Wikipedia
smnwiki
https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Tooimah
Savâstâllâm
Kevttee
Savâstâllâm kevttest
Wikipedia
Savâstâllâm Wikipedia
Tiätuvuárkká
Savâstâllâm tiätuvuárhást
Systeemviestâ
Savâstâllâm systeemviestâst
Myenster
Savâstâllâm myensterist
Raavâ
Savâstâllâm ravvust
Luokka
Savâstâllâm luokkaast
TimedText
TimedText talk
Mooduul
Savâstâllâm modulist
Event
Event talk
Barbara
0
373
161742
145435
2026-11-10T23:55:50Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161742
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Barbara
| kove = Barbara-mura01.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Barbara (province of Ancona, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]]
| vijđodâh = 11,04<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 14.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 219
| ässeeloho = 1 307<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 14.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.11.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 118,03
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 60010
| sundenummeer = 071
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ancona in Italy.svg
}}
'''Barbara''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Barbarast ääsih 1 307 olmožid. Ton vijđodâh lii 11,04 km² já alodâh 219 m. Barbara naaburkieldah láá [[Arcevia]], [[Castelleone di Suasa]], [[Corinaldo]], [[Ostra Vetere]] já [[Serra de' Conti]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Barbara}}
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20100323061732/http://www.comune.barbara.an.it/ Barbara kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Barbara-campanile02.jpg
Barbara-piazzetta01.jpg
Barbara-scorcio01.jpg
Barbara-campanile01.jpg
Barbara-scorcio02.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ancona eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ancona eennâmkode kieldah]]
ju04ulmxnmr8vuzz2xm9gepou0sjzze
Hanko
0
560
161745
160636
2026-11-11T00:29:35Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161745
wikitext
text/x-wiki
{{Suomâ kieldâ
| nommâ = Hanko
| kove = Huvilat Hanko heinäkuu 2002 IMG 1556.JPG
| kove-čielgiittâs = Hanko
| vaakun = Hanko.vaakuna.svg
| kárttá_suomâ = Hanko sijainti Suomi.svg
| staatâ = [[Suomâ]]
| eennâmkodde = [[Uusimaa eennâmkodde|Uusimaa]]
| vijđodâh = 799,99<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| eennâm = 117,41
| eennâm_% = 14,7
| sisčääci = 1,53
| sisčääci_% = 0,2
| merâčääci = 681,05
| merâčääci_% = 85,1
| ässeeloho = 8 182<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.6.2020
| ässeesaahâdvuotâ = 69,86
| ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020
| eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| suomâkielâ = 52,7
| ruotâkielâ = 42,8
| sämikielah = 0,0
| eres kielah = 4,5
}}
'''Hanko''' teikâ '''Haŋgo''' ({{k-sv|Hangö}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Uusimaa eennâmkodde]]est. Hankost ääsih 8 182 olmožid, já ton vijđodâh lii 799,99 km², mast 682,58 km² lii čääci. Hanko naaburkieldah láá [[Kemiönsaari]] já [[Raasepori]]. Kaavpug lii kyevtikielâlâš.
==Nommâ já ton sujâttem==
Päikkinoomah iä táválávt heiviittuu, já tain iä tábáhtuu konsonantij teikâ vokalij nubástusah (ol. illativ Hankon já ol. lokativ Hankost). Taan kaavpug tábáhtusâst käldein<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&search=word%7CHa%C5%8Bgo&page=0 | Nommâ = Anarâškielâ čallum korpus | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = SIKOR, Sámi Internationála KORpus | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210226042945/http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&search=word%7CHa%C5%8Bgo&page=0 | Vyerkkejum = 2021-02-26 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 24.8.2020 | Kielâ = {{se}} }}</ref> kávnoo kuittâg meiddei nommâ ''Haŋgo'', mii sojá siämmáánáál ko 2-staavvâlsiih o-maadâ nomineh (ol. illativ Haaŋgon já ol. lokativ Haŋgoost).
==Historjá==
[[Tiätuvuárkká:Raasepori-Hanko kuntaliitokset.svg|thumb|294px|[[Raasepori]] já Hanko kieldâlahtemeh]]
Hanko vuáđudui ive [[1874]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Stuálppudiagram
|title = Hanko ässeeloho iivij 1980–2015
|titlebar= #DDD
|width = 600px
|barwidth= 500px
|left1 = Ihe
|right1 = Ässeeh
|bars =
{{bar pixel|1980|#0099FF|480||12 163}}
{{bar pixel|1985|#0099FF|476||12 071}}
{{bar pixel|1990|#0099FF|452||11 458}}
{{bar pixel|1995|#0099FF|427||10 825}}
{{bar pixel|2000|#0099FF|396||10 044}}
{{bar pixel|2005|#0099FF|388||9 827}}
{{bar pixel|2010|#0099FF|373||9 462}}
{{bar pixel|2015|#0099FF|350||8 864}}
|caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/>
}}
===Čuákkipääihih===
{| class="wikitable sortable"
! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br />(31.12.2017)
|-
| 1 || '''Hanko kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|7632}}
|-
| 2 || [[Lappohja]] ||align="right"|{{Nts|468}}
|}
Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''.
==Siijdah==
Henriksberg, Koverhar, Krogars, Tvärminne, Täktom, Lappohja (Lappvik), Santala (Sandö) já Öby.
==Kovegalleria==
<gallery>
Eastern Harbour coastline Hanko.jpg|{{center|Hanko haamân}}
Hangon rautatieasema.JPG|{{center|Hanko ryevdirađesajattâh}}
Hanko Church and Water Tower.jpg|{{center|Hanko kirkko já čäcitornâ}}
Hangon kirkko 20090624.jpg|{{center|Hanko kirkko, kovvejum čäcitoornâst}}
Vesitorni ja Kirkko - Ilmakuva.jpg|{{center|Hanko kirkko já čäcitornâ, áimukove}}
Hangon Kirkko - Ilmakuva.jpg|{{center|Hanko kirkko, áimukove}}
</gallery>
==Panoraamkove==
{{Panoraam|Hankopan.JPG|1600px|{{center|Hanko keessiv.}}}}
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{Uusimaa eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Hanko|*]]
lbs0hvxmk7gumgu43qklxjzwj523c4s
Kollekielâ
0
721
161770
159675
2026-11-11T10:42:57Z
Yupik
23
* 2026 – [[Nils Øivind Helander]]+käldee
161770
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Vinnere av den nordiske språkprisen Gollegiella for 2018 (45145991075).jpg|thumb|right|Kollekielâpalhâšume jyehimtilálâšvuotâ ive 2018]]
[[Tiätuvuárkká:Tre vinnere av Gollegiella prisen (Foto Anne Britt K. Hætta) (15656047900).jpg|thumb|right|Suomâ riehtiminister Anna-Maja Henriksson, nuorttâlâškielâ máttáátteijee Seija Sivertsen, kirječällee Kerttu Vuolab já orjâlâškielâ máttáátteijee já totkee Mikael Svonni kielâpalhâšume jyehimtilálâšvuođâst ive 2014]]
'''Kollekielâ''' ({{k-sma|Gulliegïele}}, {{k-smj|Gållegiella}}, {{k-se|Gollegiella}} já {{k-sms|Kåʹllǩiõll}}) lii [[Sämmiliih|sämmilâš]] kielâpalhâšume, mii lii juohhum ive [[2004]] rääjist jyehi nube ive. Palhâšume stuárudâh lii 15 000 eurod.<ref name="st">[https://www.samediggi.fi/2020/06/02/kollekiela-tave-eennamlas-saami-kielapalhasume-juahhoo-cohcuv-2020/?lang=an KOLLEKIELÂ – Tave-eennâmlâš säämi kielâpalhâšume juáhhoo čohčuv 2020] Čujottum 4.10.2020</ref> Ovtâskâs ulmuuh, juávhuh, instituutioh teikkâ siärvuseh [[Taažâ]]st, [[Ruotâ]]st, [[Suomâ]]st já [[Ruoššâ|Ruošâst]] pyehtih almottiđ iävtukkâssân el. ovtâskâs ulmuid, juávhuid, instituutioid teikkâ seervijd. Palhâšume puáhtá táárbu mield jyehiđ maŋgáid vyeitteid. Palhâšume ulmen lii ovdediđ, siäiluttiđ já nanosmittiđ puoh [[Sämikielah|sämikielâid]].<ref name="st"/>
==Vyeitteeh==
* 2004 – [[Ella Holm Bull]] já [[Anarâškielâ servi]]
* 2006 – [[Harald Gaski]] já [[Jouni Moshnikoff]]
* 2008 – [[Sámi Siida]] ([[Ucjuuhâ]]) já [[Henrik Barruk]] ([[Storuman]])
* 2010 – [[Máret Sárá]] já [[Lajla Mattsson Magga]]<ref name="gg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sametinget.se/17129|nommâ=Gollegiella 2010|almostittem=Ruotâ sämitigge|äigimuddo=2010|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sv}}}}</ref><ref name="nrk-1.7397071">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/fidnii-balkka_umi-barggus-ovddas-1.7397071|nommâ=Fidnii bálkkašumi barggus ovddas|tahhee=Olli, Anne|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2010-11-25|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/4197295|nommâ=Samiska språken är deras livsuppgift|almostittem=Sveriges Radio|äigimuddo=2010-11-22|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sv}}}}</ref>
* 2012 – [[Divvun]] já [[Giellatekno]], [[Aleksandra Antonova]] já [[Nina Afanasjeva]]
* 2014 – [[Mikael Svonni]], [[Kerttu Vuolab]] já [[Seija Sivertsen]]
* 2016 – [[Máret Steinfjell]], [[Iŋgá-Márjá Steinfjell]], [[Kirsi Paltto]] já [[Jan Skoglund Paltto]]
* 2018 – [[Karin Tuolja]] ([[Juhâmokke]]) já [[Jekaterina Metškina]] ([[Murmansk]])
* 2020 – [[Ellen Pautamo]] já [[Jonar Thomasson]]<ref name="yle-11651736">{{Nettikäldee|čujottâs= https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/davvisamegiela_oahpaheaddji_ellen_pautamo_ja_lullisamegiela_assedovdi_jonar_thomasson_oazzuba_dan_jagas_gollegiella-balkkasumi/11651736 |nommâ=Davvisámegiela oahpaheaddji Ellen Pautamo ja lullisámegiela áššedovdi Jonar Thomasson oažžuba dán jagáš Gollegiella-bálkkašumi|almostittem=Ávvir|čujottum=2020-11-18|tahhee=Paltto, Anni-Saara|kielâ={{se}}}}</ref>
* 2022 – [[Ole Henrik Magga]]<ref name="magga-gollegiella">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/magga-gudnejahttojuvvo-giellabalkkasumiin/|nommâ=Magga gudnejahttojuvvo giellabálkkašumiin|almostittem=Ávvir|čujottum=2023-01-19|tahhee=Varsi, Silje Malene|äigimuddo=2023-01-18|kielâ={{se}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20230118221341/https://www.avvir.no/magga-gudnejahttojuvvo-giellabalkkasumiin/|vyerkkejum=2023-01-18}}</ref>
* 2024 – [[Sig-Britt Persson]] já [[Pekka Sammallahti]]<ref name="regjeringen.no-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.regjeringen.no/se/aktuelt/sig-britt-persson-ja-pekka-sammallahti-oauba-davviriikkala-sami-giellabalkkaumi-gollegiella-2024/id3062050/|nommâ=Sig-Britt Persson ja Pekka Sammallahti oažžuba Davviriikkalaš sámi giellabálkkašumi – Gollegiella 2024|almostittem=Regjeringen.no|čujottum=2024-10-22|äigimuddo=2024-10-22|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="yle-20119462">{{Nettikäldee|čujottâs= https://yle.fi/a/74-20119462 |nommâ=Kollekielâ-palhâšume Pekka Sammallahtin já Sig-Britt Perssonin|Tahhee=[[Mikkâl Morottaja|Morottaja, Mikkal]]|almostittem=Yle Säämi|čujottum=2024-10-22|äigimuddo=2024-10-22}}</ref>
* 2026 – [[Nils Øivind Helander]]<ref name="sr-1410853">{{Nettikäldee|čujottâs=https://valtioneuvosto.fi/-/1410853/saamen-kielipalkinto-gollegiella-nils-ivind-helanderille?languageId=smn_FI|nommâ=Säämi kielâpalhâšume Kollekielâ Nils Øivind Helanderân|almostittem=Suomâ staatârääđi|äigimuddo=2026-11-11|čujottum=2026-11-11}}</ref>
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:Kollekielâ|*]]
hqlfhcb36b79a97l3sgh705m5jitwm3
Kotka
0
738
161750
160966
2026-11-11T02:42:48Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161750
wikitext
text/x-wiki
{{Suomâ kieldâ
| nommâ = Kotka
| kove = Kotkansaari1.jpg
| kove-čielgiittâs = Kotka kuávdáš
| vaakun = Kotka.vaakuna.svg
| kárttá_suomâ = Kotka sijainti Suomi.svg
| staatâ = [[Suomâ]]
| eennâmkodde = [[Kymileevi eennâmkodde|Kymileehi]]
| vijđodâh = 949,76<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| eennâm = 272,03
| eennâm_% = 28,6
| sisčääci = 5,72
| sisčääci_% = 0,6
| merâčääci = 672,01
| merâčääci_% = 70,8
| ässeeloho = 51 889<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20201214201953/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-12-14 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.6.2020
| ässeesaahâdvuotâ = 191,60
| ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020
| eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 19.8.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| suomâkielâ = 89,7
| ruotâkielâ = 1,0
| sämikielah = 0,0
| eres kielah = 9,3
}}
[[Tiätuvuárkká:Kotkan kaupungintalo.JPG|thumb|295px|Kotka kaavpugtáálu]]
'''Kotka''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Kymileevi eennâmkodde]]est. Kotkast ääsih 51 889 olmožid, já ton vijđodâh lii 949,76 km², mast 677,73 km² lii čääci. Kotka naaburkieldah láá [[Hamina]], [[Kouvola]] já [[Pyhtää]].
==Nommâ já ton sujâttem==
Päikkinoomah iä táválávt heiviittuu, já tain iä tábáhtuu konsonantij teikâ vokalij nubástusah (ol. illativ Kotkan já ol. lokativ Kotkast). Taan kaavpug tábáhtusâst käldein<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&page=0&search=word%7CKotkaast | Nommâ = Anarâškielâ čallum korpus | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = SIKOR, Sámi Internationála KORpus | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210226042945/http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&page=0&search=word%7CKotkaast | Vyerkkejum = 2021-02-26 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.8.2020 | Kielâ = {{se}} }}</ref> kávnoo kuittâg meiddei häämi ''Kotkaast''. Ađai ''Kotka'' puáhtá suujâđ meddei tegu 2-staavvâlsâš a-maadâ noomin.
==Historjá==
Kotka vuáđudui ive [[1879]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Stuálppudiagram
|title = Kotka ässeeloho iivij 1980–2020
|titlebar= #DDD
|width = 600px
|barwidth= 500px
|left1 = Ihe
|right1 = Ässeeh
|bars =
{{bar pixel|1980|#0099FF|480||60 752}}
{{bar pixel|1985|#0099FF|466||58 956}}
{{bar pixel|1990|#0099FF|447||56 634}}
{{bar pixel|1995|#0099FF|442||55 903}}
{{bar pixel|2000|#0099FF|433||54 846}}
{{bar pixel|2005|#0099FF|433||54 838}}
{{bar pixel|2010|#0099FF|433||54 824}}
{{bar pixel|2015|#0099FF|429||54 319}}
{{bar pixel|2020|#0099FF|411||52 096}}
|caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/>
}}
===Čuákkipääihih===
{| class="wikitable sortable"
! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2018)
|-
| 1 || '''Kotka kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|51088}}
|-
| 2 || Halla-Tiutinen ||align="right"|{{Nts|322}}
|}
<sup><big>*</big></sup> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild.
Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''.
==Ekonomia==
===Stuárráámuuh pargoadeleijeeh===
Kotka kaavpug stuárráámuuh pargoadeleijeeh uđđâivemáánust 2010:
{| class="wikitable"
! Pargoadeleijee
! Pargeeh
|-
| Kotka kaavpug || 3 523
|-
|[[Kymenlaakson sairaanhoito- ja sosiaalipalvelujen kuntayhtymä|Carea]] || 940
|-
|[[Steveco]] || 888
|-
|[[Stora Enso]] || 562
|-
|[[Sulzer Pumps]] || 535
|-
|[[SOK|Osuuskauppa Ympyrä]] || 494
|-
|[[Ahlstrom]] || 326
|-
|[[Etelä-Kymenlaakson ammattiopisto|Ekami]] || 296
|-
|[[Vaasan]] || 287
|-
|[[Andritz]] || 245
|-
|}
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Kymileevi eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Kotka|*]]
ojpralz2ma9iu6so0n2opvq8o755ivg
Lieksa
0
796
161752
160852
2026-11-11T02:47:43Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161752
wikitext
text/x-wiki
{{Suomâ kieldâ
| nommâ = Lieksa
| kove = Lieksa.jpg
| kove-čielgiittâs = Lieksa kuávdáš
| vaakun = Lieksa.vaakuna.svg
| kárttá_suomâ = Lieksa sijainti Suomi.svg
| staatâ = [[Suomâ]]
| eennâmkodde = [[Tave-Kärjil eennâmkodde|Tave-Kärjil]]
| vijđodâh = 4 067,71<ref>[https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf www.maanmittauslaitos.fi] Čujottum 26.7.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref>
| eennâm = 3 417,89
| eennâm_% = 84,0
| sisčääci = 649,82
| sisčääci_% = 16,0
| merâčääci =
| merâčääci_% =
| ässeeloho = 10 869<ref name="Tilastokeskus - Ässeeloho">[https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ Tilastokeskus - Ässeeloho] Čujottum 26.7.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref>
| ässeeloho_ihe = 31.1.2020
| ässeesaahâdvuotâ = 3,18
| ässeesaahâdvuotâ_ihe = 31.1.2020
| eenikielâ = 31.12.2019<ref>[https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ Tilastokeskus - Eenikielâ] Čujottum 26.7.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref>
| suomâkielâ = 96,2
| ruotâkielâ = 0,1
| sämikielah = 0,0
| eres kielah = 3,7
}}
'''Lieksa''' teikâ '''Liäkšá''' lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Tave-Kärjil eennâmkodde]]est. Lieksast ääsih 10 869 olmožid, já ton vijđodâh lii 4 067,71 km², mast 649,82 km² lii čääci. Lieksa naaburkieldah láá [[Ilomantsi]], [[Joensuu]], [[Juuka]], [[Kontiolahti]], [[Kuhmo]] já [[Nurmes]].
==Nommâ já ton sujâttem==
Päikkinoomah iä táválávt heiviittuu, já tain iä tábáhtuu konsonantij teikâ vokalij nubástusah (ol. illativ Lieksan já ol. lokativ Lieksast). Taan kaavpug tábáhtusâst käldein<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&page=0&search=word%7CLi%C3%A4k%C5%A1%C3%A1 | Nommâ = Anarâškielâ čallum korpus | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = SIKOR, Sámi Internationála KORpus | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210226042945/http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&prefix&page=0&search=word%7CLi%C3%A4k%C5%A1%C3%A1 | Vyerkkejum = 2021-02-26 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 28.8.2020 | Kielâ = {{se}} }}</ref> kávnoo kuittâg meiddei nommâ ''Liäkšá'', mii sojá siämmáánáál ko 2-staavvâlsiih á-maadâ nomineh.
==Historjá==
Lieksa vuáđudui ive [[1936]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Stuálppudiagram
|title = Lieksa ässeeloho iivij 1980–2020
|titlebar= #DDD
|width = 600px
|barwidth= 500px
|left1 = Ihe
|right1 = Ässeeh
|bars =
{{bar pixel|1980|#0099FF|480||19 157}}
{{bar pixel|1985|#0099FF|466||18 588}}
{{bar pixel|1990|#0099FF|439||17 527}}
{{bar pixel|1995|#0099FF|420||16 752}}
{{bar pixel|2000|#0099FF|381||15 208}}
{{bar pixel|2005|#0099FF|344||13 722}}
{{bar pixel|2010|#0099FF|318||12 687}}
{{bar pixel|2015|#0099FF|295||11 772}}
{{bar pixel|2020|#0099FF|273||10 869}}
|caption = Käldee: Tilastokeskus.<ref name="Tilastokeskus - Ässeeloho"/>
}}
===Čuákkipääihih===
{| class="wikitable sortable"
! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017)
|-
| 1 || '''Lieksa kuávdáščuákkipäikki''' ||align="right"|{{Nts|7162}}
|-
| 2 || Pankakoski ||align="right"|{{Nts|691}}
|}
Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''.
==Siijdah==
[[Egyptinkorpi]], [[Hattusaari]], [[Hattuvaara]], [[Höntönvaara]], [[Hörhö]], [[Jaakonvaara]], [[Jamali]], [[Jongunjoki]], [[Kelvä]], [[Kitsinvaara]], [[Koli sijdâ|Koli]], [[Kontiovaara]], [[Kuorajärvi]], [[Kylänlahti]], [[Lamminkylä]], [[Lapalie]], [[Louhivaara]], [[Mätäsvaara]], [[Märäjälahti]], [[Nurmijärvi (Lieksa)|Nurmijärvi]], [[Ohtavaara]], [[Pankakoski]], [[Pankajärvi]], [[Puso (Lieksa)|Puso]], [[Romppala]], [[Ruunaa]], [[Saarivaara (Lieksa)|Saarivaara]], [[Keträvaara]], [[Savijärvi]], [[Siikavaara]], [[Sikovaara]], [[Sokojärvi]], [[Sokovaara]], [[Surpeenvaara]], [[Uusikylä (Lieksa)|Uusikylä]], [[Varpanen]], [[Vieki]], [[Viensuu]], [[Vuonisjärvi]] já [[Vuonislahti]].
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{Tave-Kärjil eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Lieksa|*]]
lceoohcjyuhe6w9ofwqk9hs3bihnq87
Marco Malvaldi
0
863
161753
160585
2026-11-11T03:19:33Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161753
wikitext
text/x-wiki
{{Kirječällee
| nommâ = Marco Malvaldi
| kove = MarcoMalvaldi.jpg
| šoddâm = 27.1.1974<br>Pisa, Italia
| jáámmám =
| hävdi =
| áámmát = kirječällee
| noomah =
| šlaajâ = syelipoolisroomaan
| kielâ = italiakielâ
| vanhimeh =
| pelikyeimi =
| párnááh =
| nommâčäällim =
| päikkisijđo =
}}
'''Marco Malvaldi''' (š. [[uđđâivemáánu 27.]] peeivi [[1974]], [[Pisa]], [[Italia]]) lii italialâš kirječällee. Sun lii čáállám [[roomaan|romanijd]], [[nooveel|novellijd]] já [[essee|esseid]].
==Eellim==
Marco Malvaldi šoodâi uđđâivemáánu 27. peeivi ive 1974 Pisast Italiast. Sun lii luuhâm kemia [[Pisa ollâopâttâh|Pisa ollâopâttuvvâst]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.unipi.it/index.php/tutte-le-news/item/4074-marco-malvaldi-torna-per-una-mattina-al-suo-dipartimento|nommâ=Marco Malvaldi per un giorno al 'suo' dipartimento|tahhee=|almostittem=www.unipi.it|äigimuddo=2014-04-18|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20241204093953/https://www.unipi.it/index.php/tutte-le-news/item/4074-marco-malvaldi-torna-per-una-mattina-al-suo-dipartimento|vyerkkejum=2024-12-04}}</ref>
==Pargo==
Marco Malvaldi vuossâmuš roomaan ''La briscola in cinque'' almostui ive 2007. Tot algâttij [[BarLume-ráiđu|BarLume-kirjerááiđu]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.letteratura.rai.it/articoli/marco-malvaldi/18863/default.aspx|nommâ=Marco Malvaldi - Rai Letteratura|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2018-05-14|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20180514093650/http://www.letteratura.rai.it/articoli/marco-malvaldi/18863/default.aspx|vyerkkejum=2018-05-14}}</ref> Ton kirjeest sun uápásmitij syelipoolis Massimo Viviani já nelji puáris äijih – Ampelio, Aldo, Rimediotti já Del Tacca – kiäh čokkájeh já šuámbisteh Massimo baarist iđedist ehidân. Ampelio lii Massimo äijih.
===BarLume-ráiđu===
====Romaneh====
* ''La briscola in cinque'', Sellerio, Palermo, 2007
* ''Il gioco delle tre carte'', Sellerio, Palermo, 2008
* ''Il re dei giochi'', Sellerio, Palermo, 2010<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2010/06/30/marco-malvaldi-quattro-amici-al-bar-un.html|nommâ=Marco Malvaldi Quattro amici al bar. E un mistero da risolvere|almostittem=|äigimuddo=2010-06-30|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it}}</ref>
* ''La carta più alta'', Sellerio, Palermo, 2012
* ''Il telefono senza fili'', Sellerio, Palermo, 2014
* ''La battaglia navale'', Sellerio, Palermo, 2016
* ''A bocce ferme'', Sellerio, Palermo, 2018
* ''Bolle di sapone'', Sellerio, Palermo, 2021
* ''La morra cinese'', Sellerio, Palermo, 2023
* ''Piomba libera tutti'', Sellerio, Palermo, 2025
====Čuágálduvah====
* ''Trilogia del BarLume'', Sellerio, Palermo, 2011
* ''Sei casi al BarLume'', Sellerio, Palermo, 2016
* ''I delitti del BarLume volume II'', Sellerio, Palermo, 2019
* ''L’uomo vestito di arancione. Sei casi al BarLume'', Sellerio, Palermo, 2026
==== Novelleh ====
* ''L'esperienza fa la differenza'', nooveelčuágálduvvâst ''Un Natale in giallo'', Sellerio, Palermo, 2011
* ''Il Capodanno del Cinghiale'', nooveelčuágálduvvâst ''Capodanno in giallo'', Sellerio, Palermo, 2012
* ''Azione e reazione'', nooveelčuágálduvvâst ''Ferragosto in giallo'', Sellerio, Palermo, 2013
* ''La tombola dei troiai'', nooveelčuágálduvvâst ''Regalo di Natale'', Sellerio, Palermo, 2013
* ''Costumi di tutto il mondo'', nooveelčuágálduvvâst ''Carnevale in giallo'', Sellerio, Palermo, 2014
* ''Aria di montagna'', nooveelčuágálduvvâst ''Vacanze in giallo'', Sellerio, Palermo, 2014
* ''Non si butta via nulla'', nooveelčuágálduvvâst ''La crisi in giallo'', Sellerio, Palermo, 2015
* ''Fase di transizione'', nooveelčuágálduvvâst ''Turisti in giallo'', Sellerio, Palermo, 2015
* ''Donne con le palle'', nooveelčuágálduvvâst ''Il calcio in giallo'', Sellerio, Palermo, 2016
* ''In crociera col Cinghiale'', nooveelčuágálduvvâst ''Viaggiare in giallo'', Sellerio, Palermo, 2017
* ''Voi, quella notte, voi c'eravate'', nooveelčuágálduvvâst ''Un anno in giallo,'' Sellerio, Palermo, 2017
* ''L'uomo vestito di arancione'', nooveelčuágálduvvâst ''Una giornata in giallo'', Sellerio, Palermo, 2018
* ''Qualcuno alla finestra'', nooveelčuágálduvvâst ''Cinquanta in blu. Otto racconti gialli'', Sellerio, Palermo, 2019
* ''Giovedì gnocchi'', nooveelčuágálduvvâst ''Una settimana in giallo'', Sellerio, Palermo, 2021
* ''Un regalo che solo io posso farti'', nooveelčuágálduvvâst ''Una notte in giallo'', Sellerio, Palermo, 2022
* ''Concorrenza sleale'', nooveelčuágálduvvâst ''Cucina in giallo'', Sellerio, Palermo, 2023
* ''Di canti di gioia, di canti d'amore'', nooveelčuágálduvvâst ''Dodici mesi in giallo'', Sellerio, Palermo, 2025
===Eres romaneh===
* ''Odore di chiuso'', Sellerio, Palermo, 2011<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://archive.ph/20130218095427/http://www.radio.rai.it/radio3/fahrenheit/mostra_libro.cfm?Q_EV_ID=323344|nommâ=Radio tre - Fahrenheit|almostittem=archive.ph|äigimuddo=2013-02-18|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it}}</ref>
* ''Milioni di milioni'', Sellerio, Palermo, 2012
* ''Argento vivo'', Sellerio, Palermo, 2013
* ''Buchi nella sabbia'', Sellerio, Palermo, 2015
* ''Negli occhi di chi guarda'', Sellerio, Palermo, 2017
* ''La misura dell'uomo'', Giunti, Firenze, 2018
* ''Vento in scatola'', oovtâst Glay Ghammourijn, Sellerio, Palermo, 2019
* ''Il borghese Pellegrino'', Sellerio, Palermo, 2020<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/libri/narrativa/2020/05/20/libri-arriva-il-borghese-pellegrino-di-malvaldi_c25d8ad1-b0c0-4592-aa90-7e4a55766584.html|nommâ=Arriva 'Il borghese Pellegrino' di Malvaldi|almostittem=|äigimuddo=2020-05-20|čujottum=2024-08-18|ietf-kielâkoodi=it}}</ref>
* ''Chi si ferma è perduto'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2022
* ''Oscura e celeste'', Giunti, Firenze, 2023
* ''La regina dei sentieri'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2024
* ''La scala di seta'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2026
===Eres novelleh===
* ''Cose che non puoi capire'', nooveelčuágálduvvâst ''Igea e psiche. Racconti di vita sospesa'', Felici Editore, Pisa, 2012
* ''Una notte da star'', ''Né qui né fuori di qui'', ''Il massacratore'', ''Fuori dalla finestra'' já ''Raccolta differenziata'', nooveelčuágálduvvâst ''Di cosa sono fatti i sogni'', Rai Eri, Roma, 2016
* ''I rospi sono una cosa seria'', nooveelčuágálduvvâst ''Animali in giallo'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2024
* ''Il mese del ripensamento'', nooveelčuágálduvvâst ''Dodici mesi in giallo'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Sellerio, Palermo, 2025
===Esseeh===
* ''Sol levante e pioggia battente'', RCS Quotidiani - Corriere della Sera - Inediti d'autore, Milano, 2011
* ''Scacco alla torre'', Felici Editore, Pisa, 2011
* ''La pillola del giorno prima. Vaccini, epidemie, catastrofi, paure e verità'', oovtâst Roberto Vaccain, Transeuropa, Massa, 2012
* ''Tra foce e pineta. Volti, paesaggi e parole dal litorale pisano'', oovtâst Nicola Ughijn já Cristina Barsantinijn, ETS, Pisa, 2012
* ''La famiglia Tortilla'', EDT, Torino, 2014
* ''Capra e calcoli. L'eterna lotta tra gli algoritmi e il caos'', oovtâst Dino Leporinijn, Laterza, Roma-Bari, 2014
* ''Il maestro'', nooveelčuágálduvvâst ''Almanacco Sellerio 2014-2015'', Sellerio, Palermo, 2014
* ''Le regole del gioco. Storie di sport e altre scienze inesatte'', Rizzoli, Milano, 2015
* ''L'infinito tra parentesi. Storia sentimentale della scienza da Omero a Borges'', Rizzoli, Milano, 2016
* ''Le due teste del tiranno. Metodi matematici per la libertà'', Rizzoli, Milano, 2017
* ''L'architetto dell'invisibile ovvero come pensa un chimico. Scienza e idee'', Raffaello Cortina Editore, Milano, 2017
* ''Per ridere aggiungere acqua. Piccolo saggio sull'umorismo e il linguaggio'', Rizzoli, Milano, 2018
* ''Caos'', oovtâst Stefano Marmijn, Il Mulino, Bologna, 2019
* ''La misura del virus. Dalla peste al Covid-19: antiche pandemie e difese nuove'', oovtâst Roberto Vaccain, Mondadori, Milano, 2020
* ''La direzione del pensiero. Matematica e filosofia per distinguere cause e conseguenze'', Raffaello Cortina Editore, Milano, 2020
* ''Cultura e scienza'', oovtâst Vito Mancusoin já Guido Tonellijn, Aras Edizioni, Fano, 2021
* ''Il secondo principio'', Il Mulino, Bologna, 2021
* ''Dodici. Un numero che mette d'accordo'', Il Mulino, Bologna, 2024
* ''Rigore di testa. Storie di pallone, paradossi, algoritmi: il calcio e i numeri come non li avevate mai immaginati'', oovtâst Paolo Cintiain, Giunti, Firenze, 2024
* ''Se fossi stato al vostro posto. Ragionevole dubbio e matematiche risoluzioni'', Raffaello Cortina Editore, Milano, 2025
* ''Scimmia Sapiens. Lettera a un adolescente sull'intelligenza artificiale'', Bompiani, Milano-Firenze, 2026
===Párnái- já nuorâikirjeh===
* ''Leonardo e la marea'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Laterza, Roma-Bari, 2015
* ''Il Castello dalle Mille Botole''. Favola per far restare svegli i bambini, Sellerio, Palermo, 2020
* ''Chiusi fuori'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Mondadori, Milano, 2022
* ''La molla e il cellulare. Che differenza c'è tra una scoperta e un'invenzione?'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Raffaello Cortina Editore, Milano, 2022
* ''Perché studiare chimica (non) è difficile'', Mondadori, Milano, 2023
* ''Non c'è un cane'', oovtâst Samantha Bruzzonein, Mondadori, Milano, 2024
==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{DEFAULTSORT:Mavaldi, Marco}}
[[Luokka:Italiakielâliih kirječälleeh]]
[[Luokka:Italialiih kirječälleeh]]
[[Luokka:Ive 1974 šoddâmeh]]
rrtyipi8cpczykdtsialsl4xz6tyn2y
Mergo
0
887
161754
145902
2026-11-11T03:20:23Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161754
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Mergo
| kove = Mergo.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Mergo (province of Ancona, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]]
| vijđodâh = 7,28<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 368
| ässeeloho = 1 014<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.11.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 139,01
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 60030
| sundenummeer = 0731
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ancona in Italy.svg
}}
'''Mergo''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Mergost ääsih 1 014 olmožid. Ton vijđodâh lii 7,28 km², já alodâh 368 m. Mergo naaburkieldah láá [[Arcevia]], [[Cupramontana]], [[Rosora]] já [[Serra San Quirico]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Mergo}}
==Siijdah==
Markkân lasseen Mergo kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Angeli di Mergo.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20250320084312/http://www.comune.mergo.an.it/ Mergo kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ancona eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ancona eennâmkode kieldah]]
91pcbpw5eb99lefcbakxpcuoauw5s79
Montecarotto
0
927
161756
145939
2026-11-11T03:24:16Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161756
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Montecarotto
| kove = Torrione di Montecarotto.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Montecarotto (province of Ancona, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]]
| vijđodâh = 24,39<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 14.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 380
| ässeeloho = 1 892<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 14.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.11.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 78,43
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 60036
| sundenummeer = 0731
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ancona in Italy.svg
}}
'''Montecarotto''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Montecarottost ääsih 1 892 olmožid. Ton vijđodâh lii 24,39 km² já alodâh 380 m. Montecarotto naaburkieldah láá [[Arcevia]], [[Belvedere Ostrense]], [[Ostra]], [[Ostra Vetere]], [[Poggio San Marcello]], [[Rosora]] já [[Serra de' Conti]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Montecarotto}}
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20250314075711/http://www.comune.montecarotto.an.it/ Montecarotto kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Piazza della Liberazione.jpg
Chiesa Collegiata della Santissima Annunziata di Montecarotto ,vista dalla Chiesa di San Francesco di Montecarotto.jpg
1 Monumento caduti Montecarotto di vito pardo e chiesa san francesco.jpg
Chiesa di San Lorenzo in contrada San Lorenzo di Montecarotto.jpg
Torrione cilindrico coperto dell'angolo nord-ovest delle mura castellane di Montecarotto.jpg
Dettaglio mura castellane di Montecarotto.jpg
Montecarotto dall'alto della torre dell'orologio 2013.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ancona eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ancona eennâmkode kieldah]]
a5jy2z99t3kev5p9stj3dex42wshlmc
Offagna
0
1012
161759
146017
2026-11-11T03:36:22Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161759
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Offagna
| kove = Offagna panorama.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Offagna (province of Ancona, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]]
| vijđodâh = 10,63<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 306
| ässeeloho = 2 033<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.11.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 191,91
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 60020
| sundenummeer = 071
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ancona in Italy.svg
}}
'''Offagna''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Offagnast ääsih 2 033 olmožid. Ton vijđodâh lii 10,63 km² já alodâh 306 m. Offagna naaburkieldah láá [[Ancona]], [[Osimo]] já [[Polverigi]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Offagna}}
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20250218063200/http://www.comune.offagna.an.it/ Offagna kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Rocca medievale - Offagna 14.jpg
Offagna rocca.jpg|
Offagna, Rocca 02.jpg|
Rocca medievale - Offagna 15.jpg
Offagna Monastero S Zita 2020.jpg
Palazzo Comunale - Offagna 3.jpg
Zona est di Offagna.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ancona eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ancona eennâmkode kieldah]]
bvvuiv4jc0hcv75arkwagvxbpjoy4zq
Orjâlâškielâ
0
1021
161760
160185
2026-11-11T03:38:09Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161760
wikitext
text/x-wiki
{{Käldeeh váiluh}}
{{Kielâ
| nommâ = Orjâlâškielâ<br/>Pajekielâ<br/>Tavekielâ
| kárttá = Sami languages large.png
| kovetekstâ = 5. Orjâlâškielâ
| kovestuárudâh =
| jieijâs = sámegiella, davvisámegiella
| eres =
| kuávlu = {{Lippu|Taažâ}}<br>{{Lippu|Ruotâ}}<br>{{Lippu|Suomâ}}
| äigidem =
| vir = [[Aanaar]], [[Árjepluovve]], [[Iänudâh]], [[Juhâmokke]], [[Kaivuonâ]], [[Kárášjuuhâ]], [[Kiärun]], [[Kuovdâkiäinu]], [[Lavangen]], [[Porsaŋg]], [[Suáđigil]], [[Tiänu]], [[Tjeldsund]], [[Ucjuuhâ]], [[Uunjargâ]], [[Vääččir]]
| meeri = 25 000
| saje = ij 100 stuárrámuu juávhust
| abc = läättinkielâliih
| tipšom = [[Kielâkäldee]]
| kodde = [[uuraallâš kielah]]
| juávkku = [[sämikielah]]
| iso1 = se
| iso2 = sme
| iso3 = sme
| glotto = nort2671
}}
'''Orjâlâškielâ''' teikâ '''pajekielâ''' teikâ '''tavekielâ''' lii [[sämikielâ]].
==Orjâlâškielâ pustaveh==
{| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Đ đ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŋ ŋ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŧ ŧ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |
|}
==Kielâoppâ==
=== Hämioppâ ===
==== Veerbah ====
''Kieldimverbâ''
[[Indikativ]], [[konditional]] já [[potential]]
{| style="border: 1px #000000 solid; border-collapse: collapse;"
! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Persovn
! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Ol.
! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Kl.
! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Ml.
|-
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 1.
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | in
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | ean
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | eat
|-
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 2.
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | it
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | eahppi
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | ehpet
|-
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 3.
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | ii
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | eaba
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | eai
|}
[[Imperativ]]
{| style="border: 1px #000000 solid; border-collapse: collapse;"
! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Persovn
! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Ol.
! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Kl.
! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Ml.
|-
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 1.
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allon
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allu
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allot
|-
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 2.
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | ale
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | alli
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allet
|-
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 3.
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allos
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | alloska
| style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | alloset
|}
==Kirjálâšvuotâ==
=== Sänikirjeh ===
* [[Knud Leem|Leem, Knud]] (1756): ''[https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/leem1756.pdf En Lappesk Nomenclator efter den Dialect, som bruges af Fjeld-Lapperne i Porsanger-Fjorden]'' Kööbenhaammân
* Leem, Knud (1768): ''[http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe2016050611484 Lexicon Lapponicum bipartitum : Pars 1 : Lapponico-Danico-Latina]'' Kööbenhaammân
* Leem, Knud (1781): ''[http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe2016050611484 Lexicon Lapponicum bipartitum : Pars 2 : Danico-Latino-Lapponica]'' Kööbenhaammân
* [[Thor Frette|Frette, Thor]] (1975): ''Norsk-samisk ordbok (Dárugiel-sámigiel sádnigir'ji)'', Universitetsforlaget.
* [[Jens Andreas Friis|Friis, Jens Andreas]] (1887): ''[https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/friis1887.pdf Ordbog over det lappiske Sprog med latinsk og norsk Forklaring samt en Oversigt over Sprogets Grammatik]''
* [[Konrad Nielsen|Nielsen, Konrad]] (1913): ''[http://fennougrica.kansalliskirjasto.fi/handle/10024/89820 Lappisches Wörterbuch nach den Dialekten von Polmak, Karasjok und Kautokeino]''. Heft I. Lexica Societatis Fenno-Ugricae I. 1913.
* Nielsen, Konrad (1932-1938): ''Lappisk ordbok Lapp dictionary'' (oovtâst [[Asbjørn Nesheim]]áin)
* [[Nils Vibe Stockfleth|Stockfleth, Nils Vibe]] (1852): ''[https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/stockfleth1852.pdf Norsk-lappisk Ordbog]''
=== Kielâoopah já artikkâleh kielâoopâst ===
* [[J. A. Friis|Friis, J. A.]] (1856) [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/friis1856lappiskgrammatik.pdf Lappisk Grammatik. Udarbeidet efter den finmarkiske Hoveddialekt eller Sproget, saaledes som det almindeligst tales i norsk Finmarken]
* [[Klaus Peter Nickel|Nickel, Klaus Peter]] (1990): ''Samisk grammatikk'' Oslo: Universitetsforlaget
* Nickel, Klaus Peter (1994): [https://web.archive.org/web/20210414145039/https://beta.nb.no/items/eaad24abe5ea19a27f8dccdff33abb7b%3Bpage%3D0%3BsearchText%3Dklaus%20peter%20nickel#?h=klaus%20peter%20nickel&c=0&cv=0&xywh=-1642%252C66%252C5965%252C4310 Samisk grammatikk] Karasjok: Davvi girji
* Nielsen, Konrad (1926-1929): Lærebok i lappisk
* Leem, Knud (1748): [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/leem1748.pdf En Lappisk Grammatica Efter den Dialect, som bruges af Field-Lapperne udi Porsanger-Fiorden]
* [[Rasmus Rask|Rask, Rasmus]] (1832): [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/rask1832v1.pdf Ræsonneret lappisk Sproglære efter den Sprogart, som bruges af Fjældlapperne i Porsangerfjorden i Finmarken. En Omarbejdelse af Prof. Knud Leems Lappiske Grammatica.]. København.
* [[N. V. Stockfleth|Stockfleth, N. V.]] (1840): [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/stockfleth1840grammatikietlapp00stoc.pdf Grammatik i det lappiske Sprog saaledes som det tales i norsk-Finmarken. Förste Del. Bogstav- og Formlæren.]
* [[Jussi Ylikoski|Ylikoski, Jussi]] (2009): [http://www.sgr.fi/sust/sust257/sust257.html Non-finites in North Saami] Helsinki: Mémoires de la Société Finno-Ougrienne 257.
=== Liiŋkah ===
* [https://web.archive.org/web/20210624210417/http://gtweb.uit.no/mt/ Tiätturjurgâlus pajekielâst]
* [https://web.archive.org/web/20120415213435/http://giellatekno.uit.no/oahpa/grammatihkka.nno.html Pajekielâ kielâoppâ]
* [http://divvun.no Tivvoomohjelm]
* http://oahpa.no/davvi
* http://kursa.oahpa.no/
* [http://sanit.oahpa.no/ Digisänikirje]
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
{{Wikikielâ|code=se|Orjâlâškielâlâš}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Uuraallâš kielah}}
[[Luokka:Orjâlâškielâ|*]]
[[Luokka:Ovtâskâs kielah]]
r17lefe9hsjtvcomuw31w1yrimapq66
Petroskoi
0
1358
161761
146071
2026-11-11T03:41:36Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161761
wikitext
text/x-wiki
{{Ruošâ kieldâ
| nommâ = Petroskoi<br>Петрозаводск
| kove = Petrozavodsk 06-2017 img37 Railway station.jpg
| kove-čielgiittâs = Petroskoi ryevdirađesajattâh
| vaakun = Petrozavodsk COA.gif
| lippu = Flag of Petrozavodsk (Karelia).png
| tuše_lippu =
| tuše_vaakun =
| kárttá = Map of Russia - Republic of Karelia (2008-03).svg
| kárttá-čielgiittâs = Kärjil täsiväldi sajadâh Ruošâst
| pushpin_map = Ruoššâ Kärjil täsiväldi
| nommâ_kárttá = Petroskoi
| sajadâhkáártá kobdodâh = 250
| pushpin_label_position = uálgis
| latd = 61
| latm = 47
| lats =
| latNS = N
| longd = 34
| longm = 20
| longs =
| longEW = E
| coord_region =
| coord_display =
| kuávlutijppâ = Staatâ
| kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Ruoššâ]]
| kuávlutijppâ2 = Täsiväldi
| kuávlu-nommâ2 = [[Kärjil täsiväldi]]
| kuávlutijppâ3 = Kaavpugpirrâdâh
| kuávlu-nommâ3 = [[Petroskoi kaavpugpirrâdâh]]
| kuávlutijppâ4 =
| kuávlu-nommâ4 =
| vuáđudum = [[1703]]
| haldâttâh-tijppâ =
| hovdâ-tittel =
| hovdâ =
| hovdâ-tittel2 =
| hovdâ2 =
| hovdâ-tittel3 =
| hovdâ3 =
| vijđodâh = 135
| eennâm =
| eennâm_% =
| sisčääci =
| sisčääci_% =
| merâčääci =
| merâčääci_% =
| alodâh = 33
| ässeeloho = 281 023
| ässeeloho_ihe = 2020
| ässeesaahâdvuotâ =
| ässeesaahâdvuotâ_ihe =
| ässeeloho-metropolkuávlu =
| äigi = UTC+3
}}
'''Petroskoi''' ({{k-ru|Петрозаво́дск}}, {{k-krl|Petroskoi}} já {{k-vep|Petroskoi}}) lii kaavpug [[Ruoššâ|Ruošâst]]. Tot lii [[Kärjil täsiväldi|Kärjil täsivääldi]] uáivikaavpug.
==Historjá==
Petroskoi vuáđudui [[čohčâmáánu 11.]] peeivi [[1703]], já tast šoodâi kaavpug [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi [[1777]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Vertical bar chart
|type=ässeeloho
|position=left
|anchor=600
|1723|2000|1801|4700|1840|5100|1856|10100|1897|13000|1926|26000|1939|69723|1959|135256|1970|184481|1979|234103|1990|276000|2000|282100|2010|261987|2020|28=281023
|note=<small>Käldee: Rosstat<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://eng.rosstat.gov.ru/|nommâ=Federal State Statistics Service|almostittem=eng.rosstat.gov.ru|čujottum=2023-10-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220409162621/https://eng.rosstat.gov.ru/|vyerkkejum=2022-04-09}}</ref></small>}}
{{clear|left}}
==Kártáh==
<gallery>
Location Of Petrozavodsk District (Karelia).svg|{{center|Petroskoi kaavpugpirrâduv sajadâh Kärjil täsivääldist}}
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Kärjil täsivääldi kaavpugeh já čuákkipääihih}}
[[Luokka:Kärjil täsivääldi kaavpugeh]]
k88rn42fd87smjhjb2997t85a9x4mme
Poggio San Marcello
0
1376
161763
146087
2026-11-11T03:47:48Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161763
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Poggio San Marcello
| kove = Vista Poggio san Marcello.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Poggio San Marcello (province of Ancona, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]]
| vijđodâh = 13,36<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 385
| ässeeloho = 662<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.11.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 51,05
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 60030
| sundenummeer = 0731
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ancona in Italy.svg
}}
'''Poggio San Marcello''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Poggio San Marcellost ääsih 662 olmožid. Ton vijđodâh lii 13,36 km² já alodâh 385 m. Poggio San Marcello naaburkieldah láá [[Belvedere Ostrense]], [[Castelplanio]], [[Montecarotto]] já [[Rosora]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Poggio San Marcello}}
==Siijdah==
Coste, Fornaci, Fossato já Gioncare.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20250618192822/http://www.comune.poggiosanmarcello.an.it/ Poggio San Marcello kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ancona eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ancona eennâmkode kieldah]]
oklh7wihp9qo0ry25toriobo8uesbjw
San Marcello
0
1557
161764
146175
2026-11-11T04:00:42Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161764
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = San Marcello
| kove = San Marcello - Mura settentrionali e chiesa di Santa Maria del Rosario.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of San Marcello (province of Ancona, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]]
| vijđodâh = 25,78<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 231
| ässeeloho = 1 999<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.11.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 77,62
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 60030
| sundenummeer = 0731
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ancona in Italy.svg
}}
'''San Marcello''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. San Marcellost ääsih 1 999 olmožid. Ton vijđodâh lii 25,78 km² já alodâh 231 m. San Marcello naaburkieldah láá [[Belvedere Ostrense]], [[Jesi]], [[Maiolati Spontini]], [[Monsano]], [[Monte San Vito]] já [[Morro d'Alba]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/San Marcello}}
==Siijdah==
Markkân lasseen San Marcello kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Acquasanta.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20130622200539/http://www.comune.sanmarcello.an.it/ San Marcello kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
San Marcello, mura occidentali con caratteristico torrione rotondo.jpg
San Marcello, porta orientale con affresco.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ancona eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ancona eennâmkode kieldah]]
05973ze5ptj25px1lvbynm4q8fn4jf6
Severodvinsk
0
1593
161766
146211
2026-11-11T04:02:14Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161766
wikitext
text/x-wiki
{{Ruošâ kieldâ
| nommâ = Severodvinsk<br>Северодви́нск
| kove = Lomonosova st..jpg
| kove-čielgiittâs = Kerditááluh Severodvinskist
| vaakun = Coat of Arms of Severodvinsk.svg
| lippu = Flag of Severodvinsk.svg
| tuše_lippu =
| tuše_vaakun =
| kárttá = Map of Russia - Arkhangelsk Oblast (2008-03).svg
| kárttá-čielgiittâs = Arkaŋŋel kuávlu sajadâh Ruošâst
| pushpin_map = Ruoššâ Arkaŋŋel kuávlu
| nommâ_kárttá = Severodvinsk
| sajadâhkáártá kobdodâh = 250
| pushpin_label_position = uálgis
| latd = 64
| latm = 34
| lats =
| latNS = N
| longd = 39
| longm = 53
| longs =
| longEW = E
| coord_region =
| coord_display =
| kuávlutijppâ = Staatâ
| kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Ruoššâ]]
| kuávlutijppâ2 = Kuávlu
| kuávlu-nommâ2 = [[Arkaŋŋel kuávlu]]
| kuávlutijppâ3 =
| kuávlu-nommâ3 =
| kuávlutijppâ4 =
| kuávlu-nommâ4 =
| vuáđudum = [[1936]]
| haldâttâh-tijppâ =
| hovdâ-tittel =
| hovdâ =
| hovdâ-tittel2 =
| hovdâ2 =
| hovdâ-tittel3 =
| hovdâ3 =
| vijđodâh =
| eennâm =
| eennâm_% =
| sisčääci =
| sisčääci_% =
| merâčääci =
| merâčääci_% =
| alodâh = 7
| ässeeloho = 181 990
| ässeeloho_ihe = 2020
| ässeesaahâdvuotâ =
| ässeesaahâdvuotâ_ihe =
| ässeeloho-metropolkuávlu =
| äigi = UTC+3
}}
'''Severodvinsk''' ({{k-ru|Северодви́нск}}) lii kaavpug [[Arkaŋŋel kuávlu]]st, [[Ruoššâ|Ruošâst]].
==Historjá==
Severodvinsk vuáđudui ive [[1936]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Vertical bar chart
|type=ässeeloho
|position=left
|width=500
|1939|21000|1959|78657|1967|121000|1970|144672|1979|197232|1990|255000|2000|229300|2010|192353|2020|18=181990
|note=<small>Käldee: Rosstat<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://eng.rosstat.gov.ru/|nommâ=Federal State Statistics Service|almostittem=eng.rosstat.gov.ru|čujottum=2023-10-20|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220409162621/https://eng.rosstat.gov.ru/|vyerkkejum=2022-04-09}}</ref></small>}}
{{clear|left}}
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:Arkaŋŋel kuávlu kaavpugeh]]
5mdxjdp1bf6g3r4y57u0xcxck3hr5rk
Severomorsk
0
1594
161767
146213
2026-11-11T04:02:16Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161767
wikitext
text/x-wiki
{{Ruošâ kieldâ
| nommâ = Severomorsk<br>Североморск
| kove = Североморск Вид на залив.jpg
| kove-čielgiittâs = Severomorsk
| vaakun = Coat of Arms of Severomorsk (Murmansk oblast).png
| lippu = Flag of Severomorsk, Murmansk.png
| tuše_lippu =
| tuše_vaakun =
| kárttá = Map of Russia - Murmansk Oblast (2008-03).svg
| kárttá-čielgiittâs = Murmansk kuávlu sajadâh Ruošâst
| pushpin_map = Ruoššâ Murmansk kuávlu
| nommâ_kárttá = Severomorsk
| sajadâhkáártá kobdodâh = 250
| pushpin_label_position =
| latd = 69
| latm = 04
| lats = 09
| latNS = N
| longd = 33
| longm = 25
| longs = 00
| longEW = E
| coord_region = RU-MUR
| coord_display = inline,title
| kuávlutijppâ = Staatâ
| kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Ruoššâ]]
| kuávlutijppâ2 = Kuávlu
| kuávlu-nommâ2 = [[Murmansk kuávlu]]
| kuávlutijppâ3 =
| kuávlu-nommâ3 =
| kuávlutijppâ4 =
| kuávlu-nommâ4 =
| vuáđudum =
| haldâttâh-tijppâ =
| hovdâ-tittel =
| hovdâ =
| hovdâ-tittel2 =
| hovdâ2 =
| hovdâ-tittel3 =
| hovdâ3 =
| vijđodâh =
| eennâm =
| eennâm_% =
| sisčääci =
| sisčääci_% =
| merâčääci =
| merâčääci_% =
| alodâh = 31
| ässeeloho = 43 394
| ässeeloho_ihe = 2023
| ässeesaahâdvuotâ =
| ässeesaahâdvuotâ_ihe =
| ässeeloho-metropolkuávlu =
| äigi = UTC+3
}}
'''Severomorsk''' ({{k-ru|Североморск}}) lii kaavpug [[Murmansk kuávlu]]st, [[Ruoššâ|Ruošâst]].
==Historjá==
Severomorsk vuáđudui iivij [[1896]]–[[1897]]. Ive [[1917]] tobbeen assii tuše 13 olmožid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://severomorsk.murman.ru/history.shtml|nommâ=История города Североморскa|čujottum=22.10.2023|ietf-kielâkoodi=ru}}</ref>
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Vertical bar chart
|type=ässeeloho
|position=left
|width=600
|1917|13|1926|31|1947|3884|1959|28116|1967|44000|1970|40919|1979|50090|1987|55000|1989|62120|1992|67100|1996|58700|2002|55102|2010|50060|2015|49719|2019|52597|2020|53525|2021|43327|2023|36=43394
|note=<small>Käldee: Rosstat<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://eng.rosstat.gov.ru/|nommâ=Federal State Statistics Service|almostittem=eng.rosstat.gov.ru|čujottum=2023-10-22|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220409162621/https://eng.rosstat.gov.ru/|vyerkkejum=2022-04-09}}</ref></small>}}
{{clear|left}}
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:Murmansk kuávlu kaavpugeh]]
gpvgpe6i9js0eq7uekxfr8lavz0s4cm
Staffolo
0
1620
161768
146237
2026-11-11T04:10:21Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161768
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Staffolo
| kove = Staffolo (4).jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Staffolo (province of Ancona, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ancona eennâmkodde|Ancona]]
| vijđodâh = 27,50<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 442
| ässeeloho = 2 191<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 13.7.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.11.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 79,78
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 60039
| sundenummeer = 0731
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ancona (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ancona in Italy.svg
}}
'''Staffolo''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Staffolost ääsih 2 191 olmožid. Ton vijđodâh lii 27,50 km² já alodâh 442 m. Staffolo naaburkieldah láá [[Apiro]], [[Cingoli]], [[Cupramontana]], [[Jesi]] já [[San Paolo di Jesi]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Staffolo}}
==Siijdah==
Markkân lasseen Staffolo kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Coste.
==Uáinámušah==
Staffolost lii puáris kuávdáš, mon pirrâ láá uđđâsuboh uásih. Kieldâ kuhes historjá čuávumuššân puáris kuávdáást láá ennuv historjáliih rakânâsah. Staffolost lii meiddei koskâáigásâš muvrâ puáris kuávdáá pirrâ. Muvrâ lii šiev oornigist onnáá peeivi-uv.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20220303221252/http://www.comune.staffolo.an.it/ Staffolo kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Staffolo, Sant'Egidio.jpg
Staffolo, Sant'Egidio (2).jpg
Staffolo (5) Porta Venezia.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ancona eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ancona eennâmkode kieldah]]
1bsnz4mnrvhencp8rk8vd6k6p7907h8
Uljanovsk
0
1817
161769
146339
2026-11-11T04:22:10Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161769
wikitext
text/x-wiki
{{Ruošâ kieldâ
| nommâ = Uljanovsk<br>Улья́новск
| kove = The city of Ulyanovsk, Russia.jpg
| kove-čielgiittâs = Uljanovsk
| vaakun = Coat of arms of Ulyanovsk.png
| lippu = Flag of Ulyanovsk.svg
| tuše_lippu =
| tuše_vaakun =
| kárttá = Map of Russia - Ulyanovsk Oblast (2008-03).svg
| kárttá-čielgiittâs = Uljanovsk kuávlu sajadâh Ruošâst
| pushpin_map = Ruoššâ Uljanovsk kuávlu
| nommâ_kárttá = Uljanovsk
| sajadâhkáártá kobdodâh = 250
| pushpin_label_position = uálgis
| latd = 54
| latm = 19
| lats =
| latNS = N
| longd = 48
| longm = 22
| longs =
| longEW = E
| coord_region =
| coord_display =
| kuávlutijppâ = Staatâ
| kuávlu-nommâ = [[Tiätuvuárkká:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Ruoššâ]]
| kuávlutijppâ2 = Kuávlu
| kuávlu-nommâ2 = [[Uljanovsk kuávlu]]
| kuávlutijppâ3 =
| kuávlu-nommâ3 =
| kuávlutijppâ4 =
| kuávlu-nommâ4 =
| vuáđudum = [[1648]]
| haldâttâh-tijppâ =
| hovdâ-tittel =
| hovdâ =
| hovdâ-tittel2 =
| hovdâ2 =
| hovdâ-tittel3 =
| hovdâ3 =
| vijđodâh =
| eennâm =
| eennâm_% =
| sisčääci =
| sisčääci_% =
| merâčääci =
| merâčääci_% =
| alodâh = 150
| ässeeloho = 613 334
| ässeeloho_ihe = 2023
| ässeesaahâdvuotâ =
| ässeesaahâdvuotâ_ihe =
| ässeeloho-metropolkuávlu =
| äigi = UTC+4
}}
'''Uljanovsk''' ({{k-ru|Улья́новск}}) lii kaavpug [[Uljanovsk kuávlu]]st, [[Ruoššâ|Ruošâst]]. Tot lii [[Volga]]-juuvâ riddoost.
==Historjá==
Uljanovsk vuáđudui ive [[1648]],<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ulpressa.ru/2013/12/18/ot-bogdana-hitrovo-do-bogdana-hitrovo-2/|nommâ=От Богдана Хитрово до Богдана Хитрово|tahhee=|almostittem=Улпресса - все новости Ульяновска|äigimuddo=2013-12-18|čujottum=2023-10-23|ietf-kielâkoodi=ru-RU}}</ref> já tast šoodâi kaavpug ive [[1796]]. Kaavpug nommâ lâi Simbirsk ive [[1924]] räi. Uljanovsk-nommâ puátá kaavpugist šoddâm [[Vladimir Lenin]] algâalgâlii suhânoomâst (Uljanov). Nommâ muttui Lenin jäämmimive ađai ive 1924.
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Vertical bar chart
|type=ässeeloho
|position=left
|anchor=600
|1780|10500|1840|17700|1900|44000|1913|54700|1923|68700|1933|73700|1941|105000|1956|183000|1967|294000|1975|429000|1985|556000|1996|679000|2005|623100|2015|619492|2023|30=613334
|note=<small>Käldee: Rosstat<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://eng.rosstat.gov.ru/|nommâ=Federal State Statistics Service|almostittem=eng.rosstat.gov.ru|čujottum=2023-10-23|ietf-kielâkoodi=en|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20220409162621/https://eng.rosstat.gov.ru/|vyerkkejum=2022-04-09}}</ref></small>}}
{{clear|left}}
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:Uljanovsk kuávlu kaavpugeh]]
g18jkhren6oncuzumd3gdu7vbjz9b1y
Naantali
0
3856
161758
160672
2026-11-11T03:31:58Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161758
wikitext
text/x-wiki
{{Suomâ kieldâ
| nommâ = Naantali
| kove = Naantalin kaupungintalo ja tori, Naantali, 12.7.2011 (5).JPG
| kove-čielgiittâs = Naantali kaavpugtáálu
| vaakun = Naantali.vaakuna.svg
| kárttá_suomâ = Naantali sijainti Suomi.svg
| staatâ = [[Suomâ]]
| eennâmkodde = [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde|Varsinais-Suomâ]]
| vijđodâh = 688,01<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Nommâ = Suomen pinta-ala kunnittain 1.1.2019 – Finlands areal kommunvis 1.1.2019 | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Eennâmmittedemlájádâs | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20190619000701/https://www.maanmittauslaitos.fi/sites/maanmittauslaitos.fi/files/attachments/2019/01/Suomen_pa_2019_kunta_maakunta.pdf | Vyerkkejum = 2019-06-19 | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.11.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| eennâm = 312,45
| eennâm_% = 45,4
| sisčääci = 3,93
| sisčääci_% = 0,6
| merâčääci = 371,63
| merâčääci_% = 54,0
| ässeeloho = 19 409<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Nommâ = Väestörakenteen ennakkotiedot alueittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200713232234/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vamuu/statfin_vamuu_pxt_11lj.px/ | Vyerkkejum = 2020-07-13 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 13.11.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.9.2020
| ässeesaahâdvuotâ = 62,00
| ässeesaahâdvuotâ_ihe = 30.6.2020
| eenikielâ = 31.12.2019<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Nommâ = Kieli sukupuolen mukaan kunnittain | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Suomâ statistiikkuávdáš | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20200916222133/https://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_11rm.px/ | Vyerkkejum = 2020-09-16 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 20.10.2020 | Kielâ = {{fi}} }}</ref>
| suomâkielâ = 96,0
| ruotâkielâ = 1,3
| sämikielah =
| eres kielah = 2,7
}}
'''Naantali''' ({{k-sv|Nådendal}}) lii kaavpug [[Suomâ]]st, [[Varsinais-Suomâ eennâmkodde]]est. Naantalist ääsih 19 409 olmožid, já ton vijđodâh lii 688,01 km², mast 375,56 km² lii čääci. Naantali naaburkieldah láá [[Parainen]], [[Masku]], [[Raisio]], [[Taivassalo]] já [[Turku]]. Naantalist lii [[Suomâ täsivääldi president|täsivääldi president]] kesipäikki ''[[Kultaranta]]''.
==Nommâ==
Päikkinoomah iä táválávt heiviittuu. Taan kaavpug tábáhtusâst käldein kávnoo kuittâg meiddei nommâ ''Naantal''.<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&suffix&page=0&prefix&isCaseInsensitive&search=word%7CNaantal | Nommâ = Anarâškielâ čallum korpus – SIKOR, Sámi Internationála KORpus | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = Kielâtekno, Tromsa ollâopâttâh | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210226042945/http://gtweb.uit.no/korp/?mode=smn#?search-tab=2&stats_reduce=word&cqp=%5B%5D&suffix&page=0&prefix&isCaseInsensitive&search=word%7CNaantal | Vyerkkejum = 2021-02-26 | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Luoihâttem = | Čujottum = 16.2.2021 | Kielâ = }}</ref>
==Historjá==
[[Tiätuvuárkká:Naantali kuntaliitokset.svg|thumb|292px|Naantali kieldâlahtemeh]]
Naantali vuáđudui ive [[1443]].
===Kieldâlahtemeh===
[[Naantali táálunkieldâ]] lohtui Naantalin ive [[1964]]. [[Merimasku]], [[Rymättylä]] já [[Velkua]] kieldah lahtojii Naantalin [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[2009]]. Uási [[Masku]] kieldâst sirdâšui Naantalin ive [[2011]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Stuálppudiagram
|title = Naantali ässeeloho iivij 1980–2020
|titlebar= #DDD
|width = 600px
|barwidth= 500px
|left1 = Ihe
|right1 = Ässeeh
|bars =
{{bar pixel|1980|#0099FF|289||11 328}}
{{bar pixel|1985|#0099FF|338||13 246}}
{{bar pixel|1990|#0099FF|373||14 622}}
{{bar pixel|1995|#0099FF|405||15 854}}
{{bar pixel|2000|#0099FF|427||16 743}}
{{bar pixel|2005|#0099FF|454||17 788}}
{{bar pixel|2010|#0099FF|475||18 596}}
{{bar pixel|2015|#0099FF|484||18 961}}
{{bar pixel|2020|#0099FF|496||19 301}}
|caption = Käldee: Suomâ statistiikkuávdáš.<ref name="Suomâ statistiikkuávdáš - Ässeeloho"/>
}}
===Čuákkipääihih===
{| class="wikitable sortable"
! # !! Čuákkipäikki !! Ässeeloho<br>(31.12.2017)
|-
| 1 || '''Tuurku kuávdáščuákkipäikki'''* ||align="right"|{{Nts|14064}}
|-
| 2 || Järvensuu ||align="right"|{{Nts|1014}}
|-
| 3 || Rymättylä markkân ||align="right"|{{Nts|772}}
|-
| 4 || Isokylä ||align="right"|{{Nts|228}}
|-
| 5 || Poikko ||align="right"|{{Nts|206}}
|}
<sup><big>*</big></sup> Taat čuákkipäikki kulá taan kaavpugân tuše uásild.
Kaavpug [[kuávdáščuákkipäikki]] lii '''puáidudum'''.
==Siijdah==
===Merimasku===
Akkola, Heikkola, Heikinmäki, Hirvoinen, Horja, Iskola, Järvensuu, Kaksoinen, Karjalainen, Kaukola, Koveri, Kräkilä, Kukolainen, Kuuslahti, Kuusniemi, Köylijärvi, Lieranta, Liettistenmaa (Lietisten saaret), Liiamaa, Lukkarainen, Mälsälä, Pohjalainen, Rautuinen, Riittonpää, Saaristolaiskylä, Sannainen, Taattinen, Tammisaari, Tanskila, Tärkkinen já Uusikartano.
===Naantali táálunkieldâ===
Ajonpää, Asikko, Haijainen, Herttula, Immanen, Inttilä, Isokylä, Jaakkola, Kaivola, Karvetti, Keitilä, Kirstilä, Kuivalahti, Kultaranta, Kunnainen, Kuostano, Käkölä, Ladvo, Lapila, Latonpää, Lietsala, Luikkio, Luolala, Löytäne, Metsä-Jukola, Miekkula, Nuhjala, Porhonkallio, Pyöli, Ruona, Ruuhimäki, Saksila, Sammalkallio, Soikallio, Soininen, Taimo, Tammisto, Tupavuori, Vadjo, Viiala, Villa já Vähäkallio.
===Rymättylä===
Aatila, Ahteentaka, Ajola, Alakylä, Ampuminmaa, Antola, Anttila, Autuinen, Brunnila, Hanka, Hankaanperä, Heinäinen, Hintsala, Hämmärö, Hämölä, Isopoikko, Järvenperä, Kaarniitta, Kaastla, Kauppila, Kepuinen, Kinttala, Kirjala, Knaapila, Koisaari, Koivusaari, Kuivanen, Kurala, Kurinen, Kurjanrauma, Leikkinen, Leiklahti, Lookila, Maanpää, Maisaari, Maskulainen, Meinikkala, Metsäpoikko, Montola, Ojainen, Okala, Paavainen, Pakinainen, Peräinen, Poikko, Pornainen, Pulkkala, Raula, Riiainen, Riittiö, Ruokorauma, Ruotsalainen, Röölä, Saarla, Salo, Santala, Seppälä, Suikkila, Suutarla, Taipale, Tanila, Valtainen, Vanhakylä, Veluinen, Viljainen, Ylikylä, Ylttinen já Äijälä.
===Velkua===
Haukka, Kalsor, Kettumaa, Krööpilä, Palva, Pohjakylä, Salavainen, Teersalo já Tiurla.
==Kovegalleria==
<gallery>
Church of Naantali.jpg
SS Ukkopekka Naantalissa 2004.jpg
Karvetti Naantali, 29.9.07 (1).JPG
Naantali inner city on 12th July 2017 12.jpg
Naantali inner city on 12th July 2017 22.jpg
Naantali inner city on 12th July 2017 13.jpg
Naantali inner city on 12th July 2017 26.jpg
</gallery>
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{Varsinais-Suomâ eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Naantali|*]]
e1locd4lpt2aft8taavy0tgar6kvvq6
Carmignano
0
4587
161743
147075
2026-11-11T00:00:38Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161743
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Carmignano
| kove = Carmignano, veduta dalla rocca.JPG
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Carmignano (province of Prato, region Tuscany, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Toscana]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Prato eennâmkodde|Prato]]
| vijđodâh = 38,43<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 30.12.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 189
| ässeeloho = 14 702<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 30.12.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.12.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 382,57
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 59015<br>59011 (Bacchereto, Seano)
| sundenummeer = 055
| kárttá_kuávlu = Map of province of Prato (region Tuscany, Italy).svg
| kárttá_italia = Prato in Italy.svg
}}
'''Carmignano''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Toscana]] kuávlust. Carmignanost ääsih 14 702 olmožid. Ton vijđodâh lii 38,43 km² já alodâh 189 m. Carmignano naaburkieldah láá [[Capraia e Limite]], [[Lastra a Signa]], [[Montelupo Fiorentino]], [[Poggio a Caiano]], [[Prato]], [[Quarrata]], [[Signa]] já [[Vinci]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Carmignano}}
==Siijdah==
Artimino, Bacchereto, Camaioni, Colle, Comeana, La Serra, Poggio alla Malva, Santa Cristina a Mezzana, Seano, Spazzavento já Verghereto.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20220817082058/https://www.comune.carmignano.po.it/ Carmignano kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Chiesa pinone.jpg
Pieve di artimino facciata.jpg
Comeana 01.jpg
Municipio Carmignano 3.jpg
Carmignano 12.jpg
Carmignano 13.jpg
Toscana Prato Artimino - panoramio - jeienne (1).jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Prato eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Prato eennâmkode kieldah]]
2ji2krow14mb01fxrj361gmj4ag419z
Montemurlo
0
4588
161757
147076
2026-11-11T03:27:47Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161757
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Montemurlo
| kove = Rocca di montemurlo 1.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Montemurlo (province of Prato, region Tuscany, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Toscana]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Prato eennâmkodde|Prato]]
| vijđodâh = 30,77<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 30.12.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 73
| ässeeloho = 18 879<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 30.12.2020 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 30.12.2019
| ässeesaahâdvuotâ = 613,55
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 59013
| sundenummeer = 0574
| kárttá_kuávlu = Map of province of Prato (region Tuscany, Italy).svg
| kárttá_italia = Prato in Italy.svg
}}
'''Montemurlo''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Toscana]] kuávlust. Montemurlost ääsih 18 879 olmožid. Ton vijđodâh lii 30,77 km² já alodâh 73 m. Montemurlo naaburkieldah láá [[Agliana]], [[Cantagallo]], [[Montale]], [[Prato]] já [[Vaiano]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Montemurlo}}
==Siijdah==
Albiano, Bagnolo, Bagnolo di Sopra, Barzano, Borgo Pieratti, Fornacelle, Guzzano, Mulino, Oste, Palarciano, Querce já Reticaia.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20220817082312/https://www.comune.montemurlo.po.it/ Montemurlo kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Montemurlo 03.jpg
Montemurlo 07.jpg
Montemurlo, pieve di s. giovanni decollato, chiostro 03 campanile.JPG
Sacro Cuore di Gesù-veduta dalla strada della rocca 4.jpg
Municipio (Montemurlo) 01.jpg
La rocca di Montemurlo 20.jpg
Montemurlo-Veduta 2.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Prato eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Prato eennâmkode kieldah]]
sl242n7wrecg72gfc1lc3tz7kkyk2yh
Cossignano
0
7829
161744
147422
2026-11-11T00:13:33Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161744
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Cossignano
| kove = Cossignano.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Cossignano (province of Ascoli Piceno, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ascoli Piceno eennâmkodde|Ascoli Piceno]]
| vijđodâh = 14,95<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 8.6.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 400
| ässeeloho = 877<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 8.6.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 1.2.2021
| ässeesaahâdvuotâ = 58,66
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 63067
| sundenummeer = 0735
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ascoli Piceno (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ascoli Piceno in Italy.svg
}}
'''Cossignano''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Cossignanost ääsih 877 olmožid. Ton vijđodâh lii 14,95 km², já alodâh 400 m. Cossignano naaburkieldah láá [[Carassai]], [[Castignano]], [[Montalto delle Marche]], [[Offida]] já [[Ripatransone]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Cossignano}}
==Siijdah==
Markkân lasseen Cossignano kieldâst lii tuše ohtâ sijdâ: Ponte Tesino.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20080820064715/http://www.comune.cossignano.ap.it/ Cossignano kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Cossignano 002.JPG|
Fonte del Piano (1).jpg|
Palazzo municipale - Veduta.jpg
IMG 0302 Torre civica.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ascoli Piceno eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ascoli Piceno eennâmkode kieldah]]
iznuukyb7xzjouoxgw9aj443anyqg6e
Montalto delle Marche
0
7842
161755
147435
2026-11-11T03:24:09Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161755
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Montalto delle Marche
| kove = Montalto delle Marche.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Montalto delle Marche (province of Ascoli Piceno, region Marche, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Marche]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Ascoli Piceno eennâmkodde|Ascoli Piceno]]
| vijđodâh = 33,94<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 10.6.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 513
| ässeeloho = 1 961<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 10.6.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 1.2.2021
| ässeesaahâdvuotâ = 57,78
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 63068
| sundenummeer = 0736
| kárttá_kuávlu = Map of province of Ascoli Piceno (region Marche, Italy).svg
| kárttá_italia = Ascoli Piceno in Italy.svg
}}
'''Montalto delle Marche''' lii kaavpug [[Italia]]st, [[Marche]] kuávlust. Montalto delle Marchest ääsih 1 961 olmožid. Ton vijđodâh lii 33,94 km² já alodâh 513 m. Montalto delle Marche naaburkieldah láá [[Carassai]], [[Castignano]], [[Cossignano]], [[Monte Rinaldo]], [[Montedinove]], [[Montelparo]] já [[Ortezzano]].
==Historjá==
Montalto delle Marchest šoodâi kaavpug ive [[2001]].<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://it.wikipedia.org/wiki/Titolo_di_citt%C3%A0_in_Italia#Marche | Nommâ = Titolo di città in Italia | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 10.6.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Montalto delle Marche}}
==Siijdah==
Madonna del Lago, Patrignone já Porchia.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20240816051042/http://www.comune.montaltodellemarche.ap.it/ Montalto delle Marche kaavpug virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Cattedrale di Montalto delle Marche.jpg
Porchia tower.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Ascoli Piceno eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Ascoli Piceno eennâmkode kieldah]]
[[Luokka:Marche kaavpugeh]]
79zqmacert2vfjqaxa3syvamyzj47lc
Pignola
0
11593
161762
148200
2026-11-11T03:41:58Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161762
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = Pignola
| kove = Pignola.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of Pignola (province of Potenza, region Basilicata, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Basilicata]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Potenza eennâmkodde|Potenza]]
| vijđodâh = 56,24<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 5.12.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 927
| ässeeloho = 6 797<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 5.12.2021 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 31.5.2021
| ässeesaahâdvuotâ = 120,86
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 85010
| sundenummeer = 0971
| kárttá_kuávlu = Map of province of Potenza (region Basilicata, Italy).svg
| kárttá_italia = Potenza in Italy.svg
}}
'''Pignola''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Basilicata]] kuávlust. Pignolast ääsih 6 797 olmožid. Ton vijđodâh lii 56,24 km², já alodâh 927 m. Pignola naaburkieldah láá [[Abriola]], [[Anzi]], [[Potenza]] já [[Tito]].
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/Pignola}}
==Siijdah==
Campo di Giorgio, Molino di Capo, Molino di Piede, Pantano, Petrucco, Piancardillo, Ponte Mallardi, Pozzillo, Rifreddo, Sciffra, Serra San Marco, Tora já Tuorno.
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20110114162937/http://www.comune.pignola.pz.it/ Pignola kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Tiätuvuárkká:Chiesa Matrice di Santa Maria Maggiore, Pignola.jpg
Tiätuvuárkká:DSC 4642 Parte superiore di Pignola con chiesa Matrice di Santa Maria Maggiore.jpg
Tiätuvuárkká:DSC 4644 Chiesa Matrice di Santa Maria Maggiore.jpg
Tiätuvuárkká:Chiesa di San Donato Pignola.jpg
Tiätuvuárkká:Chiesa di Santa Maria degli Angeli, Pignola.jpg
Tiätuvuárkká:Palazzo Gaeta.jpg
Tiätuvuárkká:DSC 6335 Interno della chiesa di San Donato.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Potenza eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Potenza eennâmkode kieldah]]
miida97db7t8nw8hr8hyzlk92yndtmy
San Paolo Albanese
0
13875
161765
148670
2026-11-11T04:00:45Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161765
wikitext
text/x-wiki
{{Italia kieldâ
| nommâ = San Paolo Albanese
| kove = Panorama di San Paolo Albanese.jpg
| vaakun =
| lippu =
| kárttá_eennâmkodde = Map of comune of San Paolo Albanese (province of Potenza, region Basilicata, Italy).svg
| staatâ = [[Italia]]
| kuávlu = [[Basilicata]]
| metropolkaavpug =
| eennâmkodde = [[Potenza eennâmkodde|Potenza]]
| vijđodâh = 30,22<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.istat.it/it/archivio/82599 | Nommâ = Superfici delle unità amministrative a fini statistici | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 15.5.2022 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| alodâh = 800
| ässeeloho = 221<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://demo.istat.it/ | Nommâ = Demografia in cifre | Tahhee = | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = | Čielgiittâs = | Sitaat = | Čujottum = 15.5.2022 | Kielâ = {{it}} }}</ref>
| ässeeloho_ihe = 31.5.2021
| ässeesaahâdvuotâ = 7,31
| äigi = UTC+1
| kesiäigi = UTC+2
| postânummeer = 85030
| sundenummeer = 0973
| kárttá_kuávlu = Map of province of Potenza (region Basilicata, Italy).svg
| kárttá_italia = Potenza in Italy.svg
}}
'''San Paolo Albanese''' lii kieldâ [[Italia]]st, [[Basilicata]] kuávlust. San Paolo Albanesest ääsih 221 olmožid. Ton vijđodâh lii 30,22 km², já alodâh 800 m. San Paolo Albanese naaburkieldah láá [[Alessandria del Carretto]], [[Cersosimo]], [[Noepoli]], [[San Costantino Albanese]] já [[Terranova di Pollino]].
Ive [[2021]] San Paolo Albanese lâi ässeelovo mield [[Potenza eennâmkodde|Potenza eennâmkode]] ucemus kieldâ
==Viehâdâh==
===Ässeeloho===
{{Demografia/San Paolo Albanese}}
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
* [https://web.archive.org/web/20160319195122/http://www.comune.sanpaoloalbanese.pz.it/ San Paolo Albanese kieldâ virgáliih nettisiijđoh] {{it}}
==Kovegalleria==
<gallery>
Centro abitato di San Paolo Albanese 01.jpg
San Paolo Albanese.jpg
Townhouse (San Paolo Albanese)01.jpg
Chiesa San Rocco (San Paolo Albanese)02.jpg
Chiesa Esaltazione della Santa Croce (San Paolo Albanese)01.jpg
San Paolo Albanese07.jpg
San Paolo Albanese08.jpg
</gallery>
==Käldeeh==
{{Käldeeh}}
{{Potenza eennâmkode kieldah}}
[[Luokka:Potenza eennâmkode kieldah]]
lbmlh8ltsg3lechrpfs31y3s8ke7i9w
Petrus Dahlin
0
15122
161740
159886
2026-11-10T17:42:38Z
Yupik
23
/* Palhâšumeh */
161740
wikitext
text/x-wiki
{{Kirječällee
| nommâ=Petrus Dahlin
| kove=Petrus Dahlin 2010-09-26 001 (page 1 crop).tiff
| šoddâm=roovvâdmáánu 12 peeivi 1964
| áámmát=kirječällee, art director
| noomah=John Petrus Dahlin
| šlaajâ=párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ
| kielâ=ruotâkielâ
| jáámmám =
| hävdi =
| vanhimeh =
| pelikyeimi =
| párnááh = 3
| nommâčáálus =
| päikkisijđo =
}}
'''John ''Petrus'' Dahlin''' (š. [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1964]] Umeå, Ruotâ) lii ruátálâš art director já kirječällee, kii čáálá párnái- já nuorâikiirjijd [[Ruotâkielâ|ruotâkielân]]. Suu pargo lii jurgâlum el. [[Hollandkielâ|hollandkielân]], [[Tanskakielâ|tanskakielân]] já [[Arabiakielâ|arabiakielân]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://libris.kb.se/hitlist?p=1&q=WFRF:(Dahlin+Petrus+1964+)&t=v&d=libris&s=r&t=v&m=50&f=&spell=true|nommâ=LIBRIS - sökning: WFRF:(Dahlin Petrus 1964 )|almostittem=libris.kb.se|čujottum=2022-10-03|ietf-kielâkoodi=sv}}</ref>
== Eellim ==
John Petrus Dahlin šoodâi [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1964]] [[Umeå]]st, [[Ruotâ]]st. Pärnivuođâst Dahlin já suu viälžáh luhhii ennuv [[ráidukove|ráiđukuuvijd]], ko sist ij lamaš ko ohtâ kirje pääihist.
Ko Dahlin lâi nubálovihásâžžân, suu enni naajâi almain, kii lijkkui luuhâđ. Taan almai tiet Dahlin lijkkuuškuođij luuhâđ já luuvâi-uv uáli ennuv. Luuhâm lasseen sun meid ostâlij já luoihâttij kiirjijd viššâlávt.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=http://dev1.barnensbibliotek.se/forfattare-illustratorer/petrus-dahlin|nommâ=Intervju med Petrus Dahlin|almostittem=dev1.barnensbibliotek.se|čujottum=2022-10-03|kielâ={{sv}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20221004160249/http://dev1.barnensbibliotek.se/forfattare-illustratorer/petrus-dahlin|vyerkkejum=2022-10-04}}</ref> Nubálovihásâžžân sun meid sárguškuođij ráiđukuuvijd jieijâs [[fanzine]]-lostáid.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://forfattarformedling.se/forfattare/petrus-dahlin/|nommâ=Petrus Dahlin — Författarförmedling|almostittem=Författarcentrum — Författarförmedling|čujottum=2022-10-03|ietf-kielâkoodi=sv-SE}}</ref><ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.rabensjogren.se/118851-petrus-dahlin|nommâ=Petrus Dahlin|almostittem=Rabén & Sjögren bokförlag|čujottum=2022-10-04|kielâ={{sv}}}}</ref>
Sun rávásmij Umeåst, Skånest já Tukholmast. Ive 1989 sun varrij [[Tukholma|Tukholman]], kost sun, suu pelikyeimi já kulmâ párnáá vala ääsih.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bonniercarlsen.se/forfattare/36739/petrus-dahlin/|nommâ=Petrus Dahlin|almostittem=Bonnier Carlsen|čujottum=2022-10-03}}</ref>
== Karrieer ==
Dahlinist láá lamaš kyehti parallelkarrieer: nubbe párnáid já nuoráid uáivildum kiirjij čällen já nubbe art directorin máinustoimâttuvvâst.<ref name=":1" /> Kuábbáá pargoost sun ferttee leđe utkáá já kavnâđ kreatiivlâš ideaid já kevttiđ taid mielâkiddiivái vuovijgijn puohlágánij čuolmâi-uv čuávdimân.<ref name=":1" /> Ton lasseen ferttee uážžuđ ulmuid kiäsuttuđ tagarijn aašijn, main sij iä lamaš veltihánnáá perustum ovdil.<ref name=":2" />
1980-lovvoost Dahlin sáárgui ráiđukuuvijd jieijâs já eres ulmui [[fanzine]]-lostáid. Távjá sun lii porgâm oovtâst sárgoo Magnus Jonasonáin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.comics.org/series/44900/|nommâ=Strul & Hittlur|almostittem=www.comics.org|čujottum=2022-10-03|kielâ={{en}}}}</ref>
Dahlin čaalij suu vuossâmuu kirje, ko suu alge ij paittum moonnâđ uáđđiđ.<ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://enbokforalla.se/wp-content/uploads/2018/11/Petrus-Dahlin-om-Dilsa-.pdf|nommâ=Intervju med Petrus Dahlin|almostittem=En bok för alla|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=4.10.2022|kielâ={{sv}}}}</ref> Sun smietâstij, mondiet párnááh iä nohháád nuuvt jotelávt ko laampuid puáhtá časkâdiđ. Tast šoodâi suu vuossâmuš kirje, ''Godnatt Lampan'' ({{k-smn|Uáđi pyereest, lamppu}}), mii almostui ive 2004.<ref name=":3" /><ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.barnensbibliotek.se/forfattare/d/petrusdahlin|nommâ=Petrus Dahlin|almostittem=www.barnensbibliotek.se|čujottum=2022-10-03|kielâ={{sv}}}}</ref>
Tast maŋa Dahlin lii čáállám ennuv kiirjijd, moh láá párnáid já nuoráid jiäráskitteeh já älkkeeh luuhâđ. Ton lasseen sij pasteh luuhâđ Dahlin kiirjijd toi tiäđoigijn já táiđuigijn, moh sist láá já siämmást hárjuttâllâđ mielâkiddiivái teevstâi luuhâm já iberdem.
== Palhâšumeh ==
Ive 2015 Dahlin finnij [[Bokjury-palhâšume]] 10–13-ihásij luokkaast kirjestis ''Kurragömma''. Siämmáá ive sun lâi iävtukkâssân [[Crimetime Awards]] -kirjálâšvuotâpalhâšumán. Ive 2019 sun á sárgoo Johanna Kristiansson láin oppeet iävtukkâssân Crimetime Awards -palhâšumán.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bonniercarlsen.se/nyheter/nomineringar-till-crimetime-awards-2019/|nommâ=Nomineringar till Crimetime Awards 2019|almostittem=Bonnier Carlsen|čujottum=2022-10-03}}</ref>
== Pargo ==
=== ''Dilsa''-ráiđu ===
* [[2011]] – ''Dilsa och kärlekens mysterier'' (Rabén & Sjögren)
* [[2012]] – ''Dilsa och det brustna hjärtat'' (Rabén & Sjögren)
* [[2013]] – ''Dilsa och den falska kärleken'' (Rabén & Sjögren)
=== ''Filix Wood'' -ráiđu ===
* [[2019]] – ''Filix Wood - Bara den svagaste överlever'' (Rabén & Sjögren)
* [[2020]] – ''Filix Wood - De giriga hundarnas natt'' (Rabén & Sjögren)
* [[2021]] – ''Filix Wood - I skuggornas våld'' (Rabén & Sjögren)
=== ''Kalle Skavank'' -ráiđu ===
* [[2007]] – ''Kalle Skavank – Ugglor i Bagarmossen'' (Tiden)
* [[2007]] – ''Kalle Skavank – Änglar på Skogskyrkogården'' (Tiden)
* [[2008]] – ''Kalle Skavank – Klotter i Kärrtorp'' (Tiden)
* [[2008]] – ''Kalle Skavank – Stöld på tistelvägen'' (Tiden)
* [[2009]] – ''Kalle Skavank – Motorsågar i Björkhagen'' (Tiden)
* [[2009]] – ''Kalle Skavank – Gravstenen i Enskededalen'' (Tiden)
* [[2010]] – ''Kalle Skavank – Branden vid Söderbysjön'' (Rabén & Sjögren)
* [[2010]] – ''Kalle Skavank – Snokar i Orminge'' (Rabén & Sjögren)
* [[2011]] – ''Kalle Skavank – Hunden på Lugna gatan'' (Rabén & Sjögren)
* [[2012]] – ''Kalle Skavank – Tavlan i Tallkrogen'' (Rabén & Sjögren)
* [[2013]] – ''Kalle Skavank – Skandalen vid Skanstull'' (Rabén & Sjögren)
* [[2014]] – ''Kalle Skavank – Åska på Solsidan'' (Rabén & Sjögren)
* [[2015]] – ''Kalle Skavank – Trassel på Trohetsvägen'' (Rabén & Sjögren)
=== ''Luuvâ jieijâd ovdâsvástádâssáin'' -ráiđu ===
* [[2016]] – ''Dataspelet'' (Bonnier Carlsen)
* [[2017]] – ''Gosedjuret'' (Bonnier Carlsen)
* [[2018]] – ''Varuhuset'' (Bonnier Carlsen)
* [[2019]] – ''Skuggan'' (Bonnier Carlsen)
* [[2020]] – ''Kedjebrevet'' (Bonnier Carlsen)
* [[2021]] – ''Labyrinten'' (Rabén & Sjögren)
* [[2022]] – ''Tomten'' (Bonnier Carlsen)
=== ''Skogens systrar'' -ráiđu ===
* [[2009]] – ''Skogens systrar'' (Rabén & Sjögren)
* [[2010]] – ''Skogens systrar – Flykten'' (Rabén & Sjögren)
* [[2011]] – ''Skogens systrar – Brunnen'' (Rabén & Sjögren)
* [[2018]] – ''Skogens systrar - Själen'' (Rabén & Sjögren)
* [[2018]] – ''Skogens systrar - Frosten'' (Rabén & Sjögren)
=== ''The World of Voodoo'' -ráiđu ===
* [[2012]] – ''Skuggan'' oovtâst [[Lars Johansson]]áin (Rabén & Sjögren)
* [[2013]] – ''Samlingen'' oovtâst Lars Johanssonáin (Rabén & Sjögren)
=== Eres kirjeh ===
* [[2004]] – ''Godnatt Lampan'' (Kabusa)
* [[2005]] – ''Bland skrymslen och vrår'' oovtâst [[Emilia Molin]]áin (Kabusa)
* [[2006]] – ''Lejontofflorna'' (Kabusa)
* [[2007]] – ''Toaletten hungrig'' (Kabusa)
* [[2008]] – ''Mångubben'' (Kabusa)
* [[2008]] – ''Mr Wilderbanks djurpark,'' (Tiden)
* [[2013]] – ''Innan jag fanns'' (Bonnier Carlsen)
* [[2014]] – ''Hjärtlös'' (Rabén & Sjögren)
* [[2015]] – ''Jakten på den perfekta luggen'' (Rabén & Sjögren)
* [[2015]] – ''Bosses Rymdäventyr'' (Bonnier Carlsen)
* [[2015]] – ''Kurragömma'' (Rabén & Sjögren)
* [[2016]] – ''Spöknät'' (Rabén & Sjögren)
* [[2016]] – ''Lik på Stadavik'' (Rabén & Sjögren)
* [[2017]] – ''Vattenskräck'' (Rabén & Sjögren)
* [[2020]] – ''Ärret'' (Rabén & Sjögren)
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldee ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{DEFAULTSORT:Dahlin, Petrus}}
[[Luokka:Ive 1964 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ruátáliih kirječälleeh]]
[[Luokka:Ruátáliih párnái- já nuorâikirječälleeh]]
jobmx3dh1lq0jy83ml018odecfw606m
Ive 1984 sämikielâliih kirjeh
0
21085
161746
156447
2026-11-11T00:55:34Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161746
wikitext
text/x-wiki
'''Ive 1984 sämikielâliih kirjeh''' -sijđo kieđâvuš čaabâ- já tiätukirjálâšvuođâ kiirjijd, moh almostuvvii mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[1984]].
== Anarâškielân ==
<!--=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
=== Tihtâkirjeh ===-->
=== Tiätukirjálâšvuotâ ===
==== Škovlâkirjeh ====
* [[Anneli Pikkanen]] – ''[[Čoavdi eenikiela]] 1. celkkuuh'', orjâlâškielâst anarâškielân jurgâlâm [[Kaarina Mattus]]<ref name="sa">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.samimuseum.fi/anaras/anaraskiela/kieli/teokset.html|Nommâ=Anarâškielân almostittum kirjálâšvuotâ | Almostittem=Siida|Äigimuddo=2006|Almostittee=Siida já Anarâškielâ servi|Čujottum=2024-03-17}}</ref><ref name="finna-9912791963506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912791963506253 |nommâ= Čoavdi eenikiela. 1, Celkkuuh |almostittem= Finna |čujottum=2024-03-18|kielâ ={{fi}}}}</ref>
<!--=== Oskolduvliih kirjeh===
== Nuorttâlâškielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
=== Tiätukirjálâšvuotâ ===
==== Škovlâkirjeh ====
== Juulevsämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
=== Tiätukirjálâšvuotâ ===
==== Škovlâkirjeh ====
-->
== Maadâsämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
* [[Gunilla Bergström]] – ''[[Buerie jijje Aalfone]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Lajla Mattsson Magga]]<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Gunilla Bergström|Nommâ=Buerie jijje Aalfone|Ihe=1984|Almostittee=Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju LIBRIS|Isbn=978-91-7716-010-6 |www=https://libris.kb.se/bib/7663321|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{sv}}}}</ref>
* [[Lajla Mattsson Magga]] – ''[[Govne-Boetske]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_govneboetske|nommâ=Govneboetske|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-18|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* [[Alf Prøysen]] – ''[[Snahkere Aannesja jih jåvle-aajja]]'', maadâsämikielân jurgâlâm [[Anna Joma Granefjell]]<ref name="finna-prøysen-9911830243906252">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/oy.9911830243906252 |nommâ=Snahkere Aannesja jih jåvle-aajja|almostittem=Finna|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref>
=== Tiätukirjálâšvuotâ ===
==== Škovlâkirjeh ====
* [[Lajla Mattsson Magga]] – ''[[Daate lea Piere]]''<ref name="finna-magga-9912750603506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912750603506253|nommâ=Daate lea piere|almostittem=Finna|čujottum=2024-02-29|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240326010517/https://www.finna.fi/Record/helka.9912750603506253|vyerkkejum=2024-03-26}}</ref>
<!--== Pittáámsämikielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
=== Tiätukirjálâšvuotâ ===
==== Škovlâkirjeh ====
-->
== Orjâlâškielân ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
* [[Gunilla Bergström]] – ''[[Dál ledjet gávvil, Alfons Åberg!]]'', orjâlâškielân jurgâlâm [[Jon Ola Utsi]]<ref name="finna-bergström-119825">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.119825 |nommâ= Dál ledjet gávvil, Alfons Åberg! |almostittem= Finna |čujottum=2025-04-11|kielâ ={{se}}}}</ref>
* [[Kirsti Paltto]] – ''[[Golleozat]]: Sápmelaš álbmotmáidnasa vuođul'' (koveh: [[Merja Aletta Ranttila]])<ref name="finna-paltto-9916691193506253">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/helka.9916691193506253 |nommâ= Golleozat : sápmelaš álbmotmáidnasa vuodul |almostittem= Finna |čujottum=2025-03-29|kielâ ={{se}}}}</ref>
<!--
==== Ráiđukoveh ====
=== Tiätukirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ==== -->
== Maŋgáid kieláid ==
=== Čaabâkirjálâšvuotâ ===
<!--==== Čaitâlmeh ====-->
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
* [[Lajla Mattsson Magga]] – ''[[Maahke ryöknie – Máhtte rehkenasta]]'', kyevtkielâg kirje {{Sma}} <small>já</small> {{Se}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_maahke-ryoknie|nommâ=Maahke ryöknie|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2012-07-13|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
<!--==== Ráiđukoveh ====
=== Tiätukirjálâšvuotâ ===
==== Párnái- já nuorâikirjálâšvuotâ ====
-->
==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{Sämikielâliih kirjeh}}
[[Luokka:Ive 1984 čaabâkirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Ive 1984 kirjeh|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Ive 1984 tiätukirjálâšvuotâ|* sämikielâliih kirjeh]]
[[Luokka:Sämikielâg kirjálâšvuotâ ive mield|1984]]
[[Luokka:Sämmilâš kirjálâšvuotâ ive mield|1984]]
bpdv7xa3ixdgx43fxn1yfvfgh4sqv7a
Lajla Mattsson Magga
0
21158
161751
159712
2026-11-11T02:46:50Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161751
wikitext
text/x-wiki
{{Kirječällee
|nommâ=Lajla Mattsson Magga
|kove=Lajla Mattsson Magga Tråante 2017.jpg
|šoddâm=[[skammâmáánu 4.]] peeivi [[1942]]<br/>[[Kall]], [[Åre]], [[Ruotâ]]
|jáámmám=
|hävdi=
|áámmát=kirječällee, leksikograf, jurgâleijee, máttáátteijee já kielâtotkee
|kielâ=maadâsämikielâ, tárukielâ, ruotâkielâ
|pelikyeimi=[[Ole Henrik Magga]]
|párnááh=2
|noomah=Lajla Margareta Mattson Magga
|vanhimeh=eeči: Gustaf Edvard Mattson (1897–1973)<br/>enni: Elin Margareta Persdotter Mattson (1906–1983)
|šlaajâ=oppâkirjeh, párnáikirjeh, sänikirjeh
}}
'''Lajla Margareta Mattsson Magga''', ovdânommâ motomin meid häämist '''Laila''' já suhânommâ '''Mattson''' (š. [[skammâmáánu 4.]] peeivi [[1942]] [[Kall (Åre)|Kall]], [[Åre]], [[Ruotâ]]<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://snl.no/Ole_Henrik_Magga|nommâ=Ole Henrik Magga|tahhee=Berg-Nordlie, Mikkel|almostittem=Store norske leksikon|äigimuddo=2023-08-23|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref>) lii maadâsämmilâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee, jurgâleijee já leksikograf. Sun lii porgâm iäljárávt merhâšittee já tehálii pargo, vâi [[maadâsämikielâ]] ovdedičij já sirduuččij čuávuváid suhâpuolváid.<ref name="gg">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sametinget.se/17129|nommâ=Gollegiella 2010|almostittem=Ruotâ sämitigge|äigimuddo=2010|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sv}}}}</ref>
== Eellim ==
Lajla Mattsson šoodâi [[skammâmáánu 4.]] peeivi [[1942]] [[Kall (Åre)|Kallist]], [[Åre|Årest]], [[Ruotâ|Ruotâst]]. Tobbeen sun meid rávásmij.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Helander, Astrid|Paječaalâ=«Mojhtesh» máttasámis|Almostittem=Ávvir|Äigimuddo=2016-12-30|Ihe=2016|Ihekerdi=9|Nummeer=250|Siijđoh=16|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_avvir_null_null_20161230_9_250_1?page=15|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{se}}}}</ref> Suu vaanhimeh láin pajeulmuuh Gustaf Edvard Mattson (1897–1973) já Elin Margareta Persdotter Mattson (1906–1983).<ref name=":0" />
1970-lovo aalgâst Mattsson varrij [[Taažâ]]n luuhâđ maadâsämikielâ [[Oslo ollâopâttâh|Oslo ollâopâttuvvâst]], mii lâi áinoo saje ubâ Taažâst, kost taat lâi talle máhđulâš.<ref name=":1">{{Kirjekäldee|Tahhee=Hætta, Odd Mathis|Nommâ=Sametinget i navn og tall: høsten 1989 – høsten 1993|Ihe=1992|Sijđo=38|Almostittee=Taažâ sämitigge|Isbn=82-91200-00-9|Kielâ={{nb}}|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007110200081?page=39|Čujottum=2024-03-25}}</ref> Ollâopâttuvvâst sun teeivâi nube sämmilâš uáppee: orjâlâš [[Ole Henrik Magga|Ole Heandarat]]. Ive 1981 suoi naajáin.<ref name=":1" /> Sunnui šoddáin kyehti párnáá: Sárá Márjá já Nils Ántá Samuel.<ref name=":1" /> Peerâ lii sárnum sehe maadâsämikielâ já orjâlâškielâ pääihist.
== Karrieer ==
Ive [[Ive 1978 sämikielâliih kirjeh|1978]] Mattsson almostitij vuossâmuu kirjes ''[[Dågkangærja / Dåkkágir'ji]]''. Sun čaalij taam párnáikirje sehe maadâsämikielân já orjâlâškielân.<ref name=":2">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Dågkangærja - dohkkagirji|Almostittem=Sámi Áigi|Äigimuddo=1979-11-30|Ihe=1979|Ihekerdi=1|Nummeer=22|Siijđoh=5|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_samiaigi_null_null_19791130_12_22_1?page=3|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{se}}}}</ref><ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_dagkangaerja-dakkagirji|nommâ=Dågkangærja / Dåkkágir'ji|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2021-11-04|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref> ''Dågkangærja / Dåkkágir'ji'' lâi vuossâmuš maadâsämikielâg párnáikirje.<ref name=":3" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://saamelaisensyklopedia.fi/core/index.php?title=Etel%C3%A4saame&oldid=12785#tab=English|nommâ=Eteläsaame|tahhee=Kulonen, Ulla-Maija|almostittem=Saamelaiskulttuurin ensyklopedia|äigimuddo=2015-12-23|čujottum=2024-03-25|kielâ={{en}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240326010515/https://saamelaisensyklopedia.fi/core/index.php?title=Etel%C3%A4saame&oldid=12785#tab=English|vyerkkejum=2024-03-26}}</ref>
Ive [[Ive 1993 sämikielâliih kirjeh|1993]] Mattsson Magga já [[Oslo ollâopâttâh|Oslo ollâopâttuv]] [[suomâ-ugrâlâš kielah|suomâ-ugrâlij kielâi]] kielâtiettuu professor [[Knut Bergsland]] almostitijn maadâsämikielâ-tárukielâ sänikirje ''Åarjelsaemien-daaroen baakoegærja/Sydsamisk-norsk ordbok''.<ref name=":4">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/norsk-sorsamisk-ordbok-gis-ut-i-dag-1.6840458|nommâ=Norsk-sørsamisk ordbok gis ut i dag|tahhee=Vuolab, Siv Eli|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2009-10-29|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref> Pargo tárukielâ-maadâsämikielâ sänikirje várás aalgij ive 1996.<ref name=":5">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/ventetiden-snart-over-1.4664449|nommâ=Ventetiden snart over|tahhee=Eriksen, Ann Marita|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2008-01-29|čujottum=2024-03-26|kielâ={{nb}}}}</ref> Sänikirje lâi vaalmâš jo ive 2000, mut maaŋgâlágánij suujâi keežild tot almostui esken ive [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]].''<ref name=":4" />''<ref name=":5" /><ref name=":6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.idut.no/produkt/norsk-sydsamisk-ordbok-daaroen-aarjelsaemien-baakoegaerja/|nommâ=Norsk–sydsamisk ordbok. Daaroen–åarjelsaemien baakoegærja|almostittem=Iđut|čujottum=2024-03-25|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref>
Mattsson Magga lii jurgâlâm kiirjijd maadâsämikielân, já sun lii porgâm [[ráámmát]] jurgâlemjuávhust.<ref name="nrk-1.7397071"/><ref name=":7">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/slik-styres-kirken/samisk-kirkeliv/adasa---nyheter/sorsamisk-bibelbok-utgitt/|nommâ=Sørsamisk bibelbok lansert|almostittem=Sámi girkoráđđi - Sáme girkoráde - Saemien gærhkoeraerie - Samisk kirkeråd|äigimuddo=2018-11-28|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref> Maadâsämikielâg ráámmátteevstah puáris já uđđâ testamentijn -kirje ({{K-sma|Åarjelsaemien bijpeleteksth: teksth Båeries testamenteste jïh Orre testamenteste}}) almostui ive 2018.<ref name=":7" /> Sun lii meid toimâm kirho jurgâlusâi kvaliteet-tärhistemjuávhust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/globalassets/kirken.no/samisk-kirkeliv/dokumenter/samisk-kirkerad-sakspapirer/oktober-2016---oslo/2516-godkjenning-sorsamisk-liturgier/godkjenning-av-sorsamiske-liturgier---gudstjeneste-vigsel-og-gravferd31621.pdf|nommâ=Godkjenning av sørsamiske liturgier - gudstjeneste, vigsel og gravferd|almostittem=Samisk kirkeråd|äigimuddo=2016-09-04-05|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kirken.no/globalassets/kirken.no/samisk-kirkeliv/dokumenter/samisk-kirkerad---protokoller/2015/beavdegirji-girkonjargga-10-11.3-2015.pdf|nommâ=Beaivdegirji – Sámi girkoráđđi – Ráđđečoahkkin – Girkonjárga – Kirkenes – Njukčamánu 10.-11. b. 2015|almostittem=Säämi kirkkorääđi|äigimuddo=2015-03-10–11|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref>
Kirjálâšvuotâpargoi lasseen Mattsson Magga lii porgâm máttáátteijen sehe Taažâ já Ruotâ peln já maadâsämikielâ totken.<ref name="gg" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/vant-nordisk-samisk-sprakpris-1.7391794|nommâ=To priser på to dager til Máret Sárá|tahhee=Larsen, Dan Robert|äigimuddo=22 November 2016|almostittee=NRK|čujottum=23 September 2016|kielâ=Norwegian}}</ref> Sun lii meid toimâm [[Säämi lävdikodde|Säämi lävdikode]] maadâsämikielâ jesânin.<ref name="slk-1-2016">{{Nettikäldee|čujottâs=https://assets.ctfassets.net/kkxfrpcp7iyu/2TR7mMMTMAUIQWuES2MICq/951fbf2a15d8bf785a58a462bbe611ee/Beavdegirji_1-2006__S__me__D__ru__Suoma.pdf|nommâ=Sámi giellalávdegoddi Čoahkkingirji 1/06|almostittem=Säämi lävdikodde|čujottum=2024-03-26|äigimuddo=uđđâivemáánu 2016|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{se}}, {{fi}} <small>já</small> {{nb}}|sitaat=Lajla Mattson Magga, lullisámegiela lahttu, Ruoŧŧa}}</ref><ref name="slk-6-1978">{{Nettikäldee|čujottâs=https://assets.ctfassets.net/kkxfrpcp7iyu/5RkcIJjycEkAqsKKkc4uMK/839958985836731e9a05e322c8ba8eb9/Beavdegirji_7.6.1978.Pdf |nommâ=Dieđahus sámiid X konferánsii |almostittem=Säämi lävdikodde|čujottum=2024-03-26|äigimuddo=1978-06-07|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|kielâ={{se}}, {{fi}} <small>já</small> {{nb}}}}</ref> Toos lasseen sun lii čáállám [[Just Qvigstad]] mainâskirje uđđâsist tááláin maadâsämikielâ čäällimvuovvijn. Taat kirje, ''Aarporten jih Åarjel-smaaregen soptsesh = Samiske fortellinger fra Hattfjelldal og Trøndelag'', almostui ive [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]].<ref name=":8">{{Nettikäldee|čujottâs=https://oula.finna.fi/Record/oy.994960063906252|nommâ=Aarporten jih Åarjel-smaaregen soptsesh = Samiske fortellinger fra Hattfjelldal og Trøndelag|almostittem=Finna|čujottum=2024-03-25|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name=":9">{{Lostâkäldee|Tahhee=Ylikoski, Jussi|Paječaalâ=Ole Samuel Elsvatn gon Gunhild Oline Børgefjellen soptsesh jaepeste 1886|Almostittem=Sámis|Äigimuddo=6/2019|Ihe=2019|Nummeer=29|Siijđoh=46|www=https://www.samifaga.org/samis/samis29/46/|Čujottum=2024-03-26|Kielâ={{sma}}}}</ref>
== Palhâšumeh ==
Mattsson Magga finnij ive 2010 [[Kollekielâ]]-kielâpalhâšume eellimpargostis [[Nuorttâlâškielâ|maadâkielâ]] já maadâsämmilij pyerrin.<ref name="gg" /><ref name="nrk-1.7397071">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/fidnii-balkka_umi-barggus-ovddas-1.7397071|nommâ=Fidnii bálkkašumi barggus ovddas|tahhee=Olli, Anne|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2010-11-25|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref> Siämmáá ive Kollekielâ-kielâpalhâšume finnij meid orjâlâš máttáátteijee, kirječällee, kielâtotkee já toimâtteijee [[Máret Sárá]].<ref name="gg" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://sverigesradio.se/artikel/4197295|nommâ=Samiska språken är deras livsuppgift|almostittem=Sveriges Radio|äigimuddo=2010-11-22|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sv}}}}</ref>
== Pargo ==
* [[Ive 1978 sämikielâliih kirjeh|1978]] – ''[[Dågkangærja / Dåkkágir'ji]]'', kyevtkielâg kirje, noomáin Lajla Mattsson<ref name=":2" /><ref name=":3" /> {{Sma}} <small>já</small> {{Se}}
* [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''[[Saara jih Laara]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_saara-jih-laara|nommâ=Saara jih Laara|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-29|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Daate lea Piere]]<ref name="finna-magga-9912750603506253">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.finna.fi/Record/helka.9912750603506253|nommâ=Daate lea piere|almostittem=Finna|čujottum=2024-02-29|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240326010517/https://www.finna.fi/Record/helka.9912750603506253|vyerkkejum=2024-03-26}}</ref>''
* [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Govne-Boetske]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_govneboetske|nommâ=Govneboetske|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-18|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Maahke ryöknie – Máhtte rehkenasta]]'', kyevtkielâg kirje {{Sma}} <small>já</small> {{Se}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_maahke-ryoknie|nommâ=Maahke ryöknie|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2012-07-13|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* [[Ive 1993 sämikielâliih kirjeh|1993]] – ''[[Åarjelsaemien–daaroen baakoegærja. Sydsamisk–norsk ordbok|Åarjelsaemien–daaroen baakoegærja – Sydsamisk–norsk ordbok]]'', oovtâst [[Knut Bergsland|Knut Bergslandáin]]<ref name=":4" />
* [[Ive 2008 sämikielâliih kirjeh|2008]] – ''[[Meerke]]''<ref name=":10">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.avvir.no/callan-manaidgirjji-matta-ja-davvisamegillii/|nommâ=Čállán mánáidgirjji mátta- ja davvisámegillii|tahhee=Helander, Astrid|almostittem=Ávvir|äigimuddo=2020-03-07|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref>
* [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] – ''[[Norsk–sydsamisk ordbok. Daaroen–åarjelsaemien baakoegærja]]''<ref name=":4" /><ref name=":6" />
* [[Ive 2012 sämikielâliih kirjeh|2012]] – ''[[Sørsamisk grammatikk]]'', oovtâst [[Ole Henrik Magga|Ole Henrik Maggain]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/lanserte-boken-sorsamisk-grammatikk-1.10847862|nommâ=Lanserte boken sørsamisk grammatikk|tahhee=Utsi, Johan Ante|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2012-12-19|čujottum=2024-03-25|kielâ={{nb}}}}</ref>
* [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''[[Mojhtesh]]''<ref>{{Lostâkäldee|Almostittem=Fjell-Lomm|Paječaalâ=Sør-samiske minner|Tahhee=Meisdal, Simen|Äigimuddo=2016-12-22|Ihe=2016|Ihekerdi=122|Nummeer=47|Siijđoh=4|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_fjellljom_null_null_20161222_122_47_1?page=3|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{nb}}}}</ref>
* [[Ive 2019 sämikielâliih kirjeh|2019]] – ''[[Tjïrrh – Čebo]]'' kyevtkielâg kirje<ref name=":10" /> {{Sma}} <small>já</small> {{Se}}
=== ''Aalkoe: elementærkurs i sør-samisk'' -ráiđu ===
* [[Ive 1980 sämikielâliih kirjeh|1980]] – ''Aalkoe - Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 1–15''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-lohkehtaejjabihkedimmie-oohpehtimmie-1-15|nommâ=Aalkoe - Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 1-15|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''Aalkoe – Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 16–31''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-lohkehtaejjabihkedimmie-oohpehtimmie-16-31|nommâ=Aalkoe – Lohkehtæjjabïhkedimmie ööhpehtimmie 16 – 31|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''Aalkoe – Ööhpehtimmiegærja ööhpehtimmie 1–15''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-elementaerkurs-i-sor-samisk|nommâ=Aalkoe elementærkurs i sør-samisk|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2020-06-03|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* [[Ive 1982 sämikielâliih kirjeh|1982]] – ''Aalkoe – Ööhpehtimmiegærja ööhpehtimmie 16–31''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-elevbok-leksjon-16-31|nommâ=Aalkoe - Elevbok - Leksjon 16-31|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2020-06-03|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* ''Aalkoe – Ööhpehtimmie 1–15: vuesiehtimmieguvvieh''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-oohpehtimmie-1-15|nommâ=Aalkoe ööhpehtimmie 1-15|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
* ''Aalkoe – Ööhpehtimmie 16–31: vuesiehtimmieguvvieh''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://ovttas.no/sma/girji_aalkoe-oohpehtimmie-16-31|nommâ=Aalkoe ööhpehtimmie 16-31|almostittem=Ovttas/Aktan/Aktesne|äigimuddo=2013-06-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{sma}}}}</ref>
=== Jurgâlusah ===
* [[Ive 1984 sämikielâliih kirjeh|1984]] – ''[[Buerie jijje Aalfone]]''<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Gunilla Bergström|Nommâ=Buerie jijje Aalfone|Ihe=1984|Almostittee=Ruotâ kunâgâslâš kirjerááju LIBRIS|Isbn=978-91-7716-010-6 |www=https://libris.kb.se/bib/7663321|Čujottum=2024-03-25|Kielâ={{sv}}}}</ref>
=== Eres pargoh ===
* [[Ive 1996 sämikielâliih kirjeh|1996]] – ''Aarporten jih Åarjel-smaaregen soptsesh = Samiske fortellinger fra Hattfjelldal og Trøndelag'', čáállám [[Just Qvigstad]], tááláá maadâsämikielâ čäällimvyevi mield čáállám Lajla Mattsson Magga<ref name=":8" /><ref name=":9" />
* [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|2021]] – ''[[Guktie maanam darjodh?]]'', kielârävvejeijen toimâm Lajla Mattsson Magga<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.calliidlagadus.org/web/index.php?odas=506&giella1=sam|nommâ=MO MÁNÁ RÁHKADIT? Ođđa mánáidgirji ČálliidLágádusas|tahhee=Solbakk, Mihkku|almostittem=ČálliidLágádus|äigimuddo=2021-10-26|čujottum=2024-03-25|kielâ={{se}}}}</ref>
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{DEFAULTSORT:Magga, Lajla Mattson}}
[[Luokka:Ive 1942 šoddâmeh]]
[[Luokka:Maadâsämmiliih]]
[[Luokka:Sämmiliih jurgâleijeeh]]
[[Luokka:Sämmiliih kielâtotkeeh]]
[[Luokka:Sämmiliih oppâkirječälleeh]]
[[Luokka:Sämmiliih párnái- já nuorâikirječälleeh]]
[[Luokka:Sämmiliih tiätukirječälleeh]]
qwlwexrzi1tcid4wt4sxvpg2tkgf79b
2026
0
26855
161771
161717
2026-11-11T10:44:01Z
Yupik
23
161771
wikitext
text/x-wiki
{{Čyeti-iveh|n=20}}
'''2026''' ('''MMXXVI''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield álgá já nohá [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] čiččâd ihe.
== Tábáhtusah ==
[[Tiätuvuárkká:La2-euro.jpg|thumb|Eurosymbol čuovâtaaiđâ [[Euroop kuávdášpaŋkki|Euroop kuávdášpaaŋki]] oovdâst [[Frankfurt am Main]]ist]]
[[Tiätuvuárkká:SE2026Aug12T.gif|thumb|right|[[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist oinui tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[porgemáánu 12.]] peeivi.]]
[[Tiätuvuárkká:Ülle_Madise_2015_(cropped).jpg|thumb|Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] väljejui [[Eestieennâm täsivääldi president]]in.]]
=== Uđđâivemáánu ===
* [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Peeivitäsideijee Guinea president]] asâttâs 1/2026 mield [[Ciudad de la Paz]]ist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref>
* [[uđđâivemáánu 22.]]–[[uđđâivemáánu 25.|25.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2026|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="yle-74-20202291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20202291|nommâ=Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu|tahhee=Aikio, Piibe| Almostittem =Yle Säämi|čujottum=2026-01-21|kielâ={{se}}}}</ref>
=== Kuovâmáánu ===
* [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda trakten / Kvinnor i revolt]]''<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref>
* [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 22.|22.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2026|Tälviolympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st.
* [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2026|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="yle-20161890">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20161890|nommâ=UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna|tahhee=Aaltonen, Elise|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Linda Lampenius]] & [[Pete Parkkonen (lávloo)|Pete Parkkonen]] finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.<ref name="yle-74-20212908">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20212908 |nommâ=Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n |tahhee=Lappalainen, Ville|äigimuddo=2025-02-26|čujottum=2025-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild suoi ovdâstává [[Suomâ Euroviisuh-lávlumkištoost|Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|siämmáá ive Euroviisuin]] [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st.
=== Njuhčâmáánu ===
* [[njuhčâmáánu 6.]]–[[njuhčâmáánu 15.|15.]] peeivi – [[Tälviparalympialiih 2026|Tälviparalympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st.
* [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] nuuvâi.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2026|Sámi Grand Prix]] uárnejui.<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref>
<!--=== Cuáŋuimáánu ===-->
=== Vyesimáánu ===
* [[vyesimáánu 12.]]–[[vyesimáánu 16.|16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh]] uárnejuvvojeh<!--uárnejuvvojii--> [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st.
** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui.
** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui.
** [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->.
** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Bulgaria]] ovdâsteijee [[Dara (lávloo)|Dara]] vuoitij kišto pitáinis ''[[Bangaranga]]''.<ref name="yle-74-20226348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20226348|nommâ=Bulgaria nousi Euroviisujen yllätysvoittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara|tahhee=Aaltonen, Elise|äigimuddo=2026-05-17|čujottum=2026-05-17|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Tampere]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[kouvola]]lâš [[KooKoo]] vuástá.<ref name="yle-74-20225911">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20225911|nommâ=Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet|tahhee=Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-05-13|čujottum=2026-05-16|kielâ={{fi}}}}</ref>
<!--=== Kesimáánu ===-->
=== Syeinimáánu ===
* [[syeinimáánu 8.]]–[[syeinimáánu 12.|12.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui.
* [[syeinimáánu 19.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoh 2026|Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[MetLife Stadium]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja almai jyelgipállueennâmjuávkku|Espanja]] 1–0 ([[jotkâäigi|jä]].).<ref name="aa-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2026/07/20/mm-fiinaal-espanja-lii-vuaittam-jyelgipaalu-maailmmiastarvuoda-2026/|nommâ=MM-fiinaal: Espanja lii vuáittám jyelgipáálu maailmmiäštárvuođâ 2026|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2026-07-30|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2026-07-20}}</ref>
* [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Andy Burnham]] algâttáin [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister]] virgeest.<ref name="gov-uk-burnham">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gov.uk/government/people/andy-burnham|nommâ=Prime Minister, First Lord of the Treasury, Minister for the Civil Service, and Minister for the Union The Rt Hon Andy Burnham MP|almostittem=gov.uk|čujottum=2026-07-30|sitaat=Andy Burnham became Prime Minister on 20 July 2026.|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2026 Peru almoliih vaaljah|Peru presidentvaaljâid]] vuáittám [[Keiko Fujimori]] algâttij [[Peru president|president]] virgeest.<ref name="bbc-crmrkpk9dlno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmrkpk9dlno|nommâ=Peru's new president says military will lead crime operations in emergencies|tahhee= Swaby, Mimi já Lukiv, Jaroslav |almostittem=BBC News|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nhk-world-20260729_05">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260729_05/|nommâ=Keiko Fujimori inaugurated as Peru's president|almostittem=NHK World|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref>
=== Porgemáánu ===
* [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljah|Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljâid]] vuáittám [[kolumbia]]lâš juuriist já politikkár [[Abelardo de la Espriella]] algâttij [[Kolumbia president|president]] virgeest.<ref name="yle-74-20239981">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239981|nommâ=Kolumbian uusi presidentti vannoi virkavalansa mielenosoitusten keskellä|tahhee=Vainio, Juuso|äigimuddo=2026-08-08|čujottum=2026-08-10|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui<!--uárnejuvvoo--> [[Aanaar|Anarist]].
* [[porgemáánu 12.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] oinui<!--uáinoo--> [[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist.
* [[porgemáánu 14.]]–[[porgemáánu 15.|15.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->.
* [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Taažâ kunâgâs]] [[Harald V]] jaamij, já suu alge [[Haakon Magnus]]ist šoodâi Taažâ uđđâ kunâgâs [[Haakon VIII]].<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. [...] Samtidig har landet fått en ny monark. Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref>
=== Čohčâmáánu ===
* [[čohčâmáánu 2.]] peeivi – Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] väljejui [[Eestieennâm täsivääldi president]]in.<ref name="yle-74-20244185">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20244185|nommâ=Ülle Madise valittiin Viron presidentiksi|tahhee=Kooli, Rain|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-09-02|čujottum=2026-09-03|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="err-1610126212">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.err.ee/1610126212/riigikogu-valis-ulle-madise-eesti-jargmiseks-presidendiks|nommâ=Riigikogu valis Ülle Madise Eesti järgmiseks presidendiks|tahhee=Leetna, Merilin|almostittem=ERR|äigimuddo=2026-09-02|čujottum=2026-09-03|kielâ={{et}}}}</ref>
=== Roovvâdmáánu ===
* [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] já [[Georg Nagel]] vuoittii [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/summary/|nommâ=Nobel Prize in Physiology or Medicine 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-05|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-c5ev3ypmzly8o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c5ev3ypmzly8o|nommâ=Nobel Prize awarded for revealing inner workings of the brain|almostittem=BBC|tahhee=Roberts, Michelle|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-06|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Francis Halzen]] vuoitij [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2026 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-06|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Henri B. Kagan]] já [[Kenso Soai]] vuoittijn [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/summary/ |nommâ= Nobel Prize in Chemistry 2026 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-07|äigimuddo=2026-10-07|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-c6ly038jg0d4o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c6ly038jg0d4o|nommâ=Chemistry Nobel awarded for solving mystery of life's asymmetry|almostittem=BBC|tahhee=Gill, Victoria já Stallard, Esme |čujottum=2026-10-07|äigimuddo=2026-10-07|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Anne Carson]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2026/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-08|äigimuddo=2026-10-08|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[Navanethem Pillay]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2026/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-09|äigimuddo=2026-10-09|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi – Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] aalgât<!--algâttij--> [[Eestieennâm täsivääldi president]] virgeest.<ref name="yle-74-20244185"/><ref name="err-1610126212"/>
=== Skammâmáánu ===
* [[skammâmáánu 12.]] peeivi [[Nils Øivind Helander]] vuoitij [[Kollekielâ|ive 2026 Kollekielâ]].<ref name="sr-1410853">{{Nettikäldee|čujottâs=https://valtioneuvosto.fi/-/1410853/saamen-kielipalkinto-gollegiella-nils-ivind-helanderille?languageId=smn_FI|nommâ=Säämi kielâpalhâšume Kollekielâ Nils Øivind Helanderân|almostittem=Suomâ staatârääđi|äigimuddo=2026-11-11|čujottum=2026-11-11}}</ref>
<!--=== Juovlâmáánu ===
-->
=== [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh ===
*[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Francis Halzen]]<ref name="np-phys-2026"/>
*[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Henri B. Kagan]] já [[Kenso Soai]]<ref name="np-chem-2026"/><ref name="bbc-c6ly038jg0d4o"/>
*[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Anne Carson]]<ref name="np-lit-2026"/>
*[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Navanethem Pillay]]<ref name="np-peace-2026"/>
*[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] já [[Georg Nagel]]<ref name="np-med-2026"/><ref name="bbc-c5ev3ypmzly8o"/>
<!--=== Finlandia-palhâšumeh ===
-->
=== Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn ===
* [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2026]]
* [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2026]]
<!--* [[Videospellâihe 2026|Videospeelah ive 2026]]-->
== Šoddâmeh ==
== Jämimeh ==
* [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[Catherine O’Hara]], kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011806813.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-02-10|čujottum=2026-03-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011894466.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Chuck Norris on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-03-20|čujottum=2026-03-21|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]], syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000012106582.html|nommâ=Eeva Kilpi on kuollut|tahhee=Lauri Silvander, Mikael Mattila|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2026-06-27|čujottum=2026-06-27|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Knut Sivertsen]], pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee já eennâmviljâleijee (š. [[1941]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bodo-begravelsesbyraa.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4564182&set_site_id=725&cat=ads&sign=8b151025ea93f7ac5033dde6b15ad910|nommâ=Annonser for Knut Harry Sivertsen|almostittem=Bodø Begravelsesbyrå|äigimuddo=2026-07-04|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}}}</ref>
* [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Rudolph A. Marcus]], ive [[1992]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1923]])<ref name="np-marcus-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/marcus/facts/ | Nommâ = Rudolph A. Marcus | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="caltech-marcus-2026">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.caltech.edu/about/news/caltech-mourns-the-passing-of-nobel-laureate-rudy-marcus-19232026 | Nommâ = Caltech Mourns the Passing of Nobel Laureate Rudy Marcus (1923–2026) | Almostittem = Caltech | Čujottum = 2026-07-20 | Äigimuddo = 2026-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref>
* [[porgemáánu 14.]] peeivi – [[Yayoi Kusama]], jaapaanlâš taaidâr (š. [[1929]])<ref name="hs-2000012233373">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012233373.html|nommâ=Täplätaiteestaan tunnettu Yayoi Kusama on kuollut|tahhee=Tyystjärvi, Ilona já Karasti, Karla|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-08-27|čujottum=2026-08-31|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Tim Curry]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="hs-2000012233043">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012233043.html|nommâ=Näyttelijä Tim Curry on kuollut | tahhee = Soininen, Ville já Tiikkaja, Samuli |almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-08-26|čujottum=2026-08-31|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Dolly Parton]], ovtâstumstaatâlâš countrylávloo, laavlârähtee já čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="yle-74-20242905">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20242905 | Nommâ = Countryn kuningatar Dolly Parton on kuollut | Tahhee = Tapiola, Paula | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2026-08-25 | Čujottum = 2026-08-25 | Kielâ = {{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (š. [[1937]])<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi – [[Patrick Stewart]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1940]])<ref name="hs-2000012376732">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012376732.html|nommâ=Brittinäyttelijä Sir Patrick Stewart on kuollut | tahhee = Karasti, Karla |almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-10-29|čujottum=2026-10-29|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Lenita Airisto]], syemmilâš tiätukirječällee, luvâldâllee, TV-toimâtteijee, finnodâholmooš já diplom-ekonoom (š. [[1937]])<ref name="hs-2000009873198">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000009873198.html|nommâ=Lenita Airisto on kuollut|tahhee=|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-11-09|čujottum=2026-11-09|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20261109143801/https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000009873198.html|vyerkkejum=2026-11-09|kielâ={{fi}}}}</ref>
== Kalender ==
{{Kalender ihe|2026}}
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:2026|*]]
kvp4oqypu1tpko39l42tki118mc32br
161772
161771
2026-11-11T10:46:52Z
Yupik
23
/* Skammâmáánu */
161772
wikitext
text/x-wiki
{{Čyeti-iveh|n=20}}
'''2026''' ('''MMXXVI''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield álgá já nohá [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] čiččâd ihe.
== Tábáhtusah ==
[[Tiätuvuárkká:La2-euro.jpg|thumb|Eurosymbol čuovâtaaiđâ [[Euroop kuávdášpaŋkki|Euroop kuávdášpaaŋki]] oovdâst [[Frankfurt am Main]]ist]]
[[Tiätuvuárkká:SE2026Aug12T.gif|thumb|right|[[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist oinui tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[porgemáánu 12.]] peeivi.]]
[[Tiätuvuárkká:Ülle_Madise_2015_(cropped).jpg|thumb|Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] väljejui [[Eestieennâm täsivääldi president]]in.]]
=== Uđđâivemáánu ===
* [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Peeivitäsideijee Guinea president]] asâttâs 1/2026 mield [[Ciudad de la Paz]]ist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref>
* [[uđđâivemáánu 22.]]–[[uđđâivemáánu 25.|25.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2026|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="yle-74-20202291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20202291|nommâ=Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu|tahhee=Aikio, Piibe| Almostittem =Yle Säämi|čujottum=2026-01-21|kielâ={{se}}}}</ref>
=== Kuovâmáánu ===
* [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda trakten / Kvinnor i revolt]]''<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref>
* [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 22.|22.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2026|Tälviolympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st.
* [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2026|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="yle-20161890">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20161890|nommâ=UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna|tahhee=Aaltonen, Elise|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Linda Lampenius]] & [[Pete Parkkonen (lávloo)|Pete Parkkonen]] finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.<ref name="yle-74-20212908">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20212908 |nommâ=Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n |tahhee=Lappalainen, Ville|äigimuddo=2025-02-26|čujottum=2025-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild suoi ovdâstává [[Suomâ Euroviisuh-lávlumkištoost|Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|siämmáá ive Euroviisuin]] [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st.
=== Njuhčâmáánu ===
* [[njuhčâmáánu 6.]]–[[njuhčâmáánu 15.|15.]] peeivi – [[Tälviparalympialiih 2026|Tälviparalympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st.
* [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] nuuvâi.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2026|Sámi Grand Prix]] uárnejui.<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref>
<!--=== Cuáŋuimáánu ===-->
=== Vyesimáánu ===
* [[vyesimáánu 12.]]–[[vyesimáánu 16.|16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh]] uárnejuvvojeh<!--uárnejuvvojii--> [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st.
** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui.
** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui.
** [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->.
** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Bulgaria]] ovdâsteijee [[Dara (lávloo)|Dara]] vuoitij kišto pitáinis ''[[Bangaranga]]''.<ref name="yle-74-20226348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20226348|nommâ=Bulgaria nousi Euroviisujen yllätysvoittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara|tahhee=Aaltonen, Elise|äigimuddo=2026-05-17|čujottum=2026-05-17|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Tampere]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[kouvola]]lâš [[KooKoo]] vuástá.<ref name="yle-74-20225911">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20225911|nommâ=Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet|tahhee=Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-05-13|čujottum=2026-05-16|kielâ={{fi}}}}</ref>
<!--=== Kesimáánu ===-->
=== Syeinimáánu ===
* [[syeinimáánu 8.]]–[[syeinimáánu 12.|12.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui.
* [[syeinimáánu 19.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoh 2026|Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[MetLife Stadium]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja almai jyelgipállueennâmjuávkku|Espanja]] 1–0 ([[jotkâäigi|jä]].).<ref name="aa-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2026/07/20/mm-fiinaal-espanja-lii-vuaittam-jyelgipaalu-maailmmiastarvuoda-2026/|nommâ=MM-fiinaal: Espanja lii vuáittám jyelgipáálu maailmmiäštárvuođâ 2026|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2026-07-30|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2026-07-20}}</ref>
* [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Andy Burnham]] algâttáin [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister]] virgeest.<ref name="gov-uk-burnham">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gov.uk/government/people/andy-burnham|nommâ=Prime Minister, First Lord of the Treasury, Minister for the Civil Service, and Minister for the Union The Rt Hon Andy Burnham MP|almostittem=gov.uk|čujottum=2026-07-30|sitaat=Andy Burnham became Prime Minister on 20 July 2026.|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2026 Peru almoliih vaaljah|Peru presidentvaaljâid]] vuáittám [[Keiko Fujimori]] algâttij [[Peru president|president]] virgeest.<ref name="bbc-crmrkpk9dlno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmrkpk9dlno|nommâ=Peru's new president says military will lead crime operations in emergencies|tahhee= Swaby, Mimi já Lukiv, Jaroslav |almostittem=BBC News|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nhk-world-20260729_05">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260729_05/|nommâ=Keiko Fujimori inaugurated as Peru's president|almostittem=NHK World|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref>
=== Porgemáánu ===
* [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljah|Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljâid]] vuáittám [[kolumbia]]lâš juuriist já politikkár [[Abelardo de la Espriella]] algâttij [[Kolumbia president|president]] virgeest.<ref name="yle-74-20239981">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239981|nommâ=Kolumbian uusi presidentti vannoi virkavalansa mielenosoitusten keskellä|tahhee=Vainio, Juuso|äigimuddo=2026-08-08|čujottum=2026-08-10|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui<!--uárnejuvvoo--> [[Aanaar|Anarist]].
* [[porgemáánu 12.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] oinui<!--uáinoo--> [[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist.
* [[porgemáánu 14.]]–[[porgemáánu 15.|15.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->.
* [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Taažâ kunâgâs]] [[Harald V]] jaamij, já suu alge [[Haakon Magnus]]ist šoodâi Taažâ uđđâ kunâgâs [[Haakon VIII]].<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. [...] Samtidig har landet fått en ny monark. Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref>
=== Čohčâmáánu ===
* [[čohčâmáánu 2.]] peeivi – Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] väljejui [[Eestieennâm täsivääldi president]]in.<ref name="yle-74-20244185">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20244185|nommâ=Ülle Madise valittiin Viron presidentiksi|tahhee=Kooli, Rain|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-09-02|čujottum=2026-09-03|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="err-1610126212">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.err.ee/1610126212/riigikogu-valis-ulle-madise-eesti-jargmiseks-presidendiks|nommâ=Riigikogu valis Ülle Madise Eesti järgmiseks presidendiks|tahhee=Leetna, Merilin|almostittem=ERR|äigimuddo=2026-09-02|čujottum=2026-09-03|kielâ={{et}}}}</ref>
=== Roovvâdmáánu ===
* [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] já [[Georg Nagel]] vuoittii [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/summary/|nommâ=Nobel Prize in Physiology or Medicine 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-05|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-c5ev3ypmzly8o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c5ev3ypmzly8o|nommâ=Nobel Prize awarded for revealing inner workings of the brain|almostittem=BBC|tahhee=Roberts, Michelle|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-06|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Francis Halzen]] vuoitij [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2026 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-06|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Henri B. Kagan]] já [[Kenso Soai]] vuoittijn [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/summary/ |nommâ= Nobel Prize in Chemistry 2026 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-07|äigimuddo=2026-10-07|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-c6ly038jg0d4o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c6ly038jg0d4o|nommâ=Chemistry Nobel awarded for solving mystery of life's asymmetry|almostittem=BBC|tahhee=Gill, Victoria já Stallard, Esme |čujottum=2026-10-07|äigimuddo=2026-10-07|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Anne Carson]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2026/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-08|äigimuddo=2026-10-08|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[Navanethem Pillay]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2026/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-09|äigimuddo=2026-10-09|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi – Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] aalgât<!--algâttij--> [[Eestieennâm täsivääldi president]] virgeest.<ref name="yle-74-20244185"/><ref name="err-1610126212"/>
=== Skammâmáánu ===
* [[skammâmáánu 12.]] peeivi [[Nils Øivind Helander]] vuoitij [[Kollekielâ|ive 2026 Kollekielâ]].<ref name="sr-1410853">{{Nettikäldee|čujottâs=https://valtioneuvosto.fi/-/1410853/saamen-kielipalkinto-gollegiella-nils-ivind-helanderille?languageId=smn_FI|nommâ=Säämi kielâpalhâšume Kollekielâ Nils Øivind Helanderân|almostittem=Suomâ staatârääđi|äigimuddo=2026-11-11|čujottum=2026-11-11}}</ref>
<!--=== Juovlâmáánu ===
-->
=== [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh ===
*[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Francis Halzen]]<ref name="np-phys-2026"/>
*[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Henri B. Kagan]] já [[Kenso Soai]]<ref name="np-chem-2026"/><ref name="bbc-c6ly038jg0d4o"/>
*[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Anne Carson]]<ref name="np-lit-2026"/>
*[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Navanethem Pillay]]<ref name="np-peace-2026"/>
*[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] já [[Georg Nagel]]<ref name="np-med-2026"/><ref name="bbc-c5ev3ypmzly8o"/>
<!--=== Finlandia-palhâšumeh ===
-->
=== Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn ===
* [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2026]]
* [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2026]]
<!--* [[Videospellâihe 2026|Videospeelah ive 2026]]-->
== Šoddâmeh ==
== Jämimeh ==
* [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[Catherine O’Hara]], kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011806813.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-02-10|čujottum=2026-03-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011894466.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Chuck Norris on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-03-20|čujottum=2026-03-21|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]], syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000012106582.html|nommâ=Eeva Kilpi on kuollut|tahhee=Lauri Silvander, Mikael Mattila|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2026-06-27|čujottum=2026-06-27|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Knut Sivertsen]], pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee já eennâmviljâleijee (š. [[1941]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bodo-begravelsesbyraa.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4564182&set_site_id=725&cat=ads&sign=8b151025ea93f7ac5033dde6b15ad910|nommâ=Annonser for Knut Harry Sivertsen|almostittem=Bodø Begravelsesbyrå|äigimuddo=2026-07-04|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}}}</ref>
* [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Rudolph A. Marcus]], ive [[1992]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1923]])<ref name="np-marcus-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/marcus/facts/ | Nommâ = Rudolph A. Marcus | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="caltech-marcus-2026">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.caltech.edu/about/news/caltech-mourns-the-passing-of-nobel-laureate-rudy-marcus-19232026 | Nommâ = Caltech Mourns the Passing of Nobel Laureate Rudy Marcus (1923–2026) | Almostittem = Caltech | Čujottum = 2026-07-20 | Äigimuddo = 2026-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref>
* [[porgemáánu 14.]] peeivi – [[Yayoi Kusama]], jaapaanlâš taaidâr (š. [[1929]])<ref name="hs-2000012233373">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012233373.html|nommâ=Täplätaiteestaan tunnettu Yayoi Kusama on kuollut|tahhee=Tyystjärvi, Ilona já Karasti, Karla|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-08-27|čujottum=2026-08-31|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Tim Curry]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="hs-2000012233043">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012233043.html|nommâ=Näyttelijä Tim Curry on kuollut | tahhee = Soininen, Ville já Tiikkaja, Samuli |almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-08-26|čujottum=2026-08-31|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Dolly Parton]], ovtâstumstaatâlâš countrylávloo, laavlârähtee já čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="yle-74-20242905">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20242905 | Nommâ = Countryn kuningatar Dolly Parton on kuollut | Tahhee = Tapiola, Paula | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2026-08-25 | Čujottum = 2026-08-25 | Kielâ = {{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (š. [[1937]])<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi – [[Patrick Stewart]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1940]])<ref name="hs-2000012376732">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012376732.html|nommâ=Brittinäyttelijä Sir Patrick Stewart on kuollut | tahhee = Karasti, Karla |almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-10-29|čujottum=2026-10-29|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Lenita Airisto]], syemmilâš tiätukirječällee, luvâldâllee, TV-toimâtteijee, finnodâholmooš já diplom-ekonoom (š. [[1937]])<ref name="hs-2000009873198">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000009873198.html|nommâ=Lenita Airisto on kuollut|tahhee=|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-11-09|čujottum=2026-11-09|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20261109143801/https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000009873198.html|vyerkkejum=2026-11-09|kielâ={{fi}}}}</ref>
== Kalender ==
{{Kalender ihe|2026}}
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:2026|*]]
764nq7a1bjhu9wo3x89ujm44ytz15mc
161773
161772
2026-11-11T10:47:04Z
Yupik
23
/* Skammâmáánu */ ndssh
161773
wikitext
text/x-wiki
{{Čyeti-iveh|n=20}}
'''2026''' ('''MMXXVI''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield álgá já nohá [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] čiččâd ihe.
== Tábáhtusah ==
[[Tiätuvuárkká:La2-euro.jpg|thumb|Eurosymbol čuovâtaaiđâ [[Euroop kuávdášpaŋkki|Euroop kuávdášpaaŋki]] oovdâst [[Frankfurt am Main]]ist]]
[[Tiätuvuárkká:SE2026Aug12T.gif|thumb|right|[[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist oinui tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[porgemáánu 12.]] peeivi.]]
[[Tiätuvuárkká:Ülle_Madise_2015_(cropped).jpg|thumb|Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] väljejui [[Eestieennâm täsivääldi president]]in.]]
=== Uđđâivemáánu ===
* [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Peeivitäsideijee Guinea president]] asâttâs 1/2026 mield [[Ciudad de la Paz]]ist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref>
* [[uđđâivemáánu 22.]]–[[uđđâivemáánu 25.|25.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2026|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="yle-74-20202291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20202291|nommâ=Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu|tahhee=Aikio, Piibe| Almostittem =Yle Säämi|čujottum=2026-01-21|kielâ={{se}}}}</ref>
=== Kuovâmáánu ===
* [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda trakten / Kvinnor i revolt]]''<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref>
* [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 22.|22.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2026|Tälviolympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st.
* [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2026|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="yle-20161890">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20161890|nommâ=UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna|tahhee=Aaltonen, Elise|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Linda Lampenius]] & [[Pete Parkkonen (lávloo)|Pete Parkkonen]] finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.<ref name="yle-74-20212908">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20212908 |nommâ=Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n |tahhee=Lappalainen, Ville|äigimuddo=2025-02-26|čujottum=2025-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild suoi ovdâstává [[Suomâ Euroviisuh-lávlumkištoost|Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|siämmáá ive Euroviisuin]] [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st.
=== Njuhčâmáánu ===
* [[njuhčâmáánu 6.]]–[[njuhčâmáánu 15.|15.]] peeivi – [[Tälviparalympialiih 2026|Tälviparalympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st.
* [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] nuuvâi.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2026|Sámi Grand Prix]] uárnejui.<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref>
<!--=== Cuáŋuimáánu ===-->
=== Vyesimáánu ===
* [[vyesimáánu 12.]]–[[vyesimáánu 16.|16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh]] uárnejuvvojeh<!--uárnejuvvojii--> [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st.
** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui.
** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui.
** [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->.
** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Bulgaria]] ovdâsteijee [[Dara (lávloo)|Dara]] vuoitij kišto pitáinis ''[[Bangaranga]]''.<ref name="yle-74-20226348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20226348|nommâ=Bulgaria nousi Euroviisujen yllätysvoittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara|tahhee=Aaltonen, Elise|äigimuddo=2026-05-17|čujottum=2026-05-17|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Tampere]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[kouvola]]lâš [[KooKoo]] vuástá.<ref name="yle-74-20225911">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20225911|nommâ=Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet|tahhee=Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-05-13|čujottum=2026-05-16|kielâ={{fi}}}}</ref>
<!--=== Kesimáánu ===-->
=== Syeinimáánu ===
* [[syeinimáánu 8.]]–[[syeinimáánu 12.|12.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui.
* [[syeinimáánu 19.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoh 2026|Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[MetLife Stadium]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja almai jyelgipállueennâmjuávkku|Espanja]] 1–0 ([[jotkâäigi|jä]].).<ref name="aa-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2026/07/20/mm-fiinaal-espanja-lii-vuaittam-jyelgipaalu-maailmmiastarvuoda-2026/|nommâ=MM-fiinaal: Espanja lii vuáittám jyelgipáálu maailmmiäštárvuođâ 2026|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2026-07-30|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2026-07-20}}</ref>
* [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Andy Burnham]] algâttáin [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister]] virgeest.<ref name="gov-uk-burnham">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gov.uk/government/people/andy-burnham|nommâ=Prime Minister, First Lord of the Treasury, Minister for the Civil Service, and Minister for the Union The Rt Hon Andy Burnham MP|almostittem=gov.uk|čujottum=2026-07-30|sitaat=Andy Burnham became Prime Minister on 20 July 2026.|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2026 Peru almoliih vaaljah|Peru presidentvaaljâid]] vuáittám [[Keiko Fujimori]] algâttij [[Peru president|president]] virgeest.<ref name="bbc-crmrkpk9dlno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmrkpk9dlno|nommâ=Peru's new president says military will lead crime operations in emergencies|tahhee= Swaby, Mimi já Lukiv, Jaroslav |almostittem=BBC News|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nhk-world-20260729_05">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260729_05/|nommâ=Keiko Fujimori inaugurated as Peru's president|almostittem=NHK World|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref>
=== Porgemáánu ===
* [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljah|Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljâid]] vuáittám [[kolumbia]]lâš juuriist já politikkár [[Abelardo de la Espriella]] algâttij [[Kolumbia president|president]] virgeest.<ref name="yle-74-20239981">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239981|nommâ=Kolumbian uusi presidentti vannoi virkavalansa mielenosoitusten keskellä|tahhee=Vainio, Juuso|äigimuddo=2026-08-08|čujottum=2026-08-10|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui<!--uárnejuvvoo--> [[Aanaar|Anarist]].
* [[porgemáánu 12.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] oinui<!--uáinoo--> [[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist.
* [[porgemáánu 14.]]–[[porgemáánu 15.|15.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->.
* [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Taažâ kunâgâs]] [[Harald V]] jaamij, já suu alge [[Haakon Magnus]]ist šoodâi Taažâ uđđâ kunâgâs [[Haakon VIII]].<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. [...] Samtidig har landet fått en ny monark. Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref>
=== Čohčâmáánu ===
* [[čohčâmáánu 2.]] peeivi – Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] väljejui [[Eestieennâm täsivääldi president]]in.<ref name="yle-74-20244185">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20244185|nommâ=Ülle Madise valittiin Viron presidentiksi|tahhee=Kooli, Rain|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-09-02|čujottum=2026-09-03|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="err-1610126212">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.err.ee/1610126212/riigikogu-valis-ulle-madise-eesti-jargmiseks-presidendiks|nommâ=Riigikogu valis Ülle Madise Eesti järgmiseks presidendiks|tahhee=Leetna, Merilin|almostittem=ERR|äigimuddo=2026-09-02|čujottum=2026-09-03|kielâ={{et}}}}</ref>
=== Roovvâdmáánu ===
* [[roovvâdmáánu 5.]] peeivi – [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] já [[Georg Nagel]] vuoittii [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2026/summary/|nommâ=Nobel Prize in Physiology or Medicine 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-05|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-c5ev3ypmzly8o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c5ev3ypmzly8o|nommâ=Nobel Prize awarded for revealing inner workings of the brain|almostittem=BBC|tahhee=Roberts, Michelle|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-06|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Francis Halzen]] vuoitij [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2026 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-06|äigimuddo=2026-10-06|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[Henri B. Kagan]] já [[Kenso Soai]] vuoittijn [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/summary/ |nommâ= Nobel Prize in Chemistry 2026 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-07|äigimuddo=2026-10-07|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-c6ly038jg0d4o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c6ly038jg0d4o|nommâ=Chemistry Nobel awarded for solving mystery of life's asymmetry|almostittem=BBC|tahhee=Gill, Victoria já Stallard, Esme |čujottum=2026-10-07|äigimuddo=2026-10-07|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Anne Carson]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2026/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-08|äigimuddo=2026-10-08|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[Navanethem Pillay]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2026/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2026|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2026-10-09|äigimuddo=2026-10-09|kielâ={{en}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi – Eestilâš juuriist [[Ülle Madise]] aalgât<!--algâttij--> [[Eestieennâm täsivääldi president]] virgeest.<ref name="yle-74-20244185"/><ref name="err-1610126212"/>
=== Skammâmáánu ===
* [[skammâmáánu 12.]] peeivi – [[Nils Øivind Helander]] vuoitij [[Kollekielâ|ive 2026 Kollekielâ]].<ref name="sr-1410853">{{Nettikäldee|čujottâs=https://valtioneuvosto.fi/-/1410853/saamen-kielipalkinto-gollegiella-nils-ivind-helanderille?languageId=smn_FI|nommâ=Säämi kielâpalhâšume Kollekielâ Nils Øivind Helanderân|almostittem=Suomâ staatârääđi|äigimuddo=2026-11-11|čujottum=2026-11-11}}</ref>
<!--=== Juovlâmáánu ===
-->
=== [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh ===
*[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Francis Halzen]]<ref name="np-phys-2026"/>
*[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Henri B. Kagan]] já [[Kenso Soai]]<ref name="np-chem-2026"/><ref name="bbc-c6ly038jg0d4o"/>
*[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Anne Carson]]<ref name="np-lit-2026"/>
*[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Navanethem Pillay]]<ref name="np-peace-2026"/>
*[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] já [[Georg Nagel]]<ref name="np-med-2026"/><ref name="bbc-c5ev3ypmzly8o"/>
<!--=== Finlandia-palhâšumeh ===
-->
=== Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn ===
* [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2026]]
* [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2026]]
<!--* [[Videospellâihe 2026|Videospeelah ive 2026]]-->
== Šoddâmeh ==
== Jämimeh ==
* [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[Catherine O’Hara]], kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011806813.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-02-10|čujottum=2026-03-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011894466.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Chuck Norris on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-03-20|čujottum=2026-03-21|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]], syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000012106582.html|nommâ=Eeva Kilpi on kuollut|tahhee=Lauri Silvander, Mikael Mattila|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2026-06-27|čujottum=2026-06-27|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref>
* [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Knut Sivertsen]], pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee já eennâmviljâleijee (š. [[1941]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bodo-begravelsesbyraa.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4564182&set_site_id=725&cat=ads&sign=8b151025ea93f7ac5033dde6b15ad910|nommâ=Annonser for Knut Harry Sivertsen|almostittem=Bodø Begravelsesbyrå|äigimuddo=2026-07-04|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}}}</ref>
* [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Rudolph A. Marcus]], ive [[1992]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1923]])<ref name="np-marcus-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/marcus/facts/ | Nommâ = Rudolph A. Marcus | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="caltech-marcus-2026">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.caltech.edu/about/news/caltech-mourns-the-passing-of-nobel-laureate-rudy-marcus-19232026 | Nommâ = Caltech Mourns the Passing of Nobel Laureate Rudy Marcus (1923–2026) | Almostittem = Caltech | Čujottum = 2026-07-20 | Äigimuddo = 2026-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref>
* [[porgemáánu 14.]] peeivi – [[Yayoi Kusama]], jaapaanlâš taaidâr (š. [[1929]])<ref name="hs-2000012233373">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012233373.html|nommâ=Täplätaiteestaan tunnettu Yayoi Kusama on kuollut|tahhee=Tyystjärvi, Ilona já Karasti, Karla|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-08-27|čujottum=2026-08-31|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Tim Curry]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="hs-2000012233043">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012233043.html|nommâ=Näyttelijä Tim Curry on kuollut | tahhee = Soininen, Ville já Tiikkaja, Samuli |almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-08-26|čujottum=2026-08-31|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Dolly Parton]], ovtâstumstaatâlâš countrylávloo, laavlârähtee já čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="yle-74-20242905">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20242905 | Nommâ = Countryn kuningatar Dolly Parton on kuollut | Tahhee = Tapiola, Paula | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2026-08-25 | Čujottum = 2026-08-25 | Kielâ = {{fi}}}}</ref>
* [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (š. [[1937]])<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref>
* [[roovvâdmáánu 28.]] peeivi – [[Patrick Stewart]], eŋlandlâš čaittâleijee (š. [[1940]])<ref name="hs-2000012376732">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000012376732.html|nommâ=Brittinäyttelijä Sir Patrick Stewart on kuollut | tahhee = Karasti, Karla |almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-10-29|čujottum=2026-10-29|kielâ={{fi}}}}</ref>
* [[skammâmáánu 9.]] peeivi – [[Lenita Airisto]], syemmilâš tiätukirječällee, luvâldâllee, TV-toimâtteijee, finnodâholmooš já diplom-ekonoom (š. [[1937]])<ref name="hs-2000009873198">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000009873198.html|nommâ=Lenita Airisto on kuollut|tahhee=|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-11-09|čujottum=2026-11-09|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20261109143801/https://www.hs.fi/popkulttuuri/art-2000009873198.html|vyerkkejum=2026-11-09|kielâ={{fi}}}}</ref>
== Kalender ==
{{Kalender ihe|2026}}
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:2026|*]]
phdm0evtmolsc1sftkqf0lzatiocg9p
3 (loho)
0
28115
161741
150825
2026-11-10T23:39:33Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161741
wikitext
text/x-wiki
{{Taat artikkâl|muštâl lovvoost 3. Siämmáánommâsii ivveest keejâ siijđo [[3]].}}
{{Luándulâš loho
|loho = 3
|lovloho = 0-9
|kardinaalloho = kulmâ
|oornigloho = kuálmád
|substantiivsuárgus= kuulmiš
|kollektiivsuárgus = kuulmâs
|adverbsuárgus = kulmii
|distributiivlâš = kuulmâi-kuulmâi
|tahheeh = 1, 3
|algâtahheeh = <math>3</math>
|arabialâš = ٣
|armenialâš = Գ
|babylonialâš = 𒐗
|hebrealâš = ג
|jaapaanlâš = 三,弎,叄, 参
|kiinalâš = 三,弎,叄
|kreikkalâš = γ'
|mayalâš = •••
|roomalâš = III
|morse = ... _ _
|binaar = 11
|ternaar = 10
|senaar = 3
|oktaal = 3
|duodesimaal = 3
|heksadesimaal = 3
|vigesimaal = 3
}}
'''3''' ('''kulmâ''') lii [[luándulâš loho]]. Ovdil tom lii loho [[Kyehti (loho)|kyehti]], já ton maŋa puátá loho [[Nelji (loho)|nelji]]. Eres teevstâin ko tieđâlijn teevstâin 3 távjá čálloo pustavijgijn.
== Matematiikist ==
=== Algâlovoin ===
* 3 lii ucemus [[Parâttes loho|parâttes]] algâloho.
* 3 lii [[kiärdusalgâloho]]: <math>2!+1</math>.
* <math>3!-1</math> já <math>3!+1</math> láá kiärdusalgâlovoh.
* 3 lii [[Sophie Germain algâloho]], tastko <math>2 \cdot 3 + 1 = 7</math> já 7 jieš lii meid algâloho.
* 3 lii ucemus [[Fermat algâloho]]: <math>2^{2^0}+1</math>.
* 3 lii ucemus [[Mersenne algâloho]]: <math>2^2-1</math>.
* 3 lii Mersenne algâlovo <math>2^3-1</math> [[eksponent]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://oeis.org/A000043|nommâ=A000043 - OEIS|almostittem=OEIS|čujottum=2025-09-03|kielâ={{en}}}}</ref>
=== Eres ohtâvuođâin ===
[[Tiätuvuárkká:Triangolo-Scaleno.svg|left|thumb|Kulmâhâš]]
* [[Kulmâhâš]] lii [[maaŋgâčievâg]], mast láá kulmâ [[Sijđo (matematiik)|siijđo]] já kulmâ [[Čiehâ|čievâ]].
* 3 lii loho [[Fibonacci lohokuálus|Fibonacci lohokuálusist]].
* 3 lii áinoo [[olesloho]], mii lii [[Neper lovo]] ''e'' já lovo [[Pii (staađâ)|pii]] kooskâst.
* 3 lii áinoo positiivlâš loho, mii lii ovdebái positiivlij [[Olesloho|oleslovoi]] summe ađai <math>1+2 = 3</math>.
* 3 lii áinoo loho, mii lii ovdebái positiivlij oleslovoi [[Kiärdus|kiärdusij]] summe ađai <math>1!+2! = 3</math>.
* Monnii lovo kuálmád [[pooteens]] kočoduvvoo ton lovo [[Kuđâhâš|kuđâhâžžân]].
{{clear|left}}
== Luándutiettuin ==
[[Tiätuvuárkká:3D_coordinate_system.svg|thumb|right|[[Fysikaallâš saijaavuotâ]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://satni.uit.no/termwiki/index.php?title=Luonddudie%C4%91a_ja_matematihkka:saijaavuot%C3%A2|nommâ=Luonddudieđa ja matematihkka:saijaavuotâ - TermWiki|almostittem=satni.uit.no|čujottum=2025-09-03|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> lii kuulmâuulâtlâš.]]
* [[Fysikaallâš saijaavuotâ]] lii kuulmâuulâtlâš.
* [[Aatoom|Atomist]] láá kuulmâlágáneh uásih: [[Prootoon|protoneh]], [[neutroneh]] já [[Elektron|elektroneh]].
* [[Litium]] [[Oornigloho (kemia)|oornigloho]] [[Ráiđulâš vuáhádâh|ráiđulii vuáháduvvâst]] lii 3.
* [[Vety]]-3 ađai tritium lii vety epistäđis [[isotoop]].
* [[Helium]]-3 lii helium stäđis isotoop.
* Litium-6 lii litium stäđis isotoop, mon neutroonloho lii 3.
* [[Eennâmpállu]] lii [[Piäiváškodde|Piäiváškode]] kuálmád [[plaaneet]].
== Eres soojijn ==
[[Tiätuvuárkká:Theodoor_Rombouts_The_Denial_of_Saint_Peter.jpg|thumb|left|[[Theodoor Rombouts]] ive 1789 máálám tavlu, mast Piättâr kieldij [[Jeesus]] kulmii]]
* [[Njuhčâmáánu]] lii [[gregoriaanlâš kalender|gregoriaanlii]] já [[juliaanlâš kalender|juliaanlii kalender]] mield ive kuálmád mánuppaje.
* 3 lii Häme sundenummeer Suomâ [[Telekuávlu|telekuávluin]].
* [[Radioamatöör|Radioamatöörij]] [[Koččommerkkâ|koččommeerhâin]] 3 lii pirrâdâhnummeer ovdii Häme lääni kuávlust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://oh3tr.fi/suomi/kurssi/ra-maaraykset.pdf|nommâ=Radioamatöörimääräykset|almostittem=Tampereen teekkarien radiokerho|čujottum=2025-09-03|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250131110825/https://oh3tr.fi/suomi/kurssi/ra-maaraykset.pdf|vyerkkejum=2025-01-31}}</ref>
* Christian Jürgensen Thomsen iävtuttij, ete [[ovdâhistorjá]] puávtáččij jyehiđ kuulmâ [[Äigipaje|äigipajan]]: [[Keđgiäigi|keđgi]]-, [[Pronssiäigi|pronssi]]- já [[Ryevdipaje|ryevdipajan]].
* [[Ristâosko|Ristâooskon]] kulá [[Pase kulmâvuotâ]].
* [[Luukas evangelium]] mield Piättâr kieldij [[Jeesus]] kulmii.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Andersson, Karin, Wernolf, Inga, Østh, Lisa|Nommâ=Párnáá ráámmát|Ihe=2010|Pittá=Piättâr piättá Jeesus|Sijđo=211|Almostittemsaje=Helsig|Almostittee=Lasten Keskus|Isbn=978-951-627-881-3|Čujottum=2025-09-03|Jurgâleijee=[[Ilmari Mattus]]}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://kirkkokasikirja.fi/isaam/inarievkirja.pdf|nommâ=3. Kirkkoive pasepeeivijd evangeliumteevstah|almostittem=EVL|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čielgiittâs=s. 78|čujottum=2025-09-03}}</ref>
* DVD-kuávlukoodi 3 lii aanoost [[Maadânuorttâ-Aasia|Maadânuorttâ-Aasiast]] já [[Maadâ-Korea|Maadâ-Koreast]].
* [[Euroopmaađij]] E3 lii maađij [[Ranska|Ranskaast]].
* [[Váldumaađij 3]] lii maađij [[Helsig]] já [[Vaasa]] kooskâst.
* ''[[3 (EP)|3]]'' lii [[Teksti-TV 666]] EP-skiärru.
* ''[[03]]'' lii syemmilii lávloo [[Kirsi Ranto]] kuálmád album, mii almostui ive [[2003]].
* Ovdâlabdos ''tri-'' meerhâš kuulmâ ei. tagarijn saanijn ko [[triathlon]], [[trilogia]] já [[trio]].
== Fáádást eres soojijn ==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:Luánduliih lovoh]]
hmamy38ccdemk9njosouwt884wkerdr
Ive 2022 sämikielâlâš muusik
0
30593
161747
158617
2026-11-11T01:32:11Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161747
wikitext
text/x-wiki
'''Ive 2022 sämikielâlâš muusik''' -sijđo kieđâvuš muusik, mii almostui mon peri [[sämikielah|sämikielân]] ive [[2022]].
<!--== Anarâškielân ==
=== Singleh ===
=== EP:h ===
=== Albumeh ===
-->
<!--== Nuorttâlâškielân ==
=== Singleh ===
=== EP:h ===
=== Albumeh ===
== Juulevsämikielân ==
=== Singleh ===
=== EP:h ===
=== Albumeh ===
-->
== Ummeesämikielân ==
=== Singleh ===
* [[Katarina Barruk]] – ''[[Dállie]]''
* Katarina Barruk – ''[[Jïmmatje]]''
<!--=== EP:h ===-->
=== Albumeh ===
* [[Katarina Barruk]] – ''[[Ruhttuo]]''
<!--
== Maadâsämikielân ==
=== Singleh ===
=== EP:h ===
=== Albumeh ===
== Pittáámsämikielân ==
=== Singleh ===
=== EP:h ===
=== Albumeh ===
-->
== Orjâlâškielân ==
=== Singleh ===
* [[Solju]] – ''[[Oassi Mus]]''
=== EP:h ===
* [[Jezebro]] – ''[[Jálddudit eahkedis]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://populappi.rovaniemi.fi/records/view/4243|nommâ=Jálddudit Eahkedis|almostittem=Populappi|čujottum=2026-08-07|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260807205151/https://populappi.rovaniemi.fi/records/view/4243|vyerkkejum=2026-08-07}}</ref>
=== Albumeh ===
* [[Gabba]] – ''[[Gabba (ive 2022 album)|Gabba]]''<ref name="spotify-1URPmv9jVZRqJm4oApoUCn">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/1URPmv9jVZRqJm4oApoUCn| Nommâ = Gabba | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-08-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="discogs-22810436">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.discogs.com/release/22810436 | Nommâ = Gabba (12) – Gabba | Almostittem = Discogs | Čujottum = 2026-08-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref>
* [[Solju]] – ''[[Uvjamuohta]]''
== Maŋgáid kieláid ==
=== Singleh ===
* [[Amoc]] x [[Ailu Valle]] – ''[[Steehlaž kååvas]]'' (fáárust [[Hildá Länsman]] já [[Heidi Gauriloff]])<ref>{{Uásikäldee|Nommâ=AMOC x Ailu Valle ft. Hildá Länsman & Heidi Gauriloff - Steehlaž kååvas|Ihe=17.06.2022|Kietâčällee=|Čujottum=18.6.2026|www=https://www.youtube.com/watch?v=empMKZzJWjo}}</ref>
<!--=== EP:h ===-->
=== Albumeh ===
* ''[[Sámi Grand Prix 2022 (album)|Sámi Grand Prix 2022]]''<ref name="spotify-594snUiHaU8FMea9LEF5Ke">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://open.spotify.com/album/594snUiHaU8FMea9LEF5Ke | Nommâ = Sámi Grand Prix 2022 | Almostittem = Spotify | Čujottum = 2026-06-19 | Kielâ = {{en}}}}</ref>
==Käldeeh==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{Sämikielâlâš muusik}}
[[Luokka:Ive 2022 muusik|* sämikielâlâš muusik]]
[[Luokka:Sämikielâlâš muusik ive mield|2022]]
[[Luokka:Sämimuusik ive mield|2022]]
jtjgck5l4bokr59lu2l5ci5hc1ihe4o
Knut Sivertsen
0
30890
161749
157821
2026-11-11T02:42:29Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161749
wikitext
text/x-wiki
'''Knut Harry Sivertsen''' ([[čohčâmáánu 26.]] peeivi [[1941]] – [[syeinimáánu 1.]] peeivi [[2026]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bodo-begravelsesbyraa.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4564182&set_site_id=725&cat=ads&sign=8b151025ea93f7ac5033dde6b15ad910|nommâ=Annonser for Knut Harry Sivertsen|almostittem=Bodø Begravelsesbyrå|äigimuddo=2026-07-04|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}}}</ref>) lâi pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee, kirječällee já eennâmviljâleijee.
== Pargo ==
* [[2009]] – ''Det hendte i fjellene: noen historier fra pitesamisk område i Norge''<ref name="finna-sivertsen-933435">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.933435 |nommâ= Det hendte i fjellene : noen historier fra pitesamisk område i Norge |almostittem= Finna |čujottum=2026-07-06|kielâ ={{se}}}}</ref>
* [[2013]] – ''Skinnstøvel-Jonas og vennene hans: eventyr fra pitesamisk område''<ref name="finna-sivertsen-1162240">{{Nettikäldee|čujottâs= https://www.finna.fi/Record/lapinkirjasto.1162240 |nommâ= Skinnstøvel-Jonas og vennene hans : eventyr fra pitesamisk område |almostittem= Finna |čujottum=2026-07-06|kielâ ={{se}}}}</ref>
* [[2014]] – ''Spor fra forgangen tid: dokumentasjon av tilstedeværelse i skog''<ref name="biblioteksøk-841781">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=841781|nommâ=Spor fra forgangen tid : dokumentasjon av tilstedeværelse i skog|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20261008224304/https://bibsok.no/?tnr=841781|vyerkkejum=2026-10-08}}</ref>
* [[2020]] – ''Er det mer mellom himmel og jord enn hva mange tror: underlige historier''<ref name="biblioteksøk-907185">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=907185|nommâ=Er det mer mellom himmel og jord enn hva mange tror : underlige historier|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20261009155139/https://bibsok.no/?tnr=907185|vyerkkejum=2026-10-09}}</ref>
* [[2024]] – ''Samiske kulturminner: et utvalg av registrerte kulturminner i Beiarn og Saltfjellet'', oovtâst [[Toril Sivertsen]]áin<ref name="biblioteksøk-185533">{{Nettikäldee|čujottâs=https://bibsok.no/?tnr=185533|nommâ=Samiske kulturminner : et utvalg av registrerte kulturminner i Beiarn og Saltfjellet|almostittem=Biblioteksøk|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20261008224619/https://bibsok.no/?tnr=185533|vyerkkejum=2026-10-08}}</ref>
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
{{DEFAULTSORT:Sivertsen, Knut}}
[[Luokka:Ive 1941 šoddâmeh]]
[[Luokka:Ive 2026 jämimeh]]
[[Luokka:Pittáámsämmiliih]]
[[Luokka:Sämmiliih kirječälleeh]]
bauww65dcr3ek7amn9empw30a8tdsap
Jezebro
0
31054
161748
158618
2026-11-11T02:26:18Z
InternetArchiveBot
952
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
161748
wikitext
text/x-wiki
{{Musikkár
| nommâ = Jesse Ruokolainen
| kove = Jeze_wiki-1.png
| šoddâmäigi = [[juovlâmáánu 24.]] peeivi [[2003]]
| šoddâmsaje =
| jáámmám =
| hävdi =
| aalmugjeessânvuotâ =
| artistnommâ = Jezebro
| lávlumkielah = [[pajekielâ]], [[eŋgâlâskielâ]]
| aktiivlâžžân = 2019–<ref name="kaltio-5-25">{{Lostâkäldee|Almostittem=Kaltio|Äigimuddo=2025-05|Tahhee=Jouste, Marko|Paječaalâ=Stereotiippaid biepmakeahttá|Ihe=2025|Nummeer=5|www=https://kaltio.fi/stereotiippaid-biepmakeahtta/|Čujottum=2026-08-07|Kielâ={{se}}}}</ref>
| genreh = [[hiphop]]
| čuojânâsah =
| muusikjuávhuh =
| skiärrufinnodâh =
| palhâšumeh =
| vaanhimeh =
| pelikyeimi =
| párnááh =
| nommâčáálus =
| päikkisijđo =
}}
'''Jesse Ruokolainen''', artistnoomáin '''Jezebro''', (š. [[juovlâmáánu 24.]] peeivi [[2003]]) lii orjâlâš ráppájeijee, kote ráppáá [[orjâlâškielâ]]n já [[suomâkielâ]]n.
== Diskografia ==
=== Studioalbumeh ===
* [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|2026]] – ''[[Sábmái]]''<ref name="yle-74-20239715">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239715|nommâ=Jezebro vuossâmuš album muštâl nuorâ sämmilii jurduin já fiäránijn|tahhee=Seurujärvi, Sáárákáisá|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2026-08-06|čujottum=2026-08-07}}</ref>
=== EP-skiäruh ===
* [[2020]] – ''[[XIV// (Yungmiqu já Jezebro album)|XIV//]]'' oovtâst [[Yungmiqu]]in
* [[Ive 2022 sämikielâlâš muusik|2022]] – ''[[Jálddudit eahkedis]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://populappi.rovaniemi.fi/records/view/4243|nommâ=Jálddudit Eahkedis|almostittem=Populappi|čujottum=2026-08-07|kielâ={{fi}}|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20260807205151/https://populappi.rovaniemi.fi/records/view/4243|vyerkkejum=2026-08-07}}</ref>
=== Singleh ===
* [[2020]] – ''Hoerror 404'' oovtâst [[Yungmiqu]]in
* [[2020]] – ''Mana neavrai (Vitun Ämmä)'' oovtâst [[Yungmiqu]]in
* [[2020]] – ''Gos lippis'' oovtâst [[Yungmiqu]]in já [[Ailu Valle]]in
* [[2023]] – ''Cokka gávtti!'' oovtâst [[Yungmiqu]]in
===Nurâldâhskiäruh===
* [[2023]] – ''[[Sámi Grand Prix 2023 (album)|Sámi Grand Prix 2023]]'', pittáin ''Cokka gávtti!'' oovtâst [[Yungmiqu]]in
==Fáádást eres soojijn==
{{Commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh}}
[[Luokka:Jezebro|*]]
8k1uf48uzfbbejd44wyvoce501md892
Sámi Grand Prix 2018
0
31323
161734
2026-11-10T12:32:41Z
Yupik
23
Uđđâ sijđo: '''Sámi Grand Prix 2018''' lâi [[Sámi Grand Prix]] -juoigâm- já lávlumkišto, mon [[Säämi muusikfestivaal]] -servi ornij [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln lávurduv [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi 2018 pessijâšmarkkânij ääigi.<ref name="yle-10019140">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-10019140 | Nommâ = Sáhkabihtážat Yle Sámis: Dál sáhttá almmuhit iežas SGP:i ja Lappi rájáid rasttildedje ollusat | Tahhee = Paltto, Anni-Saara já...
161734
wikitext
text/x-wiki
'''Sámi Grand Prix 2018''' lâi [[Sámi Grand Prix]] -juoigâm- já lávlumkišto, mon [[Säämi muusikfestivaal]] -servi ornij [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln lávurduv [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi 2018 pessijâšmarkkânij ääigi.<ref name="yle-10019140">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-10019140 | Nommâ = Sáhkabihtážat Yle Sámis: Dál sáhttá almmuhit iežas SGP:i ja Lappi rájáid rasttildedje ollusat | Tahhee = Paltto, Anni-Saara já Torikka, Xia | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2018-01-12 | Čujottum = 2026-11-10 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Tot lâi 29. tohe, ko kišto uárnejui. Juoigâmuási vuoitij orjâlâš [[Hans Ole Eira]] [[juáigus|olmoošjuáigusáin]] ''Mina Helene'', já lávlumuási vuoitij maadâsämmilâš lávloo [[Inger Karoline Gaup]] pittáin ''Oahppan lean''. Čohčâmáánust kišto maŋa [[DAT]] almostitij njuolgist [[muusikpalvâlus]]sáid neetist [[Sámi Grand Prix 2018 (album)|nurâldâhskiäru]], mii siskeeld puoh uásálistei pittáid.
== Tábáhtussaje ==
Sámi Grand Prix 2018 uárnejui [[Báktehárji]]st [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln.<<ref name="yle-10019140"/> Tobbeen [[Sámi Grand Prix]] -kištoh láá uárnejum ovdil-uv.
== Formaat ==
Ovdebij iivij náál kištoost lijjii kyehti uási: juoigâmuási já lávlumuási. Kiišton puovtij uásálistiđ, jis pittá lâi monnii [[Sämikielah|sämikielân]] ige tot lamaš ovdil almostum.
== Áillohaš-muusikpalhâšume ==
Ive 2018 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] vuoitij [[Sara Marielle Gaup Beaska]]<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}</ref><ref name="nrk-gaup-aillohas">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://www.nrk.no/sapmi/oa__ui-ailloha_-musihkkabalkka_umi-1.13987097 | Nommâ = Oaččui Aillohaš musihkkabálkkašumi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2018-03-31 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref>
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{Sámi Grand Prix -kištoh}}
[[Luokka:Sámi Grand Prix 2018|*]]
ik0kchf8staldcygdkg35o9i5qpfz95
161735
161734
2026-11-10T12:36:55Z
Yupik
23
/* Tábáhtussaje */
161735
wikitext
text/x-wiki
'''Sámi Grand Prix 2018''' lâi [[Sámi Grand Prix]] -juoigâm- já lávlumkišto, mon [[Säämi muusikfestivaal]] -servi ornij [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln lávurduv [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi 2018 pessijâšmarkkânij ääigi.<ref name="yle-10019140">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-10019140 | Nommâ = Sáhkabihtážat Yle Sámis: Dál sáhttá almmuhit iežas SGP:i ja Lappi rájáid rasttildedje ollusat | Tahhee = Paltto, Anni-Saara já Torikka, Xia | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2018-01-12 | Čujottum = 2026-11-10 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Tot lâi 29. tohe, ko kišto uárnejui. Juoigâmuási vuoitij orjâlâš [[Hans Ole Eira]] [[juáigus|olmoošjuáigusáin]] ''Mina Helene'', já lávlumuási vuoitij maadâsämmilâš lávloo [[Inger Karoline Gaup]] pittáin ''Oahppan lean''. Čohčâmáánust kišto maŋa [[DAT]] almostitij njuolgist [[muusikpalvâlus]]sáid neetist [[Sámi Grand Prix 2018 (album)|nurâldâhskiäru]], mii siskeeld puoh uásálistei pittáid.
== Tábáhtussaje ==
Sámi Grand Prix 2018 uárnejui [[Báktehárji]]st [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln.<ref name="yle-10019140"/> Tobbeen [[Sámi Grand Prix]] -kištoh láá uárnejum ovdil-uv.
== Formaat ==
Ovdebij iivij náál kištoost lijjii kyehti uási: juoigâmuási já lávlumuási. Kiišton puovtij uásálistiđ, jis pittá lâi monnii [[Sämikielah|sämikielân]] ige tot lamaš ovdil almostum.
== Áillohaš-muusikpalhâšume ==
Ive 2018 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] vuoitij [[Sara Marielle Gaup Beaska]]<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}</ref><ref name="nrk-gaup-aillohas">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://www.nrk.no/sapmi/oa__ui-ailloha_-musihkkabalkka_umi-1.13987097 | Nommâ = Oaččui Aillohaš musihkkabálkkašumi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2018-03-31 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref>
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{Sámi Grand Prix -kištoh}}
[[Luokka:Sámi Grand Prix 2018|*]]
09i6y72iww915hbwyjeyu1rmwyt03nr
161736
161735
2026-11-10T13:37:56Z
Yupik
23
/* Áillohaš-muusikpalhâšume */
161736
wikitext
text/x-wiki
'''Sámi Grand Prix 2018''' lâi [[Sámi Grand Prix]] -juoigâm- já lávlumkišto, mon [[Säämi muusikfestivaal]] -servi ornij [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln lávurduv [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi 2018 pessijâšmarkkânij ääigi.<ref name="yle-10019140">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/3-10019140 | Nommâ = Sáhkabihtážat Yle Sámis: Dál sáhttá almmuhit iežas SGP:i ja Lappi rájáid rasttildedje ollusat | Tahhee = Paltto, Anni-Saara já Torikka, Xia | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2018-01-12 | Čujottum = 2026-11-10 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Tot lâi 29. tohe, ko kišto uárnejui. Juoigâmuási vuoitij orjâlâš [[Hans Ole Eira]] [[juáigus|olmoošjuáigusáin]] ''Mina Helene'', já lávlumuási vuoitij maadâsämmilâš lávloo [[Inger Karoline Gaup]] pittáin ''Oahppan lean''. Čohčâmáánust kišto maŋa [[DAT]] almostitij njuolgist [[muusikpalvâlus]]sáid neetist [[Sámi Grand Prix 2018 (album)|nurâldâhskiäru]], mii siskeeld puoh uásálistei pittáid.
== Tábáhtussaje ==
Sámi Grand Prix 2018 uárnejui [[Báktehárji]]st [[Kuovdâkiäinu]]st [[Taažâ]] peln.<ref name="yle-10019140"/> Tobbeen [[Sámi Grand Prix]] -kištoh láá uárnejum ovdil-uv.
== Formaat ==
Ovdebij iivij náál kištoost lijjii kyehti uási: juoigâmuási já lávlumuási. Kiišton puovtij uásálistiđ, jis pittá lâi monnii [[Sämikielah|sämikielân]] ige tot lamaš ovdil almostum.
== Áillohaš-muusikpalhâšume ==
Ive 2018 [[Áillohaš-muusikpalhâšume]] vuoitij [[Sara Marielle Gaup Beaska]].<ref name="nrk-1.2147094">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/sami-grand-prix-leksikon-1.2147094 | Nommâ = Hvem-Hva-Når om Sámi Grand Prix - 2018| Tahhee = Hætta, Wenche Marie | Almostittem = NRK Sápmi | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 29.3.2007 | Čujottum = 30.1.2022 | Kielâ = {{no}} já {{se}}}}</ref><ref name="nrk-gaup-aillohas">{{Nettikäldee | Čujottâs =https://www.nrk.no/sapmi/oa__ui-ailloha_-musihkkabalkka_umi-1.13987097 | Nommâ = Oaččui Aillohaš musihkkabálkkašumi | Almostittem = NRK Sápmi | Äigimuddo = 2018-03-31 | Čujottum = 2021-04-05 | Kielâ = {{se}}}}</ref>
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
{{Sámi Grand Prix -kištoh}}
[[Luokka:Sámi Grand Prix 2018|*]]
06ild97r7i7yt65hcmsszu0t2wkdcye
Wikipedia:Oho artikkâl/49 (2026)
4
31324
161737
2026-11-10T16:11:20Z
Taivo
3842
Uđđâ sijđo: [[Tiätuvuárkká:Petrus Dahlin 2010-09-26 001 (page 1 crop).tiff|left|160px|Petrus Dahlin (2010)]] '''[[Petrus Dahlin|John ''Petrus'' Dahlin]]''' (š. [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1964]] Umeå, Ruotâ) lii ruátálâš art director já kirječällee, kii čáálá párnái- já nuorâikiirjijd [[Ruotâkielâ|ruotâkielân]]. Dahlinist láá lamaš kyehti parallelkarrieer: nubbe párnáid já nuoráid uáivildum kiirjij čällen já nubbe art directorin máinustoimâttu...
161737
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Petrus Dahlin 2010-09-26 001 (page 1 crop).tiff|left|160px|Petrus Dahlin (2010)]]
'''[[Petrus Dahlin|John ''Petrus'' Dahlin]]''' (š. [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1964]] Umeå, Ruotâ) lii ruátálâš art director já kirječällee, kii čáálá párnái- já nuorâikiirjijd [[Ruotâkielâ|ruotâkielân]].
Dahlinist láá lamaš kyehti parallelkarrieer: nubbe párnáid já nuoráid uáivildum kiirjij čällen já nubbe art directorin máinustoimâttuvvâst. Kuábbáá pargoost sun ferttee leđe utkáá já kavnâđ kreatiivlâš ideaid já kevttiđ taid mielâkiddiivái vuovijgijn puohlágánij čuolmâi-uv čuávdimân. Ton lasseen ferttee uážžuđ ulmuid kiäsuttuđ tagarijn aašijn, main sij iä lamaš veltihánnáá perustum ovdil.
1980-lovvoost Dahlin sáárgui ráiđukuuvijd jieijâs já eres ulmui [[fanzine]]-lostáid. Távjá sun lii porgâm oovtâst sárgoo Magnus Jonasonáin.
pllcc37vg13gatr3jv37cgz7gd9tkg1
161738
161737
2026-11-10T16:15:11Z
Taivo
3842
161738
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Petrus Dahlin 2010-09-26 001 (page 1 crop).tiff|left|160px|Petrus Dahlin (2010)]]
'''[[Petrus Dahlin|John ''Petrus'' Dahlin]]''' (š. [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi [[1964]] Umeå, Ruotâ) lii ruátálâš art director já kirječällee, kii čáálá párnái- já nuorâikiirjijd [[Ruotâkielâ|ruotâkielân]].
Dahlinist láá lamaš kyehti parallelkarrieer: nubbe párnáid já nuoráid uáivildum kiirjij čällen já nubbe art directorin máinustoimâttuvvâst. Kuábbáá pargoost sun ferttee leđe utkáá já kavnâđ kreatiivlâš ideaid já kevttiđ taid mielâkiddiivái vuovijgijn puohlágánij čuolmâi-uv čuávdimân. Ton lasseen ferttee uážžuđ ulmuid kiäsuttuđ tagarijn aašijn, main sij iä lamaš veltihánnáá perustum ovdil.
1980-lovvoost Dahlin sáárgui ráiđukuuvijd jieijâs já eres ulmui [[fanzine]]-lostáid.
Dahlin čaalij suu vuossâmuu kirje, ko suu alge ij paittum moonnâđ uáđđiđ. Sun smietâstij, mondiet párnááh iä nohháád nuuvt jotelávt ko laampuid puáhtá časkâdiđ. Tast šoodâi suu vuossâmuš kirje, ''Godnatt Lampan'' ({{k-smn|Uáđi pyereest, lamppu}}), mii almostui ive 2004.
rjopckaef5i8srogq4rycrhza7ovfhk
Grace Patricia Kelly
0
31325
161739
2026-11-10T16:17:37Z
Taivo
3842
#REDIRECT [[Grace Kelly]]
161739
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Grace Kelly]]
rh6zrc09whxydstbkrupibl49dd1lps