Wikipedia snwiki https://sn.wikipedia.org/wiki/Peji_Rekutanga MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 10336 115019 47105 2026-11-11T20:50:10Z JayMezza 20555 /* Mamwe Mazwi */ Fixed content 115019 wikitext text/x-wiki [[File:Anthracologie-exemple.jpg|thumb|250px]] Nhengo dzose dzezvinhu zvinorarama dzakaumbwa ne'''nyere''' (cells) dzinova ndidzo zvikamu zvidukusa zvinokwanisa kuita mabasa anoraramisa zvinhu zvipenyu. Kune marudzi akawanda e'''nyere''' ane mabasa akasiyana uye zvimiro zvakasiyana. '''Nyere''' dzinonyanya kutaurwa i[[nyerehadzi]] ne[[nyererume]] dze[[mhuka]] kana [[madzinde]]. Mudzimai paanobata pamuviri [[nyererume]] inowanikwa mu[[huronyo]] inenge yabatana ne[[nyerekadzi]] inosvinwa kubva kumunhukadzi kamwe pamwedzi. Panonyengana nyere mbiri idzi ndipo panovamba hupenyu hwemunhu mu[[chibereko]] chemunhukadzi. Mururimi rweChiShona chipenyu chinoumbwa panobatana nyere mbiri idzi tichati chinonzi [[chipandamwana]] '''zygote'''. Shoko rokuti [[Nyere_(Dzezvipenyu)|Nyere]] rinowanikwa panotaurwa [[chizinga]] chinorongerwa [[huchi]] ne[[nyuchi]] - '''cell of a honeycomb'''. Chizinga chehuchi chine nyere dzine chiumbiko chakaita [[gonyanhanhatu]] '''(hexagon)'''. Kuumbwa kwakaitwa chizinga nekubatana kwenyere dziri pachiri kunoda kufanana nekuumbwa kwakaitwa nhengo dzemuviri dzichibatanidza nyere dzakatsaukana. ===Mamwe Mazwi=== *[[Shomwe yeNyere]] (Cell Nucleus). *[[Tsatsimuvara]] (Chromosomes). Izwi iri rakaumbwa nezvikamu zviviri zvinoti '''tsatsi''' uye [[muvara]]. Izwi rokuti '''tsatsi''' (small buch) rinoreva katsumbu kadiki kakadai semaruva. Izwi rokuti '''muvara''' (dye, colour) rinoreva rudzi rweruvara. Nyanzvi dze[[Hurapi]] dzinoshandisa mukando (dye) wemhando dzakasiyana kuti dzikwanise kutsauranisa nhengo dzemuviri nechinangwa chokuziva nhengo dzine hutano nedzisina. Zvakaonekwa kuti [[tsatsimuvara]] dzinokasira kugashira nokunwira mhando dzemikando inoshandiswa ku'''Laboratory''' - ndiko kusaka zita iri rakapiwa. Izwi rokuti '''Chromosome''' rakaumwa nezvikamu zviviri zvinoti: chroma (kureva colour) uye soma (kureva body) - tabatanidza zvodudza ''coloured body''. *[[Mabari]] (genes) iri shoko riri kushandiswa kufanoturikira chinonzi '''genes''' ku[[English]]. Mbara inhengo dzinowanikwa pa'''shomwe yenyere''', dziri idzo dzinotakura kana kupirikira [[nhaka yemuropa]] raBaba naAmai vemunhu. [[File:Spermatozoa-human-3140x.jpg|thumb]] [[Category:Chezvipenyu]] j8vcg9byylwf47c2tl2lyyms3emnlqx 0 14296 115020 113153 2026-11-11T21:10:58Z JayMezza 20555 /* */ Fixed punctuation 115020 wikitext text/x-wiki '''Bari''' (kureva ''gene'' mu[[Chingezi]]) pauwandu anonzi '''mabari''', remuchidzidzo che[[ruambamhenyu]] inhengo inowanikwa mu[[Shomwe yeNyere|shomwe ye nyere]] (mu[[Chingezi]] c''ell nucleus''), inopereka [[mabvumbo]] kubva kuna Baba na Amai vemunhu. Mabari inhangande dzinotakura mashoko e[[mabvumbo]] e[[ropa]] rechinhu chose chinorarama, uye inhengo dze[[ungaruvara]]. Panoitika [[Kuberekana kwe nyengo|Ruberekano rwe nyengo]] (''kureva'' sexual reproduction), bari rechirume rinosangana nebari rechikadzi kuti pachivamba kuumbwa mwaMabari[[Mabari|bari]] ndiwo anotsetsenura zvinhu zvinosanganisi[[Ruvara rweMaziso|ruvara rwe maziso]][[Ruvara rwemaziso|zi]], [[Mipanda yeRopa|mipanda ye ropa]], [[Mipanda yeropa|ropa]], [[Ruvara rweGanda|ruvara rwe ganda]]<nowiki/>an[[Ruvara rweVhudzi|ruvara rwe vhudzi]][[Ruvara rwevhudzi|udzi]]; zvichingodaro. Asi nyanzvi dzinoti hunhu hwemunhu hautonnemabarie ne'''mabari''' ari pamunhuk == Kupiwa kwe Zita == Izwi rokuti '''mabari''' riri kutodzaniswa nez'''[[kubarika]]'''- [[to spark]]. Saka '''mabari''' i[[nhangande]] dze[[nhakaropa]] (units of inheritance) dzinobarika kubva ku aa baba naAmai vemunhu dzichinoumba muviri wemwana. * Kuparira ('''engender'''; trigger; provoke; cause or give rise to a feeling, situation or condition). == Mamwe Mazwi == Mazwi e[[English]] achada kuturikirwa anosanganisira: '''generic, genome, genomics, genetics, geneticist, genealogy'''. * [[Mabari]] (gene/s). * [[Ruambavabari]] (n. genetics) * [[Muambavabari]] (geneticist) * [[Ubarikire]] (adj. genetic) * [[Runyamabari]] (geneticism - belief that all human traits arise from genes). * [[Mbari]] (genus) * [[Ubare]] (gender) * [[Unenavabari]], (Genealogy). * [[Ungamabari]] (Genome a full set of chromosomes; all the inheritable traits of an organism).?? * [[Mbungamabari]]?? (Genomics study of the structure, function, evolution, and mapping of genomes)?? * [[Nhakaropa]] kana [[mabvumbo]] emu[[ropa]] (heredity). Tarisai chinyorwa chinonzi [[mabvumbo]]. * [[Bodzi]], [[chibodzi]], [[mbodzwa]], [[chibodzwa]] (one, single, unit). * [[Ubvo|Chibarinye]] (individual characteristic, nature of a thing or person) zvinoreva [[maberekerwo]] kana [[chizvarirwo]] takanangana nezvimaitiro kana zvinoonekwa pamunhu, chinhu kana mhuka. == Mitauro yeAfrika == * [[Giryama]] inoti '''Mabarii''' (kin, kindred - one's family & relations) kureva [[mhuri]] nehama. * [[VaDigo]] vanoti '''mabaro''' (habits, characteristics) vachireva [[musambo]] wemunhu. * [[VaMambwe]] vanoti '''cisilano''' (heredity, an inherited quality - good or bad) kureva [[chisiyirano]]. * [[Lozi]] inoti '''-yambula''' (to inherit the character of one's parents) kureva kugashira [[Chiviri chemunhu|chiviri]] chevabereki. *[[Fwe]] inoti '''rubare''' kana m-bare (n. a single seed, pip) kureva [[mhodzi]] imwe. [[Category:Ruambamhenyu]] [[Category:Mabari]] [[Category:Ruchenzanwa]] [[Category:Ruambamhenyu rwechimorekuru]] 0jxsmjvmc0e8snpv93vgr6lvn9m9ou1 115021 115020 2026-11-11T21:13:22Z JayMezza 20555 /* */ Punctuation correction 115021 wikitext text/x-wiki '''Bari''' (kureva ''gene'' mu[[Chingezi]]) pauwandu anonzi '''mabari''', remuchidzidzo che[[ruambamhenyu]] inhengo inowanikwa mu[[Shomwe yeNyere|shomwe ye nyere]] (mu[[Chingezi]] c''ell nucleus''), inopereka [[mabvumbo]] kubva kuna Baba na Amai vemunhu. Mabari inhangande dzinotakura mashoko e[[mabvumbo]] e[[ropa]] rechinhu chose chinorarama, uye inhengo dze[[ungaruvara]]. Panoitika [[Kuberekana kwe nyengo|Ruberekano rwe nyengo]] (''kureva'' sexual reproduction), bari rechirume rinosangana nebari rechikadzi kuti pachivamba kuumbwa mwana. [[Mabari|bari]] ndiwo anotsetsenura zvinhu zvinosanganisira [[Ruvara rweMaziso|ruvara rwe maziso]][[Ruvara rwemaziso|zi]], [[Mipanda yeRopa|mipanda ye ropa]], [[Mipanda yeropa|ropa]], [[Ruvara rweGanda|ruvara rwe ganda]]<nowiki/>an[[Ruvara rweVhudzi|ruvara rwe vhudzi]][[Ruvara rwevhudzi|udzi]]; zvichingodaro. Asi nyanzvi dzinoti hunhu hwemunhu hauneyi ne'''mabari''' ari pamunhu. == Kupiwa kwe Zita == Izwi rokuti '''mabari''' riri kutodzaniswa nez'''[[kubarika]]'''- [[to spark]]. Saka '''mabari''' i[[nhangande]] dze[[nhakaropa]] (units of inheritance) dzinobarika kubva ku aa baba naAmai vemunhu dzichinoumba muviri wemwana. * Kuparira ('''engender'''; trigger; provoke; cause or give rise to a feeling, situation or condition). == Mamwe Mazwi == Mazwi e[[English]] achada kuturikirwa anosanganisira: '''generic, genome, genomics, genetics, geneticist, genealogy'''. * [[Mabari]] (gene/s). * [[Ruambavabari]] (n. genetics) * [[Muambavabari]] (geneticist) * [[Ubarikire]] (adj. genetic) * [[Runyamabari]] (geneticism - belief that all human traits arise from genes). * [[Mbari]] (genus) * [[Ubare]] (gender) * [[Unenavabari]], (Genealogy). * [[Ungamabari]] (Genome a full set of chromosomes; all the inheritable traits of an organism).?? * [[Mbungamabari]]?? (Genomics study of the structure, function, evolution, and mapping of genomes)?? * [[Nhakaropa]] kana [[mabvumbo]] emu[[ropa]] (heredity). Tarisai chinyorwa chinonzi [[mabvumbo]]. * [[Bodzi]], [[chibodzi]], [[mbodzwa]], [[chibodzwa]] (one, single, unit). * [[Ubvo|Chibarinye]] (individual characteristic, nature of a thing or person) zvinoreva [[maberekerwo]] kana [[chizvarirwo]] takanangana nezvimaitiro kana zvinoonekwa pamunhu, chinhu kana mhuka. == Mitauro yeAfrika == * [[Giryama]] inoti '''Mabarii''' (kin, kindred - one's family & relations) kureva [[mhuri]] nehama. * [[VaDigo]] vanoti '''mabaro''' (habits, characteristics) vachireva [[musambo]] wemunhu. * [[VaMambwe]] vanoti '''cisilano''' (heredity, an inherited quality - good or bad) kureva [[chisiyirano]]. * [[Lozi]] inoti '''-yambula''' (to inherit the character of one's parents) kureva kugashira [[Chiviri chemunhu|chiviri]] chevabereki. *[[Fwe]] inoti '''rubare''' kana m-bare (n. a single seed, pip) kureva [[mhodzi]] imwe. [[Category:Ruambamhenyu]] [[Category:Mabari]] [[Category:Ruchenzanwa]] [[Category:Ruambamhenyu rwechimorekuru]] 0qu5v8maz3mpn1xa17vbvqp67wy85i0 0 25235 115022 2026-11-12T07:52:02Z Fiston bamela 18903 Created page with "'''Makaburi ya waanzilishi wa Kisangani''' ni makaburi ya zamani yaliyokuwa katika mji wa [[Kisangani]], katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yalikuwa karibu na eneo la Place du Canon, katika mji wa zamani uliojulikana kwa jina la [[Stanleyville]]. Makaburi hayo yalikuwa na mazishi ya walowezi wa kwanza wa Ulaya waliofariki katika mji huo wakati wa kipindi cha ukoloni.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/cimetiere_pionniers.html | titre = Cimetière des..." 115022 wikitext text/x-wiki '''Makaburi ya waanzilishi wa Kisangani''' ni makaburi ya zamani yaliyokuwa katika mji wa [[Kisangani]], katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yalikuwa karibu na eneo la Place du Canon, katika mji wa zamani uliojulikana kwa jina la [[Stanleyville]]. Makaburi hayo yalikuwa na mazishi ya walowezi wa kwanza wa Ulaya waliofariki katika mji huo wakati wa kipindi cha ukoloni.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/cimetiere_pionniers.html | titre = Cimetière des Pionniers | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }}{{Lien web | url = https://acp.cd/economie/tourisme-en-rdc-necessite-de-relance-dune-richesse-negligee/ | titre = Tourisme en RDC : nécessité de relance d’une richesse négligée | site = Agence congolaise de presse | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Historia == Makaburi ya waanzilishi yanahusishwa na makazi ya kwanza ya Wazungu katika Stanleyville ya zamani. Yalikuwa karibu na Place du Canon, chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina. Kwa mujibu wa ushuhuda uliochapishwa kwenye tovuti ya kihistoria ya Stanleyville.be, makaburi ya walowezi wa kwanza waliofariki katika mji huo yalikuwa katika eneo hilo.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/canon_place.html | titre = Place du Canon | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} Picha ya mwaka 1963 iliyochapishwa katika nyaraka za kihistoria za Stanleyville.be inaonyesha, miongoni mwa mambo mengine, kaburi la Alphonse Kamm katika makaburi hayo. Eneo hilo lilikuwa bado linatambulika mwaka 1980, kwa mujibu wa ushuhuda wa Meir Levy ulionukuliwa mwezi Mei 2009 katika nyaraka zinazohusu Place du Canon. Shahidi huyo anaeleza kwamba makaburi hayo yalitenganishwa na gereji ya Polycarpou na Margossian kwa ukuta wa uzio. == Mahali == Makaburi hayo yalikuwa katika eneo la Place du Canon, katika manispaa ya Makiso, mjini Kisangani. Yalikuwa chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina, karibu na gereji ya Polycarpou na Margossian. Hayapaswi kuchanganywa na makaburi mengine ya zamani ya Wazungu yaliyokuwa Stanleyville, karibu na bwawa la zamani la kuogelea. Nyaraka za kihistoria zinatofautisha wazi makaburi hayo mawili kabla ya mwaka 1960.{{Lien web | url = https://stanleyville.be/cimetieres.html | titre = Cimetières de Stanleyville | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Ulinzi wa urithi wa kihistoria == Makaburi ya waanzilishi yametajwa katika hati ya tathmini ya kimazingira ya sekta ya usafiri iliyochapishwa na [[Benki ya Dunia]], miongoni mwa maeneo ya kihistoria yanayolindwa na sheria za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Hati hiyo inataja agizo namba 21/233 la tarehe 25 Juni 1955 kama rejea ya kisheria ya ulinzi huo.{{Lien web | url = https://documents1.worldbank.org/curated/en/709511468026689806/pdf/IPP5620FRENCH0095940P09253708313075.pdf | titre = Évaluation environnementale sectorielle du secteur transport | éditeur = Banque mondiale | passage = tableau des sites ou bâtiments protégés par la législation de la RDC | consulté le = 7 novembre 2026 }} Ni muhimu kushauriana na maandishi ya awali ya agizo hilo ili kufafanua aina halisi ya ulinzi uliotolewa na masharti yake kuhusu makaburi hayo. == Hali ya eneo == Nyaraka za picha zilizochapishwa na Stanleyville.be zinaonyesha mabadiliko yaliyotokea katika eneo hilo. Mwezi Julai 2016, picha zinaonyesha kwamba karibu mabaki yote ya makaburi hayo ya zamani yalikuwa yametoweka. Wakati huo, eneo hilo lilielezwa kuwa halina matumizi maalumu na lilikuwa likitumiwa na watoto kama sehemu ya kuchezea. Mabadiliko hayo yanaonyesha kutoweka taratibu kwa mabaki ya kimwili ya baadhi ya maeneo ya zamani ya mazishi mjini Kisangani. Utafiti wa Roger Ekongo Ndemba kuhusu usimamizi wa makaburi katika mji huo unachambua kwa upana zaidi mabadiliko ya maeneo hayo na jinsi yanavyotumiwa kwa ujenzi wa majengo na makazi. Hata hivyo, utafiti huo hauzungumzii moja kwa moja makaburi ya waanzilishi.{{Article | auteur = Ndemba, Roger Ekongo | titre = Des cimetières lotis à Kisangani : exemple d’un débat occulte sur la gestion des espaces publics en RDC | périodique = Africa Development | volume = 35 | numéro = 4 | pages = 179-193 | année = 2010 | doi = 10.4314/ad.v35i4.70222 | url = https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/70222/0 }} == Maelezo na marejeo == {{Références}} == Tazama pia == * [[Kisangani]] f3bh0fibejwo7w1j0df7rqwnh5w0xvy 115023 115022 2026-11-12T07:52:39Z Fiston bamela 18903 /* Maelezo na marejeo */ 115023 wikitext text/x-wiki '''Makaburi ya waanzilishi wa Kisangani''' ni makaburi ya zamani yaliyokuwa katika mji wa [[Kisangani]], katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yalikuwa karibu na eneo la Place du Canon, katika mji wa zamani uliojulikana kwa jina la [[Stanleyville]]. Makaburi hayo yalikuwa na mazishi ya walowezi wa kwanza wa Ulaya waliofariki katika mji huo wakati wa kipindi cha ukoloni.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/cimetiere_pionniers.html | titre = Cimetière des Pionniers | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }}{{Lien web | url = https://acp.cd/economie/tourisme-en-rdc-necessite-de-relance-dune-richesse-negligee/ | titre = Tourisme en RDC : nécessité de relance d’une richesse négligée | site = Agence congolaise de presse | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Historia == Makaburi ya waanzilishi yanahusishwa na makazi ya kwanza ya Wazungu katika Stanleyville ya zamani. Yalikuwa karibu na Place du Canon, chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina. Kwa mujibu wa ushuhuda uliochapishwa kwenye tovuti ya kihistoria ya Stanleyville.be, makaburi ya walowezi wa kwanza waliofariki katika mji huo yalikuwa katika eneo hilo.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/canon_place.html | titre = Place du Canon | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} Picha ya mwaka 1963 iliyochapishwa katika nyaraka za kihistoria za Stanleyville.be inaonyesha, miongoni mwa mambo mengine, kaburi la Alphonse Kamm katika makaburi hayo. Eneo hilo lilikuwa bado linatambulika mwaka 1980, kwa mujibu wa ushuhuda wa Meir Levy ulionukuliwa mwezi Mei 2009 katika nyaraka zinazohusu Place du Canon. Shahidi huyo anaeleza kwamba makaburi hayo yalitenganishwa na gereji ya Polycarpou na Margossian kwa ukuta wa uzio. == Mahali == Makaburi hayo yalikuwa katika eneo la Place du Canon, katika manispaa ya Makiso, mjini Kisangani. Yalikuwa chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina, karibu na gereji ya Polycarpou na Margossian. Hayapaswi kuchanganywa na makaburi mengine ya zamani ya Wazungu yaliyokuwa Stanleyville, karibu na bwawa la zamani la kuogelea. Nyaraka za kihistoria zinatofautisha wazi makaburi hayo mawili kabla ya mwaka 1960.{{Lien web | url = https://stanleyville.be/cimetieres.html | titre = Cimetières de Stanleyville | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Ulinzi wa urithi wa kihistoria == Makaburi ya waanzilishi yametajwa katika hati ya tathmini ya kimazingira ya sekta ya usafiri iliyochapishwa na [[Benki ya Dunia]], miongoni mwa maeneo ya kihistoria yanayolindwa na sheria za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Hati hiyo inataja agizo namba 21/233 la tarehe 25 Juni 1955 kama rejea ya kisheria ya ulinzi huo.{{Lien web | url = https://documents1.worldbank.org/curated/en/709511468026689806/pdf/IPP5620FRENCH0095940P09253708313075.pdf | titre = Évaluation environnementale sectorielle du secteur transport | éditeur = Banque mondiale | passage = tableau des sites ou bâtiments protégés par la législation de la RDC | consulté le = 7 novembre 2026 }} Ni muhimu kushauriana na maandishi ya awali ya agizo hilo ili kufafanua aina halisi ya ulinzi uliotolewa na masharti yake kuhusu makaburi hayo. == Hali ya eneo == Nyaraka za picha zilizochapishwa na Stanleyville.be zinaonyesha mabadiliko yaliyotokea katika eneo hilo. Mwezi Julai 2016, picha zinaonyesha kwamba karibu mabaki yote ya makaburi hayo ya zamani yalikuwa yametoweka. Wakati huo, eneo hilo lilielezwa kuwa halina matumizi maalumu na lilikuwa likitumiwa na watoto kama sehemu ya kuchezea. Mabadiliko hayo yanaonyesha kutoweka taratibu kwa mabaki ya kimwili ya baadhi ya maeneo ya zamani ya mazishi mjini Kisangani. Utafiti wa Roger Ekongo Ndemba kuhusu usimamizi wa makaburi katika mji huo unachambua kwa upana zaidi mabadiliko ya maeneo hayo na jinsi yanavyotumiwa kwa ujenzi wa majengo na makazi. Hata hivyo, utafiti huo hauzungumzii moja kwa moja makaburi ya waanzilishi.{{Article | auteur = Ndemba, Roger Ekongo | titre = Des cimetières lotis à Kisangani : exemple d’un débat occulte sur la gestion des espaces publics en RDC | périodique = Africa Development | volume = 35 | numéro = 4 | pages = 179-193 | année = 2010 | doi = 10.4314/ad.v35i4.70222 | url = https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/70222/0 }} == Maelezo na marejeo == == Tazama pia == * [[Kisangani]] l0kkhqzt70k9mafvp2wd8zhxnq0femy 115024 115023 2026-11-12T07:54:20Z Fiston bamela 18903 /* Hali ya eneo */ 115024 wikitext text/x-wiki '''Makaburi ya waanzilishi wa Kisangani''' ni makaburi ya zamani yaliyokuwa katika mji wa [[Kisangani]], katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yalikuwa karibu na eneo la Place du Canon, katika mji wa zamani uliojulikana kwa jina la [[Stanleyville]]. Makaburi hayo yalikuwa na mazishi ya walowezi wa kwanza wa Ulaya waliofariki katika mji huo wakati wa kipindi cha ukoloni.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/cimetiere_pionniers.html | titre = Cimetière des Pionniers | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }}{{Lien web | url = https://acp.cd/economie/tourisme-en-rdc-necessite-de-relance-dune-richesse-negligee/ | titre = Tourisme en RDC : nécessité de relance d’une richesse négligée | site = Agence congolaise de presse | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Historia == Makaburi ya waanzilishi yanahusishwa na makazi ya kwanza ya Wazungu katika Stanleyville ya zamani. Yalikuwa karibu na Place du Canon, chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina. Kwa mujibu wa ushuhuda uliochapishwa kwenye tovuti ya kihistoria ya Stanleyville.be, makaburi ya walowezi wa kwanza waliofariki katika mji huo yalikuwa katika eneo hilo.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/canon_place.html | titre = Place du Canon | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} Picha ya mwaka 1963 iliyochapishwa katika nyaraka za kihistoria za Stanleyville.be inaonyesha, miongoni mwa mambo mengine, kaburi la Alphonse Kamm katika makaburi hayo. Eneo hilo lilikuwa bado linatambulika mwaka 1980, kwa mujibu wa ushuhuda wa Meir Levy ulionukuliwa mwezi Mei 2009 katika nyaraka zinazohusu Place du Canon. Shahidi huyo anaeleza kwamba makaburi hayo yalitenganishwa na gereji ya Polycarpou na Margossian kwa ukuta wa uzio. == Mahali == Makaburi hayo yalikuwa katika eneo la Place du Canon, katika manispaa ya Makiso, mjini Kisangani. Yalikuwa chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina, karibu na gereji ya Polycarpou na Margossian. Hayapaswi kuchanganywa na makaburi mengine ya zamani ya Wazungu yaliyokuwa Stanleyville, karibu na bwawa la zamani la kuogelea. Nyaraka za kihistoria zinatofautisha wazi makaburi hayo mawili kabla ya mwaka 1960.{{Lien web | url = https://stanleyville.be/cimetieres.html | titre = Cimetières de Stanleyville | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Ulinzi wa urithi wa kihistoria == Makaburi ya waanzilishi yametajwa katika hati ya tathmini ya kimazingira ya sekta ya usafiri iliyochapishwa na [[Benki ya Dunia]], miongoni mwa maeneo ya kihistoria yanayolindwa na sheria za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Hati hiyo inataja agizo namba 21/233 la tarehe 25 Juni 1955 kama rejea ya kisheria ya ulinzi huo.{{Lien web | url = https://documents1.worldbank.org/curated/en/709511468026689806/pdf/IPP5620FRENCH0095940P09253708313075.pdf | titre = Évaluation environnementale sectorielle du secteur transport | éditeur = Banque mondiale | passage = tableau des sites ou bâtiments protégés par la législation de la RDC | consulté le = 7 novembre 2026 }} Ni muhimu kushauriana na maandishi ya awali ya agizo hilo ili kufafanua aina halisi ya ulinzi uliotolewa na masharti yake kuhusu makaburi hayo. == Hali ya eneo == Nyaraka za picha zilizochapishwa na Stanleyville.be zinaonyesha mabadiliko yaliyotokea katika eneo hilo. Mwezi Julai 2016, picha zinaonyesha kwamba karibu mabaki yote ya makaburi hayo ya zamani yalikuwa yametoweka. Wakati huo, eneo hilo lilielezwa kuwa halina matumizi maalumu na lilikuwa likitumiwa na watoto kama sehemu ya kuchezea. Mabadiliko hayo yanaonyesha kutoweka taratibu kwa mabaki ya kimwili ya baadhi ya maeneo ya zamani ya mazishi mjini Kisangani. Utafiti wa Roger Ekongo Ndemba kuhusu usimamizi wa makaburi katika mji huo unachambua kwa upana zaidi mabadiliko ya maeneo hayo na jinsi yanavyotumiwa kwa ujenzi wa majengo na makazi. Hata hivyo, utafiti huo hauzungumzii moja kwa moja makaburi ya waanzilishi. https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/70222/0 == Maelezo na marejeo == == Tazama pia == * [[Kisangani]] drvivivh68vqw2658hqahnlptnyvbye 115025 115024 2026-11-12T07:56:09Z Fiston bamela 18903 /* Hali ya eneo */ 115025 wikitext text/x-wiki '''Makaburi ya waanzilishi wa Kisangani''' ni makaburi ya zamani yaliyokuwa katika mji wa [[Kisangani]], katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yalikuwa karibu na eneo la Place du Canon, katika mji wa zamani uliojulikana kwa jina la [[Stanleyville]]. Makaburi hayo yalikuwa na mazishi ya walowezi wa kwanza wa Ulaya waliofariki katika mji huo wakati wa kipindi cha ukoloni.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/cimetiere_pionniers.html | titre = Cimetière des Pionniers | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }}{{Lien web | url = https://acp.cd/economie/tourisme-en-rdc-necessite-de-relance-dune-richesse-negligee/ | titre = Tourisme en RDC : nécessité de relance d’une richesse négligée | site = Agence congolaise de presse | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Historia == Makaburi ya waanzilishi yanahusishwa na makazi ya kwanza ya Wazungu katika Stanleyville ya zamani. Yalikuwa karibu na Place du Canon, chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina. Kwa mujibu wa ushuhuda uliochapishwa kwenye tovuti ya kihistoria ya Stanleyville.be, makaburi ya walowezi wa kwanza waliofariki katika mji huo yalikuwa katika eneo hilo.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/canon_place.html | titre = Place du Canon | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} Picha ya mwaka 1963 iliyochapishwa katika nyaraka za kihistoria za Stanleyville.be inaonyesha, miongoni mwa mambo mengine, kaburi la Alphonse Kamm katika makaburi hayo. Eneo hilo lilikuwa bado linatambulika mwaka 1980, kwa mujibu wa ushuhuda wa Meir Levy ulionukuliwa mwezi Mei 2009 katika nyaraka zinazohusu Place du Canon. Shahidi huyo anaeleza kwamba makaburi hayo yalitenganishwa na gereji ya Polycarpou na Margossian kwa ukuta wa uzio. == Mahali == Makaburi hayo yalikuwa katika eneo la Place du Canon, katika manispaa ya Makiso, mjini Kisangani. Yalikuwa chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina, karibu na gereji ya Polycarpou na Margossian. Hayapaswi kuchanganywa na makaburi mengine ya zamani ya Wazungu yaliyokuwa Stanleyville, karibu na bwawa la zamani la kuogelea. Nyaraka za kihistoria zinatofautisha wazi makaburi hayo mawili kabla ya mwaka 1960.{{Lien web | url = https://stanleyville.be/cimetieres.html | titre = Cimetières de Stanleyville | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Ulinzi wa urithi wa kihistoria == Makaburi ya waanzilishi yametajwa katika hati ya tathmini ya kimazingira ya sekta ya usafiri iliyochapishwa na [[Benki ya Dunia]], miongoni mwa maeneo ya kihistoria yanayolindwa na sheria za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Hati hiyo inataja agizo namba 21/233 la tarehe 25 Juni 1955 kama rejea ya kisheria ya ulinzi huo.{{Lien web | url = https://documents1.worldbank.org/curated/en/709511468026689806/pdf/IPP5620FRENCH0095940P09253708313075.pdf | titre = Évaluation environnementale sectorielle du secteur transport | éditeur = Banque mondiale | passage = tableau des sites ou bâtiments protégés par la législation de la RDC | consulté le = 7 novembre 2026 }} Ni muhimu kushauriana na maandishi ya awali ya agizo hilo ili kufafanua aina halisi ya ulinzi uliotolewa na masharti yake kuhusu makaburi hayo. == Hali ya eneo == Nyaraka za picha zilizochapishwa na Stanleyville.be zinaonyesha mabadiliko yaliyotokea katika eneo hilo. Mwezi Julai 2016, picha zinaonyesha kwamba karibu mabaki yote ya makaburi hayo ya zamani yalikuwa yametoweka. Wakati huo, eneo hilo lilielezwa kuwa halina matumizi maalumu na lilikuwa likitumiwa na watoto kama sehemu ya kuchezea. https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/70222/0 Mabadiliko hayo yanaonyesha kutoweka taratibu kwa mabaki ya kimwili ya baadhi ya maeneo ya zamani ya mazishi mjini Kisangani. Utafiti wa Roger Ekongo Ndemba kuhusu usimamizi wa makaburi katika mji huo unachambua kwa upana zaidi mabadiliko ya maeneo hayo na jinsi yanavyotumiwa kwa ujenzi wa majengo na makazi. Hata hivyo, utafiti huo hauzungumzii moja kwa moja makaburi ya waanzilishi. == Maelezo na marejeo == == Tazama pia == * [[Kisangani]] a287ozr15qhb12roreupm8oojlnmhlo 115026 115025 2026-11-12T07:57:52Z Fiston bamela 18903 /* Ulinzi wa urithi wa kihistoria */ 115026 wikitext text/x-wiki '''Makaburi ya waanzilishi wa Kisangani''' ni makaburi ya zamani yaliyokuwa katika mji wa [[Kisangani]], katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yalikuwa karibu na eneo la Place du Canon, katika mji wa zamani uliojulikana kwa jina la [[Stanleyville]]. Makaburi hayo yalikuwa na mazishi ya walowezi wa kwanza wa Ulaya waliofariki katika mji huo wakati wa kipindi cha ukoloni.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/cimetiere_pionniers.html | titre = Cimetière des Pionniers | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }}{{Lien web | url = https://acp.cd/economie/tourisme-en-rdc-necessite-de-relance-dune-richesse-negligee/ | titre = Tourisme en RDC : nécessité de relance d’une richesse négligée | site = Agence congolaise de presse | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Historia == Makaburi ya waanzilishi yanahusishwa na makazi ya kwanza ya Wazungu katika Stanleyville ya zamani. Yalikuwa karibu na Place du Canon, chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina. Kwa mujibu wa ushuhuda uliochapishwa kwenye tovuti ya kihistoria ya Stanleyville.be, makaburi ya walowezi wa kwanza waliofariki katika mji huo yalikuwa katika eneo hilo.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/canon_place.html | titre = Place du Canon | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} Picha ya mwaka 1963 iliyochapishwa katika nyaraka za kihistoria za Stanleyville.be inaonyesha, miongoni mwa mambo mengine, kaburi la Alphonse Kamm katika makaburi hayo. Eneo hilo lilikuwa bado linatambulika mwaka 1980, kwa mujibu wa ushuhuda wa Meir Levy ulionukuliwa mwezi Mei 2009 katika nyaraka zinazohusu Place du Canon. Shahidi huyo anaeleza kwamba makaburi hayo yalitenganishwa na gereji ya Polycarpou na Margossian kwa ukuta wa uzio. == Mahali == Makaburi hayo yalikuwa katika eneo la Place du Canon, katika manispaa ya Makiso, mjini Kisangani. Yalikuwa chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina, karibu na gereji ya Polycarpou na Margossian. Hayapaswi kuchanganywa na makaburi mengine ya zamani ya Wazungu yaliyokuwa Stanleyville, karibu na bwawa la zamani la kuogelea. Nyaraka za kihistoria zinatofautisha wazi makaburi hayo mawili kabla ya mwaka 1960.{{Lien web | url = https://stanleyville.be/cimetieres.html | titre = Cimetières de Stanleyville | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Ulinzi wa urithi wa kihistoria == Makaburi ya waanzilishi yametajwa katika hati ya tathmini ya kimazingira ya sekta ya usafiri iliyochapishwa na [[Benki ya Dunia]], miongoni mwa maeneo ya kihistoria yanayolindwa na sheria za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Hati hiyo inataja agizo namba 21/233 la tarehe 25 Juni 1955 kama rejea ya kisheria ya ulinzi. Ni muhimu kushauriana na maandishi ya awali ya agizo hilo ili kufafanua aina halisi ya ulinzi uliotolewa na masharti yake kuhusu makaburi hayo. == Hali ya eneo == Nyaraka za picha zilizochapishwa na Stanleyville.be zinaonyesha mabadiliko yaliyotokea katika eneo hilo. Mwezi Julai 2016, picha zinaonyesha kwamba karibu mabaki yote ya makaburi hayo ya zamani yalikuwa yametoweka. Wakati huo, eneo hilo lilielezwa kuwa halina matumizi maalumu na lilikuwa likitumiwa na watoto kama sehemu ya kuchezea. https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/70222/0 Mabadiliko hayo yanaonyesha kutoweka taratibu kwa mabaki ya kimwili ya baadhi ya maeneo ya zamani ya mazishi mjini Kisangani. Utafiti wa Roger Ekongo Ndemba kuhusu usimamizi wa makaburi katika mji huo unachambua kwa upana zaidi mabadiliko ya maeneo hayo na jinsi yanavyotumiwa kwa ujenzi wa majengo na makazi. Hata hivyo, utafiti huo hauzungumzii moja kwa moja makaburi ya waanzilishi. == Maelezo na marejeo == == Tazama pia == * [[Kisangani]] oygxcq6ypf9uro297n938kpf5moakfk 115027 115026 2026-11-12T07:58:28Z Fiston bamela 18903 /* Mahali */ 115027 wikitext text/x-wiki '''Makaburi ya waanzilishi wa Kisangani''' ni makaburi ya zamani yaliyokuwa katika mji wa [[Kisangani]], katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yalikuwa karibu na eneo la Place du Canon, katika mji wa zamani uliojulikana kwa jina la [[Stanleyville]]. Makaburi hayo yalikuwa na mazishi ya walowezi wa kwanza wa Ulaya waliofariki katika mji huo wakati wa kipindi cha ukoloni.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/cimetiere_pionniers.html | titre = Cimetière des Pionniers | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }}{{Lien web | url = https://acp.cd/economie/tourisme-en-rdc-necessite-de-relance-dune-richesse-negligee/ | titre = Tourisme en RDC : nécessité de relance d’une richesse négligée | site = Agence congolaise de presse | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Historia == Makaburi ya waanzilishi yanahusishwa na makazi ya kwanza ya Wazungu katika Stanleyville ya zamani. Yalikuwa karibu na Place du Canon, chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina. Kwa mujibu wa ushuhuda uliochapishwa kwenye tovuti ya kihistoria ya Stanleyville.be, makaburi ya walowezi wa kwanza waliofariki katika mji huo yalikuwa katika eneo hilo.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/canon_place.html | titre = Place du Canon | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }} Picha ya mwaka 1963 iliyochapishwa katika nyaraka za kihistoria za Stanleyville.be inaonyesha, miongoni mwa mambo mengine, kaburi la Alphonse Kamm katika makaburi hayo. Eneo hilo lilikuwa bado linatambulika mwaka 1980, kwa mujibu wa ushuhuda wa Meir Levy ulionukuliwa mwezi Mei 2009 katika nyaraka zinazohusu Place du Canon. Shahidi huyo anaeleza kwamba makaburi hayo yalitenganishwa na gereji ya Polycarpou na Margossian kwa ukuta wa uzio. == Mahali == Makaburi hayo yalikuwa katika eneo la Place du Canon, katika manispaa ya Makiso, mjini Kisangani. Yalikuwa chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina, karibu na gereji ya Polycarpou na Margossian. Hayapaswi kuchanganywa na makaburi mengine ya zamani ya Wazungu yaliyokuwa Stanleyville, karibu na bwawa la zamani la kuogelea. Nyaraka za kihistoria zinatofautisha wazi makaburi hayo mawili kabla ya mwaka 1960. }} == Ulinzi wa urithi wa kihistoria == Makaburi ya waanzilishi yametajwa katika hati ya tathmini ya kimazingira ya sekta ya usafiri iliyochapishwa na [[Benki ya Dunia]], miongoni mwa maeneo ya kihistoria yanayolindwa na sheria za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Hati hiyo inataja agizo namba 21/233 la tarehe 25 Juni 1955 kama rejea ya kisheria ya ulinzi. Ni muhimu kushauriana na maandishi ya awali ya agizo hilo ili kufafanua aina halisi ya ulinzi uliotolewa na masharti yake kuhusu makaburi hayo. == Hali ya eneo == Nyaraka za picha zilizochapishwa na Stanleyville.be zinaonyesha mabadiliko yaliyotokea katika eneo hilo. Mwezi Julai 2016, picha zinaonyesha kwamba karibu mabaki yote ya makaburi hayo ya zamani yalikuwa yametoweka. Wakati huo, eneo hilo lilielezwa kuwa halina matumizi maalumu na lilikuwa likitumiwa na watoto kama sehemu ya kuchezea. https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/70222/0 Mabadiliko hayo yanaonyesha kutoweka taratibu kwa mabaki ya kimwili ya baadhi ya maeneo ya zamani ya mazishi mjini Kisangani. Utafiti wa Roger Ekongo Ndemba kuhusu usimamizi wa makaburi katika mji huo unachambua kwa upana zaidi mabadiliko ya maeneo hayo na jinsi yanavyotumiwa kwa ujenzi wa majengo na makazi. Hata hivyo, utafiti huo hauzungumzii moja kwa moja makaburi ya waanzilishi. == Maelezo na marejeo == == Tazama pia == * [[Kisangani]] 38aayzyzlb6b0xyzvdgv4k5ccwma2w8 115028 115027 2026-11-12T07:58:55Z Fiston bamela 18903 /* Historia */ 115028 wikitext text/x-wiki '''Makaburi ya waanzilishi wa Kisangani''' ni makaburi ya zamani yaliyokuwa katika mji wa [[Kisangani]], katika [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]]. Yalikuwa karibu na eneo la Place du Canon, katika mji wa zamani uliojulikana kwa jina la [[Stanleyville]]. Makaburi hayo yalikuwa na mazishi ya walowezi wa kwanza wa Ulaya waliofariki katika mji huo wakati wa kipindi cha ukoloni.{{Lien web | url = https://www.stanleyville.be/cimetiere_pionniers.html | titre = Cimetière des Pionniers | site = Stanleyville.be | consulté le = 7 novembre 2026 }}{{Lien web | url = https://acp.cd/economie/tourisme-en-rdc-necessite-de-relance-dune-richesse-negligee/ | titre = Tourisme en RDC : nécessité de relance d’une richesse négligée | site = Agence congolaise de presse | consulté le = 7 novembre 2026 }} == Historia == Makaburi ya waanzilishi yanahusishwa na makazi ya kwanza ya Wazungu katika Stanleyville ya zamani. Yalikuwa karibu na Place du Canon, chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina. Kwa mujibu wa ushuhuda uliochapishwa kwenye tovuti ya kihistoria ya Stanleyville.be, makaburi ya walowezi wa kwanza waliofariki katika mji huo yalikuwa katika eneo hilo. Picha ya mwaka 1963 iliyochapishwa katika nyaraka za kihistoria za Stanleyville.be inaonyesha, miongoni mwa mambo mengine, kaburi la Alphonse Kamm katika makaburi hayo. Eneo hilo lilikuwa bado linatambulika mwaka 1980, kwa mujibu wa ushuhuda wa Meir Levy ulionukuliwa mwezi Mei 2009 katika nyaraka zinazohusu Place du Canon. Shahidi huyo anaeleza kwamba makaburi hayo yalitenganishwa na gereji ya Polycarpou na Margossian kwa ukuta wa uzio. == Mahali == Makaburi hayo yalikuwa katika eneo la Place du Canon, katika manispaa ya Makiso, mjini Kisangani. Yalikuwa chini ya minazi iliyokuwa nyuma ya kituo cha zamani cha mafuta cha Fina, karibu na gereji ya Polycarpou na Margossian. Hayapaswi kuchanganywa na makaburi mengine ya zamani ya Wazungu yaliyokuwa Stanleyville, karibu na bwawa la zamani la kuogelea. Nyaraka za kihistoria zinatofautisha wazi makaburi hayo mawili kabla ya mwaka 1960. }} == Ulinzi wa urithi wa kihistoria == Makaburi ya waanzilishi yametajwa katika hati ya tathmini ya kimazingira ya sekta ya usafiri iliyochapishwa na [[Benki ya Dunia]], miongoni mwa maeneo ya kihistoria yanayolindwa na sheria za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Hati hiyo inataja agizo namba 21/233 la tarehe 25 Juni 1955 kama rejea ya kisheria ya ulinzi. Ni muhimu kushauriana na maandishi ya awali ya agizo hilo ili kufafanua aina halisi ya ulinzi uliotolewa na masharti yake kuhusu makaburi hayo. == Hali ya eneo == Nyaraka za picha zilizochapishwa na Stanleyville.be zinaonyesha mabadiliko yaliyotokea katika eneo hilo. Mwezi Julai 2016, picha zinaonyesha kwamba karibu mabaki yote ya makaburi hayo ya zamani yalikuwa yametoweka. Wakati huo, eneo hilo lilielezwa kuwa halina matumizi maalumu na lilikuwa likitumiwa na watoto kama sehemu ya kuchezea. https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/70222/0 Mabadiliko hayo yanaonyesha kutoweka taratibu kwa mabaki ya kimwili ya baadhi ya maeneo ya zamani ya mazishi mjini Kisangani. Utafiti wa Roger Ekongo Ndemba kuhusu usimamizi wa makaburi katika mji huo unachambua kwa upana zaidi mabadiliko ya maeneo hayo na jinsi yanavyotumiwa kwa ujenzi wa majengo na makazi. Hata hivyo, utafiti huo hauzungumzii moja kwa moja makaburi ya waanzilishi. == Maelezo na marejeo == == Tazama pia == * [[Kisangani]] tnnjrxjupjy10oo7qcyr43w4zsi232o