Wheelchair_fencing_pictogram_(Paralympics).svg | Moolâpállu = Goalball pictogram (Paralympics).svg | Moottorkärbisvyeijim = Water motorsports pictogram.svg | Muotâluávdástem = Snowboarding pictogram.svg | Paravyeimiluptim | Vyeimiluptim = Powerlifting_pictogram_(Paralympics).svg | Pääččim = Shooting pictogram.svg | Parapääččim = Shooting_pictogram_(Paralympics).svg | Pesipállu | Baseball = Baseball pictogram.svg | Pelota = Basque pelota pictogram.svg | Pevditennis | Parapevditennis = Table tennis pictogram.svg | Poolo = Polo pictogram.svg | Purjâstem = Sailing pictogram.svg | Pyeráinvyeijim | Maađijpyeráinvyeijim = Cycling (road) pictogram.svg | BMX-pyeráinvyeijim = Cycling (BMX) pictogram.svg | Meccipyeráinvyeijim = Cycling (mountain biking) pictogram.svg | Parapyeráinvyeijim | Paramaađijpyeráinvyeijim = Cycling_(road)_pictogram_(Paralympics).svg | Pararađepyeráinvyeijim = Cycling_(track)_pictogram_(Paralympics).svg | Rađepyeráinvyeijim = Cycling (track) pictogram.svg | Raccastem = Equestrian pictogram.svg | Pararaccastem = Equestrian_Dressage_pictogram_(Paralympics).svg | Racquets = Racquets pictogram.svg | Roque = Roque pictogram.svg | Rugby = Rugby pictogram.svg | Rugby-7 = Rugby sevens pictogram.svg | Rugby union = Rugby union pictogram.svg | Rullástovlirugby = Wheelchair_rugby_pictogram_(Paralympics).svg | Rullakiekko | Rullaluistinhockey = Skater hockey pictogram.svg | Rulláluávdástem | Skeittam = Skateboarding pictogram.svg | Salibandy = Floorball pictogram.svg | Savate = Savate pictogram.svg | Skeleton = Skeleton pictogram.svg | Softball = Softball pictogram.svg | Squash = Squash pictogram.svg | Stivrimkiälhástâllâm = Bobsleigh pictogram.svg | Suittikiälkástâllâm = Luge pictogram.svg | Surffam | Páruluávdástem = Surfing pictogram.svg | Suuhâm | Parasuuhâm = Rowing pictogram.svg | Šluubbukstâllâm = Bowling pictogram.svg | Taekwondo | Parataekwondo = Taekwondo pictogram.svg | Tááláš vittâvaldâlem = Modern pentathlon pictogram.svg | Tälvivittâvaldâlem = Winter pentathlon (all_stages) pictogram.svg | Tävgipääččim = Archery pictogram.svg | Paratävgipääččim = Archery pictogram (Paralympics).svg | Tiädduluptim = Weightlifting pictogram.svg | Tennis = Tennis pictogram.svg | Rullástovlitennis = Wheelchair_tennis_pictogram_(Paralympics).svg | Tolgepállu = Badminton pictogram.svg | Paratolgepállu | Rullástovlitolgepállu = Wheelchair_badminton_pictogram_(Paralympics).svg | Triathlon | Paratriathlon = Triathlon pictogram.svg | Tuáškumpállu = Volleyball (indoor) pictogram.svg | Čokkámtuáškumpállu | Ištetuáškumpállu = Sitting_volleyball_pictogram_(Paralympics).svg | Riddotuáškumpállu = Volleyball (beach) pictogram.svg | Vuáimáštâllâm | Steelligvuáimáštâllâm = Gymnastics (artistic) pictogram.svg | Ritmâlâš vuáimáštâllâm = Gymnastics (rhythmic) pictogram.svg | Trampoliinvuáimáštâllâm | Trampoliin = Gymnastics (trampoline) pictogram.svg | Vuoijâm = Swimming pictogram.svg | Paravuoijâm = Swimming_pictogram_(Paralympics).svg | Táiđuvuoijâm = Synchronized swimming pictogram.svg | Vuoijâmnjuškiimeh = Diving pictogram.svg }}</includeonly><noinclude> {{Myensterraavâ|Valastâllâmmyenstereh}} </noinclude> io9tvhd7bh75veorkt46og855dlbejf 161266 161263 2026-10-31T12:53:37Z Yupik 23 | Väričuoigâm | Čuoigâmalpinism = Ski mountaineering pictogram.svg 161266 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{ucfirst:{{{1}}}}} | Almosvalastâllâm = Athletics pictogram.svg | Para-almosvalastâllâm | Para-aalmugvalastâllâm = Athletics pictogram (Paralympics).svg | Boccia-kuuláspellâ | Boccia = Boccia pictogram (Paralympics).svg | Breikkam = Breakdancing pictogram.svg | Curling = Curling pictogram.svg | Rullástovlicurling = Wheelchair curling - Paralympic pictogram.svg | Čaabâluistám = Figure skating pictogram.svg | Čäcičuoigâm = Water skiing pictogram.svg | Čäcipállu = Water polo pictogram.svg | Čierâstâllâm | Kočâttâhčierâstem = Alpine skiing pictogram.svg | Freestylečierâstâllâm = Freestyle skiing pictogram.svg | Paračierâstâllâm = Alpine skiing - Paralympic pictogram.svg | Čuoigâm | Kištočuoigâm = Cross country skiing pictogram.svg | Keessimčuoigâm = Skijoring pictogram.svg | Pääččimčuoigâm | Suáldátvárdámčuoigâm = Biathlon pictogram.svg | Ovtâstittum čuoigâm | Tave-eennâmliih čuoigâmšlaajah = Nordic combined pictogram.svg | Paračuoigâm = Cross-country skiing - Paralympic pictogram.svg | Väričuoigâm | Čuoigâmalpinism = Ski mountaineering pictogram.svg | Čurmâdâttâm= Boxing pictogram.svg | Darts-tävgipääččim = Darchery pictogram (Paralympics).svg | Eennâmhockey = Field hockey pictogram.svg | Golf = Golf pictogram.svg | Havipállu | Lacrosse = Lacrosse pictogram.svg | Hiäibum = Wrestling pictogram.svg | Glima = Glima Wrestling pictogram.svg | Huáppuluistám = Speed skating pictogram.svg | Uánihisrađeluistám | Uánihisrađeluistelem = Short track speed skating pictogram.svg | Jeu de paume = Jeu de paume pictogram.svg | Jieŋâpállu = Bandy pictogram.svg | Jieŋâskiärru = Ice hockey pictogram.svg | Kiälkkájieŋâskiärru | Parajieŋâskiärru = Ice sledge hockey - Paralympic pictogram.svg | Judo | Parajudo = Judo pictogram.svg | Jyelgipállu = Football pictogram.svg | Australialâš jyelgipállu = Australian football pictogram.svg | CP-jyelgipállu = Football 7-a-side pictogram (Paralympics).svg | Čalmevádulij jyelgipállu | Uáinimvádulij jyelgipállu = Football 5-a-side pictogram (Paralympics).svg | Ovtâstumstaatâlâš jyelgipállu = American football pictogram.svg | Karate = Karate pictogram.svg | Kietâpállu = Handball pictogram.svg | Friisilâš kietâpállu | Kaatsen = Kaatsen pictogram.svg | Kievđâkeessim = Tug of war pictogram.svg | Korfpállu | Korfball = Korfball pictogram.svg | Kooripállu = Basketball pictogram.svg | Rullástovlikooripállu = Wheelchair_basketball_pictogram_(Paralympics).svg | Kriikeet = Cricket pictogram.svg | Krookeet = Croquet pictogram.svg | Kuárŋudem | Kuárŋum = Climbing pictogram.svg | Luákkánjuškim = Ski jumping pictogram.svg | Miällum | Rađemiällum = Canoeing (flatwater) pictogram.svg | Kuoškâmiällum = Canoeing (slalom) pictogram.svg | Paramiällum = Paracanoe_pictogram_(Paralympics).svg | Miähástâllâm | Canne | La canne = Fencing pictogram.svg | Rullástovlimiähástâllâm = Wheelchair_fencing_pictogram_(Paralympics).svg | Moolâpállu = Goalball pictogram (Paralympics).svg | Moottorkärbisvyeijim = Water motorsports pictogram.svg | Muotâluávdástem = Snowboarding pictogram.svg | Paravyeimiluptim | Vyeimiluptim = Powerlifting_pictogram_(Paralympics).svg | Pääččim = Shooting pictogram.svg | Parapääččim = Shooting_pictogram_(Paralympics).svg | Pesipállu | Baseball = Baseball pictogram.svg | Pelota = Basque pelota pictogram.svg | Pevditennis | Parapevditennis = Table tennis pictogram.svg | Poolo = Polo pictogram.svg | Purjâstem = Sailing pictogram.svg | Pyeráinvyeijim | Maađijpyeráinvyeijim = Cycling (road) pictogram.svg | BMX-pyeráinvyeijim = Cycling (BMX) pictogram.svg | Meccipyeráinvyeijim = Cycling (mountain biking) pictogram.svg | Parapyeráinvyeijim | Paramaađijpyeráinvyeijim = Cycling_(road)_pictogram_(Paralympics).svg | Pararađepyeráinvyeijim = Cycling_(track)_pictogram_(Paralympics).svg | Rađepyeráinvyeijim = Cycling (track) pictogram.svg | Raccastem = Equestrian pictogram.svg | Pararaccastem = Equestrian_Dressage_pictogram_(Paralympics).svg | Racquets = Racquets pictogram.svg | Roque = Roque pictogram.svg | Rugby = Rugby pictogram.svg | Rugby-7 = Rugby sevens pictogram.svg | Rugby union = Rugby union pictogram.svg | Rullástovlirugby = Wheelchair_rugby_pictogram_(Paralympics).svg | Rullakiekko | Rullaluistinhockey = Skater hockey pictogram.svg | Rulláluávdástem | Skeittam = Skateboarding pictogram.svg | Salibandy = Floorball pictogram.svg | Savate = Savate pictogram.svg | Skeleton = Skeleton pictogram.svg | Softball = Softball pictogram.svg | Squash = Squash pictogram.svg | Stivrimkiälhástâllâm = Bobsleigh pictogram.svg | Suittikiälkástâllâm = Luge pictogram.svg | Surffam | Páruluávdástem = Surfing pictogram.svg | Suuhâm | Parasuuhâm = Rowing pictogram.svg | Šluubbukstâllâm = Bowling pictogram.svg | Taekwondo | Parataekwondo = Taekwondo pictogram.svg | Tááláš vittâvaldâlem = Modern pentathlon pictogram.svg | Tälvivittâvaldâlem = Winter pentathlon (all_stages) pictogram.svg | Tävgipääččim = Archery pictogram.svg | Paratävgipääččim = Archery pictogram (Paralympics).svg | Tiädduluptim = Weightlifting pictogram.svg | Tennis = Tennis pictogram.svg | Rullástovlitennis = Wheelchair_tennis_pictogram_(Paralympics).svg | Tolgepállu = Badminton pictogram.svg | Paratolgepállu | Rullástovlitolgepállu = Wheelchair_badminton_pictogram_(Paralympics).svg | Triathlon | Paratriathlon = Triathlon pictogram.svg | Tuáškumpállu = Volleyball (indoor) pictogram.svg | Čokkámtuáškumpállu | Ištetuáškumpállu = Sitting_volleyball_pictogram_(Paralympics).svg | Riddotuáškumpállu = Volleyball (beach) pictogram.svg | Vuáimáštâllâm | Steelligvuáimáštâllâm = Gymnastics (artistic) pictogram.svg | Ritmâlâš vuáimáštâllâm = Gymnastics (rhythmic) pictogram.svg | Trampoliinvuáimáštâllâm | Trampoliin = Gymnastics (trampoline) pictogram.svg | Vuoijâm = Swimming pictogram.svg | Paravuoijâm = Swimming_pictogram_(Paralympics).svg | Táiđuvuoijâm = Synchronized swimming pictogram.svg | Vuoijâmnjuškiimeh = Diving pictogram.svg }}</includeonly><noinclude> {{Myensterraavâ|Valastâllâmmyenstereh}} </noinclude> 5boznhlk0aud5opn2agbk01davv9b0z 161268 161266 2026-10-31T12:59:41Z Yupik 23 161268 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{ucfirst:{{{1}}}}} | Almosvalastâllâm = Athletics pictogram.svg | Para-almosvalastâllâm | Para-aalmugvalastâllâm = Athletics pictogram (Paralympics).svg | Boccia-kuuláspellâ | Boccia = Boccia pictogram (Paralympics).svg | Breikkam = Breakdancing pictogram.svg | Curling = Curling pictogram.svg | Rullástovlicurling = Wheelchair curling - Paralympic pictogram.svg | Čaabâluistám = Figure skating pictogram.svg | Čäcičuoigâm = Water skiing pictogram.svg | Čäcipállu = Water polo pictogram.svg | Čierâstâllâm | Kočâttâhčierâstem | Čierâstem = Alpine skiing pictogram.svg | Freestylečierâstâllâm = Freestyle skiing pictogram.svg | Paračierâstâllâm = Alpine skiing - Paralympic pictogram.svg | Liähtučierâstem = Alpine skiing pictogram.svg | Čuoigâm | Kištočuoigâm = Cross country skiing pictogram.svg | Keessimčuoigâm = Skijoring pictogram.svg | Pääččimčuoigâm | Suáldátvárdámčuoigâm = Biathlon pictogram.svg | Ovtâstittum čuoigâm | Tave-eennâmliih čuoigâmšlaajah = Nordic combined pictogram.svg | Paračuoigâm = Cross-country skiing - Paralympic pictogram.svg | Väričuoigâm | Čuoigâmalpinism = Ski mountaineering pictogram.svg | Čurmâdâttâm= Boxing pictogram.svg | Darts-tävgipääččim = Darchery pictogram (Paralympics).svg | Eennâmhockey = Field hockey pictogram.svg | Golf = Golf pictogram.svg | Havipállu | Lacrosse = Lacrosse pictogram.svg | Hiäibum = Wrestling pictogram.svg | Glima = Glima Wrestling pictogram.svg | Huáppuluistám = Speed skating pictogram.svg | Uánihisrađeluistám | Uánihisrađeluistelem = Short track speed skating pictogram.svg | Jeu de paume = Jeu de paume pictogram.svg | Jieŋâkuurâh | Väricurling | Alppâcurling = Ice stock sport pictogram.svg | Jieŋâpállu = Bandy pictogram.svg | Jieŋâskiärru = Ice hockey pictogram.svg | Kiälkkájieŋâskiärru | Parajieŋâskiärru = Ice sledge hockey - Paralympic pictogram.svg | Judo | Parajudo = Judo pictogram.svg | Jyelgipállu = Football pictogram.svg | Australialâš jyelgipállu = Australian football pictogram.svg | CP-jyelgipállu = Football 7-a-side pictogram (Paralympics).svg | Čalmevádulij jyelgipállu | Uáinimvádulij jyelgipállu = Football 5-a-side pictogram (Paralympics).svg | Ovtâstumstaatâlâš jyelgipállu = American football pictogram.svg | Karate = Karate pictogram.svg | Káávvudkiälhástâllâm = Luge pictogram.svg | Kietâpállu = Handball pictogram.svg | Friisilâš kietâpállu | Kaatsen = Kaatsen pictogram.svg | Kievđâkeessim = Tug of war pictogram.svg | Korfpállu | Korfball = Korfball pictogram.svg | Kooripállu = Basketball pictogram.svg | Rullástovlikooripállu = Wheelchair_basketball_pictogram_(Paralympics).svg | Kriikeet = Cricket pictogram.svg | Krookeet = Croquet pictogram.svg | Kuárŋudem | Kuárŋum = Climbing pictogram.svg | Luákkánjuškim = Ski jumping pictogram.svg | Miällum | Rađemiällum = Canoeing (flatwater) pictogram.svg | Kuoškâmiällum = Canoeing (slalom) pictogram.svg | Paramiällum = Paracanoe_pictogram_(Paralympics).svg | Miähástâllâm | Canne | La canne = Fencing pictogram.svg | Rullástovlimiähástâllâm = Wheelchair_fencing_pictogram_(Paralympics).svg | Moolâpállu = Goalball pictogram (Paralympics).svg | Moottorkärbisvyeijim = Water motorsports pictogram.svg | Muotâluávdástem = Snowboarding pictogram.svg | Paravyeimiluptim | Vyeimiluptim = Powerlifting_pictogram_(Paralympics).svg | Pääččim = Shooting pictogram.svg | Parapääččim = Shooting_pictogram_(Paralympics).svg | Pesipállu | Baseball = Baseball pictogram.svg | Pelota = Basque pelota pictogram.svg | Pevditennis | Parapevditennis = Table tennis pictogram.svg | Poolo = Polo pictogram.svg | Purjâskirdem = Gliding pictogram.svg | Purjâstem = Sailing pictogram.svg | Pyeráinvyeijim | Maađijpyeráinvyeijim = Cycling (road) pictogram.svg | BMX-pyeráinvyeijim = Cycling (BMX) pictogram.svg | Meccipyeráinvyeijim = Cycling (mountain biking) pictogram.svg | Parapyeráinvyeijim | Paramaađijpyeráinvyeijim = Cycling_(road)_pictogram_(Paralympics).svg | Pararađepyeráinvyeijim = Cycling_(track)_pictogram_(Paralympics).svg | Rađepyeráinvyeijim = Cycling (track) pictogram.svg | Raccastem = Equestrian pictogram.svg | Pararaccastem = Equestrian_Dressage_pictogram_(Paralympics).svg | Racquets = Racquets pictogram.svg | Roque = Roque pictogram.svg | Rugby = Rugby pictogram.svg | Rugby-7 = Rugby sevens pictogram.svg | Rugby union = Rugby union pictogram.svg | Rullástovlirugby = Wheelchair_rugby_pictogram_(Paralympics).svg | Rullakiekko | Rullaluistinhockey = Skater hockey pictogram.svg | Rulláluávdástem | Skeittam = Skateboarding pictogram.svg | Salibandy = Floorball pictogram.svg | Savate = Savate pictogram.svg | Komokiälhástâllâm | Skeleton = Skeleton pictogram.svg | Softball = Softball pictogram.svg | Squash = Squash pictogram.svg | Stivrimkiälhástâllâm = Bobsleigh pictogram.svg | Suittikiälkástâllâm = Luge pictogram.svg | Surffam | Páruluávdástem = Surfing pictogram.svg | Suuhâm | Parasuuhâm = Rowing pictogram.svg | Šluubbukstâllâm = Bowling pictogram.svg | Taekwondo | Parataekwondo = Taekwondo pictogram.svg | Tááláš vittâvaldâlem = Modern pentathlon pictogram.svg | Tälvivittâvaldâlem = Winter pentathlon (all_stages) pictogram.svg | Tävgipääččim = Archery pictogram.svg | Paratävgipääččim = Archery pictogram (Paralympics).svg | Tiädduluptim = Weightlifting pictogram.svg | Tennis = Tennis pictogram.svg | Rullástovlitennis = Wheelchair_tennis_pictogram_(Paralympics).svg | Tolgepállu = Badminton pictogram.svg | Paratolgepállu | Rullástovlitolgepállu = Wheelchair_badminton_pictogram_(Paralympics).svg | Triathlon | Paratriathlon = Triathlon pictogram.svg | Tuáškumpállu = Volleyball (indoor) pictogram.svg | Čokkámtuáškumpállu | Ištetuáškumpállu = Sitting_volleyball_pictogram_(Paralympics).svg | Riddotuáškumpállu = Volleyball (beach) pictogram.svg | Vuáimáštâllâm | Steelligvuáimáštâllâm = Gymnastics (artistic) pictogram.svg | Ritmâlâš vuáimáštâllâm = Gymnastics (rhythmic) pictogram.svg | Trampoliinvuáimáštâllâm | Trampoliin = Gymnastics (trampoline) pictogram.svg | Vuoijâm = Swimming pictogram.svg | Paravuoijâm = Swimming_pictogram_(Paralympics).svg | Táiđuvuoijâm = Synchronized swimming pictogram.svg | Vuoijâmnjuškiimeh = Diving pictogram.svg }}</includeonly><noinclude> {{Myensterraavâ|Valastâllâmmyenstereh}} </noinclude> lwys7zdd6cdhy6nrteforkkxaor6iid 11 23025 161264 158135 2026-10-31T12:52:29Z Yupik 23 161264 wikitext text/x-wiki == Taan myensterist váiluh čuávuvááh šlaajah == <s>* | Alppihiihto = Alpine skiing pictogram.svg</s> * | Dartchery = Darchery pictogram (Paralympics).svg * | Freestylehiihto = Freestyle skiing pictogram.svg</s> * | Hiihtoalpinismi = Ski mountaineering pictogram.svg * | Jääkolkka = Ice stock sport pictogram.svg <s>* | Kaukalopikaluistelu = Short track speed skating pictogram.svg * | Kelkkajääkiekko = Ice sledge hockey - Paralympic pictogram.svg * | Köydenveto = Tug of war pictogram.svg</s> * | Nopeuslasku = Alpine skiing pictogram.svg <s>* | Ohjaskelkkailu = Luge pictogram.svg * | Pohjoismainen yhdistetty | Yhdistetty | Pohjoismaiset hiihtolajit = Nordic combined pictogram.svg</s> * | Purjelento = Gliding pictogram.svg <s>* | Pyörätuolicurling = Wheelchair curling - Paralympic pictogram.svg * | Pyörätuolikoripallo = Wheelchair basketball pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolimiekkailu = Wheelchair fencing pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolirugby = Wheelchair rugby pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolisulkapallo = Wheelchair badminton pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolitennis = Wheelchair tennis pictogram (Paralympics).svg * | Racquets = Racquets pictogram.svg * | Rattikelkkailu = Bobsleigh pictogram.svg * | Salibandy = Floorball pictogram.svg * | Sotilaspartiohiihto = Biathlon pictogram.svg * | Talviviisiottelu = Winter pentathlon (all stages) pictogram.svg * | Vammaisalppihiihto = Alpine skiing - Paralympic pictogram.svg * | Vammaismaastohiihto | Vammaishiihto = Cross-country skiing - Paralympic pictogram.svg * | Vetohiihto = Skijoring pictogram.svg * | Voimanosto = Powerlifting pictogram (Paralympics).svg</s> - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. syeinimáánu 2024 tme 18.51 (EEST) mfq8zat2jj1golw9xvyvcohyp498oig 161265 161264 2026-10-31T12:52:41Z Yupik 23 161265 wikitext text/x-wiki == Taan myensterist váiluh čuávuvááh šlaajah == <s>* | Alppihiihto = Alpine skiing pictogram.svg * | Dartchery = Darchery pictogram (Paralympics).svg * | Freestylehiihto = Freestyle skiing pictogram.svg</s> * | Hiihtoalpinismi = Ski mountaineering pictogram.svg * | Jääkolkka = Ice stock sport pictogram.svg <s>* | Kaukalopikaluistelu = Short track speed skating pictogram.svg * | Kelkkajääkiekko = Ice sledge hockey - Paralympic pictogram.svg * | Köydenveto = Tug of war pictogram.svg</s> * | Nopeuslasku = Alpine skiing pictogram.svg <s>* | Ohjaskelkkailu = Luge pictogram.svg * | Pohjoismainen yhdistetty | Yhdistetty | Pohjoismaiset hiihtolajit = Nordic combined pictogram.svg</s> * | Purjelento = Gliding pictogram.svg <s>* | Pyörätuolicurling = Wheelchair curling - Paralympic pictogram.svg * | Pyörätuolikoripallo = Wheelchair basketball pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolimiekkailu = Wheelchair fencing pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolirugby = Wheelchair rugby pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolisulkapallo = Wheelchair badminton pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolitennis = Wheelchair tennis pictogram (Paralympics).svg * | Racquets = Racquets pictogram.svg * | Rattikelkkailu = Bobsleigh pictogram.svg * | Salibandy = Floorball pictogram.svg * | Sotilaspartiohiihto = Biathlon pictogram.svg * | Talviviisiottelu = Winter pentathlon (all stages) pictogram.svg * | Vammaisalppihiihto = Alpine skiing - Paralympic pictogram.svg * | Vammaismaastohiihto | Vammaishiihto = Cross-country skiing - Paralympic pictogram.svg * | Vetohiihto = Skijoring pictogram.svg * | Voimanosto = Powerlifting pictogram (Paralympics).svg</s> - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. syeinimáánu 2024 tme 18.51 (EEST) 096y341s7xarb4o4mrp1ej3ymomzr82 161267 161265 2026-10-31T12:58:50Z Yupik 23 161267 wikitext text/x-wiki == Taan myensterist váiluh čuávuvááh šlaajah == <s>* | Alppihiihto = Alpine skiing pictogram.svg * | Dartchery = Darchery pictogram (Paralympics).svg * | Freestylehiihto = Freestyle skiing pictogram.svg * | Hiihtoalpinismi = Ski mountaineering pictogram.svg * | Jääkolkka = Ice stock sport pictogram.svg * | Kaukalopikaluistelu = Short track speed skating pictogram.svg * | Kelkkajääkiekko = Ice sledge hockey - Paralympic pictogram.svg * | Köydenveto = Tug of war pictogram.svg * | Nopeuslasku = Alpine skiing pictogram.svg * | Ohjaskelkkailu = Luge pictogram.svg * | Pohjoismainen yhdistetty | Yhdistetty | Pohjoismaiset hiihtolajit = Nordic combined pictogram.svg * | Purjelento = Gliding pictogram.svg * | Pyörätuolicurling = Wheelchair curling - Paralympic pictogram.svg * | Pyörätuolikoripallo = Wheelchair basketball pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolimiekkailu = Wheelchair fencing pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolirugby = Wheelchair rugby pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolisulkapallo = Wheelchair badminton pictogram (Paralympics).svg * | Pyörätuolitennis = Wheelchair tennis pictogram (Paralympics).svg * | Racquets = Racquets pictogram.svg * | Rattikelkkailu = Bobsleigh pictogram.svg * | Salibandy = Floorball pictogram.svg * | Sotilaspartiohiihto = Biathlon pictogram.svg * | Talviviisiottelu = Winter pentathlon (all stages) pictogram.svg * | Vammaisalppihiihto = Alpine skiing - Paralympic pictogram.svg * | Vammaismaastohiihto | Vammaishiihto = Cross-country skiing - Paralympic pictogram.svg * | Vetohiihto = Skijoring pictogram.svg * | Voimanosto = Powerlifting pictogram (Paralympics).svg</s> - [[Kevttee:Yupik|Yupik]] ([[Savâstâllâm kevttest:Yupik|savâstâllâm]]) 19. syeinimáánu 2024 tme 18.51 (EEST) td0ziae8jqa0gu8kg71y96lahhqy2zi 10 26215 161292 125882 2026-10-31T15:08:52Z Zache-test 5619 change population tables to chart 161292 wikitext text/x-wiki {{Population chart|{{{1|}}}}}<!--{{#invoke:Population table|getPopulationTable|{{{1|}}}}}--><noinclude> [[Luokka:Eennâmtiätumyenstereh]] [[Luokka:Myenstereh, moh kevttih Wikidata]] </noinclude> fde3pppn5b8bz2a5pshj4oqeed4fh2y 161293 161292 2026-10-31T15:10:46Z Zache-test 5619 161293 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Population chart|{{{1|}}}}}<!--{{#invoke:Population table|getPopulationTable|{{{1|}}}}}--></includeonly><noinclude> <nowiki>{{Population chart|{{{1|}}}}}</nowiki> [[Luokka:Eennâmtiätumyenstereh]] [[Luokka:Myenstereh, moh kevttih Wikidata]] </noinclude> ou004uya80jk0xub7o3cdwxguta151o 161366 161293 2026-10-31T22:55:45Z Yupik 23 Eennâmtieđâmyenstereh 161366 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Population chart|{{{1|}}}}}<!--{{#invoke:Population table|getPopulationTable|{{{1|}}}}}--></includeonly><noinclude> <nowiki>{{Population chart|{{{1|}}}}}</nowiki> [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh]] [[Luokka:Myenstereh, moh kevttih Wikidata]] </noinclude> be5ls3p9lepu0c09n6hnsky217cr06y 0 29015 161280 159826 2026-10-31T14:50:26Z Mlolthuis 35 161280 wikitext text/x-wiki '''Muumileehi''' ({{K-sms|Muumlieʹǩǩ}}, {{K-se|Mumenvággi}}, {{K-sv|Mumindalen}}, {{K-en|Moominvalley}}) lii kuovâmáánust 2019 vuosmuu tove oinum syemmilâš-brittilâš animistum televisioráiđu, mii vuáđuduvá [[Tove Jansson]] [[Muumih|Muumi]]-kirjijd já Tove já [[Lars Jansson|Lars Janssonin]] ''[[Muumistáálu (ráiđukove)|Muumistáálu]]''-ráiđukuuvijd.<ref name="Nurmio">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-9901349|nommâ=Uusi Muumi-sarja alkaa Ylellä ja Briteissä keväällä 2019|tahhee=Nurmio, Satu|almostittem=Yle|äigimuddo=26.10.2017, päivitetty 19.6.2018|čujottum=5.8.2018}}</ref> Rááiđu lii stivrim brittilâš [[Steve Box]] já tot lii olášuttum tiätumaašinanimaation. Pyevittâsfinnodâh lii syemmilâš [[Gutsy Animations]] ohtsâšpargoost [[Yle|Yleisradioin]]. Fáárust lii meiddei syemmilâš Anima Vitae -animaatiostudio. Sämikielâlij dubbaamij stivriimist västidij [[Susa Saukko]] já suomâkielâlij dubbaamij stivriimist [[Carla Rindell]]. Anarâškielân rááiđu lii jurgâlâm [[Neeta Jääskö|Neeta Jääskö,]] nuorttâlâškielân [[Tiina Sanila-Aikio|Tiina Sanila-Aikio,]] pajekielân [[Inger-Mari Aikio]] já suomâkielân [[Minna Tasanto]], kii jurgâlij meiddei ''Muumilaakson tarinoita-''rááiđu ive 2017 versio.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/tv-ja-leffat/a/201702092200068045|nommâ=Muumeilta viedään vaapukkamehu ja sukupuoliviittauksia karsitaan - Näin kieli muuttuu uusissa Muumilaakson tarinoissa|almostittem=Iltalehti|äigimuddo=2017-02-09|čujottum=2020-03-03}}</ref> Rááiđu dramaturg lii Melli Maikkula. Rááiđu budjet lâi paijeel 20 miljovn eurod, mii taha rááiđust puoh tivrâsumos syemmilâš televisiopyevtittâs kuássin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/osasto/news/finlands_most_expensive_tv_show_new_moominvalley_series/10614150|nommâ=Finland’s most expensive TV show: New Moominvalley series|almostittem=YLE News|äigimuddo=25.1.2019|čujottum=2.5.2019}}</ref> [[PGS Entertainment]] hommái rááiđu jyehimvuoigâdvuođâid [[Vyesimáánu 1.|vyesimáánu 1. peeivi]] [[2019]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.animationmagazine.net/tv/pgs-brings-moominvalley-to-the-world-as-global-distributor/|nommâ=PGS Brings ‘Moominvalley’ to the World as Global Distributor|almostittem=animationmagazine.net|äigimuddo=1.5.2019|čujottum=6.5.2019}}</ref> == Pajeh == === Vuosmuš paje === Rááiđu vuosmuu paajeest lijjii 13 uássid, main vuosmuš oinui vuosmuu tove Suomâst [[Kuovâmáánu 25.|kuovâmáánu 25. peeivi]] [[2019]] suomâkielân já čuávuváá peeivi ruotâkielân. Pajekielân vuosmuu paje uásih oinuuškuottii cuáŋuimáánu 13. peeivi 2020. Anarâškielân vuosmuu paje uásih iä rahtum ollágin. Suomâkielâlijd oosijd puovtij keččâđ televisiost vuosmuu tove ain vuossaargâ [[Yle TV2]]:st<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/artikkeli/2019/01/23/muumilaakson-lasten-ensi-ilta-taynna-odotusta-lapset-nakivat-rakastetut-muumit|nommâ=Muumilaakson lasten ensi-ilta täynnä odotusta – lapset näkivät rakastetut muumit ensimmäisinä|almostittem=Yle|äigimuddo=23.1.2019|čujottum=26.1.2019}}</ref> já ruotâkielân jyehi majebaargâ [[Yle Teema & Fem]] -kanavast. Uđđâ oosijd almostittii sehe suomâ- já ruotâkielân kuittâg jo ain vuossaargâ [[Yle Areena|Yle Areenast]]. Stuorrâ-Britanniast televisiofinnodâh Sky lii vuolgâttâm rááiđu [[Cuáŋuimáánu 19.|cuáŋuimáánu 19. peeivi]] 2019 rääjist.<ref name="Nimetön-rEyw-1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gutsy.fi/voice-cast|nommâ=Voices of Moominvalley|almostittem=Gutsy Animations|äigimuddo=|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20190403203158/https://www.gutsy.fi/voice-cast|vyerkkejum=3.4.2019|čujottum=3.4.2019}}</ref> === Nubbe paje === Meid rááiđu nube paajeest láá 13 uássid. Tain čiččâm jurgâlui já dubbajui meid anarâškielân (uásih 2-8). Loopah nube paje uásih pottii nuorttâlâškielân. Pajekielân oosijd iä ráhtám ollágin. Anarâškielâliih uásih almostuvvii Yle Areenan ain jyehi vuossaargâ čohčâmáánu 7. peeivi 2020 rääjist. Siämmáá peeivi taid puovtij keččâđ meiddei televisiost, kost toh pottii [[Unna Junná]] saajeest. Nuorttâlâškielân vuosmuš uási oinui roovvâdmáánu 26. peeivi 2020. Suomâkielân paje vuosmuuh nelji uási almostuvvii Yle Areenast jo tolebáá, njuhčâmáánu 2. peeivi 2020, já čuávuvááh nelji njuhčâmáánu 30. peeivi. Majemuuh vittâ uási almostuvvii cuáŋuimáánu 27. peeivi. Oosijd puovtij keččâđ suomâkielân Yle TV2:st njuhčâmáánu 2. peeivi rääjist, já ruotâkielân taid láá čáittám BUU-klubben -ohjelm ohtâvuođâst Yle Teema & Fem -kanavast.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/fi/blogi/muumilaakso-saa-jatkoa-toinen-kausi-alkaa-ylella-alkuvuodesta/#0bff819f|nommâ="Muumilaakso" saa jatkoa: toinen kausi alkaa Ylellä alkuvuodesta|almostittem=Moomin Characters|äigimuddo=2.12.2019|čujottum=3.12.2019}}</ref> Kyehti vuosmuu uási čaittii meid Finnkino elleekoveteatterijn kuovâmáánu 2. peeivi 2020.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finnkino.fi/event/303371/title/muumilaakso_juhlii/?dt=02.02.2020|nommâ=Muumilaakso juhlii Finnkinolla helmikuussa|almostittem=Finnkino|äigimuddo=2.2.2020|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20200720004511/https://www.finnkino.fi/event/303371/title/muumilaakso_juhlii/?dt=02.02.2020|vyerkkejum=20.7.2020|čujottum=12.1.2020}}</ref> Stuorrâ-Britanniast nube paje algâttii vuolgâttiđ juovlâmáánu 21. peeivi 2019 já Japanist uđđâivemáánu 9. peeivi 2020 rääjist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://twitter.com/MoominvalleyTV/status/1201504560885444610|nommâ=Hooray, Moominvalley season 2 confirmed!|almostittem=Moomin Characters|äigimuddo=2.12.2019|čujottum=4.12.2019}}</ref> === Kuálmád paje === Rááiđu kuálmád paje rähtimist almottii skammâmáánust 2020. Tast-uv lijjii 13 uássid, main nelji šoodâi meid anarâškielân (uásih 6-9). Uásih 1-5 šoddii pajekielân, já 10-13 vist nuorttâlâškielân. Stuorrâ-Britanniast kuálmád paje oinuuškuođij cuáŋuimáánu 1. peeivi 2022. Suomâst tot vist almostui roovvâdmáánu 3. peeivi 2022. Vuosmuš uási mii oinui anarâškielân lâi 6. uási ađai ''Tohto hirmos mainâseh'', mii oinui televisiost já poođij Yle Areenan roovvâdmáánu 23. peeivi 2023. === Niäljád paje === Rááiđu niäljád paajeest almottii uđđâivemáánust 2023.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.animationmagazine.net/2023/01/gutsy-secures-moominvalley-season-4-greenlight/|nommâ=GUTSY ANIMATIONS CONFIRMED SEASON 4|äigimuddo=2023-01-10|čujottum=2023-03-28|julk}}</ref> Nuuvtko ovdebijn-uv poojijn, meid niäljád paajeest láá 13 uássid. Toh še láá jurgâlum já dubbajum jo-uv anarâš-, nuorttâlâš- tâi pajekielân, já toh oinuuškyetih keesi 2026 aalgâst Yle TV2:st.<ref>{{Nettikäldee|nommâ=Sámegielat mumeniid dubben joatkašuvvá guhkes bottu maŋŋá –sámi ruhtadeapmi gájui heajos ruhtadilis|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20205723|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2026-01-28|čujottum=2026-02-01|ietf-kielâkoodi=se|tahhee=Länsman, Kirsti}}</ref> Stuorrâ-Britanniast paje oinuuškuođij roovvâdmáánu 26. peivi 2024, já Suomâst tot almostui uđđâivemáánu 6. peivi 2025. == Huáđđooh já jienâčaittâleijeeh == {| class="wikitable" !Rááiđu nommâ !Muumileehi !Muumlieʹǩǩ !Mumenvággi !Muumilaakso !Mumindalen !Moominvalley !ムーミン谷のなかまたち |- !Huáđđoo !Anarâškielâlâš jienâčaittâleijee !Nuorttâlâškielâlâš jienâčaittâleijee !Pajekielâlâš jienâčaittâleijee !Suomâkielâlâš jienâčaittâleijee<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/uutiset/3-10527671|nommâ=Uuden Muumi-animaation ääninä kuullaan Putous-tähtiä – katso näyte sarjasta|almostittem=yle.fi|äigimuddo=27.11.2018|čujottum=27.11.2018}}</ref><ref name="Nimetön-rEyw-1"/> !Ruotâkielâlâš jienâčaittâleijee<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/sv/blog/har-ar-skadespelarna-som-ger-rost-at-den-nya-animationsserien-mumindalen/|nommâ=Här är skådespelarna som ger röst åt den nya animationsserien Mumindalen|tahhee=|almostittem=|äigimuddo=|almostittee=|čujottum=}}</ref><ref name="Nimetön-rEyw-1" /> !Eŋgâlâskielâlâš jienâčaittâleijee<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/en/blog/new-cast-members-of-the-upcoming-animated-series-moominvalley/|nommâ=New cast members of the upcoming animated series MOOMINVALLEY|almostittem=Muumien viralliset nettisivut|äigimuddo=13.3.2018}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/aihe/artikkeli/2017/09/12/kansainvaliset-tahdet-antavat-aanensa-muumeille-uuden-sarjan|nommâ=Kansainväliset tähdet antavat äänensä Muumeille uuden sarjan englanninkielisessä versiossa|almostittem=yle.fi|äigimuddo=12.9.2017}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gutsy.fi/post/gutsy-animations-multi-award-winning-moominvalley-confirmed-for-season-3|nommâ=GUTSY ANIMATIONS’ MULTI AWARD-WINNING ‘MOOMINVALLEY’ CONFIRMED FOR SEASON 3|almostittem=Gutsy|äigimuddo=2.11.2020|čujottum=2025-11-15|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20201108235342/https://www.gutsy.fi/post/gutsy-animations-multi-award-winning-moominvalley-confirmed-for-season-3|vyerkkejum=2020-11-08}}</ref> !Jaapaankielâlâš jienâčaittâleijee |- |[[Muumistáálu]] |[[Amoc|Mikkâl Morottaja]] |[[Teemu Titola]] |[[Ailu Valle|Áilu Valle]] |Joonas Nordman |Christoffer Strandberg |Taron Egerton <small>(Pajeh 1–2)</small><br /><br />[[Jack Rowan]] <small>(Pajeh 3–4)</small> |[[Junta Terashima]] |- |[[Muumienni]] |[[Anna Morottaja]] |[[Tiina Sanila-Aikio]] |[[Siri Broch Johansen]] |Satu Silvo |Maria Sid |[[Rosamund Pike]] |[[Kikuko Inoue]] |- |[[Muumieeči]] |[[Aimo Aikio]] |[[Tauno Ljetoff]] |[[Mikkel Gaup]] <small>(paje 1)</small><br /><br />[[Pekka Aikio]] <small>(paje 3)</small> |[[Ville Haapasalo]] |Carl-Kristian Rundman |Matt Berry |[[Yasunori Matsumoto]] |- |[[Uccâ Myy]] |[[Auri Ahola]] <small>(paje 2)</small> [[Neeta Jääskö]] <small>(paje 3)</small> |[[Neeta Jääskö]] |[[Irene Länsman]] |[[Kiti Kokkonen]] <small>(pajeh 1-3)</small><br /><br />Aksa Korttila <small>(paje 4)</small> |Saga Sarkola |Bel Powley |Ikue Ōtani |- |[[Noskemudágâš]] |[[Tomi Koivunen]] |[[Tuomas Kiprianoff]] |[[Niko Valkeapää]] <small>(paje 1)</small><br /><br />[[Niillas Holmberg]] <small>(paje 3)</small> |[[Olavi Uusivirta]] |Paavo Kerosuo |[[Edvin Endre]] |[[Issey Takahashi]] |- |[[Nipso]] |[[Marko Tervaniemi]] |[[Pavlo Heikkinen]] |[[Aslak Paltto]] |Markku Haussila |Andreas af Enehielm |Warwick Davis |[[Kōji Ochiai]] |- |[[Nisonieidâ]] |[[Heli Huovinen]] |[[Heidi Gauriloff]] |[[Linda Tammela]] |[[Alina Tomnikov]] |[[Edith Holmström]] |[[Akiya Henry]] |[[Minami Tsuda]] |- |[[Piisamrottá]] |[[Yrjö Musta]] |[[Erkki Lumisalmi]] <small>(paje 2)</small> [[Ivor Vainoja]] <small>(paje 3)</small> |[[Pentti Pieski]] <small>(paje 1)</small><br /><br />[[Niillas Holmberg]] <small>(paje 3)</small> |Heikki Harma |Max Bremer <br /><br /><small>(paje 1, 2. paje uásih 1–5, 13)</small> <br /><br /> Sixten Lundberg <br /><br /><small>(2. paje uásih 6–9)</small> |Will Self |[[Nobuaki Kanemitsu]] |- |Almai-[[Hemulâš|Hemulááh]] |[[Tuomo Huusko]] |[[Jouko Moshnikoff]] |[[Tuomo Huusko]] |Taisto Oksanen |Pekka Strang <small>(pajeh 1-3)</small> Martin Bahne <small>(paje 4)</small> |[[Joe Wilkinson]] |[[Tetsuharu Ōta]] |- |Nissoon-Hemulááh |[[Ulpu Mattus-Kumpunen]] |? |[[Inger-Mari Aikio]] |Ella Pyhältö |[[Cecilia Paul]] |[[Susie Brann]] |? |- |[[Vilijoŋka|Rovvá Vilijoŋka]] |[[Suvi King]] |[[Tiina Sanila-Aikio]] |[[Anna Näkkäläjärvi-Länsman]] |Kristiina Halttu |Nina Hukkinen |[[Kate Winslet]] |[[Shiho Hisajima]] |- |[[Komme (muumih)|Komme]] | | | | colspan="4" style="text-align:center;" |[[Susie Brann]] |- |[[Tuu-tik]] |[[Ulpu Mattus-Kumpunen]] |? |[[Anne Olli]] |[[Elina Knihtilä]] |[[Nina Palmgren]] |Katie Leung |? |- |[[Listo Muumi-mainâsij huáđđoin|Tijdár]] |[[Veikko Aikio]] |[[Olavi Kiprianoff]] |? |[[Jorma Uotinen]] |Nicke Lignell |Adewale Akinnuoye-Agbaje |[[Hidenari Ugaki]] |- |[[Timmee já Vimmee]] |[[Sari Sarre]] <small>(Timmee)</small><br /><br />[[Niina Aikio-Siltala]] <small>(Vimmee)</small> |?<br /><br />? |?<br /><br />? |[[Anna Puu]] <small>(Timmee)</small><br /><br />[[Paula Vesala]] <small>(Vimmee)</small> |Iida Kuningas <small>(Timmee)</small><br /><br /> Sara Soulié <small>(Vimmee)</small> |[[Jon Monie]] <small>(Timmee)</small><br /><br />[[Susie Brann]] <small>(Vimmee)</small> |[[Kōsuke Echigoya]] <small>(Timmee)</small><br /><br />[[Mitsuhiro Inose]] <small>(Vimmee)</small> |- |[[Mymmel]] (puárásub) |[[Marke Laaksonen]] |[[Heini Wesslin]] |[[Annukka Hirvasvuopio-Laiti]] |Lotta Lindroos |Hellen Willberg |[[Jennifer Saunders]] |[[Yuriko Ishigane]] |- |Teatterrottá Emma | | | | colspan="2" style="text-align:center;" |Arja Saijonmaa |Alison Steadman |? |- |Ti-ti-uu |? |? |Pekka Aikio |Lauri Ketonen |[[Olli Liljeström]] |Matt Lucas |[[Kunihiro Kawamoto]] |- |Miska |? |? |Aslak Paltto |Miiko Toiviainen |Kaj Korkea-aho |[[Rebecca Root]] |[[Kozue Harashima]] |- |[[Uccâ Kumâttâs]] |? |? |Pekka Aikio |[[Ali Jahangiri]] |[[André Wickström]] |[[Richard Ayoade]] |[[Kyousei Tsukui]] |- |Ninni |? |? |[[Inga Ravna-Pieski]] |Yasmine Yamajako |[[Jenna Hukkinen]] |[[Mayumi Kawai]] |[[Yui Fukuo]] |- |Hiärrá Virkkunen |? |[[Juha Feodoroff]] |[[Sverre Porsanger]] |[[Riku Nieminen]] |Kristoffer Gummerus |[[Julian Barratt]] |[[Yukito Soma]] |- |Tohto |[[Satu Aikio]] |[[Mariann Bernhardt]] <small>(Paje 2)</small> [[Sara Kelemeny]] <small>(Paje 3)</small> |[[Sari Sarre]] |[[Iina Kuustonen]] |[[Nina Palmgren]] |Iina Kuustonen |[[Sachiko Honma]] |- |Merâhiäppušeh |? |[[Anna Lumikivi]]<br /><br />[[Sonja Hofslagare]] |? |[[Saara Aalto]]<br /><br />Anna-Maija Tuokko |Emma Klingenberg<br /><br />[[Jennie Storbacka]] |[[Miriam-Teak Lee]]<br /><br />[[Shalon Brune-Franklin]] |[[Mariko Munakata]]<br /><br />[[Sayaka Narita]] |- |Kuálásteijee |[[Aleksi Ahlakorpi]] |[[Markus Juutinen]] |[[Aleksi Ahlakorpi]] |Kari Ketonen |Oskar Pöysti |[[Rhys Darby]] |[[Hiroyuki Shibamoto]] |- |Hiärrá Vilijoŋka | | | | colspan="2" style="text-align:center;" |Peter Kanerva |[[Jon Monie]] |? |- |[[Nissoo]] |[[Petter Morottaja]] |[[Erkki Feodoroff]] |[[Aslak Holmberg]] |Deogracias Masomi |[[Tom Rejstörm]] |[[Chance Perdomo]] |? |- |[[Háisoo]] |[[Eljas Niskanen]] |[[Ivor Vainoja]] |[[Sverre Porsanger]] |Santeri Kinnunen |Elmer Bäck |[[Mike Wilmot]] |? |- |Taaidâr |? |? |? |Teemu Keisteri |Alvar Gullichsen |Julian Rhind-Tutt |? |- |Mimmi |? |? |? |Kaisla Löyttyjärvi |Jonna Järnefelt |[[Ellen Thomas]] |? |- |[[Ilbe]] | | | | colspan="3" style="text-align:center;" |Joonas Saartamo |? |- |Laseroolih |[[Satu Aikio]],<br /><br />[[Neeta Jääskö]] |[[Erkki Feodoroff]],<br />[[Markus Juutinen]],<br />[[Sara Kelemeny]],<br />[[Susa Saukko]],<br />[[Heini Wesslin]] |Pekka Aikio,<br /><br />[[Anna Näkkäläjärvi-Länsman]],<br /><br />Aslak Paltto |Jukka Nylund,<br /><br /> Ella Pyhältö,<br /><br /> Taina West |[[Cecilia Paul]],<br /><br /> Taina West |[[Susie Brann]],<br /><br /> [[Jon Monie]] |? |} == Rááiđu muusik == Rááiđu muusikijd láá ráhtám syemmiliih šuoŋârähteeh [[Pekka Kuusisto]] já Samuli Kosminen. Kuusisto eeči, Ilkka Kuusisto, lii ráhtám šuoŋâ ''Muumiooppera''-čaaitâlmân ive 1974.<ref name="Nimetön-rEyw-2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/en/blog/each-episode-of-the-highly-anticipated-moomin-animation-series-will-include-a-featured-track-by-the-international-top-artists/|nommâ=Each episode of the highly-anticipated Moomin animation series will include a featured track by top international artists|almostittem=Moomin|äigimuddo=11.9.2018|čujottum=6.5.2019}}</ref> Čohčâmáánust 2018 almottii, ete [[Gutsy Animations]] raahtij sopâmuš [[Sony Music Entertainment|Sony Musicijn]], mast maaŋgah artisteh lávluuččii pitá jyehi uásán.<ref name="Nimetön-rEyw-2"/> Pittálisto almostui [[Uđđâivemáánu 25.|uđđâivemáánu 25. peeivi]] [[2019]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.moomin.com/fi/blog/uusi-muumilaakso-televisiosarja-saa-muun-muassa-alman-mon-ja-first-aid-kitin-tahdittaman-soundtrack-levyn/|nommâ=Uusi Muumilaakso-televisiosarja saa muun muassa Alman, MØ:n ja First Aid Kitin tähdittämän soundtrack-levyn|almostittem=Moomin|äigimuddo=29.1.2019|čujottum=6.5.2019}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} == Fáádást eres soojijn == * [https://areena.yle.fi/1-50609735 Muumileehi Yle Areenast] [[Luokka:Syemmiliih animaatiorááiđuh]] [[Luokka:Brittiliih animaatiorááiđuh]] [[Luokka:Muumi-televisiorááiđuh]] 9n0ol3cam4ewou1tl6uv2oxxuklpw3c 0 30697 161254 156727 2026-10-31T12:39:27Z Yupik 23 Jienâstemvuoigâdvuotâ 161254 wikitext text/x-wiki {{Puáttee tábáhtus}} '''Ive 2030 Suomâ presidentvaaljah''' láá [[presidentvaaljah]], moh uárnejuvvojeh uđđâivemáánust [[2030]]. Vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejuvvoo [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi 2030.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/smn/presidentvaalja|nommâ=Täsivääldi president vaaljâ|almostittem=Suomâ riehtiministeriö|čujottum=2026-06-25}}</ref> Nubbe jienâstemkerdi uárnejuvvoo [[kuovâmáánu 10.]] peeivi, jis ij kihheen finnii paijeel pele adelum jienâin. Tan keerdi njuolgâ vaaljâin väljejuvvoo [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ 14. president]] kuuđâ ive pajan ađai iivij 2030–2036. Tááláš president [[Alexander Stubb]] puáhtá leđe iävtukkâssân tain vaaljâin, tastko sun ij lah jo toimâm kyehti paje maŋaluvâi Suomâ presidentin. == Jienâstemvuoigâdvuotâ == [[Jienâstemvuoigâdvuotâ]] lii puoh [[Suomâ]] aalmugjesânijn, kiäh láá tiävdám 18 ihheed majemustáá [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi 2030. Aassâmsaje ij vaaigut jienâstemvuoigâdvuotân. == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Vaaljah Suomâst}} [[Luokka:Ive 2030 Suomâ presidentvaaljah|*]] [[Luokka:Puáttee tábáhtusah|2030]] t66jsbmlw9jcojg2s3ncw1tv8ctfz2a 0 31004 161262 158236 2026-10-31T12:41:16Z Yupik 23 161262 wikitext text/x-wiki '''Väljejeijeeservi''' lii servi, mon ulmen lii asâttiđ iävtukkâs valjáid [[Suomâ]]st. Väljejeijeeseervih pyehtih asâttiđ iävtukkâsâid puoh pooliitláid valjáid, moh uárnejuvvojeh Suomâst, meiddei sämitiggevaljáid. Väljejeijeeseervih láá härvinub vyehi asâttuđ iävtukkâssân poolitlâš valjáid. Iänááš uási iävtukkâsâin asâtteh [[Piäládâh|piäláduvah]], moh láá [[Piäládâhregister|piäládâhregisterist]], mut lii meiddei máhđulâš, ete iävtukkâs lii sehe piäláduv já väljejeijeeseervi asâttem tegu [[Ive 2024 Suomâ presidentvaaljah|ive 2024 Suomâ presidentvaaljâin]], main [[Olli Rehn]] asâttii sehe väljejeijeeservi já [[Suomâ Kuávdášpiäládâh|kuávdášpiäládâh]]. == Seervi vuáđudem == Väljejeijeeseervi vuáđđudmân tarbâšuvvojeh jieškote-uvlágán vaaljâin eres meeri jienâstemvuoigâdvuođâlijd:<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.finlex.fi/fi/laki/ajantasa/1998/19980714|nommâ=Vaalilaki|tahhee=|äigimuddo=|almostittee=Finlex|čujottum=14.7.2014|}}</ref> * [[Europarlamentvaaljah]]: ucemustáá 2&nbsp;000 jienâstemvuoigâdvuođâlâžžâd<ref name=":1"/> * [[Suomâ kieldâvaaljah|Kieldâvaaljah]]: ucemustáá 10 jienâstemvuoigâdvuođâlâžžâd siämmáá kieldâst ko iävtukkâs.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/documents/5430845/7129103/inarinsaame+-+enaresamiska+-+Inari+Sami.pdf|nommâ=TIÄĐÁTTÂS IVE 2021 KIELDÂVAALJÂIN|almostittem=vaalit.fi|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2025-05-05}}</ref> Jis kieldâst ääsih enâmustáá 1&nbsp;500 olmožid, te 3 jienâstemvuoigâdvuođâlii pijssájeh já jis kieldâst ääsih 1&nbsp;501–2&nbsp;000 olmožid, te 5 jienâstemvuoigâdvuođâlii pijssájeh.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/smn/iavtukkasan|nommâ=Iävtukkâsân|almostittem=Vaaljah|čujottum=2026-07-18}}</ref> * [[Suomâ kuávluvaaljah|Kuávluvaaljah]]: 50 jienâstemvuoigâdvuođâlâžžâd siämmáá pyereestvaijeemkuávlust ko iävtukkâs.<ref name=":1" /> * [[Suomâ ovdâskoddevaaljah|Ovdâskoddevaaljah]] já eennâmkoddevaaljah: ucemustáá 100 jienâstemvuoigâdvuođâlâžžâd siämmáá valjâpirrâduvâst ko iävtukkâs<ref name=":1" /> * [[Suomâ presidentvaaljâ|Presidentvaaljâ]]: ucemustáá 20&nbsp;000 jienâstemvuoigâdvuođâlâžžâd<ref name=":1" /><ref name="vaalijärjestelmä-yleis-17">{{Kirjekäldee|Nommâ=Suomen vaalijärjestelmä: yleisesitys|Almostittee=Suomâ riehtiministeriö|Tahhee=Jääskeläinen, Arto|Ihe=2010|Sijđo=17|Loho=3.2 Presidenttiehdokkaiden asettaminen|Kielâ={{fi}}|www=https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-259-041-1|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2026-07-18}}</ref> * [[Sämitiggevaaljah (Suomâ)|Sämitiggevaaljah]]: ucemustáá 3 jienâstemvuoigâdvuođâlii<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/an/miaradastooham/vaaljah/vaaljah-2024/vaaljai-jienairekinistem/|nommâ=Vaaljâi jienâirekinistem|almostittem=Sämitigge|čujottum=2025-05-05}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.samediggi.fi/vaaljah/iavtukkasan/iavtukkasasattem/|nommâ=Iävtukkâsasâttem|almostittem=Sämitigge|čujottum=2026-07-18}}</ref> * [[Suomâ servikoddevaaljah|Servikoddevaaljah]]: ucemustáá 10 jienâstemvuoigâdvuođâlâš servikode jesânid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://evl.fi/wp-content/uploads/2026/03/valitsijayhdistyksen-perustamisasiakirja-kirkkovaltuusto-2026-smn.pdf|nommâ=Väljejeijeeseervi vuáđudemäššikirje kirkkostivrâ/ohtâsâš kirkkostivrâ|almostittem=evl.fi|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2026-07-18}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sämipolitiik]] [[Luokka:Sämitiggevaaljah (Suomâ)]] [[Luokka:Suomâ politiik]] [[Luokka:Suomâ vaaljah já aalmugjienâstmeh]] ttvlpnf1ewtd0wriq0ruc074qxf5327 14 31245 161253 2026-10-31T12:34:45Z Yupik 23 Yupik siirdij siijđo [[Luokka:Jienâvuoigâdvuotâ]] uđđâ noomân [[Luokka:Jienâstemvuoigâdvuotâ]] 161253 wikitext text/x-wiki {{Luoka stivrim|Luokka:Jienâstemvuoigâdvuotâ}} 1pxnc4b5a7s8ljdugc3jgg8qwvomo8p 0 31246 161269 2026-10-31T14:24:30Z Mlolthuis 35 Rahtum jurgâlmáin sijđo "[[:fi:Special:Redirect/revision/23901453|Jupiterin kuut]]" 161269 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh.Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nube kuávlun ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, kočoi Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) adelij tubdâstâs Galilei kavnâmáid, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ toid. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter|Jupiteri]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # '''Jupiter täsivis máánuh''' ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # '''Jupiter epitäsivis máánuh''' ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá Galilei máánuh, moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Metis.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Adrastea.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Amalthea_PIA02532.png|keski|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Thebe.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''Io''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Io_highest_resolution_true_color.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" |Galilein kuut |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''Europa''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Europa-moon.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''Ganymedes''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Ganymede_g1_true.jpg|keski|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''Kallisto''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Callisto.jpg|keski|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Themisto.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Himalia-moon.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Elara_(moon).jpg|keski|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} 4k475e090wdh4p41iqm92sgd87uldfn 161270 161269 2026-10-31T14:39:12Z Mlolthuis 35 Rahtum jurgâlmáin sijđo "[[:fi:Special:Redirect/revision/23901453|Jupiterin kuut]]" 161270 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) adelij tubdâstâs Galilei kavnâmáid, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ toid. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter|Jupiteri]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # '''Jupiter täsivis máánuh''' ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # '''Jupiter epitäsivis máánuh''' ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá Galilei máánuh, moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Metis.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Adrastea.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Amalthea_PIA02532.png|keski|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Thebe.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''Io''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Io_highest_resolution_true_color.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" |Galilein kuut |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''Europa''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Europa-moon.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''Ganymedes''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Ganymede_g1_true.jpg|keski|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''Kallisto''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Callisto.jpg|keski|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Themisto.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Himalia-moon.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Elara_(moon).jpg|keski|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} 4zdggnrnt3yzderdarstn54n4z1933t 161278 161270 2026-10-31T14:47:31Z Mlolthuis 35 Rahtum jurgâlmáin sijđo "[[:fi:Special:Redirect/revision/23901453|Jupiterin kuut]]" 161278 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) rammui Galilei kavnâmijd, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter|Jupiteri]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # '''Jupiter täsivis máánuh''' ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # '''Jupiter epitäsivis máánuh''' ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá Galilei máánuh, moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Metis.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Adrastea.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Amalthea_PIA02532.png|keski|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Thebe.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''Io''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Io_highest_resolution_true_color.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" |Galilein kuut |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''Europa''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Europa-moon.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''Ganymedes''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Ganymede_g1_true.jpg|keski|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''Kallisto''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Callisto.jpg|keski|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Themisto.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Himalia-moon.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Elara_(moon).jpg|keski|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} 04heekxhbne8qftyyhv85s2zmhap4sb 161279 161278 2026-10-31T14:48:49Z Yupik 23 /* Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist */ 161279 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) rammui Galilei kavnâmijd, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # '''Jupiter täsivis máánuh''' ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # '''Jupiter epitäsivis máánuh''' ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá Galilei máánuh, moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Metis.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Adrastea.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Amalthea_PIA02532.png|keski|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Thebe.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''Io''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Io_highest_resolution_true_color.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" |Galilein kuut |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''Europa''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Europa-moon.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''Ganymedes''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Ganymede_g1_true.jpg|keski|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''Kallisto''' | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Callisto.jpg|keski|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Themisto.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Himalia-moon.jpg|keski|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiedosto:Elara_(moon).jpg|keski|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} 8qoz3yebre26krrzikxh5nsxt2qedv6 161281 161279 2026-10-31T14:51:07Z Yupik 23 161281 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) rammui Galilei kavnâmijd, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # Jupiter täsivis máánuh ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # Jupiter epitäsivis máánuh ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá Galilei máánuh, moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Metis.jpg|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Adrastea.jpg|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Amalthea_PIA02532.png|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Thebe.jpg|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''Io''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Io_highest_resolution_true_color.jpg|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" |Galilein kuut |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''Europa''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Europa-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''Ganymedes''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Ganymede_g1_true.jpg|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''Kallisto''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Callisto.jpg|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Themisto.jpg|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Himalia-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Elara_(moon).jpg|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} 5fbcuw10qtayv6c1vti5kzs35n3tt3x 161282 161281 2026-10-31T14:51:39Z Yupik 23 Lasettij [[Luokka:Jupiter máánuh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161282 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) rammui Galilei kavnâmijd, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # Jupiter täsivis máánuh ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # Jupiter epitäsivis máánuh ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá Galilei máánuh, moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Metis.jpg|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Adrastea.jpg|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Amalthea_PIA02532.png|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Thebe.jpg|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''Io''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Io_highest_resolution_true_color.jpg|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" |Galilein kuut |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''Europa''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Europa-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''Ganymedes''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Ganymede_g1_true.jpg|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''Kallisto''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Callisto.jpg|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Themisto.jpg|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Himalia-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Elara_(moon).jpg|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} [[Luokka:Jupiter máánuh|*]] ocd4v04z7kg67yzyl0kj3ug4e93j72p 161342 161282 2026-10-31T16:43:33Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} 161342 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) rammui Galilei kavnâmijd, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # Jupiter täsivis máánuh ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # Jupiter epitäsivis máánuh ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá Galilei máánuh, moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Metis.jpg|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Adrastea.jpg|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Amalthea_PIA02532.png|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Thebe.jpg|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''Io''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Io_highest_resolution_true_color.jpg|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" |Galilein kuut |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''Europa''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Europa-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''Ganymedes''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Ganymede_g1_true.jpg|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''Kallisto''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Callisto.jpg|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Themisto.jpg|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Himalia-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Elara_(moon).jpg|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} [[Luokka:Jupiter máánuh|*]] 0tg1nuv04gnoofepeffxstbkfy8d2nc 161376 161342 2026-11-01T00:28:20Z Yupik 23 /* Luvâttâllâm Jupiter máánuin */ Galileoliih máánuh 161376 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) rammui Galilei kavnâmijd, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # Jupiter täsivis máánuh ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # Jupiter epitäsivis máánuh ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá [[Galileoliih máánuh|Galilei máánuh]], moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Metis.jpg|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Adrastea.jpg|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Amalthea_PIA02532.png|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Thebe.jpg|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''Io''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Io_highest_resolution_true_color.jpg|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" | Galileoliih máánuh |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''Europa''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Europa-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''Ganymedes''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Ganymede_g1_true.jpg|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''Kallisto''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Callisto.jpg|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Themisto.jpg|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Himalia-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Elara_(moon).jpg|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} [[Luokka:Jupiter máánuh|*]] qt6glsfii6xmrh1xwq9uwiiym1ncpah 161377 161376 2026-11-01T00:30:12Z Yupik 23 /* Luvâttâllâm Jupiter máánuin */ 161377 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) rammui Galilei kavnâmijd, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # Jupiter täsivis máánuh ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # Jupiter epitäsivis máánuh ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá [[Galileoliih máánuh|Galilei máánuh]], moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |Metis | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Metis.jpg|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |Adrastea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Adrastea.jpg|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |Amalthea | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Amalthea_PIA02532.png|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |Thebe | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Thebe.jpg|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''[[Io (máánu)|Io]]''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Io_highest_resolution_true_color.jpg|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" | Galileoliih máánuh |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''[[Europa (máánu)|Europa]]''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Europa-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''[[Ganymedes]]''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Ganymede_g1_true.jpg|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''[[Kallisto (máánu)|Kallisto]]''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Callisto.jpg|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |Themisto | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Themisto.jpg|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |Leda | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |Himalia | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Himalia-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |Lysithea | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |Elara | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Elara_(moon).jpg|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |Dia | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |Carpo | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |S/2003 J 12 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |Euporie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |Eupheme | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |S/2003 J 18 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |Thelxinoe | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |Euanthe | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |Helike | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |Orthosie | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |S/2016 J 1 |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |Iocaste | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |S/2003 J 16 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |Praxidike | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} [[Luokka:Jupiter máánuh|*]] ap2mz19bvb7j0xmbm1akzgy7mhxbkk3 161378 161377 2026-11-01T00:34:11Z Yupik 23 /* Luvâttâllâm Jupiter máánuin */ +[[]] 161378 wikitext text/x-wiki '''Jupiter máánuh''' joreh [[Jupiter]]-plaaneet pirrâ. Jupiterist láá 97 tobdos máánnud (vyesimáánu 23. peeivi 2023 tiätu).<ref name="jpl">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ssd.jpl.nasa.gov/sats/discovery.html|nommâ=Planetary Satellite Discovery Circumstances|almostittem=ssd.jpl.nasa.gov|čujottum=2025-05-25|kielâ={{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sites.google.com/carnegiescience.edu/sheppard/moons/jupitermoons|nommâ=Moons of Jupiter|čujottum=25.5.2025|kielâ={{en}}}}</ref> Tobdosumoseh máánuh láá nelji: Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Taah láá stuárráámuuh galilealiih máánuh. Tai máánui siskiibeln joreh ucebeh, jieškođe-uv hámásiih máánuh, main tobdosumos lii Amalthea. Kukkeláá joreh meid uces mánudááh, main arvâluvvoo, et toh liččii Jupiter toppim asteroideh teikâ kometeh. Tain olgomuuh joreh nubiskulij ko [[Jupiter]] eres máánuh. == Tutkâmuš historjá == Galileo Galilei (1564–1642) kaavnâi Jupiter máánuid ive 1609, ko sun tuuđhâi alme uđđâ hutkosâin, teleskoopáin. Ive 1610&nbsp;sun čaalij jieijâs aiccâmijn tieđâlii puovtâdâs ''Sidereus Nuncius'' (sämikielân ''Tasnij sänisättee), mii almostui Venetsiast.'' Uđđivemáánu 7. peeivi ive 1609 Galilei aaicâi Jupiter paaldâst kulmâ eromâš kirkis tääsni. Čuávuváá iijâ toi saje lâi muttum. Uđđivemáánu 13. peeivi Galilei ooinij siämmáá ääigi nelji tääsni. Toid láá adelum noomah Io, Europa, Ganymedes já Kallisto. Galilei adelij toid ohtsii noomâ "Medici tääsnih", suu tutkâmušâi suojâleijee stuorrâherttua [[Cosimo II del Medici]] kunnen. Galilei tieđâlâš puovtâdâs tovâttij vistig korrâ polemiik já olgoštem. Galilei pargoskippáár Padovast, tobdos Cesare Cremonini, nomâttij Galilei naggiimijd kielesin já lâi ton mielâ, et Galilei ij lam uáinám maiden. Maŋeláá Johannes Kepler (1571–1630) rammui Galilei kavnâmijd, siämmáánáál ko Rooma jesuiitah-uv, kiäh lijjii aalgâst čuuvtij epidâm Galilei aiccâmijd. Maŋeláá Galilei čaalij: "Veikâ tuoh tääsnih liččii luáštádâttâm eennâm oolâ tuođâštiđ já sárnuđ alnestis", te ij totkin liččii finnim majemuid pessiooivijd oskođ. == Jupiter máánui vuáhádâh kaavahäämist == Jupiter máánuid puáhtá šlajâttâllâđ toi kooskâ, rađe kuhendâlâsjurbâ häämi, rađe kärŋilvuođâ já stuáruduv mield – já nuuvt ain. Ulmuuh oskoh, et Jupiter stuorrâ máánuh já toi siskáldâs máánuh liččii šoddâm häämis occee Jupiter pirâstittee kaasuskiärust. Jupiter alda jorree máánuh hämmejeh tiätulágán smavvâ piäiváškode. Siskemus stuorrâ máánuin, Io, sáttá leđe nuuvt saahâd tondiet ko hammâšumes maŋa kirkkâdin acâkkistám Jupiter lievliistitij Iost puoh kepis já älkkeht lievliisteijee amnâsijd meddâl. Jupiter stuorrâ máánuh já uccâ mánudáin stuárráámus, Amalthea, láá koskânis rađeresonansist 1:2:4. # [[Jupiter]] suonjâr 71&nbsp;492 km # Jupiter riggeeh 100&nbsp;000–214&nbsp;200 km, válduriegis 122&nbsp;800–129&nbsp;200 km. # Jupiter täsivis máánuh ## Nelji uccá mánudáá, koskâ vuálá 200&nbsp;000&nbsp;km Jupiter kuávdáást, čoođâmitto vuálá 200 km, rađe kärŋilvuotâ vuálá peli ceehi. ## Nelji stuorrâ galileolii máánu, moi koskâvuotâ lii 400&nbsp;000–2&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km. # Jupiter epitäsivis máánuh ## Themisto jorá Jupiter galileilaisii já čuávuváá juávhu mánudái kooskâst. ## Himalia-juávkku: Taan čovgâ mánudâšjuávhu koskâ Jupiterist lii 11–12 miljovn kilometterid. ## Carpo: Ananke-juávhu sisoosijn. ## Ananke-juávkku: koskâ 21&nbsp;276&nbsp;000&nbsp;km Jupiterist kärŋilume 149 asted. ## Carme-juávkku: Koskâ Jupiterist 23&nbsp;404&nbsp;000&nbsp;km, kärŋilume 165 asted. ## Pasiphaë-juávkku: siähálâs juávkku, moos kuleh puoh olgomuuh Jupiter máánuh. == Luvâttâllâm Jupiter máánuin == Máánuh láá luvâttâllum uánihumos juurrâmraađeest läädist. Jupiter nelji stuárráámuu máánu láá [[Galileoliih máánuh|Galilei máánuh]], moi massa lii tuárvi styeres hammiđ tain pááluhámásijd máánuid. Eres máánuh láá häämis tááhust epistáđáseh. Negatiivisáin juurrâmaigijn láá merkkejum toh máánuh, moi juurrâmrađe lii retrogradisâš adai nubiskulij jorree ko eres máánui juurrâm. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" ! colspan="2" |Nummeer !Nommâ !Kove !Lyeddejeijee<br /><br />(km) !Massa<br /><br />(kg) !Koskâmiärálâš koskâ<br /><br />(km) !Juurrâmäigi<br /><br />(d) !Inklinaatio (°) !Eksentrisâšvuotâ !Kavnumäigi !Juávkku |- |1 |XVI |[[Metis (máánu)|Metis]] | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Metis.jpg|50x50px]] | align="center" |43 | align="right" |1,2 × 10¹⁷ | align="right" |127 690 | align="right" | +7h 4m 29s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0012 |1980 ! rowspan="4" |Amalthea |- |2 |XV |[[Adrastea (máánu)|Adrastea]] | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Adrastea.jpg|50x50px]] | align="center" |26×20×16 | align="right" |7,5 × 10¹⁵ | align="right" |128 690 | align="right" | +7h 9m 30s | align="right" |0,000° | align="right" |0,0018 |1979 |- |3 |V |[[Amalthea (máánu)|Amalthea]] | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Amalthea_PIA02532.png|50x50px]] | align="center" |262×146×134 | align="right" |2,1 × 10¹⁸ | align="right" |181 170 | align="right" | +11h&nbsp;57m&nbsp;22,67s | align="right" |0,360° | align="right" |0,0031 |1892 |- |4 |XIV |[[Thebe]] | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Thebe.jpg|50x50px]] | align="center" |110×90 | align="right" |1,5 × 10¹⁸ | align="right" |221 700 | align="right" | +16h 11m 17s | align="right" |0,901° | align="right" |0,0177 |1980 |- style="background:#ccccff" |5 |I |'''[[Io (máánu)|Io]]''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Io_highest_resolution_true_color.jpg|50x50px]] | align="center" |3660,0×3637,4×3630,6 | align="right" |8,9 × 10²² | align="right" |421 700 | align="right" | +1,769137786 | align="right" |0,050° | align="right" |0,0041 |1610 ! rowspan="4" | Galileoliih máánuh |- style="background:#ccccff" |6 |II |'''[[Europa (máánu)|Europa]]''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Europa-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |3121,6 | align="right" |4,8 × 10²² | align="right" |671 034 | align="right" | +3,551181041 | align="right" |0,471° | align="right" |0,0094 |1610 |- style="background:#ccccff" |7 |III |'''[[Ganymedes]]''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Ganymede_g1_true.jpg|54x54px]] | align="center" |5262,4 | align="right" |1,5 × 10²³ | align="right" |1 070 412 | align="right" | +7,15455296 | align="right" |0,204° | align="right" |0,0011 |1610 |- style="background:#ccccff" |8 |IV |'''[[Kallisto (máánu)|Kallisto]]''' | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Callisto.jpg|51x51px]] | align="center" |4820,6 | align="right" |1,1 × 10²³ | align="right" |1 882 709 | align="right" | +16,6890184 | align="right" |0,205° | align="right" |0,0074 |1610 |- |9 |XVIII |[[Themisto (máánu)|Themisto]] | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Themisto.jpg|50x50px]] | align="center" |8 | align="right" |6,9 × 10¹⁴ | align="right" |7 393 216 | align="right" | +129,87 | align="right" |45,762° | align="right" |0,2115 |1975/2000 ! rowspan="1" |Themisto |- |10 |XIII |[[Leda (máánu)|Leda]] | | align="center" |10 | align="right" |1,1 × 10¹⁶ | align="right" |11 187 781 | align="right" | +241,75 | align="right" |27,562° | align="right" |0,1673 |1974 ! rowspan="5" |Himalia |- |11 |VI |[[Himalia (máánu)|Himalia]] | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Himalia-moon.jpg|50x50px]] | align="center" |170 | align="right" |6,7 × 10¹⁸ | align="right" |11 451 971 | align="right" | +250,37 | align="right" |30,486° | align="right" |0,1513 |1904 |- |12 |X |[[Lysithea]] | | align="center" |36 | align="right" |6,3 × 10¹⁶ | align="right" |11 740 560 | align="right" | +259,89 | align="right" |27,006° | align="right" |0,1322 |1938 |- |13 |VII |[[Elara (máánu)|Elara]] | bgcolor="black" |[[Tiätuvuárkká:Elara_(moon).jpg|50x50px]] | align="center" |86 | align="right" |8,7 × 10¹⁷ | align="right" |11 778 034 | align="right" | +261,14 | align="right" |29,691° | align="right" |0,1948 |1905 |- |14 |LIII | colspan="2" |[[Dia (máánu)|Dia]] | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |12 570 424 | align="right" | +287,93 | align="right" |27,584° | align="right" |0,2058 |2001 |- |15 |XLVI |[[Carpo (máánu)|Carpo]] | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |17 144 873 | align="right" | +458,62 | align="right" |56,001° | align="right" |0,2735 |2003 ! rowspan="1" |Carpo |- |16 | | colspan="2" |[[S/2003 J 12]] | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |17 739 539 | align="right" | -482,69 | align="right" |142,680° | align="right" |0,4449 |2003 ! rowspan="1" |? |- |17 |XXXIV |[[Euporie]] | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 088 434 | align="right" | -538,78 | align="right" |144,694° | align="right" |0,0960 |2002 ! rowspan="13" |Ananke |- |18 |LX | colspan="2" |[[Eupheme]] | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 621 780 | align="right" | -561,52 | align="right" |146,363° | align="right" |0,2507 |2003 |- |19 | | colspan="2" |[[S/2003 J 18]] | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |19 812 577 | align="right" | -569,73 | align="right" |147,401° | align="right" |0,1569 |2003 |- |20 |XLII |[[Thelxinoe]] | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 453 753 | align="right" | -597,61 | align="right" |151,292° | align="right" |0,2684 |2004 |- |21 |XXXIII |[[Euanthe]] | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |20 464 854 | align="right" | -598,09 | align="right" |143,409° | align="right" |0,2000 |2002 |- |22 |XLV |[[Helike (máánu)|Helike]] | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |20 540 266 | align="right" | -601,40 | align="right" |154,586° | align="right" |0,1374 |2003 |- |23 |XXXV |[[Orthosie]] | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 567 971 | align="right" | -602,62 | align="right" |142,366° | align="right" |0,2433 |2002 |- |24 |LIV | colspan="2" |[[S/2016 J 1]] |1 | | align="right" |20 595 483 | align="right" | -602,7 | align="right" |139,8 | align="right" |0,141 |2017 |- |25 |XXIV |[[Iocaste]] | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |20 722 566 | align="right" | -609,43 | align="right" |147,248° | align="right" |0,2874 |2001 |- |26 | | colspan="2" |[[S/2003 J 16]] | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |20 743 779 | align="right" | -610,36 | align="right" |150,769° | align="right" |0,3184 |2003 |- |27 |XXVII |[[Praxidike]] | | align="center" |7 | align="right" |4,3 × 10¹⁴ | align="right" |20 823 948 | align="right" | -613,90 | align="right" |144,205° | align="right" |0,1840 |2001 |- |28 |XXII |Harpalyke | | align="center" |4 | align="right" |1,2 × 10¹⁴ | align="right" |21 063 814 | align="right" | -624,54 | align="right" |147,223° | align="right" |0,2440 |2001 |- |29 |XL |Mneme | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |21 129 786 | align="right" | -627,48 | align="right" |149,732° | align="right" |0,3169 |2003 |- |30 |XXX |Hermippe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 182 086 | align="right" | -629,81 | align="right" |151,242° | align="right" |0,2290 |2002 !Ananke? |- |31 |XXIX |Thyone | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |21 405 570 | align="right" | -639,80 | align="right" |147,276° | align="right" |0,2525 |2002 ! rowspan="2" |Ananke |- |32 |XII |Ananke | | align="center" |28 | align="right" |3,0 × 10¹⁶ | align="right" |21 454 952 | align="right" | -642,02 | align="right" |151,564° | align="right" |0,3445 |1951 |- |33 |L | colspan="2" |Herse | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 134 306 | align="right" | -672,75 | align="right" |162,490° | align="right" |0,2379 |2003 ! rowspan="6" |Carme |- |34 |XXXI |Aitne | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 285 161 | align="right" | -679,64 | align="right" |165,562° | align="right" |0,3927 |2002 |- |35 |XXXVII |Kale | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 409 207 | align="right" | -685,32 | align="right" |165,378° | align="right" |0,2011 |2002 |- |36 |XX |Taygete | | align="center" |5 | align="right" |1,6 × 10¹⁴ | align="right" |22 438 648 | align="right" | -686,67 | align="right" |164,890° | align="right" |0,3678 |2001 |- |37 | | colspan="2" |S/2003 J 19 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 709 061 | align="right" | -699,12 | align="right" |164,727° | align="right" |0,1961 |2003 |- |38 |XXI |Chaldene | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |22 713 444 | align="right" | -699,33 | align="right" |167,070° | align="right" |0,2916 |2001 |- |39 |LVIII | colspan="2" |Philophrosyne | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 720 999 | align="right" | -699,68 | align="right" |141,812° | align="right" |0,0932 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphae? |- |40 | | colspan="2" |S/2003 J 10 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 730 813 | align="right" | -700,13 | align="right" |163,813° | align="right" |0,3438 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |41 | | colspan="2" |S/2003 J 23 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |22 739 654 | align="right" | -700,54 | align="right" |148,849° | align="right" |0,3930 |2004 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |42 |XXV |Erinome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |22 986 266 | align="right" | -711,96 | align="right" |163,737° | align="right" |0,2552 |2001 ! rowspan="1" |Carme |- |43 |XLI |Aoede | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 044 175 | align="right" | -714,66 | align="right" |160,482° | align="right" |0,6011 |2003 ! rowspan="1" |Pasiphaë |- |44 |XLIV |Kallichore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 111 823 | align="right" | -717,81 | align="right" |164,605° | align="right" |0,2041 |2003 ! rowspan="1" |Carme? |- |45 |XXIII |Kalyke | | align="center" |5 | align="right" |1,9 × 10¹⁴ | align="right" |23 180 773 | align="right" | -721,02 | align="right" |165,505° | align="right" |0,2139 |2001 ! rowspan="2" |Carme |- |46 |XI |Carme | | align="center" |46 | align="right" |1,3 × 10¹⁷ | align="right" |23 197 992 | align="right" | -721,82 | align="right" |165,047° | align="right" |0,2342 |1938 |- |47 |XVII |Callirrhoe | | align="center" |9 | align="right" |8,7 × 10¹⁴ | align="right" |23 214 986 | align="right" | -722,62 | align="right" |139,849° | align="right" |0,2582 |2000 !Pasiphaë |- |48 |XXXII |Eurydome | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 230 858 | align="right" | -723,36 | align="right" |149,324° | align="right" |0,3769 |2002 !Pasiphaë? |- |49 |XXXVIII |Pasithee | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 307 318 | align="right" | -726,93 | align="right" |165,759° | align="right" |0,3288 |2002 !Carme |- |50 |XLVIII |Cyllene | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 396 269 | align="right" | -731,10 | align="right" |140,148° | align="right" |0,4115 |2003 !Pasiphaë |- |51 |XLVII |Eukelade | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 483 694 | align="right" | -735,20 | align="right" |163,996° | align="right" |0,2828 |2003 !Carme |- |52 |LIX | colspan="2" |S/2017 J 1 |2 | | align="right" |23 547 105 | align="right" | -734,2 | align="right" |149,2 | align="right" |0,397 |2017 ! rowspan="4" |Pasiphaë |- |53 | | colspan="2" |S/2003 J 4 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 570 790 | align="right" | -739,29 | align="right" |147,175° | align="right" |0,3003 |2003 |- |54 |VIII |Pasiphaë | | align="center" |60 | align="right" |3,0 × 10¹⁷ | align="right" |23 609 042 | align="right" | -741,09 | align="right" |141,803° | align="right" |0,3743 |1908 |- |55 |XXXIX |Hegemone | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 702 511 | align="right" | -745,50 | align="right" |152,506° | align="right" |0,4077 |2003 |- |56 |XLIII |Arche | | align="center" |3 | align="right" |4,5 × 10¹³ | align="right" |23 717 051 | align="right" | -746,19 | align="right" |164,587° | align="right" |0,1492 |2002 ! rowspan="4" |Carme |- |57 |XXVI |Isonoe | | align="center" |4 | align="right" |7,5 × 10¹³ | align="right" |23 800 647 | align="right" | -750,13 | align="right" |165,127° | align="right" |0,1775 |2001 |- |58 | | colspan="2" |S/2003 J 9 | align="center" |1 | align="right" |1,5 × 10¹² | align="right" |23 857 808 | align="right" | -752,84 | align="right" |164,980° | align="right" |0,2761 |2003 |- |59 |LVII | colspan="2" |Eirene | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |23 973 926 | align="right" | -758,34 | align="right" |165,549° | align="right" |0,3070 |2003 |- |60 |IX |Sinope | | align="center" |38 | align="right" |7,5 × 10¹⁶ | align="right" |24 057 865 | align="right" | -762,33 | align="right" |153,778° | align="right" |0,2750 |1914 ! rowspan="5" |Pasiphaë |- |61 |XXXVI |Sponde | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |24 252 627 | align="right" | -771,60 | align="right" |154,372° | align="right" |0,4431 |2002 |- |62 |XXVIII |Autonoe | | align="center" |4 | align="right" |9,0 × 10¹³ | align="right" |24 264 445 | align="right" | -772,17 | align="right" |151,058° | align="right" |0,3690 |2002 |- |63 |XLIX |Kore | | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |23 345 093 | align="right" | -776,02 | align="right" |137,371° | align="right" |0,1951 |2003 |- |64 |XIX |Megaclite | | align="center" |5 | align="right" |2,1 × 10¹⁴ | align="right" |24 687 239 | align="right" | -792,44 | align="right" |150,398° | align="right" |0,3077 |2001 |- |65 | | colspan="2" |S/2003 J 2 | align="center" |2 | align="right" |1,5 × 10¹³ | align="right" |30&nbsp;290&nbsp;846 | align="right" | -1077,02 | align="right" |153,521° | align="right" |0,1882 |2003 ! rowspan="1" |? |} Máánuh, moi nummeer teikâ nommâ vala váilu <ref name="jpl" /> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%; text-align:center;" !Nummeer !Nommâ !Koskâpuddâsâš nommâ !Kavnum |- | | |S/2003 J24 |2003 |- | | |S/2011 J3 |2011 |- | | |S/2016 J3 |2016 |- | | |S/2016 J4 |2016 |- | | |S/2017 J10 |2017 |- | | |S/2017 J11 |2017 |- | | |S/2018 J2 |2018 |- | | |S/2018 J3 |2018 |- | | |S/2018 J4 |2018 |- | | |S/2021 J1 |2021 |- | | |S/2021 J2 |2021 |- | | |S/2021 J3 |2021 |- | | |S/2021 J4 |2021 |- | | |S/2021 J5 |2021 |- | | |S/2021 J6 |2021 |- | | |S/2022 J1 |2022 |- | | |S/2022 J2 |2022 |- | | |S/2022 J3 |2022 |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == * {{Kirjekäldee|Tahhee=Rossi, Paolo|Nommâ=Modernin tieteen synty Euroopassa|Ihe=2010|Almostittee=Vastapaino|Isbn=978-951-768-153-7}} [[Luokka:Jupiter máánuh|*]] 1ujx5ulfrme1ngp4p0gufph14oen8qn 10 31247 161271 2026-10-31T14:42:18Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | k... 161271 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimeh_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimeh_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimpistem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[mánudâsfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pistem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pistem|siskáldâs={{{kirdem_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá ohilento|siskáldâs={{{mánudáá_ohilento}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pirrâjuurrâm|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaidâh_kove}}}|-||{{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaidâh_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaidâh_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigaatio|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigaatio|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]]] </noinclude> ihhuaaho28jletq5mtnl4t5ftl66ns7 161273 161271 2026-10-31T14:43:40Z Yupik 23 161273 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimeh_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimeh_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimpistem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Mánudâsfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pistem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pistem|siskáldâs={{{kirdem_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá ohilento|siskáldâs={{{mánudáá_ohilento}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Pirrâjuurrâm]]|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaidâh_kove}}}|-||{{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaidâh_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaidâh_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigaatio|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigaatio|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]]] </noinclude> tvqnaq0yb33v486whe15q4qdht4lwm2 161274 161273 2026-10-31T14:44:00Z Yupik 23 161274 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimeh_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimeh_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimpistem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Mánudâsfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pistem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pistem|siskáldâs={{{kirdem_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá ohilento|siskáldâs={{{mánudáá_ohilento}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Pirrâjuurrâm]]|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaidâh_kove}}}|-||{{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaidâh_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaidâh_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigaatio|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigaatio|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> aame8gintw4j147r6rrr0bib0ngv69t 161275 161274 2026-10-31T14:44:44Z Yupik 23 navigistem 161275 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimeh_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimeh_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimpistem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Mánudâsfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pistem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pistem|siskáldâs={{{kirdem_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá ohilento|siskáldâs={{{mánudáá_ohilento}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Pirrâjuurrâm]]|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaidâh_kove}}}|-||{{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaidâh_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaidâh_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigistem|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigistem|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> mntjluxwuftlqq0hj1ewl28adkubk2o 161319 161275 2026-10-31T15:38:33Z Yupik 23 161319 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimpistem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Mánudâsfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pistem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pistem|siskáldâs={{{kirdem_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá ohilento|siskáldâs={{{mánudáá_ohilento}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Pirrâjuurrâm]]|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaidâh_kove}}}|-||{{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaidâh_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaidâh_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigistem|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigistem|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> qi03gtv4gzxvgvov1fm0v3uekzl8xky 161320 161319 2026-10-31T15:39:38Z Yupik 23 161320 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimpistem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Mánudâsfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pistem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pistem|siskáldâs={{{kirdem_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâdkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá mánudáá_lappâdkirdem|siskáldâs={{{mánudáá_lappâdkirdem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Pirrâjuurrâm]]|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaidâh_kove}}}|-||{{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaidâh_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaidâh_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaidâh_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigistem|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigistem|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 8innwfbf2iuti3vrv1e2x4xoc8535j9 161321 161320 2026-10-31T15:40:23Z Yupik 23 161321 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimpistem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Mánudâsfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâsfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pistem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pistem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pistem|siskáldâs={{{kirdem_pistem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâdkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá mánudáá_lappâdkirdem|siskáldâs={{{mánudáá_lappâdkirdem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Pirrâjuurrâm]]|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaiduv_kove}}}|-||{{{almaiduv_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaiduv_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaiduv_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaiduv_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigistem|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigistem|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> g8tvqr4bqlbkbaszukfqneb853swhkb 161384 161321 2026-11-01T11:46:07Z Kumppi 5705 161384 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim pištem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšfiävru|{{{mánudâšergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Mánudâšfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâšfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pištem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pištem|siskáldâs={{{kirdem_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâdkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá mánudáá lappâdkirdem|siskáldâs={{{mánudáá_lappâdkirdem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Pirrâjuurrâm]]|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaiduv_kove}}}|-||{{{almaiduv_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaiduv_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaiduv_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaiduv_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigistem|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigistem|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 4q8uppqlxog3cwz2giulhsuyif5dwxj 161385 161384 2026-11-01T11:47:12Z Yupik 23 161385 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = | kobdodâh = width: 24em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{kirdem_nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large; background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }} | {{Tiätuloová/kove | wikidata = p18 | kove = {{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}} | kobdodâh = {{{kovestuárudâh|295px}}} | kovetekstâ = {{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Kirdem lovottuvah<span style="font-weight:normal">{{{lovottuvâi_käldee<includeonly>|</includeonly>}}}</span>|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâskiijpâ_nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâskiijpâ nommâ|siskáldâs={{{komovuotâskiijpâ_nommâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâsukkul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Komovuotâsukkul]]|siskáldâs=''{{{komovuotâsukkul}}}'' {{{komovuotâsukkul_huom|}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{stivrimmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stivrimmooduul|siskáldâs={{{stivrimmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{huolâttâsmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Huolâttâsmooduul|siskáldâs={{{huolâttâsmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšmooduul|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâšmooduul|siskáldâs={{{mánudâšmooduul}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kyeddimrakkeet |<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kyeddimrakkeet |siskáldâs={{{kyeddimrakkeet}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koččomkoodi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koččomkoodi|siskáldâs={{{koččomkoodi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{almaiduv_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Almaiduv meeri|siskáldâs={{{almaiduv_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččimvuálááš|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččimvuálááš|siskáldâs={{{pääččimvuálááš}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pääččim|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Pääččim|siskáldâs={{{pääččim}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij meeri|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzimij_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzimij pištem (ohtsis)|siskáldâs={{{komovuotâväzzimij_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_algâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim aalgij|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_algâ}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_nuuhâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim nuuvâi|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_nuuhâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâžânsiäivum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Siäivum mánudâžân|siskáldâs={{{mánudâžânsiäivum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{komovuotâväzzim_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Komovuotâväzzim pištem|siskáldâs={{{komovuotâväzzim_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{äigi_mánudáá_aaseest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi mánudáá aaseest|siskáldâs={{{äigi_mánudáá_aaseest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudâšfiävru|{{{mánudâšergi|<noinclude>-</noinclude>}}}}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Mánudâšfiävru]]h|siskáldâs={{{mánudâšfiävru|{{{mánudâsergi}}}}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{cmp_eva|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=CMP EVA pištem|siskáldâs={{{cmp_eva}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čáituspitái_massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudâščáituspitái massa|siskáldâs={{{čáituspitái_massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{siäivum_enâmân|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Maccâm Enâmân|siskáldâs={{{siäivum_enâmân}}}{{#if:{{{maccâmvyehi<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>({{{maccâmvyehi|}}})</small>}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kirdem_pištem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kirdem pištem|siskáldâs={{{kirdem_pištem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_jurâmeh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Jurâmeh Mánudáá pirrâ|siskáldâs={{{mánudáá_jurâmeh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_juurrâmraađeest|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Äigi Mánudáá juurrâmraađeest|siskáldâs={{{mánudáá_juurrâmraađeest}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{mánudáá_lappâdkirdem|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Mánudáá lappâdkirdem|siskáldâs={{{mánudáá_lappâdkirdem}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmroođij_meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmroođij meeri|siskáldâs={{{juurrâmroođij_meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periheli|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli]]|siskáldâs={{{periheli}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{perigeum|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Perigeum]]|siskáldâs={{{perigeum}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{apoluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Periheli|Apoluni]]|siskáldâs={{{apoluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{periluni|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Apsis|Periluni]]|siskáldâs={{{periluni}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{pirrâjuurrâm|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Pirrâjuurrâm]]|siskáldâs={{{pirrâjuurrâm}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{juurrâmrađe_alodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Juurrâmrađe]] alodâh|siskáldâs={{{juurrâmrađe_alodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{inklinaatio|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Juurrâmrađe [[inklinaatio]]|siskáldâs={{{inklinaatio}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{määđhi_kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Määđhi kukkodâh|siskáldâs={{{määđhi_kukkodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{massa|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Massa|siskáldâs={{{massa}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemäigi|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistemäigi|siskáldâs={{{telakistemäigi}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{telakistemčuosâttâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Telakistem|siskáldâs={{{telakistemčuosâttâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{id|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[International Designator|COSPAR ID]]|siskáldâs=<span class="plainlinks">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id={{{id}}} {{{id}}}]</span> }} }} <!-- -->{{#if: {{{satcat|<noinclude>-</noinclude>}}}|{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=[[Satellite Catalog Number|SATCAT №]]|siskáldâs={{{satcat}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{almaiduv_kove}}}|-||{{{almaiduv_kove|<noinclude>-</noinclude>}}} }} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Almaiduv kove|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kove|kove={{{almaiduv_kove|<noinclude>-</noinclude>}}}|kobdodâh={{{kovestuárudâh|200px}}}|kovetekstâ={{#if: {{{almaiduv_kovetekstâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{{almaiduv_kovetekstâ|Almaiduv kove}}} }} }} }} <!-- -->{{#if: {{{oovdeb_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{čuávuvâš_kirdem|<noinclude>-</noinclude>}}}{{{tubdâldâh|}}}{{{tubdâldâh1|}}}{{{tubdâldâh2|}}}{{{tubdâldâh3|}}}{{{next|}}} | {{Tiätuloová/koskâpaječaalâ|siskáldâs=Navigistem|lasestiijlah=background-color:#FFDEAD;}} {{Tiätuloová/kuárus|siskáldâs=<div class="center">{{#if: {{{tubdâldâh|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh1|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh1}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh2|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh2}}}|100px]]}}{{#if: {{{tubdâldâh3|}}}|[[Tiätuvuárkká{{{tubdâldâh3}}}|100px]]}}</div> }} {{Tiätuloová/navigistem|ei-tr=0|ei-s=0|ei-i=0|colspan=2 |oovdebnommâ= |taatnommâ= |čuávuvâšnommâ= |oovdeb= ←&nbsp;{{{oovdeb_kirdem|}}} |taat= |čuávuvâš= {{{čuávuvâš_kirdem|}}}&nbsp;→ }} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Komovuotâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 07r942cpdweqlo8geo7pk9p5hml76da 828 31248 161272 2026-10-31T14:43:14Z Zache-test 5619 Uđđâ sijđo: -- Population chart for Inari Sami Wikipedia. -- Install as Mooduul:Population chart (Module:Population chart also resolves). -- Uses Wikibase + Scribunto + EasyTimeline; no other modules are required. local p = {} local GREGORIAN = 'http://www.wikidata.org/entity/Q1985727' local function clean(value) if value == nil then return nil end value = mw.text.trim(tostring(value)) if value == '' then return nil end return value end local function literal(value)... 161272 Scribunto text/plain -- Population chart for Inari Sami Wikipedia. -- Install as Mooduul:Population chart (Module:Population chart also resolves). -- Uses Wikibase + Scribunto + EasyTimeline; no other modules are required. local p = {} local GREGORIAN = 'http://www.wikidata.org/entity/Q1985727' local function clean(value) if value == nil then return nil end value = mw.text.trim(tostring(value)) if value == '' then return nil end return value end local function literal(value) return mw.text.nowiki(tostring(value)) end local function message(text) return tostring(mw.html.create('div'):addClass('error') :wikitext(literal('Population chart: ' .. text))) end local function getArgs(frame) local args = {} local parent = frame:getParent() if parent then for key, value in pairs(parent.args) do args[key] = clean(value) end end for key, value in pairs(frame.args) do if clean(value) then args[key] = clean(value) end end return args end local function integerArg(args, name, default, low, high) if not args[name] then return default end local value = tonumber(args[name]) if not value or value ~= value or value < low or value > high or value ~= math.floor(value) then error(name .. ': anna kokonaisluku väliltä ' .. low .. '–' .. high .. '.', 0) end return value end local function options(args) local opt = { width = integerArg(args, 'width', 640, 320, 1200), height = integerArg(args, 'height', 320, 200, 800), first = integerArg(args, 'from', 1, 1, 9999), last = integerArg(args, 'to', 9999, 1, 9999), title = args.title, tableMode = args['table'] or 'collapsed' } if opt.first > opt.last then error('from ei saa olla suurempi kuin to.', 0) end if opt.tableMode ~= 'yes' and opt.tableMode ~= 'no' and opt.tableMode ~= 'collapsed' then error('table: sallitut arvot ovat yes, no ja collapsed.', 0) end return opt end -- A year must be known, not merely a decade or century. This first version -- deliberately supports Gregorian CE dates only; no calendar conversion. local function readTime(snak) if not snak or snak.snaktype ~= 'value' then return nil end local data = snak.datavalue local t = data and data.type == 'time' and data.value if type(t) ~= 'table' or type(t.precision) ~= 'number' or t.precision < 9 or t.calendarmodel ~= GREGORIAN or type(t.time) ~= 'string' or (t.before or 0) ~= 0 or (t.after or 0) ~= 0 then return nil end local sign, year, month, day = t.time:match('^([+-])(%d+)%-(%d%d)%-(%d%d)T') year, month, day = tonumber(year), tonumber(month), tonumber(day) if sign ~= '+' or not year or year < 1 or year > 9999 then return nil end if t.precision < 10 then month, day = 0, 0 elseif not month or month < 1 or month > 12 then return nil elseif t.precision < 11 then day = 0 elseif not day or day < 1 or day > 31 then return nil end return year, year * 10000 + month * 100 + day end local function population(claim) local snak = claim.mainsnak if not snak or snak.snaktype ~= 'value' then return nil end local data = snak.datavalue local quantity = data and data.type == 'quantity' and data.value if type(quantity) ~= 'table' or quantity.unit ~= '1' then return nil end local amount = tonumber(quantity.amount) if not amount or amount ~= amount or amount < 0 or amount > 9007199254740991 or amount ~= math.floor(amount) then return nil end return amount end -- One observation per year. Preferred rank wins within that year only; -- otherwise use the latest dated observation. Equal-priority conflicting -- values are omitted and reported, never averaged or chosen arbitrarily. local function selectData(claims, opt) local years = {} for _, claim in ipairs(claims) do local qualifiers = claim.qualifiers or {} if claim.rank ~= 'deprecated' and not qualifiers.P518 then local amount = population(claim) if amount then for _, timeSnak in ipairs(qualifiers.P585 or {}) do local year, date = readTime(timeSnak) if year and year >= opt.first and year <= opt.last then local rank = claim.rank == 'preferred' and 2 or 1 local old = years[year] if not old or rank > old.rank or (rank == old.rank and date > old.date) then years[year] = { year = year, value = amount, date = date, rank = rank, conflict = false } elseif rank == old.rank and date == old.date and amount ~= old.value then old.conflict = true end end end end end end local points, conflicts = {}, {} for year, point in pairs(years) do if point.conflict then conflicts[#conflicts + 1] = year else points[#points + 1] = point end end table.sort(points, function(a, b) return a.year < b.year end) table.sort(conflicts) return points, conflicts end local function rounded(value) return math.floor(value + 0.5) end local function grouped(value) local text = string.format('%.0f', value):reverse():gsub('(%d%d%d)', '%1 ') return text:reverse():gsub('^ ', '') end local function niceStep(value) value = math.max(1, value) local power = 10 ^ math.floor(math.log(value) / math.log(10)) local fraction = value / power if fraction <= 1 then return power elseif fraction <= 2 then return 2 * power elseif fraction <= 5 then return 5 * power else return 10 * power end end local function timeline(points, conflicts, opt) local maxValue = 0 for _, point in ipairs(points) do maxValue = math.max(maxValue, point.value) end local yStep = niceStep(maxValue / 5) local yMax = math.max(yStep, math.ceil(maxValue / yStep) * yStep) local left = math.max(70, #grouped(yMax) * 7 + 14) local bottom, top, right = 46, 18, 24 local plotWidth = opt.width - left - right local plotHeight = opt.height - bottom - top local first, last = points[1].year, points[#points].year local xMin, xMax = first, last if first == last then xMin, xMax = first - 1, last + 1 end local function x(year) return rounded(left + (year - xMin) / (xMax - xMin) * plotWidth) end local function y(value) return rounded(bottom + value / yMax * plotHeight) end local code = { 'ImageSize = width:' .. opt.width .. ' height:' .. opt.height, 'PlotArea = left:' .. left .. ' bottom:' .. bottom .. ' top:' .. top .. ' right:' .. right, 'DateFormat = x.y', 'Period = from:0 till:1', 'TimeAxis = orientation:horizontal', 'Colors =', ' id:series value:rgb(0.20,0.40,0.80)', ' id:grid value:gray(0.88)', ' id:axis value:gray(0.35)', 'BackgroundColors = canvas:white', 'LineData =' } local function line(x1, y1, x2, y2, color, width) code[#code + 1] = string.format( ' points:(%d,%d)(%d,%d) color:%s width:%s layer:front', rounded(x1), rounded(y1), rounded(x2), rounded(y2), color, width) end for value = 0, yMax, yStep do line(left, y(value), left + plotWidth, y(value), 'grid', '0.5') end line(left, bottom, left, bottom + plotHeight, 'axis', '1') line(left, bottom, left + plotWidth, bottom, 'axis', '1') -- Break the line across known conflicting years instead of implying that -- the conflicting observation has a known interpolated value. for i = 2, #points do local a, b = points[i - 1], points[i] local blocked = false for _, year in ipairs(conflicts) do if year > a.year and year < b.year then blocked = true; break end end if not blocked then line(x(a.year), y(a.value), x(b.year), y(b.value), 'series', '2') end end for _, point in ipairs(points) do line(x(point.year) - 1, y(point.value), x(point.year) + 1, y(point.value), 'series', '4') end local ticks = { first } if first ~= last then local step = niceStep((last - first) / math.max(2, math.floor(plotWidth / 80))) local year = math.ceil(first / step) * step while year < last do if x(year) - x(ticks[#ticks]) >= 48 and x(last) - x(year) >= 48 then ticks[#ticks + 1] = year end year = year + step end ticks[#ticks + 1] = last end for _, year in ipairs(ticks) do line(x(year), bottom, x(year), bottom - 4, 'axis', '1') end code[#code + 1] = 'TextData =' code[#code + 1] = ' fontsize:S textcolor:black' for value = 0, yMax, yStep do code[#code + 1] = string.format( ' pos:(0,%d) tabs:(%d-right) text:"^%s"', y(value) + 5, left - 9, grouped(value)) end for _, year in ipairs(ticks) do code[#code + 1] = string.format(' pos:(%d,%d) text:"%d"', x(year) - rounded(#tostring(year) * 3.5), bottom - 13, year) end return table.concat(code, '\n') end local function render(frame, args) local opt = options(args) local id = args[1] or args.id or mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if not id then return message('Anna Wikidata-tunnus, esimerkiksi {{Population chart|Q1261}}.') end id = tostring(id):upper() if not id:match('^Q[1-9]%d*$') then return message('Virheellinen Wikidata-tunnus: ' .. id) end local ok, claims = pcall(mw.wikibase.getAllStatements, id, 'P1082') if not ok then return message('Wikidata-kohteen ' .. id .. ' tietojen lukeminen epäonnistui.') end local points, conflicts = selectData(claims or {}, opt) if #points == 0 then return message('Kohteelle ' .. id .. ' ei löytynyt kelvollisia väkilukuja valitulta ajalta. ' .. 'Tarvitaan P1082 ja vuoden tarkkuudella tai tarkemmin annettu P585. ' .. 'Tarkista myös mahdolliset ristiriitaiset arvot Wikidatassa.') end if #points > 500 then return message('Yli 500 havaintovuotta. Rajaa aikaväli parametreilla from ja to.') end local label = mw.wikibase.getLabel(id) or id local title = opt.title or (label .. ' – Ässeeloho') local root = mw.html.create('div'):addClass('population-chart') :css('width', opt.width .. 'px'):css('max-width', '100%'):css('margin', '1em 0') :attr('role', 'group'):attr('aria-label', title) root:tag('div'):css('font-weight', 'bold'):css('text-align', 'center'):wikitext(literal(title)) root:tag('div'):css('font-size', '90%'):wikitext('Ässeeloho') root:tag('div'):css('overflow-x', 'auto') :wikitext(frame:extensionTag('timeline', timeline(points, conflicts, opt))) root:tag('div'):css('text-align', 'center'):css('font-size', '90%'):wikitext('Ihe') root:tag('div'):css('font-size', '90%') :wikitext('Käldee: [https://www.wikidata.org/wiki/' .. id .. '#P1082 Wikidata]') if #conflicts > 0 then local names = {} for _, year in ipairs(conflicts) do names[#names + 1] = tostring(year) end root:tag('div'):css('font-size', '90%'):wikitext(literal( 'Ristiriitaiset väkiluvut: kaaviosta jätettiin pois vuodet ' .. table.concat(names, ', ') .. '.')) end if opt.tableMode ~= 'no' then local tab = root:tag('table'):addClass('wikitable'):css('font-size', '90%') if opt.tableMode == 'collapsed' then tab:addClass('mw-collapsible mw-collapsed') end tab:tag('caption'):wikitext(literal(title)) local head = tab:tag('tr') head:tag('th'):attr('scope', 'col'):wikitext('Ihe') head:tag('th'):attr('scope', 'col'):wikitext('Ässeeloho') local lang = mw.language.getContentLanguage() for _, point in ipairs(points) do local row = tab:tag('tr') row:tag('th'):attr('scope', 'row'):wikitext(tostring(point.year)) row:tag('td'):css('text-align', 'right'):wikitext(lang:formatNum(point.value)) end end return tostring(root) end function p.main(frame) local ok, result = pcall(render, frame, getArgs(frame)) if not ok then return message(tostring(result)) end return result end return p pwhxzdp75p0k5i1whja22anur4qt00z 10 31249 161276 2026-10-31T14:44:53Z Zache-test 5619 Uđđâ sijđo: <includeonly>{{#invoke:Population chart|main}}</includeonly><noinclude> == Käyttö == <pre>{{Population chart|Q1261}}</pre> Malline hakee Wikidatasta väkiluvut (P1082) ja niiden ajankohdat (P585) ja piirtää vuosittaisen väestökehityksen viivakaaviona. Ilman tunnusta käytetään artikkeliin liitettyä Wikidata-kohdetta. <pre>{{Population chart | Q1261 | title = Colorado – Ässeeloho | from = 1900 | to = 2020 | width = 640 | height = 320 | table = collapsed }... 161276 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Population chart|main}}</includeonly><noinclude> == Käyttö == <pre>{{Population chart|Q1261}}</pre> Malline hakee Wikidatasta väkiluvut (P1082) ja niiden ajankohdat (P585) ja piirtää vuosittaisen väestökehityksen viivakaaviona. Ilman tunnusta käytetään artikkeliin liitettyä Wikidata-kohdetta. <pre>{{Population chart | Q1261 | title = Colorado – Ässeeloho | from = 1900 | to = 2020 | width = 640 | height = 320 | table = collapsed }}</pre> {| class="wikitable" ! Parametri !! Selitys !! Oletus |- | 1 tai id || Wikidata-tunnus, esimerkiksi Q1261 || Artikkeliin liitetty kohde |- | title || Otsikko || Kohteen nimi ja Ässeeloho |- | from, to || Ensimmäinen ja viimeinen vuosi; rajat sisältyvät || Kaikki kelvolliset vuodet |- | width || Leveys pikseleinä, 320–1200 || 640 |- | height || Korkeus pikseleinä, 200–800 || 320 |- | table || Numerotaulukko: collapsed, yes tai no || collapsed |} == Tietojen valinta == Malline säilyttää historiallisen sarjan normaalit ja ensisijaiset (preferred) väitteet. Hylätyt (deprecated) väitteet, osajoukkoa koskevat P518-väitteet sekä puuttuvat tai vuotta epätarkemmat ajankohdat ohitetaan. Tämä versio tukee gregoriaanisen kalenterin vuosia 1–9999. Yhdeltä vuodelta näytetään yksi arvo: ensin kyseisen vuoden ensisijaiset väitteet (preferred), sitten viimeisin ajankohta. Jos saman prioriteetin samalle ajankohdalle jää eri väkilukuja, vuosi ohitetaan, viivaan jätetään katkos ja näytetään huomautus. Lukuja ei lasketa yhteen eikä keskiarvoisteta. Vuosivälit ovat oikeassa suhteessa. Viivat yhdistävät havaintopisteitä; välivuosille ei lisätä laskennallisia väkilukuja. Taulukossa näkyvät käytetyt arvot. Kaavio päivittyy Wikipedian sivun uudelleenjäsennyksen yhteydessä; Wikidatan muutokset eivät välttämättä näy välittömästi välimuistin vuoksi. Malline tarvitsee [[Mooduul:Population chart]] -moduulin sekä Wikibase-, Scribunto- ja EasyTimeline-laajennukset. Erillisiä apumallineita tai Commonsin datatiedostoja ei tarvita. [[Luokka:Diagrammyenstereh]] [[Luokka:Myenstereh, moh kevttih Wikidata]] </noinclude> 586753d3xsslparh7zwjwe4h0an26ga 14 31250 161283 2026-10-31T14:52:00Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Jupiter|Máánuh]] [[Luokka:Máánuh]] 161283 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Jupiter|Máánuh]] [[Luokka:Máánuh]] 544qlp76l79pi2ymayhs4c3835u22yh 14 31251 161284 2026-10-31T14:53:00Z Yupik 23 {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] 161284 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] bt7zqr0re45e51bsy8qzkh7t6lgfr3q 0 31252 161294 2026-10-31T15:12:48Z Kumppi 5705 Rahtum jurgâlmáin sijđo "[[:fi:Special:Redirect/revision/24349510|Suomenlahti]]" 161294 wikitext text/x-wiki {{vesialue|nimi=Suomenlahti|muut_nimet=Soome laht, Финский залив|kuva=La2-demis-gulf-of-finland.png|kuvateksti=Suomenlahti karttakuvassa.|karttakenttä=<!-- kartan esittämiseen apumallinetta (esim. {{Superimpose}}) käyttäen -->|koordinaatit=|sijainti=|valtio=[[Suomi]], [[Venäjä]], [[Viro]]|merialue=[[Itämeri]]|vesialue=|määrä=|saaria=|pinta-ala=29&nbsp;500&nbsp;km²|suurinsyvyys=123|keskisyvyys=38}}'''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajuuhâ]] já [[Laukaajuuhâ]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=11.10.2015}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km. Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgi. Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân. Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]]. Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 metriä.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER">{{Lostâkäldee|Issn=1239-6095|www=http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf}}</ref> [[Luokka:Suomâluohtâ]] igt6500ymciqezh4vh3jvzgxor3el0d 161296 161294 2026-10-31T15:18:58Z Yupik 23 161296 wikitext text/x-wiki {{vesialue|nimi=Suomenlahti|muut_nimet=Soome laht, Финский залив|kuva=La2-demis-gulf-of-finland.png|kuvateksti=Suomenlahti karttakuvassa.|karttakenttä=<!-- kartan esittämiseen apumallinetta (esim. {{Superimpose}}) käyttäen -->|koordinaatit=|sijainti=|valtio=[[Suomi]], [[Venäjä]], [[Viro]]|merialue=[[Itämeri]]|vesialue=|määrä=|saaria=|pinta-ala=29&nbsp;500&nbsp;km²|suurinsyvyys=123|keskisyvyys=38}}'''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajuuhâ]] já [[Laukaajuuhâ]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=11.10.2015}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km. Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgi. Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân. Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]]. Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 metriä.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER">{{Lostâkäldee|Issn=1239-6095|www=http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] fgzc1x2d91qd2wkg8y5nc0aii8uglki 161297 161296 2026-10-31T15:21:15Z Kumppi 5705 161297 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=11.10.2015}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km. Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd. Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân. Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]]. Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER">{{Lostâkäldee|Issn=1239-6095|www=http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf}}</ref> [[Luokka:Suomâluohtâ]] fl1dzk10dqae4zjfaei03ivold4j8z9 161323 161297 2026-10-31T15:50:18Z Yupik 23 161323 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=11.10.2015}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km. Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd. Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân. Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]]. Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER">{{Lostâkäldee|Issn=1239-6095|www=http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] 1jcueojpcoatuf11hc8dcgx6bsspi9c 161324 161323 2026-10-31T16:04:34Z Kumppi 5705 161324 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=11.10.2015}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km. Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân. Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER">{{Lostâkäldee|Issn=1239-6095|www=http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] 7emmw1ztkzybj3sx1x7ydxmf90l9dug 161326 161324 2026-10-31T16:17:21Z Kumppi 5705 161326 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=11.10.2015}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km. Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER">{{Lostâkäldee|Issn=1239-6095|www=http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] b4r6yy9hf994akl92rgfq3m25r34fkx 161327 161326 2026-10-31T16:17:45Z Kumppi 5705 161327 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=11.10.2015}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km. Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER">{{Lostâkäldee|Issn=1239-6095|www=http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] rwucjosc32ptziadscapuneuyfejyg4 161329 161327 2026-10-31T16:20:01Z Kumppi 5705 161329 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=11.10.2015}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km. Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs. == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] 8uqapcll45tgcxjfsfbo2ypj00da2dx 161330 161329 2026-10-31T16:28:43Z Kumppi 5705 161330 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Neva]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=31.10.2026|čujottâs=}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km.<ref name="BER" /> Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]]. Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs. == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] 20exqi3hy198yst2qhnd1qrt9ya6joz 161335 161330 2026-10-31T16:35:04Z Kumppi 5705 161335 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Nevajoki]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=31.10.2026|čujottâs=}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km.<ref name="BER" /> Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]].{{Käldeeh váiluh}} Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs. == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] 7gp6yzt6w37kcklfpwrv9g253kt684u 161336 161335 2026-10-31T16:35:50Z Kumppi 5705 161336 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Nevajoki]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=31.10.2026|čujottâs=}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km.<ref name="BER" /> Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]].{{Käldee}} Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.ymparisto.fi/download/noname/%7B62E78B95-3FCA-41ED-AC1C-DA865DF646AE%7D/34442|nommâ=Johdanto ja erityispiirteet|tahhee=Leppänen ym.|almostittem=Meriympäristön nykytilan arvio, hyvän tilan määrittäminen sekä ympäristötavoitteiden ja indikaattoreiden asettaminen|äigimuddo=2012|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=11.10.2015}}</ref> Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs. == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] k8yuyjjcqxoq0442jjv9tdlkh1wmzuh 161339 161336 2026-10-31T16:42:12Z Kumppi 5705 161339 wikitext text/x-wiki '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Nevajoki]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=31.10.2026|čujottâs=}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km.<ref name="BER" /> Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]].{{Käldee}} Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid<ref name="MARE" /> já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid. Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER" /> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] io3llziyravo2eeop5yfu58q9mxvq3k 161371 161339 2026-10-31T23:01:06Z Yupik 23 +{{Čäcikuávlu 161371 wikitext text/x-wiki {{Čäcikuávlu |nommâ = Suomâluohtâ |eres_nommâ = Suomenlahti, Soome laht, Finska viken, Финский залив |kove = La2-demis-gulf-of-finland.png |kovetekstâ = Suomâluohtâ |kárttá = |koordinaateh = |sajadâh = |staatâ= [[Suomâ]], [[Ruoššâ]], [[Eestieennâm]] |merâkuávlu = [[Nuorttâmeerâ]] |čäcikuávlu = |meeri = |suolluuh = |vijđodâh = 29&nbsp;500&nbsp;km² |stuárráámus_kieŋŋâlvuotâ = 123 |koskâkieŋŋâlvuotâ = 38 }} '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Nevajoki]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=31.10.2026|čujottâs=}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km.<ref name="BER" /> Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]].{{Käldee}} Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid<ref name="MARE" /> já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid. Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER" /> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] 9cx4stj41enhqdfhzwc85hd3d5dbrc5 161373 161371 2026-10-31T23:02:46Z Yupik 23 161373 wikitext text/x-wiki {{Čäcikuávlu |nommâ = Suomâluohtâ |eres_nommâ = Suomenlahti, Soome laht, Finska viken, Финский залив |kove = La2-demis-gulf-of-finland.png |kovetekstâ = Suomâluohtâ |kárttá = |koordinaateh = |sajadâh = |staatâ= [[Suomâ]], [[Ruoššâ]], [[Eestieennâm]] |merâkuávlu = [[Nuorttâmeerâ]] |čäcikuávlu = |meeri = |suolluuh = |vijđodâh = 29&nbsp;500&nbsp;km² |stuárráámus-kieŋŋâlvuotâ = 123 |koskâkieŋŋâlvuotâ = 38 }} '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Nevajoki]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=31.10.2026|čujottâs=}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km.<ref name="BER" /> Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]].{{Käldee}} Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid<ref name="MARE" /> já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid. Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER" /> == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] cg0m3mqeyksvi65jssm4g4fv471w4as 161374 161373 2026-10-31T23:03:04Z Yupik 23 161374 wikitext text/x-wiki {{Čäcikuávlu |nommâ = Suomâluohtâ |eres_nommâ = Suomenlahti, Soome laht, Finska viken, Финский залив |kove = La2-demis-gulf-of-finland.png |kovetekstâ = Suomâluohtâ |kárttá = |koordinaateh = |sajadâh = |staatâ= [[Suomâ]], [[Ruoššâ]], [[Eestieennâm]] |merâkuávlu = [[Nuorttâmeerâ]] |čäcikuávlu = |meeri = |suolluuh = |vijđodâh = 29&nbsp;500&nbsp;km² |stuárráámus-kieŋŋâlvuotâ = 123 |koskâkieŋŋâlvuotâ = 38 }} '''Suomâluohtâ''' ({{K-fi|Suomenlahti}}, {{K-et|Soome laht}}, {{K-sv|Finska viken}}, {{K-ru|Фи́нский зали́в|Finski zaliv}}) lii [[Nuorttâmeerâ]] nuorttiimus luohtâ [[Suomâ]] já [[Eestieennâm]] kooskâst. Ton nuorttâuási kulá [[Ruoššâ|Ruošân]]. Luovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton viestârrääijin annoo [[Hankoniemi]] keeji já [[Osmussaar]] koskâsâš linjá. Puoh stuárráámuuh juuvah, moh lyeštih Suomâluohtân, láá [[Nevajoki]], [[Kymijoki]], [[Narvajoki]] já [[Laukaanjoki]]. Puoh stuárráámuuh kaavpugeh Suomâluovtâ riddoost láá [[Pietari]], [[Helsig]] já [[Tallinna]]. Luáštádâsâi tiet Suomâluohtâ lii lijgešoddâm viärráht. == Eennâmtieđâ == Suomâluovtâ vijđodâh lii suullân 29&nbsp;500 neljihâškilomeetterid. Ton kukkodâh lii 428 kilomeetterid, já stuárráámus kobdodâh lii 120 kilomeetterid.<ref name="MARE">{{Nettikäldee|nommâ=Suomenlahti|almostittem=Suomen vesistöt|almostittee=Kotkan Maretarium|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20160304191437/http://www.maretarium.fi/mare/4_8_fi.php|vyerkkejum=4.3.2016|čujottum=31.10.2026|čujottâs=}}</ref> Suomâluovtâ nuorttâkeejist lii [[Nevanlahti]], mon kukkodâh lii 22&nbsp;km já kobdodâh 15&nbsp;km.<ref name="BER" /> Taveriddoost stuárráámus luohtâ lii [[Viipurinlahti]], maadâriddoost vist [[Narvanlahti]].{{Käldee}} Nubenáál ko maŋgâ eres Nuorttâmeerâ uási, Suomâluovtâ já eres Nuorttâmeerâ kooskâst ij lah mihheen luándulijd raajijd, tego meerâ ponneest leijee čielgijd.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://itameri.fi/luonto-ja-sen-muutos/itameri-numeroina/|nommâ=Itämeri numeroina|almostittem=Itämeri|čujottum=2026-10-31|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Keevâtlávt Suomâluovtâ viestârrääijin annoo linjá, mii jotá Hankoniemi keejist Osmussaarân.<ref name="BER">{{Lostâkäldee | Tahhee = Alenius P. & Myrberg, K. & Nekrasov, A. | Paječaalâ = The physical oceanography of the Gulf of Finland: a review | Almostittem = Boreal Environment Research | Äigimuddo = 1998 | Ihekerdi = 3 | Siijđoh = 97–125 | Issn = 1239-6095 | www = http://www.borenv.net/BER/pdfs/ber3/ber3-097-125.pdf | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čujottum = 11.10.2015 | Kielâ = en }}</ref> Kaskoo luovtâ láá tagareh stuorrâ suolluuh ko [[Suursaari]], [[Tytärsaari]], [[Lavansaari]] já [[Seiskari]].<ref name="MARE" /> Suomâluovtâ koskâmiärálâš kieŋŋâlvuotâ lii 38 meetterid<ref name="MARE" /> já stuárráámus mittedum kieŋŋâlvuotâ 123 meetterid. Puoh kieŋâlumos uásih láá Suomâluovtâ njäälmist, kogo lii 80–100 meetter jorádâs, já Eestieennâm riddoost Tallinnast tavenuortâs.<ref name="BER" /> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Suomâluohtâ]] 1vtur6vlo54qykms5endktboc552olm 14 31253 161305 2026-10-31T15:23:19Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] 161305 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] bt7zqr0re45e51bsy8qzkh7t6lgfr3q 14 31254 161306 2026-10-31T15:23:24Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] 161306 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] bt7zqr0re45e51bsy8qzkh7t6lgfr3q 14 31255 161307 2026-10-31T15:23:28Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] 161307 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] bt7zqr0re45e51bsy8qzkh7t6lgfr3q 14 31256 161308 2026-10-31T15:23:35Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] 161308 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] bt7zqr0re45e51bsy8qzkh7t6lgfr3q 161314 161308 2026-10-31T15:26:47Z Yupik 23 161314 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Keđgiplaneteh]] [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] fmti65tot5g5qcuxozzp97zjgqvk58v 14 31257 161309 2026-10-31T15:23:40Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] 161309 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] bt7zqr0re45e51bsy8qzkh7t6lgfr3q 161313 161309 2026-10-31T15:25:37Z Yupik 23 161313 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Keđgiplaneteh]] [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] fmti65tot5g5qcuxozzp97zjgqvk58v 14 31258 161310 2026-10-31T15:23:45Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] 161310 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] bt7zqr0re45e51bsy8qzkh7t6lgfr3q 161311 161310 2026-10-31T15:25:22Z Yupik 23 Lasettij [[Luokka:Keđgiplaneteh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161311 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] [[Luokka:Keđgiplaneteh]] hlhdvic1ipois71m9ntuip8fupmj2ia 161312 161311 2026-10-31T15:25:27Z Yupik 23 161312 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Keđgiplaneteh]] [[Luokka:Piäiváškode planeteh]] fmti65tot5g5qcuxozzp97zjgqvk58v 0 31259 161325 2026-10-31T16:08:16Z Mlolthuis 35 Rahtum jurgâlmáin sijđo "[[:fi:Special:Redirect/revision/24291819|Ganymedes]]" 161325 wikitext text/x-wiki '''Ganymedes''' lii [[Jupiter]] stuárráámus máánu já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. Galileo Galilei kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs krekkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee Simon Marius iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Luođâneh == Euroop komovuotâornijdume ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij cuáŋuimáánu 14. peeivi 2023. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes juurrâmrađan juovlâmáánust 2034.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> 4pmc67lodl2r9p56ua7we9rw4ywn0a5 161328 161325 2026-10-31T16:18:14Z Mlolthuis 35 Rahtum jurgâlmáin sijđo "[[:fi:Special:Redirect/revision/24291819|Ganymedes]]" 161328 wikitext text/x-wiki {{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}'''Ganymedes''' lii [[Jupiter]] stuárráámus máánu já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. Galileo Galilei kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs krekkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee Simon Marius iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum silikaatkeeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego Io, mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == Euroop komovuotâornijdume ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij cuáŋuimáánu 14. peeivi 2023. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes juurrâmrađan juovlâmáánust 2034.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> 9rwr3g6yhhgijwup2imh7n50gq6j96y 161337 161328 2026-10-31T16:36:42Z Yupik 23 161337 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> '''Ganymedes''' lii [[Jupiter]] stuárráámus máánu já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. Galileo Galilei kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs krekkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee Simon Marius iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum silikaatkeeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego Io, mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == Euroop komovuotâornijdume ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij cuáŋuimáánu 14. peeivi 2023. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes juurrâmrađan juovlâmáánust 2034.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> cqgusvyzln7vwnbbf94fca025auok1t 161338 161337 2026-10-31T16:39:49Z Yupik 23 161338 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> '''Ganymedes''' lii [[Jupiter]] stuárráámus máánu já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. Galileo Galilei kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs krekkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee Simon Marius iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum silikaatkeeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego Io, mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == Euroop komovuotâornijdume ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij cuáŋuimáánu 14. peeivi 2023. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes juurrâmrađan juovlâmáánust 2034.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] mrmrjru2pgmau5a6qsap6rvtvbifeb1 161340 161338 2026-10-31T16:42:21Z Yupik 23 161340 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> '''Ganymedes''' lii [[Jupiter máánu|Jupiter stuárráámus máánu]] já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. [[Galileo Galilei]] kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs krekkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee [[Simon Marius]] iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum [[silikaat]]keeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego [[Io (máánu|Io]], mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij [[cuáŋuimáánu 14.]] peeivi [[2023]]. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes [[juurrâmrađe|juurrâmrađan]] juovlâmáánust [[2034]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] synutaekrn8edcuj5pgv7n1ar163vij 161341 161340 2026-10-31T16:42:30Z Yupik 23 161341 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> '''Ganymedes''' lii [[Jupiter máánuh|Jupiter stuárráámus máánu]] já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. [[Galileo Galilei]] kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs krekkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee [[Simon Marius]] iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum [[silikaat]]keeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego [[Io (máánu|Io]], mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij [[cuáŋuimáánu 14.]] peeivi [[2023]]. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes [[juurrâmrađe|juurrâmrađan]] juovlâmáánust [[2034]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] ahdgenkdqngpl7zbtt56q6808ydjyq6 161343 161341 2026-10-31T16:47:34Z Yupik 23 161343 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> [[Tiätuvuárkká:Galilean moon Laplace resonance animation 2.gif|thumb|right|Ganymedes [[Rađeresonans#Laplace_resonans|Laplace resonans]], [[Europa_(máánu)|Europa]], já [[Io_(máánu)|Io]] ([[Konjunktio (täsnitieđâ)|konjunktioh]] tiäduttuvvojeh ivne molsomijgijn)]] '''Ganymedes''' lii [[Jupiter máánuh|Jupiter stuárráámus máánu]] já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. [[Galileo Galilei]] kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs krekkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee [[Simon Marius]] iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum [[silikaat]]keeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego [[Io (máánu|Io]], mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij [[cuáŋuimáánu 14.]] peeivi [[2023]]. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes [[juurrâmrađe|juurrâmrađan]] juovlâmáánust [[2034]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] q2z7qb8720utuwgmlhdgqfe8d6iaaot 161344 161343 2026-10-31T16:48:27Z Yupik 23 161344 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> [[Tiätuvuárkká:Galilean moon Laplace resonance animation 2.gif|thumb|right|Ganymedes [[Rađeresonans#Laplace_resonans|Laplace resonans]], [[Europa_(máánu)|Europa]], já [[Io_(máánu)|Io]] ([[Konjunktio (täsnitieđâ)|konjunktioh]] tiäduttuvvojeh ivne molsomijgijn)]] '''Ganymedes''' lii [[Jupiter máánuh|Jupiter stuárráámus máánu]] já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. [[Galileo Galilei]] kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs kreikkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee [[Simon Marius]] iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum [[silikaat]]keeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego [[Io (máánu|Io]], mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij [[cuáŋuimáánu 14.]] peeivi [[2023]]. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes [[juurrâmrađe|juurrâmrađan]] juovlâmáánust [[2034]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] ev7kme4maz5kgtqjjsc7qj4glvobjdk 161380 161344 2026-11-01T00:43:25Z Yupik 23 /* Luođâneh */ 161380 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> [[Tiätuvuárkká:Galilean moon Laplace resonance animation 2.gif|thumb|right|Ganymedes [[Rađeresonans#Laplace_resonans|Laplace resonans]], [[Europa_(máánu)|Europa]], já [[Io_(máánu)|Io]] ([[Konjunktio (täsnitieđâ)|konjunktioh]] tiäduttuvvojeh ivne molsomijgijn)]] '''Ganymedes''' lii [[Jupiter máánuh|Jupiter stuárráámus máánu]] já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. [[Galileo Galilei]] kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs kreikkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee [[Simon Marius]] iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum [[silikaat]]keeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego [[Io (máánu|Io]], mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == [[Tiätuvuárkká:JUICE spacecraft concept.jpg|thumb|300px|JUICE-konsept]] [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij [[cuáŋuimáánu 14.]] peeivi [[2023]]. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes [[juurrâmrađe|juurrâmrađan]] juovlâmáánust [[2034]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] n19fysfen5ojyrfkvoj48r07af8a690 161381 161380 2026-11-01T00:44:03Z Yupik 23 +) 161381 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> [[Tiätuvuárkká:Galilean moon Laplace resonance animation 2.gif|thumb|right|Ganymedes [[Rađeresonans#Laplace_resonans|Laplace resonans]], [[Europa_(máánu)|Europa]], já [[Io_(máánu)|Io]] ([[Konjunktio (täsnitieđâ)|konjunktioh]] tiäduttuvvojeh ivne molsomijgijn)]] '''Ganymedes''' lii [[Jupiter máánuh|Jupiter stuárráámus máánu]] já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. [[Galileo Galilei]] kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs kreikkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee [[Simon Marius]] iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum [[silikaat]]keeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus pirâstit kiäđgáás silikaatloovdâ, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego [[Io (máánu)|Io]], mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == [[Tiätuvuárkká:JUICE spacecraft concept.jpg|thumb|300px|JUICE-konsept]] [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij [[cuáŋuimáánu 14.]] peeivi [[2023]]. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes [[juurrâmrađe|juurrâmrađan]] juovlâmáánust [[2034]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] fa6xv49yh04uay4n1hqvpu427dey6af 161383 161381 2026-11-01T11:44:48Z Mlolthuis 35 161383 wikitext text/x-wiki <!--{{Kuu|kuva=Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|kuvan leveys=|löytäjät=[[Simon Marius]]<br />[[Galileo Galilei]]|löytöaika=[[1610]]|planeetta=Jupiter|etäisyyskm=1 070 000|eksentrisyys=0,0015|kiertoaika=7 d 3 h 42,6 min|inklinaatio=0,195&deg;|halkaisija=5&nbsp;262,4|pinta-ala=87&nbsp;000&nbsp;000|massa=1,482&times;10²³|maanmassa=0,025|tiheys=1,942|painovoima=1,42|pyörähdysaika=7&nbsp;d&nbsp;3&nbsp;h&nbsp;42,6&nbsp;min|akseli=–|albedo=0,43|alinlämpö=[[Kelvin|K]]|keskilämpö=113&nbsp;K|ylinlämpö=K|paine=vähäinen|alkuaineet=[[happi]]|prosentit=100&nbsp;%}}--> [[Tiätuvuárkká:Galilean moon Laplace resonance animation 2.gif|thumb|right|Ganymedes [[Rađeresonans#Laplace_resonans|Laplace resonans]], [[Europa_(máánu)|Europa]], já [[Io_(máánu)|Io]] ([[Konjunktio (täsnitieđâ)|konjunktioh]] tiäduttuvvojeh ivne molsomijgijn)]] '''Ganymedes''' lii [[Jupiter máánuh|Jupiter stuárráámus máánu]] já meiddei ubâ [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] stuárráámus máánu; ton lyeddejeijee lii stuárráb ko [[Merkurius]], mut massa tááhust tot lii tuše peeli Merkuriusist. [[Galileo Galilei]] kaavnâi tom ive [[1610]], já tot finnij noomâs kreikkalij imelij juhâmušliäškoo Ganymedes mield. Taan máánust lii meid tubdâldâh '''Jupiter&nbsp;III'''. Veik saksalâš täsnitiettee [[Simon Marius]] iävtuttij-uv noomâ "Ganymedes" tállân palij máánu kavnum maŋa, te tot ij liijkágin – iäge ereskin Galilei máánui noomah – valdum anon ovdil ko [[1900-loho|1900-lovo]] pelimudo suulâin. Puárásub täsnitieđâlii kirjálâšvuođâst Ganymedes nomâttui-uv táválávt tuše "Jupiter kulmižin" teikâ "Jupiter kuálmád máánnun". == Jiešvuođah == Ganymedes lii hammâšum [[silikaat]]keeđgist já čäcijieŋâst. Jieŋâkuori soodâst šuávli[[Vaippa (geologia)|lovduu]] alne, mii siskeeld meid kolgoslagán čäcikeerdi. Galileo-luođânist puáttám data čuujoot tohokulij, et Ganymedes lii differentistum kuulmâ kiärdán: kiäđgáás silikaatloovdâ pirâstit smavvâ sudes [[ryevdi]]- teikâ ryevdi-riššâváimus, já jieŋâkuori lii puoh pajemužžân. Meetaallágán vááimus čuujoot toos, et Ganymedes lii lieggânâm eenâb ko ovdil lii nobdum. Ganymedes sáttá leđe tego [[Io (máánu)|Io]], mast lii paijeelmiärálâš jieŋâkerdi. == Luođâneh == [[Tiätuvuárkká:JUICE spacecraft concept.jpg|thumb|300px|JUICE-konsept]] [[Euroop komovuotâornijdume]] ESA [[Jupiter Icy Moons Explorer|Juice-luođân]] paččui Jupiter kulij [[cuáŋuimáánu 14.]] peeivi [[2023]]. Luođânist kolgâččij olleeđ Ganymedes [[juurrâmrađe|juurrâmrađan]] juovlâmáánust [[2034]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20027171|nommâ=Euroopan avaruusjärjestön Juice-luotain laukaistiin onnistuneesti kohti Jupiteria|almostittem=YLE uutiset|almostittee=Yleisradio Oy|čujottum=15.4.2023}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] fvcr24j3a03bl8hb5nkuv7ln9i5bupf 10 31260 161331 2026-10-31T16:30:14Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Navbox | name = Snorâplanetij máánuh | title = [[Snorâplaaneet|Snorâplanetij]] [[Planetii máánu|máánuh]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|tieđâ}} | listclass = hlist | group1 = [[Pluto (snorâplaaneet)|Pluto]] | list1 = {{Láskulisto| * '''[[Kharon (máánu)|Kharon]]''' * [[Hydra (máánu)|Hydra]] * [[Nix]] * [[Kerberos (máánu)|Kerberos]] * [[Styx (máánu)|Styx]] }} | group2 = [[Haumea]] | list2... 161331 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Snorâplanetij máánuh | title = [[Snorâplaaneet|Snorâplanetij]] [[Planetii máánu|máánuh]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|tieđâ}} | listclass = hlist | group1 = [[Pluto (snorâplaaneet)|Pluto]] | list1 = {{Láskulisto| * '''[[Kharon (máánu)|Kharon]]''' * [[Hydra (máánu)|Hydra]] * [[Nix]] * [[Kerberos (máánu)|Kerberos]] * [[Styx (máánu)|Styx]] }} | group2 = [[Haumea]] | list2 = {{Láskulisto| * [[Namaka]] * [[Hiʻiaka]] }} | group3 = [[Makemake]] | list3 = [[S/2015 (136472) 1]] | group4 = [[Eris (plutoid)|Eris]] | list4 = '''[[Dysnomia (máánu)|Dysnomia]]''' }}<noinclude> [[Luokka:Tähtitiedenavigaatiomallineet]] </noinclude> j6uxda3z0f3380clfov1ixy7wdlosre 161332 161331 2026-10-31T16:31:49Z Yupik 23 161332 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Snorâplanetij máánuh | title = [[Snorâplaaneet|Snorâplanetij]] [[Planetii máánu|máánuh]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|tieđâ}} | listclass = hlist | group1 = [[Pluto (snorâplaaneet)|Pluto]] | list1 = {{Láskulisto| * '''[[Kharon (máánu)|Kharon]]''' * [[Hydra (máánu)|Hydra]] * [[Nix]] * [[Kerberos (máánu)|Kerberos]] * [[Styx (máánu)|Styx]] }} | group2 = [[Haumea]] | list2 = {{Láskulisto| * [[Namaka]] * [[Hiʻiaka]] }} | group3 = [[Makemake]] | list3 = [[S/2015 (136472) 1]] | group4 = [[Eris (plutoid)|Eris]] | list4 = '''[[Dysnomia (máánu)|Dysnomia]]''' }}<noinclude> [[Luokka:Täsnitieđânavigistemmyenstereh]] </noinclude> kn0qs68xkpdkjdnk169mz7coluvdral 161345 161332 2026-10-31T16:49:55Z Yupik 23 161345 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Snorâplanetij máánuh | title = [[Snorâplaaneet|Snorâplanetij]] [[Planetii máánu|máánuh]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|täsnitieđâ}} | listclass = hlist | group1 = [[Pluto (snorâplaaneet)|Pluto]] | list1 = {{Láskulisto| * '''[[Kharon (máánu)|Kharon]]''' * [[Hydra (máánu)|Hydra]] * [[Nix]] * [[Kerberos (máánu)|Kerberos]] * [[Styx (máánu)|Styx]] }} | group2 = [[Haumea]] | list2 = {{Láskulisto| * [[Namaka]] * [[Hiʻiaka]] }} | group3 = [[Makemake]] | list3 = [[S/2015 (136472) 1]] | group4 = [[Eris (plutoid)|Eris]] | list4 = '''[[Dysnomia (máánu)|Dysnomia]]''' }}<noinclude> [[Luokka:Täsnitieđânavigistemmyenstereh]] </noinclude> n85v7zcng7gp8zwxcknl2f0l5igcp6l 161346 161345 2026-10-31T16:53:14Z Yupik 23 161346 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Snorâplanetij máánuh | title = [[Snorâplaaneet|Snorâplanetij]] [[Planetii máánu|máánuh]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|täsnitieđâ}} | listclass = hlist | group1 = [[Pluto (snorâplaaneet)|Pluto]] | list1 = {{Láskulisto| * '''[[Kharon (máánu)|Kharon]]''' * [[Hydra (máánu)|Hydra]] * [[Nix]] * [[Kerberos (máánu)|Kerberos]] * [[Styx (máánu)|Styx]] }} | group2 = [[Haumea]] | list2 = {{Láskulisto| * [[Namaka]] * [[Hiʻiaka]] }} | group3 = [[Makemake]] | list3 = [[S/2015 (136472) 1]] | group4 = [[Eris (plutoid)|Eris]] | list4 = '''[[Dysnomia (máánu)|Dysnomia]]''' }}<noinclude> [[Luokka:Täsnitieđânavigistemmyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> p7uz7h1ethgg72gkpmybx9yel00m4ww 14 31261 161333 2026-10-31T16:32:18Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh]] [[Luokka:Tieđânavigistemmyenstereh]] 161333 wikitext text/x-wiki [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh]] [[Luokka:Tieđânavigistemmyenstereh]] n1wgrs4fzq0fs8zs9kobdr5l9fe9vqz 161334 161333 2026-10-31T16:34:31Z Yupik 23 161334 wikitext text/x-wiki Taan luokkaast láá [[Täsnitieđâ|täsnitiettuu]] navigistemmyenstereh. [[Luokka:Täsnitieđâmyenstereh]] [[Luokka:Tieđânavigistemmyenstereh]] poabyugh2d43umbyduo5t0ho6zluztz 10 31262 161347 2026-10-31T16:55:47Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: <span style="position: relative; top: {{safesubst<noinclude />:#if:{{{2|}}}|{{{1}}}|0.6em}};">{{{2|{{{1}}}}}}</span><noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Išemyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 161347 wikitext text/x-wiki <span style="position: relative; top: {{safesubst<noinclude />:#if:{{{2|}}}|{{{1}}}|0.6em}};">{{{2|{{{1}}}}}}</span><noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Išemyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 38waafz6u03nplzs1txty5sjwsawnkb 10 31263 161348 2026-10-31T17:00:06Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{safesubst<noinclude />:#if:{{{2|}}} |<{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}} style="font-size:{{{1|}}};">{{{2|}}}</{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}}> |<{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}} style="font-size:{{{size|90}}}%;">{{{1}}}</{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}}> }}<noinclude> {{Myensterraavâ|Išemyenstereh}} </noinclude> 161348 wikitext text/x-wiki {{safesubst<noinclude />:#if:{{{2|}}} |<{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}} style="font-size:{{{1|}}};">{{{2|}}}</{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}}> |<{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}} style="font-size:{{{size|90}}}%;">{{{1}}}</{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}}> }}<noinclude> {{Myensterraavâ|Išemyenstereh}} </noinclude> jk0dj7snv1o76whkt22k1bunvyh3pmb 10 31264 161349 2026-10-31T17:03:54Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{navbox | name = Kuiper stielâs | title = [[Kuiper stielâs]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|täsnitieđâ}} |listclass = hlist {{Navbox | fáddá = täsnitieđâ | kove = | paječaalâ = [[Kuiper stielâs|Eromâš Kuiper stielâs pitáh]] | group1 = Eidusâš stielâs | list1 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Pluto]] * [[Kharon (máánu)|Kharon]] * [[Hydra (máánu)|Hydra]] * [[Nix]... 161349 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Kuiper stielâs | title = [[Kuiper stielâs]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|täsnitieđâ}} |listclass = hlist {{Navbox | fáddá = täsnitieđâ | kove = | paječaalâ = [[Kuiper stielâs|Eromâš Kuiper stielâs pitáh]] | group1 = Eidusâš stielâs | list1 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Pluto]] * [[Kharon (máánu)|Kharon]] * [[Hydra (máánu)|Hydra]] * [[Nix]] * [[Kerberos (máánu)|Kerberos]] * [[Styx (máánu)|Styx]] * [[15760 Albion|Albion]] * [[(385185) 1993 RO]] * [[(15788) 1993 SB]] * [[(15789) 1993 SC]] * {{ppl|1998 WW|31}} * [[90482 Orcus|Orcus]] * [[Vanth]] * [[28978 Ixion|Ixion]] * [[38628 Huya|Huya]] * [[19521 Chaos|Chaos]] * {{ppl|(470308) 2007 JH|43}} * [[55637 Uni|Uni]] * [[20000 Varuna|Varuna]] * {{ppl|(55636) 2002 TX|300}} * [[Haumea]] * [[Hiʻiaka]] * [[Namaka]] * [[120347 Salacia|Salacia]] * [[Actaea (máánu)|Actaea]] * [[486958 Arrokoth|Arrokoth]] * [[15810 Arawn|Arawn]] * [[47171 Lempo|Lempo]] * [[Hiisi (máánu)|Hiisi]] * [[Paha (máánu)|Paha]] * {{ppl|(15875) 1996 TP|66}} * {{ppl|(84922) 2003 VS|2}} * [[Quaoar]] * [[Weywot]] * [[Makemake]] ** [[S/2015 (136472) 1]] * [[38083 Rhadamanthus|Rhadamanthus]] * [[88611 Teharonhiawako|Teharonhiawako]] * [[Sawiskera]] * [[66652 Borasisi|Borasisi]] * [[Pabu]] * [[53311 Deucalion|Deucalion]] * [[307261 Máni|Máni]] * [[341520 Mors–Somnus|Mors–Somnus]] * [[174567 Varda|Varda]] * [[Ilmarë (máánu)|Ilmarë]] * [[385446 Manwë|Manwë]] * [[79360 Sila–Nunam|Sila–Nunam]] * [[420356 Praamzius|Praamzius]] * [[55565 Aya|Aya]] * {{ppl|(119979) 2002 WC|19}} * [[208996 Achlys|Achlys]] * {{ppl|(386723) 2009 YE|7}} * {{ppl|(523692) 2014 EZ|51}} * {{ppl|(26375) 1999 DE|9}} * [[90568 Goibniu|Goibniu]] }} | group2 = Hajanainen kiekko | list2 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * {{ppl|(15874) 1996 TL|66}} * {{ppl|(523639) 2010 RE|64}} * [[532037 Chiminigagua|Chiminigagua]] * {{ppl|(543354) 2014 AN|55}} * [[225088 Gonggong|Gonggong]] * [[Xiangliu]] * [[Eris (plutoid)|Eris]] * [[Dysnomia (máánu)|Dysnomia]] * {{ppl|(612911) 2004 XR|190}} * [[229762 Gǃkúnǁʼhòmdímà|Gǃkúnǁʼhòmdímà]] * [[471143 Dziewanna|Dziewanna]] * [[145451 Rumina|Rumina]] }} | group3 = | list3 = | footer = }}<noinclude> [[Luokka:Täsnitieđânavigistemmyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 3r9n9zyq04xehtwpqn2rspo1m2zcf0o 161350 161349 2026-10-31T17:07:00Z Yupik 23 161350 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Kuiper stielâs | title = [[Kuiper stielâs]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|täsnitieđâ}} |listclass = hlist | group1 = Eidusâš stielâs | list1 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Pluto]] * [[Kharon (máánu)|Kharon]] * [[Hydra (máánu)|Hydra]] * [[Nix]] * [[Kerberos (máánu)|Kerberos]] * [[Styx (máánu)|Styx]] * [[15760 Albion|Albion]] * [[(385185) 1993 RO]] * [[(15788) 1993 SB]] * [[(15789) 1993 SC]] * {{ppl|1998 WW|31}} * [[90482 Orcus|Orcus]] * [[Vanth]] * [[28978 Ixion|Ixion]] * [[38628 Huya|Huya]] * [[19521 Chaos|Chaos]] * {{ppl|(470308) 2007 JH|43}} * [[55637 Uni|Uni]] * [[20000 Varuna|Varuna]] * {{ppl|(55636) 2002 TX|300}} * [[Haumea]] * [[Hiʻiaka]] * [[Namaka]] * [[120347 Salacia|Salacia]] * [[Actaea (máánu)|Actaea]] * [[486958 Arrokoth|Arrokoth]] * [[15810 Arawn|Arawn]] * [[47171 Lempo|Lempo]] * [[Hiisi (máánu)|Hiisi]] * [[Paha (máánu)|Paha]] * {{ppl|(15875) 1996 TP|66}} * {{ppl|(84922) 2003 VS|2}} * [[Quaoar]] * [[Weywot]] * [[Makemake]] ** [[S/2015 (136472) 1]] * [[38083 Rhadamanthus|Rhadamanthus]] * [[88611 Teharonhiawako|Teharonhiawako]] * [[Sawiskera]] * [[66652 Borasisi|Borasisi]] * [[Pabu]] * [[53311 Deucalion|Deucalion]] * [[307261 Máni|Máni]] * [[341520 Mors–Somnus|Mors–Somnus]] * [[174567 Varda|Varda]] * [[Ilmarë (máánu)|Ilmarë]] * [[385446 Manwë|Manwë]] * [[79360 Sila–Nunam|Sila–Nunam]] * [[420356 Praamzius|Praamzius]] * [[55565 Aya|Aya]] * {{ppl|(119979) 2002 WC|19}} * [[208996 Achlys|Achlys]] * {{ppl|(386723) 2009 YE|7}} * {{ppl|(523692) 2014 EZ|51}} * {{ppl|(26375) 1999 DE|9}} * [[90568 Goibniu|Goibniu]] }} | group2 = ###Hajanainen kiekko | list2 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * {{ppl|(15874) 1996 TL|66}} * {{ppl|(523639) 2010 RE|64}} * [[532037 Chiminigagua|Chiminigagua]] * {{ppl|(543354) 2014 AN|55}} * [[225088 Gonggong|Gonggong]] * [[Xiangliu]] * [[Eris (plutoid)|Eris]] * [[Dysnomia (máánu)|Dysnomia]] * {{ppl|(612911) 2004 XR|190}} * [[229762 Gǃkúnǁʼhòmdímà|Gǃkúnǁʼhòmdímà]] * [[471143 Dziewanna|Dziewanna]] * [[145451 Rumina|Rumina]] }} | group3 = | list3 = | footer = }}<noinclude> [[Luokka:Täsnitieđânavigistemmyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> cygzifqet0pnwttqx5ovnf595cu7d0x 10 31265 161351 2026-10-31T22:49:30Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Tiätuloová | fáddá = eennâmtieđâ | class = infobox | style = font-size: 0.9em; border-collapse: collapse; width: 22em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large;|fáddá=eennâmtieđâ}} <!-- -->{{#if: {{{algâalgâlâš nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{algâalgâlâš nommâ}}}|fáddá=eennâmtieđâ}} }} <!-- -... 161351 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = eennâmtieđâ | class = infobox | style = font-size: 0.9em; border-collapse: collapse; width: 22em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large;|fáddá=eennâmtieđâ}} <!-- -->{{#if: {{{algâalgâlâš nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{algâalgâlâš nommâ}}}|fáddá=eennâmtieđâ}} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }}|{{Tiätuloová/kove|wikidata=p18|fáddá=eennâmtieđâ |kove={{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}}|kobdodâh=250px|kovetekstâ={{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kárttá|}}} |{{Tiätuloová/tyhjä|ei-tr=0|class= |colspan=2|style= |siskáldâs= {{{kárttá}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{eres noomah|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Eres&nbsp;noomah|siskáldâs={{{eres noomah}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koordinaateh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koordinaateh|siskáldâs={{{koordinaateh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{sajadâh|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Sajadâh|siskáldâs={{{sajadâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{staatâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Staatâ|siskáldâs={{{staatâ}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{merâkuávlu|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Merâkuávlu|siskáldâs={{{merâkuávlu}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čäcikuávlu|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Čäcikuávlu|siskáldâs={{{čäcikuávlu}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Suolluuh&nbsp;oht.|siskáldâs={{{meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{suolluuh|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Suolluuh|siskáldâs={{{suolluuh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Vijđodâh|siskáldâs={{{vijđodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kukkodâh|siskáldâs={{{kukkodâh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{kobdodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kobdodâh|siskáldâs={{{kobdodâh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{stuárráámus kieŋŋâlvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stuárráámus&nbsp;kieŋŋâlvuotâ|siskáldâs={{{stuárráámus kieŋŋâlvuotâ}}}&nbsp;m}} }} <!-- -->{{#if: {{{koskâkieŋŋâlvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koskâkieŋŋâlvuotâ|siskáldâs={{{koskâkieŋŋâlvuotâ}}}&nbsp;m}} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> bhu1p9sd5kyttlhzmnstymk89hqjlar 161372 161351 2026-10-31T23:02:27Z Yupik 23 stuárráámus-kieŋŋâlvuotâ 161372 wikitext text/x-wiki {{Tiätuloová | fáddá = eennâmtieđâ | class = infobox | style = font-size: 0.9em; border-collapse: collapse; width: 22em; | siskáldâs = {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{nommâ|{{PAGENAME}}}}}|lasestiijlah=font-size:large;|fáddá=eennâmtieđâ}} <!-- -->{{#if: {{{algâalgâlâš nommâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/paječaalâ|siskáldâs={{{algâalgâlâš nommâ}}}|fáddá=eennâmtieđâ}} }} <!-- -->{{#if: {{#ifeq: {{{kove}}}|-||{{{kove|<noinclude>-</noinclude>}}}{{#property:p18}} }}|{{Tiätuloová/kove|wikidata=p18|fáddá=eennâmtieđâ |kove={{{kove|<noinclude><nowiki>{{{kove|P18}}}</nowiki></noinclude>}}}|kobdodâh=250px|kovetekstâ={{{kovetekstâ|<noinclude>kovetekstâ</noinclude>}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kárttá|}}} |{{Tiätuloová/tyhjä|ei-tr=0|class= |colspan=2|style= |siskáldâs= {{{kárttá}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{eres noomah|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Eres&nbsp;noomah|siskáldâs={{{eres noomah}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{koordinaateh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koordinaateh|siskáldâs={{{koordinaateh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{sajadâh|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Sajadâh|siskáldâs={{{sajadâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{staatâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Staatâ|siskáldâs={{{staatâ}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{merâkuávlu|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Merâkuávlu|siskáldâs={{{merâkuávlu}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{čäcikuávlu|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Čäcikuávlu|siskáldâs={{{čäcikuávlu}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{meeri|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Suolluuh&nbsp;oht.|siskáldâs={{{meeri}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{suolluuh|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Suolluuh|siskáldâs={{{suolluuh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{vijđodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} |{{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Vijđodâh|siskáldâs={{{vijđodâh}}} }} }} <!-- -->{{#if: {{{kukkodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kukkodâh|siskáldâs={{{kukkodâh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{kobdodâh|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Kobdodâh|siskáldâs={{{kobdodâh}}}}} }} <!-- -->{{#if: {{{stuárráámus-kieŋŋâlvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Stuárráámus&nbsp;kieŋŋâlvuotâ|siskáldâs={{{stuárráámus-kieŋŋâlvuotâ}}}&nbsp;m}} }} <!-- -->{{#if: {{{koskâkieŋŋâlvuotâ|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{Tiätuloová/tiäturaddalâs|nommâ=Koskâkieŋŋâlvuotâ|siskáldâs={{{koskâkieŋŋâlvuotâ}}}&nbsp;m}} }} }}<noinclude> {{Myensterraavâ}} [[Luokka:Eennâmtieđâmyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 10q7r03m3rnf771saesnahza7u1x7wg 14 31266 161352 2026-10-31T22:51:17Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: Taan luokkaast láá [[Eennâmtieđâ|eennâmtiettuu]] myenstereh. [[Luokka:Luándutieđâmyenstereh]] 161352 wikitext text/x-wiki Taan luokkaast láá [[Eennâmtieđâ|eennâmtiettuu]] myenstereh. [[Luokka:Luándutieđâmyenstereh]] f53y0ujhrpjtyr07i53t38v82uix7r7 161369 161352 2026-10-31T22:57:03Z Yupik 23 Lasettij [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161369 wikitext text/x-wiki Taan luokkaast láá [[Eennâmtieđâ|eennâmtiettuu]] myenstereh. [[Luokka:Luándutieđâmyenstereh]] [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh]] e3tnl7t5xt0h4aan78q8k7r1xf2k1pr 161370 161369 2026-10-31T22:57:10Z Yupik 23 Sihoi [[Luokka:Tiätuloovámyenstereh]] via [[c:COM:HOTCAT|HotCat]] 161370 wikitext text/x-wiki Taan luokkaast láá [[Eennâmtieđâ|eennâmtiettuu]] myenstereh. [[Luokka:Luándutieđâmyenstereh]] f53y0ujhrpjtyr07i53t38v82uix7r7 10 31267 161375 2026-10-31T23:36:50Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{navbox | name = Jupiter máánuh | title = [[Jupiter máánuh]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|täsnitieđâ}} | listclass = hlist | group1 = [[Amalthea-juávkku]] | list1 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Metis (máánu)|Metis]] * [[Adrastea (máánu)|Adrastea]] * [[Amalthea (máánu)|Amalthea]] * [[Thebe]] }} | group2 = [[Galileoliih máánuh]] | list2 = {{Láskulisto|class=nowrapli... 161375 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = Jupiter máánuh | title = [[Jupiter máánuh]] | state = {{{state|collapsed}}} | basestyle = background:#{{Fáddá/tuáváášivne|täsnitieđâ}} | listclass = hlist | group1 = [[Amalthea-juávkku]] | list1 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Metis (máánu)|Metis]] * [[Adrastea (máánu)|Adrastea]] * [[Amalthea (máánu)|Amalthea]] * [[Thebe]] }} | group2 = [[Galileoliih máánuh]] | list2 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * '''[[Io (máánu)|Io]]''' * '''[[Europa (máánu)|Europa]]''' * '''[[Ganymedes]]''' * '''[[Kallisto (máánu)|Kallisto]]''' }} | group3 = Themisto-juávkku | list3 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Themisto (máánu)|Themisto]] }} | group4 = [[Himalia-juávkku]] | list4 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Leda (máánu)| listeda]] * [[Himalia (máánu)|Himalia]] * [[Lysithea]] * [[Elara (máánu)|Elara]] * [[Dia (máánu)|Dia]] }} | group5 = Carpo-juávkku | list5 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Carpo (máánu)|Carpo]] * ''[[S/2003 J 12]]'' * ''[[S/2011 J 1]]'' }} | group6 = [[Ananke-juávkku]] | list6 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Ananke (máánu)|Ananke]] * [[Praxidike]] * [[Harpalyke (máánu)|Harpalyke]] * [[Iocaste]] * [[Euanthe]] * [[Thyone (máánu)|Thyone]] * [[Euporie]] * [[Eupheme]] * ''[[S/2003 J 18]]'' * ''[[S/2010 J 2]]'' * ''[[S/2016 J 1]]'' * [[Thelxinoe]] * [[Helike (máánu)|Helike]] * [[Orthosie]] * ''[[S/2022 J 3]]'' * ''[[S/2021 J 2]]'' * ''[[S/2003 J 16]]'' * ''[[S/2021 J 1]]'' * [[Hermippe]] * [[Mneme (máánu)|Mneme]] * ''[[S/2017 J 10]]'' }} | group7 = [[Carme-juávkku]] | list7 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * ''[[S/2022 J 1]]'' * ''[[S/2022 J 2]]'' * ''[[S/2016 J 3]]'' * [[Herse (máánu)|Herse]] * ''[[S/2003 J 10]]'' * [[Pasithee]] * [[Chaldene]] * [[Arche]] * [[Isonoe]] * [[Erinome]] * [[Kale (máánu)|Kale]] * [[Aitne]] * [[Taygete (máánu)|Taygete]] * ''[[S/2003 J 9]]'' * [[Carme]] * [[Eirene (máánu)|Eirene]] * ''[[S/2003 J 19]]'' * [[Kalyke]] * [[Eukelade]] * [[Kallichore]] }} | group8 = [[Pasiphaë-juávkku]] | list8 = {{Láskulisto|class=nowraplinks| * [[Philophrosyne]] * [[Eurydome]] * ''[[S/2003 J 23]]'' * [[Hegemone]] * [[Pasiphaë (máánu)|Pasiphaë]] * [[Sponde]] * [[Cyllene (máánu)|Cyllene]] * [[Megaclite]] * ''[[S/2003 J 4]]'' * ''[[S/2016 J 4]]'' * [[Callirrhoe (máánu)|Callirrhoe]] * [[Sinope (máánu)|Sinope]] * [[Autonoe (máánu)|Autonoe]] * [[Aoede]] * ''[[S/2011 J 2]]'' * ''[[S/2010 J 1]]'' * [[Kore (máánu)|Kore]] * ''[[S/2003 J 2]]'' * ''[[S/2017 J 1]]'' }} }}<noinclude> [[Luokka:Täsnitieđânavigistemmyenstereh|{{PAGENAME}}]] </noinclude> drbde0k1ssh6ibubcbor1eqrefafklk 14 31268 161379 2026-11-01T00:36:05Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Commonscat}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] 161379 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Luokka:Jupiter máánuh]] sz7qdr6a41431t42ox6hjzxtaufg5g4