Wikipedia sowiki https://so.wikipedia.org/wiki/Bogga_Hore MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk Portal Portal talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Ceelbarde 0 5573 297094 281715 2026-05-09T19:20:25Z ~2026-28128-13 45563 297094 wikitext text/x-wiki '''El Barde''' ( [[Af-Soomaali|Soomaali]]: Ceel Barde ) waa magaalo ka tirsan gobolka [[Bakool]] ee dalka [[Soomaaliya]] . [[Degmada Ceelbarde]] ee weyn waxaa ku nool dad gaaraya 64,404 qof. {{Infobox settlement |official_name =Ceelbarde |other_name = |native_name = |nickname = |settlement_type =Magaalo |motto = |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map =Somalia |pushpin_label_position =bottom |pushpin_mapsize = |pushpin_map_caption = |subdivision_type =Wadanka |subdivision_name ={{flag|Somalia}} |subdivision_type1 =[[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]] |subdivision_name1 =[[Bakool]] |subdivision_type2 =[[Gobolada Soomaaliya|Degmo]] |subdivision_name2 =[[Degmada Ceelbarde|Ceelbarde]] |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |unit_pref =Metric |area_footnotes = |area_total_km2 = |area_land_km2 = |population_as_of = |population_footnotes = |population_note = |population_total = |population_density_km2 = |timezone =[[East Africa Time|EAT]] |utc_offset =+3 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates ={{coord|4.34639|43.54972|region:SO|display=it}} |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |website = |footnotes = }} ==Xusuusin== Waxaa dega beesha Cawlyahan oo ka mid ah Ogaadeenya Weyn. Beesha Jijeele ==Tixraac== Qurac joome {{Gumud}} 1koq2pbbtluy12orlxoa3tyewjfac6t 297095 297094 2026-05-09T19:21:15Z ~2026-28128-13 45563 297095 wikitext text/x-wiki '''El Barde''' ( [[Af-Soomaali|Soomaali]]: Ceel Barde ) waa magaalo ka tirsan gobolka [[Bakool]] ee dalka [[Soomaaliya]] . [[Degmada Ceelbarde]] ee weyn waxaa ku nool dad gaaraya 64,404 qof. {{Infobox settlement |official_name =Ceelbarde |other_name = |native_name = |nickname = |settlement_type =Magaalo |motto = |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map =Somalia |pushpin_label_position =bottom |pushpin_mapsize = |pushpin_map_caption = |subdivision_type =Wadanka |subdivision_name ={{flag|Somalia}} |subdivision_type1 =[[Gobolada Soomaaliya|Gobolka]] |subdivision_name1 =[[Bakool]] |subdivision_type2 =[[Gobolada Soomaaliya|Degmo]] |subdivision_name2 =[[Degmada Ceelbarde|Ceelbarde]] |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |unit_pref =Metric |area_footnotes = |area_total_km2 = |area_land_km2 = |population_as_of = |population_footnotes = |population_note = |population_total = |population_density_km2 = |timezone =[[East Africa Time|EAT]] |utc_offset =+3 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates ={{coord|4.34639|43.54972|region:SO|display=it}} |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |website = |footnotes = }} ==Xusuusin== Waxaa dega beesha Cawlyahan oo ka mid ah Ogaadeen iyo Beesha Jijeele ==Tixraac== Qurac joome {{Gumud}} jcdcfcfi47zuj14qwldfka152y0ogyi Cabdullaahi Axmed Cirro 0 42781 297088 295514 2026-05-09T15:03:12Z ~2026-28173-71 45562 /* Tababarka */ 297088 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Abdullahi Ahmed Cirro<br />{{lang|ar|عبد الله أحمد إرو}} | birth_date = {{Birth date|df=y|1937|6|7}} | birth_place = [[Kismaayo]], [[Talyaaniga Bariga Afrika]] | death_date = {{death date and age |2022|01|24|1937|06|7|df=y}} | death_place = [[Falls Church, Virginia]], U.S. | placeofburial = | placeofburial_label = | native_name = {{lang|so|Cabdullaahi Axmed Cirro}} | native_name_lang = so | image = YoungAbdullahiAhmedirro.jpg | image_size = | caption = Dhalinyaro Sareeye Guuto Cirro | nickname = Cirro | allegiance = {{flag|Somalia}} | branch = {{Army|Somalia}} | serviceyears = 1950s–1980s | rank = [[File:13-Somali Army-COL.svg|12px]] [[Darajooyinka ciidamada Soomaaliya|Sareeye Guud]] | commands = {{plainlist| *Taliyaha Jabhadda Godey *Taliye ku xigeenka qeybta 21-aad *Taliyaha Qeybta 60-aad }} | battles = [[Dagaalkii Itoobiya Soomaaliya|Dagaalka Ogaadeeniya]] | alma_mater = {{flagicon|Egypt}} [[Egyptian Military Academy]] <br/>{{flagicon|USSR}} [[Frunze Military Academy]] ({{langx|ru|Военнаяакадемия им М. В. Фрунзе}}) | laterwork = Akadeemiyada Qaranka ee Istaraatiijiyadda Soomaaliya }} '''Abdullahi Ahmed Irro''' ([[Af Soomaali|Soomaali]]: Cabdullaahi Axmed Cirro; dhashay 7-kii Juun 1937 – geeriyooday 24-kii Janaayo 2022, [[Carabi]]: عبد الله أحمد إرو), oo sidoo kale loo yaqaan Cabdullaahi Axmed Yuusuf Cirro, wuxuu ahaa macallin sare oo ciidan Soomaaliyeed iyo janaraal Wuxuu kaalin muhiim ah ka qaatay aasaaska Akadeemiyadda Qaran ee Istiraatiijiyadda. ==Sanadaha hore== Cirro waxa uu ku dhashay magaalada Kismaayo ee koonfurta Soomaaliya , waxa uu ka dhashay qoys Majeerteen ah oo cm re xirsi ah Cirro aabbihii Axmed Yuusuf Cirro iyo laba adeerkiis waxay ka mid ahaayeen ciidamadii gumaystaha Talyaaniga. Waxay ka mid ahaayeen dhalinyaradii Migiurtinia oo si qasab ah loo askareeyay ka dib markii ay dhacday xukunkii waqooyiga Majeerteen Sultanate (Migiurtinia) iyo Saldanada Hobyo (Obbia) intii lagu jiray ololihii la wareegidda "Northern Sultanates', duullaankii Faashiistaha ee 1922 ilaa 1929 ee uu hogaaminayey Cesare Maria De Fasito Mussol ee National Party. Cirro hooyadiis, Zhabah Xoosh Ellie, waxay ahayd inanta uu dhalay wazir ka mid ah salaadiinta Obbio Cirro waxa uu intiisii ​​ugu fiicnayd ku qaatay Muqdisho , oo uu wax ku bartay dugsiyo hoose iyo sare oo Talyaani ah. Intaa ka dib waxa uu wax ku bartay machadka tababarka macalimiinta ee degaanka ee Instituto Universario Della Somalia, isagoo si sharaf leh ugu qalin jabiyay. Cirro markuu dhammaystay waxbarashadiisii ​​waxa uu dhawr sannadood ku soo shaqeeyay dabayaaqadii 1950-aadkii oo uu macalin ka ahaa. ==Xirfadda ciidamada== ===Tababarka=== Markii ay Soomaaliya xornimada qaadatay 1960-kii, Cirro waxa uu ku biiray ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed ee curdinka ah (XDS), isagoo noqday sarkaalkii 32-aad ee ciidankaas. Cirro waxa uu tacliin ciidan ku qaatay Akademiyada Ciidanka Masar ee Qaahira 1961kii .​​​ Cirro ka dib waxa uu dib ugu soo noqday Somaliya oo uu ka soo shaqeeyay xafiisyadii taliskii dhexe iyo agaasinka qorshaynta ee Daa'uud Cabdulle Xirsi , Siyaad Barre 1960kii, ka dibna uu ka soo shaqeeyay Maxamed Cali Samatar iyo Cabdillaahi Maxamed Fadil Cirro iyo saaxiibadii kale ee garabka bidix u janjeera ayaa markii dambe la dhigey Akademiyada Ciidanka ee Frunze ee Moscow (Военнаяакадемия им М. В. Фрунзе), oo ah machad sare oo Soofiyeedka oo loo qoondeeyey saraakiisha ugu aqoonta badan ciidamadii Warsaw Pact iyo xulafadooda Halkaa, waxa uu ku takhasusay Qorshaynta Istaraatiijiga ah oo ku qoray maqaallo badan oo ku saabsan istiraatijiyadda, hawlgallada iyo dagaalka casriga ah, isaga oo xoogga saaraya Difaaca Qaranka ee firfircoon. Cirro waxa uu soo saaray dhawr qoraal oo Carabi iyo Ruush ah oo uu ku lafo-guray dagaalladii caadiga ahaa ee Afrika , Aasiya iyo Laatiin Ameerika . Cilmi-baadhista Cirro oo si heersare ah uga soo qalin jebisay Frunze, waxa ay diiradda saartay xeeladihii kala duwanaa ee la adeegsaday dagaalkii Shiinaha iyo Hindiya ee 1962-kii iyo dagaalladii Indo-Pakistan ee 1965-kii Cirro ugu dambayntii waxa uu dhamaystay tabobarkii ugu adkaa ee taliska sare ee Frunze, ka dibna waxa uu qaatay shahaada dhakhtarnimo ee milatariga (кандидат наук) oo uu kormeeray istiraatijiyadda millatariga Soofiyeedka Alexei Radzievsky Soomaalidii kale ee ka qalin jabisay machadyada ciidamada Frunze waxaa ka mid ahaa Maxamed Cali Samatar , Salaad Gabeyre Kediye ,Cabdullaahi Yuusuf Axmed , Cabdullaahi Maxamed Fadil , Cali Xuseen iyo Maxamed Farrax Caydiid ==Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed== Cirro ayaa markii uu Soomaaliya ku soo laabtay waxa uu soo qabtay xilal kala duwan oo ka tirsan ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed. Waxa uu ka soo shaqeeyay qaybta qorshaynta iyo hawlaha, isaga oo madax ka ahaa agaasinka qorshaynta marka laga reebo jagooyin la mid ah oo uu ka soo qabtay qaybaha 21aad iyo 60aad. Cirro waxa uu ka shaqeeyay sidii uu u gaadhi lahaa ciidanka XDS oo uu ka gaadhay darajada Gaashaanle Sare . 1970-meeyadii waxa uu ahaa taliye ku xigeenka qeybta 21-aad iyo taliyaha qeybta 60-aad. ===Dagaalka Ogaadeeniya=== [[File:Colonel_Abdullahi_Ahmed_Irro_-_1977.jpg|thumb|Sawirkii 1977-kii Kornayl Cabdullaahi Axmed Cirro oo ahaa Hogaamiyihii Qeybta 60-aad ee XDS oo ku sugnaa Godey.]] 1977-kii oo uu hogaaminayey Jeneraal Maxamed Cali Samatar , Cirro iyo saraakiil sare oo ka tirsan ciidamada Soomaaliya ayaa loo igmaday inay dejiyaan istiraatijiyad qaran oo loogu diyaar garoobayo ololaha Ogaadeenya ee Itoobiya Tani waxay qayb ka ahayd dadaallo ballaaran oo lagu doonayay in lagu mideeyo dhammaan dhulka ay Soomaalidu degto ee gobolka Geeska si loo mideeyo Soomaaliweyn ( Soomaaliweyn ). Kornayl C/laahi Axmed Cirro waxa uu Taliye u ahaa Cutubyo ka tirsan Ciidammada Xoogga Dalka Soomaaliyeed ee Jiidda Godey ku sugnaa, intii uu socday dagaalkii Ogaadeenya, waxana uu hoggaaminayey qabsashadii magaaladaas 24-kii July 1977-kii Godey ayaa waxaa ilaalinayey ciidamada Itoobiya qaybtooda 4-aad, kuwaas oo fadhigoodu ahaa shan saldhig oo ciidamada deegaanka ah Difaacyadii Xabashida waxaa si dhab ah loo baabi'iyay dagaalkii Godey ka dib , 489 kaliya ayaa 2,350 nin ku soo laabtay Harar, inta kale waxaa loo malaynayay inay dhinteen Ciidamada qaybta 60-aad ee Col Cirro ka amar qaata waxay ka koobnaayeen guutada 2-aad ee gaashaaman oo ku qalabaysan T-54 MBT, Lugta iyo sidoo kale guutada 36-aad ee Madaafiicda iyo Guutada Taangiyada oo ku qalabaysan T-34 MBT. Itoobiya waxay qiratay khasaarihii Godey iyo faragelinta tooska ah ee ciidamada Soomaaliya bishii Luulyo 1977. Ka dib, Midowgii Soviet Socialist Republics (USSR) waxay Itoobiya la saxeexatay heshiis hub ah oo dhan 385 milyan oo doolar horaantii Sebtembar. Hubkii Midowga Soofiyeeti ee Soomaaliya u soo dhoofin jiray ayaa la sheegay inuu gebi ahaanba joogsaday dabayaaqadii bishii Sebtembar 1977 Intii uu hoggaaminayey Cirro, guutooyinkii qaybta 60-aad ee Soomaaliya waxay ku guulaysteen inay jabiyaan qaybtii 4aad ee Itoobiya ee Godey, taasoo keentay inay burburto oo ay gebi ahaanba joogsato sidii ciidan hawleed. Qabsashadii Godey waxay kaloo u sahashay in dhinaca Soomaalida uu xoog ku qabsado dhulka Ogaadeeniya, oo uu xooggiisa isugu geeyo, una sii gudbo gobollada kale ee Itoobiya Cutubyo ka tirsan 60-aad ee Soomaaliya ayaa qabsaday Qasrigii Imperial ee Xayle Salase halkaas oo ay ku qabteen saraakiil sare oo Itoobiyaan ah. Sidoo kale dagaalkii Godey waxaa lagu dilay duuliye diyaaradeed oo u dhashay dalka Sweden oo lagu magacaabo Carl Gustaf von Rosen Kadib hawlgalkii Godey ee lagu guulaystay ayaa Cirro waxaa loo magacaabay Hogaanka Sare ee Qaybta 60-aad Waxa loo xilsaaray hawl-qabadyo abaabul iyo abaabul oo kala duwan oo ay ka mid yihiin guutooyin ciidan oo kala duwan oo ka kala tirsan qaybaha Koonfureed, oo ay ku jiraan lix guuto oo ciidanka lugta ah oo loo waday dhinaca Negele , oo Godey ka shishaysa una jihaysan Bali iyo Sidamo . Cirro waxa kale oo loo igmaday bixinta taakulaynta saadka iyo farsamada, taas oo qayb ka ah qorshayaasha degdega ah ee taliska koonfureed. Markii uu sidaas sameeyay, waxa uu ka horyimid Professor Frunze hore, Vasily Ivanovich Petrov , oo ahaa Ciidanka Cas General ee loo xilsaaray caawinta iyo dib u dhiska Ciidanka Itoobiya . In kasta oo ay taageero aan gabasho lahayn ka heleen Cuba , USSR , Yementa Koonfureed iyo Jarmalka Bari , haddana waxay ku qaadatay muddo ku dhow saddex sano in ciidammada Itoobiya ay si buuxda gacanta ugu dhigaan gobolka Godey. Sarreeye Guuto Demissie Bulto , Taliyihii Ciidanka Kacaanka Koowaad, ayaa Godey ka soo kabsaday bishii Nofembar 1980, ku dhawaad ​​saddex sano iyo bar tan iyo markii ay Ciidanka Soomaaliya qabsadeen July 1977 . Talo soo jeedin ka timid wasaaradda gaashaandhigga qaranka, Cirro waxa uu madaxweyne Barre guddoonsiiyey bilad sharafeedka Soomaaliyeed. Biladdan ayaa lagu maamuusay abaal-marintii kala duwanayd ee uu guddoomiye Cirro u fidiyey ciidamada Milateriga Soomaaliya. Cirro waxa uu ka noqday Janaraal ka tirsan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ==Khilaafkii Warbaahinta 1978kii== Sida uu sheegay C/llaahi Hantiwadaag madaxii hore ee Radio Muqdisho, Wakaaladda Wararka Soomaaliyeed ee SONNA ayaa 25-kii bishii July sanadkii 1977-kii u galbisay magaalada Godey koox wariyayaal caalami ah, maalin kadib markii ciidamada Soomaaliya ay qabsadeen magaalada Godey. Col.Cabdalla Axmed Cirro ayaa magaalada Godey kula kulmay waftiga saxafiyiinta ah. Qaar ka mid ah saxafiyiinta Talyaaniga ayaa Cirro su’aalo waydiiyey in uu yahay sarkaal Soomaali ah oo darajada Kornaylka ah ama Janaraal iska dhigaya taliyaha WSLF. Weriyaha Talyaanigu wuxuu ku adkaystay in Talyaanigu si fiican u yaqaanno Soomaalida, Cirrona aanay suurtogal ahayn inuu xubin ka noqdo jabhadda Itoobiya la dagaallamaysa. Macnuhu waa in ciidankii caadiga ahaa ee Soomaaliya ay ku duuleen Itoobiya ==Isku daygii afgambi ee 1978-kii== Sannadkii 1978-kii, burburkii ka soo gaadhay ololihii Ogaadeenya ee la laalay wuxuu ku dhammaaday isku dayo ay dhawr sarkaal oo ka tirsan ciidammada Soomaaliya isku dayeen inay afgembiyaan maamulkii Siyaad Barre . Sida ku cad xasuustii Marxuum Gaashaanle Sare Cabdilaahi Yuusuf Axmed, Cirro waxa uu ku wargeliyay Shabakad isgaarsiineed oo ammaan ah in uu fashilmay inqilaabkii . Isgaadhsiinta la faafiyay waxa ay ka koobnayd laba weedh oo qoraal ah oo ay ku qoran tahay "Xaaskii waa la iska tuuray", taariikhdu markay ahayd 11:00 subaxnimo, April 9 , 1978 inta badan dadkii gacan ka geystay shirqoolka afgambiga ayaa lagu helay danbi waxaana dil toogasho ah ku fulisay maxkamada ciidamada qalabka sida; laakiin qaar kale oo uu ku jiro Gaashaanle Sare Cabdullaahi Yuusuf Axmed oo ka qalin jabiyay Akademiyada Ciidanka ee Frunze ayaa u suurtagashay in ay dibadda u baxsadaan. Hogaamiyihii inqilaabka Kornayl Maxamed Cismaan Cirro waa la xidhay oo dil toogasho ah lagu fuliyay. Gaashaanle Sare C/laahi Cirro ayaa xabsiga loo taxaabay waxaana maxkamada ciidamada qalabka sida la horgeeyay Taliyaha Ciidanka Booliska Qaranka General C/laahi Matukade waxaana la sii daayay dhawr sano ka dib ka dib markii ay Maxkamadu ku weyday cadaymo la taaban karo oo ku saabsan wada shaqayntii uu la lahaa Maxamed Cismaan Cirro ==Sanadihii dambe 1979-1990== [[File:Abdullah_Ahmed_Irro.jpg|thumb|Cirro mudadii uu ahaa aqoonyahanka machadyada ciidamada]] C/llaahi Cirro ayaa ka dib waxa uu Bare ka ahaa Istiraatiijiyada Machadyo kala duwan oo Ciidanka Soomaaliya ka mid ahaa sanadihii sideetamaadkii Sidan oo kale, wuxuu gacan ka geystay isku-dubaridka Akadeemiyada Qaranka ee Istaraatiijiyadda, wuxuuna gacan ku lahaa dejinta manhajka tababarka istiraatijiyadeed ee saraakiisha sare ee ciidamada, golayaasha la-talinta madaxweynaha iyo sharci-dejinta. Waxa kale oo uu door hoggaamineed ka qaatay samaynta iskaashi shaqo oo uu la yeeshay dhawr dugsi oo Masar ku yaalla (1983), Faransiiska (1984) iyo Maraykanka (1984). Cilmi-culus, Cirro intii uu qaan-gaaray waxa uu ahaa dhexdhexaad siyaasad ahaan. Wuxuu diiday dalabyo kala duwan oo lagu doonayay in lagu biiriyo kooxaha mucaaradka ah ee bilaabay in ay abuurmaan ololihii Ogaadeeniya ee ay ka mid ahaayeen Jabhadda Dimuqraadiga Badbaadada (SSDF), Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Soomaaliyeed (SNM) iyo United Somali Congress (USC) oo ay hoggaaminayeen saaxiibadiisii ​​hore ee Cabdullaahi Yuusuf Axmed , Cabdulqaadir Koosaar iyo Maxamed Farrax Caydiid , siday u kala horreeyaan. ==Dagaalkii Sokeeye ka dib== Jeneral Cirro, waxa uu ku noolaa magaalada Vienna ee gobolka Virginia , waxaanu mararka qaar ka qayb qaadan jiray dadaallada lagu abuurayo bulsho nabad ah oo ka dhacda Afrika. Waxa uu ka mid ahaa 30 sarkaal oo Soomaali ah oo ay QM ku casuuntay inay la taliyaan Qaramada Midoobay. Cirro iyo asxaabtiisu waxay bixiyeen dukumeenti qaabaysan si wax looga qabto xeeladaha caqabadaha amniga muddada gaaban iyo tallaabooyinka dhisidda awoodda muddada-dheer labadaba. ==Geerida== Sida laga soo xigtay The Washington Post , General Cirro wuxuu ku dhintay January 24 2022 gurigiisa oo ku yaala Falls Church, Virginia. Sababta dhimashada ayaa lagu sheegay inay tahay kelyaha oo istaagay ==Sidoo kale eeg== *Maxamed Cali Samatar *Xuseen Kulmiye Afrax *Cabdullaahi Maxamed Fadil *Cali Mataan Xaashi *Ismaaciil Cali Abokor *Cabdirisaaq Maxamuud Abuubakar *Salaad Gabeyre Kediye *Cabdullaahi Yuusuf Axmed *Muuse Xasan Sheekh Sayid Cabdulle *Maxamed Cismaan Cirro *Daahir Aadan Cilmi ==Tixraac== [https://web.archive.org/web/20080528061005/http://130.238.24.99/library/resources/dossiers/local_history_of_ethiopia/g/ORTGIR.pdf "Taariikhda Deegaanka ee Itoobiya"] [http://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a082219.pdf "Ku lug lahaanshiyaha Soviet-ka ee dagaalka Ogaden"] {{Wayback|url=http://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a082219.pdf |date=20190502135234 }} [https://www.jstor.org/stable/3876045 "Laga soo bilaabo Lash ilaa Xiddigta Cas: Khaladaadka Kahortagga Kacdoonka ee Itoobiya, 1980-82",Joornaalka Daraasaadka Afrikada Cas] [http://surfcity.kund.dalnet.se/swedish_aviators/sweden_rosen.htm "Taariikhda Duulimaadyada Iskaa wax u qabso ee Swedish: Luutnantti Carl-Gustaf Ericsson von Rosen"] [https://web.archive.org/web/20140203040124/http://info.newcastle.edu.au/Resources/Schools/Economics%20Politics%20and%20Tourism/APSA%202006/INTLREL/Lockyer,%20Adam.pdf "Saamaynta Ka Soo Horjeedka Faragelinta Shisheeyaha ee Dagaalka Sokeeye: Dagaalkii Sokeeye ee Itoobiya iyo Ogaadeenya, 1976-1980"] [https://be/AxSeSO1-eik?t=379 "Cabdullaahi Hantiwadaag oo ku saabsan Taariikhda Soomaaliya, Radio Muqdisho iyo Dagaalkii Ogaadeeniya"]{{Dead link|date=Bisha Tobnaad 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [https://web.archive.org/web/20160916154532/http://unpos.unmissions.org/Portals/UNPOS/Repository%20UNPOS/PressReleases%20Eng/023%20-%20090731-%20Former%20Somali%20senior%20military%20officials%20to%20meet%20in%20DC.pdf “WAR-SAXAAFADEED: Saraakiil sarsare oo ka tirsan ciidamada Soomaaliya oo ku kulmaya Washington, DC”] ==Xiriirinta dibadda== [https://biblioteket.stockholm.se/en/titel/206854 Halgan iyo Shirqoolkii: Xusuus-qor (Halgan iyo Hagardaamo: Taariikh Nololeed)] [https://web.archive.org/web/20110722011534/http://www.mudugonline.com/Qoraalo/dagaalkii_ogaadeenya/d_o_casharkii30.htm "Dagaalkii Ogaadeenya - Casgarkii XXX-aad"] [https://web.archive.org/web/20140203040124/http://info.newcastle.edu.au/Resources/Schools/Economics%20Politics%20and%20Tourism/APSA%202006/INTLREL/Lockyer,%20Adam.pdf "Saamaynta Ka Soo Horjeedka Faragelinta Shisheeyaha ee Dagaalka Sokeeye: Dagaalkii Sokeeye ee Itoobiya iyo Ogaadeenya, 1976-1980"] [https://www.washingtonpost.com/local/obituaries/community-deaths/2022/03/09/6edcd282-9fdb-11ec-a799-bfe94a436bef_story.html "Dhimashada bulshada"] kmwn7wp5xx64odk5c1ty50aphwc3nbv Sixawle karanle 0 47432 297089 297084 2026-05-09T15:31:08Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297089 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sida laga soo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2013) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2013 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] bh8w0n4pmddifzf05ytgt2nr1kre0u7 297090 297089 2026-05-09T15:48:29Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297090 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2013) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2013 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] rfi4lao5zckvlmk4at0jq7d8gzk2631 297092 297090 2026-05-09T16:40:32Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297092 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale (Inkastoo waxbadan anan ka aqoon) *Reer Garaad) === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2013) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2013 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] svz1yr4ecq4mm6jcz0wtkpevmhlkn99 297096 297092 2026-05-09T20:57:08Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297096 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale (Inkastoo waxbadan anan ka aqoon) *Reer Garaad) === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2012) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2013 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] qj5e8z2lo3agnovemchn62go1vda9of 297097 297096 2026-05-09T21:00:31Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297097 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan tahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama ilo qoran oo gaar ah ay kooban yihiin. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale (Inkastoo waxbadan anan ka aqoon) *Reer Garaad) === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2012) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2012 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] 7hq9340map98mz6eipnba3qz0ubyujs 297098 297097 2026-05-09T21:11:59Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297098 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan yahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama aqoonyahanada beesha aynan qorin buugaag gaar oo ay kooban yihiina waxyaabaha kale ee laga qoray. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale (Inkastoo waxbadan anan ka aqoon) *Reer Garaad) === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka bulshada Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2012) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2012 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] qdzzkvt0dnfvhh3k1l8n3979p3cyb5c 297099 297098 2026-05-09T21:20:45Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297099 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan yahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama aqoonyahanada beesha aynan qorin buugaag gaar oo ay kooban yihiina waxyaabaha kale ee laga qoray. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale (Inkastoo waxbadan anan ka aqoon) *Reer Garaad) === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka Beesha Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==Sheikh nuur macalin Aden== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2012) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2012 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] g5djf15gjtjo136t1j2mlu0su72t0ui 297100 297099 2026-05-09T21:28:19Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297100 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan yahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama aqoonyahanada beesha aynan qorin buugaag gaar oo ay kooban yihiina waxyaabaha kale ee laga qoray. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale (Inkastoo waxbadan anan ka aqoon) *Reer Garaad) === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka Beesha Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * Reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==[[Sheikh Nuur macalin Aden]]== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2012) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2012 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] 3zasb8fym0tfotcm7lbd6s3slv8hjpp 297101 297100 2026-05-09T21:47:45Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297101 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan yahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama aqoonyahanada beesha aynan qorin buugaag gaar oo ay kooban yihiina waxyaabaha kale ee laga qoray. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale *Reer Garaad === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka Beesha Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * Reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==[[Sheikh Nuur macalin Aden]]== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2012) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2012 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen ee somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] 3ctqjapi4ylg5m9obfyeo7n168yqboh 297102 297101 2026-05-09T22:31:14Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297102 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan yahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama aqoonyahanada beesha aynan qorin buugaag gaar oo ay kooban yihiina waxyaabaha kale ee laga qoray. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi ***Reer Jibriil Fiqi ***Reer Dhore Fiqi ****Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) **Reer Faatax **Reer Bulaale *Reer Garaad === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka Beesha Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * Reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==[[Sheikh Nuur macalin Aden]]== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2012) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2012 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen Ama somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] odmatkpim3ln6ru4najyq643w1m0scy 297105 297102 2026-05-10T02:19:30Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297105 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Sixawle Karanle <br>سيحولي كرانلي | native_name = بنو كرانلي | image = [[File:Calanka karanle.jpg|thumb|center|Calanka Karanle]] | population = | region1 = {{flag|Somalia}} | region2 = {{flag|Ethiopia}} | region3 = {{flag|Kenya}} | languages = * {{nowrap|{{flagicon|Somalia}}Af-soomaali}} *{{nowrap|{{flagicon|Arab League}} Af-carabi}} | religions = Sunni Islam | related_groups = [[baad buraale]] [[murursade]] [[hawiye]] }} '''Sixawle''' ({{lang-ar|بنو سيحولي}}; {{lang-en|Sixawle}}) waa qabiil ka tirsan beesha '''[[Karanle]]''', oo iyaduna hoos timaada beel-weynta '''[[Hawiye]]''', mid ka mid ah lafaha ugu waaweyn ee bulshada [[Dadka Soomaaliyeed]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa |year=2002 |publisher=Ohio University Press}}</ref> == Dulmar == Sixawle waxaa lagu tiriyaa qabiilada Karanle, iyadoo xogta ku saabsan qaab-dhismeedkooda badanaa ku saleysan yahay dhaqanka iyo afka (oral tradition), maadaama aqoonyahanada beesha aynan qorin buugaag gaar oo ay kooban yihiina waxyaabaha kale ee laga qoray. == Qaab-dhismeedka == Sidaan kasoo xigtay dhaqanka beesha, Sixawle waxay u kala baxaan: * '''[[Baad]]''' * '''Buraale (Sanbure)''' Jufada Baad waxaa lagu tilmaamaa mid ballaaran oo leh jilibyo badan, oo ay ka mid yihiin: * Ciye Baad * Shurbul Baad === [[Ciye Baad ]]=== Waxaa ka mid ah jufooyin sida: === [[Wargube]] === *Reer cabdi **Reer cade boore **Reer Qaadi **Reer xasan **faracyo kale === Reer Roon === **Reer Fiqi muuse ***Reer Hiraab Fiqi ***Reer Yaxye Fiqi **Reer Garaad (Caamir) **Reer Sharmaake **Reer Dhuubane ***Reer Xaabow Fiqi **Reer Aw Nuur ***Reer Xuseen Fiqi * Reer Maxamuud Fiqi *Reer Jibriil Fiqi *Reer Dhore Fiqi *Reer Xaaji Cabdiraxmaan (Luuje) *Reer Faatax *Reer Bulaale *Reer Garaad === [[Shurbul Baad]] === * Talays ** Reer Faarax ** Reer Geedi ** Reer Cali ** Reer Cabdile Rooble * Iidfure ** Reer Cabdi ** Reer Xuseen ** Reer Alaale ** Reer Makaail === Buraale (Sanbure) === Waxaa ka mid ah: * Faarax Samatar * Xasan Faarax * Cabdille Faarax * Xaaji Faarax * Maxamuud Faarax === Asal iyo deegaan === Sixawle waxaa asal ahaan degaan dhulka somali galbeed bariga [[Itoobiya]], iyadoo sidoo kale laga helo qaybo ka mid ah koonfurta [[Soomaaliya]] gaar ahaan jubada dhexe.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Deegaannada lagu tilmaamo inay deegaan ku yihiin waxaa ka mid ah: [[File:Magalada dhandhame 20260421 161316 karanle.jpg|thumb|waa D/dhandhame ee Deegaanka somalida kililka shanaad sawir hore]] * Imi (Iimey) * Babille Baabili * Fafi Faafi * Dhan Dhame (Dhan-dhame) * Afder Zone|Afdheer Iyo waliba deegaano badan beeshu waa beel dhib badan madax adag Dagaal badan deegaanada ay degan yihiin dadka ladagan iskaba daaye Iyagaa mararka qaar birta iska asla {{Location map Ethiopia | width = 300 | float = right | label = Deegaannada Sixawle | lat = 5.0 | long = 42.5 | position = right | caption = Meelaha ugu waaweyn ee ay degaan Sixawle ee Deegaanka Soomaalida Itoobiya }} ==Dhaqan iyo dhaqaale== Dhaqanka Beesha Sixawle wuxuu inta badan ku salaysan yahay xoolo-dhaqasho iyo beerasho, iyadoo dhaqaalaha ay umada somali kutiirsan tahay lagu tilmaamo xoolaha nuucyadiisa sida geel, lo’, iyo ari/iwm oo ay kamid yihiin fardaha.<ref>{{cite report |title=Somalia Human Development Report |year=2001 |publisher=UNDP}}</ref> ==Nidaamka dhaqanka== Sida beelaha kale ee Soomaaliyeed, Sixawle waxay leeyihiin nidaam dhaqameed ku dhisan waxa layiraah: * Xeer Soomaali oo magta lagu kala qaato geel ama lo' * wexey leeyihin sidokale Hoggaan dhaqameed sida ugaasyo, garaadyo, iyo nabadoonno Waxaa kamid Ahaa xasan oo maanta Ah juffo layiraah * Reer xasan Kana mid ah curadka beesha Sixawle ee [[WARGUBE]] Sikooban xasan wuxuu Ahaa oday dhaqameed GAR uunan Asiga gooyin ama uu goob joog ka Ahayn cidna ku heshiin jirin kadib xasan waxaa lawreegay Aden kadibna ==[[Sheikh Nuur macalin Aden]]== Kumuu Ahaa jannadii firdowsa Alle hageeyee [[Sheikh Nuur Macalin Aden]](2007 ilaa 2012) wuxuu ahaa gudoomiyihii hore ee maxakamada D/wardhiigley Dowladii [[TFG]] ee [[Cabdullaahi Yuusuf]] iyo waliba [[shariif Axmed]] Garsoore yaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladii dhexe ee [[somaliya]] (sanadii 1994tii kasoo shaqeeyay kana mid Ahaa Garsoore yaashii lagu Aasaasay Maxkamadii D/wardhigley ee la oranjiray [[Xararyaale]] [[Warta Nabada]] (2012 ilaa 2019)kii Garsoore yaashii maxkamada gobolka [[Banaadir]] (2001dii) Garsoore yaashii maxkamadii racfaanka ee dowladii kumeel gaarka ahayd ee Madaxweyne [[Cabdiqaasim Salaad]] iyo waliba (2006dii) xiligii Maxaakiimta ee muqdisho oo uu katirsanaa maxkamadihii racfaanka Ee maxaakiimtii Islamiga Shakhsi siweyn ugu soo Adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]] Sheikh nuur macalin Aden wuxuu Ahaa sidokale Nin dhaqameed codkar Ah qabweyn garta marka uu kujirana dadka deeqsiiya Hadalkiisa dhinaca kale tolkiisa Ukhidmeya garta uqaada oo garta uu ukala qaado tolkiisa Eyan dib ugu soo noqon jirin Alle ha unaxariisto wuxuu Ahaa sheikh iyo oday dhaqameed Aad ay ujeclaayeen intii ay isla soo shaqeeyeen Iyo somalidii uu garta usoo kala dhigay wuxuu ku dadaali jiray sulux iyo heshiis in lagu dhameeyo xaalka dadkuna ay laqaadan jireen == Taariikh == === Xilligii hore === Ka hor gumeysiga, bulshada Soomaaliyeed waxay galeen dagaallo ku saabsan dhul, ceelal biyo, iyo xoolo, kuwaas oo badanaa lagu xallin jiray xeer dhaqameed aad u adag suutagalna kadhigi jiray meel lagu hoogay in ay ubadalaan nabad iyo caano.<ref>{{cite book |last=Lewis |first=I. M. |title=A Pastoral Democracy |year=1994}}</ref> === Xilligii gumeysiga === [[Qarnigii 19aad]] iyo 20aad, isbeddelada gumeysiga ayaa saameeyay noloshii reer guuraaga ee Geeska Afrika.waxaa isbadalay dhaqankii guurkii dharkii laga soo bilaabo min herer ilaa raaska ugu dabeeya ee kugu shubeysa bad weynta hindiya ee muqdisho isla markiiba waxaa la arkay umad magaalowday meelkastaa oo ay somali degto waxaa fududaaday isu socodka dadka Iyo war maqalkoodu intuba === Dagaalkii Ogaadeen Ama somali Abow === Dagaalkii u dhexeeyay Soomaaliya iyo Itoobiya (1977–1978) ayaa saameeyay deegaanada gobolka, waxaana ka dhashay barakac iyo khasaare dhaqaale meelaha uu sida weyn uga dhacay dagaalkaasi waxaa kamid ah jinicsani oo ah halka ugu dabeesa ee Afsomali lagaga hadlo sidaas daraadeedna dagaalkaas ku naaneesmay somali Abow markii dambana kaba aasaasantay jabhadii ugu horeysay ee kililka shanad magaceeduna ahaa jabhadii somali Abow.<ref>{{cite book |last=Tareke |first=Gebru |title=The Ethiopian Revolution: War in the Horn of Africa |year=2009 |publisher=Yale University Press}}</ref> === Dagaalladii sokeeye === Kadib burburkii dowladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, waxaa dhacay isku dhacyo gudaha ah iyo loolan ku saabsan dhul iyo maamul bulshooyinkii ku abtirsanaayay reerkaanna dhankii koofureed uga baxeen itoobiya iyo kenya.<ref>{{cite book |last1=Besteman |first1=Catherine |last2=Cassanelli |first2=Lee V. |title=The Struggle for Land in Southern Somalia |year=2000 |publisher=Westview Press}}</ref> == Xaaladda casriga ah == Maanta, bulshadaan waxay ku nool yihiin magaalooyin iyo baadiyo, waxayna ka qayb qaataan ganacsi, waxbarasho, iyo arrimaha bulshada. == Eeg sidoo kale == * [[Karanle]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Karanle English] * [[Hawiye]] * [[Dadka Soomaaliyeed]] * [[Hawiye]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Hawiye English] * [[Dadka Soomaaliyeed]] — [https://en.wikipedia.org/wiki/Somalis English] == Tixraacyo == {{Reflist}} [[Category:Hawiye]] [[Category:Dir]] [[Category:Daarood]] [[Category:Rahanweyn]] 181xtit9wapcs2ntrzvpk93w0w0jm3n Sheikh Nuur Macalin Aden 0 47458 297086 297024 2026-05-09T13:02:57Z Cabdi1991 45021 Sheikh Nuur macalin Aden 297086 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Sheikh Nuur Macalin Aden | native_name = الشيخ نور معلم آدم | native_name_lang = ar | image = Sheikh Nuur.jpg | caption = Sheikh Nuur Macalin Aden | birth_date = 3 March 1954 | birth_place = Jubbada Dhexe, Soomaaliya | xijaab_tay = 26 December 2025 | nationality = Soomaali | occupation = Sheikh, Garsoore | known_for = Garsoorka Soomaaliya | religion = Sunni Islam }} '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku Xijaabtay magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka Soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina jaamacadii Xamar [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto wuxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2012) wuxuu ahaa guddoomiyaha maxkamadda Degmada Wardhiigley.markale Xilka qabtay (2019 ilaa 2025 Diseembar) G/maxkamadda[[Warta Nabada]]. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG laguna magacaabay digreto madaxweyne[[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo dowladii [[Shariif Axmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2012 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Cabdiqaasim Salaad ]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]]. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu dhinaca kale si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana ugu kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa Wanaagsan darteed maadaama Awoowayaashiis Xukmiin jireen Reerka loogana danbayn jiray go'aanka ugu danbeeya ee Garta. Wuxuu ku dadaali jiray in xaalka laqaboojiyo laguna dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad ugu qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed ee taqaanay. == Tixraacyo == {{Reflist}} i59kobozy66z8iej4yc7xsyt3yvn8sv 297087 297086 2026-05-09T14:49:03Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 297087 wikitext text/x-wiki {{Macluumaad Qof Madax Ah | name = Sheikh NuurMacalin Aden <br />شيخ نور معلم آدم | image = Sheikh Nuur.jpg | image_size = 250px | birth_date = 03 March 1954 | birth_place = jubbda dhexe Soomaaliya | office = [[Guddomiye]] maxakamadda [[Warta Nabada]] <br /> | term_start = 2007 | term_end = 2012 | primeminister = | predecessor = | successor = | office2 = Gudoomiyaha Maxakamadda degmada wardhiigley[[Muqdisho]] | term_start2 = 2019 | term_end2 = 2025 | primeminister2 = | predecessor2 = | successor2 = [[?]] | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | primeminister3 = | predecessor3 = | successor3 = }} '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku Xijaabtay magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka Soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina jaamacadii Xamar [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto wuxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2012) wuxuu ahaa guddoomiyaha maxkamadda Degmada Wardhiigley.markale Xilka qabtay (2019 ilaa 2025 Diseembar) G/maxkamadda[[Warta Nabada]]. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG laguna magacaabay digreto madaxweyne[[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo dowladii [[Shariif Axmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2012 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Cabdiqaasim Salaad ]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]]. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu dhinaca kale si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana ugu kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa Wanaagsan darteed maadaama Awoowayaashiis Xukmiin jireen Reerka loogana danbayn jiray go'aanka ugu danbeeya ee Garta. Wuxuu ku dadaali jiray in xaalka laqaboojiyo laguna dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad ugu qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed ee taqaanay. == Tixraacyo == {{Reflist}} 13zqs6gbljwvhm60teh1r0lxwc8kz38 297091 297087 2026-05-09T15:51:23Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 297091 wikitext text/x-wiki {{Macluumaad Qof Madax Ah | name = Sheikh NuurMacalin Aden <br />شيخ نور معلم آدم | image = Sheikh Nuur.jpg | image_size = 250px | birth_date = 03 March 1954 | birth_place = jubbda dhexe Soomaaliya | office = [[Guddomiye]] maxakamadda [[Warta Nabada]] <br /> | term_start = 2007 | term_end = 2012 | primeminister = | predecessor = | successor = | office2 = Gudoomiyaha Maxakamadda Warta nabada Markale [[Muqdisho]] | term_start2 = 2019 | term_end2 = 2025 | primeminister2 = | predecessor2 = | successor2 = [[?]] | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | primeminister3 = | predecessor3 = | successor3 = }} '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku Xijaabtay magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka Soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina jaamacadii Xamar [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto wuxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2012) wuxuu ahaa guddoomiyaha maxkamadda Degmada Wardhiigley.markale Xilka qabtay (2019 ilaa 2025 Diseembar) G/maxkamadda[[Warta Nabada]]. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG laguna magacaabay digreto madaxweyne[[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo dowladii [[Shariif Axmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2012 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Cabdiqaasim Salaad ]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]]. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu dhinaca kale si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana ugu kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa Wanaagsan darteed maadaama Awoowayaashiis Xukmiin jireen Reerka loogana danbayn jiray go'aanka ugu danbeeya ee Garta. Wuxuu ku dadaali jiray in xaalka laqaboojiyo laguna dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad ugu qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed ee taqaanay. == Tixraacyo == {{Reflist}} 4ryaoh5simr3egw0i5j13svh9398oe1 297093 297091 2026-05-09T17:03:59Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 297093 wikitext text/x-wiki {{Macluumaad Qof Madax Ah | name = Sheikh NuurMacalin Aden <br />شيخ نور معلم آدم | image = Sheikh Nuur.jpg | image_size = 250px | birth_date = 03 March 1954 | birth_place = jubbda dhexe Soomaaliya | office = [[Guddomiye]] maxakamadda [[Warta Nabada]] <br /> | term_start = 2007 | term_end = 2012 | primeminister = | predecessor = | successor = | office2 = Gudoomiyaha Maxakamadda Warta nabada Markale [[Muqdisho]] | term_start2 = 2019 | term_end2 = 2025 | primeminister2 = | predecessor2 = | successor2 = [[?]] | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | primeminister3 = | predecessor3 = | successor3 = | residence = Muqdisho, Soomaaliya | alma_mater = Xamar University | profession = Garsoor iyo Shareeco | language = Af-Soomaali, Carabi }} '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku Xijaabtay magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka Soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina jaamacadii Xamar [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto wuxuu ifka kaga tagay 14 qofood uu asiga dhalay إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2012) wuxuu ahaa guddoomiyaha maxkamadda Degmada Wardhiigley.markale Xilka qabtay (2019 ilaa 2025 Diseembar) G/maxkamadda[[Warta Nabada]]. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG laguna magacaabay digreto madaxweyne[[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo dowladii [[Shariif Axmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2012 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Cabdiqaasim Salaad ]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]]. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu dhinaca kale si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana ugu kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa Wanaagsan darteed maadaama Awoowayaashiis Xukmiin jireen Reerka loogana danbayn jiray go'aanka ugu danbeeya ee Garta. Wuxuu ku dadaali jiray in xaalka laqaboojiyo laguna dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad ugu qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed ee taqaanay. == Tixraacyo == {{Reflist}} oka31s49qewhdo4uv1tjkg12p4u3hhl 297103 297093 2026-05-10T00:37:59Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297103 wikitext text/x-wiki {{Macluumaad Qof Madax Ah | name = Sheikh NuurMacalin Aden <br />شيخ نور معلم آدم | image = Sheikh Nuur.jpg | image_size = 250px | birth_date = 03 March 1954 | birth_place = jubbda dhexe Soomaaliya | office = [[Guddomiye]] maxakamadda [[Warta Nabada]] <br /> | term_start = 2007 | term_end = 2012 | primeminister = | predecessor = | successor = | office2 = Gudoomiyaha Maxakamadda Warta nabada Markale [[Muqdisho]] | term_start2 = 2019 | term_end2 = 2025 | primeminister2 = | predecessor2 = | successor2 = [[?]] | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | primeminister3 = | predecessor3 = | successor3 = | residence = Muqdisho, Soomaaliya | alma_mater = Xamar University | profession = Garsoor iyo Shareeco | language = Af-Soomaali, Carabi }} '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku Xijaabtay magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka Soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina jaamacadii Xamar [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden alle ha,unaxariisto إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2012) wuxuu ahaa guddoomiyaha maxkamadda Degmada Wardhiigley.markale Xilka qabtay (2019 ilaa 2025 Diseembar) G/maxkamadda[[Warta Nabada]]. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG laguna magacaabay digreto madaxweyne[[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo dowladii [[Shariif Axmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2012 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Cabdiqaasim Salaad ]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]]. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu dhinaca kale si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana ugu kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa Wanaagsan darteed maadaama Awoowayaashiis Xukmiin jireen Reerka loogana danbayn jiray go'aanka ugu danbeeya ee Garta. Wuxuu ku dadaali jiray in xaalka laqaboojiyo laguna dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad ugu qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed ee taqaanay. == Tixraacyo == {{Reflist}} kqx3w0rukmwqeo9214eyeddohdcj4ol 297104 297103 2026-05-10T00:43:55Z Cabdi1991 45021 Sixawle karanle waa qabiil somaliyeed 297104 wikitext text/x-wiki {{Macluumaad Qof Madax Ah | name = Sheikh NuurMacalin Aden <br />شيخ نور معلم آدم | image = Sheikh Nuur.jpg | image_size = 250px | birth_date = 03 March 1954 | birth_place = jubbda dhexe Soomaaliya | office = [[Guddomiye]] maxakamadda [[Warta Nabada]] <br /> | term_start = 2007 | term_end = 2012 | primeminister = | predecessor = | successor = | office2 = Gudoomiyaha Maxakamadda Warta nabada Markale [[Muqdisho]] | term_start2 = 2019 | term_end2 = 2025 | primeminister2 = | predecessor2 = | successor2 = [[?]] | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | primeminister3 = | predecessor3 = | successor3 = | residence = Muqdisho, Soomaaliya | alma_mater = Xamar University | profession = Garsoor iyo Shareeco | language = Af-Soomaali, Carabi }} '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku Xijaabtay magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka Soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina jaamacadii Xamar [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden <br>alle ha,unaxariisto <br> إن الله ما أخذ،وله ماأعطي،وكل شيءعنده بأجل مسمي]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2012) wuxuu ahaa guddoomiyaha maxkamadda Degmada Wardhiigley.markale Xilka qabtay (2019 ilaa 2025 Diseembar) G/maxkamadda[[Warta Nabada]]. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG laguna magacaabay digreto madaxweyne[[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo dowladii [[Shariif Axmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2012 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Cabdiqaasim Salaad ]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]]. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu dhinaca kale si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana ugu kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa Wanaagsan darteed maadaama Awoowayaashiis Xukmiin jireen Reerka loogana danbayn jiray go'aanka ugu danbeeya ee Garta. Wuxuu ku dadaali jiray in xaalka laqaboojiyo laguna dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad ugu qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed ee taqaanay. == Tixraacyo == {{Reflist}} 3h0zojpkkoz8r95yfd9a5wiz2m2eixf 297106 297104 2026-05-10T11:17:26Z Cabdi1991 45021 Sheikh nuur macalin Aden 297106 wikitext text/x-wiki {{Macluumaad Qof Madax Ah | name = Sheikh NuurMacalin Aden <br />شيخ نور معلم آدم | image = Sheikh Nuur.jpg | image_size = 250px | birth_date = 03 March 1954 | birth_place = jubbda dhexe Soomaaliya | office = [[Guddomiye]] maxakamadda [[Warta Nabada]] <br /> | term_start = 2007 | term_end = 2012 | primeminister = | predecessor = | successor = | office2 = Gudoomiyaha Maxakamadda Warta nabada Markale [[Muqdisho]] | term_start2 = 2019 | term_end2 = 2025 | primeminister2 = | predecessor2 = | successor2 = [[?]] | office3 = | term_start3 = | term_end3 = | primeminister3 = | predecessor3 = | successor3 = | residence = Muqdisho, Soomaaliya | alma_mater = Xamar University | profession = Garsoor iyo Shareeco | language = Af-Soomaali, Carabi }} '''Sheikh Nuur Macalin Aden''' ([[Af Ingiriis]]: ''Sheikh Nor Moalim Adam''; [[Af Carabi]]: ''الشيخ نور معلم آدم'') wuxuu ahaa sheikh iyo xaakim ka soo shaqeeyay Muqdisho, gobolka Banaadir. == Taariikh nololeedkiisa == == Sikooban == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu ku dhashay gobolka Jubbada Dhexe horaantii sanadihii kontomaadkii. Wuxuuna ku Xijaabtay magalada muqdisho asigoo kuguda jira caawinta umadda somaaliyeed ee ladhiban fahanka sharciga [[Garsoorka Soomaaliya]] Wuxuu waxbarashadiisii ku soo qaatay diini iyo maadi labadaba, gaar ahaan gobollada Bay, Jubbooyinka dhamaystir keediina jaamacadii Xamar [[Muqdisho]]. [[File:Sheikh Nuuuur.jpg|thumb|Sheikh Nuur macalin Aden <br>alle ha,unaxariisto <br>إنا لله وإنا اليه راجعون لله ما أخذ وله ما أعطى وكل شيءٍ عنده بأجلٍ مسمى ]] == Shakhsiyaddiisa == Sheikh Nuur wuxuu ahaa qof aad u deggan, kalsooni badan, iimaan leh, isla markaana Alle ka cabsi badan. Wuxuu aad ugu sarreeyay cilmiga diinta, gaar ahaan fiqiga. == Shaqadii uu u soo qabtay ummadda Soomaaliyeed == Alle ha u naxariisto, Sheikh Nuur Macalin Aden (2007–2012) wuxuu ahaa guddoomiyaha maxkamadda Degmada Wardhiigley.markale Xilka qabtay (2019 ilaa 2025 Diseembar) G/maxkamadda[[Warta Nabada]]. Wuxuu soo shaqeeyay xilligii dowladdii TFG laguna magacaabay digreto madaxweyne[[Abdullahi Yusuf Ahmed]] iyo dowladii [[Shariif Axmed]]. Wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii ugu waqtiga dheeraa kadib burburkii dowladdii dhexe ee [[Somalia]]. Sanadkii 1994 ayuu ka mid ahaa garsoorayaashii lagu aasaasay maxkamaddii Degmada Wardhiigley ee loo yaqaanay Xararyaale [[Warta Nabada]]. Intii u dhaxeysay 2012 ilaa 2019, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaasha maxkamadda gobolka [[Banaadir]]. Sanadkii 2001, wuxuu ka mid ahaa garsoorayaashii maxkamadda racfaanka ee dowladdii kumeel gaarka ahayd ee uu madaxweynaha ka ahaa [[Cabdiqaasim Salaad ]]. Sidoo kale sanadkii 2006, xilligii Maxaakiimta Islaamiga ee Muqdisho, wuxuu ka tirsanaa maxkamadaha racfaanka ee maxaakiimta Islaamiga. Sheikh Nuur wuxuu ahaa shaqsi si weyn ugu soo adeegay [[Garsoorka Soomaaliya]]. == Dhaqanka iyo doorkiisa bulshada == Sheikh Nuur Macalin Aden wuxuu sidoo kale ahaa nin dhaqameed codkar ah, qab weyn, isla markaana dadka garta u kala qaada. Marka uu garta dhex galo, wuxuu ahaa qof deeqsi ah oo hadalkiisa lagu kalsoonaan jiray. Wuxuu dhinaca kale si gaar ah ugu adeegayay tolkiisa, gartana ugu kala qaadi jiray si caddaalad ah, iyadoo aan dib loogu soo noqon jirin go’aannadiisa Wanaagsan darteed maadaama Awoowayaashiis Xukmiin jireen Reerka loogana danbayn jiray go'aanka ugu danbeeya ee Garta. Wuxuu ku dadaali jiray in xaalka laqaboojiyo laguna dhammeeyo sulux iyo heshiis, taasoo dadka ay aad ugu qadarin jireen. Alle ha u naxariisto, wuxuu ahaa sheikh, garsoore iyo oday dhaqameed ay jeclaayeen dadkii uu la shaqeeyay iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed ee taqaanay. == Tixraacyo == {{Reflist}} 4dwyw56kr95l9lq1qu9vxta7iu9h1ob