Wikipedia sowiki https://so.wikipedia.org/wiki/Bogga_Hore MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk Portal Portal talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Warood 0 6472 296804 262451 2026-04-27T19:29:55Z ~2026-25866-25 45422 296804 wikitext text/x-wiki Degmada Balanbale dhanka bariga waa Balihawt koofurtana waa Mareere qoraxsinkana waa Oodaale he8i8hq7fxvb0ztpcvsqq9txsv36e8u 296805 296804 2026-04-27T19:30:33Z NDG 42075 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-25866-25|~2026-25866-25]] ([[User talk:~2026-25866-25|talk]]) to last version by MdsShakil: unexplained content removal 260683 wikitext text/x-wiki '''Warood''' ({{lang-en|district}};) waa meel degmo ku dhextaala ama ka mid ah [[Magaalo]] ama gobol.Degmooyinka waxay leeyihiin maamulo u gooni ah, waxayna degmada usii kala baxdaa xaafado. Degmo waxay noqon kartaa qayb ka mid ah [[Juqraafi|juquraafiga]]. [[Category:Juqraafi]] rvbbu858x1qr4l1oab6umkc07lo7zj9 Reer Aw Xassan 0 22862 296811 296048 2026-04-28T09:40:27Z ~2026-25842-21 45432 296811 wikitext text/x-wiki '''Reer Aw Xasan''' waa jifo kamida beesha sheekhal, lehna taariikh fac-weyn oo ku qotonta hoggaanka diinta, cilmiga iyo adeegga bulshada. Taariikh ahaan, beeshani waxay caan ku ahayd soo saarista culumo, macallimiin iyo hoggaamiyeyaal bulsho oo door muuqda ka qaatay fidinta diinta iyo horumarinta waxbarashada. Sidoo kale, waxay saameyn la taaban karo ku leeyihiin siyaasadda iyo arrimaha bulshada ee Soomaaliya. == Qaybaha Beesha == Beesha Reer Aw Xasan waxay si rasmi ah ugu kala baxdaa '''laba farac oo waaweyn''': === 1. Reer Aw Saacid === Reer Aw Saacid '''Jilib-hoosaadyada Reer Aw Saacid:''' * Reer Aw Xuuriye * Reer Aw Kheyre * Reer Aw Hilowle * Maxamed Aw Saacid '''Deegaannada Reer Aw Saacid:''' Inta badan waxay deggan yihiin gobollada '''Shabeellaha Hoose''', gaar ahaan: * Qoryooley * Afgooye Sidoo kale, waxay ku nool yihiin waqooyi-bari Kenya, gaar ahaan: * Mandheera * Qalaaliyow ---- === 2. Reer Aw Nuur === '''Jilib-hoosaadyada Reer Aw Nuur:''' * Reer Aw Mahdi * Reer Aw Cilmi * Reer Udgoone * Reer Axmed Nuur '''Deegaannada Reer Aw Nuur:''' Waxay inta badan deggan yihiin: * Beledweyne iyo qaybo kale oo ka tirsan gobolka Hiiraan * Feer Feer iyo deegaano kale oo ka tirsan Deegaanka Soomaalida ee Itoobiya * Koonfurta Soomaaliya, sida Gobolka shabellada hoose, Jubbaland, Banadir iyo Kenya ---- ---- == English Version == '''Reer Aw Xasan''' is a respected clan within the '''Asharaaf community''', known for its rich historical legacy in religious leadership, scholarship, and community service. Historically, members of this clan have played a significant role as Islamic scholars, teachers, and community leaders. They have also maintained a visible influence in Somali social and political affairs. == Clan Structure == The Reer Aw Xasan clan is officially divided into '''two main branches''': === 1. Reer Aw Saacid === Reer Aw Saacid is the '''eldest son (Curadka Reer Aw Xasan)''' and represents the largest branch of the clan. '''Sub-clans of Reer Aw Saacid:''' * Reer Aw Xuuriye * Reer Aw Kheyre * Reer Aw Hilowle * Mohamed Aw Saacid '''Geographical Distribution of Reer Aw Saacid:''' They predominantly inhabit the Lower Shabelle region of Somalia, particularly: * Qoryooley * Afgooye They are also found in northeastern Kenya, especially: * Mandheera * Qalaaliyow ---- === 2. Reer Aw Nuur === Reer Aw Nuur is the second major branch of the Reer Aw Xasan clan. '''Sub-clans of Reer Aw Nuur:''' * Reer Aw Mahdi * Reer Aw Cilmi * Reer Udgoone '''Geographical Distribution of Reer Aw Nuur:''' They mainly inhabit parts of the Hiiraan region in Somalia, particularly: * Beledweyne They are also present in the Somali Region of Ethiopia, including: * Feer Feer pr3foimdpqksjz3urh1zwtsnug9v78v 296812 296811 2026-04-28T09:41:15Z ~2026-25842-21 45432 296812 wikitext text/x-wiki '''Reer Aw Xasan''' waa jifo kamida beesha sheekhal, lehna taariikh fac-weyn oo ku qotonta hoggaanka diinta, cilmiga iyo adeegga bulshada. Taariikh ahaan, beeshani waxay caan ku ahayd soo saarista culumo, macallimiin iyo hoggaamiyeyaal bulsho oo door muuqda ka qaatay fidinta diinta iyo horumarinta waxbarashada. Sidoo kale, waxay saameyn la taaban karo ku leeyihiin siyaasadda iyo arrimaha bulshada ee Soomaaliya. == Qaybaha Beesha == Beesha Reer Aw Xasan waxay si rasmi ah ugu kala baxdaa '''laba farac oo waaweyn''': === 1. Reer Aw Saacid === Reer Aw Saacid '''Jilib-hoosaadyada Reer Aw Saacid:''' * Reer Aw Xuuriye * Reer Aw Kheyre * Reer Aw Hilowle * Maxamed Aw Saacid '''Deegaannada Reer Aw Saacid:''' Inta badan waxay deggan yihiin gobollada '''Shabeellaha Hoose''', gaar ahaan: * Qoryooley * Afgooye Sidoo kale, waxay ku nool yihiin waqooyi-bari Kenya, gaar ahaan: * Mandheera * Qalaaliyow ---- === 2. Reer Aw Nuur === '''Jilib-hoosaadyada Reer Aw Nuur:''' * Reer Aw Mahdi * Reer Aw Cilmi * Reer Udgoone * Reer Axmed Nuur '''Deegaannada Reer Aw Nuur:''' Waxay inta badan deggan yihiin: * Beledweyne iyo qaybo kale oo ka tirsan gobolka Hiiraan * Feer Feer iyo deegaano kale oo ka tirsan Deegaanka Soomaalida ee Itoobiya * Koonfurta Soomaaliya, sida Gobolka shabellada hoose, Jubbaland, Banadir iyo Kenya ---- ---- == English Version == '''Reer Aw Xasan''' is a respected clan within the '''Sheekhal community''', known for its rich historical legacy in religious leadership, scholarship, and community service. Historically, members of this clan have played a significant role as Islamic scholars, teachers, and community leaders. They have also maintained a visible influence in Somali social and political affairs. == Clan Structure == The Reer Aw Xasan clan is officially divided into '''two main branches''': === 1. Reer Aw Saacid === Reer Aw Saacid is the '''eldest son (Curadka Reer Aw Xasan)''' and represents the largest branch of the clan. '''Sub-clans of Reer Aw Saacid:''' * Reer Aw Xuuriye * Reer Aw Kheyre * Reer Aw Hilowle * Mohamed Aw Saacid '''Geographical Distribution of Reer Aw Saacid:''' They predominantly inhabit the Lower Shabelle region of Somalia, particularly: * Qoryooley * Afgooye They are also found in northeastern Kenya, especially: * Mandheera * Qalaaliyow ---- === 2. Reer Aw Nuur === Reer Aw Nuur is the second major branch of the Reer Aw Xasan clan. '''Sub-clans of Reer Aw Nuur:''' * Reer Aw Mahdi * Reer Aw Cilmi * Reer Udgoone '''Geographical Distribution of Reer Aw Nuur:''' They mainly inhabit parts of the Hiiraan region in Somalia, particularly: * Beledweyne They are also present in the Somali Region of Ethiopia, including: * Feer Feer 5zkqpopcgia3gbzli4qtivmmtru8ku2 Diiriye Guure 0 31749 296810 296104 2026-04-28T07:02:00Z ~2026-25729-05 45430 Noqay bedelaadka [[Special:Diff/296104|296104]] ee sameeyay [[Special:Contributions/~2026-20437-88|~2026-20437-88]] ([[User talk:~2026-20437-88|hadal]]) 296810 wikitext text/x-wiki [[File:Diiriye Guure, Dhulbahante & Darawiish sultan.jpg|thumb|Garad Deria Gure / Diiriye Guure, Suldaanka Si'iid Harti iyo Darawiish]] Garad Diiriye Guure ([[ingriis]]: Garad Deria Gure) wuxuu ahaa boqorka 16ka ee beelaha Si'iid Harti. Garad Diiriye Guure wuxuu Suldaan u ahaa Si'iid Harti waqtiga 1897 ilaa 1920 ee xiliga Boqortooyda daraawiish. Wuxuu Garad Diiriye Guure ahaa Suldaaanka daraawiishta ee iyo wuxuu Garad Diiriye Guure ahaa boqorka Si'iid Harti ugu horeyd oo lagu caanoshubay doorasho. Garad Diiriye Guure ee garaad guud ka ahaa Si'iid Harti, wuxuu ahaa hogaamiye magac ahaan dhanka Darawiish iyo xooxada Nugaal waqtiga dulaanka gumeysiga. ===Gacanyarihiisa=== Gacanyaraha Garad Deria Gure waxay ahaayeen: {{columns-list|colwidth=35em| * [[Ismail Mire]] * [[Macalin Cagadhiig]] *[[Shire Canbool]], oo [[Reer-Darawiish]] ahaa *[[Cartan Boos]] oo Jamac Siyad ahaa *[[Afqarshe]], oo Adan-Naleeye ahaa *[[Dhowre]], oo Baharsame ahaa * [[Obsiiye Magan]] oo Cali-Geri ahaa * [[Aw Jaamac Seed Magan]] oo Cali-Geri aaha * [[Oogle Magan]] oo Cali-Geri ahaa * [[Muse Waranle]] oo Reer-Hagar ahaa *[[Haji Firhad]], fiqishini HabarGidir *[[Haji Sudi]], Isaaq Aadan Madoobe * [[Seeraar Shawe]] oo Jamac Siyaad ahaa * [[Nur Xiddig]] oo Wacays Adan ahaa * [[Xirsi Jeedlade]] oo Qayaad ahaa * [[Haji Mursal Aw Saacid]] oo [[Reer-Darawiish]] ahaa * [[Duale Ileeye]] oo Jamac Siyaad ahaa * [[Cismaan Boos]] oo Cali-Geri ahaa * [[Jama Lugay]] oo Cali-Geri ahaa * [[Aw Cabbas]] oo Baharsame ahaa * [[Abbas Aw Muse]], oo Baharsame ahaa * [[Hussein Ajuuraan]], oo [[Reer-Darawiish]] ahaa (oo loo naanaystay Agararan)<ref>http://www.kaiserscross.com/188001/536101.html</ref> * [[Ahmed Tage]], oo baharsame ahaa * [[Abshir Dhoore]], majeerteen ahaa * [[Nur Hashi]] warsangeli ahaa *[[Ismail Khaire]], warsangeli ahaa *[[Xooshdheere]], ali geri ahaa *[[Farah Dacay]], baharsame ahaa * [[Hirsi Akaal]], marehan ahaa }} [[Category:Reer Darawiish]] eihwgooeek2i1oke60j5yw7fsm3vtpx TNT 0 41302 296802 271774 2026-04-27T13:18:57Z Sreejithk2000 3151 ([[c:GR|GR]]) [[File:TNT (TV Channel).svg]] → [[File:TNT Logo 2016.svg]] File:TNT_(TV_Channel).svg merged with File:TNT Logo 2016.svg 296802 wikitext text/x-wiki [[File:TNT Logo 2016.svg|thumb|right|]] '''TNT''' ('''Turner Network Television''') waa kanaalka fiilada [[Gobolada Midoobay|Mareykanka]] ee uu leeyahay [[Warner Bros. Discovery]]. Waxaa la bilaabay Oktoobar 3, 1988. Ujeedada asalka ah ee TNT waxay ahayd in la sii daayo aflaanta qadiimiga ah iyo taxane telefishan kuwaas oo Nidaamka Warbaahineed ee Turner uu ilaalinayo xuquuqda qulqulka iyada oo loo marayo kanaalka walaasha [[TBS]]. [[Category:Teleefishinka]] [[Category:Qaramada Midoobey ee Maraykanka]] 34l1itfzffj15n5gkdc9r0c7mqzcmp0 Sixawle karanle 0 47432 296803 296708 2026-04-27T19:27:29Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 296803 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa farac ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa faracyada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sida laga soo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''Baad''' * '''Buraale (Sanbure)''' Laanta Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah faracyo sida: * Wargube **Reer cabdi ***Reer cade boore **Reer xasan ** Reer Aadan *** Reer Nuur *** Reer Cabdi *** Reer Xasan ** Reer Roon *** Reer Fiqi muuse **** Reer Hiraab Fiqi **** Reer Yaxye Fiqi **** Reer Garaad (Caamir) **** Reer Sharmaake **** Reer Dhuubane **** Reer Xaabow Fiqi **** Reer Aw Nuur **** Reer Xuseen Fiqi **** Reer Maxamuud Fiqi **** Reer Jibriil Fiqi **** Reer Dhore Fiqi *** Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **** Reer Faatax **** Reer Bulaale * Faracyo kale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Sore ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax == Asal iyo deegaan == Sixawle waxaa asal ahaan lagu xiraa dhulka Hawd iyo Ogaadeen somali abow bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * [[Imi]] (Iimey) * [[Babille]] (Baabili) * [[Fafi]] (Faafi) * [[Dhan Dhame]] (Dhan-dhame) * [[Afder Zone|Afdheer]] {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} == Dhaqan iyo dhaqaale == Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/ido.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> == Nidaamka dhaqanka == Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan: * Xeer Soomaali * Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa hiiye === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Tirakoobka dadka Soomaaliya]] == Tixraacyo == {{Reflist}} {{Somali clans}} [[Category:Qabiilooyinka Soomaaliyeed]] [[Category:Hawiye]] [[Category:Qowmiyadaha ku nool Soomaaliya]] bb3izxcowjow77krcgyyb7xcraa03ne 296806 296803 2026-04-27T19:45:27Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 296806 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa farac ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa faracyada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sida laga soo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''Baad''' * '''Buraale (Sanbure)''' Laanta Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah faracyo sida: * [[Wargube]] **Reer cabdi ***Reer cade boore **Reer xasan ** Reer Aadan *** Reer Nuur *** Reer Cabdi *** Reer Xasan ** Reer Roon *** Reer Fiqi muuse **** Reer Hiraab Fiqi **** Reer Yaxye Fiqi **** Reer Garaad (Caamir) **** Reer Sharmaake **** Reer Dhuubane **** Reer Xaabow Fiqi **** Reer Aw Nuur **** Reer Xuseen Fiqi **** Reer Maxamuud Fiqi **** Reer Jibriil Fiqi **** Reer Dhore Fiqi *** Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **** Reer Faatax **** Reer Bulaale * Faracyo kale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Sore ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax == Asal iyo deegaan == Sixawle waxaa asal ahaan lagu xiraa dhulka Hawd iyo Ogaadeen somali abow bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * [[Imi]] (Iimey) * [[Babille]] (Baabili) * [[Fafi]] (Faafi) * [[Dhan Dhame]] (Dhan-dhame) * [[Afder Zone|Afdheer]] {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} == Dhaqan iyo dhaqaale == Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/ido.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> == Nidaamka dhaqanka == Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan: * Xeer Soomaali * Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa hiiye === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Tirakoobka dadka Soomaaliya]] == Tixraacyo == {{Reflist}} {{Somali clans}} [[Category:Qabiilooyinka Soomaaliyeed]] [[Category:Hawiye]] [[Category:Qowmiyadaha ku nool Soomaaliya]] iaxxclasamdqvehrztsrx58986l8r7h 296807 296806 2026-04-27T19:48:12Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 296807 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa farac ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa faracyada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sida laga soo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Laanta Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah faracyo sida: * [[Wargube]] **Reer cabdi ***Reer cade boore **Reer xasan ** Reer Aadan *** Reer Nuur *** Reer Cabdi *** Reer Xasan ** Reer Roon *** Reer Fiqi muuse **** Reer Hiraab Fiqi **** Reer Yaxye Fiqi **** Reer Garaad (Caamir) **** Reer Sharmaake **** Reer Dhuubane **** Reer Xaabow Fiqi **** Reer Aw Nuur **** Reer Xuseen Fiqi **** Reer Maxamuud Fiqi **** Reer Jibriil Fiqi **** Reer Dhore Fiqi *** Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **** Reer Faatax **** Reer Bulaale * Faracyo kale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Sore ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax == Asal iyo deegaan == Sixawle waxaa asal ahaan lagu xiraa dhulka Hawd iyo Ogaadeen somali abow bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * [[Imi]] (Iimey) * [[Babille]] (Baabili) * [[Fafi]] (Faafi) * [[Dhan Dhame]] (Dhan-dhame) * [[Afder Zone|Afdheer]] {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} == Dhaqan iyo dhaqaale == Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/ido.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> == Nidaamka dhaqanka == Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan: * Xeer Soomaali * Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa hiiye === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Tirakoobka dadka Soomaaliya]] == Tixraacyo == {{Reflist}} {{Somali clans}} [[Category:Qabiilooyinka Soomaaliyeed]] [[Category:Hawiye]] [[Category:Qowmiyadaha ku nool Soomaaliya]] 07tv72ucqqnkq0vxipkdcpkjjfickoi 296808 296807 2026-04-27T20:08:01Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 296808 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa farac ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa faracyada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sida laga soo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Laanta Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah faracyo sida: * [[Wargube]] **Reer cabdi ***Reer cade boore **Reer xasan ** Reer Aadan *** Reer Nuur *** Reer Cabdi *** Reer Xasan ** Reer Roon *** Reer Fiqi muuse **** Reer Hiraab Fiqi **** Reer Yaxye Fiqi **** Reer Garaad (Caamir) **** Reer Sharmaake **** Reer Dhuubane **** Reer Xaabow Fiqi **** Reer Aw Nuur **** Reer Xuseen Fiqi **** Reer Maxamuud Fiqi **** Reer Jibriil Fiqi **** Reer Dhore Fiqi *** Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **** Reer Faatax **** Reer Bulaale * Faracyo kale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Sore ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax == Asal iyo deegaan == Sixawle waxaa asal ahaan lagu xiraa dhulka Hawd iyo Ogaadeen somali abow bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * [[Imi]] (Iimey) * [[Babille]] (Baabili) * [[Fafi]] (Faafi) * [[Dhan Dhame]] (Dhan-dhame) * [[Afder Zone|Afdheer]] {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} == Dhaqan iyo dhaqaale == Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/ido.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> == Nidaamka dhaqanka == Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan: * Xeer Soomaali * Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa hiiye === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Demographics_of_Somalia English] == Tixraacyo == {{Reflist}} {{Somali clans}} [[Category:Qabiilooyinka Soomaaliyeed]] [[Category:Hawiye]] [[Category:Qowmiyadaha ku nool Soomaaliya]] 1qs0wbssmlza563kxthcfmhujyoafq4 296809 296808 2026-04-27T20:12:10Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 296809 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa farac ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa faracyada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sida laga soo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Laanta Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah faracyo sida: * [[Wargube]] **Reer cabdi ***Reer cade boore **Reer xasan ** Reer Aadan *** Reer Nuur *** Reer Cabdi *** Reer Xasan ** Reer Roon *** Reer Fiqi muuse **** Reer Hiraab Fiqi **** Reer Yaxye Fiqi **** Reer Garaad (Caamir) **** Reer Sharmaake **** Reer Dhuubane **** Reer Xaabow Fiqi **** Reer Aw Nuur **** Reer Xuseen Fiqi **** Reer Maxamuud Fiqi **** Reer Jibriil Fiqi **** Reer Dhore Fiqi *** Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **** Reer Faatax **** Reer Bulaale * Faracyo kale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Sore ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax == Asal iyo deegaan == Sixawle waxaa asal ahaan lagu xiraa dhulka Hawd iyo Ogaadeen somali abow bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * [[Imi]] (Iimey) * [[Babille]] (Baabili) * [[Fafi]] (Faafi) * [[Dhan Dhame]] (Dhan-dhame) * [[Afder Zone|Afdheer]] {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} == Dhaqan iyo dhaqaale == Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/ido.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> == Nidaamka dhaqanka == Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan: * Xeer Soomaali * Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa hiiye === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} {{Somali clans}} [[Category:Qabiilooyinka Soomaaliyeed]] [[Category:Hawiye]] [[Category:Qowmiyadaha ku nool Soomaaliya]] gvry0at5jdxjbqvq5hatxie4ro7t2w5