Wikipedia sowiki https://so.wikipedia.org/wiki/Bogga_Hore MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk Portal Portal talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Hargeysa 0 2280 297003 279620 2026-05-06T09:46:00Z CommonsDelinker 75 Removing [[:c:File:Hargies_theatre.jpg|Hargies_theatre.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: https://www.facebook.com/HARGEISATHEATRECENTER/videos/. 297003 wikitext text/x-wiki {{pp-move-indef}} {{Infobox settlement | official_name = Hargeysa | native_name = {{native name|en|Hargeisa}}<br />{{native name|ar|هرجيسا|italic=no}} | other_name = | settlement_type = [[magaalo]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = HargeisaDrone.jpg|thumb|Hargeisa via drone shot | photo2a = Hargeisa street.jpg{{!}}Hargeisa downtown | photo2b = Naasa Hablood - Virgin's Breast Mountain, Hargeisa, Somalilanad.jpg{{!}}Naasa Hablood | photo3a ={{!}}Hargeisa theatre Mall,biggest Commercial Market Center. | photo3b = Hargaysa3.jpg{{!}}Hargeisa | photo4a = Hargeisa capital of Somaliland.jpg|px300{{!}}Aerial view of Hargeisa City Somaliland | color = white | color_border = white | position = center | spacing = 2 | size = 266 }} | image_caption = | image_flag = Flag of Hargeisa.svg | image_seal = Hargeisa Local Government Logo.svg | blank_emblem_type = Astaanta golaha deegaanka magaalada Hargeysa | pushpin_map = Somalia#Africa | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = Location in Somalia | pushpin_relief = yes | coordinates = {{coord|9|33|47|N|44|4|3|E|region:SO-Mu|display=inline,title}} | subdivision_type1 = Wadanka | subdivision_type3 = | subdivision_name1 = {{flag|Somalia}} | subdivision_name2 = [[Somalia]] | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = [[Gobolada Somalia|Gobolka]] | subdivision_name4 = [[waqooyi galbeed]] | subdivision_type5 = [[Gobolada Somalia|Degmada]] | subdivision_name5 = [[Degmada Hargeysa]] | government_footnotes = | government_type = | leader_title = Duqa | leader_name = Cabdulkariim Axmed Mooge | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_magnitude = | area_total_km2 = 78 | area_land_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 1,334 | population_total = 820,000 | population_as_of = 2019 | population_footnotes = <ref>https://www.thebrenthurstfoundation.org/downloads/hargeisa_discussion-paper-04-2019-hargeisa-somaliland-invisible-city.pdf</ref> | population_density_km2 = 600 | population_density_sq_mi = 300 | population_note = | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +252 | website = | timezone = [[East Africa Time|EAT]] | utc_offset = +3 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | name = | population_demonym = Hargeisan;<br>Hargeysawi }} '''Hargeysa''' ama '''Hargaysa''' ({{lang-en| Hargeisa}} {{lang-ar|هرجيسا}}<ref>{{Cite web |ciwaan=Jubba Airways, 18 July 2013 |url=http://jubba-airways.com/destinations/hargeisa.aspx |access-date=22 Bisha Koobaad 2013 |archive-date=22 Bisha Koobaad 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122160435/http://jubba-airways.com/destinations/hargeisa.aspx |dead-url=no }}</ref><ref>{{cite web | title=Somalia: largest cities and towns and statistics of their population | url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1350565654&lng=fr&des=gamelan&geo=-198&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&men=gcis&lng=en | work=world-gazetteer.com | accessdate=October 19, 2012 | ciwaan=Nuqul Archive | archive-date=Bisha Labaad 9, 2013 | archive-url=https://archive.today/20130209154514/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1350565654&lng=fr&des=gamelan&geo=-198&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&men=gcis&lng=en | dead-url=yes }}</ref>) waa magaalo ku taala dalka [[Somalia]]. <ref>[http://wardheernews.com/Articles_2010/June/Buh/29_Somaliland_recognition_&_the_HBM-SSC_Factor.html {{Wayback|url=http://wardheernews.com/Articles_2010/June/Buh/29_Somaliland_recognition_%26_the_HBM-SSC_Factor.html |date=20120528122058 }} Somaliland’s Quest for International Recognition and the HBM-SSC Factor</ref> Wakhtiyadii hore, magaalada Hargaysa waxay ka tirsanayd maamulkii Saldanadii Cadal ee ka arimin jirey deegaano badan ee ku taala Somaliland. [[Ingiriis|Boqortooyadii Ingiriiska]] ayaa magaalada [[Berbera]] ka dhigay magaalo madaxdii British Somaliland, waxa sanadkii 1941 lagu wareejiyay magaalo madaxda caasimada Hargeysa. Sannadkii 1960 waxay madaxbanaani heshay ilaaladii gobolada Waqooyi kuwaasi oo la midoobay Koonfurta Soomaaliya, sidaasi ayaa Hargaysa ku dhaaftey magaalo madaxnimadi. Laakiin waxay magaaladu ahayd mid ka mid ah magaalooyinka ugu wayn Soomaaliya.<ref name="Wssom1">[http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html Worldstatesmen – Somalia]</ref><ref name="Encyclopædia Britannica 2002 p.835">Encyclopædia Britannica, ''The New Encyclopædia Britannica'', (Encyclopædia Britannica: 2002), p.835</ref>Kadib markii ay Soomaaliya ka dhacday dagaal sokeeye ayay sanadkii 1991 noqotay caasimadda jamhuuriyadda Somaliland. Si kastaba ha ahaate, magaalada Hargeysa waxay dhacdaa dooxada [[Galgodon]] ee deegaanada [[Oogo]], waxayna magaaladu ka saraysaa biyaha bada joog dhan 4,377 mitir. Juquraafi ahaan magaalada Hargeysa waxay saaran tahay buuro, dooxyo iyo deegaan caro bataax leh. Si la mid ah magaalooyinka kale ee ku yaala Somaliland, dhismayaasha magaalada Hargaysa waxay caan ku yihiin farshaxanka iyo qurxinta dhagaxa dabiiciga ah ee laga helo buuraha ku hareersan magaalada. Guud ahaan, magaalada Hargeysa waa tan ugu bulshada badan magaalooyinka Somaliland, waxaana ku nool caasimadan dad tiradoodi gaadhto in kabadan 1.2 milyan. Deegaanka magaaladan waxaa aad uga baxa geedka [[tiin]]ka. Wixii ka dhacay Soomaaliya [[1988]] malaha waa ka sii foolxun. Markii Hargeysa la duqeeyay ayaa dadkii deganaa lagu khasbay inay qaxaan. Askarta ayaa markaas miinooyin ku aasay guryihii laga tagay. Markii uu dagaalku dhammaaday ayay qaxootigii dib u laabteen, balse waxaa lagu naafeeyay ama lagu dilay qaraxyo qarsoon.<ref>[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20000508/Land-Mines-Weighing-the-Cost/ Land Mines—Weighing the Cost]</ref> =Juquraafiga= ==Goobta iyo deegaanka== Hargeysi waxay ku taal dhul buuraley ah, dooxana waa dooxa waqooyi galbeed ee [[Galgodon]] (Ogo) buuraleyda ah. Waxay ku fadhidaa meel sare oo ah 1,334 mitir (4,377 cagood) oo ka sarreysa heerka baddam. Magaaladu waxay ahaan jirtay mid ku hareeraysan kayn marka ay ka yaraato kaynta, laakiin baadiyaha ku hareeraysan ayaa weli leh juniber yar yar. Hargeysa agteeda waxa ku yaal buuraleyda Sheekh iyo Buuraha Daallo, oo ay ka da'aan roobab aad u badan. Koonfurta magaalada waxa ku taal Haud safana (Baligubadle), kaas oo soo jiita noocyo badan oo duurjoogta ah si ay u daaqaan aagga. Hargeysa waxay ku taal meel u dhow magaalada Gabiley, oo u adeegta sidii xarun beeralay ah oo ku taal [[Soomaaliland]]. Deegaanka Allay-Baday ee magaaladaas waxa ka soo baxa tamaandho iyo basasha bil kasta xilliyada roobka. Magaalada Arabsiyo sidoo kale waxay ku taal meel u dhow, waxaana lagu xusay soo saarideeda liin. [[File:Calaamadaha area o galleryfull.jpg|thumb|right|Dulmar Hargeysa]] Bacrinnimada iyo cagaarka uu leeyahay awgeed, waxa deegaanka Hargeysa u yimaadda [[xayawaan]]ka duur-joogta ah si ay u tarmaan ama u daaqaan dhulka doogga ah. Xayawaanka laga heli karo qaybaha miyiga ah ee magaalada waxaa ka mid ah kuduga,dhogorta duurjoogta, dameerka duurjoogta Soomaaliyeed, warthog,  anteloob, idaha Soomaaliyeed, ri’, geel iyo noocyo badan oo shimbiro ah oo kala duwan. Waxa kale oo jira tiro ka mid ah maamulayaasha guud iyo kuwa gaarka ah labadaba. Koonfurta Hargeysa waa dhul doog ah, kaas oo soo jiita noocyada duurjoogta ah ee deegaanka, oo ay ku jiraan libaaxyo iyo shabeel. =Magaca= Sida ilo badani isku raaceen magaca Hargeysa wuxuu asal ahaan ka yimid ereyga ''"harga-geeya"'' oo ka turjumaya in horaantii Hargaysa ahaan jirtey meel loo soo iib keeno [[harag]]a xoolaha.<ref name="Briggs">{{cite book|last=Briggs|first=Philip|title=Somaliland: With Addis Ababa & Eastern Ethiopia|year=2012|publisher=Bradt Travel Guides|isbn=1841623717|page=10|url=http://books.google.ca/books?id=M6NI2FejIuwC&pg=PA10#v=onepage&q&f=false}}</ref> Ilo kale waxay ku waramaan in magaca Hargeysa ka yimid erey Af-[[Oromo]] ah kaasi oo la micno ah ''"meeshii tiinka badneyd"''. Ilo kale waxay waliba ku waramaan in magaca Hargeysa ka yimid "Harar as-Saqiir"" oo ay micneheedi ay tahay Hererkii yaraa ee luqada af Carabiga. ===Taariikh=== In kastoo aan la haynin taariikh xaqiiqo ah, waxaa la aaminsan yahay in Hargaysa uu aasaasay [[Sheekh Madar]] qiyaastii 1800, wakhtigaasi oo sheekhu ka dhisay maqaam xereed iyo meel lagu nasto marka loo socdo magaalada [[Saylac]] ama [[Herer]].<ref name="Encyclopaedia Aethiopica">{{cite journal | last =Ficadorey | first =Gianfranco | title =Ha | journal =Basic Reference | volume =3 | issue = | page =1032 | publisher =Thomson/Gale | location = NY, USA | year =2008 | url =http://books.google.ca/books?id=X38lxaUjm1MC&pg=PA1032&lpg=PA1032&dq=hargeisa+little+harar&source=bl&ots=Q91FLxkfKY&sig=z5JQxNvRhi5g8V_wpyQz1x4-9_Y&hl=en&sa=X&ei=WbdwULzUGNGC0QG81YH4CQ&ved=0CEQQ6AEwBA#v=onepage&q=hargeisa%20little%20harar&f=false}}</ref> {{Weather box|location = Hargeisa |metric first = yes |single line = yes |Jan record high C = 22 |Feb record high C = 22 |Mar record high C = 22 |Apr record high C = 22 |May record high C = 22 |Jun record high C = 29 |Jul record high C = 29 |Aug record high C = 29 |Sep record high C = 22 |Oct record high C = 32 |Nov record high C = 22 |Dec record high C = 32 |Jan high C = 28.5 |Feb high C = 29.3 |Mar high C = 28.7 |Apr high C = 27.7 |May high C = 27.2 |Jun high C = 26.9 |Jul high C = 26.7 |Aug high C = 27.2 |Sep high C = 27.9 |Oct high C = 27.7 |Nov high C = 27.4 |Dec high C = 28 |year high C = 27.8 |Jan mean C=22.7 |Feb mean C=22.6 |Mar mean C=22.6 |Apr mean C=21.9 |May mean C=21.4 |Jun mean C=21 |Jul mean C=20.6 |Aug mean C=20.9 |Sep mean C=21.3 |Oct mean C=21.8 |Nov mean C=21.9 |Dec mean C=21.9 |Jan low C = 17.9 |Feb low C = 18.3 |Mar low C = 18.2 |Apr low C = 18.1 |May low C = 17.9 |Jun low C = 17.7 |Jul low C = 17.2 |Aug low C = 17.0 |Sep low C = 17.2 |Oct low C = 17.5 |Nov low C = 17.5 |Dec low C = 17.8 |year low C = 17.7 |Jan record low C = 12 |Feb record low C = 14 |Mar record low C = 13 |Apr record low C = 14 |May record low C = 15 |Jun record low C = 12 |Jul record low C = 12 |Aug record low C = 12 |Sep record low C = 13 |Oct record low C = 13 |Nov record low C = 14 |Dec record low C = 12 |rain colour=green |Jan rain mm = 71 |Feb rain mm = 54 |Mar rain mm = 119 |Apr rain mm = 174 |May rain mm = 124 |Jun rain mm = 66 |Jul rain mm = 56 |Aug rain mm = 91 |Sep rain mm = 106 |Oct rain mm = 126 |Nov rain mm = 152 |Dec rain mm = 86 |year rain mm = 1225 |unit rain days = 1 mm |Jan rain days = 7 |Feb rain days = 8 |Mar rain days = 12 |Apr rain days = 16 |May rain days = 13 |Jun rain days = 8 |Jul rain days = 7 |Aug rain days = 9 |Sep rain days = 11 |Oct rain days = 15 |Nov rain days = 14 |Dec rain days = 10 |year rain days = 130 |Jan humidity = 66 |Feb humidity = 68.5 |Mar humidity = 73 |Apr humidity = 78.5 |May humidity = 80.5 |Jun humidity = 78.5 |Jul humidity = 77.5 |Aug humidity = 77.5 |Sep humidity = 75.5 |Oct humidity = 73.5 |Nov humidity = 73 |Dec humidity = 71.5 |year humidity = 74.5 |Jan sun = 155 |Feb sun = 170 |Mar sun = 155 |Apr sun = 120 |May sun = 124 |Jun sun = 180 |Jul sun = 186 |Aug sun = 155 |Sep sun = 150 |Oct sun = 155 |Nov sun = 150 |Dec sun = 124 |year sun = 1824 |source 1 = ''[[World Meteorological Organization]]'',<ref name = WMO>{{cite web | url = http://worldweather.wmo.int/168/c01328.htm | title = World Weather Information Service - Kampala | accessdate = April 30, 2013 | publisher = World Meteorological Organization | ciwaan = Nuqul Archive | archive-date = Bisha Saddexaad 13, 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130313220049/http://worldweather.wmo.int/168/c01328.htm | dead-url = yes }}</ref> ''Climate-Data.org'' for mean temperatures |source 2 = ''BBC Weather''<ref name="weather1">{{cite web | url = http://www.bbc.co.uk/weather/232422 | title = Average Conditions Kampala, Uganda | accessdate = April 30, 2013 | publisher = BBC Weather}}</ref> |date=August 2019 }} =Tixraac= {{Reflist}} * [https://web.archive.org/*/http://www.hargeisamunicipality.org Hargeisa City Government web Site] (Archive) * [http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-4566760&fid=5789&c=somalia Hargeisa, republic of somaliland] * [https://ontheworldmap.com/somaliland/city/hargeisa/ Maps of Hargeisa] ==Sido kale fiiri== * [[Muqdisho]] * [[Kambaala]] * [[Addis Abeba]] * [[Jabuuti]] {{Magaalooyinka Gobolka Woqooyi Galbeed}} [[Category:Magaalo]] [[Category:Somaliland]] [[Category:Caasimadaha Afrika]] l3dil6w541lfpn2178gc9a4s9z08v5t Duduble 0 22866 296983 293149 2026-05-05T12:21:07Z ~2026-27258-07 45516 /* Maanta */ 296983 wikitext text/x-wiki Beesha Duduble Wa Beel Kamid Beelaha Ugu waweyn Ee somalia Waxayna Katirsantahay Beelaha Hiraab/ Hawiye . Beesha Waxay Dagtaa Dhulka Somaliyeed Oo idil Gaar ahaan : Ceelbuur Dooxa Duduble Ceelgaras Xiindheer Garabla Tagaabeeye Bulacle Sinidhiqo Ceelmeeygaag Ceel qooxle Maalin Nugur Xagarey Baaalaldheer Galo Shabaax Laas Quracleey Dabdheer Xawaala badan Xaboow Cimadle Dadle Ximinagondooy Xinlahelay Oodweyn Magaalada Mogdishana Waxay Kadagta degmooyinka (Heliwa iyo Darusalaam ) oo ay Qaas uleyihin iyo Garasbaaley Xaafada barakaat , yaqshiid iyo Hodan. lafaha ugu caansan waxaa kamid ah Maxamed camal, maqlasame, awradeen,celi, aarsade iyo bisin Dadka ugu caansan waxaa kamid ah Abdinur Hashi Mohamed (Mashaqo) {{Farac| |group=Maxamuud Hiraab (Duduble) <br /> محمود هراب |image= |poptime= |region1 = {{flagcountry|Somalia}} |region2 = |region3 = {{flagcountry|Saudi Arabia}} |region4 = {{flagcountry|UK}} |region5 = {{flagcountry|Sweden}} |region6 = {{flagcountry|USA}} |langs=[[Af-Soomaali]] |rels= [[Islam]] <sup>([[Sunni Islam|Sunni]])</sup> |related-c= Beelaha kale ee [[Samaale]], Beelaha kale ee [[Hiraab]], Beelaha kale ee [[Hawiye]] iyo [[Beelaha Soomaalida]] }} == Hordhac == Beesha Duduble ayaa ah beesha ugu faca weeyn marka la barbar dhigo deegaanada aay degaan qabaa'ilada kale ee dega gobolka Galgaduud. Sida uu u kala baxo Duduble wuxuu ka kooban yahay Sideed lafood oo waaweyn oo kala ah == Shaxda Beesha == Duduble xordage • Hiraab • Maxamuud Hiraab(Duduble) •maxamad camal •Cabdi Maxamed •Maxamuud Maxamed(kuulbayr)<br /> •Afrax Maxamed <nowiki>*</nowiki>Alamagan maxamed <nowiki>*</nowiki>cadaaney maxamed • Maqlisame Oo Ukala baxa * Ugaas wehliye * Reee Nuur * H.karanle • Aarsade • Celi • Da’uud • Samadoor •iijecle • Bisin • Qadhoob • Hantile • Awradeen == Taarikh == Maxamuud Hiraab (Duduble) Waxa uu Kasoo Farcamay Xamet,Macrobians. Waxa ay ka Talin Jireen dhulkii Punt . Puntites waxay ahaayeen Kuushiti hore oo la rumaysan yahay inay ka ganacsan jireen malmalka, xawaashka, dahabka, ebony, lo'da gees-gaaban, fool-maroodi, iyo fooxa oo ay la wadaagi jireen Masaaridii hore ee deriska la ah iyo Mesobotaamiya qadiimiga ah iyaga oo u maraya dekedahooda ganacsi. Socdaalkii hore ee Masaaridii ay u dirtay Puntidii 18aad boqorad '''Hatshepsut''' waxa lagu duubay macbudka '''Deir el-Bahari''', xilligii boqortooyadii Puntite King Parahu iyo Queen Ati.[3] Waagii qadiimiga ahaa, reer Macrobiya oo awoowe u ahaa Automoli ama Soomaalidii hore, waxay aasaaseen boqortooyo qabiil oo xoog badan oo ka talinaysay qaybo badan oo ka mid ah Soomaaliya casriga ah. Waxaa lagu magacaabi jiray '''Macrobians''', waxaana la sheegay inay ahaayeen kuwa ugu dheer uguna quruxda badan ragga oo dhan. Sida laga soo xigtay Herodotus, Boqorka Faaris Cambyses II, markii uu qabsaday Masar (525 BC), wuxuu u diray safiiro Macrobia, isaga oo u keenay hadiyado qaali ah boqorka Macrobiya si uu u soo gudbiyo. Hogaamiyihii Macrobiya (Alle Mahadshe) oo lagu doortay dhererkiisa iyo quruxdiisa, waxa uu taa beddelkeeda kaga jawaabay loolan uu dhiggiisa Beershiya uga dhigay qaanso aan xidhnayn: haddii Faaris ay awoodaan in ay sawiraan, waxa ay xaq u yeelan lahaayeen in ay dalkiisa ku soo duulaan; laakiin ilaa iyo markaas, waa in ay u mahadceliyaan ilaahyada in Macrobians waligood go'aansan in ay ku duulaan boqortooyadooda. Macrobiyadu waxay ahaayeen awood gobol oo lagu ammaano dhismahooda horumarsan iyo hantidooda dahabka ah, taas oo aad u badan oo ay maxaabiistooda ku xidheen silsilado dahab ah. '''Harla''' waa dad dabar go'ay oo loo tixgaliyo inay dhiseen taallooyin kala duwan oo Geeska Afrika ah waa musharraxiinta Proto-Somali.Burburkii Macrobiya ka dib, Duduble Wuxuu kala baxay dhowr dawladood oo hodon ah oo Soomaali hore u lahaa, sida Maxamed Camal, Maqlisame, Aarsade iyo, Awradeen, kuwaas oo la tartamayay '''Sabaeans'''(Boqortooyadii Saba), '''Parthians (iran)''', iyo '''Aksum''' ganacsigii hodonka ahaa ee Indo-Greco-Roman ayaa sidoo kale kobcay Soomaaliya. Badmaaxiinta iyo ganacsatada Maxamed Camal waxay ahaayeen kuwa ugu badan ee keeni jiray dahabka, qalinka, dhagaxaanta, fooxa, malmalka, xabagta qudhaca, cusbada, xoolaha nool, fool maroodiga, baalasha, hargaha, iyo xawaashka, alaabooyinka loo arkayay inay yihiin kuwo qaali ah.Dawlad-goboleedyada kale ee caanka ah ee Soomaalida waxaa ka mid ahaa Abgaal, Habargidir, Silicis, Karanle, Cali Gari. Socdaalkii Giriigii hore oo ay ka mid yihiin Strabo iyo Cosmas Indicopleustes ayaa booqasho ku tagay jasiiradda Soomaalida intii u dhaxaysay qarnigii 1aad iyo 5aad. Giriiggu waxay Duduble u yaqaaneen Barbarian, dhulkoodana Barbar. Dagaalo Badan oo Ay la Galeen '''Aksum,faraacintii Masar,Sabaeans'''(Boqortooyadii Saba) '''.'''kuwaas oo kadhigay Boqortooyinkii Duduble Kuwa Burbura.waxay Dageen Dhulkii Punt ( Sool, Sanaag, Bari,Togdheer) Waxaa Soo Jebiyey Boqortooyadaas '''Sabaeans''' (Boqortooyadii Saba)oo ka talin jirtay Qayb Yamen Ka mid ah. waxa Ay Qabsadeen Badi Ahaan Xeebaha Somaliya. waxaa Midoobay Boqortooyadii Maxamed camal iyo Midii Maqlisame taas oo Suura Gelisay in Dib loo Celiyo Reer '''Saba.''' Sidoo Kale waxay Dagaal la Gashay Ajuuraan sultanate oo Rabtay Inay dhulka Soomaliyeed Ay Wada Qabsato Balse nasiib Daro waxay Iska Caawin Kala Kulmeen Boqortooyadii Maxamed Camal iyo Midii Maqlisame oo Xulufo Ahaa. Waxaa Sidoo Kale hoos Samaysmay Saltanado Kale sida: Garxajis Sultanate, Warsangeli sultanate, Majeerteen Kingdom. midaas oo keentay In Beesha Looga Adgaado dhulka Punt. beesha ayaa u soo Wareegtay Dhanka Galgaduud Qarnigii 19th. Duduble Wuxuu Leeyahay Caaqil Ey umada somaliyeed Aad Utaqaan Oo La Oran Jiray caaqil dheryadoobe ahaana Ninkii Ugu horeyay uguna danbeyay Ee Mag Ari Kubaxsha Sidoo kale Duduble wuxuu leeyahay hogaan dhaqameed caan ka ahaa dhulka mudug xiligii talyaaniga oo la oran jiray ugaas foodey, suldaan Geedi farayare iyo prof mohamud ahmed abtidoon oo ahaa madaxii hay’ada Bisha-cas ee somaliya Sidoo kale waxaa jiray Cabdi Cawaale oo loo aqoon jiray Cabdi Faracade iyo wiilkiisii Faarax Cabdi Waxa kadhashay Sarakiil ay kamid ahayeen 1/ G/Sare Janax Janax {Maqlisme /Uw} 2/ Gen Ciise maqadeye {M.Caml) 3/ Gen Wehliye Bergubato {Aarsade) 4/ G/Sare Ahmed Foodey (Maqlisame} 5/ Gen Cabdi macalin{Owrdeen} Siyaasisiinta beesha waxaa ugu horeeya 1. Wasiir Abdinur Dahir Fidow 2.Ugaas cabdiraxiim saadaq tarabi 3.Nabadoon Hilal adan osman 4.Xaaji Xaashi faarax 5.Maxamad Axmad Xabbad 6. Prof. Ciise Maxamed Siyaad Xil bashiir hashi diraac 7.Xaaji Xasan Maxamuud Hiloowle 8.Xuseen Madamed Dhicis wuxu ahaa Aqoonyahan, siyaasi Waxbadan kaso shaqeyay dalka xiligi dowladi madaxweyne Siyaad bare 9. Cali Wardheere Cabdi 10. Ibrahim shiikh odasuge ibraahim afgooye. 11.Shaykh Ibrahim Cali Xashi Cabdulle (Xuub-Caaro) 12. D.Maxamuud Maxamed Maxamuud 13. Axmed Maxamuud Nuur (Dalqo)14. Eng. abdisalan macalin 15.Nabadoon C/lle Maxamud Nuur Eng Abdiaziz Ali Nur(Eng. Xidig)15. wasiir farxaan Cali gaban.16 General ciise ahmedyare abtidoon dhiil ciise maqadeeye.17. General cabdi macalin. 18. General cabdulahi mire 17.general garad nuur cabdule 18. Geral cabdikariim cali farey 19.cornel cumar cabdulle armed sangaab 20. Cornel cumar cabdule farayere.21.Zakariye Cabdirashiid hasan (Sulaan zak) 22.mohamed xashi dhuxuloW. 23. Prof.abdullaahi asbara. 24. Wasiir. C/lle Xasan Nuur(Kabaqori) 25. Ceo-gii diyaradaha Jubba Airways Ahaana madaxi Hay’ada Bisha-cas Ee 1989 Prof mohamud ahmed abtidoon 26. Wasiir Dahir Farah Fidow 27. Prof Abdullahi Mohammed Shirwac oo ahaa Madaxii Haya’dda Somali Peace Line 28. Mohamed Abdulle Halane Beesha Duduble xordage waxa kadhashay saraakiishii ugu horeysay ee kacaanki siyaad bare kaqabsaday magaalo wana magalada ceelbuur iyo sidoo kale dhuusamareeb ilaa ay ridan xukumkii kaligii taliska siyaad bare. Saraakiishas waxay kala ahaayen General Mohamed Muhudin (Janax janax) General ciise ahmedyare abtidoon dhiil, (ciise maqadeeye) iyo sidoo General cabdi macalin sarkaalkii ugu sareyay ciidamada cirka qaybta 21 gobolada dhexe. Beesha Duduble waa beesha ugu halganka badan beelaha somaliyed waxa lagu xasuustaa geesinimo nafhurnimo dal iyo dad jaceyl halganadii dhulka somaliyed somaray kuwii gumaystihii talyaaniga iyo kuwii kadambeyay ee Itoobiyo lala galay beeshu waxay hormuud ka ahayd dagaalkii ciidamadii Itoobiyo, xamar iyo gobola badan lagula galay loogana saaray sanadadii 2007 2008 ilaa 2009 iyadoo kuwaysay halyeeyo badan oo muhiim u ahaa bulashada somaliyed waxana kamid ah Prof Aasbara kasoo bare jamacaded ka ahaa dalka canada kuna shahiiday dagaal kadhacay gobolka galgaduud. Beesha Duduble waxaa lagu naaneeysaa “XORDEGE” oo waxaa la sheegaa in Duduble yahay beesha kaliya ee Soomaaliyeed ee aan arag gumeeysi sababta oo ah Beeshaa Duduble oo ka biya diidday gumeystihu in uu soo galo dhulkeeda, waliba dagaal isla galeen sidas baa ka hakisay gumeestihii in u gaaro waxayna ku heleen naaaneysta ah Duduble Xordege. Beeshu magacyo badan ayey leedahay Sida Duduble Xordege iyo Maxamuud Hiraab, iyo gaamiir oo lagula kaftamo. Duduble hooyadiis Waa ajuuraan marke dhashay ayey umul raacatay, Sidaas ayeyna naaska kula nuugeen beesha cayr. Dadka caanka ah oo ka dhashay Beelweynta Maxamuud Hiraab waxaan ka xusi karnaa Wasiir Abdinur Dahir Fiidow, caaqil dheryadoobe isaga lagu xasuusto "Hashu maankeyga gaddaye ma masaarbey laqday". Waxaa kaloo xusid mudan gabadhii ugu horaysay oo xildhibaan noqota Xaawa cawaale abtidoon, geesigii weynaa ee Maxamed Cabdulle Xalane oo loo yaqaan (XALANE)sidoo kale duduble waxa ka dhashay rug cadagi hanad haashi hagaley oo lo garan ogyahay king holac oo ka dhashay beesha faca weyn ee duduble kana ah lafta tolweyne owraden ,Botaan Ciise caalin (Xaraan ku naax),Saciid Mire Xaydar General Feyte jamac kaariye, General Aana yeleen, Professor Oorfane, Maxamuud Cali Axmed Xeyle (Elman), Ciise Axmedyare Abtidoon Dhiil "Ciise Ma-qadeeye" Sidoo kale, maamulihii Bankiga dhexe ee Soomaliyeed Maxamuud Abdi (Xoor), Axmed Nuur Cali Jimcaale oo ahaay mufakkirkii iyo madaxii Bangigii isgaarsiinta ee Al Barakaat hadana loo yaqaan Hormuud Telecom Iyo bankiga Salaam Soomaali bank. Garaad Nuure, taliyihii booliska Caasimada Mugdisho Cabdullaahi Toxob Xayle, Xaaji Xasan Maxamuud Eng. Maxamuud Xaashi Xalane; madaxii Warashadii Shamiitada ee Berbera iyo qaar kaloo badan. == Deegaan == Duduble le waxa uu degaan u leeyahay dhul baaxad weyn oo lagu macaabo Dooxa Duduble oo ka kooban degmooyin iyo tuulooyin sida Ceelbuur oo ah xudunta Duduble, degmada Ceelgaras degmada Xiindheere degmada Garabla tuulooyin eey kamid yihiin Ceelqooxle, Ceellahelay, Bulacle,SinidhiqoXagarreey, Xabaalobadan, Warmooley, Cimadle dhulbalaaran iyo Xero Jaalle galbeedka Mudug.Sidoo Kale waxay Dagaan Shabeelada Hoose,Gedo, Awdal == Maanta == Siyaasiyiinta xiligaan ee beesha Dududble waxaa ka mid ah: Wasiiru-Dowlaha Wassarada Gaashandhiga shiine Tiirey, Senator Marwan Abdirizak Osman, Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Macdanta Shukri Maxamuud Afrax , Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Beeraha Nuur Yuusuf Nuur. Xildhibaan Mohamed Abdulle. Cabdullaahi Faarax Wehliye, Cabadale Caawooley, Axmed Diiriye, Ikraan Absuge oo ah qofkii ugu yar oo noqdo xildhibaan Somaliyeed, iyo Cabdiraxmaan Cabdiqaadir Axmed (Eng. Xirsi). Saxafiyiinta caanka ah ee beesha waxaa ka mid ax, abdala dhedhelaye, jamal dhaye,abdulahi ukun iyo mubarak iskubi allaha uwada naxariiste, Cabdulaahi Cismaan Faarax, cimli cismaan faarax, Yaasmiin cumar siyaad, Abdiaziz sadaq ahmed tarabi Cabdiraxmaan Daahir Guutaale Maaliki, HANAD HASHI HAGALEY (kingholac), fardowso maxamed cilmi, Cabdishakuur Faarax Cigale. C/qani Axmed Abtidoon, Zakariye Cabdiraxmaan Daahir (Capital), Abdifitaah Ali Halane (Ciiltire). sidoo kale hassan abdirahman abdullaahi (maxamed camal) Anwar ahmed mohamed (Aazbaro) Abdullahi ahmed mohamed (gagale) maxamuud jimcaale siyaad (kooreys) allaha unaxariis Hanad Abdi Yalah Farmaajo kheyre shakuur dpszgq0i9lxz3pwbumam4wseyh9a669 296984 296983 2026-05-05T12:21:58Z ~2026-27258-07 45516 /* Maanta */ 296984 wikitext text/x-wiki Beesha Duduble Wa Beel Kamid Beelaha Ugu waweyn Ee somalia Waxayna Katirsantahay Beelaha Hiraab/ Hawiye . Beesha Waxay Dagtaa Dhulka Somaliyeed Oo idil Gaar ahaan : Ceelbuur Dooxa Duduble Ceelgaras Xiindheer Garabla Tagaabeeye Bulacle Sinidhiqo Ceelmeeygaag Ceel qooxle Maalin Nugur Xagarey Baaalaldheer Galo Shabaax Laas Quracleey Dabdheer Xawaala badan Xaboow Cimadle Dadle Ximinagondooy Xinlahelay Oodweyn Magaalada Mogdishana Waxay Kadagta degmooyinka (Heliwa iyo Darusalaam ) oo ay Qaas uleyihin iyo Garasbaaley Xaafada barakaat , yaqshiid iyo Hodan. lafaha ugu caansan waxaa kamid ah Maxamed camal, maqlasame, awradeen,celi, aarsade iyo bisin Dadka ugu caansan waxaa kamid ah Abdinur Hashi Mohamed (Mashaqo) {{Farac| |group=Maxamuud Hiraab (Duduble) <br /> محمود هراب |image= |poptime= |region1 = {{flagcountry|Somalia}} |region2 = |region3 = {{flagcountry|Saudi Arabia}} |region4 = {{flagcountry|UK}} |region5 = {{flagcountry|Sweden}} |region6 = {{flagcountry|USA}} |langs=[[Af-Soomaali]] |rels= [[Islam]] <sup>([[Sunni Islam|Sunni]])</sup> |related-c= Beelaha kale ee [[Samaale]], Beelaha kale ee [[Hiraab]], Beelaha kale ee [[Hawiye]] iyo [[Beelaha Soomaalida]] }} == Hordhac == Beesha Duduble ayaa ah beesha ugu faca weeyn marka la barbar dhigo deegaanada aay degaan qabaa'ilada kale ee dega gobolka Galgaduud. Sida uu u kala baxo Duduble wuxuu ka kooban yahay Sideed lafood oo waaweyn oo kala ah == Shaxda Beesha == Duduble xordage • Hiraab • Maxamuud Hiraab(Duduble) •maxamad camal •Cabdi Maxamed •Maxamuud Maxamed(kuulbayr)<br /> •Afrax Maxamed <nowiki>*</nowiki>Alamagan maxamed <nowiki>*</nowiki>cadaaney maxamed • Maqlisame Oo Ukala baxa * Ugaas wehliye * Reee Nuur * H.karanle • Aarsade • Celi • Da’uud • Samadoor •iijecle • Bisin • Qadhoob • Hantile • Awradeen == Taarikh == Maxamuud Hiraab (Duduble) Waxa uu Kasoo Farcamay Xamet,Macrobians. Waxa ay ka Talin Jireen dhulkii Punt . Puntites waxay ahaayeen Kuushiti hore oo la rumaysan yahay inay ka ganacsan jireen malmalka, xawaashka, dahabka, ebony, lo'da gees-gaaban, fool-maroodi, iyo fooxa oo ay la wadaagi jireen Masaaridii hore ee deriska la ah iyo Mesobotaamiya qadiimiga ah iyaga oo u maraya dekedahooda ganacsi. Socdaalkii hore ee Masaaridii ay u dirtay Puntidii 18aad boqorad '''Hatshepsut''' waxa lagu duubay macbudka '''Deir el-Bahari''', xilligii boqortooyadii Puntite King Parahu iyo Queen Ati.[3] Waagii qadiimiga ahaa, reer Macrobiya oo awoowe u ahaa Automoli ama Soomaalidii hore, waxay aasaaseen boqortooyo qabiil oo xoog badan oo ka talinaysay qaybo badan oo ka mid ah Soomaaliya casriga ah. Waxaa lagu magacaabi jiray '''Macrobians''', waxaana la sheegay inay ahaayeen kuwa ugu dheer uguna quruxda badan ragga oo dhan. Sida laga soo xigtay Herodotus, Boqorka Faaris Cambyses II, markii uu qabsaday Masar (525 BC), wuxuu u diray safiiro Macrobia, isaga oo u keenay hadiyado qaali ah boqorka Macrobiya si uu u soo gudbiyo. Hogaamiyihii Macrobiya (Alle Mahadshe) oo lagu doortay dhererkiisa iyo quruxdiisa, waxa uu taa beddelkeeda kaga jawaabay loolan uu dhiggiisa Beershiya uga dhigay qaanso aan xidhnayn: haddii Faaris ay awoodaan in ay sawiraan, waxa ay xaq u yeelan lahaayeen in ay dalkiisa ku soo duulaan; laakiin ilaa iyo markaas, waa in ay u mahadceliyaan ilaahyada in Macrobians waligood go'aansan in ay ku duulaan boqortooyadooda. Macrobiyadu waxay ahaayeen awood gobol oo lagu ammaano dhismahooda horumarsan iyo hantidooda dahabka ah, taas oo aad u badan oo ay maxaabiistooda ku xidheen silsilado dahab ah. '''Harla''' waa dad dabar go'ay oo loo tixgaliyo inay dhiseen taallooyin kala duwan oo Geeska Afrika ah waa musharraxiinta Proto-Somali.Burburkii Macrobiya ka dib, Duduble Wuxuu kala baxay dhowr dawladood oo hodon ah oo Soomaali hore u lahaa, sida Maxamed Camal, Maqlisame, Aarsade iyo, Awradeen, kuwaas oo la tartamayay '''Sabaeans'''(Boqortooyadii Saba), '''Parthians (iran)''', iyo '''Aksum''' ganacsigii hodonka ahaa ee Indo-Greco-Roman ayaa sidoo kale kobcay Soomaaliya. Badmaaxiinta iyo ganacsatada Maxamed Camal waxay ahaayeen kuwa ugu badan ee keeni jiray dahabka, qalinka, dhagaxaanta, fooxa, malmalka, xabagta qudhaca, cusbada, xoolaha nool, fool maroodiga, baalasha, hargaha, iyo xawaashka, alaabooyinka loo arkayay inay yihiin kuwo qaali ah.Dawlad-goboleedyada kale ee caanka ah ee Soomaalida waxaa ka mid ahaa Abgaal, Habargidir, Silicis, Karanle, Cali Gari. Socdaalkii Giriigii hore oo ay ka mid yihiin Strabo iyo Cosmas Indicopleustes ayaa booqasho ku tagay jasiiradda Soomaalida intii u dhaxaysay qarnigii 1aad iyo 5aad. Giriiggu waxay Duduble u yaqaaneen Barbarian, dhulkoodana Barbar. Dagaalo Badan oo Ay la Galeen '''Aksum,faraacintii Masar,Sabaeans'''(Boqortooyadii Saba) '''.'''kuwaas oo kadhigay Boqortooyinkii Duduble Kuwa Burbura.waxay Dageen Dhulkii Punt ( Sool, Sanaag, Bari,Togdheer) Waxaa Soo Jebiyey Boqortooyadaas '''Sabaeans''' (Boqortooyadii Saba)oo ka talin jirtay Qayb Yamen Ka mid ah. waxa Ay Qabsadeen Badi Ahaan Xeebaha Somaliya. waxaa Midoobay Boqortooyadii Maxamed camal iyo Midii Maqlisame taas oo Suura Gelisay in Dib loo Celiyo Reer '''Saba.''' Sidoo Kale waxay Dagaal la Gashay Ajuuraan sultanate oo Rabtay Inay dhulka Soomaliyeed Ay Wada Qabsato Balse nasiib Daro waxay Iska Caawin Kala Kulmeen Boqortooyadii Maxamed Camal iyo Midii Maqlisame oo Xulufo Ahaa. Waxaa Sidoo Kale hoos Samaysmay Saltanado Kale sida: Garxajis Sultanate, Warsangeli sultanate, Majeerteen Kingdom. midaas oo keentay In Beesha Looga Adgaado dhulka Punt. beesha ayaa u soo Wareegtay Dhanka Galgaduud Qarnigii 19th. Duduble Wuxuu Leeyahay Caaqil Ey umada somaliyeed Aad Utaqaan Oo La Oran Jiray caaqil dheryadoobe ahaana Ninkii Ugu horeyay uguna danbeyay Ee Mag Ari Kubaxsha Sidoo kale Duduble wuxuu leeyahay hogaan dhaqameed caan ka ahaa dhulka mudug xiligii talyaaniga oo la oran jiray ugaas foodey, suldaan Geedi farayare iyo prof mohamud ahmed abtidoon oo ahaa madaxii hay’ada Bisha-cas ee somaliya Sidoo kale waxaa jiray Cabdi Cawaale oo loo aqoon jiray Cabdi Faracade iyo wiilkiisii Faarax Cabdi Waxa kadhashay Sarakiil ay kamid ahayeen 1/ G/Sare Janax Janax {Maqlisme /Uw} 2/ Gen Ciise maqadeye {M.Caml) 3/ Gen Wehliye Bergubato {Aarsade) 4/ G/Sare Ahmed Foodey (Maqlisame} 5/ Gen Cabdi macalin{Owrdeen} Siyaasisiinta beesha waxaa ugu horeeya 1. Wasiir Abdinur Dahir Fidow 2.Ugaas cabdiraxiim saadaq tarabi 3.Nabadoon Hilal adan osman 4.Xaaji Xaashi faarax 5.Maxamad Axmad Xabbad 6. Prof. Ciise Maxamed Siyaad Xil bashiir hashi diraac 7.Xaaji Xasan Maxamuud Hiloowle 8.Xuseen Madamed Dhicis wuxu ahaa Aqoonyahan, siyaasi Waxbadan kaso shaqeyay dalka xiligi dowladi madaxweyne Siyaad bare 9. Cali Wardheere Cabdi 10. Ibrahim shiikh odasuge ibraahim afgooye. 11.Shaykh Ibrahim Cali Xashi Cabdulle (Xuub-Caaro) 12. D.Maxamuud Maxamed Maxamuud 13. Axmed Maxamuud Nuur (Dalqo)14. Eng. abdisalan macalin 15.Nabadoon C/lle Maxamud Nuur Eng Abdiaziz Ali Nur(Eng. Xidig)15. wasiir farxaan Cali gaban.16 General ciise ahmedyare abtidoon dhiil ciise maqadeeye.17. General cabdi macalin. 18. General cabdulahi mire 17.general garad nuur cabdule 18. Geral cabdikariim cali farey 19.cornel cumar cabdulle armed sangaab 20. Cornel cumar cabdule farayere.21.Zakariye Cabdirashiid hasan (Sulaan zak) 22.mohamed xashi dhuxuloW. 23. Prof.abdullaahi asbara. 24. Wasiir. C/lle Xasan Nuur(Kabaqori) 25. Ceo-gii diyaradaha Jubba Airways Ahaana madaxi Hay’ada Bisha-cas Ee 1989 Prof mohamud ahmed abtidoon 26. Wasiir Dahir Farah Fidow 27. Prof Abdullahi Mohammed Shirwac oo ahaa Madaxii Haya’dda Somali Peace Line 28. Mohamed Abdulle Halane Beesha Duduble xordage waxa kadhashay saraakiishii ugu horeysay ee kacaanki siyaad bare kaqabsaday magaalo wana magalada ceelbuur iyo sidoo kale dhuusamareeb ilaa ay ridan xukumkii kaligii taliska siyaad bare. Saraakiishas waxay kala ahaayen General Mohamed Muhudin (Janax janax) General ciise ahmedyare abtidoon dhiil, (ciise maqadeeye) iyo sidoo General cabdi macalin sarkaalkii ugu sareyay ciidamada cirka qaybta 21 gobolada dhexe. Beesha Duduble waa beesha ugu halganka badan beelaha somaliyed waxa lagu xasuustaa geesinimo nafhurnimo dal iyo dad jaceyl halganadii dhulka somaliyed somaray kuwii gumaystihii talyaaniga iyo kuwii kadambeyay ee Itoobiyo lala galay beeshu waxay hormuud ka ahayd dagaalkii ciidamadii Itoobiyo, xamar iyo gobola badan lagula galay loogana saaray sanadadii 2007 2008 ilaa 2009 iyadoo kuwaysay halyeeyo badan oo muhiim u ahaa bulashada somaliyed waxana kamid ah Prof Aasbara kasoo bare jamacaded ka ahaa dalka canada kuna shahiiday dagaal kadhacay gobolka galgaduud. Beesha Duduble waxaa lagu naaneeysaa “XORDEGE” oo waxaa la sheegaa in Duduble yahay beesha kaliya ee Soomaaliyeed ee aan arag gumeeysi sababta oo ah Beeshaa Duduble oo ka biya diidday gumeystihu in uu soo galo dhulkeeda, waliba dagaal isla galeen sidas baa ka hakisay gumeestihii in u gaaro waxayna ku heleen naaaneysta ah Duduble Xordege. Beeshu magacyo badan ayey leedahay Sida Duduble Xordege iyo Maxamuud Hiraab, iyo gaamiir oo lagula kaftamo. Duduble hooyadiis Waa ajuuraan marke dhashay ayey umul raacatay, Sidaas ayeyna naaska kula nuugeen beesha cayr. Dadka caanka ah oo ka dhashay Beelweynta Maxamuud Hiraab waxaan ka xusi karnaa Wasiir Abdinur Dahir Fiidow, caaqil dheryadoobe isaga lagu xasuusto "Hashu maankeyga gaddaye ma masaarbey laqday". Waxaa kaloo xusid mudan gabadhii ugu horaysay oo xildhibaan noqota Xaawa cawaale abtidoon, geesigii weynaa ee Maxamed Cabdulle Xalane oo loo yaqaan (XALANE)sidoo kale duduble waxa ka dhashay rug cadagi hanad haashi hagaley oo lo garan ogyahay king holac oo ka dhashay beesha faca weyn ee duduble kana ah lafta tolweyne owraden ,Botaan Ciise caalin (Xaraan ku naax),Saciid Mire Xaydar General Feyte jamac kaariye, General Aana yeleen, Professor Oorfane, Maxamuud Cali Axmed Xeyle (Elman), Ciise Axmedyare Abtidoon Dhiil "Ciise Ma-qadeeye" Sidoo kale, maamulihii Bankiga dhexe ee Soomaliyeed Maxamuud Abdi (Xoor), Axmed Nuur Cali Jimcaale oo ahaay mufakkirkii iyo madaxii Bangigii isgaarsiinta ee Al Barakaat hadana loo yaqaan Hormuud Telecom Iyo bankiga Salaam Soomaali bank. Garaad Nuure, taliyihii booliska Caasimada Mugdisho Cabdullaahi Toxob Xayle, Xaaji Xasan Maxamuud Eng. Maxamuud Xaashi Xalane; madaxii Warashadii Shamiitada ee Berbera iyo qaar kaloo badan. == Deegaan == Duduble le waxa uu degaan u leeyahay dhul baaxad weyn oo lagu macaabo Dooxa Duduble oo ka kooban degmooyin iyo tuulooyin sida Ceelbuur oo ah xudunta Duduble, degmada Ceelgaras degmada Xiindheere degmada Garabla tuulooyin eey kamid yihiin Ceelqooxle, Ceellahelay, Bulacle,SinidhiqoXagarreey, Xabaalobadan, Warmooley, Cimadle dhulbalaaran iyo Xero Jaalle galbeedka Mudug.Sidoo Kale waxay Dagaan Shabeelada Hoose,Gedo, Awdal == Maanta == Siyaasiyiinta xiligaan ee beesha Dududble waxaa ka mid ah: Wasiiru-Dowlaha Wassarada Gaashandhiga shiine Tiirey, Senator Marwan Abdirizak Osman, Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Macdanta Shukri Maxamuud Afrax , Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Beeraha Nuur Yuusuf Nuur. Xildhibaan Mohamed Abdulle. Cabdullaahi Faarax Wehliye, Cabadale Caawooley, Axmed Diiriye, Ikraan Absuge oo ah qofkii ugu yar oo noqdo xildhibaan Somaliyeed, iyo Cabdiraxmaan Cabdiqaadir Axmed (Eng. Xirsi). Saxafiyiinta caanka ah ee beesha waxaa ka mid ax, abdala dhedhelaye, jamal dhaye,abdulahi ukun iyo mubarak iskubi allaha uwada naxariiste, Cabdulaahi Cismaan Faarax, cimli cismaan faarax, Yaasmiin cumar siyaad, Abdiaziz sadaq ahmed tarabi Cabdiraxmaan Daahir Guutaale Maaliki, HANAD HASHI HAGALEY (kingholac), fardowso maxamed cilmi, Cabdishakuur Faarax Cigale. C/qani Axmed Abtidoon, Zakariye Cabdiraxmaan Daahir (Capital), Abdifitaah Ali Halane (Ciiltire). sidoo kale hassan abdirahman abdullaahi (maxamed camal) Anwar ahmed mohamed (Aazbaro) Abdullahi ahmed mohamed (gagale) maxamuud jimcaale siyaad (kooreys) allaha unaxariis Farmaajo kheyre shakuur 1o2b4qbi2ocvl1z2egpjawctj3asz6o Abokor muuse 0 39797 297001 296942 2026-05-06T09:36:35Z CommonsDelinker 75 Removing [[:c:File:Eaglelogo.png|Eaglelogo.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]]. 297001 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Mucawiye Mohamed *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Dhible Ahmed *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible *********************Wa'eys Dhible *********************Samter Dhible *********************Egal Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed ***************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid Dhimbil – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} 75zattt2ld1yzf924vqubtigqalbl4t Ciidagale 0 41696 296999 296951 2026-05-06T06:09:58Z ~2026-26417-66 45469 /* Notable figures */ 296999 wikitext text/x-wiki {{Farac | | group = Eidagale <br> عيدَ جلي | image= |region1={{flagcountry|Kenya}} |region2={{flagcountry|United States}} |region3={{flagcountry|Eritrea}} |region4={{flagcountry|Ethiopia}} |region5={{flagcountry|Somaliland}} | langs = [[Somali]] | rels = [[Islam]] | related-c = Other,clan. }} '''Ciidagale''' (English: Eidagale'','' Arabic: عيدَ جلي''',''' Full Name: Daoud-Eidagalle) Waa beel kamida beelwaynta Isaaq.Beeshu waxay degaan rasimaya gobolka Maroodi jeex Ee Somaliland iyo Dalka Ethiopia. ==Baahsanaanta== [[File:Eidegalla map.jpg|thumb|left|Map of Somaliland showing distribution of the Eidagalle tribe in western and southwestern Somaliland]] Eidagalle waa beel ka tirsan beelaha Isaaq. Waxay degaan tiro badan ku leeyihiin gobolka Maroodi Jeex ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa (dhinacyadeeda dhexe iyo koonfur-bari), iyo degmada Salaxley . Intaa waxaa dheer, Ciidagale waxay sidoo kale si weyn ugu baahsan yihiin dalka ee Itoobiya, gaar ahaan degmooyinka Daroor, Awaare, iyo Misraq Gashamo. Beesha Eedagaale waxay leedahay laamo hoose oo ay ka mid yihiin Mohamed Daoud (Guuyoobe), kuwaas oo degan degmada Oodweyne ee gobolka Togdheer. Sidoo kale, qayb ka mid ah beesha ayaa si taariikhi ah ugu nool waddanka Kenya, halkaas oo ay ka yihiin qayb muhiim ah oo si wayn looyaqaano loona ixtiraamo, laguna magaacabo Isahakia.<ref>Waal, Alexander De (1993). "Violent deeds live on: landmines in Somalia and Somaliland, p. 63"</ref><ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa. <nowiki>ISBN 9781315308173</nowiki>.</ref> ==Tariikhda (History)== ===Xiliyadii Dhexe (Medieval period) === Taariikh ahaan, beesha Ciidagale waxay ka mid ahayd beelihii ka qayb galay dagaalladii lagu qaaday boqortooyadii Xabashida waxayna hoos tagi jireen [https://so.m.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Cadal Saldanaddii Adal]. Waxay si gaar ah ugu xusan yihiin buugga ''Futuh al-Habash'' (Futuxul Xabash) oo lagu tilmaamay in beelahaasi yihiin ''Habar Magaadle''. Habar Magaadle waxaa laga soo saaray halyeeygii taariikhiga ahaa ee Axmed Gurey bin Xuseen, oo ahaa gacanta midig ee Axmed Ibraahim al-Ghazi.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref> <blockquote>Beesha Ciidagale—gaar ahaan beesha [[Abokor muuse|Abokor Muse]]—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo, taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha , gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada Herar. Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen Magalada zelia.</blockquote>jifo kale oo muhiim ah oo ka tirsana laanta Cabdiraxmaan Muuse, kaasoo ka qayb qaatay dagaladii Axmed Gurey , waxaa lagu nanaysaa Gashaanbuur oo ah Hussein Abokor Matan, oo ah geesiyadii ka qaybqaatay dagalkii iyo difaciiba Axmarada ee Axmed Gurey . Cilmibaare I. M. Lewis wuxuu xusay in jiray laba Axmed Gurey oo la isku khalday: <blockquote>Buuggu wuxuu tilmaamayaa laba Axmed oo loogu yeero ‘midig-la’. Mid waxaa lagu magacaabaa "Axmed Gurey Soomaali", oo loo aqoonsaday inuu yahay Axmed Gurey Xuseen, hogaamiye ka tirsanaa Habar Magaadle. Midka kalena waxaa loogu yeeraa “Iimaam Axmed”. Waxaa la rumeysan yahay in labadaas Axmed la isku khalday oo laga dhigay hal halyeey oo kali ah.<ref>Morin, Didier (2004). *Dictionnaire historique afar: 1288-1982*. KARTHALA Editions. ISBN 9782845864924.</ref></blockquote>[[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|right|315px|The shrine of Aw Barkhadle is a revered sacred site where generations of ''Isaaq clans'' — and including Eidagalle, who traditionally served as the custodians and leading authorities overseeing the shrine — have gathered to take solemn oaths, resolve disputes, and seek spiritual blessing beneath a holy relic believed to be connected to the Prophet of Allah.]] Qabriga Sheekh Aw Barkhadle oo u dhexeeya [[Berbera]] iyo [[Hargeysa]] wuxuu ahaa goob barakeysan oo beelaha ''Isaaq'' iyo Eidagalleh ay u adeegsadeen dhaarista, heshiisiinta iyo xallinta khilaafaadka. Beesha Ciidagale, oo ka mid ah hogaamiyeyaasha dhaqanka, ayaa door muhiim ah ka qaadatay maamulka goobtan barakeysan.Gaar ahaan, goobtan waxaa miisaan weyn ku lahaa Salaadiinta iyo Ugaasyada dhaqanka. Beelaha si gaar ah uga qayb qaatay ilaalinta sharafta iyo shaqada goobta barakeysan ee Aw Barkhadle waxaa ka mid ahayd beesha Ciidagale. Ciidagale waxay caan ku ahaayeen geesinimadooda dagaal iyo hibadooda suugaaneed, waxayna sidoo kale hayeen xilka qiimaha badan ee ah dhexdhexaadiyeyaal iyo ilaalinayaal dhaqanka xeerka Soomaalida. Odayaasha la qadariyo ee beesha ayaa inta badan guddoomin jiray dhaarista heshiisyada iyo xallinta muranada lagu qabto Aw Barkhadle, si loo ilaaliyo heshiisyada loona sugo nabadda iyo wada noolaanshaha bulshada <blockquote>Marka la kulmo arrin adag oo saameynaysa beelaha Isaaq iyo Eidagaleh, waxaa la keenaa waraaq si gaar ah loo ilaaliyo oo yaalla qabriga, kuna saxiixan yahay Bilaal, addoonkii Khaliifadii hore. Dhaaro cusub ayaa lagu kala qaadayaa. Sannadkii 1846, waxa la keenay Berbera oo ay wateen beesha Ciidagale, halkaas oo beelaha Aala Axmed iyo Aala Yuusuf ku dhaarteen inay nabad ku noolaadaan.<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref></blockquote>Eidagale waxay si dhaqameed u lahaayeen doorka hoggaaminta gudaha iyo nabadeynta khilaafaadka, iyagoo lagu yaqaan xigmadda iyo kartida suugaanta. Xeer-beegti iyo gabyaa caan ah ayaa kasoo jeeda, waxaana ay adeegsadaan xeer-Soomaaliyeed, dood furan iyo gabayo si ay u xalliyaan ismaandhaafka. Duqeyda beesha waxay inta badan ahaayeen garsoorayaal dhexdhexaad ah marka ay colaado ka dhex qarxaan beelaha walaalaha ah. Aw Barkhadle ayaa mar walba ahayd goobta ugu sarreysa ee dhaar iyo heshiis lagu sameeyo. Hoggaamiyeyaasha Eidagale ayaa door muhiim ah ka ciyaari jiray dhexdhexaadinta khilaafaadka u dhexeeya beelaha—iyagoo noqday kuwa isku xira kooxaha is haya oo nabad ka dhex abuura. Mid ka mid ah meelaha ugu barakeysan ee heshiisyada nabadeed lagu gaari jiray wuxuu ahaa quduuska Aw Barkhadle, oo ku yaalla inta u dhexeysa Berbera iyo Hargeysa. Halkaas ayaa lagu dhaaran jiray, iyadoo la isticmaalayo agab quduus ah, waxaana lagu xoojin jiray heshiisyo nabadeed oo waara—taasoo muujinaysa kaalinta ay Eidagale ku lahaayeen ilaalinta dhaqanka iyo sharciga.<blockquote>Xilliyada khatarta dibadda ah, sida soo galootiga gumaysiga ama dagaallada beelaha, Eidagale waxay si degdeg ah isu abaabuli jireen una midoobi jireen difaaca dhulkooda, iyagoo noqda ilaalayaasha deegaankooda. Dhaqankaas qotoda dheer ee hoggaaminta iyo dhexdhexaadinta waxaa si muuqata u matalayey halyeyaal sida Suldaan Cabdillaahi Dheria, kaasoo saameyn weyn ku lahaa dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad—wuxuuna astaan u ahaa sii socoshada awoodda Eidagale ee xagga maamulka dhaqanka iyo dhexdhexaadinta beelaha.</blockquote> Dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad, Suldaan Cabdillaahi Dheria wuxuu ka soo dhex baxay isagoo noqday mid ka mid ah madax-dhaqameedyadii ugu magaca dheeraa beesha Isaaq, gaar ahaan beesha Eidagale. Waxaa si weyn loogu xusuustaa xikmaddiisa iyo kartidiisa dhexdhexaadin, wuxuuna door muhiim ah ka qaatay xallinta khilaafaadka, ilaalinta xeerka Soomaalida, iyo maareynta xiriirka lala lahaa gumaystihii Ingiriiska. Hoggaamintiisu waxay xoojisay nidaamka dhaqameed xilli ay jireen isbeddello siyaasadeed oo waaweyn. Maanta, dhaxalkiisii hoggaamineed si weyn ayaa looga xurmeynayaa guud ahaan Somaliland. [[File:Sultan Deria's Domain.jpg|thumb|An 1894 Italian map showing the domain of Sultan Deria in the Horn of Africa, illustrating the geographic extent of his influence during the colonial period.]] Eidagale waxay caan ku ahaayeen xirfaddooda fardo-fuulka, waxaana weeraradoodii xoogga badnaa ay gaadhi jireen laga bilaabo xeebta ilaa gudaha dalka. Sida uu sheegay Carlos Swayne, oo dhex maray Somaliland dhammaadkii qarnigii 19aad, Eidagale waxay ka mid ahaayeen beelaha ugu jecel weerarada: <blockquote>“Beelaha ku dhow xeebta waqooyi ee ugu jecel weerarada waxay u muuqdaan inay yihiin Habr Awal, Eidagale, iyo Habr Gerhajis.”<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 40.</ref></blockquote> Ciidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago xirfaddooda fardo-fuulka, Eidagale sidoo kale waxay caan ku yihiin fasahaaddooda suugaanta dhaqanka Soomaalida, gaar ahaan gabayga. Waxay soo saareen gabayaaal caan ah sida Xasan Tarabi iyo Elmi Boodhari. Taariikh ahaan, Eidagale waxaa beelaha kale ee Soomaaliyeed u aqoonsanaayeen khubaro suugaanta gabayga:<ref>Diriye, p. 75.</ref> <blockquote> “Beelaha Soomaaliyeed dhexdeeda, Eidagale waxaa lagu yaqaan khubarnimada tirinta gabayada. Hal gabyaa oo ka tirsan Eidagale laga yaabee inuusan ka heer sarreyn gabyaa wanaagsan oo beel kale ah, laakiin Eidagale waxay u muuqdaan inay gabyaaal badan ka jiraan marka loo eego beelaha kale. ‘Haddii aad halkaan keento boqol nin oo Eidagale ah,’ ayuu ii sheegay Hersi Jaamac, ‘oo aad waydiiso kee gabaygiisa tirin kara, sagaashan iyo shan baa tirin kara. Inta kale weli way baranayaan.’”<ref>Laurance, Margaret. A tree for poverty: Somali poetry and prose. McMaster University Library Press. p. 27.</ref></blockquote> [[File:HargeisaCloseup1885.png|thumb|250px|Close-up of an 1885 Royal Geographical Society map, showing Hargeisa (Harrer-es-Sagheer) as well as the Eidagale subtribe (Eed-a-galleh) residing within and around the town. The Naasa Hablood hills (Nas Hubla) can also be seen in the map.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref>]] Qarnigyo badan, beesha Eidagale waxay door muhiim ah ku lahayd ganacsigii geela ee fog ee Soomaaliyeed. Ganacsatada Eidagale waxay ka soo heli jireen agabyo kala duwan gobolka Soomaalida ee dhulka hadda loo yaqaan Itoobiya, sida xoolaha, malmalka (acacia gum), muxurta (myrrh), iyo subagga, kuwaas oo markii dambe loo dhoofin jiray Koonfurta Carabta. Ganacsatada karavaanka ee Eidagale waxay aasaaseen xarumo ganacsi oo muhiim ah gudaha dalka, kuwaas oo ay ka mid tahay magaalada casriga ah ee Hargeysa, taasoo la aasaasay qarnigii 19aad, kana ahayd meel isgoys ah oo u dhexeysa Berbera iyo gudaha Soomaalida.Hargeysa waxaa asal ahaan loo aasaasay bartamaha qarnigii 19aad si ay u noqoto xarun karavaan oo xiriirisa Berbera iyo gudaha.<ref>{{cite book|title=Journal of African Languages|date=1963|publisher=University of Michigan Press|pages=27|language=english}}</ref><ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 96.</ref> Qayb dhownaata oo laga qaaday khariidaddii 1885 ee ay daabacday Royal Geographical Society ayaa si cad u muujinaysa joogitaanka dhuleed ee beesha Eidagale. Khariidaddu waxay calaamadaynaysaa magaalada Hargeysa (oo ku qoran ''Harrer-es-Sagheer''), iyadoo beesha Eidagale loogu yeedhay ''Eed-a-galleh'' kuna muujisan inay deggan yihiin gudaha iyo nawaaxiga deegaankaas. Buuraleyda Naasa Hablood, oo khariidadda lagu qoray ''Nas Hubla'', sidoo kale waa lagu sawiray, taasoo xoojinaysa isku xirka juqraafiyeed iyo dhaqan ee beesha Eidagale ee gobolkaasi.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref> <blockquote>Beesha Eidagale waxaa si weyn loogu yaqaannaa xirfaddooda suugaanta, gaar ahaan gabayga, kaas oo kaalin weyn ku leh aqoonsigooda iyo dhaqankooda. Waxaa lagu tiriyaa dad xigmadda iyo hadal-fasahaadda ku caan baxay, iyagoo gabayga u adeegsada sidii ay u xafidi lahaayeen taariikhda, u gudbin lahaayeen qiimaha bulsheed, una xallin lahaayeen khilaafaadka. Waxaa hadal caan ah oo laga dhex maqlo odhanaya: "Nin aan gabayn karin weli ma dhalan." Tani waxay muujinaysaa sida gabaygu uga yahay laf-dhabar aqoonta iyo wada-noolaanshaha bulshada Eidagale.</blockquote> Eidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago hidda-sugaaneedkooda, beesha Eidagale waxay sidoo kale caan ku yihiin xirfadda xoolo-dhaqatada, gaar ahaan dhaqashada geela, oo ah tiirka ugu weyn ee dhaqaalahooda iyo noloshooda reer guuraanimada. Geelu wuxuu leeyahay qiimo weyn, wuxuuna astaan u yahay hanti, sharaf, iyo adkaysi. Khibraddooda dheer ee ku saabsan dhaqashada iyo daryeelka geela waxay ka tarjumaysaa aqoon jiilal badan soo jirtay, taasoo ka dhigaysa dad si heer sare ah u yaqaan sida loo ilaaliyo loona kobciyo xoolaha. Isku dhafka suugaantooda afka ah iyo xirfaddooda xoolo-dhaqatada ayaa ah labada tiir ee ugu waaweyn ee dhaxalka dhaqameed ee beesha Eidagale—waa hiddo soo jireen ah oo qoto dheer leh, taasoo weli si xooggan u qeexaysa aqoonsigooda jiilba jiil. An image illustrating 19th-century trade: Beesha Eidagale waxay si weyn ugaga qayb qaadatay ganacsiga guud ee geela iyo agabka dabiiciga ah ee gobolka. Karavaannadii ka yimid gudaha gudaha ayaa halkan ku degi jiray, iyagoo ka ganacsan jiray muxur, malmal, subag iyo xoolo, taasoo Berbera ka dhigtay xarun ganacsi oo istiraatiiji ah oo u xiriiriya gudaha iyo suuqyada caalamiga ah. <blockquote>Soomaalida beesha Eidagale ayaa ka yimaada Ogaadeen iyagoo wata baallo, muxur, malmal, ari, lo’, iyo subag; beddelkeedna waxay ka qaataan dhar jumlo ah. Xilligiiba afar jeer ayay safarradan samaynayaan. Ma joogaan wax ka badan hal bil, intay joogaanna waxay la deggan yihiin reerahooda, cunadoodana waxay ku cunaan makhbaza, ama goobaha cuntada lagu wada cuno.<ref>Hunter, Frederick (1877). An Account of the British Settlement of Aden in Arabia*. Cengage Gale. p. 41.</ref></blockquote> ==Saltanate == Saldanadda Ciidagale waxay ka mid ahayd nidaamyadii ugu faca weynaa ee dhaqanka iyo hoggaanka bulshada ee ka jiray beesha Eidagele. Ciidagale, oo ka mid ah jilibyada waaweyn ee beesha, waxay lahayd hoggaan u gaar ah oo ku dhisnaa xeer, garsoor, iyo midnimo bulsho, kuwaas oo muddo qarniyo ah hagayay bulshada.Nidaamka Saldanaddu wuxuu ku shaqayn jiray hab-dhaqan Soomaaliyeed oo salka ku haya odaynimo, garaad, iyo wada-tashi. Suldaanada iyo ugaasyadu waxay ahaayeen dad lagu yaqaan caqli, hal-adayg, iyo karti hoggaamineed, kana shaqeeya ilaalinta nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo u doodista xuquuqda beesha. Saldanadda fawaynta ahayd ee qarniyo badan talinta soo haysay, ayaa asalkeedu dib ugu laabtaa qarnigii 17-aad, xilligii uu aasaasay ''Suldaan Guleed Cabdi Ciise'' — oo ahaa suldaanka guud ee beesha. Muddo dheer ayay saldanaddani ahayd tiir dhexe oo hoggaan, xeer iyo xasillooni u horseeda bulshada, waxaana magaceedu ku dhex lahaa sharaf, maamuus iyo miisaan dhaqan oo aan weli libdhin. Sidoo kale, hogaanka Abokor Muuse—oo ka tirsan faracyada waaweyn ee beesha Ciidagale—waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku ladhan hoggaamin, halgan bulsho iyo ilaalinta dhaqanka. Qarnigii 15-aad iyo 16-aad, qaybo badan oo ka mid ah geedka qabiilka ayaa loo xusaa boqorro iyo ''ugaasyo'' ka soo jeeda Reerah iyo Qabiilada beesha Abokor Muuse, ku waas oo door muuqda ku lahaa difaaca bulshada, hagidda dhaqanka iyo ilaalinta nidaamka beesha. ==Clan tree== A summarized family tree of the Eidagalle Clan is presented below.<ref name="survey 147">Hunt, John A. (1951). A general survey of the Somaliland Protectorate 1944-1950. Wayback Machine (archived 2 February 2022). p. 147.</ref> *Daoud(Eidagalle) **[[Maxamed Daoud|Mohamed Daoud]] ***Egal Mohamed (Rer Cigal) ***Ali Mohamed (Rer Afwayne) ***Urkurag Mohamed ****Ali Urkurag *****Fiqi Sa'ad Ali *****Mahamoud Ali *****Ahmed Ali *****Ismail Ali ******Ali Ismail *******Osman Ali *******Jama Ali *******Geedi Ali (Rer Aw) *******Yonis Ali *******Ileiye Ali *******Hagga Ali *******Nuh Ali ********Ali Nuh *******Aden Ali ********Guled Aden ********Ali Aden *******Roble Ali ********Hassan Roble *********Jibril Hassan **********Aden Jibril **********Mohamed Jibril *********Deria Hassan **********Mohamed Deria **********Hussein Deria ********Ali Roble *********Warfa Ali *********Farah Ali **********Hassan Farah *********Abdalle Ali *******Abdalle Ali ********Geedi Abdalle (Rer Geedi) ********Mohamed Abdalle (Rer Mohamed) **Abokor Daoud ***Bilaal Abokor ****Mohamed Bilal *****Egal Mohamed *****Hassan Mohamed *****Farah Mohamed *****Yusuf Mohamed *****Abdi Mohamed ******Geedi Abdi ******Aden Abdi ******Hassan Abdi *****Abdalle Mohamed ******Samter Abdalle ******Abane Abdalle ******Hasan Abdalle ***Isse Abokor ****Dualeh Isse *****Musa Dualeh *****Mohamed Dualeh *****Deria Duleh *****Samter Duleh ****Hassan Isse *****Afi Hassan *****Hujale Hassan *****Abar Hassan *****Yusuf Hassan *****Shire Hassan *****Barre Hassan **Muuse Daoud ***Abokor Muuse ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman fatah *************Gled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ***************Ali kalil ****************Said Ali ****************Koshin Ali ****************Boqorreh Ali *****************Abar Boqorre ******************Deria Abar *******************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************Khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Jama Hussien *****************Nour Hussein *****************Farah Hussien *****************Wa'ays Hussein *****************Hersi Hussien ******************Muhumad Hersi ******************Abdi Hersi ******************Ali Hersi ******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed ********************Ismail Dhible ********************Egal Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarer) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali ***Abdirahman Muuse ****Yonis Abdiraham *****Aden Yonis *****Ismail Yonis *****Ugadh Yonis *****Mohamed Yonis ****Abdalle Abdirahman *****Mohamed Abdalle (Bah Daylo) ******Gadid Mohamed ******Abdalle Mohamed ******Loge Mohamed ****Ibrahim Abdalle *****Kulul Ibrahim (Rer kul) *****Abdi Ibrahim (Abdi Dheeri) ******Burale Abdi ******Qabile Abdi ******Hildiid Abdi ******Aden Abdi ******Robe Abdi ******Hersi Abdi ******Geedi Abdi *****Abokor Ibrahim ******Idileh Abokor (Rer Iidleh) *******Farah Iidle *******Ismail Iidle *******Bare Iidle ******Hussein Abokor Matan (Gashaabuur) *******Roble Matan *******Yonis Matan *******Hamud Matan *******Aden Matan *******Damal Aden ********Gabdon Dhamal (Rer Gabdoon) ********Hode Dhamal (Dhamal YarYar) ********Deria Dhamal (Dhamal YarYar) ********Boon Dhamal (Dhamal yaryar) ********Barre Dhamal ( Dhamal yar yar) ********Gabib Dhamal (Dhamal YarYar) ********Fatah Dhamal (Dhamal YarYar) ********Essa Dhamal *********Aden Isse *********Warfa Isse *********Guled Isse *********Liban Isse (Rer Liibaan) *********Hassan Isse (Rer Hassan Isse) *********Abdi Isse **********Mohamed Abdi **********Farah Abdi **********Eiye Abdi **********Warsame Abdi **********Sugulle Abdi **********Aninanshe Abdi **********Amare Abdi **********Ileiye Afwayne Abdi **********Dualeh (Samter) Abdi **********Habarwa Abdi **********Yusuf Abdi **********Warafa Abdi **********Hussein Abdi **********Wais Abdi **********Rage Abdi **********Abdalle Abdi **********Aden Abdi ( Rer Aden) **********Abdi Bari (Abdi Bari) **********Guled Abdi (Rer Guleed) ==Notable figures== * Abdillahi Deria – Prominent anti-colonial fighter * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – was a prominent Somali Scholar, vocalist, poet, and military leader. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship. *Idiris Haji Cisman Gurey * Hassan Guure Jamac * Abwaan Dheeg * Abdikarim Mohamed Eid * Siyasi Ali Mohamed Ibrahim (Ali Sanyare) * Hussein M. Adam|Hussein Mohammed Adam (Tanzania) – foremost Somali intellectual and scholar who founded the Somali Studies International Association (SSIA) * Abwan Qawdhan Dualeh * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Hajji Abdi Hussein Yusuf (Abdi Warabe)– Respected Somali elder and Guurti member, known for his wisdom and role in peacebuilding and traditional leadership. * Khadra Dahir Cige – popular Somali singer * Suldaan Sakariye Suldan Mohamed S.C/laahi (Galaal) *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed , a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Ahmed Ismail Dirie "Qaasim" – Well-known Somali Legendary poet. * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Jama Mohamed Ghalib – served as speaker of the Somali Parliament during the Somali Republic's early civilian administration, between 1960 and 1964 * Mahamed Abdiqadir – 8th grand sultan of the Isaaq * Ismail Mahmud Hurre – former foreign minister of the Transitional Federal Government of Somalia, between 2000-2002 and 2006–2007 * Hussein Ali Mahamado – Activist And Founder Ina-Guuxa Foundation * Jama Asker –Activist And Politician * Abwan Ali Mooge Geedi Egal * Abdishakur Dayib – Prominent Journalist * Sucad Ibrahim Abdi – Politician and Activist * Fadumo faysal Ali – The founder and CEO of Hoiwa Oy * Daud Mahamed – the ninth and current grand sultan of the Isaaq Sultanate. * Abdi Bidhaan Dahir – Journalist * Abwan Muse Ali Farur * Bihi Egeh –Minister of Finance of Somalia * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. * Abwan Coloaad Qorane – Poet and Member of Federal Parliament of Somalia * Mahid Guled - Former prime minister of Somalia * Hussein Arab Isse – former deputy prime minister and minister of defence of Somalia, between 2011 and 2012 * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Sidoo kale fiiri== * [[Dir]] ==References== 3irt9b3jjhhhwk5c9r918mdss7t2z3v 297000 296999 2026-05-06T07:15:10Z ~2026-26417-66 45469 /* Notable figures */ 297000 wikitext text/x-wiki {{Farac | | group = Eidagale <br> عيدَ جلي | image= |region1={{flagcountry|Kenya}} |region2={{flagcountry|United States}} |region3={{flagcountry|Eritrea}} |region4={{flagcountry|Ethiopia}} |region5={{flagcountry|Somaliland}} | langs = [[Somali]] | rels = [[Islam]] | related-c = Other,clan. }} '''Ciidagale''' (English: Eidagale'','' Arabic: عيدَ جلي''',''' Full Name: Daoud-Eidagalle) Waa beel kamida beelwaynta Isaaq.Beeshu waxay degaan rasimaya gobolka Maroodi jeex Ee Somaliland iyo Dalka Ethiopia. ==Baahsanaanta== [[File:Eidegalla map.jpg|thumb|left|Map of Somaliland showing distribution of the Eidagalle tribe in western and southwestern Somaliland]] Eidagalle waa beel ka tirsan beelaha Isaaq. Waxay degaan tiro badan ku leeyihiin gobolka Maroodi Jeex ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa (dhinacyadeeda dhexe iyo koonfur-bari), iyo degmada Salaxley . Intaa waxaa dheer, Ciidagale waxay sidoo kale si weyn ugu baahsan yihiin dalka ee Itoobiya, gaar ahaan degmooyinka Daroor, Awaare, iyo Misraq Gashamo. Beesha Eedagaale waxay leedahay laamo hoose oo ay ka mid yihiin Mohamed Daoud (Guuyoobe), kuwaas oo degan degmada Oodweyne ee gobolka Togdheer. Sidoo kale, qayb ka mid ah beesha ayaa si taariikhi ah ugu nool waddanka Kenya, halkaas oo ay ka yihiin qayb muhiim ah oo si wayn looyaqaano loona ixtiraamo, laguna magaacabo Isahakia.<ref>Waal, Alexander De (1993). "Violent deeds live on: landmines in Somalia and Somaliland, p. 63"</ref><ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa. <nowiki>ISBN 9781315308173</nowiki>.</ref> ==Tariikhda (History)== ===Xiliyadii Dhexe (Medieval period) === Taariikh ahaan, beesha Ciidagale waxay ka mid ahayd beelihii ka qayb galay dagaalladii lagu qaaday boqortooyadii Xabashida waxayna hoos tagi jireen [https://so.m.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Cadal Saldanaddii Adal]. Waxay si gaar ah ugu xusan yihiin buugga ''Futuh al-Habash'' (Futuxul Xabash) oo lagu tilmaamay in beelahaasi yihiin ''Habar Magaadle''. Habar Magaadle waxaa laga soo saaray halyeeygii taariikhiga ahaa ee Axmed Gurey bin Xuseen, oo ahaa gacanta midig ee Axmed Ibraahim al-Ghazi.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref> <blockquote>Beesha Ciidagale—gaar ahaan beesha [[Abokor muuse|Abokor Muse]]—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo, taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha , gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada Herar. Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen Magalada zelia.</blockquote>jifo kale oo muhiim ah oo ka tirsana laanta Cabdiraxmaan Muuse, kaasoo ka qayb qaatay dagaladii Axmed Gurey , waxaa lagu nanaysaa Gashaanbuur oo ah Hussein Abokor Matan, oo ah geesiyadii ka qaybqaatay dagalkii iyo difaciiba Axmarada ee Axmed Gurey . Cilmibaare I. M. Lewis wuxuu xusay in jiray laba Axmed Gurey oo la isku khalday: <blockquote>Buuggu wuxuu tilmaamayaa laba Axmed oo loogu yeero ‘midig-la’. Mid waxaa lagu magacaabaa "Axmed Gurey Soomaali", oo loo aqoonsaday inuu yahay Axmed Gurey Xuseen, hogaamiye ka tirsanaa Habar Magaadle. Midka kalena waxaa loogu yeeraa “Iimaam Axmed”. Waxaa la rumeysan yahay in labadaas Axmed la isku khalday oo laga dhigay hal halyeey oo kali ah.<ref>Morin, Didier (2004). *Dictionnaire historique afar: 1288-1982*. KARTHALA Editions. ISBN 9782845864924.</ref></blockquote>[[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|right|315px|The shrine of Aw Barkhadle is a revered sacred site where generations of ''Isaaq clans'' — and including Eidagalle, who traditionally served as the custodians and leading authorities overseeing the shrine — have gathered to take solemn oaths, resolve disputes, and seek spiritual blessing beneath a holy relic believed to be connected to the Prophet of Allah.]] Qabriga Sheekh Aw Barkhadle oo u dhexeeya [[Berbera]] iyo [[Hargeysa]] wuxuu ahaa goob barakeysan oo beelaha ''Isaaq'' iyo Eidagalleh ay u adeegsadeen dhaarista, heshiisiinta iyo xallinta khilaafaadka. Beesha Ciidagale, oo ka mid ah hogaamiyeyaasha dhaqanka, ayaa door muhiim ah ka qaadatay maamulka goobtan barakeysan.Gaar ahaan, goobtan waxaa miisaan weyn ku lahaa Salaadiinta iyo Ugaasyada dhaqanka. Beelaha si gaar ah uga qayb qaatay ilaalinta sharafta iyo shaqada goobta barakeysan ee Aw Barkhadle waxaa ka mid ahayd beesha Ciidagale. Ciidagale waxay caan ku ahaayeen geesinimadooda dagaal iyo hibadooda suugaaneed, waxayna sidoo kale hayeen xilka qiimaha badan ee ah dhexdhexaadiyeyaal iyo ilaalinayaal dhaqanka xeerka Soomaalida. Odayaasha la qadariyo ee beesha ayaa inta badan guddoomin jiray dhaarista heshiisyada iyo xallinta muranada lagu qabto Aw Barkhadle, si loo ilaaliyo heshiisyada loona sugo nabadda iyo wada noolaanshaha bulshada <blockquote>Marka la kulmo arrin adag oo saameynaysa beelaha Isaaq iyo Eidagaleh, waxaa la keenaa waraaq si gaar ah loo ilaaliyo oo yaalla qabriga, kuna saxiixan yahay Bilaal, addoonkii Khaliifadii hore. Dhaaro cusub ayaa lagu kala qaadayaa. Sannadkii 1846, waxa la keenay Berbera oo ay wateen beesha Ciidagale, halkaas oo beelaha Aala Axmed iyo Aala Yuusuf ku dhaarteen inay nabad ku noolaadaan.<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref></blockquote>Eidagale waxay si dhaqameed u lahaayeen doorka hoggaaminta gudaha iyo nabadeynta khilaafaadka, iyagoo lagu yaqaan xigmadda iyo kartida suugaanta. Xeer-beegti iyo gabyaa caan ah ayaa kasoo jeeda, waxaana ay adeegsadaan xeer-Soomaaliyeed, dood furan iyo gabayo si ay u xalliyaan ismaandhaafka. Duqeyda beesha waxay inta badan ahaayeen garsoorayaal dhexdhexaad ah marka ay colaado ka dhex qarxaan beelaha walaalaha ah. Aw Barkhadle ayaa mar walba ahayd goobta ugu sarreysa ee dhaar iyo heshiis lagu sameeyo. Hoggaamiyeyaasha Eidagale ayaa door muhiim ah ka ciyaari jiray dhexdhexaadinta khilaafaadka u dhexeeya beelaha—iyagoo noqday kuwa isku xira kooxaha is haya oo nabad ka dhex abuura. Mid ka mid ah meelaha ugu barakeysan ee heshiisyada nabadeed lagu gaari jiray wuxuu ahaa quduuska Aw Barkhadle, oo ku yaalla inta u dhexeysa Berbera iyo Hargeysa. Halkaas ayaa lagu dhaaran jiray, iyadoo la isticmaalayo agab quduus ah, waxaana lagu xoojin jiray heshiisyo nabadeed oo waara—taasoo muujinaysa kaalinta ay Eidagale ku lahaayeen ilaalinta dhaqanka iyo sharciga.<blockquote>Xilliyada khatarta dibadda ah, sida soo galootiga gumaysiga ama dagaallada beelaha, Eidagale waxay si degdeg ah isu abaabuli jireen una midoobi jireen difaaca dhulkooda, iyagoo noqda ilaalayaasha deegaankooda. Dhaqankaas qotoda dheer ee hoggaaminta iyo dhexdhexaadinta waxaa si muuqata u matalayey halyeyaal sida Suldaan Cabdillaahi Dheria, kaasoo saameyn weyn ku lahaa dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad—wuxuuna astaan u ahaa sii socoshada awoodda Eidagale ee xagga maamulka dhaqanka iyo dhexdhexaadinta beelaha.</blockquote> Dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad, Suldaan Cabdillaahi Dheria wuxuu ka soo dhex baxay isagoo noqday mid ka mid ah madax-dhaqameedyadii ugu magaca dheeraa beesha Isaaq, gaar ahaan beesha Eidagale. Waxaa si weyn loogu xusuustaa xikmaddiisa iyo kartidiisa dhexdhexaadin, wuxuuna door muhiim ah ka qaatay xallinta khilaafaadka, ilaalinta xeerka Soomaalida, iyo maareynta xiriirka lala lahaa gumaystihii Ingiriiska. Hoggaamintiisu waxay xoojisay nidaamka dhaqameed xilli ay jireen isbeddello siyaasadeed oo waaweyn. Maanta, dhaxalkiisii hoggaamineed si weyn ayaa looga xurmeynayaa guud ahaan Somaliland. [[File:Sultan Deria's Domain.jpg|thumb|An 1894 Italian map showing the domain of Sultan Deria in the Horn of Africa, illustrating the geographic extent of his influence during the colonial period.]] Eidagale waxay caan ku ahaayeen xirfaddooda fardo-fuulka, waxaana weeraradoodii xoogga badnaa ay gaadhi jireen laga bilaabo xeebta ilaa gudaha dalka. Sida uu sheegay Carlos Swayne, oo dhex maray Somaliland dhammaadkii qarnigii 19aad, Eidagale waxay ka mid ahaayeen beelaha ugu jecel weerarada: <blockquote>“Beelaha ku dhow xeebta waqooyi ee ugu jecel weerarada waxay u muuqdaan inay yihiin Habr Awal, Eidagale, iyo Habr Gerhajis.”<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 40.</ref></blockquote> Ciidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago xirfaddooda fardo-fuulka, Eidagale sidoo kale waxay caan ku yihiin fasahaaddooda suugaanta dhaqanka Soomaalida, gaar ahaan gabayga. Waxay soo saareen gabayaaal caan ah sida Xasan Tarabi iyo Elmi Boodhari. Taariikh ahaan, Eidagale waxaa beelaha kale ee Soomaaliyeed u aqoonsanaayeen khubaro suugaanta gabayga:<ref>Diriye, p. 75.</ref> <blockquote> “Beelaha Soomaaliyeed dhexdeeda, Eidagale waxaa lagu yaqaan khubarnimada tirinta gabayada. Hal gabyaa oo ka tirsan Eidagale laga yaabee inuusan ka heer sarreyn gabyaa wanaagsan oo beel kale ah, laakiin Eidagale waxay u muuqdaan inay gabyaaal badan ka jiraan marka loo eego beelaha kale. ‘Haddii aad halkaan keento boqol nin oo Eidagale ah,’ ayuu ii sheegay Hersi Jaamac, ‘oo aad waydiiso kee gabaygiisa tirin kara, sagaashan iyo shan baa tirin kara. Inta kale weli way baranayaan.’”<ref>Laurance, Margaret. A tree for poverty: Somali poetry and prose. McMaster University Library Press. p. 27.</ref></blockquote> [[File:HargeisaCloseup1885.png|thumb|250px|Close-up of an 1885 Royal Geographical Society map, showing Hargeisa (Harrer-es-Sagheer) as well as the Eidagale subtribe (Eed-a-galleh) residing within and around the town. The Naasa Hablood hills (Nas Hubla) can also be seen in the map.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref>]] Qarnigyo badan, beesha Eidagale waxay door muhiim ah ku lahayd ganacsigii geela ee fog ee Soomaaliyeed. Ganacsatada Eidagale waxay ka soo heli jireen agabyo kala duwan gobolka Soomaalida ee dhulka hadda loo yaqaan Itoobiya, sida xoolaha, malmalka (acacia gum), muxurta (myrrh), iyo subagga, kuwaas oo markii dambe loo dhoofin jiray Koonfurta Carabta. Ganacsatada karavaanka ee Eidagale waxay aasaaseen xarumo ganacsi oo muhiim ah gudaha dalka, kuwaas oo ay ka mid tahay magaalada casriga ah ee Hargeysa, taasoo la aasaasay qarnigii 19aad, kana ahayd meel isgoys ah oo u dhexeysa Berbera iyo gudaha Soomaalida.Hargeysa waxaa asal ahaan loo aasaasay bartamaha qarnigii 19aad si ay u noqoto xarun karavaan oo xiriirisa Berbera iyo gudaha.<ref>{{cite book|title=Journal of African Languages|date=1963|publisher=University of Michigan Press|pages=27|language=english}}</ref><ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 96.</ref> Qayb dhownaata oo laga qaaday khariidaddii 1885 ee ay daabacday Royal Geographical Society ayaa si cad u muujinaysa joogitaanka dhuleed ee beesha Eidagale. Khariidaddu waxay calaamadaynaysaa magaalada Hargeysa (oo ku qoran ''Harrer-es-Sagheer''), iyadoo beesha Eidagale loogu yeedhay ''Eed-a-galleh'' kuna muujisan inay deggan yihiin gudaha iyo nawaaxiga deegaankaas. Buuraleyda Naasa Hablood, oo khariidadda lagu qoray ''Nas Hubla'', sidoo kale waa lagu sawiray, taasoo xoojinaysa isku xirka juqraafiyeed iyo dhaqan ee beesha Eidagale ee gobolkaasi.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref> <blockquote>Beesha Eidagale waxaa si weyn loogu yaqaannaa xirfaddooda suugaanta, gaar ahaan gabayga, kaas oo kaalin weyn ku leh aqoonsigooda iyo dhaqankooda. Waxaa lagu tiriyaa dad xigmadda iyo hadal-fasahaadda ku caan baxay, iyagoo gabayga u adeegsada sidii ay u xafidi lahaayeen taariikhda, u gudbin lahaayeen qiimaha bulsheed, una xallin lahaayeen khilaafaadka. Waxaa hadal caan ah oo laga dhex maqlo odhanaya: "Nin aan gabayn karin weli ma dhalan." Tani waxay muujinaysaa sida gabaygu uga yahay laf-dhabar aqoonta iyo wada-noolaanshaha bulshada Eidagale.</blockquote> Eidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago hidda-sugaaneedkooda, beesha Eidagale waxay sidoo kale caan ku yihiin xirfadda xoolo-dhaqatada, gaar ahaan dhaqashada geela, oo ah tiirka ugu weyn ee dhaqaalahooda iyo noloshooda reer guuraanimada. Geelu wuxuu leeyahay qiimo weyn, wuxuuna astaan u yahay hanti, sharaf, iyo adkaysi. Khibraddooda dheer ee ku saabsan dhaqashada iyo daryeelka geela waxay ka tarjumaysaa aqoon jiilal badan soo jirtay, taasoo ka dhigaysa dad si heer sare ah u yaqaan sida loo ilaaliyo loona kobciyo xoolaha. Isku dhafka suugaantooda afka ah iyo xirfaddooda xoolo-dhaqatada ayaa ah labada tiir ee ugu waaweyn ee dhaxalka dhaqameed ee beesha Eidagale—waa hiddo soo jireen ah oo qoto dheer leh, taasoo weli si xooggan u qeexaysa aqoonsigooda jiilba jiil. An image illustrating 19th-century trade: Beesha Eidagale waxay si weyn ugaga qayb qaadatay ganacsiga guud ee geela iyo agabka dabiiciga ah ee gobolka. Karavaannadii ka yimid gudaha gudaha ayaa halkan ku degi jiray, iyagoo ka ganacsan jiray muxur, malmal, subag iyo xoolo, taasoo Berbera ka dhigtay xarun ganacsi oo istiraatiiji ah oo u xiriiriya gudaha iyo suuqyada caalamiga ah. <blockquote>Soomaalida beesha Eidagale ayaa ka yimaada Ogaadeen iyagoo wata baallo, muxur, malmal, ari, lo’, iyo subag; beddelkeedna waxay ka qaataan dhar jumlo ah. Xilligiiba afar jeer ayay safarradan samaynayaan. Ma joogaan wax ka badan hal bil, intay joogaanna waxay la deggan yihiin reerahooda, cunadoodana waxay ku cunaan makhbaza, ama goobaha cuntada lagu wada cuno.<ref>Hunter, Frederick (1877). An Account of the British Settlement of Aden in Arabia*. Cengage Gale. p. 41.</ref></blockquote> ==Saltanate == Saldanadda Ciidagale waxay ka mid ahayd nidaamyadii ugu faca weynaa ee dhaqanka iyo hoggaanka bulshada ee ka jiray beesha Eidagele. Ciidagale, oo ka mid ah jilibyada waaweyn ee beesha, waxay lahayd hoggaan u gaar ah oo ku dhisnaa xeer, garsoor, iyo midnimo bulsho, kuwaas oo muddo qarniyo ah hagayay bulshada.Nidaamka Saldanaddu wuxuu ku shaqayn jiray hab-dhaqan Soomaaliyeed oo salka ku haya odaynimo, garaad, iyo wada-tashi. Suldaanada iyo ugaasyadu waxay ahaayeen dad lagu yaqaan caqli, hal-adayg, iyo karti hoggaamineed, kana shaqeeya ilaalinta nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo u doodista xuquuqda beesha. Saldanadda fawaynta ahayd ee qarniyo badan talinta soo haysay, ayaa asalkeedu dib ugu laabtaa qarnigii 17-aad, xilligii uu aasaasay ''Suldaan Guleed Cabdi Ciise'' — oo ahaa suldaanka guud ee beesha. Muddo dheer ayay saldanaddani ahayd tiir dhexe oo hoggaan, xeer iyo xasillooni u horseeda bulshada, waxaana magaceedu ku dhex lahaa sharaf, maamuus iyo miisaan dhaqan oo aan weli libdhin. Sidoo kale, hogaanka Abokor Muuse—oo ka tirsan faracyada waaweyn ee beesha Ciidagale—waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku ladhan hoggaamin, halgan bulsho iyo ilaalinta dhaqanka. Qarnigii 15-aad iyo 16-aad, qaybo badan oo ka mid ah geedka qabiilka ayaa loo xusaa boqorro iyo ''ugaasyo'' ka soo jeeda Reerah iyo Qabiilada beesha Abokor Muuse, ku waas oo door muuqda ku lahaa difaaca bulshada, hagidda dhaqanka iyo ilaalinta nidaamka beesha. ==Clan tree== A summarized family tree of the Eidagalle Clan is presented below.<ref name="survey 147">Hunt, John A. (1951). A general survey of the Somaliland Protectorate 1944-1950. Wayback Machine (archived 2 February 2022). p. 147.</ref> *Daoud(Eidagalle) **[[Maxamed Daoud|Mohamed Daoud]] ***Egal Mohamed (Rer Cigal) ***Ali Mohamed (Rer Afwayne) ***Urkurag Mohamed ****Ali Urkurag *****Fiqi Sa'ad Ali *****Mahamoud Ali *****Ahmed Ali *****Ismail Ali ******Ali Ismail *******Osman Ali *******Jama Ali *******Geedi Ali (Rer Aw) *******Yonis Ali *******Ileiye Ali *******Hagga Ali *******Nuh Ali ********Ali Nuh *******Aden Ali ********Guled Aden ********Ali Aden *******Roble Ali ********Hassan Roble *********Jibril Hassan **********Aden Jibril **********Mohamed Jibril *********Deria Hassan **********Mohamed Deria **********Hussein Deria ********Ali Roble *********Warfa Ali *********Farah Ali **********Hassan Farah *********Abdalle Ali *******Abdalle Ali ********Geedi Abdalle (Rer Geedi) ********Mohamed Abdalle (Rer Mohamed) **Abokor Daoud ***Bilaal Abokor ****Mohamed Bilal *****Egal Mohamed *****Hassan Mohamed *****Farah Mohamed *****Yusuf Mohamed *****Abdi Mohamed ******Geedi Abdi ******Aden Abdi ******Hassan Abdi *****Abdalle Mohamed ******Samter Abdalle ******Abane Abdalle ******Hasan Abdalle ***Isse Abokor ****Dualeh Isse *****Musa Dualeh *****Mohamed Dualeh *****Deria Duleh *****Samter Duleh ****Hassan Isse *****Afi Hassan *****Hujale Hassan *****Abar Hassan *****Yusuf Hassan *****Shire Hassan *****Barre Hassan **Muuse Daoud ***Abokor Muuse ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman fatah *************Gled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ***************Ali kalil ****************Said Ali ****************Koshin Ali ****************Boqorreh Ali *****************Abar Boqorre ******************Deria Abar *******************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************Khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Jama Hussien *****************Nour Hussein *****************Farah Hussien *****************Wa'ays Hussein *****************Hersi Hussien ******************Muhumad Hersi ******************Abdi Hersi ******************Ali Hersi ******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed ********************Ismail Dhible ********************Egal Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarer) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali ***Abdirahman Muuse ****Yonis Abdiraham *****Aden Yonis *****Ismail Yonis *****Ugadh Yonis *****Mohamed Yonis ****Abdalle Abdirahman *****Mohamed Abdalle (Bah Daylo) ******Gadid Mohamed ******Abdalle Mohamed ******Loge Mohamed ****Ibrahim Abdalle *****Kulul Ibrahim (Rer kul) *****Abdi Ibrahim (Abdi Dheeri) ******Burale Abdi ******Qabile Abdi ******Hildiid Abdi ******Aden Abdi ******Robe Abdi ******Hersi Abdi ******Geedi Abdi *****Abokor Ibrahim ******Idileh Abokor (Rer Iidleh) *******Farah Iidle *******Ismail Iidle *******Bare Iidle ******Hussein Abokor Matan (Gashaabuur) *******Roble Matan *******Yonis Matan *******Hamud Matan *******Aden Matan *******Damal Aden ********Gabdon Dhamal (Rer Gabdoon) ********Hode Dhamal (Dhamal YarYar) ********Deria Dhamal (Dhamal YarYar) ********Boon Dhamal (Dhamal yaryar) ********Barre Dhamal ( Dhamal yar yar) ********Gabib Dhamal (Dhamal YarYar) ********Fatah Dhamal (Dhamal YarYar) ********Essa Dhamal *********Aden Isse *********Warfa Isse *********Guled Isse *********Liban Isse (Rer Liibaan) *********Hassan Isse (Rer Hassan Isse) *********Abdi Isse **********Mohamed Abdi **********Farah Abdi **********Eiye Abdi **********Warsame Abdi **********Sugulle Abdi **********Aninanshe Abdi **********Amare Abdi **********Ileiye Afwayne Abdi **********Dualeh (Samter) Abdi **********Habarwa Abdi **********Yusuf Abdi **********Warafa Abdi **********Hussein Abdi **********Wais Abdi **********Rage Abdi **********Abdalle Abdi **********Aden Abdi ( Rer Aden) **********Abdi Bari (Abdi Bari) **********Guled Abdi (Rer Guleed) ==Notable figures== * Abdillahi Deria – Prominent anti-colonial fighter * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – was a prominent Somali Scholar, vocalist, poet, and military leader. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship. * Hassan Guure Jamac * Abdikarim Mohamed Eid * Abwaan Dheeg * Idiris Haji Cisman Gurey * Siyasi Ali Mohamed Ibrahim (Ali Sanyare) * Hussein M. Adam|Hussein Mohammed Adam (Tanzania) – foremost Somali intellectual and scholar who founded the Somali Studies International Association (SSIA) * Abwan Qawdhan Dualeh * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Hajji Abdi Hussein Yusuf (Abdi Warabe)– Respected Somali elder and Guurti member, known for his wisdom and role in peacebuilding and traditional leadership. * Khadra Dahir Cige – popular Somali singer * Suldaan Sakariye Suldan Mohamed S.C/laahi (Galaal) *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed , a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Ahmed Ismail Dirie "Qaasim" – Well-known Somali Legendary poet. * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Jama Mohamed Ghalib – served as speaker of the Somali Parliament during the Somali Republic's early civilian administration, between 1960 and 1964 * Mahamed Abdiqadir – 8th grand sultan of the Isaaq * Ismail Mahmud Hurre – former foreign minister of the Transitional Federal Government of Somalia, between 2000-2002 and 2006–2007 * Hussein Ali Mahamado – Activist And Founder Ina-Guuxa Foundation * Jama Asker –Activist And Politician * Abwan Ali Mooge Geedi Egal * Abdishakur Dayib – Prominent Journalist * Sucad Ibrahim Abdi – Politician and Activist * Fadumo faysal Ali – The founder and CEO of Hoiwa Oy * Daud Mahamed – the ninth and current grand sultan of the Isaaq Sultanate. * Abdi Bidhaan Dahir – Journalist * Abwan Muse Ali Farur * Bihi Egeh –Minister of Finance of Somalia * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. * Abwan Coloaad Qorane – Poet and Member of Federal Parliament of Somalia * Mahid Guled - Former prime minister of Somalia * Hussein Arab Isse – former deputy prime minister and minister of defence of Somalia, between 2011 and 2012 * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Sidoo kale fiiri== * [[Dir]] ==References== nlopnexawajxcx8qm89oq0kqot41llj Wadada Madaarka Egal) 0 47389 297002 296361 2026-05-06T09:38:45Z CommonsDelinker 75 Removing [[:c:File:Hargeisa_airport_road.jpg|Hargeisa_airport_road.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]]. 297002 wikitext text/x-wiki ==Waddada Madaarka Hargeysa (Airport Road)== Waddada Madaarka Hargeysa waa mid ka mid ah waddooyinka ugu muhiimsan magaalada Hargeysa, caasimadda Somaliland. Waddadani waxay isku xirtaa bartamaha magaalada iyo Madaarka Caalamiga ah ee Hargeysa (Egal International Airport), iyadoo door weyn ka qaadata isu socodka dadka iyo gaadiidka. ==Muhiimadda Waddada== Waddada Madaarka ayaa ah marin muhiim u ah safarka, gaar ahaan dadka u socda ama ka imanaya madaarka. Sidoo kale, waxay fududeysa isku xirka xarumaha ganacsiga, hoteellada, iyo xaafadaha ku teedsan. ==Isticmaalka iyo Gaadiidka== Waddada Madaarka waxaa isticmaala gaadiid kala duwan sida tagaasida, basaska yar-yar, iyo baabuurta gaarka loo leeyahay. Inta badan waa waddo mashquul ah, gaar ahaan xilliyada ay yimaadaan ama baxaan duulimaadyadu. 4gux8k5w8hyfrt4ilcrmk9n1in2tc5w Sixawle karanle 0 47432 296986 296953 2026-05-05T17:27:40Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 296986 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa farac ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa faracyada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sida laga soo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Laanta Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah faracyo sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan lagu xiraa dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali * Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta qabiil dhan ah oo layiraahdo * reer xasan Kana faracma curadka beesha Sixawle ee WARGUBE Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uusan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn eyan cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee sheikh nuur(2007 ilaa 2013) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2013 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2007dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] 11rnpr1ir1irjy1x5r250ih5dkqoj3s 296998 296986 2026-05-05T21:30:47Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 296998 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa farac ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa faracyada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sida laga soo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Laanta Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah faracyo sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan lagu xiraa dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali * Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta qabiil dhan ah oo layiraahdo * reer xasan Kana faracma curadka beesha Sixawle ee WARGUBE Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uusan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn eyan cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2013) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2013 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] 191m70x4g5qs47z09i730y7qdxtmuf2 Sheikh Nuur Macalin Aden 0 47458 296985 296962 2026-05-05T17:09:26Z Cabdi1991 45021 296985 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Sheikh Nuur Macalin Aden | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | caption = | office = Guddoomiyaha Maxkamadda Degmada Warta Nabadda | term_start = 2007 | term_end = 2013 | predecessor = | successor = | birth_date = 8 Agoosto 1954 | birth_place = Guduuday, Jubbada Dhexe, Soomaaliya | nationality = Soomaali | occupation = Garsoore, sharci yaqaan | known_for = Guddoomiyaha maxkamad }} efttmqtlc8l9z6v6lafmyvh2irq318x 296987 296985 2026-05-05T17:34:29Z Cabdi1991 45021 296987 wikitext text/x-wiki Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee sheikh nuur(2007 ilaa 2013) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2013 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2007dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen e7ugksuhbfjd0d0kv626lr5pzs89glp 296988 296987 2026-05-05T18:39:07Z Cabdi1991 45021 296988 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Sheikh Nuur Macalin Aden | native_name = الشيخ نور معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|]] | birth_place = Jubbada Dhexe, Somalia | nationality = Somali | occupation = Sheikh, Garsoore, Oday dhaqameed }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' (Af Ingiriis: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; Af Carabi: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka iyo Muqdisho. == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale (Warta Nabadda). Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2007, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} qyxi05w92zhsnk6c5iuku6k40lsrelp 296989 296988 2026-05-05T19:05:19Z Cabdi1991 45021 296989 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' (Af Ingiriis: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; Af Carabi: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka iyo Muqdisho. == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale (Warta Nabadda). Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2007, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} 7h2887ari893asu64707bwj0qutbin8 296990 296989 2026-05-05T19:17:50Z Cabdi1991 45021 296990 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka maadigiisiina Muqdisho. == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} h9l4s1q3ell1sr121jkvrhhlhp054ct 296991 296990 2026-05-05T19:31:37Z Cabdi1991 45021 296991 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. === Taariikh nololeedkiisa === == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku geeriyooday magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina [[Muqdisho]]. == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} f7ybjy34k06ibexnnwvnrcyjspin3ti 296992 296991 2026-05-05T21:09:50Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 296992 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. === Taariikh nololeedkiisa === == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku geeriyooday magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|center|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto Aabahay waxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} ohxklf0g1o8hxutdlxrk2k9ektlgkct 296993 296992 2026-05-05T21:11:25Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 296993 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. === Taariikh nololeedkiisa === == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku geeriyooday magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|right|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto Aabahay waxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} teekq41oq95adln2v91h19xb3jqs8hy 296994 296993 2026-05-05T21:12:42Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 296994 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. === Taariikh nololeedkiisa === == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku geeriyooday magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|left|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto Aabahay waxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} hrr029lua7cl4uidwi2hvf6puuggain 296995 296994 2026-05-05T21:14:42Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 296995 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. === Taariikh nololeedkiisa === == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku geeriyooday magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|center|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto Aabahay waxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} ohxklf0g1o8hxutdlxrk2k9ektlgkct 296996 296995 2026-05-05T21:16:58Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 296996 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. === Taariikh nololeedkiisa === == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku geeriyooday magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|left|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto Aabahay waxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} e5nlku9zdamtxbuqiows47sl3c5wb4e 296997 296996 2026-05-05T21:22:04Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 296997 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sheikh Nuur Macalin Aden<br> شيخ نو معلم آدم | native_name = بنو معلم آدم | image = [[File:Sheikh Nuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur]] | occupation = Garsoore | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}} Somali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Arabic}} | religions = Sunni Islam }} == Sheikh Nuur Macalin Aden == '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. === Taariikh nololeedkiisa === == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku geeriyooday magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka Soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto Aabahay waxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2013) wuxuu ahaa guddoomiyihii hore ee maxkamadda Degmada Wardhiigley. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG ee [[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo sidoo kale [[Sharif Sheikh Ahmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2013 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Abdiqasim Salad Hassan]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay garsoorka Soomaaliya. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana u kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa. Wuxuu ku dadaali jiray in xalalka lagu dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad u qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed. == Tixraacyo == {{Reflist}} hqcbhqlahwbugywmeuke0zo3jedcnwv