Wikipedia sowiki https://so.wikipedia.org/wiki/Bogga_Hore MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk Portal Portal talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Jilib 0 3499 297395 282612 2026-05-14T18:09:03Z ~2026-28958-41 45621 297395 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |Saki love =Jilib |native_name =''Jubbada Dhexe'' |other_name = |nickname = |motto = |settlement_type =[[Deegaan]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_shield = |image_map =Somalia regions map Jubbada Dhexe.svg |mapsize = |map_caption =Meesha kaga taalo Soomaaliya. |coordinates_display =inline,title |coordinates_type =type:adm1st_region:SO |subdivision_type =Country |subdivision_name ={{flag|Somalia}} |subdivision_type1 =Ismaamulka |subdivision_name1 ={{flag|Jubaland}} |seat_type =Magaalo-madax |seat =[[Bu'aale]] |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = |population_as_of = |population_note = |population_total = |population_density_km2 = |timezone =[[East Africa Time|EAT]] |utc_offset =+3 |latd=0|latm=59|lats=|latNS=N |longd=42|longm=39|longs=|longEW=E |elevation_m = |postal_code_type = |postal_code = |area_code = |website = |footnotes = }} Magaalda '''Jilib''' waa magaalada ku taal [[Jubbada Dhexe|Gobolka Jubbada Dhexe]], isla markaana ah magaalo madaxdii hore ee Gobolka Jubbada Dhexe waxaana hoos yimaada tuulooyin badan. Magaaladani waxay caan ku tahay tabcashada [[beeraha Iyo Xoolaha Nool]]. Jilib waa magaalo dad aad u fara badani ay ku noolyihiin waxaana nawaxigeeda ku yaala warshaddii Mareeyey ee sonkorta iyo mashrucii faanole ee biyo xireenka. Magaaldaa wa shantaraal waxa isku marta 4 wada oo kabaxdo ama so gasho waxana ku yaala hoteelo farabadan iyo shirkadaha is garsiinta telephone nada sida Hormuud iyo Nation. Hotelada ugu caansan waxa kamida ah hotel Ganane, hotel Hombooy iyo hotel Guuleed. Waxa kalo jirta diinimadii dabka oo ku taala tuulada malende ee jilib hoos timaada. Magalada Jilib waxa ugu badan oo dega beesha sheekhaal ==Sidoo kale eeg== {{Degmooyinka Gobolka Jubbada Dhexe}} 9ec47b1qacts75tmloskkfh60l2ghru Moobleen 0 8768 297392 271872 2026-05-14T17:22:10Z ~2026-29102-87 45618 297392 wikitext text/x-wiki '''Moobleen Cismaan(Xaaji Cumar)''' Waa beyl katirsan Beyl weynta '''Mudulood Hiraab,''' Moobleen cismaan waxaa uu dhalay Laba wiil oo kale ah, [[Magacle|'''<nowiki>'''</nowiki><nowiki>[[Magacle Moobleen Cismaan]]</nowiki><nowiki>'''</nowiki><nowiki><ref></nowiki>'''I]]<nowiki/>yo '''Abidig Moobleen''', '''Magacle''' Moobleen waxa uu dhalay seddex wiil oo kale ah, '''Yabar,Cool,Xayaale''' '''Magacle''', Halka asna '''Abidig''' Moobleen uu dhalay seddex wiil oo kale ah, '''Tolweyne,Yabadhaale,Maqalsame Abidig.''' '''Moobleen Cismaan(Reer Xaaji Cumar)''' waa Beyl Aad u facweyn waqti horena soo jirtay ayada oo dagaalo farabadan ku gashay Dhulka ay degto markaas waxase Xusid mudan in Taariikhda beesha mooblen laga tirtiray Xasuusta soomaalida maanta balse ay qarniyo ka hor difaac ay ugu jirtay ilaalinta sharafka iyo dhulka soomaliyeed Si kastoo ay tahay beesha waxaa lagu xasuustaa dagaalkii xabashida ay lagashay '''1905 CD''' Kadib markii ay xabashida soo weerartay magaalooyinka ay dagto beesha iyo meelo u dhow dhow Dagaalkas Beesha Waxey Ubixisay '''isniintii Xabashida''' waxaana kaga geeriyooday ku dhowaad '''75,000''' oo wiil, Beesha waxa ay dagaalkas ka soo hoyday guul weyn ayada oo jibisay awoodii Xabashida Halkasna waxay kasoo qab qabsatay Adoomo fara badan, Beesha waxa la sheegaa in Dagaaladi ay gashay ay ahaayeen mid anan ku jirin dulmi iyo daadaansi oo ay u badnaayeen isdifaacid iyo difaac walaal welina beesha dagaal ay gashay oo ay ku jabtay lama diwan gelin. '''Beesha Moobleen Cismaan''' waa beyl jecel soona dhaweeysa qabiilada soomaalida aan heysan deegaan ay degaan sidas darteed beesha Mooblen Waxaa jira dad badan oo ay deegaano siisay oo ay soo dhaweysay, waxaa jira dad badan oo sheegta in ay yihiin Moobleen cismaan balse an aheyn se magaca moobleen iska sheegta. '''Beesha Moobleen Cismaan''' waxa ay kaalin mug leh ka geysatay kadib gumeystihii dalka dowlad dhiskii soomaliyeed ayada oo Iska saartay xil nabadeenta iyo wada noolaanshiyaha beelaha hawiye ee degta Koonfurta soomaaliya, Beesha waxay ay laheed xildhibaano siyaasiyiin iyo saraakiil sar sare iyo kuwa dhexe dowladihii ka hor bur burka dalka. Kadib bur burkii dowladii dhexe ee kacaanka beesha waxa ay gashay xaalad kala guur iyo jahwareer ah waxa ayna beesha Moobleen Cismaan ka dhuntay saaxadii siyaasada balse kadib dowlad dhiskii bur burka kadib waxa ay hadana dib u hanatay saaxadeeda siyaasada ayada oo markan laga dhigay in ay tahay beyl aan dhiig uga daadan dagaaladii Mudulood iyo Inta Madaxa Madow, Dagaalkas waxaa isku hayey Mudulood Hiraab iyo Soomaali weyn balse beesha looma tix gelin caqabadihi waqtigas heystay ee maamul xumada iyo hogaan la'anta, Mudulood waxaa difaacay dhiigana u shubay '''Abgaal Cismaan iyo Ciise''' '''Mudulood/Udeejeen''' oo markaas lahaa hogaano adag oo isku toosan ayaga ayaana qaatay qeybta u badan Mudulood ku leeyahay siyaasada. Waqtigan Lajoogo beesha Moobleen Cismaan Waxa ay ku jirtaa xaalad dib u dhis xoogan dhanka siyaasada iyo Ciidanka ah, Inkastoo uu iska jiro khilaaf iyo Isriix riix siyaasadeed beesha dhexdeeda ah. Beesha Oo ah beelaha ugu qadiimsan uguna faca weyn soomaaliya waxaa jira dad ku sheega in ay tahay beeyl ku dulman dowlada Federalka laakiin Beesha Moobleen waxa ay ka mid tahay beesha ugu weyn soomaali, '''Beel weynta''' '''Mudulood Hiraab''' Lehna xildhibaanada ugu badan,siyaasiga ugu badan Taliyeyaasha ugu badan Iyo weliba Magaalooyinka ugu badan degta, sidee beyl noocas ah ay ugu dulmanaan kartaa Dowlad ay marki horeba Ayada kaso bilaabatay Taasi waa magac dil iyo Sharaf ka qaad ey ku samaynayaan Beesha Moobleen/Reer Cumar Cismaan hadii ayna maanta talin waxa taliya walaaladeed Taladuna waa qori isku dhiib ninba maalinkiisa ayuu Talinaayaa. Markii la simayo Beelaha soomaaliyeed Beesha Mudulood Hiraab ayaa ah beesha lala simi karo beelaha kale balse ma ahan Moobleen, Abgaal, Ilaaway, Wacdaan midna dhamaan waxay ka tirsan yihiin Mudulood waana beyl hoosaad ka baxda Mudulood oo waxaa sii dhalay Dalandoole wiilkiisa Cismaan. Mudulood waa mid cidna kalama qaadi karto. Dhalinta beesha Moobleen/Reer Xaaji Cumar waa in ay ogaadaan in uu waajib kasaaran yahay ilaalinta magacooda iyo illaalinta wada dhalashadooda iyo wadajirka reerka. Besha Moobleen Cisaan waxay ukala baxdaa dhowr Jilib Waxaan soo qadan doonaa labada ugu weyn Ee inta kale kasoo farcameen waana sida tan 1---Magacle Moobleen 2----Abidig Moobleen [[Magacle Moobleen Cismaan|MAGACLE]] Magacle wuxuu ukala qeybsamaa sadax qeyb oo kala ah 1. Yabar Magacle 2. Xayaale Magacle 3.Cool Magacle ABIDIG Waxaa uu ukala Qeeyb Samaa Sedex Jilib oo kala ah 1-- Tolweyne Abidig 2-- Yabadhaale Abidig 3--- Maqalsame Abidig Beesha Moobleen Cismaan waa Beel lugu yaqaan kuna caan baxday ineey tahay beel an inta badan lugu aqoonin in aay ka qeyb qaadata xasilooni la aanta ka taagan dalkeena Soomaliya. Deegaanada ay dagto Beesha waxaa kamid ah Gobalka Shabeelaha Dhexe Iyo Gobalka Banaadir. Beesha Deegaanada ay dagto kuwana ayada ayaa Caan ku ah oo kaligeed ayaa dagto kuwana waa lala dagaa. Deegaanada Beesha Kaligeed ay dagto. 1--[[Qalimoow]] 2-- Saarsaare 3---Cadayga 4----Jadda 5----Bukuraarka 6----Raaxooy 7----Doondheere 8----Soohinreeb 9----Kaaysaneey 10---Herajaaran 11---Izkaad 12---Calasoow Gaawoow 13---Malakaroor 14---Buulo Caano 15---Tixsiile 16---Gololeey 17---Casirmaal 18----Doomacaday 19----Ceejooy 20-----Jameeco 21------Lawa Gaawaneey 22------Moorajiide 23------Gumareey 24------Baraki 25------Dhumaleey 26-------Garsaale 27----Booroow 28----Koonko ............. 54 ayay gaarayan '''Melahada Dibada ey Ku badan yihiin''' <nowiki><ref></nowiki> Beesha moobleen ismaan 🇸🇦 Saudi Arabia 🇰🇪kenya 🇪🇹Ethiopia 🇳🇱 Holland 🇨🇭Switzerland 🇬🇧 England. Siyaasiyiinta Beesha Moobleen Cismaan 1. Hon. Abdirahman Mohamed Sheikh Ali (Moobleen) 2. Prof Maxamed Xasan Nuur ( Jeesto ) 3. Mudane Maxamed Xasan Nuur 4. Mudane Amb Prof Mahdi Abuukar Maxamuud 5. Mudane Maxamed Xabdi Ibraahim ( Miirkow ) 6. Mudane Nuur Maxamuud Xuseen ( Siidow ) 7. Mudane Axmad Maxamed Cabdi Ibraahin ( Miirkow ) 8. Mudane Cabduqaadir Ciise Ceymooy 9. Mudane Aadan Cali Xasan ( Jamhuuriya ) 10. Mudane Axmed Bariise Xeydar 11. Mudane Cabdisalaan Gacal Cadoow 12. Drs. Farxiya Xasan Xuuti 13. Maxamed Macalin Cabdi 14. Axmed Maxamed Cali 15. Saalax Muudey Cali 16. Axmad Cali Abuukar 17. Eng Jaamac Xuseen Xaanshi 18. Cali Ibraahim Beeshi 19. Yuusuf Nuur Xasan 20. Cabdinaasir Rooble Abuukar 21. Dr. Cabdiraxiin Muxumed Ibraahim Muudey 22. Ibraahim Axmed Daandurey 23. Cabdiqani Cismaan Cali DHANKA SARAAKIISHA 1. Col. Axmed Cali Xasan ( Jamhuuriya ) 2.Gashanle Sare Maxamed Ibraahin ( Eebow ) 3. Gashaale Sare Cumar Xuseen Cabdi 4. Col. Muqtaar Muuse Iidow 5. Col. Nuur Muudey 6. Taliya Cabdiraxmaan Cali Xiimay 7. Taliye Cali Mahdi Cabdi DHANKA DHAWANKA BESHAA WAXAY CAAN KUTAHAY SALDANADA UGAASNIM. UGAASKA GUUD EE BEESHA WAA UGAAS CABDULAAHI UGAAS SAALAX UGAAS CAKI WAANA UGAASKII SIDEED IYO TOBNAAN. pat0cvlii3opjbh8uy9udjp3bu8xj17 297393 297392 2026-05-14T17:25:06Z ~2026-29102-87 45618 297393 wikitext text/x-wiki '''Moobleen Cismaan(Xaaji Cumar)''' Waa beyl katirsan Beyl weynta '''Mudulood Hiraab,''' Moobleen cismaan waxaa uu dhalay Laba wiil oo kale ah, [[Magacle|'''<nowiki>'''</nowiki><nowiki>[[Magacle Moobleen Cismaan]]</nowiki><nowiki>'''</nowiki><nowiki><ref></nowiki>'''I]]<nowiki/>yo '''Abidig Moobleen''', '''Magacle''' Moobleen waxa uu dhalay seddex wiil oo kale ah, '''Yabar,Cool,Xayaale''' '''Magacle''', Halka asna '''Abidig''' Moobleen uu dhalay seddex wiil oo kale ah, '''Tolweyne,Yabadhaale,Maqalsame Abidig.''' '''Moobleen Cismaan(Reer Xaaji Cumar)''' waa Beyl Aad u facweyn waqti horena soo jirtay ayada oo dagaalo farabadan ku gashay Dhulka ay degto markaas waxase Xusid mudan in Taariikhda beesha mooblen laga tirtiray Xasuusta soomaalida maanta balse ay qarniyo ka hor difaac ay ugu jirtay ilaalinta sharafka iyo dhulka soomaliyeed Si kastoo ay tahay beesha waxaa lagu xasuustaa dagaalkii xabashida ay lagashay '''1905 CD''' Kadib markii ay xabashida soo weerartay magaalooyinka ay dagto beesha iyo meelo u dhow dhow Dagaalkas Beesha Waxey Ubixisay '''isniintii Xabashida''' waxaana kaga geeriyooday ku dhowaad '''75,000''' oo wiil, Beesha waxa ay dagaalkas ka soo hoyday guul weyn ayada oo jibisay awoodii Xabashida Halkasna waxay kasoo qab qabsatay Adoomo fara badan, Beesha waxa la sheegaa in Dagaaladi ay gashay ay ahaayeen mid anan ku jirin dulmi iyo daadaansi oo ay u badnaayeen isdifaacid iyo difaac walaal welina beesha dagaal ay gashay oo ay ku jabtay lama diwan gelin. '''Beesha Moobleen Cismaan''' waa beyl jecel soona dhaweeysa qabiilada soomaalida aan heysan deegaan ay degaan sidas darteed beesha Mooblen Waxaa jira dad badan oo ay deegaano siisay oo ay soo dhaweysay, waxaa jira dad badan oo sheegta in ay yihiin Moobleen cismaan balse an aheyn se magaca moobleen iska sheegta. '''Beesha Moobleen Cismaan''' waxa ay kaalin mug leh ka geysatay kadib gumeystihii dalka dowlad dhiskii soomaliyeed ayada oo Iska saartay xil nabadeenta iyo wada noolaanshiyaha beelaha hawiye ee degta Koonfurta soomaaliya, Beesha waxay ay laheed xildhibaano siyaasiyiin iyo saraakiil sar sare iyo kuwa dhexe dowladihii ka hor bur burka dalka. Kadib bur burkii dowladii dhexe ee kacaanka beesha waxa ay gashay xaalad kala guur iyo jahwareer ah waxa ayna beesha Moobleen Cismaan ka dhuntay saaxadii siyaasada balse kadib dowlad dhiskii bur burka kadib waxa ay hadana dib u hanatay saaxadeeda siyaasada ayada oo markan laga dhigay in ay tahay beyl aan dhiig uga daadan dagaaladii Mudulood iyo Inta Madaxa Madow, Dagaalkas waxaa isku hayey Mudulood Hiraab iyo Soomaali weyn balse beesha looma tix gelin caqabadihi waqtigas heystay ee maamul xumada iyo hogaan la'anta, Mudulood waxaa difaacay dhiigana u shubay '''Abgaal Cismaan iyo Ciise''' '''Mudulood/Udeejeen''' oo markaas lahaa hogaano adag oo isku toosan ayaga ayaana qaatay qeybta u badan Mudulood ku leeyahay siyaasada. Waqtigan Lajoogo beesha Moobleen Cismaan Waxa ay ku jirtaa xaalad dib u dhis xoogan dhanka siyaasada iyo Ciidanka ah, Inkastoo uu iska jiro khilaaf iyo Isriix riix siyaasadeed beesha dhexdeeda ah. Beesha Oo ah beelaha ugu qadiimsan uguna faca weyn soomaaliya waxaa jira dad ku sheega in ay tahay beeyl ku dulman dowlada Federalka laakiin Beesha Moobleen waxa ay ka mid tahay beesha ugu weyn soomaali, '''Beel weynta''' '''Mudulood Hiraab''' Lehna xildhibaanada ugu badan,siyaasiga ugu badan Taliyeyaasha ugu badan Iyo weliba Magaalooyinka ugu badan degta, sidee beyl noocas ah ay ugu dulmanaan kartaa Dowlad ay marki horeba Ayada kaso bilaabatay Taasi waa magac dil iyo Sharaf ka qaad ey ku samaynayaan Beesha Moobleen/Reer Cumar Cismaan hadii ayna maanta talin waxa taliya walaaladeed Taladuna waa qori isku dhiib ninba maalinkiisa ayuu Talinaayaa. Markii la simayo Beelaha soomaaliyeed Beesha Mudulood Hiraab ayaa ah beesha lala simi karo beelaha kale balse ma ahan Moobleen, Abgaal, Ilaaway, Wacdaan midna dhamaan waxay ka tirsan yihiin Mudulood waana beyl hoosaad ka baxda Mudulood oo waxaa sii dhalay Dalandoole wiilkiisa Cismaan. Mudulood waa mid cidna kalama qaadi karto. Dhalinta beesha Moobleen/Reer Xaaji Cumar waa in ay ogaadaan in uu waajib kasaaran yahay ilaalinta magacooda iyo illaalinta wada dhalashadooda iyo wadajirka reerka. Besha Moobleen Cisaan waxay ukala baxdaa dhowr Jilib Waxaan soo qadan doonaa labada ugu weyn Ee inta kale kasoo farcameen waana sida tan 1---Magacle Moobleen 2----Abidig Moobleen [[Magacle Moobleen Cismaan|MAGACLE]] Magacle wuxuu ukala qeybsamaa sadax qeyb oo kala ah 1. Yabar Magacle 2. Xayaale Magacle 3.Cool Magacle ABIDIG Waxaa uu ukala Qeeyb Samaa Sedex Jilib oo kala ah 1-- Tolweyne Abidig 2-- Yabadhaale Abidig 3--- Maqalsame Abidig Beesha Moobleen Cismaan waa Beel lugu yaqaan kuna caan baxday ineey tahay beel an inta badan lugu aqoonin in aay ka qeyb qaadata xasilooni la aanta ka taagan dalkeena Soomaliya. Deegaanada ay dagto Beesha waxaa kamid ah Gobalka Shabeelaha Dhexe Iyo Gobalka Banaadir. Beesha Deegaanada ay dagto kuwana ayada ayaa Caan ku ah oo kaligeed ayaa dagto kuwana waa lala dagaa. Beeshu waxay si gaar ah u degtaa in ka badan 54 deegaan. Hoos waxaa ku qoran liiska qaar ka mid ah deegaannada ugu muhiimsan: # '''Qalimoow''' (Xarunta ugu weyn) # '''Saarsaare''' # '''Cadayga''' # '''Jadda''' # '''Bukuraarka''' # '''Raaxooy''' # '''Doondheere''' # '''Soohinreeb''' # '''Kaaysaneey''' # '''Herajaaran''' # '''Izkaad''' # '''Calasoow Gaawoow''' # '''Malakaroor''' # '''Buulo Caano''' # '''Tixsiile''' # '''Gololeey''' # '''Casirmaal''' # '''Doomacaday''' # '''Ceejooy''' # '''Jameeco''' # '''Lawa Gaawaneey''' # '''Moorajiide''' # '''Gumareey''' # '''Baraki''' # '''Dhumaleey''' # '''Garsaale''' # '''Booroow''' # '''Koonko''' ............. 54 ayay gaarayan '''Qurba-joogta:''' Beesha waxay si weyn ugu badantahay dalalka 🇸🇦 Saudi Arabia 🇰🇪kenya 🇪🇹Ethiopia 🇳🇱 Holland 🇨🇭Switzerland 🇬🇧 England. == Hoggaanka iyo Shakhsiyaadka Caanka ah == === Hoggaanka Dhaqanka === Ugaaska guud ee beesha waa '''Ugaas Cabdullaahi Ugaas Saalax Ugaas Cali''', oo ah ugaaskii 18-aad ee beesha.<ref>a</ref> === Siyaasiyiinta iyo Madaxda === # Hon. Abdirahman Mohamed Sheikh Ali (Moobleen) # Prof Maxamed Xasan Nuur (Jeesto) # Mudane Maxamed Xasan Nuur # Amb. Prof Mahdi Abuukar Maxamuud # Mudane Maxamed Xabdi Ibraahim (Miirkow) # Mudane Nuur Maxamuud Xuseen (Siidow) # Mudane Axmad Maxamed Cabdi Ibraahin (Miirkow) # Mudane Cabduqaadir Ciise Ceymooy # Mudane Aadan Cali Xasan (Jamhuuriya) # Mudane Axmed Bariise Xeydar # Mudane Cabdisalaan Gacal Cadoow # Drs. Farxiya Xasan Xuuti # Maxamed Macalin Cabdi # Axmed Maxamed Cali # Saalax Muudey Cali # Axmad Cali Abuukar # Eng Jaamac Xuseen Xaanshi # Cali Ibraahim Beeshi # Yuusuf Nuur Xasan # Cabdinaasir Rooble Abuukar # Dr. Cabdiraxiin Muxumed Ibraahim Muudey # Ibraahim Axmed Daandurey # Cabdiqani Cismaan Cali === Saraakiisha Ciidanka === # Col. Axmed Cali Xasan (Jamhuuriya) # Gashanle Sare Maxamed Ibraahin (Eebow) # Gashaale Sare Cumar Xuseen Cabdi # Col. Muqtaar Muuse Iidow # Col. Nuur Muudey # Taliyaha Cabdiraxmaan Cali Xiimay # Taliyaha Cali Mahdi Cabdi 3knk3qj769jsppyfsdx42vws92ocja0 297394 297393 2026-05-14T18:04:25Z ~2026-29103-88 45620 297394 wikitext text/x-wiki '''Moobleen Cismaan,''' Waa beyl katirsan Beyl weynta '''Mudulood Hiraab,''' Moobleen cismaan waxaa uu dhalay Laba wiil oo kale ah, [[Magacle|'''<nowiki>'''</nowiki><nowiki>[[Magacle Moobleen Cismaan]]</nowiki><nowiki>'''</nowiki><nowiki><ref></nowiki>'''I]]<nowiki/>yo '''Abidig Moobleen''', '''Magacle''' Moobleen waxa uu dhalay seddex wiil oo kale ah, '''Yabar,Cool,Xayaale''' '''Magacle''', Halka asna '''Abidig''' Moobleen uu dhalay seddex wiil oo kale ah, '''Tolweyne,Yabadhaale,Maqalsame Abidig.''' '''Moobleen Cismaan(Reer Xaaji Cumar)''' waa Beyl Aad u facweyn waqti horena soo jirtay ayada oo dagaalo farabadan ku gashay Dhulka ay degto markaas waxase Xusid mudan in Taariikhda beesha mooblen laga tirtiray Xasuusta soomaalida maanta balse ay qarniyo ka hor difaac ay ugu jirtay ilaalinta sharafka iyo dhulka soomaliyeed Si kastoo ay tahay beesha waxaa lagu xasuustaa dagaalkii xabashida ay lagashay '''1905 CD''' Kadib markii ay xabashida soo weerartay magaalooyinka ay dagto beesha iyo meelo u dhow dhow Dagaalkas Beesha Waxey Ubixisay '''isniintii Xabashida''' waxaana kaga geeriyooday ku dhowaad '''75,000''' oo wiil, Beesha waxa ay dagaalkas ka soo hoyday guul weyn ayada oo jibisay awoodii Xabashida Halkasna waxay kasoo qab qabsatay Adoomo fara badan, Beesha waxa la sheegaa in Dagaaladi ay gashay ay ahaayeen mid anan ku jirin dulmi iyo daadaansi oo ay u badnaayeen isdifaacid iyo difaac walaal welina beesha dagaal ay gashay oo ay ku jabtay lama diwan gelin. '''Beesha Moobleen Cismaan''' waa beyl jecel soona dhaweeysa qabiilada soomaalida aan heysan deegaan ay degaan sidas darteed beesha Mooblen Waxaa jira dad badan oo ay deegaano siisay oo ay soo dhaweysay, waxaa jira dad badan oo sheegta in ay yihiin Moobleen cismaan balse an aheyn se magaca moobleen iska sheegta. '''Beesha Moobleen Cismaan''' waxa ay kaalin mug leh ka geysatay kadib gumeystihii dalka dowlad dhiskii soomaliyeed ayada oo Iska saartay xil nabadeenta iyo wada noolaanshiyaha beelaha hawiye ee degta Koonfurta soomaaliya, Beesha waxay ay laheed xildhibaano siyaasiyiin iyo saraakiil sar sare iyo kuwa dhexe dowladihii ka hor bur burka dalka. Kadib bur burkii dowladii dhexe ee kacaanka beesha waxa ay gashay xaalad kala guur iyo jahwareer ah waxa ayna beesha Moobleen Cismaan ka dhuntay saaxadii siyaasada balse kadib dowlad dhiskii bur burka kadib waxa ay hadana dib u hanatay saaxadeeda siyaasada ayada oo markan laga dhigay in ay tahay beyl aan dhiig uga daadan dagaaladii Mudulood iyo Inta Madaxa Madow, Dagaalkas waxaa isku hayey Mudulood Hiraab iyo Soomaali weyn balse beesha looma tix gelin caqabadihi waqtigas heystay ee maamul xumada iyo hogaan la'anta, Mudulood waxaa difaacay dhiigana u shubay '''Abgaal Cismaan iyo Ciise''' '''Mudulood/Udeejeen''' oo markaas lahaa hogaano adag oo isku toosan ayaga ayaana qaatay qeybta u badan Mudulood ku leeyahay siyaasada. Waqtigan Lajoogo beesha Moobleen Cismaan Waxa ay ku jirtaa xaalad dib u dhis xoogan dhanka siyaasada iyo Ciidanka ah, Inkastoo uu iska jiro khilaaf iyo Isriix riix siyaasadeed beesha dhexdeeda ah. Beesha Oo ah beelaha ugu qadiimsan uguna faca weyn soomaaliya waxaa jira dad ku sheega in ay tahay beeyl ku dulman dowlada Federalka laakiin Beesha Moobleen waxa ay ka mid tahay beesha ugu weyn soomaali, '''Beel weynta''' '''Mudulood Hiraab''' Lehna xildhibaanada ugu badan,siyaasiga ugu badan Taliyeyaasha ugu badan Iyo weliba Magaalooyinka ugu badan degta, sidee beyl noocas ah ay ugu dulmanaan kartaa Dowlad ay marki horeba Ayada kaso bilaabatay Taasi waa magac dil iyo Sharaf ka qaad ey ku samaynayaan Beesha Moobleen/Reer Cumar Cismaan hadii ayna maanta talin waxa taliya walaaladeed Taladuna waa qori isku dhiib ninba maalinkiisa ayuu Talinaayaa. Markii la simayo Beelaha soomaaliyeed Beesha Mudulood Hiraab ayaa ah beesha lala simi karo beelaha kale balse ma ahan Moobleen, Abgaal, Ilaaway, Wacdaan midna dhamaan waxay ka tirsan yihiin Mudulood waana beyl hoosaad ka baxda Mudulood oo waxaa sii dhalay Dalandoole wiilkiisa Cismaan. Mudulood waa mid cidna kalama qaadi karto. Dhalinta beesha Moobleen/Reer Xaaji Cumar waa in ay ogaadaan in uu waajib kasaaran yahay ilaalinta magacooda iyo illaalinta wada dhalashadooda iyo wadajirka reerka. Besha Moobleen Cisaan waxay ukala baxdaa dhowr Jilib Waxaan soo qadan doonaa labada ugu weyn Ee inta kale kasoo farcameen waana sida tan 1---Magacle Moobleen 2----Abidig Moobleen [[Magacle Moobleen Cismaan|MAGACLE]] Magacle wuxuu ukala qeybsamaa sadax qeyb oo kala ah 1. Yabar Magacle 2. Xayaale Magacle 3.Cool Magacle ABIDIG Waxaa uu ukala Qeeyb Samaa Sedex Jilib oo kala ah 1-- Tolweyne Abidig 2-- Yabadhaale Abidig 3--- Maqalsame Abidig Beesha Moobleen Cismaan waa Beel lugu yaqaan kuna caan baxday ineey tahay beel an inta badan lugu aqoonin in aay ka qeyb qaadata xasilooni la aanta ka taagan dalkeena Soomaliya. Deegaanada ay dagto Beesha waxaa kamid ah Gobalka Shabeelaha Dhexe Iyo Gobalka Banaadir. Beesha Deegaanada ay dagto kuwana ayada ayaa Caan ku ah oo kaligeed ayaa dagto kuwana waa lala dagaa. Beeshu waxay si gaar ah u degtaa in ka badan 54 deegaan. Hoos waxaa ku qoran liiska qaar ka mid ah deegaannada ugu muhiimsan: # '''Qalimoow''' (Xarunta ugu weyn) # '''Saarsaare''' # '''Cadayga''' # '''Jadda''' # '''Bukuraarka''' # '''Raaxooy''' # '''Doondheere''' # '''Soohinreeb''' # '''Kaaysaneey''' # '''Herajaaran''' # '''Izkaad''' # '''Calasoow Gaawoow''' # '''Malakaroor''' # '''Buulo Caano''' # '''Tixsiile''' # '''Gololeey''' # '''Casirmaal''' # '''Doomacaday''' # '''Ceejooy''' # '''Jameeco''' # '''Lawa Gaawaneey''' # '''Moorajiide''' # '''Gumareey''' # '''Baraki''' # '''Dhumaleey''' # '''Garsaale''' # '''Booroow''' # '''Koonko''' ............. 54 ayay gaarayan '''Qurba-joogta:''' Beesha waxay si weyn ugu badantahay dalalka 🇸🇦 Saudi Arabia 🇰🇪kenya 🇪🇹Ethiopia 🇳🇱 Holland 🇨🇭Switzerland 🇬🇧 England. == Hoggaanka iyo Shakhsiyaadka Caanka ah == === Hoggaanka Dhaqanka === Ugaaska guud ee beesha waa '''Ugaas Cabdullaahi Ugaas Saalax Ugaas Cali''', oo ah ugaaskii 18-aad ee beesha.<ref>a</ref> === Siyaasiyiinta iyo Madaxda === # Hon. Abdirahman Mohamed Sheikh Ali (Moobleen) # Prof Maxamed Xasan Nuur (Jeesto) # Mudane Maxamed Xasan Nuur # Amb. Prof Mahdi Abuukar Maxamuud # Mudane Maxamed Xabdi Ibraahim (Miirkow) # Mudane Nuur Maxamuud Xuseen (Siidow) # Mudane Axmad Maxamed Cabdi Ibraahin (Miirkow) # Mudane Cabduqaadir Ciise Ceymooy # Mudane Aadan Cali Xasan (Jamhuuriya) # Mudane Axmed Bariise Xeydar # Mudane Cabdisalaan Gacal Cadoow # Drs. Farxiya Xasan Xuuti # Maxamed Macalin Cabdi # Axmed Maxamed Cali # Saalax Muudey Cali # Axmad Cali Abuukar # Eng Jaamac Xuseen Xaanshi # Cali Ibraahim Beeshi # Yuusuf Nuur Xasan # Cabdinaasir Rooble Abuukar # Dr. Cabdiraxiin Muxumed Ibraahim Muudey # Ibraahim Axmed Daandurey # Cabdiqani Cismaan Cali === Saraakiisha Ciidanka === # Col. Axmed Cali Xasan (Jamhuuriya) # Gashanle Sare Maxamed Ibraahin (Eebow) # Gashaale Sare Cumar Xuseen Cabdi # Col. Muqtaar Muuse Iidow # Col. Nuur Muudey # Taliyaha Cabdiraxmaan Cali Xiimay # Taliyaha Cali Mahdi Cabdi 0jcwrse0360uwt7fl45e5ujm5vmumf5 Maxamed Mooge 0 9595 297390 278901 2026-05-14T16:55:35Z ~2026-29232-63 45617 297390 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = Maxamed Mooge Liibaan | name = <br />محمد الموجي لبنان | honorific_suffix = | image = | image_size = 600px | alt = | caption = Maxamed Mooge Liibaan | native_name = | native_name_lang = Somaliland | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = Horaantii 1944 | birth_place = [[Hargeysa]], [[Somaliland]] , [[Somalia]] | baptised = <!-- will not display if birth_date is entered --> | disappeared_date = <!-- {{disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = {{Dhimashada iyo sanadka|1984|06|04|1944}} | death_place = inta u dhaxeysa Awaare Iyo Dhagaxbuur | death_cause = Shirqool lagu dilay | body_discovered = | resting_place = duleedka degmada Awaare | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence = | nationality = | other_names = | ethnicity = [[Somali]] | citizenship = [[File:Flag_of_Somaliland.svg|25px]] [[Somaliland]] | education = | alma_mater = | occupation = [[Macalin]], [[Abwaan]], Hoggaamiye militari | years_active = 1960kii ilaa 1980meyihii | era = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = [[Abwaan]], [[Siyaasad|dhaqdhaqaaq siyaasad]] | style = | home_town = | salary = | net_worth = | height = | weight = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = [[SNM]] | opponents = | boards = | religion = [[Islaam]] | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | criminal_charge = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --> | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = [[Axmed Mooge Liibaan]] | callsign = | awards = | website = {{URL|1=https://masuul.com/hees/artist/m/mohamed-mooge |2=Mohamed mooge 128 heesood}} | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_alt = | signature_size = }} '''Maxamed Mooge Liibaan''' (Af Ingiriis: Mohamed Mooge Liibaan, Af Carabi: محمد الموجي لبنان) wuxuu ahaa macallin, fanaan, abwaan hal-abuur sare leh iyo halgamaa Soomaaliyeed oo si weyn ugu lug lahaa fanka, suugaanta iyo siyaasadda. Wuxuu caan ku ahaa codkiisa firfircoon, heesaha gubaabada iyo doorkiisii wacyigelinta shacabka xilliyadii adkaa ee Soomaaliya. ==Tariikh== Maxamed Mooge Liibaan wuxuu ku dhashay magaalada [[Hargeysa]] oo maanta ah caasimadda dalka [[Somaliland]]. Asaga iyo walaalkiis Axmed Mooge, iyagoo da'yar, waxay bilaabeen heesida iyo laxameynta suugaanta Soomaaliyeed, iyaga oo noqday labo ka mid ah fannaaniintii ugu caansan uguna saamaynta badnaa waqtigooda. Maxamed Mooge waxa uu sidoo kale ka mid ahaa xubnihii kooxda faneed ee caanka ahayd ee Hobolada Waaberi, taas oo ahayd hobol faneedkii ugu weynaa uguna saameynta badnaa ee Soomaaliya. Maxamed Mooge wuxuu caan ku noqday garaacida kaban-ka, isagoo noqday fanaan aad u gaar ah oo laxan iyo codba leh. Ka hor intii aanu si buuxda u gelin fanka, Maxamed wuxuu ahaa macallin ka tirsan Wasaaradda Waxbarashada Soomaaliya. Fanaannimadiisa waxaa si weyn loogu arkay sanadihii 1970-meeyadii, xilli ay ka dhex muuqdeen heeso wacyigelin iyo kuwa bulshada u taagan. Sannadkii 1971, taliskii Soomaaliya ayaa Maxamed Mooge shaqada ka fadhiisiyay, kadib markii loo arkay inuu ka soo horjeedo xukunka kalitaliska ee Maxamed Siyaad Barre. Intii uu dalka joogo, Maxamed Mooge wuxuu qaaday heeso si dadban uga soo horjeeday nidaamka xukunka, isaga oo adeegsanayay suugaan wacyigelin ah oo dhiirrigelinaysay xorriyadda iyo midnimada bulshada. Intii lagu guda jiray 1970-meeyadii, Maxamed Mooge si qarsoodi ah ayuu dalka uga baxay, wuxuuna muddo ku sugnaa dalalka Kiiniya iyo Ingiriiska, halkaas oo uu ka sii waday halganka faneed iyo midka siyaasadeed ee uu ku doonayay inuu ka hor yimaado nidaamka cadaawadda ku heystay shacabka Soomaaliyeed. Maxamed Mooge wuxuu markii ugu horreysay ku biiray dhaqdhaqaaqii Siyaad-diidka ahaa ee [[SSDF|Jabhadda SSDF]], halkaas oo uu noqday fanaan hoggaaminayay halganka wacyigelinta. Waxaa ka mid ah heesihii uu qaaday "Soomaalidu ma huruddaa?" iyo "Lix iyo labaatankii Juun ku lednay, kowdii Luulyo liibaaney, kow iyo labaatankii Oktoobar leeleelay" — heeso si toos ah uga dhan ahaa nidaamkii kali-taliska. ku dhawaad muddo saddex sano ah ayuu maxamed mooge la shaqeynayay ''Jabhaddii SSDF''. Maxamed Mooge wuxuu ahaa qof aad u nacayb badan xukunka Siyaad Barre, mana jirin heeso uu ku ammaanay nidaamkaas. Sidoo kale, ma jirin heeso badan oo Idaacadaha Dowladda Soomaaliyeed laga duubay, sababtoo ah Maxamed Mooge wuxuu u arkayay idaacadahaasi inay yihiin kuwo aan matalin shacabka, una adeegaya taliska. Fanka Maxamed Mooge wuxuu ku jiraa qaybta fanka loo yaqaan "Fadhiga," wuxuuna leeyahay cod lab-labaan ah oo aad u macaan, lehna luuq farshaxanimo ku dheehan. Codkiisa iyo laxankiisa ayaa dadka si qoto dheer u taabtay, waxaana la sheegaa in heesihiisa ay yihiin kuwa guryaha Soomaaliyeed laga maqlo ilaa iyo maanta. Maxamed Mooge wuxuu ahaa bulshaawi qalanbaawi, hilaad fog iyo hiyi durugsan, wuxuuna fankiisa u arkaa mid aan duugoobi doonin inta ay dad nool yihiin. Maxamed Mooge wuxuu ahaa walaalkii fanka Soomaaliyeed ee caanka ahaa Axmed Mooge. Ilaahay naxariistii janno ha ka waraabiyo, Maxamed Mooge wuxuu ku shahiiday halganka xoraynta Soomaaliliand 5-ta June 1984. ===SNM=== Maxamed Mooge wuxuu si firfircoon uga qayb qaatay halgankii ka dhanka ahaa xukunka Siyaad Barre, wuxuuna ka mid ahaa hoggaamiyeyaashii wacyigelinta ee ururka SNM (Somaliland National Movement). Ka hor intii uusan si rasmi ah ugu biirin SNM, wuxuu ku jiray Jabhaddii SSDF, isagoo ah fanaan waday heeso si toos ah ula dagaalamay taliska. Maxamed Mooge wuxuu ahaa madaxii warfaafinta iyo idaacaddii halganka ee SNM, isagoo si weyn uga qayb qaatay gudbinta fariimaha halganka iyo wacyigelinta bulshada. Waxa uu si hagar la’aan ah ugu huray noloshiisa hawlihii xoraynta, waxaana lagu xasuustaa geesinimadiisa iyo kartidiisa wacyigelineed. Waxaa xusid mudan in Maxamed Mooge Liibaan, inuu ka mid ahaaa taliyeyaasha milatari ee SNM sida C''ol. Maxamed Kaahin , Col. Ibraahim Koodbuur'', C''ol. Aadan Maxamed Guhad (Aden walli)'' , ''Mahamoud Ismail Gabush'' , ''Gen.Daoud iyo taliyayal iyo Saraakiil ciidamo badan'' , haddana uu si dhow ula shaqeyn jiray dhammaan qeybaha SNM . Mooge wuxuu codka iyo maskaxda wacyigelinta iyo siyasada ururka, isagoo ahaa tiir-dhexaadka suugaanta halganka, Hawl-galinta , Sahanka iyo Bixinta talooyinka ciiddan. ====Hoggaamiyeyaasha La Xidhiidha (SNM)==== *Col. Ibraahim Koodbuur *Col. Maxamed Kaahin Axmed *Col. Aadan Maxamed Guhad (Aden Wali) *Mahamoud Ismail Gabush *Gen. Daoud *Hussein Dheere *Askar (Sarkaal) *Aden Mooge (Adan Ingiriis) ===Geeridii Maxamed Mooge Liibaan=== Afartii bishii June 1984, abwaankii iyo halgamaa Maxamed Mooge Liibaan iyo 16 dagaalyahan oo ka tirsanaa SNM ayaa ku geeriyooday weerar jid-goyn ah oo ka dhacay meel u dhexaysa magaalooyinka Awaare iyo Dhagax Buur, gaar ahaan aagga Meermeerta . Weerarkan waxaa geystay ciidamadii taliska Siyaad Barre, waxaana si gaar ah loogu beegsaday madaxii wacyigelinta SNM iyo asxaabtiisii. Waqtigaas, Maxamed Mooge iyo aqoonyahanno kale oo ka tirsanaa hoggaanka SNM waxay aad uga walaacsanaayeen in qaar ka mid ah saraakiisha ururka ay u xagliyeen nidaam ku dhisnaa khalaawo, foox la shido, iyo xiriir dhaw oo lala yeesho awliyada. Waxay u arkayeen in arrintaasi khatar gelin karto diyaargarowga milateri ee lagama maarmaanka ah, maadaama ay suuragal tahay in ciidamo aan si fiican u tababaran loo diro hawlgallo culus taas oo keeni karta khasaare weyn. Subax ka mid ah maalmaha xiisaddaas, annaga oo shaah wada cabbayna, ayaa noo yimid Xassan Tarabi — oo markaas ahaa abaanduule ka tirsan ciidankii degganaa xerada. Habeenkii ka horreeyay (4/6/1984), waxaa soo baxay war sheegaya in Taliyaha Ciidanka SNM, Ibraahim Koodbuur, uu baabuurkiisii iyo ilaaladiisii khaaska ahayd siiyey sarkaal la oran jirey Ina Askar (ma aha Kornayl Cabdillahi Askar), oo ka mid ahaa saraakiisha khalaaweya. Habeenkaas, baabuurkii iyo ciidankii la socday Ina Askar ayaa ku dhacay gacanta ciidamadii Siyaad Barre meel la yiraahdo Celiyo, halkaasna lagu dilay ilaaladii iyo sarkaalkii, baabuurkiina subaxnimadii waxaa la geeyey Hargeysa. Markii uu war ka helay dhacdadan, Maxamed Mooge ayaa si cadho leh ugu yidhi Xassan Tarabi — oo laftiisu ka mid ahaa raggii khalaaweya, islamarkaana xertiisa gaarka ah uu ka tirsanaa wadaadka la dilay — isagoo kaftan qadhaadh ku jiro: > “Xassan Tarabiyow, xiligan aadka u xun ee qof wax ka yaqaanna ciidamada iyo amnigooda aysan suuragal ahayn in sahal lagu seego, maxaa haddii Ina Askar yahay awliyo uu ciidanka faqashta ee Celiya ku gabanaya ugu sii sheegi waayey in khatar ay soo fool leedahay, oo aan loo sheegin?” Hadalkan ayaa Xassan Tarabi cadho geliyey, wuxuuna isla markiiba bastoolad kala baxay, isagoo toogasho ku dhuftay Maxamed Mooge, xabadduna waxay ka cuskatay aagga goljilicda ee sarcanta guudkeeda. Maxamed Mooge waxaa loo qaaday dhakhtarka ciidanka ee Awaare, balse dhakhtarku wuxuu ku taliyey in loo qaado Dhagax Buur. Intii lagu sii jiray safarka, weerarkii jid-goynta ayaa dhacay, halkaasna waxaa ku naf waayey Maxamed Mooge iyo ilaa 16 dagaalyahan oo la socday. Allaha u naxariisto dhammaantood. ===Saameynta iyo Dhaxalka=== Maxamed Mooge wuxuu ka mid yahay halyeeyada fanka Soomaaliyeed ee saameynta weyn ku yeeshay hiddaha iyo dhaqanka. Waxa uu sii waday dhaqankii halganka iyo wacyigelinta iyadoo codkiisa iyo heesihiisu ay weli ku nool yihiin qalbiyada dad badan oo Soomaaliyeed, gaar ahaan bulshada Somaliland iyo guud ahaan Soomaalida. Dhaxalkiisa faneed kuma eka halganka oo keliya, balse wuxuu ku muuqday sida uu u qaadan jiray gabayo iyo maansooyin qiimo leh oo suugaanta Soomaaliyeed hodmiyey. Wuxuu ku luuqeeyay gabayo badan oo cajiib ah oo ay curiyeen abwaanno waaweyn sida ''Sayid Maxamed Cabdille Xasan'' iyo ''Abwaan Qaasim''. Dhanka maansooyinka casriga ah, wuxuu sidoo kale si qiiro leh u qaadi jiray maansooyinka Abwaan Hadraawi, kuwaas oo uu u beddeli jiray heeso hodan ku ah micne iyo murti. Tani waxay muujinaysay aqoontiisa suugaaneed iyo sida uu ugu dheeraa fanka wacyigelinta bulshada. Sido kale , dhaqanka waxa hodan ku ah suugaan, hees, gabay, iyo ciyaaro dhaqameed sida Dhaanto ,Baarcadaha iyo Jaandheerta , kuwaas oo gudbiya aqoon, wacyi, iyo xusuusta bulshada. Waxay sidoo kale xoojiyaan midnimada iyo isku xidhnaanta bulshada, iyagoo ilaalinaya afka iyo hiddaha dhaqankeena. Maxamed Mooge sidoo kale wuxuu noqday astaan qaran oo lagu xasuusto geesinimada, halganka, iyo fanka isku mar, taas oo ka dhigaysa mid aan marnaba la ilaawi karin. ===Xigashooyin=== Cabdiqani Maxamed Xuseen, Taariikhda Fanka Soomaaliyeed, Hargeysa, 2010. Axmed Maxamed Cali, Fanka iyo Siyaasadda Soomaaliya, Muqdisho, 2005. Jaamac Maxamed Xuseen, Heesaha Halganka iyo Fanka Soomaalida, Djibouti, 2018. == Heesha== *''Aamiinta kula idhi'' *''Allahayow'' *''Adduunyoow'' *''Adigiyo jacaylkana'' *''Baxsanow Hadraawow'' *''Ciilka Dadweynaha'' *''Dadka hayska weyneyn'' *''Dalxiis'' *''Dhayyal looma heesee'' *''Dhulkii hooyo'' *''Doonidii Jacaylka'' *''Galbis'' *''Guga'' *''Habluhu kala wanaagsan'' *''Hami Iyo Jacayl'' *''Haween U Samir'' *''Idil'' *''Ifka'' *''Jirab'' *''La Jiifiyaana'' *''Maxaa Iga Galay Nin Geelbadan'' *''Mudantii haweenkaa'' *''Nabsiga Hiisha'' *''Nafta Ku Ogolaatay'' *''Oogada Jirkeygiyo'' *''Saxarla'' *''Saylaha'' *''Shacbaan'' *''Waa Oday Kasheekee'' *''Walaac'' *''Waayeel Dadow'' *''Xeebtaa Jabuuti'' *''Xilo Jano'' *''sabab kale ha moodine ==Sidoo kale fiiri== * [[Fanka Soomaalida]] * [[Dhaqan Soomaali]] * [[Gabay]] ==References== *[https://hadhwanaagnews.ca/mobile/articles/27948/Foolaad-iyo-fahamkaygii-WQ-Maxamed-Yaasiin-Maxamed Foolaad iyo fahamkaygii] (Buuga Foolaad).Sooyalkii M.Mooge. *Journal of Somali Cultural Heritage — a historical account and analysis of Somali traditions and heritage, 8 October 2007. {{Reflist}} [[Category:Hees]] [[Category:Fan iyo Suugaan]] [[Category:Hiddo iyo dhaqan]] [[Category: Muusiga]] [[Category:Gabayada]] [[Category: Filimaanta]] [[Category: Qalabka Muusiga]] 8847l9lfzw0dvhr37q5ikqrs7flqrxl Koonfur Galbeed 0 21086 297414 295824 2026-05-14T20:47:42Z ~2026-29132-49 45625 297414 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== Laga bilaabo Maarso 2015,maamulka Koonfur Orsi ee dawladda Soomaaliya wuxuu ka kooban yahay: Madaxweyne Shariif Xasan Sheekh Aadan Wasiirada Xukuumada Wasiirka Arrimaha Gudaha Cabdiraxmaan Ibraahim Aadan Wasiirka Maaliyadda Xasan Ibraahim Lugbuur Wasiirka Beeraha Maxamed Xasan Fiqi Wasiirka Garsoorka Axmed Sheekh Xasan Wasiirka Amniga Cabdifitaax Geeseey Wasiirka Hub ka dhigista iyo Dhaqancelinta Maleeshiyaadka Xasan Xuseen Maxamed Wasiirka Batroolka iyo Tamarta Saalim Xaaji Xasan Cismaan Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda –Cabdulqaadir Shariif Sheekhuuna Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga –Cabdinaasir Cabdi Caruush Wasiirka Caafimaadka Isaaq Cali Subad Wasiirka Waxbarashada Salaad Maxamed Nuur CaliyowWasiirka Wasaaradda Hiddaha iyo Tacliinta Sare iyo Tignoolajiyada Xasan Ibraahim Xasan Wasiirka Warfaafinta Xasan Cabdi Maxamed Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta Maxamed Cumar Zaytuun Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Cabdullaahi Cabdi Cumar Fanax Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha Cabdullaahi Sheekh Xasan Wasiirka Dib-u-dejinta iyo Qurba joogta Axmed Nuur Maxamed Lohos Wasiirka Arrimaha Dastuurka iyo Dib u heshiisiinta Cabdulqaadir Nuur Caraale Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta – Cumar Xasan Aadan.Wasiirka Deegaanka Maxamuud Maxamed (Macalin Jiis) Wasiirka Diinta iyo Awqaafta Axmed Maxamed Barre Wasiirka Shaqada iyo Shaqaalaha Jeylaani Sheekh Maxamed Xasan Wasiirka Macdanta iyo Biyaha Aadan Maxamed Xasan Wasiirka arrimaha bini’aadantinimada iyo daryeelka naafada Cabdullaahi Muuse Abuukar Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Qoyska Faadumo Cumar Abuu Wasiirka Gaadiidka Cirka iyo Garoomada Cabdullaahi Aadan Balch Wasiirka Xanaanada Xoolaha Madoobe Nuunow Maxamed Wasiirka kalluumeysiga iyo kheyraadka badda Maxamuud Xuseen Caliyow Wasiirka Wasaaradda Howlaha iyo Dib u dhiska Cabdullaahi Axmed Maxamed Wasiiru Dowlayaasha Wasiiru dowlaha Madaxtooyada – Maxamed Cabdullaahi Mursal Wasiiru dowlaha Wasaaradda Cadaaladda Axmed Cabdullaahi Xuseen Wasiiru-dawlaha Wasaaradda Maaliyadda Ismaaciil Aadan Diiriye Wasiiru-dowlaha Wasaaradda Iskaashiga Saciida Sheekh Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Dowladaha Hoose Maxamed Cabdi Aadan Wasiiru dowlaha Amniga Maxamed Sheekh Wasiir ku xigeeno Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Cadaaladda Jibriil Sheekh Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta – Aadan Maxamed Cismaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Waxbarashada – Eng Cabdifitaax Isaaq Maxamed Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Qorsheynta Maxamed Xaaji Wasiir ku xigeenka arrimaha gudaha iyo dowladaha hoose – Xuseen Cali Xaaji Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Beeraha Aweys Xuseen Macallin Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tamarta iyo Shidaalka – Wasiir kuxigeenka Warfaafinta – Aabe Aawow Suufi Xaaji Afaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tacliinta Sare Maxamed Cabdullaahi Maxamed Wasiir kuxigeenka deegaanka Aadan Maamow Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Ganacsiga Abuukar Macalin Cali Wasiir ku xigeenka Naafada Maxamed Colow Gaani Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha C/qaadir Nuur Guddiyada Guddiga Amniga shan wasiir Bishii March 2015, Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Cumar Aadan Xasan ayaa shaaca ka qaaday in Wasaaradiisa ay dib u dayactir ku sameyn doonto Hoteelo ay gacanta ku heyso dowladda dhexe oo ku yaala saddexda Gobol ee uu ka kooban yahay Maamulka Koonfur Galbeed. Guryaha dowladda ee loo qorsheeyay in dib u habeyn lagu sameeyo waxaa ka mid ah Mayow, Sanguuni iyo Hotel Panorama. Sidoo kale, wasiirku waxa uu tilmaamay in maamulkiisu uu samaynayo kayd iyo seerooyin lagu ilaalinayo duur-joogta, isla markaana uu bilaabi doono wacyi-gelin bulsho oo ka dhan ah ugaarsiga. ===Xafiiska=== Bishii April 2015, waxaa magaalada Baydhabo laga furay xarun cusub oo uu yeelanayo maamulka KMG ah ee Koonfur Galbeed. Munaasabadda daahfurka waxaa daadihinayay ISWSMadaxweyne Shariif Xasan, waxaana goob joog ka ahaa madaxda ISWS, wakiilo ka socday bulshada rayidka iyo siyaasiyiin. ==Calan== 2002-dii, maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya oo dib loo dhisay ayaa qaatay calan cusub oo maamul goboleed ==Gaadiidka== Bishii Maarso 2015, dhismuhu wuxuu bilaabay garoon cusub oo Baraawe ah. Injineerada ayaa billaabay inay sahmiyaan dhulalka ku yaalla dhanka koonfureed ee magaalada, iyadoo xaruntan laga dhisayo meel u dhow xeebta. Shaqaalaha ayaa sidoo kale cabbiray waddooyinka u dhaxeeya garoonka diyaaradaha iyo xarunta maamulka Koonfur Galbeed. Bishii May 2015, madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa sidoo kale sheegay in maamulkiisa uu dib u howlgelin doono garoonka diyaaradaha ee K50 ee dowlad goboleedka. ==Goobta iyo magaca== Maamulka Koonfur Galbeed waxaa waqooyi ka xiga Itoobiya, galbeedna waxaa ka xiga [[Jubaland]], bari waxaa ka xiga [[Hirshabeelle]], koofurna waxaa xad la leh badda [[Soomaaliya]]. Dhanka Koonfur-bari, waxa kale oo ay xuduud la leedahay [[Banaadir]], oo aan xaaladdeeda maamul aan caddayn sannadihii 2010-kii. Intii lagu guda jiray marxaladda horumarineed,dowlad goboleedka waxaa loogu magac daray maamulka ku meel gaarka ah ee Koonfur Galbeed. Magaceeda oo buuxa waxa uu ahaa Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo, Af-Soomaaliga, Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed. Luuqadda maxaliga ah ee [[Af-Maay|Maayga Maay]] waxa loogu yeedhaa Koofur Orsi.Shaqsi ka soo jeeda Koofur Orsi waxaa lagu magacaabaa Koofur Orsian. ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Siyaasada== [[File:Swsomhd5a.png|thumb|Haweenka oo ku sugan hawl siyaasadeed oo lagu taageerayo maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya (March 2009)]] ===Axdiyada=== Bishii Disembar 2013, magaalada Baydhabo waxaa ka bilowday shir ay isugu yimaadeen mas’uuliyiinta dowladda Federaalka iyo wakiillada deegaanka kaasoo ujeeddadiisu ahayd in la dhiso maamul goboleed ka madax bannaan dastuurka federaalka ee ku meel gaarka ah. Waxaa socday laba hab oo siyaasadeed oo isku mar ahaa dhismaha maamulka cusub ee Koonfur-galbeed Soomaaliya: Mid uu hoggaaminayay guddoomiyihii hore ee baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan, kaasoo soo jeediyay maamul ka kooban saddex gobol oo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellada Hoose; Mid kale oo ay horkacayeen odayaasha dhaqanka Digilmirifle, kuwaasoo soo jeediyay in dib loo dhiso maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya oo ka kooban lix gobol oo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellada Hoose, Gedo, Jubbada Dhexe iyo Jubbada Hoose. ===Madaxtooyada=== 3-dii March 2014-kii,Cali Xasan Cabdiraxmaan waxaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas oo ay taageereen taageerayaasha soo jeedinta maamulka lixda gobol. Wasiirka arrimaha gudaha iyo federaalka C/llaahi Goodax Barre ayaa tilmaamay in dowladda federaalka Soomaaliya aysan aqoonsan doonin qodobbadii ka soo baxay shirka lixda gobal, maadaama uu ka hor imaanayo heshiiskii ay horay magaalada Addis Ababa ugu saxiixdeen madaxda dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubbaland ee Koonfur Galbeed Soomaaliya. Heshiiska Jubba waxa uu dhigayaa in gobollada jubaland ay ka kooban tahay in ay maamulaan maamul goboleedka Jubaland. Isagoo ka hadlayay shirkii 425-aad ee Golaha Ammaanka iyo Nabadda ee Midowga Afrika 25-kii Maarso 2014, Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Nicholas Kay ayaa si isku mid ah u tilmaamay inuu sii wadi doono wada shaqeyn dhow oo uu la leeyahay Midowga Afrika, Midowga Yurub iyo IGAD si loo taageero hannaanka maamul u sameynta saddexda gobol ee dowladda federaalka Soomaaliya. 27-kii March 2014, 733 ergo oo ku sugan magaalada Baydhabo ee matala gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose ayaa Maxamed Xaaji Cabdinuur u doortay inuu noqdo madaxweynaha maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya. C/nuur ayaa ah siyaasi rug cadaa ah, wuxuuna saaxiib dhow la ahaa Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan.723 ka mid ah ergadii ka qeyb gashay doorashada maamul goboleedyada dalka ayaa waxaa u codeeyay Cabdinuur halka 10 ay ka aamuseen. 30-kii Maarso 2014, Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa booqasho ku tagay magaalada Baydhabo, si uu u qaboojiyo xiisadda siyaasadeed ee ka dhex aloosan ergada Koonfur Galbeed ee ku loolameysa. Maamul goboleedka Puntland ee waqooyi bari Soomaaliya ayaa warsaxaafadeed uu soo saaray maalintii xigtay ugu hambalyeeyay Cabdinuur oo loo doortay madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed.Aqalka madaxtooyada Puntland ayaa sidoo kale sheegay in ay taageersan yihiin hannaanka maamul u sameynta saddexda gobol ee ka socda magaalada Baydhabo, waxayna tilmaameen in maamulka Puntland uu u diyaar garoobay sidii uu uga caawin lahaa dowladda federaalka ah ee curdanka ah ee dhanka farsamada iyo khibradda la xiriira. ==Qoondaynta== 22kii Juun 2014, dawladda federaalku waxay soo gabagabaysay dhexdhexaadintii ay ka dhex waday taageerayaasha isbarbar-dhigga hannaanka saddexda gobol iyo lixda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-galbeed ee Soomaaliya. Garab ka kala socda labada dhinac ayaa la sheegay in ay heshiis ka gaareen dhismaha maamul goboleedka.23-June-2014 Xafiiska Guddoomiyaha Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari ayaa lagu qabtay Munaasabad lagu shaacinayey in la isku daray labada maamul ee ku loolamaya maamul goboleed ka kooban saddex gobol, kaasoo ka koobnaan doona gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose. ==Maamulka Koonfur Galbeed== ===Dhisidda=== 23-kii June 2014,Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, Ra’iisul Wasaare Cabdiweli Sheekh Axmed, iyo Guddoomiyaha Baarlamaanka Maxamed Cismaan Jawaari,ayaa kormeeray munaasabad ka dhacday magaalada Muqdisho oo lagu xusayay in labada maamul ee iska soo horjeeda ay ku midoobaan hal maamul oo ka kooban saddex gobol, kaasoo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose.Axdigu waxa uu dhigayaa in siyaasadda cusub uu hoggaamin doono maamulka KMG ah ee Koonfur Galbeed oo ka kooban wakiillo labada dhinac ah. Sida lagu sheegay war-murtiyeedka rasmiga ah, dhinacyada iska soo horjeeda ayaa lagu wadaa in ay soo dhisaan guddi farsamo oo ka kooban saddex iyo toban xubnood, iyaga oo midkiiba magacaabaya shan xubnood oo ay ku weheliyaan saddex xubnood oo ay soo xulayso dawladda Faderaalka. Guddiga ayaa markaa toban maalmood gudahood loo qorsheeyay in ay ku diyaariyaan khariidad ku aaddan dhismaha maamulka ku meel gaarka ah. Intaa waxaa dheer, Dowladda Federaalka waa in ay fududeyso wada tashiyada u dhaxeeya Maamulka Kumeelgaarka ah ee Koonfur Galbeed iyo Jubaland oo ku saabsan danaha iyo danaha labada dhinac. Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Nicholas Kay,Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Ban Ki-Moon, Ergeyga Gaarka ah ee Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika ee Soomaaliya, Mahamat Saleh Annadif, iyo Ergeyga Gaarka ah ee Mareykanka u qaabilsan Soomaaliya James P. McAnulty ayaa dhammaantood soo dhoweeyay wada-tashiga dowlad-goboleedka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya.Doorka muhiimka ah ee dawladda ee fududaynta wadahadallada, waxayna ballan-qaadday inay sii wadi doonto taageeridda geeddi-socodka dib-u-dhiska colaadaha ka dib. 25kii Juun 2014, golaha wasiirada federaalku waxay si aqlabiyad ah ku ansixiyeen heshiiska la saxiixay 16-kii Luulyo 2014, ayaa xaflad si rasmi ah loogu qabtay magaalada Muqdisho, laguna ansixiyay dhismaha guddiga farsamada ee maamul u sameynta KMG ah ee Koonfur Galbeed. Guddigan ayaa ah in ay taageeraan koox wasiirro ah oo federaal ah oo hoos yimaada awoodda Ra'iisul Wasaaraha. Bishii Sebtembar 2014, Guddoomiyaha Baarlamaanka Maxamed Cismaan Jawaari iyo Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Nicholas Kay ayaa booqasho ku tagay Baydhabo si ay u soo gabagabeeyaan wadahadallada ku saabsan dhismaha maamulka Koonfur Galbeed. Jawaari ayaa intaas kadib ku dhawaaqay in 14-ka September magaalada lagu qaban doono shirweyne dib u heshiisiin ah oo lagu mideynayo maamullada saddexda gobol iyo lixda gobol ee isku haya. Ra’iisul Wasaare Cabdiweli Sheekh Axmed ayaa furay shirka oo ay ka soo qeyb galeen wakiillada gobollada Shabeellaha Hoose, Baay iyo Bakool, isimo iyo siyaasiyiin.Bishii Oktoobar 2014, Madaxweyne Maxamuud ayaa Baydhabo ka furay shirka maamul u sameynta saddexda gobol ee Koonfur Galbeed. Shirkan oo ay maalgelisay Qaramada Midoobay ayaa waxaa ka soo qeyb galay 380 ergo oo ka kala socday gobollada Baay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose ee uu ka kooban yahay maamulkaasi, sidoo kale waxaa goobjoog ka ahaa ergayga Qaramada Midoobay ee Soomaaliya Nicholas Kay, ergayga IGAD ee Soomaaliya Maxamed Cabdi Afeey, Safiirka Denmark ee Soomaaliya iyo mas’uuliyiin kale. 7-dii November 2014, ayaa waxaa la dhisay Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, kadib markii la soo gaba gabeeyay shirkii Magaalada Baydhabo ee mudada labada toddobaad ka socday.Ergooyinkii ka socday maamulka cusub ee gobollada Baay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose ayaa si wadajir ah isugu raacay in caasimadda laga dhigo magaalada Baraawe.Waxay kaloo ansixiyeen dastuur cusub oo dowlad-goboleed.17-kii November 2014, Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa loo doortay Madaxweynaha Maamulka Koonfur Galbeed ee saddexda gobol. 17-kii December 2014, maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ee lixda gobal ayaa ku biiray maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ee la dhameystiray oo ka kooban saddex gobol.Isku-dhafkan ayaa yimid kadib markii ay magaalada Baydhabo ku kala saxiixdeen heshiis awood-qeybsi ah oo ay labada dhinac ku kala saxiixdeen, kaasoo dhigaya in maamulka Koonfur-galbeed Soomaaliya ee lixda gobol ka kooban la siiyo madaxweyne ku xigeenka cusub ee federaalka iyo guddoomiyaha baarlamaanka. 30-kii December 2014, Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Shariif Xasan Sheekh Aadan iyo Madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam (Madoobe) ayaa kala saxiixday heshiis afar qodob ka kooban oo ku saabsan federaaleynta, amniga, doorashooyinka guud ee 2016, ganacsiga iyo dastuurka.Heshiiska labada dhinac ayaa waxaa goob joog ka ahaa wakiilo ka kala socday labada dowlad goboleed, sida siyaasiyiin,madax dhaqameed iyo qeybaha bulshada rayidka ah. Qodobada heshiiskan waxaa ka mid ahaa in maamulada federaalku ay si siman u qaybsadaan deeqaha caalamiga ah,in lagu heshiiyo xudduudaha dagaalka sokeeye ka hor iyo soohdimaha gobollada ee ay dejisay dowladdii militariga, waxaana lagu taliyey in maamulada federaalka ah ay labaduba u igmadaan awoodaha maamul goboleedyada ayna qaataan siyaasad diidmo ah. Sidoo kale, qoraalka ayaa lagu sheegay in labada dowlad-goboleed ay dhisi doonaan guddi amni oo ka kooban wakiillo ka kala socda labada maamul, kuwaasoo fududeyn doona in si wadajir ah loo billaabo howlgallada looga hortagayo kooxaha nabad-diidka ah, gacan-is-dhaafsiga, khibradda iyo xog-wadaagga.Labada maamul ayaa sidoo kale soo jeediyay in la sameeyo guddiga maamul goboleedyada oo isku xira dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada dalka ka jira. Waxay sidoo kale tilmaameen in Rugaha Ganacsi ee ay ka tirsan yihiin ay hoos u dhigi doonaan is weydaarsiga ganacsiga iyo ganacsiga xudduudaha. ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} 1xukqge8pc15eoml5w747i3yzrelfxm 297415 297414 2026-05-14T20:48:29Z ~2026-29132-49 45625 297415 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== Laga bilaabo Maarso 2015,maamulka Koonfur Orsi ee dawladda Soomaaliya wuxuu ka kooban yahay: Madaxweyne Shariif Xasan Sheekh Aadan Wasiirada Xukuumada Wasiirka Arrimaha Gudaha Cabdiraxmaan Ibraahim Aadan Wasiirka Maaliyadda Xasan Ibraahim Lugbuur Wasiirka Beeraha Maxamed Xasan Fiqi Wasiirka Garsoorka Axmed Sheekh Xasan Wasiirka Amniga Cabdifitaax Geeseey Wasiirka Hub ka dhigista iyo Dhaqancelinta Maleeshiyaadka Xasan Xuseen Maxamed Wasiirka Batroolka iyo Tamarta Saalim Xaaji Xasan Cismaan Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda –Cabdulqaadir Shariif Sheekhuuna Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga –Cabdinaasir Cabdi Caruush Wasiirka Caafimaadka Isaaq Cali Subad Wasiirka Waxbarashada Salaad Maxamed Nuur CaliyowWasiirka Wasaaradda Hiddaha iyo Tacliinta Sare iyo Tignoolajiyada Xasan Ibraahim Xasan Wasiirka Warfaafinta Xasan Cabdi Maxamed Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta Maxamed Cumar Zaytuun Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Cabdullaahi Cabdi Cumar Fanax Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha Cabdullaahi Sheekh Xasan Wasiirka Dib-u-dejinta iyo Qurba joogta Axmed Nuur Maxamed Lohos Wasiirka Arrimaha Dastuurka iyo Dib u heshiisiinta Cabdulqaadir Nuur Caraale Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta – Cumar Xasan Aadan.Wasiirka Deegaanka Maxamuud Maxamed (Macalin Jiis) Wasiirka Diinta iyo Awqaafta Axmed Maxamed Barre Wasiirka Shaqada iyo Shaqaalaha Jeylaani Sheekh Maxamed Xasan Wasiirka Macdanta iyo Biyaha Aadan Maxamed Xasan Wasiirka arrimaha bini’aadantinimada iyo daryeelka naafada Cabdullaahi Muuse Abuukar Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Qoyska Faadumo Cumar Abuu Wasiirka Gaadiidka Cirka iyo Garoomada Cabdullaahi Aadan Balch Wasiirka Xanaanada Xoolaha Madoobe Nuunow Maxamed Wasiirka kalluumeysiga iyo kheyraadka badda Maxamuud Xuseen Caliyow Wasiirka Wasaaradda Howlaha iyo Dib u dhiska Cabdullaahi Axmed Maxamed Wasiiru Dowlayaasha Wasiiru dowlaha Madaxtooyada – Maxamed Cabdullaahi Mursal Wasiiru dowlaha Wasaaradda Cadaaladda Axmed Cabdullaahi Xuseen Wasiiru-dawlaha Wasaaradda Maaliyadda Ismaaciil Aadan Diiriye Wasiiru-dowlaha Wasaaradda Iskaashiga Saciida Sheekh Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Dowladaha Hoose Maxamed Cabdi Aadan Wasiiru dowlaha Amniga Maxamed Sheekh Wasiir ku xigeeno Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Cadaaladda Jibriil Sheekh Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta – Aadan Maxamed Cismaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Waxbarashada – Eng Cabdifitaax Isaaq Maxamed Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Qorsheynta Maxamed Xaaji Wasiir ku xigeenka arrimaha gudaha iyo dowladaha hoose – Xuseen Cali Xaaji Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Beeraha Aweys Xuseen Macallin Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tamarta iyo Shidaalka – Wasiir kuxigeenka Warfaafinta – Aabe Aawow Suufi Xaaji Afaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tacliinta Sare Maxamed Cabdullaahi Maxamed Wasiir kuxigeenka deegaanka Aadan Maamow Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Ganacsiga Abuukar Macalin Cali Wasiir ku xigeenka Naafada Maxamed Colow Gaani Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha C/qaadir Nuur Guddiyada Guddiga Amniga shan wasiir Bishii March 2015, Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Cumar Aadan Xasan ayaa shaaca ka qaaday in Wasaaradiisa ay dib u dayactir ku sameyn doonto Hoteelo ay gacanta ku heyso dowladda dhexe oo ku yaala saddexda Gobol ee uu ka kooban yahay Maamulka Koonfur Galbeed. Guryaha dowladda ee loo qorsheeyay in dib u habeyn lagu sameeyo waxaa ka mid ah Mayow, Sanguuni iyo Hotel Panorama. Sidoo kale, wasiirku waxa uu tilmaamay in maamulkiisu uu samaynayo kayd iyo seerooyin lagu ilaalinayo duur-joogta, isla markaana uu bilaabi doono wacyi-gelin bulsho oo ka dhan ah ugaarsiga. ===Xafiiska=== Bishii April 2015, waxaa magaalada Baydhabo laga furay xarun cusub oo uu yeelanayo maamulka KMG ah ee Koonfur Galbeed. Munaasabadda daahfurka waxaa daadihinayay ISWSMadaxweyne Shariif Xasan, waxaana goob joog ka ahaa madaxda ISWS, wakiilo ka socday bulshada rayidka iyo siyaasiyiin. ==Gaadiidka== Bishii Maarso 2015, dhismuhu wuxuu bilaabay garoon cusub oo Baraawe ah. Injineerada ayaa billaabay inay sahmiyaan dhulalka ku yaalla dhanka koonfureed ee magaalada, iyadoo xaruntan laga dhisayo meel u dhow xeebta. Shaqaalaha ayaa sidoo kale cabbiray waddooyinka u dhaxeeya garoonka diyaaradaha iyo xarunta maamulka Koonfur Galbeed. Bishii May 2015, madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa sidoo kale sheegay in maamulkiisa uu dib u howlgelin doono garoonka diyaaradaha ee K50 ee dowlad goboleedka. ==Goobta iyo magaca== Maamulka Koonfur Galbeed waxaa waqooyi ka xiga Itoobiya, galbeedna waxaa ka xiga [[Jubaland]], bari waxaa ka xiga [[Hirshabeelle]], koofurna waxaa xad la leh badda [[Soomaaliya]]. Dhanka Koonfur-bari, waxa kale oo ay xuduud la leedahay [[Banaadir]], oo aan xaaladdeeda maamul aan caddayn sannadihii 2010-kii. Intii lagu guda jiray marxaladda horumarineed,dowlad goboleedka waxaa loogu magac daray maamulka ku meel gaarka ah ee Koonfur Galbeed. Magaceeda oo buuxa waxa uu ahaa Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo, Af-Soomaaliga, Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed. Luuqadda maxaliga ah ee [[Af-Maay|Maayga Maay]] waxa loogu yeedhaa Koofur Orsi.Shaqsi ka soo jeeda Koofur Orsi waxaa lagu magacaabaa Koofur Orsian. ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Siyaasada== [[File:Swsomhd5a.png|thumb|Haweenka oo ku sugan hawl siyaasadeed oo lagu taageerayo maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya (March 2009)]] ===Axdiyada=== Bishii Disembar 2013, magaalada Baydhabo waxaa ka bilowday shir ay isugu yimaadeen mas’uuliyiinta dowladda Federaalka iyo wakiillada deegaanka kaasoo ujeeddadiisu ahayd in la dhiso maamul goboleed ka madax bannaan dastuurka federaalka ee ku meel gaarka ah. Waxaa socday laba hab oo siyaasadeed oo isku mar ahaa dhismaha maamulka cusub ee Koonfur-galbeed Soomaaliya: Mid uu hoggaaminayay guddoomiyihii hore ee baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan, kaasoo soo jeediyay maamul ka kooban saddex gobol oo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellada Hoose; Mid kale oo ay horkacayeen odayaasha dhaqanka Digilmirifle, kuwaasoo soo jeediyay in dib loo dhiso maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya oo ka kooban lix gobol oo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellada Hoose, Gedo, Jubbada Dhexe iyo Jubbada Hoose. ===Madaxtooyada=== 3-dii March 2014-kii,Cali Xasan Cabdiraxmaan waxaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas oo ay taageereen taageerayaasha soo jeedinta maamulka lixda gobol. Wasiirka arrimaha gudaha iyo federaalka C/llaahi Goodax Barre ayaa tilmaamay in dowladda federaalka Soomaaliya aysan aqoonsan doonin qodobbadii ka soo baxay shirka lixda gobal, maadaama uu ka hor imaanayo heshiiskii ay horay magaalada Addis Ababa ugu saxiixdeen madaxda dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubbaland ee Koonfur Galbeed Soomaaliya. Heshiiska Jubba waxa uu dhigayaa in gobollada jubaland ay ka kooban tahay in ay maamulaan maamul goboleedka Jubaland. Isagoo ka hadlayay shirkii 425-aad ee Golaha Ammaanka iyo Nabadda ee Midowga Afrika 25-kii Maarso 2014, Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Nicholas Kay ayaa si isku mid ah u tilmaamay inuu sii wadi doono wada shaqeyn dhow oo uu la leeyahay Midowga Afrika, Midowga Yurub iyo IGAD si loo taageero hannaanka maamul u sameynta saddexda gobol ee dowladda federaalka Soomaaliya. 27-kii March 2014, 733 ergo oo ku sugan magaalada Baydhabo ee matala gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose ayaa Maxamed Xaaji Cabdinuur u doortay inuu noqdo madaxweynaha maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya. C/nuur ayaa ah siyaasi rug cadaa ah, wuxuuna saaxiib dhow la ahaa Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan.723 ka mid ah ergadii ka qeyb gashay doorashada maamul goboleedyada dalka ayaa waxaa u codeeyay Cabdinuur halka 10 ay ka aamuseen. 30-kii Maarso 2014, Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa booqasho ku tagay magaalada Baydhabo, si uu u qaboojiyo xiisadda siyaasadeed ee ka dhex aloosan ergada Koonfur Galbeed ee ku loolameysa. Maamul goboleedka Puntland ee waqooyi bari Soomaaliya ayaa warsaxaafadeed uu soo saaray maalintii xigtay ugu hambalyeeyay Cabdinuur oo loo doortay madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed.Aqalka madaxtooyada Puntland ayaa sidoo kale sheegay in ay taageersan yihiin hannaanka maamul u sameynta saddexda gobol ee ka socda magaalada Baydhabo, waxayna tilmaameen in maamulka Puntland uu u diyaar garoobay sidii uu uga caawin lahaa dowladda federaalka ah ee curdanka ah ee dhanka farsamada iyo khibradda la xiriira. ==Qoondaynta== 22kii Juun 2014, dawladda federaalku waxay soo gabagabaysay dhexdhexaadintii ay ka dhex waday taageerayaasha isbarbar-dhigga hannaanka saddexda gobol iyo lixda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-galbeed ee Soomaaliya. Garab ka kala socda labada dhinac ayaa la sheegay in ay heshiis ka gaareen dhismaha maamul goboleedka.23-June-2014 Xafiiska Guddoomiyaha Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari ayaa lagu qabtay Munaasabad lagu shaacinayey in la isku daray labada maamul ee ku loolamaya maamul goboleed ka kooban saddex gobol, kaasoo ka koobnaan doona gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose. ==Maamulka Koonfur Galbeed== ===Dhisidda=== 23-kii June 2014,Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, Ra’iisul Wasaare Cabdiweli Sheekh Axmed, iyo Guddoomiyaha Baarlamaanka Maxamed Cismaan Jawaari,ayaa kormeeray munaasabad ka dhacday magaalada Muqdisho oo lagu xusayay in labada maamul ee iska soo horjeeda ay ku midoobaan hal maamul oo ka kooban saddex gobol, kaasoo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose.Axdigu waxa uu dhigayaa in siyaasadda cusub uu hoggaamin doono maamulka KMG ah ee Koonfur Galbeed oo ka kooban wakiillo labada dhinac ah. Sida lagu sheegay war-murtiyeedka rasmiga ah, dhinacyada iska soo horjeeda ayaa lagu wadaa in ay soo dhisaan guddi farsamo oo ka kooban saddex iyo toban xubnood, iyaga oo midkiiba magacaabaya shan xubnood oo ay ku weheliyaan saddex xubnood oo ay soo xulayso dawladda Faderaalka. Guddiga ayaa markaa toban maalmood gudahood loo qorsheeyay in ay ku diyaariyaan khariidad ku aaddan dhismaha maamulka ku meel gaarka ah. Intaa waxaa dheer, Dowladda Federaalka waa in ay fududeyso wada tashiyada u dhaxeeya Maamulka Kumeelgaarka ah ee Koonfur Galbeed iyo Jubaland oo ku saabsan danaha iyo danaha labada dhinac. Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Nicholas Kay,Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Ban Ki-Moon, Ergeyga Gaarka ah ee Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika ee Soomaaliya, Mahamat Saleh Annadif, iyo Ergeyga Gaarka ah ee Mareykanka u qaabilsan Soomaaliya James P. McAnulty ayaa dhammaantood soo dhoweeyay wada-tashiga dowlad-goboleedka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya.Doorka muhiimka ah ee dawladda ee fududaynta wadahadallada, waxayna ballan-qaadday inay sii wadi doonto taageeridda geeddi-socodka dib-u-dhiska colaadaha ka dib. 25kii Juun 2014, golaha wasiirada federaalku waxay si aqlabiyad ah ku ansixiyeen heshiiska la saxiixay 16-kii Luulyo 2014, ayaa xaflad si rasmi ah loogu qabtay magaalada Muqdisho, laguna ansixiyay dhismaha guddiga farsamada ee maamul u sameynta KMG ah ee Koonfur Galbeed. Guddigan ayaa ah in ay taageeraan koox wasiirro ah oo federaal ah oo hoos yimaada awoodda Ra'iisul Wasaaraha. Bishii Sebtembar 2014, Guddoomiyaha Baarlamaanka Maxamed Cismaan Jawaari iyo Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Nicholas Kay ayaa booqasho ku tagay Baydhabo si ay u soo gabagabeeyaan wadahadallada ku saabsan dhismaha maamulka Koonfur Galbeed. Jawaari ayaa intaas kadib ku dhawaaqay in 14-ka September magaalada lagu qaban doono shirweyne dib u heshiisiin ah oo lagu mideynayo maamullada saddexda gobol iyo lixda gobol ee isku haya. Ra’iisul Wasaare Cabdiweli Sheekh Axmed ayaa furay shirka oo ay ka soo qeyb galeen wakiillada gobollada Shabeellaha Hoose, Baay iyo Bakool, isimo iyo siyaasiyiin.Bishii Oktoobar 2014, Madaxweyne Maxamuud ayaa Baydhabo ka furay shirka maamul u sameynta saddexda gobol ee Koonfur Galbeed. Shirkan oo ay maalgelisay Qaramada Midoobay ayaa waxaa ka soo qeyb galay 380 ergo oo ka kala socday gobollada Baay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose ee uu ka kooban yahay maamulkaasi, sidoo kale waxaa goobjoog ka ahaa ergayga Qaramada Midoobay ee Soomaaliya Nicholas Kay, ergayga IGAD ee Soomaaliya Maxamed Cabdi Afeey, Safiirka Denmark ee Soomaaliya iyo mas’uuliyiin kale. 7-dii November 2014, ayaa waxaa la dhisay Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya, kadib markii la soo gaba gabeeyay shirkii Magaalada Baydhabo ee mudada labada toddobaad ka socday.Ergooyinkii ka socday maamulka cusub ee gobollada Baay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose ayaa si wadajir ah isugu raacay in caasimadda laga dhigo magaalada Baraawe.Waxay kaloo ansixiyeen dastuur cusub oo dowlad-goboleed.17-kii November 2014, Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa loo doortay Madaxweynaha Maamulka Koonfur Galbeed ee saddexda gobol. 17-kii December 2014, maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ee lixda gobal ayaa ku biiray maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ee la dhameystiray oo ka kooban saddex gobol.Isku-dhafkan ayaa yimid kadib markii ay magaalada Baydhabo ku kala saxiixdeen heshiis awood-qeybsi ah oo ay labada dhinac ku kala saxiixdeen, kaasoo dhigaya in maamulka Koonfur-galbeed Soomaaliya ee lixda gobol ka kooban la siiyo madaxweyne ku xigeenka cusub ee federaalka iyo guddoomiyaha baarlamaanka. 30-kii December 2014, Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Shariif Xasan Sheekh Aadan iyo Madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam (Madoobe) ayaa kala saxiixday heshiis afar qodob ka kooban oo ku saabsan federaaleynta, amniga, doorashooyinka guud ee 2016, ganacsiga iyo dastuurka.Heshiiska labada dhinac ayaa waxaa goob joog ka ahaa wakiilo ka kala socday labada dowlad goboleed, sida siyaasiyiin,madax dhaqameed iyo qeybaha bulshada rayidka ah. Qodobada heshiiskan waxaa ka mid ahaa in maamulada federaalku ay si siman u qaybsadaan deeqaha caalamiga ah,in lagu heshiiyo xudduudaha dagaalka sokeeye ka hor iyo soohdimaha gobollada ee ay dejisay dowladdii militariga, waxaana lagu taliyey in maamulada federaalka ah ay labaduba u igmadaan awoodaha maamul goboleedyada ayna qaataan siyaasad diidmo ah. Sidoo kale, qoraalka ayaa lagu sheegay in labada dowlad-goboleed ay dhisi doonaan guddi amni oo ka kooban wakiillo ka kala socda labada maamul, kuwaasoo fududeyn doona in si wadajir ah loo billaabo howlgallada looga hortagayo kooxaha nabad-diidka ah, gacan-is-dhaafsiga, khibradda iyo xog-wadaagga.Labada maamul ayaa sidoo kale soo jeediyay in la sameeyo guddiga maamul goboleedyada oo isku xira dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada dalka ka jira. Waxay sidoo kale tilmaameen in Rugaha Ganacsi ee ay ka tirsan yihiin ay hoos u dhigi doonaan is weydaarsiga ganacsiga iyo ganacsiga xudduudaha. ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} lc1vtl6ovpp9tar3sddlj7k9f8hxtjn 297416 297415 2026-05-14T20:48:53Z ~2026-29132-49 45625 297416 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== Laga bilaabo Maarso 2015,maamulka Koonfur Orsi ee dawladda Soomaaliya wuxuu ka kooban yahay: Madaxweyne Shariif Xasan Sheekh Aadan Wasiirada Xukuumada Wasiirka Arrimaha Gudaha Cabdiraxmaan Ibraahim Aadan Wasiirka Maaliyadda Xasan Ibraahim Lugbuur Wasiirka Beeraha Maxamed Xasan Fiqi Wasiirka Garsoorka Axmed Sheekh Xasan Wasiirka Amniga Cabdifitaax Geeseey Wasiirka Hub ka dhigista iyo Dhaqancelinta Maleeshiyaadka Xasan Xuseen Maxamed Wasiirka Batroolka iyo Tamarta Saalim Xaaji Xasan Cismaan Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda –Cabdulqaadir Shariif Sheekhuuna Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga –Cabdinaasir Cabdi Caruush Wasiirka Caafimaadka Isaaq Cali Subad Wasiirka Waxbarashada Salaad Maxamed Nuur CaliyowWasiirka Wasaaradda Hiddaha iyo Tacliinta Sare iyo Tignoolajiyada Xasan Ibraahim Xasan Wasiirka Warfaafinta Xasan Cabdi Maxamed Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta Maxamed Cumar Zaytuun Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Cabdullaahi Cabdi Cumar Fanax Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha Cabdullaahi Sheekh Xasan Wasiirka Dib-u-dejinta iyo Qurba joogta Axmed Nuur Maxamed Lohos Wasiirka Arrimaha Dastuurka iyo Dib u heshiisiinta Cabdulqaadir Nuur Caraale Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta – Cumar Xasan Aadan.Wasiirka Deegaanka Maxamuud Maxamed (Macalin Jiis) Wasiirka Diinta iyo Awqaafta Axmed Maxamed Barre Wasiirka Shaqada iyo Shaqaalaha Jeylaani Sheekh Maxamed Xasan Wasiirka Macdanta iyo Biyaha Aadan Maxamed Xasan Wasiirka arrimaha bini’aadantinimada iyo daryeelka naafada Cabdullaahi Muuse Abuukar Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Qoyska Faadumo Cumar Abuu Wasiirka Gaadiidka Cirka iyo Garoomada Cabdullaahi Aadan Balch Wasiirka Xanaanada Xoolaha Madoobe Nuunow Maxamed Wasiirka kalluumeysiga iyo kheyraadka badda Maxamuud Xuseen Caliyow Wasiirka Wasaaradda Howlaha iyo Dib u dhiska Cabdullaahi Axmed Maxamed Wasiiru Dowlayaasha Wasiiru dowlaha Madaxtooyada – Maxamed Cabdullaahi Mursal Wasiiru dowlaha Wasaaradda Cadaaladda Axmed Cabdullaahi Xuseen Wasiiru-dawlaha Wasaaradda Maaliyadda Ismaaciil Aadan Diiriye Wasiiru-dowlaha Wasaaradda Iskaashiga Saciida Sheekh Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Dowladaha Hoose Maxamed Cabdi Aadan Wasiiru dowlaha Amniga Maxamed Sheekh Wasiir ku xigeeno Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Cadaaladda Jibriil Sheekh Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta – Aadan Maxamed Cismaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Waxbarashada – Eng Cabdifitaax Isaaq Maxamed Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Qorsheynta Maxamed Xaaji Wasiir ku xigeenka arrimaha gudaha iyo dowladaha hoose – Xuseen Cali Xaaji Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Beeraha Aweys Xuseen Macallin Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tamarta iyo Shidaalka – Wasiir kuxigeenka Warfaafinta – Aabe Aawow Suufi Xaaji Afaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tacliinta Sare Maxamed Cabdullaahi Maxamed Wasiir kuxigeenka deegaanka Aadan Maamow Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Ganacsiga Abuukar Macalin Cali Wasiir ku xigeenka Naafada Maxamed Colow Gaani Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha C/qaadir Nuur Guddiyada Guddiga Amniga shan wasiir Bishii March 2015, Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Cumar Aadan Xasan ayaa shaaca ka qaaday in Wasaaradiisa ay dib u dayactir ku sameyn doonto Hoteelo ay gacanta ku heyso dowladda dhexe oo ku yaala saddexda Gobol ee uu ka kooban yahay Maamulka Koonfur Galbeed. Guryaha dowladda ee loo qorsheeyay in dib u habeyn lagu sameeyo waxaa ka mid ah Mayow, Sanguuni iyo Hotel Panorama. Sidoo kale, wasiirku waxa uu tilmaamay in maamulkiisu uu samaynayo kayd iyo seerooyin lagu ilaalinayo duur-joogta, isla markaana uu bilaabi doono wacyi-gelin bulsho oo ka dhan ah ugaarsiga. ===Xafiiska=== Bishii April 2015, waxaa magaalada Baydhabo laga furay xarun cusub oo uu yeelanayo maamulka KMG ah ee Koonfur Galbeed. Munaasabadda daahfurka waxaa daadihinayay ISWSMadaxweyne Shariif Xasan, waxaana goob joog ka ahaa madaxda ISWS, wakiilo ka socday bulshada rayidka iyo siyaasiyiin. ==Gaadiidka== Bishii Maarso 2015, dhismuhu wuxuu bilaabay garoon cusub oo Baraawe ah. Injineerada ayaa billaabay inay sahmiyaan dhulalka ku yaalla dhanka koonfureed ee magaalada, iyadoo xaruntan laga dhisayo meel u dhow xeebta. Shaqaalaha ayaa sidoo kale cabbiray waddooyinka u dhaxeeya garoonka diyaaradaha iyo xarunta maamulka Koonfur Galbeed. Bishii May 2015, madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa sidoo kale sheegay in maamulkiisa uu dib u howlgelin doono garoonka diyaaradaha ee K50 ee dowlad goboleedka. ==Goobta iyo magaca== Maamulka Koonfur Galbeed waxaa waqooyi ka xiga Itoobiya, galbeedna waxaa ka xiga [[Jubaland]], bari waxaa ka xiga [[Hirshabeelle]], koofurna waxaa xad la leh badda [[Soomaaliya]]. Dhanka Koonfur-bari, waxa kale oo ay xuduud la leedahay [[Banaadir]], oo aan xaaladdeeda maamul aan caddayn sannadihii 2010-kii. Intii lagu guda jiray marxaladda horumarineed,dowlad goboleedka waxaa loogu magac daray maamulka ku meel gaarka ah ee Koonfur Galbeed. Magaceeda oo buuxa waxa uu ahaa Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo, Af-Soomaaliga, Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed. Luuqadda maxaliga ah ee [[Af-Maay|Maayga Maay]] waxa loogu yeedhaa Koofur Orsi.Shaqsi ka soo jeeda Koofur Orsi waxaa lagu magacaabaa Koofur Orsian. ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Siyaasada== [[File:Swsomhd5a.png|thumb|Haweenka oo ku sugan hawl siyaasadeed oo lagu taageerayo maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya (March 2009)]] ===Axdiyada=== Bishii Disembar 2013, magaalada Baydhabo waxaa ka bilowday shir ay isugu yimaadeen mas’uuliyiinta dowladda Federaalka iyo wakiillada deegaanka kaasoo ujeeddadiisu ahayd in la dhiso maamul goboleed ka madax bannaan dastuurka federaalka ee ku meel gaarka ah. Waxaa socday laba hab oo siyaasadeed oo isku mar ahaa dhismaha maamulka cusub ee Koonfur-galbeed Soomaaliya: Mid uu hoggaaminayay guddoomiyihii hore ee baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan, kaasoo soo jeediyay maamul ka kooban saddex gobol oo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellada Hoose; Mid kale oo ay horkacayeen odayaasha dhaqanka Digilmirifle, kuwaasoo soo jeediyay in dib loo dhiso maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya oo ka kooban lix gobol oo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellada Hoose, Gedo, Jubbada Dhexe iyo Jubbada Hoose. ===Madaxtooyada=== 3-dii March 2014-kii,Cali Xasan Cabdiraxmaan waxaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas oo ay taageereen taageerayaasha soo jeedinta maamulka lixda gobol. Wasiirka arrimaha gudaha iyo federaalka C/llaahi Goodax Barre ayaa tilmaamay in dowladda federaalka Soomaaliya aysan aqoonsan doonin qodobbadii ka soo baxay shirka lixda gobal, maadaama uu ka hor imaanayo heshiiskii ay horay magaalada Addis Ababa ugu saxiixdeen madaxda dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubbaland ee Koonfur Galbeed Soomaaliya. Heshiiska Jubba waxa uu dhigayaa in gobollada jubaland ay ka kooban tahay in ay maamulaan maamul goboleedka Jubaland. Isagoo ka hadlayay shirkii 425-aad ee Golaha Ammaanka iyo Nabadda ee Midowga Afrika 25-kii Maarso 2014, Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Nicholas Kay ayaa si isku mid ah u tilmaamay inuu sii wadi doono wada shaqeyn dhow oo uu la leeyahay Midowga Afrika, Midowga Yurub iyo IGAD si loo taageero hannaanka maamul u sameynta saddexda gobol ee dowladda federaalka Soomaaliya. 27-kii March 2014, 733 ergo oo ku sugan magaalada Baydhabo ee matala gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose ayaa Maxamed Xaaji Cabdinuur u doortay inuu noqdo madaxweynaha maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya. C/nuur ayaa ah siyaasi rug cadaa ah, wuxuuna saaxiib dhow la ahaa Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan.723 ka mid ah ergadii ka qeyb gashay doorashada maamul goboleedyada dalka ayaa waxaa u codeeyay Cabdinuur halka 10 ay ka aamuseen. 30-kii Maarso 2014, Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa booqasho ku tagay magaalada Baydhabo, si uu u qaboojiyo xiisadda siyaasadeed ee ka dhex aloosan ergada Koonfur Galbeed ee ku loolameysa. Maamul goboleedka Puntland ee waqooyi bari Soomaaliya ayaa warsaxaafadeed uu soo saaray maalintii xigtay ugu hambalyeeyay Cabdinuur oo loo doortay madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed.Aqalka madaxtooyada Puntland ayaa sidoo kale sheegay in ay taageersan yihiin hannaanka maamul u sameynta saddexda gobol ee ka socda magaalada Baydhabo, waxayna tilmaameen in maamulka Puntland uu u diyaar garoobay sidii uu uga caawin lahaa dowladda federaalka ah ee curdanka ah ee dhanka farsamada iyo khibradda la xiriira. ==Qoondaynta== 22kii Juun 2014, dawladda federaalku waxay soo gabagabaysay dhexdhexaadintii ay ka dhex waday taageerayaasha isbarbar-dhigga hannaanka saddexda gobol iyo lixda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-galbeed ee Soomaaliya. Garab ka kala socda labada dhinac ayaa la sheegay in ay heshiis ka gaareen dhismaha maamul goboleedka.23-June-2014 Xafiiska Guddoomiyaha Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Sheekh Cusmaan Jawaari ayaa lagu qabtay Munaasabad lagu shaacinayey in la isku daray labada maamul ee ku loolamaya maamul goboleed ka kooban saddex gobol, kaasoo ka koobnaan doona gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose. ==Maamulka Koonfur Bari== ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} gic54380czas2lxylrxfaxpjzvjlnk6 297417 297416 2026-05-14T20:50:33Z ~2026-29132-49 45625 297417 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== Laga bilaabo Maarso 2015,maamulka Koonfur Orsi ee dawladda Soomaaliya wuxuu ka kooban yahay: Madaxweyne Shariif Xasan Sheekh Aadan Wasiirada Xukuumada Wasiirka Arrimaha Gudaha Cabdiraxmaan Ibraahim Aadan Wasiirka Maaliyadda Xasan Ibraahim Lugbuur Wasiirka Beeraha Maxamed Xasan Fiqi Wasiirka Garsoorka Axmed Sheekh Xasan Wasiirka Amniga Cabdifitaax Geeseey Wasiirka Hub ka dhigista iyo Dhaqancelinta Maleeshiyaadka Xasan Xuseen Maxamed Wasiirka Batroolka iyo Tamarta Saalim Xaaji Xasan Cismaan Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda –Cabdulqaadir Shariif Sheekhuuna Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga –Cabdinaasir Cabdi Caruush Wasiirka Caafimaadka Isaaq Cali Subad Wasiirka Waxbarashada Salaad Maxamed Nuur CaliyowWasiirka Wasaaradda Hiddaha iyo Tacliinta Sare iyo Tignoolajiyada Xasan Ibraahim Xasan Wasiirka Warfaafinta Xasan Cabdi Maxamed Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta Maxamed Cumar Zaytuun Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Cabdullaahi Cabdi Cumar Fanax Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha Cabdullaahi Sheekh Xasan Wasiirka Dib-u-dejinta iyo Qurba joogta Axmed Nuur Maxamed Lohos Wasiirka Arrimaha Dastuurka iyo Dib u heshiisiinta Cabdulqaadir Nuur Caraale Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta – Cumar Xasan Aadan.Wasiirka Deegaanka Maxamuud Maxamed (Macalin Jiis) Wasiirka Diinta iyo Awqaafta Axmed Maxamed Barre Wasiirka Shaqada iyo Shaqaalaha Jeylaani Sheekh Maxamed Xasan Wasiirka Macdanta iyo Biyaha Aadan Maxamed Xasan Wasiirka arrimaha bini’aadantinimada iyo daryeelka naafada Cabdullaahi Muuse Abuukar Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Qoyska Faadumo Cumar Abuu Wasiirka Gaadiidka Cirka iyo Garoomada Cabdullaahi Aadan Balch Wasiirka Xanaanada Xoolaha Madoobe Nuunow Maxamed Wasiirka kalluumeysiga iyo kheyraadka badda Maxamuud Xuseen Caliyow Wasiirka Wasaaradda Howlaha iyo Dib u dhiska Cabdullaahi Axmed Maxamed Wasiiru Dowlayaasha Wasiiru dowlaha Madaxtooyada – Maxamed Cabdullaahi Mursal Wasiiru dowlaha Wasaaradda Cadaaladda Axmed Cabdullaahi Xuseen Wasiiru-dawlaha Wasaaradda Maaliyadda Ismaaciil Aadan Diiriye Wasiiru-dowlaha Wasaaradda Iskaashiga Saciida Sheekh Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Dowladaha Hoose Maxamed Cabdi Aadan Wasiiru dowlaha Amniga Maxamed Sheekh Wasiir ku xigeeno Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Cadaaladda Jibriil Sheekh Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta – Aadan Maxamed Cismaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Waxbarashada – Eng Cabdifitaax Isaaq Maxamed Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Qorsheynta Maxamed Xaaji Wasiir ku xigeenka arrimaha gudaha iyo dowladaha hoose – Xuseen Cali Xaaji Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Beeraha Aweys Xuseen Macallin Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tamarta iyo Shidaalka – Wasiir kuxigeenka Warfaafinta – Aabe Aawow Suufi Xaaji Afaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tacliinta Sare Maxamed Cabdullaahi Maxamed Wasiir kuxigeenka deegaanka Aadan Maamow Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Ganacsiga Abuukar Macalin Cali Wasiir ku xigeenka Naafada Maxamed Colow Gaani Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha C/qaadir Nuur Guddiyada Guddiga Amniga shan wasiir Bishii March 2015, Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Cumar Aadan Xasan ayaa shaaca ka qaaday in Wasaaradiisa ay dib u dayactir ku sameyn doonto Hoteelo ay gacanta ku heyso dowladda dhexe oo ku yaala saddexda Gobol ee uu ka kooban yahay Maamulka Koonfur Galbeed. Guryaha dowladda ee loo qorsheeyay in dib u habeyn lagu sameeyo waxaa ka mid ah Mayow, Sanguuni iyo Hotel Panorama. Sidoo kale, wasiirku waxa uu tilmaamay in maamulkiisu uu samaynayo kayd iyo seerooyin lagu ilaalinayo duur-joogta, isla markaana uu bilaabi doono wacyi-gelin bulsho oo ka dhan ah ugaarsiga. ===Xafiiska=== Bishii April 2015, waxaa magaalada Baydhabo laga furay xarun cusub oo uu yeelanayo maamulka KMG ah ee Koonfur Galbeed. Munaasabadda daahfurka waxaa daadihinayay ISWSMadaxweyne Shariif Xasan, waxaana goob joog ka ahaa madaxda ISWS, wakiilo ka socday bulshada rayidka iyo siyaasiyiin. ==Gaadiidka== Bishii Maarso 2015, dhismuhu wuxuu bilaabay garoon cusub oo Baraawe ah. Injineerada ayaa billaabay inay sahmiyaan dhulalka ku yaalla dhanka koonfureed ee magaalada, iyadoo xaruntan laga dhisayo meel u dhow xeebta. Shaqaalaha ayaa sidoo kale cabbiray waddooyinka u dhaxeeya garoonka diyaaradaha iyo xarunta maamulka Koonfur Galbeed. Bishii May 2015, madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa sidoo kale sheegay in maamulkiisa uu dib u howlgelin doono garoonka diyaaradaha ee K50 ee dowlad goboleedka. ==Goobta iyo magaca== Maamulka Koonfur Galbeed waxaa waqooyi ka xiga Itoobiya, galbeedna waxaa ka xiga [[Jubaland]], bari waxaa ka xiga [[Hirshabeelle]], koofurna waxaa xad la leh badda [[Soomaaliya]]. Dhanka Koonfur-bari, waxa kale oo ay xuduud la leedahay [[Banaadir]], oo aan xaaladdeeda maamul aan caddayn sannadihii 2010-kii. Intii lagu guda jiray marxaladda horumarineed,dowlad goboleedka waxaa loogu magac daray maamulka ku meel gaarka ah ee Koonfur Galbeed. Magaceeda oo buuxa waxa uu ahaa Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo, Af-Soomaaliga, Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed. Luuqadda maxaliga ah ee [[Af-Maay|Maayga Maay]] waxa loogu yeedhaa Koofur Orsi.Shaqsi ka soo jeeda Koofur Orsi waxaa lagu magacaabaa Koofur Orsian. ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Siyaasada== [[File:Swsomhd5a.png|thumb|Haweenka oo ku sugan hawl siyaasadeed oo lagu taageerayo maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya (March 2009)]] ===Axdiyada=== Bishii Disembar 2013, magaalada Baydhabo waxaa ka bilowday shir ay isugu yimaadeen mas’uuliyiinta dowladda Federaalka iyo wakiillada deegaanka kaasoo ujeeddadiisu ahayd in la dhiso maamul goboleed ka madax bannaan dastuurka federaalka ee ku meel gaarka ah. Waxaa socday laba hab oo siyaasadeed oo isku mar ahaa dhismaha maamulka cusub ee Koonfur-galbeed Soomaaliya: Mid uu hoggaaminayay guddoomiyihii hore ee baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan, kaasoo soo jeediyay maamul ka kooban saddex gobol oo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellada Hoose; Mid kale oo ay horkacayeen odayaasha dhaqanka Digilmirifle, kuwaasoo soo jeediyay in dib loo dhiso maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya oo ka kooban lix gobol oo ka kooban gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellada Hoose, Gedo, Jubbada Dhexe iyo Jubbada Hoose. ===Madaxtooyada=== 3-dii March 2014-kii,Cali Xasan Cabdiraxmaan waxaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas oo ay taageereen taageerayaasha soo jeedinta maamulka lixda gobol. Wasiirka arrimaha gudaha iyo federaalka C/llaahi Goodax Barre ayaa tilmaamay in dowladda federaalka Soomaaliya aysan aqoonsan doonin qodobbadii ka soo baxay shirka lixda gobal, maadaama uu ka hor imaanayo heshiiskii ay horay magaalada Addis Ababa ugu saxiixdeen madaxda dowladda federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubbaland ee Koonfur Galbeed Soomaaliya. Heshiiska Jubba waxa uu dhigayaa in gobollada jubaland ay ka kooban tahay in ay maamulaan maamul goboleedka Jubaland. Isagoo ka hadlayay shirkii 425-aad ee Golaha Ammaanka iyo Nabadda ee Midowga Afrika 25-kii Maarso 2014, Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya Nicholas Kay ayaa si isku mid ah u tilmaamay inuu sii wadi doono wada shaqeyn dhow oo uu la leeyahay Midowga Afrika, Midowga Yurub iyo IGAD si loo taageero hannaanka maamul u sameynta saddexda gobol ee dowladda federaalka Soomaaliya. 27-kii March 2014, 733 ergo oo ku sugan magaalada Baydhabo ee matala gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose ayaa Maxamed Xaaji Cabdinuur u doortay inuu noqdo madaxweynaha maamulka Koonfur-galbeed ee Soomaaliya. C/nuur ayaa ah siyaasi rug cadaa ah, wuxuuna saaxiib dhow la ahaa Guddoomiyihii hore ee Baarlamaanka Shariif Xasan Sheekh Aadan.723 ka mid ah ergadii ka qeyb gashay doorashada maamul goboleedyada dalka ayaa waxaa u codeeyay Cabdinuur halka 10 ay ka aamuseen. 30-kii Maarso 2014, Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa booqasho ku tagay magaalada Baydhabo, si uu u qaboojiyo xiisadda siyaasadeed ee ka dhex aloosan ergada Koonfur Galbeed ee ku loolameysa. Maamul goboleedka Puntland ee waqooyi bari Soomaaliya ayaa warsaxaafadeed uu soo saaray maalintii xigtay ugu hambalyeeyay Cabdinuur oo loo doortay madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed.Aqalka madaxtooyada Puntland ayaa sidoo kale sheegay in ay taageersan yihiin hannaanka maamul u sameynta saddexda gobol ee ka socda magaalada Baydhabo, waxayna tilmaameen in maamulka Puntland uu u diyaar garoobay sidii uu uga caawin lahaa dowladda federaalka ah ee curdanka ah ee dhanka farsamada iyo khibradda la xiriira. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Maamulka Koonfur Bari== ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} tamvwftt9uc6rzou9hzddq9goxcpjkg 297418 297417 2026-05-14T20:50:57Z ~2026-29132-49 45625 297418 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== Laga bilaabo Maarso 2015,maamulka Koonfur Orsi ee dawladda Soomaaliya wuxuu ka kooban yahay: Madaxweyne Shariif Xasan Sheekh Aadan Wasiirada Xukuumada Wasiirka Arrimaha Gudaha Cabdiraxmaan Ibraahim Aadan Wasiirka Maaliyadda Xasan Ibraahim Lugbuur Wasiirka Beeraha Maxamed Xasan Fiqi Wasiirka Garsoorka Axmed Sheekh Xasan Wasiirka Amniga Cabdifitaax Geeseey Wasiirka Hub ka dhigista iyo Dhaqancelinta Maleeshiyaadka Xasan Xuseen Maxamed Wasiirka Batroolka iyo Tamarta Saalim Xaaji Xasan Cismaan Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda –Cabdulqaadir Shariif Sheekhuuna Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga –Cabdinaasir Cabdi Caruush Wasiirka Caafimaadka Isaaq Cali Subad Wasiirka Waxbarashada Salaad Maxamed Nuur CaliyowWasiirka Wasaaradda Hiddaha iyo Tacliinta Sare iyo Tignoolajiyada Xasan Ibraahim Xasan Wasiirka Warfaafinta Xasan Cabdi Maxamed Wasiirka Boostada iyo Isgaarsiinta Maxamed Cumar Zaytuun Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Cabdullaahi Cabdi Cumar Fanax Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha Cabdullaahi Sheekh Xasan Wasiirka Dib-u-dejinta iyo Qurba joogta Axmed Nuur Maxamed Lohos Wasiirka Arrimaha Dastuurka iyo Dib u heshiisiinta Cabdulqaadir Nuur Caraale Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta – Cumar Xasan Aadan.Wasiirka Deegaanka Maxamuud Maxamed (Macalin Jiis) Wasiirka Diinta iyo Awqaafta Axmed Maxamed Barre Wasiirka Shaqada iyo Shaqaalaha Jeylaani Sheekh Maxamed Xasan Wasiirka Macdanta iyo Biyaha Aadan Maxamed Xasan Wasiirka arrimaha bini’aadantinimada iyo daryeelka naafada Cabdullaahi Muuse Abuukar Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Qoyska Faadumo Cumar Abuu Wasiirka Gaadiidka Cirka iyo Garoomada Cabdullaahi Aadan Balch Wasiirka Xanaanada Xoolaha Madoobe Nuunow Maxamed Wasiirka kalluumeysiga iyo kheyraadka badda Maxamuud Xuseen Caliyow Wasiirka Wasaaradda Howlaha iyo Dib u dhiska Cabdullaahi Axmed Maxamed Wasiiru Dowlayaasha Wasiiru dowlaha Madaxtooyada – Maxamed Cabdullaahi Mursal Wasiiru dowlaha Wasaaradda Cadaaladda Axmed Cabdullaahi Xuseen Wasiiru-dawlaha Wasaaradda Maaliyadda Ismaaciil Aadan Diiriye Wasiiru-dowlaha Wasaaradda Iskaashiga Saciida Sheekh Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Dowladaha Hoose Maxamed Cabdi Aadan Wasiiru dowlaha Amniga Maxamed Sheekh Wasiir ku xigeeno Wasiir ku-xigeenka Wasaaradda Cadaaladda Jibriil Sheekh Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta – Aadan Maxamed Cismaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Waxbarashada – Eng Cabdifitaax Isaaq Maxamed Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Qorsheynta Maxamed Xaaji Wasiir ku xigeenka arrimaha gudaha iyo dowladaha hoose – Xuseen Cali Xaaji Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Beeraha Aweys Xuseen Macallin Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tamarta iyo Shidaalka – Wasiir kuxigeenka Warfaafinta – Aabe Aawow Suufi Xaaji Afaan Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Tacliinta Sare Maxamed Cabdullaahi Maxamed Wasiir kuxigeenka deegaanka Aadan Maamow Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Ganacsiga Abuukar Macalin Cali Wasiir ku xigeenka Naafada Maxamed Colow Gaani Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha C/qaadir Nuur Guddiyada Guddiga Amniga shan wasiir Bishii March 2015, Wasiirka Dalxiiska iyo Duurjoogta Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Cumar Aadan Xasan ayaa shaaca ka qaaday in Wasaaradiisa ay dib u dayactir ku sameyn doonto Hoteelo ay gacanta ku heyso dowladda dhexe oo ku yaala saddexda Gobol ee uu ka kooban yahay Maamulka Koonfur Galbeed. Guryaha dowladda ee loo qorsheeyay in dib u habeyn lagu sameeyo waxaa ka mid ah Mayow, Sanguuni iyo Hotel Panorama. Sidoo kale, wasiirku waxa uu tilmaamay in maamulkiisu uu samaynayo kayd iyo seerooyin lagu ilaalinayo duur-joogta, isla markaana uu bilaabi doono wacyi-gelin bulsho oo ka dhan ah ugaarsiga. ===Xafiiska=== Bishii April 2015, waxaa magaalada Baydhabo laga furay xarun cusub oo uu yeelanayo maamulka KMG ah ee Koonfur Galbeed. Munaasabadda daahfurka waxaa daadihinayay ISWSMadaxweyne Shariif Xasan, waxaana goob joog ka ahaa madaxda ISWS, wakiilo ka socday bulshada rayidka iyo siyaasiyiin. ==Gaadiidka== Bishii Maarso 2015, dhismuhu wuxuu bilaabay garoon cusub oo Baraawe ah. Injineerada ayaa billaabay inay sahmiyaan dhulalka ku yaalla dhanka koonfureed ee magaalada, iyadoo xaruntan laga dhisayo meel u dhow xeebta. Shaqaalaha ayaa sidoo kale cabbiray waddooyinka u dhaxeeya garoonka diyaaradaha iyo xarunta maamulka Koonfur Galbeed. Bishii May 2015, madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa sidoo kale sheegay in maamulkiisa uu dib u howlgelin doono garoonka diyaaradaha ee K50 ee dowlad goboleedka. ==Goobta iyo magaca== Maamulka Koonfur Galbeed waxaa waqooyi ka xiga Itoobiya, galbeedna waxaa ka xiga [[Jubaland]], bari waxaa ka xiga [[Hirshabeelle]], koofurna waxaa xad la leh badda [[Soomaaliya]]. Dhanka Koonfur-bari, waxa kale oo ay xuduud la leedahay [[Banaadir]], oo aan xaaladdeeda maamul aan caddayn sannadihii 2010-kii. Intii lagu guda jiray marxaladda horumarineed,dowlad goboleedka waxaa loogu magac daray maamulka ku meel gaarka ah ee Koonfur Galbeed. Magaceeda oo buuxa waxa uu ahaa Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo, Af-Soomaaliga, Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed. Luuqadda maxaliga ah ee [[Af-Maay|Maayga Maay]] waxa loogu yeedhaa Koofur Orsi.Shaqsi ka soo jeeda Koofur Orsi waxaa lagu magacaabaa Koofur Orsian. ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Maamulka Koonfur Bari== ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} rwyeycwp27yisnt9f3l7kzyc9rzpuah 297419 297418 2026-05-14T20:54:44Z ~2026-29132-49 45625 297419 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== ===Xafiiska=== ==Gaadiidka== Bishii Maarso 2015, dhismuhu wuxuu bilaabay garoon cusub oo Baraawe ah. Injineerada ayaa billaabay inay sahmiyaan dhulalka ku yaalla dhanka koonfureed ee magaalada, iyadoo xaruntan laga dhisayo meel u dhow xeebta. Shaqaalaha ayaa sidoo kale cabbiray waddooyinka u dhaxeeya garoonka diyaaradaha iyo xarunta maamulka Koonfur Galbeed. Bishii May 2015, madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed Shariif Xasan Sheekh Aadan ayaa sidoo kale sheegay in maamulkiisa uu dib u howlgelin doono garoonka diyaaradaha ee K50 ee dowlad goboleedka. ==Goobta iyo magaca== Maamulka Koonfur Galbeed waxaa waqooyi ka xiga Itoobiya, galbeedna waxaa ka xiga [[Jubaland]], bari waxaa ka xiga [[Hirshabeelle]], koofurna waxaa xad la leh badda [[Soomaaliya]]. Dhanka Koonfur-bari, waxa kale oo ay xuduud la leedahay [[Banaadir]], oo aan xaaladdeeda maamul aan caddayn sannadihii 2010-kii. Intii lagu guda jiray marxaladda horumarineed,dowlad goboleedka waxaa loogu magac daray maamulka ku meel gaarka ah ee Koonfur Galbeed. Magaceeda oo buuxa waxa uu ahaa Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo, Af-Soomaaliga, Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed. Luuqadda maxaliga ah ee [[Af-Maay|Maayga Maay]] waxa loogu yeedhaa Koofur Orsi.Shaqsi ka soo jeeda Koofur Orsi waxaa lagu magacaabaa Koofur Orsian. ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Maamulka Koonfur Bari== ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} tbz9ddtqrfn2aj8lstm6a18jrbn9isk 297420 297419 2026-05-14T20:55:10Z ~2026-29132-49 45625 297420 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== ===Xafiiska=== ==Goobta iyo magaca== Maamulka Koonfur Galbeed waxaa waqooyi ka xiga Itoobiya, galbeedna waxaa ka xiga [[Jubaland]], bari waxaa ka xiga [[Hirshabeelle]], koofurna waxaa xad la leh badda [[Soomaaliya]]. Dhanka Koonfur-bari, waxa kale oo ay xuduud la leedahay [[Banaadir]], oo aan xaaladdeeda maamul aan caddayn sannadihii 2010-kii. Intii lagu guda jiray marxaladda horumarineed,dowlad goboleedka waxaa loogu magac daray maamulka ku meel gaarka ah ee Koonfur Galbeed. Magaceeda oo buuxa waxa uu ahaa Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo, Af-Soomaaliga, Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed. Luuqadda maxaliga ah ee [[Af-Maay|Maayga Maay]] waxa loogu yeedhaa Koofur Orsi.Shaqsi ka soo jeeda Koofur Orsi waxaa lagu magacaabaa Koofur Orsian. ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Maamulka Koonfur Bari== ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} ttlmwxjd8wxvtbkv8qjs239m1lj3sx2 297421 297420 2026-05-14T20:55:37Z ~2026-29132-49 45625 297421 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== ===Asaaska=== ==Goobta iyo magaca== Maamulka Koonfur Galbeed waxaa waqooyi ka xiga Itoobiya, galbeedna waxaa ka xiga [[Jubaland]], bari waxaa ka xiga [[Hirshabeelle]], koofurna waxaa xad la leh badda [[Soomaaliya]]. Dhanka Koonfur-bari, waxa kale oo ay xuduud la leedahay [[Banaadir]], oo aan xaaladdeeda maamul aan caddayn sannadihii 2010-kii. Intii lagu guda jiray marxaladda horumarineed,dowlad goboleedka waxaa loogu magac daray maamulka ku meel gaarka ah ee Koonfur Galbeed. Magaceeda oo buuxa waxa uu ahaa Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya iyo, Af-Soomaaliga, Maamul Goboleedka Koonfur Galbeed. Luuqadda maxaliga ah ee [[Af-Maay|Maayga Maay]] waxa loogu yeedhaa Koofur Orsi.Shaqsi ka soo jeeda Koofur Orsi waxaa lagu magacaabaa Koofur Orsian. ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Maamulka Koonfur Bari== ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} imi4ec4ytqx2rmedkkbnm9zmq0ruoa4 297422 297421 2026-05-14T20:55:59Z ~2026-29132-49 45625 297422 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== ===Asaaska=== ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Maamulka Koonfur Bari== ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} mhchhdprk5gfkb0npdc6ff9sa1ul8fl 297423 297422 2026-05-14T20:57:12Z ~2026-29132-49 45625 297423 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== ===Asaaska=== ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} lknlnzgi4uuiqi5lkr27chz36dctwsz 297424 297423 2026-05-14T20:57:51Z ~2026-29132-49 45625 297424 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Doorashooyinka== Xildhibaanno ka tirsan baarlamaanka Soomaaliya ayaa warqad cabasho ah oo ay kaga cabanayaan hab-dhaqanka AMISOM u qoray guddiga Midowga Afrika ee Addis Ababa, dowladda Itoobiya iyo QM.Xarigiisa ayaa sidoo kale sababay in uu iscasilo Wasiirkii Howlaha Guud ee Soomaaliya C/fitaax Maxamed Geeseey oo ka soo jeeda magaalada Baydhabo isla markaana ay isku beel yihiin Roobow oo ay isku beel yihiin Leysaan. Cabdicasiis Laftagareen ayaa 19-kii December 2018, waxaa loo doortay Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed doorasho been abuur ah oo la soo agaasimay oo horay loogu soo doortay, laguna shubtay. Ciidamada Itoobiya ee qeybta ka ah nabad ilaalinta Afrika ayaa sugayay ammaanka intii ay socotay codeynta. Waxaa lagu eedeeyay qiyaastii $15 milyan ilaa $20 milyan oo maalgelinta Qatar ah ayaa lagu kharash gareeyay hannaankan been-abuurka ah. 1-dii Janaayo 2019 Soomaaliya waxay ku dhawaaqday in uu madaxa diblumaasiga Qaramada Midoobay, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, Nicholas Haysom, ‘persona non grata’ ku dhawaaqday.Eedeynta ayaa ahayd in faragelin lagu hayo arrimaha gudaha ee dowlad-goboleedka kadib markii Haysom uu u qoray Dowladda su’aal ah sharci ahaanshiyaha xarigga Mukhtaar Roobow iyo Booliska oo dilay 15 dibad-baxayaal ah. Saacado ka hor inta aan warbaahinta loo soo bandhigin warqada ceyrinta ee dowladda Soomaaliya ayaa waxaa ku dhaawacmay labo qof oo ka mid ahaa shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo nin qandaraasle ahaa kadib markii 7 hoobiye ay ku dhaceen gudaha xarunta UN-ka ee magaalada Muqdisho ee caasimadda Soomaaliya. Bayaan uu soo saaray Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa si weyn uga xumaaday go’aanka dowladda. ==Koonfur halabuurka== ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} nzkhxkacx924k3xs58f6qo8e0q2zh4v 297425 297424 2026-05-14T20:58:10Z ~2026-29132-49 45625 297425 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Koonfur halabuurka== ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} bil4vuwgi2k1yskjod53fcwyj0qbwlm 297426 297425 2026-05-14T20:58:45Z ~2026-29132-49 45625 297426 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Waagii xornimada ka hor, oo ay ka talinaysay gobolka Koofur Orsi ama Koonfur-Galbeed oo ay ka talinaysay hay’adda [[Qaramada Midoobay]] u qaabilsan arrimaha Soomaaliya, dadka ugu badan ee Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen dadka keliya ee [[Soomaalida]] ugu badan ee kooxahooda siyaasadeed iyo afhayeenadooda ay ka dhawaajiyeen inay ka walaacsan yihiin jamhuuriyad midaysan oo dhexe.Qaar badan oo ka mid ah afhayeenadan ayaa ka dhawaajiyay inay doorbidayaan nooc ka mid ah confederalism ama federaal.Dhowr iyo toban sano ka dib xornimada, waxaa kordhay mucaaradkii dowladdii Hantiwadaag (hantiwadaag) ee [[Siyaad Barre]].Markii 1990kii ay ku kulmeen Itoobiya Labadii jabhadood ee ugu waaweynaa mucaaradka SPM, USC, oo ay heshiis aan rasmi ahayn ku heshiiyeen federaalaynta, in badan oo ka mid ah shaqaalaha dawladda ee ka soo jeeda gobolka Konfuur-Galbeed waxay ku doodeen, in dib loo eego, kuwii ka horreeyay ee gobolkooda soo maray waa sax.Sannadkii 1992-kii, go’doomintii sahaydii gargaar ee xeebaha ee la geyn jiray gobolka Konfuur-Galbeed waxay ka dhigan tahay in dad badani u arkayeen macluusha in ay tahay mid bani aadmigu sameeyay.Tani waxay kordhisay taageerada federaalka.Mid ka mid ah dhaleeceynta loo jeedinayo maamulka Konfuur-Galbeed mudadii uu horrumarka ka ahaa ayaa ah in qaar ka mid ah wajiyadooda shaqo ay dib ugu laabteen dhinacyadii taban ee waagii Geledi ee taariikh ahaan is-difaaci jiray.Maqaamkii labaad ee uu lahaan jiray waxa la rumaysnaa in ay dhalinayso hoosaysiin halkii ay ka ahaan lahayd isku filnaansho,maamul kaligii-talis ahaa oo aan ahayn mid sinnaan ah, aadna uga duwan kii hore ee [[Ingiriiska]] ee [[Jubaland]] galbeed iyo koonfur. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} pfkkba7nysjmx9u8yxlbclx9atd8zt6 297427 297426 2026-05-14T20:59:04Z ~2026-29132-49 45625 297427 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Maamulka Koonfur Bari ee Soomaaliya wuxuu leeyahay taariikh ku saleysan dadaallo siyaasadeed iyo rabitaanka shacabka ku nool gobollada Jubboyinka iyo Shabeellada Hoose. Muddo dheer, deegaanadan waxay ka tirsanaayeen maamullada Jubbaland iyo Koonfur Galbeed, balse bulshada deegaanka ayaa dareemayay baahi loo qabo maamul si gaar ah uga shaqeeya danaha iyo horumarka deegaannadaas. Cabashooyin la xiriiray matalaad la’aan, adeegyada bulshada oo liita, amniga, iyo saamiga siyaasadeed ayaa horseeday in waxgaradka, dhalinyarada, siyaasiyiinta, iyo qeybaha kala duwan ee bulshada ay yeeshaan kulamo wadatashi ah. Kulamadaasi waxay dhaliyeen go’aan ah in la dhiso maamul cusub oo lagu magacaabo Koonfur Bari Soomaaliya, si shacabka deegaanka ay u helaan maamul u dhow baahidooda iyo himilooyinkooda. Dhismaha maamulka cusub waxaa hormuud ka ahaa isimmo dhaqameedyo, aqoonyahanno, iyo bulshada rayidka ah oo ku baaqay midnimo iyo iskaashi. Ujeeddada ugu weyn waxay ahayd in la helo hannaan maamul oo xoojiya nabadda, dib u heshiisiinta, horumarinta dhaqaalaha, iyo adeegyada aas-aasiga ah. Taariikhda maamulka Koonfur Bari waxay maanta astaan u tahay dadaalka shacabka ee ku wajahan is maamulka, cadaalad, iyo horumar waara oo ay si wadajir ah u gaaraan. ===Casri ah=== Dhulka loo yaqaan Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya.Jubbada (Somali: Dowlad Goboleedka Koonfur-Galbeed ee Soomaaliya),ama locally Koofur Orsi,was originally loogu talagalay inuu ka kooban yahay maamul gobolleed: (gobollo): [[Baay]], [[Bakool]], [[Jubbada Dhexe]] (Jubbada Dhexe), [[Shabeellaha Hoose]] (Shabeelada Hoose), [[Gedo]] iyo [[Jubbada Hoose]] (Jubbada Hoose).Dhisidda maamul-goboleedkan ayaa ujeeddadiisu ahayd in lagu maamulo diidmada dawladda [[Soomaaliya]] ka qabto dawladda ku-meel-gaadhka ah ee ka curatay Muqdisho.Waxa kale oo la doonayey in lagaga hortago saamaynta Golaha Dib-u-hagaajinta iyo Dib-u-soo-celinta Soomaaliyeed ee isla calaamad.Xor 2005tii,dawlad-goboleedka la kala diray markii uu hoggaanka Shaatigaduud ku biiray Baarlamaankii Ku-Meel-Gaarka ahaa Noofambar 2004. Wuxuu noqday Wasiirka Maaliyadda Jannaayo 2005-tii Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd, isagoo Dawladdii Ku-meel-gaarka ahayd. Xeebta Koofur Orsi waxaa dega ugu horrayn beesha [[Biimaal]], laakiin sidoo kale Barwaani, beelaha kale ee Banaadiriga ah, iyo [[Sheekhaal]]. Gudaha iyo inta ugu badan ee Koofur Orsi degan beesha [[Raxanweyn]] oo u doodo [[Hawiye]] bari ka xiga [[Hirshabeelle]] iyo [[Mareexaan]] iyo beelaha kale ee [[Daarood]] oo dhanka galbeed ka xiga [[Jubaland]]. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} bwrvsyz7vl8x2v0yr490yu37bnw6qn2 297428 297427 2026-05-14T20:59:28Z ~2026-29132-49 45625 297428 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Maamulka Koonfur Bari ee Soomaaliya wuxuu leeyahay taariikh ku saleysan dadaallo siyaasadeed iyo rabitaanka shacabka ku nool gobollada Jubboyinka iyo Shabeellada Hoose. Muddo dheer, deegaanadan waxay ka tirsanaayeen maamullada Jubbaland iyo Koonfur Galbeed, balse bulshada deegaanka ayaa dareemayay baahi loo qabo maamul si gaar ah uga shaqeeya danaha iyo horumarka deegaannadaas. Cabashooyin la xiriiray matalaad la’aan, adeegyada bulshada oo liita, amniga, iyo saamiga siyaasadeed ayaa horseeday in waxgaradka, dhalinyarada, siyaasiyiinta, iyo qeybaha kala duwan ee bulshada ay yeeshaan kulamo wadatashi ah. Kulamadaasi waxay dhaliyeen go’aan ah in la dhiso maamul cusub oo lagu magacaabo Koonfur Bari Soomaaliya, si shacabka deegaanka ay u helaan maamul u dhow baahidooda iyo himilooyinkooda. Dhismaha maamulka cusub waxaa hormuud ka ahaa isimmo dhaqameedyo, aqoonyahanno, iyo bulshada rayidka ah oo ku baaqay midnimo iyo iskaashi. Ujeeddada ugu weyn waxay ahayd in la helo hannaan maamul oo xoojiya nabadda, dib u heshiisiinta, horumarinta dhaqaalaha, iyo adeegyada aas-aasiga ah. Taariikhda maamulka Koonfur Bari waxay maanta astaan u tahay dadaalka shacabka ee ku wajahan is maamulka, cadaalad, iyo horumar waara oo ay si wadajir ah u gaaraan. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Tixraacyo== [https://web.archive.org/web/20130729014609/http://fotw.us/flags/so-sws.html 1 Abriil 2002. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} r8qcy7jns8ka1yiqvmieijy97w25r8x 297429 297428 2026-05-14T21:00:48Z ~2026-29132-49 45625 297429 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. {{Infobox country | conventional_long_name = Dawlad Goboleedka Koonfur Galbeed | common_name = Koonfur Galbeed | native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:80%; |{{native name|en|South West State of Somalia}}|{{native name|ar|{{lower|0.1em|{{resize|110%|ولاية جنوب غرب الصومال}}}}&nbsp;|italics=off}} |''Dowléd Gopéleedké Koofur Orsé''([[Af-Maay]])}} | image_flag = Flag of South West State of Somalia.svg | flag_caption = [[Flag of the South West State|Flag]] | image_coat = Southwest somalia emblem.jpg | image_map = Map of the South West State within Somalia.png | map_caption = Halka uu ku yaallo Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya | capital = [[Baraawe]] <br />[[Baydhabo]] (xaqiiqo) | largest_city = [[Baydhabo]] | official_languages = [[Af-Maay]], [[Carabi]], luqadda|<nowiki>mahaatiri]]</nowiki> | ethnic_groups = [[Soomaalida|Soomaali]] [[Raxanweyn]] | religion = Islam | demonym = [[Soomaalida|Soomaali]], [[Islaam]] | government_type = {{bulleted list|[[Soomaaliya|Madaxweyne]] [[Federaalka| Maamul federaal ah]]}} | leader_title1 = ''''Madaxweyne''' | leader_name1 = [[Cabdicasiis Laftagareen]] | area_km2 = 98863 | area_rank = 3 da gobol ee Soomaaliya | established_event1 = '''La asaasay''' | established_date1 = 1 April 2002 | population_estimate = 4,154,257 | population_estimate_year = 2022 | FR_total_population_estimate_year = 3,865,243 | FR_total_population_estimate = 2020 | GDP_PPP = $5,895,765 | GDP_PPP_year = 2018 | HDI = 0.2 | HDI_year = 2012 | currency = [[Somali shilling]] | calling_code = +252 | cctld = [[.so]] | today = }} Ka dib markii la burburiyay 2005, dhulka waxaa dib loo yagleelay Noofambar 2009 isagoo xubin ka ah federaalka [[Soomaaliya]]. Cabdicasiis Laftagareen ayaa loo doortay madaxweynaha maamulkaas. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Maamulka Koonfur Bari ee Soomaaliya wuxuu leeyahay taariikh ku saleysan dadaallo siyaasadeed iyo rabitaanka shacabka ku nool gobollada Jubboyinka iyo Shabeellada Hoose. Muddo dheer, deegaanadan waxay ka tirsanaayeen maamullada Jubbaland iyo Koonfur Galbeed, balse bulshada deegaanka ayaa dareemayay baahi loo qabo maamul si gaar ah uga shaqeeya danaha iyo horumarka deegaannadaas. Cabashooyin la xiriiray matalaad la’aan, adeegyada bulshada oo liita, amniga, iyo saamiga siyaasadeed ayaa horseeday in waxgaradka, dhalinyarada, siyaasiyiinta, iyo qeybaha kala duwan ee bulshada ay yeeshaan kulamo wadatashi ah. Kulamadaasi waxay dhaliyeen go’aan ah in la dhiso maamul cusub oo lagu magacaabo Koonfur Bari Soomaaliya, si shacabka deegaanka ay u helaan maamul u dhow baahidooda iyo himilooyinkooda. Dhismaha maamulka cusub waxaa hormuud ka ahaa isimmo dhaqameedyo, aqoonyahanno, iyo bulshada rayidka ah oo ku baaqay midnimo iyo iskaashi. Ujeeddada ugu weyn waxay ahayd in la helo hannaan maamul oo xoojiya nabadda, dib u heshiisiinta, horumarinta dhaqaalaha, iyo adeegyada aas-aasiga ah. Taariikhda maamulka Koonfur Bari waxay maanta astaan u tahay dadaalka shacabka ee ku wajahan is maamulka, cadaalad, iyo horumar waara oo ay si wadajir ah u gaaraan. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Tixraacyo== [https://www.facebook.com/share/v/1BSELqtUib/ 14 Maajo 2026. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} 2m9wjbyb6ce5eq0tie1sc4pc1nqwr8c 297430 297429 2026-05-14T21:02:17Z ~2026-29132-49 45625 297430 wikitext text/x-wiki Dowlad Goboleedka '''Koonfur-Bari State''' ee Soomaaliya ([[Af Soomaali|Soomaali]]: - Koonfur Bari), waa maamul-goboleed ka tirsan [[Dawladda federaalka Soomaaliya|Dowladda Federaalka Soomaaliya.]] Waxaa aasaasay Rag ay kamidyihiim Cumareey Cali oo kasoo jeeda Beesha Biyamaal (Bimal) oo markii dambe loo doortay, hoggaamiyaha Koonfur Bari State 14kii Maajo 2026, Abdullahi Waceys oo ah beesha tagaaleen ee Gaadsan. Waa ismaamulkii udambeeyay ee la dhiso. Caasimadda rasmiga ah ee maamulka Koonfur-galbeed waa [[Baraawe|Marka]], oo ku taalla xeebta badda Soomaaliya, inkastoo maamulkaas lagu dhisay deegaanka Hoosqaboobe [[HOOS QABOOBE|Hoos-Qaboobe]] ==Taariikhda== ===Asalkii hore=== Maamulka Koonfur Bari ee Soomaaliya wuxuu leeyahay taariikh ku saleysan dadaallo siyaasadeed iyo rabitaanka shacabka ku nool gobollada Jubboyinka iyo Shabeellada Hoose. Muddo dheer, deegaanadan waxay ka tirsanaayeen maamullada Jubbaland iyo Koonfur Galbeed, balse bulshada deegaanka ayaa dareemayay baahi loo qabo maamul si gaar ah uga shaqeeya danaha iyo horumarka deegaannadaas. Cabashooyin la xiriiray matalaad la’aan, adeegyada bulshada oo liita, amniga, iyo saamiga siyaasadeed ayaa horseeday in waxgaradka, dhalinyarada, siyaasiyiinta, iyo qeybaha kala duwan ee bulshada ay yeeshaan kulamo wadatashi ah. Kulamadaasi waxay dhaliyeen go’aan ah in la dhiso maamul cusub oo lagu magacaabo Koonfur Bari Soomaaliya, si shacabka deegaanka ay u helaan maamul u dhow baahidooda iyo himilooyinkooda. Dhismaha maamulka cusub waxaa hormuud ka ahaa isimmo dhaqameedyo, aqoonyahanno, iyo bulshada rayidka ah oo ku baaqay midnimo iyo iskaashi. Ujeeddada ugu weyn waxay ahayd in la helo hannaan maamul oo xoojiya nabadda, dib u heshiisiinta, horumarinta dhaqaalaha, iyo adeegyada aas-aasiga ah. Taariikhda maamulka Koonfur Bari waxay maanta astaan u tahay dadaalka shacabka ee ku wajahan is maamulka, cadaalad, iyo horumar waara oo ay si wadajir ah u gaaraan. ==Qoondaynta== 14ii Maajo 2026, dadka deegaanka ee gobolada Jubooyinka iyo Shabeelada Hoose waxay soo gabagabeeyeen isku tashi maamul oo lagu dhisaayo hannaanka saddexda gobol ee loogu talagalay maamul-goboleedka cusub ee Koonfur-Bari ee Soomaaliya. ==Tixraacyo== [https://www.facebook.com/share/v/1BSELqtUib/ 14 Maajo 2026. Waxaa laga kaydiyay asalka 29 Luulyo 2013. La soo celiyay 4 Febraayo 2007.]http://fotw.us/flags/so-sws.html [http://www.afrol.com/News2002/som004_southwest.htm 2 March 2002. 4 February 2007.] [http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html#Southwest Dunidu. 13 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20131224111053/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-600-arrested-in-Baidoa-security-sweep_printer.shtml Garowe Online. 15 December 2013. Waxaa laga kaydiyay asalka 24 December 2013. 22 December 2013.] [https://web.archive.org/web/20140628071305/http://www.garoweonline.com/artman2/publish/Somalia_27/Somalia-Federal-Govt-to-recognize-three-region-state-following-lengthy-mediation_printer.shtml Garowe Online. 22 Juun 2014. Waxaa laga kaydiyay asalka 28 Juun 2014. 23 Juun 2014.] [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-pm-abdiweli-mentions-agreement-of-sw-administration-recognized-the-need-for-a-political-strategy-that-establishes-a-legitimate-governance/ |date=20150112042307 }} [http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ Raxanreeba. 24 Juun 2014. 24 Juun 2014.] {{Wayback|url=http://www.raxanreeb.com/2014/06/somalia-u-s-government-welcomes-baidoa-conference-three-region-state-agreement/ |date=20150112041806 }} qzcrv28iml5c4hyutkuyrtvsatvqkbh Abokor muuse 0 39797 297384 297258 2026-05-14T12:39:12Z ~2026-29125-01 45612 /* Clan tree */ 297384 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Dhible Ahmed *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible *********************Wa'eys Dhible *********************Samter Dhible *********************Egal Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid Dhimbil – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} guhkvf60kjfqzwx4101y1lq01bxq3oy 297385 297384 2026-05-14T12:46:33Z ~2026-29125-01 45612 /* Clan tree */ 297385 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid Dhimbil – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} 5zwdpaq1qto5arrzrw2nfktdzgzd6sj 297387 297385 2026-05-14T12:50:25Z ~2026-29125-01 45612 /* Clan tree */ 297387 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid Dhimbil – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} r3svb3dp7y6moiuozqzhkaninukced1 297388 297387 2026-05-14T12:52:57Z ~2026-29125-01 45612 /* Baranches and Subclans */ 297388 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid Dhimbil – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} bvjiyuhpajos93c2cvmy8counynish2 297389 297388 2026-05-14T12:54:22Z ~2026-29125-01 45612 /* Clan tree */ 297389 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid Dhimbil – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} 5x0pmp8xvnp6gzognoysd89hg4fziig 297397 297389 2026-05-14T19:42:16Z ~2026-27958-27 45557 /* Notable figures */ 297397 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} ih845g9g7vtkz6j8wxioa7tn77g6xk2 297404 297397 2026-05-14T20:29:45Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297404 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} 9ag4l28lu1221d248jsrhe0ot670e0e 297405 297404 2026-05-14T20:30:57Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297405 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Wais Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} kkpv3pgaeib8oc0s09vhpcfwwzxztq7 297407 297405 2026-05-14T20:36:50Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297407 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Wais Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} h95wczuw03qcu6e0g0frozfen0vmdav 297434 297407 2026-05-15T03:31:10Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297434 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Wais Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} q6dfvqusswssn9u1madyqgsh3282n0l 297435 297434 2026-05-15T03:32:22Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297435 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Wais Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Hussein Habane – Lieutenant Colonel of the Somaliland Coast Guard. * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} kj3dkogtdf6yf98clf1c3ham1usdd13 297437 297435 2026-05-15T04:10:11Z ~2026-27958-27 45557 /* Notable figures */ 297437 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Wais Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} lztsptapdbo646qv8t9olj1sg6sdsfx 297438 297437 2026-05-15T07:01:08Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297438 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Wais Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} fg1wvwi4bdx2qqb36yishb1pixc6fu6 297441 297438 2026-05-15T07:25:56Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297441 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== [[File:Ughaz Hassan.jpg|thumb|right|200px | Ughaz Hassan of the Abokor Musa clan.]] Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali *****************Boqorreh Ali ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Wais Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} myfhwp8vbhxxjmanzesad8eeovz4k4t 297443 297441 2026-05-15T11:54:30Z ~2026-27958-27 45557 /* Saltanate of Abokor Musa */ 297443 wikitext text/x-wiki {{Farac|{{flagcountry|Yemen}}|group=Abokor Musa <br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_Yemen.svg|45px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Eritrea}}|region3={{flagcountry|Yemen}} |region4={{Flagcountry|United Arab Emirates }}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}} '''Abokor Muuse''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor Musa'','' [[Carabi]]: أبوبكر موسى ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]]. == Overview == The Abokor Musa is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>Historical roots can also be traced to [[Eratareya|Eritrea]], reflecting old trade routes . ==Tariikhda == ===Nasabka === Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref> ===Xiliyadii Dhexe=== Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote> [[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]] Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref> [[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|240px|right|Aw Barkhadle – a historic place of oath and agreement, where the Abokor Muse clan played a leading role.]] <blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote> Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka. [[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]] Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref> <blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote> Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah. ===Baranches and Subclans=== Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan. Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'' (oo ,u kala baxa ''Cawlyahan'' iyo ''Hassan Aden''), ''Muuse Dhimbil'' Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha '''''Abdalleh Muuse''''' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.). ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]] ===Saltanate of Abokor Musa=== Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda. Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida. Doorkooda Ugaasnimadu waa astaan sharaf, caddaalad, iyo hoggaan bulsho. Taasi waxay sababtay in beesha Abokor Muuse lagu xasuusto dad hoggaamiya, nabad dhaliya, iyo dhaqanka ilaaliya, taasoo qayb weyn ka qaadatay dhismaha iyo ilaalinta nidaamka bulshada guud ahaan. ==Distribution== [[File:Hargeisa Somaliland.jpg|thumb|right|300px|A general view of Hargeisa, where the community is widely settled.]] Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road ([[Wadada Madaarka Egal)]]'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay. Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha. Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka. Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah. ==Clan tree== A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below: {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***'''Abokor''' (Saleiban) ****Salieban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Arralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman *************Mahamoud Wais *************Arralleh Wais *************Hussein wais *************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************'''Mohammed Dhimbil''' *************Mucawiye Mohamed *************Fatah Mohamed (Rer Fatah) *************Gulled (Wardon) Mohamed *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse (Rer Adawe) **************Aden Muuse (Rer Aden) ************'''Muuse Dhimbil''' *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Said Ali *****************Koshin Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali *****************Boqorreh Ali ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Mumin Ali *****************Naleye Ali ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour *****************Hersi Nour *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) *******************Gulled Eiye *******************Sharmake Eiye *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed ********************Samter Ahmed ********************Ziyad Ahmed ********************Mayle Ahmed ********************Elmi Ahmed ********************Warfa Ahmed ********************Geedi Ahmed ********************Amanle Ahmed ********************Food Ahmed ********************Wais Ahmed ********************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *********************Ismail Dhible *********************Barre Dhible ********************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) *********************Derie Gubadleh (Rer Dirie) *********************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh) *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ************'''Ahmed Dhimbil''' *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed **************Abdi Liban ***************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Mohammed Abdi (Addeh) ****************Sarar Mohamed ****************Ahmed(Beder)Mohamed **********'''Aden Abokor''' ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) ************Hassan Aden *************Ziyad Hassan *************Odawa Hasaan *************Warfa Hassan *************Ladon Hassan *************Abdalle Hassan **************Ali Abdalle **************Abdi Abdalle **************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ***************Egal Ahmed ***************Geedi Ahmed (Rer Gheedi) {{tree list/end}} ==Notable figures== * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. *Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership. * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Sh. Abdiraham Aden Eigeh * Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder. * Muuse Ismail Qalilnle – popular Somali singer *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Suldan Osman Baane –traditional leader * Said Dhimbil Nour – peot and politician * Omar Aidid – is a billionaire and Founder of Hargeisa Theatre Mall, the largest Market Mall Center .(in somaliland) * Hussein Ali Mahamado – is Activist And Founder of In Guuxa Foundation * Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist * Abdirahman Eid – is a professor and Politician * Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer. * Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician * Almis Omar Zakrie – Activist and Politician * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. *Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia *Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Tixraac== {{Reflist}} 648zxd1nhbfgewkjigy1ctlo5pu6jih Muuse celi 0 40750 297442 295666 2026-05-15T11:33:20Z ~2026-29370-33 45630 297442 wikitext text/x-wiki '''Muuse celi'''{{short description|Somali clan}}{{Infobox ethnic group|group=Muuse eli empire|native_name=Arap<br /> أرب|flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]] [[File:Flag_of_Somalia.svg|45px]]|image=|regions=[[Somalia]], [[Ethiopia]], [[Somaliland]],[[Djibouti]],|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Ethiopia}}|region3={{flagcountry|Djibouti}}|region4={{flagcountry|Somalia}}| region5= langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Sunni]],[[Islam]]|related-c= Maxamed celi , Subeer celi [[Isaaq]] groups <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->|native_name_lang=|related_groups=}} The '''Muuse''' or '''Barsuug''' ({{lang-so|Arab}}, {{lang-ar|أرب}}, Full Name: ''Muuse eli [[Arap]]Muḥammad] ibn ash-Shaykh Isḥāq ibn Aḥmad bin al-Ḥusayn al-Hāshimīy'' ) clan is a major Northern Somali clan of the wider [[Isaaq]] clan family.<ref name=":0">{{Cite book|last=Kirk|first=J. W. C.|url=https://books.google.com/books?id=yPVWJxtLG6IC|title=A Grammar of the Somali Language: With Examples in Prose and Verse, and an Account of the Yibir and Midgan Dialects|date=2010-10-31|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-01326-0|pages=141|language=en}}</ref> The Muuse eli predominantly live [[Bakool]] and in the [[Rabdhuure|Rab Dhuure]] [[Ceelbarde|El Barde]]) of [[Bakool]], with its capital [[Xudur|Hudur]] being an exclusively Muuse eli territory.<ref>{{Cite book|last=Renders, Marleen.|url=https://www.worldcat.org/oclc/775301944|title=Consider Somaliland : state-building with traditional leaders and institutions|date=2012|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-22254-0|location=Leiden|pages=xxi|oclc=775301944}}</ref> The territory of the clan extends to Ethiopia, in the area of Faafan, gursum, dhagahle.<ref>{{Cite book|last=Glawion|first=Tim|title=Somaliland's Search for Internal Recognition, SFB700 (C10 project) Research Brief 5|publisher=German Institute of Global and Area Studies|year=2016|location=Hamburg}}</ref> The Ligse(Daa'uud) cabdirahman Muuse eli Arab, a sub-clan of the Arap clan is based in [[Bakool]] [[Koonfur Galbeed|South West State of Somalia]] [[Rabdhuure|Rabdhure]] [[Ceelbarde|Elbarde]], [[Waajid]] They also live Faafan Gursum [[Soomaali Galbeed]] = == References == Muuse celi waa beel ka tirsan beelaha [[Arap]] sheikh isxaaq waana saldanadii 1aad ee isaaq waxa Saldanada muuse celi ee Arap waxay u talin jirtay saldanada beesha magaadle oo ah [[Garxajis]] [[Ayuub]] iyo [[Habar Awal]] oo ah bah shariifo lkn ay naasnuujisay magaadle sidaana ku noqday magaadle saldanada muuse celi waxay ka qayb qaadatay dagaalki axmed guray kula jiray xabashida iyo burtiqiiska waxayna ku hogaaminaysay magaadle oo ah 85% tirada dadka isaaq marka lagu daro beesha habarawal oo bah shariifo beeshu waxay gashay daagaalo badan waxana ka mida dagaalki lafaruug oo ay ku qabsadeen kana kiciyeen Darood garahaan ogaaden <ref name=":0" /> == History == Muuse celi oo loo yiqaano barsuug waxay ka mid ahaayeen qabaa’ilkii Soomaaliyeed ee ka dagaalamayey garabkii ciidamadii Imaam Axmad guray bin Ibraahim Al-Ghazi xilligii dagaalkii Xabashida iyo Cadal. Sida uu sheegay Antoine d’Abbadie, waxa uu xusay in Harar. Intii ay Masaarida qabsatay Harar, Muuse-Celi [Bursuuk] wuxuu iska caabiyay gumaystihii Masar, wuxuuna la galay dagaallo badan. Bursuuk oo aargoosi ka dhiganaya ayaa weerar ku qaaday ciidankii Masar ee dib u gurtay, Intii ay Masaarida ka soo gurteen Harar, waxay gubeen tuulooyin badan oo Muuse-celi ah. Aargoosi ahaan, Muuse-celi [barsuug] ayaa weerar ku qaaday ciidamadii Masar ee dib-u-gurashada lahaa, waxayna qaniimeysteen gawaari ay la socdeen qabiilka [[Habar Awal]]. [[Richard Francis Burton]] waxa uu Muuse celi [naanays -Bursuuk] ku tilmaamay mid ka mid ah “Soomaalida Buuralayda ah ” ee [[Arap]] ka soo jeeda. Inta lagu guda jiray: 1854kii, waxay dagaal kula jireen saddex qabiil: [[Geri koombe]], [[Jidwaaq]] iyo Gallas oo kamida qabilada oromada (maanta loo yaqaan Oromo). == Clan == {| class="wikitable" |This section needs additional citations for [[Wikipedia:Verifiability|verification]].  ''(April 2024)'' The Arap clan is divided into the following sub-clans:<sup>[''[[Wikipedia:Verifiability|verification needed]]'']</sup> * (Sheikh Ishaaq) ** Muhammad Arap *** Cismaan Arap *** Cabdall Arap *** Celi Arap * Celi Arap ** Muuse celi ** Mohamed celi ** Subeer celi ** Muuse celi **Abdirahman Muuse **Harti Abdirahman *** Hookase Harti *** Ligse Harti *** Sayeen Harti ** Hookase Harti *** Hayiile Hookase *** Axmed Hookase *** Cabdi Hookase *** Nuur Hookase *** Bare Hookase *** Cali Hookase (cali Waal) *** Gunto Hookase ***** Ligse Harti ****** reer kalafoow ****** reer adan ****** reer cali qajiin ****** reer gaboobe ****** reer isaaq ****** reer cali yare ***** Siyeen harti ***** Qoorgaab siyeen ***** kulule qoorgaab ***** xasan kulule ****** Cali xasan ****** Aboyo xasan ****** wajaale xasan ***adan kulule ***Bah sheekhaaleed ***reer ahmed ***reer cilmi ***reer biyo cantuug ***reer cumar ***reer maraar ***** Muslim qooqaaga ***** (ilmaadeer) ****** reer xuseen ****** dursuge ****** reer Ebdi ****** reer dhare ****** Reer suumed|} Muuse Eli, also known as Barsuug arap , is an Arab clan of the Isaaq clan, and it is a clan with a long history and lives in many regions of Somalia and Ethiopia. <ref name=":1"> Muuse Eli is the second rule of the [[Isaaq]] clan that ruled the Magadale clan . 85% of isaaq population and participated in Ahmed Guray's war with the Abasinya. </ref> Reference |} n51l5vxf9j3e0htaqdgzzl8xbj83gf3 Ciidagale 0 41696 297391 297373 2026-05-14T17:11:25Z ~2026-29125-01 45612 /* Notable figures */ 297391 wikitext text/x-wiki {{Farac | | group = Eidagale <br> عيدَ جلي | image= |region1={{flagcountry|Kenya}} |region2={{flagcountry|United States}} |region3={{flagcountry|Eritrea}} |region4={{flagcountry|Ethiopia}} |region5={{flagcountry|Somaliland}} | langs = [[Somali]] | rels = [[Islam]] | related-c = Other,clan. }} '''Ciidagale''' (English: Eidagale'','' Arabic: عيدَ جلي''',''' Full Name: Daoud-Eidagalle) Waa beel kamida beelwaynta Isaaq.Beeshu waxay degaan rasimaya gobolka Maroodi jeex Ee Somaliland iyo Dalka Ethiopia. ==Baahsanaanta== Eidagalle waa beel ka tirsan beelaha Isaaq. Waxay degaan tiro badan ku leeyihiin gobolka Maroodi Jeex ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa (dhinacyadeeda dhexe iyo koonfur-bari), iyo degmada Salaxley . Intaa waxaa dheer, Ciidagale waxay sidoo kale si weyn ugu baahsan yihiin dalka ee Itoobiya, gaar ahaan degmooyinka Daroor, Awaare, iyo Misraq Gashamo. Beesha Eedagaale waxay leedahay laamo hoose oo ay ka mid yihiin Mohamed Daoud (Guuyoobe), kuwaas oo degan degmada Oodweyne ee gobolka Togdheer. Sidoo kale, qayb ka mid ah beesha ayaa si taariikhi ah ugu nool waddanka Kenya, halkaas oo ay ka yihiin qayb muhiim ah oo si wayn looyaqaano loona ixtiraamo, laguna magaacabo Isahakia.<ref>Waal, Alexander De (1993). "Violent deeds live on: landmines in Somalia and Somaliland, p. 63"</ref><ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa. <nowiki>ISBN 9781315308173</nowiki>.</ref> ==Tariikhda (History)== ===Xiliyadii Dhexe (Medieval period) === Taariikh ahaan, beesha Ciidagale waxay ka mid ahayd beelihii ka qayb galay dagaalladii lagu qaaday boqortooyadii Xabashida waxayna hoos tagi jireen [https://so.m.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Cadal Saldanaddii Adal]. Waxay si gaar ah ugu xusan yihiin buugga ''Futuh al-Habash'' (Futuxul Xabash) oo lagu tilmaamay in beelahaasi yihiin ''Habar Magaadle''. Habar Magaadle waxaa laga soo saaray halyeeygii taariikhiga ahaa ee Axmed Gurey bin Xuseen, oo ahaa gacanta midig ee Axmed Ibraahim al-Ghazi.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref> <blockquote>Beesha Ciidagale—gaar ahaan beesha [[Abokor muuse|Abokor Muse]]—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo, taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha , gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada Herar. Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen Magalada zelia.</blockquote>jifo kale oo muhiim ah oo ka tirsana laanta Cabdiraxmaan Muuse, kaasoo ka qayb qaatay dagaladii Axmed Gurey , waxaa lagu nanaysaa Gashaanbuur oo ah Hussein Abokor Matan, oo ah geesiyadii ka qaybqaatay dagalkii iyo difaciiba Axmarada ee Axmed Gurey . Cilmibaare I. M. Lewis wuxuu xusay in jiray laba Axmed Gurey oo la isku khalday: <blockquote>Buuggu wuxuu tilmaamayaa laba Axmed oo loogu yeero ‘midig-la’. Mid waxaa lagu magacaabaa "Axmed Gurey Soomaali", oo loo aqoonsaday inuu yahay Axmed Gurey Xuseen, hogaamiye ka tirsanaa Habar Magaadle. Midka kalena waxaa loogu yeeraa “Iimaam Axmed”. Waxaa la rumeysan yahay in labadaas Axmed la isku khalday oo laga dhigay hal halyeey oo kali ah.<ref>Morin, Didier (2004). *Dictionnaire historique afar: 1288-1982*. KARTHALA Editions. ISBN 9782845864924.</ref></blockquote>[[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|right|315px|The shrine of Aw Barkhadle is a revered sacred site where generations of ''Isaaq clans'' — and including Eidagalle, who traditionally served as the custodians and leading authorities overseeing the shrine — have gathered to take solemn oaths, resolve disputes, and seek spiritual blessing beneath a holy relic believed to be connected to the Prophet of Allah.]] Qabriga Sheekh Aw Barkhadle oo u dhexeeya [[Berbera]] iyo [[Hargeysa]] wuxuu ahaa goob barakeysan oo beelaha ''Isaaq'' iyo Eidagalleh ay u adeegsadeen dhaarista, heshiisiinta iyo xallinta khilaafaadka. Beesha Ciidagale, oo ka mid ah hogaamiyeyaasha dhaqanka, ayaa door muhiim ah ka qaadatay maamulka goobtan barakeysan.Gaar ahaan, goobtan waxaa miisaan weyn ku lahaa Salaadiinta iyo Ugaasyada dhaqanka. Beelaha si gaar ah uga qayb qaatay ilaalinta sharafta iyo shaqada goobta barakeysan ee Aw Barkhadle waxaa ka mid ahayd beesha Ciidagale. Ciidagale waxay caan ku ahaayeen geesinimadooda dagaal iyo hibadooda suugaaneed, waxayna sidoo kale hayeen xilka qiimaha badan ee ah dhexdhexaadiyeyaal iyo ilaalinayaal dhaqanka xeerka Soomaalida. Odayaasha la qadariyo ee beesha ayaa inta badan guddoomin jiray dhaarista heshiisyada iyo xallinta muranada lagu qabto Aw Barkhadle, si loo ilaaliyo heshiisyada loona sugo nabadda iyo wada noolaanshaha bulshada <blockquote>Marka la kulmo arrin adag oo saameynaysa beelaha Isaaq iyo Eidagaleh, waxaa la keenaa waraaq si gaar ah loo ilaaliyo oo yaalla qabriga, kuna saxiixan yahay Bilaal, addoonkii Khaliifadii hore. Dhaaro cusub ayaa lagu kala qaadayaa. Sannadkii 1846, waxa la keenay Berbera oo ay wateen beesha Ciidagale, halkaas oo beelaha Aala Axmed iyo Aala Yuusuf ku dhaarteen inay nabad ku noolaadaan.<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref></blockquote>Eidagale waxay si dhaqameed u lahaayeen doorka hoggaaminta gudaha iyo nabadeynta khilaafaadka, iyagoo lagu yaqaan xigmadda iyo kartida suugaanta. Xeer-beegti iyo gabyaa caan ah ayaa kasoo jeeda, waxaana ay adeegsadaan xeer-Soomaaliyeed, dood furan iyo gabayo si ay u xalliyaan ismaandhaafka. Duqeyda beesha waxay inta badan ahaayeen garsoorayaal dhexdhexaad ah marka ay colaado ka dhex qarxaan beelaha walaalaha ah. Aw Barkhadle ayaa mar walba ahayd goobta ugu sarreysa ee dhaar iyo heshiis lagu sameeyo. Hoggaamiyeyaasha Eidagale ayaa door muhiim ah ka ciyaari jiray dhexdhexaadinta khilaafaadka u dhexeeya beelaha—iyagoo noqday kuwa isku xira kooxaha is haya oo nabad ka dhex abuura. Mid ka mid ah meelaha ugu barakeysan ee heshiisyada nabadeed lagu gaari jiray wuxuu ahaa quduuska Aw Barkhadle, oo ku yaalla inta u dhexeysa Berbera iyo Hargeysa. Halkaas ayaa lagu dhaaran jiray, iyadoo la isticmaalayo agab quduus ah, waxaana lagu xoojin jiray heshiisyo nabadeed oo waara—taasoo muujinaysa kaalinta ay Eidagale ku lahaayeen ilaalinta dhaqanka iyo sharciga.<blockquote>Xilliyada khatarta dibadda ah, sida soo galootiga gumaysiga ama dagaallada beelaha, Eidagale waxay si degdeg ah isu abaabuli jireen una midoobi jireen difaaca dhulkooda, iyagoo noqda ilaalayaasha deegaankooda. Dhaqankaas qotoda dheer ee hoggaaminta iyo dhexdhexaadinta waxaa si muuqata u matalayey halyeyaal sida Suldaan Cabdillaahi Dheria, kaasoo saameyn weyn ku lahaa dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad—wuxuuna astaan u ahaa sii socoshada awoodda Eidagale ee xagga maamulka dhaqanka iyo dhexdhexaadinta beelaha.</blockquote> Dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad, Suldaan Cabdillaahi Dheria wuxuu ka soo dhex baxay isagoo noqday mid ka mid ah madax-dhaqameedyadii ugu magaca dheeraa beesha Isaaq, gaar ahaan beesha Eidagale. Waxaa si weyn loogu xusuustaa xikmaddiisa iyo kartidiisa dhexdhexaadin, wuxuuna door muhiim ah ka qaatay xallinta khilaafaadka, ilaalinta xeerka Soomaalida, iyo maareynta xiriirka lala lahaa gumaystihii Ingiriiska. Hoggaamintiisu waxay xoojisay nidaamka dhaqameed xilli ay jireen isbeddello siyaasadeed oo waaweyn. Maanta, dhaxalkiisii hoggaamineed si weyn ayaa looga xurmeynayaa guud ahaan Somaliland. [[File:Sultan Deria's Domain.jpg|thumb|An 1894 Italian map showing the domain of Sultan Deria in the Horn of Africa, illustrating the geographic extent of his influence during the colonial period.]] Eidagale waxay caan ku ahaayeen xirfaddooda fardo-fuulka, waxaana weeraradoodii xoogga badnaa ay gaadhi jireen laga bilaabo xeebta ilaa gudaha dalka. Sida uu sheegay Carlos Swayne, oo dhex maray Somaliland dhammaadkii qarnigii 19aad, Eidagale waxay ka mid ahaayeen beelaha ugu jecel weerarada: <blockquote>“Beelaha ku dhow xeebta waqooyi ee ugu jecel weerarada waxay u muuqdaan inay yihiin Habr Awal, Eidagale, iyo Habr Gerhajis.”<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 40.</ref></blockquote> Ciidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago xirfaddooda fardo-fuulka, Eidagale sidoo kale waxay caan ku yihiin fasahaaddooda suugaanta dhaqanka Soomaalida, gaar ahaan gabayga. Waxay soo saareen gabayaaal caan ah sida Xasan Tarabi iyo Elmi Boodhari. Taariikh ahaan, Eidagale waxaa beelaha kale ee Soomaaliyeed u aqoonsanaayeen khubaro suugaanta gabayga:<ref>Diriye, p. 75.</ref> <blockquote> “Beelaha Soomaaliyeed dhexdeeda, Eidagale waxaa lagu yaqaan khubarnimada tirinta gabayada. Hal gabyaa oo ka tirsan Eidagale laga yaabee inuusan ka heer sarreyn gabyaa wanaagsan oo beel kale ah, laakiin Eidagale waxay u muuqdaan inay gabyaaal badan ka jiraan marka loo eego beelaha kale. ‘Haddii aad halkaan keento boqol nin oo Eidagale ah,’ ayuu ii sheegay Hersi Jaamac, ‘oo aad waydiiso kee gabaygiisa tirin kara, sagaashan iyo shan baa tirin kara. Inta kale weli way baranayaan.’”<ref>Laurance, Margaret. A tree for poverty: Somali poetry and prose. McMaster University Library Press. p. 27.</ref></blockquote> [[File:HargeisaCloseup1885.png|thumb|250px|Close-up of an 1885 Royal Geographical Society map, showing Hargeisa (Harrer-es-Sagheer) as well as the Eidagale subtribe (Eed-a-galleh) residing within and around the town. The Naasa Hablood hills (Nas Hubla) can also be seen in the map.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref>]] Qarnigyo badan, beesha Eidagale waxay door muhiim ah ku lahayd ganacsigii geela ee fog ee Soomaaliyeed. Ganacsatada Eidagale waxay ka soo heli jireen agabyo kala duwan gobolka Soomaalida ee dhulka hadda loo yaqaan Itoobiya, sida xoolaha, malmalka (acacia gum), muxurta (myrrh), iyo subagga, kuwaas oo markii dambe loo dhoofin jiray Koonfurta Carabta. Ganacsatada karavaanka ee Eidagale waxay aasaaseen xarumo ganacsi oo muhiim ah gudaha dalka, kuwaas oo ay ka mid tahay magaalada casriga ah ee Hargeysa, taasoo la aasaasay qarnigii 19aad, kana ahayd meel isgoys ah oo u dhexeysa Berbera iyo gudaha Soomaalida.Hargeysa waxaa asal ahaan loo aasaasay bartamaha qarnigii 19aad si ay u noqoto xarun karavaan oo xiriirisa Berbera iyo gudaha.<ref>{{cite book|title=Journal of African Languages|date=1963|publisher=University of Michigan Press|pages=27|language=english}}</ref><ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 96.</ref> Qayb dhownaata oo laga qaaday khariidaddii 1885 ee ay daabacday Royal Geographical Society ayaa si cad u muujinaysa joogitaanka dhuleed ee beesha Eidagale. Khariidaddu waxay calaamadaynaysaa magaalada Hargeysa (oo ku qoran ''Harrer-es-Sagheer''), iyadoo beesha Eidagale loogu yeedhay ''Eed-a-galleh'' kuna muujisan inay deggan yihiin gudaha iyo nawaaxiga deegaankaas. Buuraleyda Naasa Hablood, oo khariidadda lagu qoray ''Nas Hubla'', sidoo kale waa lagu sawiray, taasoo xoojinaysa isku xirka juqraafiyeed iyo dhaqan ee beesha Eidagale ee gobolkaasi.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref> <blockquote>Beesha Eidagale waxaa si weyn loogu yaqaannaa xirfaddooda suugaanta, gaar ahaan gabayga, kaas oo kaalin weyn ku leh aqoonsigooda iyo dhaqankooda. Waxaa lagu tiriyaa dad xigmadda iyo hadal-fasahaadda ku caan baxay, iyagoo gabayga u adeegsada sidii ay u xafidi lahaayeen taariikhda, u gudbin lahaayeen qiimaha bulsheed, una xallin lahaayeen khilaafaadka. Waxaa hadal caan ah oo laga dhex maqlo odhanaya: "Nin aan gabayn karin weli ma dhalan." Tani waxay muujinaysaa sida gabaygu uga yahay laf-dhabar aqoonta iyo wada-noolaanshaha bulshada Eidagale.</blockquote> Eidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago hidda-sugaaneedkooda, beesha Eidagale waxay sidoo kale caan ku yihiin xirfadda xoolo-dhaqatada, gaar ahaan dhaqashada geela, oo ah tiirka ugu weyn ee dhaqaalahooda iyo noloshooda reer guuraanimada. Geelu wuxuu leeyahay qiimo weyn, wuxuuna astaan u yahay hanti, sharaf, iyo adkaysi. Khibraddooda dheer ee ku saabsan dhaqashada iyo daryeelka geela waxay ka tarjumaysaa aqoon jiilal badan soo jirtay, taasoo ka dhigaysa dad si heer sare ah u yaqaan sida loo ilaaliyo loona kobciyo xoolaha. Isku dhafka suugaantooda afka ah iyo xirfaddooda xoolo-dhaqatada ayaa ah labada tiir ee ugu waaweyn ee dhaxalka dhaqameed ee beesha Eidagale—waa hiddo soo jireen ah oo qoto dheer leh, taasoo weli si xooggan u qeexaysa aqoonsigooda jiilba jiil. An image illustrating 19th-century trade: Beesha Eidagale waxay si weyn ugaga qayb qaadatay ganacsiga guud ee geela iyo agabka dabiiciga ah ee gobolka. Karavaannadii ka yimid gudaha gudaha ayaa halkan ku degi jiray, iyagoo ka ganacsan jiray muxur, malmal, subag iyo xoolo, taasoo Berbera ka dhigtay xarun ganacsi oo istiraatiiji ah oo u xiriiriya gudaha iyo suuqyada caalamiga ah. <blockquote>Soomaalida beesha Eidagale ayaa ka yimaada Ogaadeen iyagoo wata baallo, muxur, malmal, ari, lo’, iyo subag; beddelkeedna waxay ka qaataan dhar jumlo ah. Xilligiiba afar jeer ayay safarradan samaynayaan. Ma joogaan wax ka badan hal bil, intay joogaanna waxay la deggan yihiin reerahooda, cunadoodana waxay ku cunaan makhbaza, ama goobaha cuntada lagu wada cuno.<ref>Hunter, Frederick (1877). An Account of the British Settlement of Aden in Arabia*. Cengage Gale. p. 41.</ref></blockquote> ==Saltanate == Saldanadda Ciidagale waxay ka mid ahayd nidaamyadii ugu faca weynaa ee dhaqanka iyo hoggaanka bulshada ee ka jiray beesha Eidagele. Ciidagale, oo ka mid ah jilibyada waaweyn ee beesha, waxay lahayd hoggaan u gaar ah oo ku dhisnaa xeer, garsoor, iyo midnimo bulsho, kuwaas oo muddo qarniyo ah hagayay bulshada.Nidaamka Saldanaddu wuxuu ku shaqayn jiray hab-dhaqan Soomaaliyeed oo salka ku haya odaynimo, garaad, iyo wada-tashi. Suldaanada iyo ugaasyadu waxay ahaayeen dad lagu yaqaan caqli, hal-adayg, iyo karti hoggaamineed, kana shaqeeya ilaalinta nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo u doodista xuquuqda beesha. Saldanadda fawaynta ahayd ee qarniyo badan talinta soo haysay, ayaa asalkeedu dib ugu laabtaa qarnigii 17-aad, xilligii uu aasaasay ''Suldaan Guleed Cabdi Ciise'' — oo ahaa suldaanka guud ee beesha. Muddo dheer ayay saldanaddani ahayd tiir dhexe oo hoggaan, xeer iyo xasillooni u horseeda bulshada, waxaana magaceedu ku dhex lahaa sharaf, maamuus iyo miisaan dhaqan oo aan weli libdhin. Sidoo kale, hogaanka Abokor Muuse—oo ka tirsan faracyada waaweyn ee beesha Ciidagale—waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku ladhan hoggaamin, halgan bulsho iyo ilaalinta dhaqanka. Qarnigii 15-aad iyo 16-aad, qaybo badan oo ka mid ah geedka qabiilka ayaa loo xusaa boqorro iyo ''ugaasyo'' ka soo jeeda Reerah iyo Qabiilada beesha Abokor Muuse, ku waas oo door muuqda ku lahaa difaaca bulshada, hagidda dhaqanka iyo ilaalinta nidaamka beesha. ==Clan tree== A summarized family tree of the Eidagalle Clan is presented below.<ref name="survey 147">Hunt, John A. (1951). A general survey of the Somaliland Protectorate 1944-1950. Wayback Machine (archived 2 February 2022). p. 147.</ref> *Daoud(Eidagalle) **[[Maxamed Daoud|Mohamed Daoud]] ***Egal Mohamed (Rer Cigal) ***Ali Mohamed (Rer Afwayne) ***Urkurag Mohamed ****Ali Urkurag *****Fiqi Sa'ad Ali *****Mahamoud Ali *****Ahmed Ali *****Ismail Ali ******Ali Ismail *******Osman Ali *******Jama Ali *******Geedi Ali (Rer Aw) *******Yonis Ali *******Ileiye Ali *******Hagga Ali *******Nuh Ali ********Ali Nuh *******Aden Ali ********Guled Aden ********Ali Aden *******Roble Ali ********Hassan Roble *********Jibril Hassan **********Aden Jibril **********Mohamed Jibril *********Deria Hassan **********Mohamed Deria **********Hussein Deria ********Ali Roble *********Warfa Ali *********Farah Ali **********Hassan Farah *********Abdalle Ali *******Abdalle Ali ********Geedi Abdalle (Rer Geedi) ********Mohamed Abdalle (Rer Mohamed) **Abokor Daoud ***Bilaal Abokor ****Mohamed Bilal *****Egal Mohamed *****Hassan Mohamed *****Farah Mohamed *****Yusuf Mohamed *****Abdi Mohamed ******Geedi Abdi ******Aden Abdi ******Hassan Abdi *****Abdalle Mohamed ******Samter Abdalle ******Abane Abdalle ******Hasan Abdalle ***Isse Abokor ****Dualeh Isse *****Musa Dualeh *****Mohamed Dualeh *****Deria Duleh *****Samter Duleh ****Hassan Isse *****Afi Hassan *****Hujale Hassan *****Abar Hassan *****Yusuf Hassan *****Shire Hassan *****Barre Hassan **Muuse Daoud ***Abokor Muuse ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman fatah *************Gled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ***************Ali kalil ****************Said Ali ****************Koshin Ali ****************Boqorreh Ali *****************Abar Boqorre ******************Deria Abar *******************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************Khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Jama Hussien *****************Nour Hussein *****************Farah Hussien *****************Wa'ays Hussein *****************Hersi Hussien ******************Muhumad Hersi ******************Abdi Hersi ******************Ali Hersi ******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed ********************Ismail Dhible ********************Egal Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarer) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali ***Abdirahman Muuse ****Yonis Abdiraham *****Aden Yonis *****Ismail Yonis *****Ugadh Yonis *****Mohamed Yonis ****Abdalle Abdirahman *****Mohamed Abdalle (Bah Daylo) ******Gadid Mohamed ******Abdalle Mohamed ******Loge Mohamed ****Ibrahim Abdalle *****Kulul Ibrahim (Rer kul) *****Abdi Ibrahim (Abdi Dheeri) ******Burale Abdi ******Qabile Abdi ******Hildiid Abdi ******Aden Abdi ******Robe Abdi ******Hersi Abdi ******Geedi Abdi *****Abokor Ibrahim ******Idileh Abokor (Rer Iidleh) *******Farah Iidle *******Ismail Iidle *******Bare Iidle ******Hussein Abokor Matan (Gashaabuur) *******Roble Matan *******Yonis Matan *******Hamud Matan *******Aden Matan *******Damal Aden ********Gabdon Dhamal (Rer Gabdoon) ********Hode Dhamal (Dhamal YarYar) ********Deria Dhamal (Dhamal YarYar) ********Boon Dhamal (Dhamal yaryar) ********Barre Dhamal ( Dhamal yar yar) ********Gabib Dhamal (Dhamal YarYar) ********Fatah Dhamal (Dhamal YarYar) ********Essa Dhamal *********Aden Isse *********Warfa Isse *********Guled Isse *********Liban Isse (Rer Liibaan) *********Hassan Isse (Rer Hassan Isse) *********Abdi Isse **********Mohamed Abdi **********Farah Abdi **********Eiye Abdi **********Warsame Abdi **********Sugulle Abdi **********Aninanshe Abdi **********Amare Abdi **********Ileiye Afwayne Abdi **********Dualeh (Samter) Abdi **********Habarwa Abdi **********Yusuf Abdi **********Warafa Abdi **********Hussein Abdi **********Wais Abdi **********Rage Abdi **********Abdalle Abdi **********Aden Abdi ( Rer Aden) **********Abdi Bari (Abdi Bari) **********Guled Abdi (Rer Guleed) ==Notable figures== * Abdillahi Deria – Prominent anti-colonial fighter * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – was a prominent Somali Scholar, vocalist, poet, and military leader. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship. * Hassan Guure Jamac * Abdikarim Mohamed Eid * Abwaan Dheeg * Idiris Haji Cisman Gurey * Siyasi Ali Mohamed Ibrahim (Ali Sanyare) * Hussein M. Adam|Hussein Mohammed Adam (Tanzania) – foremost Somali intellectual and scholar who founded the Somali Studies International Association (SSIA) * Abwan Qawdhan Dualeh * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Hajji Abdi Hussein Yusuf (Abdi Warabe)– Respected Somali elder and Guurti member, known for his wisdom and role in peacebuilding and traditional leadership. * Khadra Dahir Cige – popular Somali singer * Suldaan Sakariye Suldan Mohamed S.C/laahi (Galaal) *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed , a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Jama Mohamed Ghalib – served as speaker of the Somali Parliament during the Somali Republic's early civilian administration, between 1960 and 1964 * Mahamed Abdiqadir – 8th grand sultan of the Isaaq * Ismail Mahmud Hurre – former foreign minister of the Transitional Federal Government of Somalia, between 2000-2002 and 2006–2007 * Hussein Ali Mahamado – Activist And Founder Ina-Guuxa Foundation * Jama Asker –Activist And Politician * Abwan Ali Mooge Geedi Egal * Abdishakur Dayib – Prominent Journalist * Sucad Ibrahim Abdi – Politician and Activist * Fadumo faysal Ali – The founder and CEO of Hoiwa Oy * Daud Mahamed – the ninth and current grand sultan of the Isaaq Sultanate. * Abdi Bidhaan Dahir – Journalist * Abwan Muse Ali Farur * Bihi Egeh –Minister of Finance of Somalia * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. * Abwan Coloaad Qorane – Poet and Member of Federal Parliament of Somalia * Mahid Guled - Former prime minister of Somalia * Hussein Arab Isse – former deputy prime minister and minister of defence of Somalia, between 2011 and 2012 * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Sidoo kale fiiri== * [[Dir]] ==References== 5vnk81w2nqf5nyd82441w1n8d4w1ion 297396 297391 2026-05-14T19:20:07Z ~2026-27958-27 45557 /* Baahsanaanta */ 297396 wikitext text/x-wiki {{Farac | | group = Eidagale <br> عيدَ جلي | image= |region1={{flagcountry|Kenya}} |region2={{flagcountry|United States}} |region3={{flagcountry|Eritrea}} |region4={{flagcountry|Ethiopia}} |region5={{flagcountry|Somaliland}} | langs = [[Somali]] | rels = [[Islam]] | related-c = Other,clan. }} '''Ciidagale''' (English: Eidagale'','' Arabic: عيدَ جلي''',''' Full Name: Daoud-Eidagalle) Waa beel kamida beelwaynta Isaaq.Beeshu waxay degaan rasimaya gobolka Maroodi jeex Ee Somaliland iyo Dalka Ethiopia. ==Baahsanaanta== Eidagalle waa beel ka tirsan beelaha Isaaq. Waxay degaan tiro badan ku leeyihiin gobolka Maroodi Jeex ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa (dhinacyadeeda dhexe iyo koonfur-bari), iyo degmada Salaxley . Intaa waxaa dheer, Ciidagale waxay sidoo kale si weyn ugu baahsan yihiin dalka ee Itoobiya, gaar ahaan degmooyinka Daroor,iyo Awaare. Beesha Eedagaale waxay leedahay laamo hoose oo ay ka mid yihiin Mohamed Daoud (Guuyoobe), kuwaas oo degan degmada Oodweyne ee gobolka Togdheer. Sidoo kale, qayb ka mid ah beesha ayaa si taariikhi ah ugu nool waddanka Kenya, halkaas oo ay ka yihiin qayb muhiim ah oo si wayn looyaqaano loona ixtiraamo, laguna magaacabo Isahakia.<ref>Waal, Alexander De (1993). "Violent deeds live on: landmines in Somalia and Somaliland, p. 63"</ref><ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa. <nowiki>ISBN 9781315308173</nowiki>.</ref> ==Tariikhda (History)== ===Xiliyadii Dhexe (Medieval period) === Taariikh ahaan, beesha Ciidagale waxay ka mid ahayd beelihii ka qayb galay dagaalladii lagu qaaday boqortooyadii Xabashida waxayna hoos tagi jireen [https://so.m.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Cadal Saldanaddii Adal]. Waxay si gaar ah ugu xusan yihiin buugga ''Futuh al-Habash'' (Futuxul Xabash) oo lagu tilmaamay in beelahaasi yihiin ''Habar Magaadle''. Habar Magaadle waxaa laga soo saaray halyeeygii taariikhiga ahaa ee Axmed Gurey bin Xuseen, oo ahaa gacanta midig ee Axmed Ibraahim al-Ghazi.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref> <blockquote>Beesha Ciidagale—gaar ahaan beesha [[Abokor muuse|Abokor Muse]]—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo, taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha , gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada Herar. Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen Magalada zelia.</blockquote>jifo kale oo muhiim ah oo ka tirsana laanta Cabdiraxmaan Muuse, kaasoo ka qayb qaatay dagaladii Axmed Gurey , waxaa lagu nanaysaa Gashaanbuur oo ah Hussein Abokor Matan, oo ah geesiyadii ka qaybqaatay dagalkii iyo difaciiba Axmarada ee Axmed Gurey . Cilmibaare I. M. Lewis wuxuu xusay in jiray laba Axmed Gurey oo la isku khalday: <blockquote>Buuggu wuxuu tilmaamayaa laba Axmed oo loogu yeero ‘midig-la’. Mid waxaa lagu magacaabaa "Axmed Gurey Soomaali", oo loo aqoonsaday inuu yahay Axmed Gurey Xuseen, hogaamiye ka tirsanaa Habar Magaadle. Midka kalena waxaa loogu yeeraa “Iimaam Axmed”. Waxaa la rumeysan yahay in labadaas Axmed la isku khalday oo laga dhigay hal halyeey oo kali ah.<ref>Morin, Didier (2004). *Dictionnaire historique afar: 1288-1982*. KARTHALA Editions. ISBN 9782845864924.</ref></blockquote>[[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|right|315px|The shrine of Aw Barkhadle is a revered sacred site where generations of ''Isaaq clans'' — and including Eidagalle, who traditionally served as the custodians and leading authorities overseeing the shrine — have gathered to take solemn oaths, resolve disputes, and seek spiritual blessing beneath a holy relic believed to be connected to the Prophet of Allah.]] Qabriga Sheekh Aw Barkhadle oo u dhexeeya [[Berbera]] iyo [[Hargeysa]] wuxuu ahaa goob barakeysan oo beelaha ''Isaaq'' iyo Eidagalleh ay u adeegsadeen dhaarista, heshiisiinta iyo xallinta khilaafaadka. Beesha Ciidagale, oo ka mid ah hogaamiyeyaasha dhaqanka, ayaa door muhiim ah ka qaadatay maamulka goobtan barakeysan.Gaar ahaan, goobtan waxaa miisaan weyn ku lahaa Salaadiinta iyo Ugaasyada dhaqanka. Beelaha si gaar ah uga qayb qaatay ilaalinta sharafta iyo shaqada goobta barakeysan ee Aw Barkhadle waxaa ka mid ahayd beesha Ciidagale. Ciidagale waxay caan ku ahaayeen geesinimadooda dagaal iyo hibadooda suugaaneed, waxayna sidoo kale hayeen xilka qiimaha badan ee ah dhexdhexaadiyeyaal iyo ilaalinayaal dhaqanka xeerka Soomaalida. Odayaasha la qadariyo ee beesha ayaa inta badan guddoomin jiray dhaarista heshiisyada iyo xallinta muranada lagu qabto Aw Barkhadle, si loo ilaaliyo heshiisyada loona sugo nabadda iyo wada noolaanshaha bulshada <blockquote>Marka la kulmo arrin adag oo saameynaysa beelaha Isaaq iyo Eidagaleh, waxaa la keenaa waraaq si gaar ah loo ilaaliyo oo yaalla qabriga, kuna saxiixan yahay Bilaal, addoonkii Khaliifadii hore. Dhaaro cusub ayaa lagu kala qaadayaa. Sannadkii 1846, waxa la keenay Berbera oo ay wateen beesha Ciidagale, halkaas oo beelaha Aala Axmed iyo Aala Yuusuf ku dhaarteen inay nabad ku noolaadaan.<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref></blockquote>Eidagale waxay si dhaqameed u lahaayeen doorka hoggaaminta gudaha iyo nabadeynta khilaafaadka, iyagoo lagu yaqaan xigmadda iyo kartida suugaanta. Xeer-beegti iyo gabyaa caan ah ayaa kasoo jeeda, waxaana ay adeegsadaan xeer-Soomaaliyeed, dood furan iyo gabayo si ay u xalliyaan ismaandhaafka. Duqeyda beesha waxay inta badan ahaayeen garsoorayaal dhexdhexaad ah marka ay colaado ka dhex qarxaan beelaha walaalaha ah. Aw Barkhadle ayaa mar walba ahayd goobta ugu sarreysa ee dhaar iyo heshiis lagu sameeyo. Hoggaamiyeyaasha Eidagale ayaa door muhiim ah ka ciyaari jiray dhexdhexaadinta khilaafaadka u dhexeeya beelaha—iyagoo noqday kuwa isku xira kooxaha is haya oo nabad ka dhex abuura. Mid ka mid ah meelaha ugu barakeysan ee heshiisyada nabadeed lagu gaari jiray wuxuu ahaa quduuska Aw Barkhadle, oo ku yaalla inta u dhexeysa Berbera iyo Hargeysa. Halkaas ayaa lagu dhaaran jiray, iyadoo la isticmaalayo agab quduus ah, waxaana lagu xoojin jiray heshiisyo nabadeed oo waara—taasoo muujinaysa kaalinta ay Eidagale ku lahaayeen ilaalinta dhaqanka iyo sharciga.<blockquote>Xilliyada khatarta dibadda ah, sida soo galootiga gumaysiga ama dagaallada beelaha, Eidagale waxay si degdeg ah isu abaabuli jireen una midoobi jireen difaaca dhulkooda, iyagoo noqda ilaalayaasha deegaankooda. Dhaqankaas qotoda dheer ee hoggaaminta iyo dhexdhexaadinta waxaa si muuqata u matalayey halyeyaal sida Suldaan Cabdillaahi Dheria, kaasoo saameyn weyn ku lahaa dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad—wuxuuna astaan u ahaa sii socoshada awoodda Eidagale ee xagga maamulka dhaqanka iyo dhexdhexaadinta beelaha.</blockquote> Dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad, Suldaan Cabdillaahi Dheria wuxuu ka soo dhex baxay isagoo noqday mid ka mid ah madax-dhaqameedyadii ugu magaca dheeraa beesha Isaaq, gaar ahaan beesha Eidagale. Waxaa si weyn loogu xusuustaa xikmaddiisa iyo kartidiisa dhexdhexaadin, wuxuuna door muhiim ah ka qaatay xallinta khilaafaadka, ilaalinta xeerka Soomaalida, iyo maareynta xiriirka lala lahaa gumaystihii Ingiriiska. Hoggaamintiisu waxay xoojisay nidaamka dhaqameed xilli ay jireen isbeddello siyaasadeed oo waaweyn. Maanta, dhaxalkiisii hoggaamineed si weyn ayaa looga xurmeynayaa guud ahaan Somaliland. [[File:Sultan Deria's Domain.jpg|thumb|An 1894 Italian map showing the domain of Sultan Deria in the Horn of Africa, illustrating the geographic extent of his influence during the colonial period.]] Eidagale waxay caan ku ahaayeen xirfaddooda fardo-fuulka, waxaana weeraradoodii xoogga badnaa ay gaadhi jireen laga bilaabo xeebta ilaa gudaha dalka. Sida uu sheegay Carlos Swayne, oo dhex maray Somaliland dhammaadkii qarnigii 19aad, Eidagale waxay ka mid ahaayeen beelaha ugu jecel weerarada: <blockquote>“Beelaha ku dhow xeebta waqooyi ee ugu jecel weerarada waxay u muuqdaan inay yihiin Habr Awal, Eidagale, iyo Habr Gerhajis.”<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 40.</ref></blockquote> Ciidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago xirfaddooda fardo-fuulka, Eidagale sidoo kale waxay caan ku yihiin fasahaaddooda suugaanta dhaqanka Soomaalida, gaar ahaan gabayga. Waxay soo saareen gabayaaal caan ah sida Xasan Tarabi iyo Elmi Boodhari. Taariikh ahaan, Eidagale waxaa beelaha kale ee Soomaaliyeed u aqoonsanaayeen khubaro suugaanta gabayga:<ref>Diriye, p. 75.</ref> <blockquote> “Beelaha Soomaaliyeed dhexdeeda, Eidagale waxaa lagu yaqaan khubarnimada tirinta gabayada. Hal gabyaa oo ka tirsan Eidagale laga yaabee inuusan ka heer sarreyn gabyaa wanaagsan oo beel kale ah, laakiin Eidagale waxay u muuqdaan inay gabyaaal badan ka jiraan marka loo eego beelaha kale. ‘Haddii aad halkaan keento boqol nin oo Eidagale ah,’ ayuu ii sheegay Hersi Jaamac, ‘oo aad waydiiso kee gabaygiisa tirin kara, sagaashan iyo shan baa tirin kara. Inta kale weli way baranayaan.’”<ref>Laurance, Margaret. A tree for poverty: Somali poetry and prose. McMaster University Library Press. p. 27.</ref></blockquote> [[File:HargeisaCloseup1885.png|thumb|250px|Close-up of an 1885 Royal Geographical Society map, showing Hargeisa (Harrer-es-Sagheer) as well as the Eidagale subtribe (Eed-a-galleh) residing within and around the town. The Naasa Hablood hills (Nas Hubla) can also be seen in the map.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref>]] Qarnigyo badan, beesha Eidagale waxay door muhiim ah ku lahayd ganacsigii geela ee fog ee Soomaaliyeed. Ganacsatada Eidagale waxay ka soo heli jireen agabyo kala duwan gobolka Soomaalida ee dhulka hadda loo yaqaan Itoobiya, sida xoolaha, malmalka (acacia gum), muxurta (myrrh), iyo subagga, kuwaas oo markii dambe loo dhoofin jiray Koonfurta Carabta. Ganacsatada karavaanka ee Eidagale waxay aasaaseen xarumo ganacsi oo muhiim ah gudaha dalka, kuwaas oo ay ka mid tahay magaalada casriga ah ee Hargeysa, taasoo la aasaasay qarnigii 19aad, kana ahayd meel isgoys ah oo u dhexeysa Berbera iyo gudaha Soomaalida.Hargeysa waxaa asal ahaan loo aasaasay bartamaha qarnigii 19aad si ay u noqoto xarun karavaan oo xiriirisa Berbera iyo gudaha.<ref>{{cite book|title=Journal of African Languages|date=1963|publisher=University of Michigan Press|pages=27|language=english}}</ref><ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 96.</ref> Qayb dhownaata oo laga qaaday khariidaddii 1885 ee ay daabacday Royal Geographical Society ayaa si cad u muujinaysa joogitaanka dhuleed ee beesha Eidagale. Khariidaddu waxay calaamadaynaysaa magaalada Hargeysa (oo ku qoran ''Harrer-es-Sagheer''), iyadoo beesha Eidagale loogu yeedhay ''Eed-a-galleh'' kuna muujisan inay deggan yihiin gudaha iyo nawaaxiga deegaankaas. Buuraleyda Naasa Hablood, oo khariidadda lagu qoray ''Nas Hubla'', sidoo kale waa lagu sawiray, taasoo xoojinaysa isku xirka juqraafiyeed iyo dhaqan ee beesha Eidagale ee gobolkaasi.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref> <blockquote>Beesha Eidagale waxaa si weyn loogu yaqaannaa xirfaddooda suugaanta, gaar ahaan gabayga, kaas oo kaalin weyn ku leh aqoonsigooda iyo dhaqankooda. Waxaa lagu tiriyaa dad xigmadda iyo hadal-fasahaadda ku caan baxay, iyagoo gabayga u adeegsada sidii ay u xafidi lahaayeen taariikhda, u gudbin lahaayeen qiimaha bulsheed, una xallin lahaayeen khilaafaadka. Waxaa hadal caan ah oo laga dhex maqlo odhanaya: "Nin aan gabayn karin weli ma dhalan." Tani waxay muujinaysaa sida gabaygu uga yahay laf-dhabar aqoonta iyo wada-noolaanshaha bulshada Eidagale.</blockquote> Eidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago hidda-sugaaneedkooda, beesha Eidagale waxay sidoo kale caan ku yihiin xirfadda xoolo-dhaqatada, gaar ahaan dhaqashada geela, oo ah tiirka ugu weyn ee dhaqaalahooda iyo noloshooda reer guuraanimada. Geelu wuxuu leeyahay qiimo weyn, wuxuuna astaan u yahay hanti, sharaf, iyo adkaysi. Khibraddooda dheer ee ku saabsan dhaqashada iyo daryeelka geela waxay ka tarjumaysaa aqoon jiilal badan soo jirtay, taasoo ka dhigaysa dad si heer sare ah u yaqaan sida loo ilaaliyo loona kobciyo xoolaha. Isku dhafka suugaantooda afka ah iyo xirfaddooda xoolo-dhaqatada ayaa ah labada tiir ee ugu waaweyn ee dhaxalka dhaqameed ee beesha Eidagale—waa hiddo soo jireen ah oo qoto dheer leh, taasoo weli si xooggan u qeexaysa aqoonsigooda jiilba jiil. An image illustrating 19th-century trade: Beesha Eidagale waxay si weyn ugaga qayb qaadatay ganacsiga guud ee geela iyo agabka dabiiciga ah ee gobolka. Karavaannadii ka yimid gudaha gudaha ayaa halkan ku degi jiray, iyagoo ka ganacsan jiray muxur, malmal, subag iyo xoolo, taasoo Berbera ka dhigtay xarun ganacsi oo istiraatiiji ah oo u xiriiriya gudaha iyo suuqyada caalamiga ah. <blockquote>Soomaalida beesha Eidagale ayaa ka yimaada Ogaadeen iyagoo wata baallo, muxur, malmal, ari, lo’, iyo subag; beddelkeedna waxay ka qaataan dhar jumlo ah. Xilligiiba afar jeer ayay safarradan samaynayaan. Ma joogaan wax ka badan hal bil, intay joogaanna waxay la deggan yihiin reerahooda, cunadoodana waxay ku cunaan makhbaza, ama goobaha cuntada lagu wada cuno.<ref>Hunter, Frederick (1877). An Account of the British Settlement of Aden in Arabia*. Cengage Gale. p. 41.</ref></blockquote> ==Saltanate == Saldanadda Ciidagale waxay ka mid ahayd nidaamyadii ugu faca weynaa ee dhaqanka iyo hoggaanka bulshada ee ka jiray beesha Eidagele. Ciidagale, oo ka mid ah jilibyada waaweyn ee beesha, waxay lahayd hoggaan u gaar ah oo ku dhisnaa xeer, garsoor, iyo midnimo bulsho, kuwaas oo muddo qarniyo ah hagayay bulshada.Nidaamka Saldanaddu wuxuu ku shaqayn jiray hab-dhaqan Soomaaliyeed oo salka ku haya odaynimo, garaad, iyo wada-tashi. Suldaanada iyo ugaasyadu waxay ahaayeen dad lagu yaqaan caqli, hal-adayg, iyo karti hoggaamineed, kana shaqeeya ilaalinta nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo u doodista xuquuqda beesha. Saldanadda fawaynta ahayd ee qarniyo badan talinta soo haysay, ayaa asalkeedu dib ugu laabtaa qarnigii 17-aad, xilligii uu aasaasay ''Suldaan Guleed Cabdi Ciise'' — oo ahaa suldaanka guud ee beesha. Muddo dheer ayay saldanaddani ahayd tiir dhexe oo hoggaan, xeer iyo xasillooni u horseeda bulshada, waxaana magaceedu ku dhex lahaa sharaf, maamuus iyo miisaan dhaqan oo aan weli libdhin. Sidoo kale, hogaanka Abokor Muuse—oo ka tirsan faracyada waaweyn ee beesha Ciidagale—waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku ladhan hoggaamin, halgan bulsho iyo ilaalinta dhaqanka. Qarnigii 15-aad iyo 16-aad, qaybo badan oo ka mid ah geedka qabiilka ayaa loo xusaa boqorro iyo ''ugaasyo'' ka soo jeeda Reerah iyo Qabiilada beesha Abokor Muuse, ku waas oo door muuqda ku lahaa difaaca bulshada, hagidda dhaqanka iyo ilaalinta nidaamka beesha. ==Clan tree== A summarized family tree of the Eidagalle Clan is presented below.<ref name="survey 147">Hunt, John A. (1951). A general survey of the Somaliland Protectorate 1944-1950. Wayback Machine (archived 2 February 2022). p. 147.</ref> *Daoud(Eidagalle) **[[Maxamed Daoud|Mohamed Daoud]] ***Egal Mohamed (Rer Cigal) ***Ali Mohamed (Rer Afwayne) ***Urkurag Mohamed ****Ali Urkurag *****Fiqi Sa'ad Ali *****Mahamoud Ali *****Ahmed Ali *****Ismail Ali ******Ali Ismail *******Osman Ali *******Jama Ali *******Geedi Ali (Rer Aw) *******Yonis Ali *******Ileiye Ali *******Hagga Ali *******Nuh Ali ********Ali Nuh *******Aden Ali ********Guled Aden ********Ali Aden *******Roble Ali ********Hassan Roble *********Jibril Hassan **********Aden Jibril **********Mohamed Jibril *********Deria Hassan **********Mohamed Deria **********Hussein Deria ********Ali Roble *********Warfa Ali *********Farah Ali **********Hassan Farah *********Abdalle Ali *******Abdalle Ali ********Geedi Abdalle (Rer Geedi) ********Mohamed Abdalle (Rer Mohamed) **Abokor Daoud ***Bilaal Abokor ****Mohamed Bilal *****Egal Mohamed *****Hassan Mohamed *****Farah Mohamed *****Yusuf Mohamed *****Abdi Mohamed ******Geedi Abdi ******Aden Abdi ******Hassan Abdi *****Abdalle Mohamed ******Samter Abdalle ******Abane Abdalle ******Hasan Abdalle ***Isse Abokor ****Dualeh Isse *****Musa Dualeh *****Mohamed Dualeh *****Deria Duleh *****Samter Duleh ****Hassan Isse *****Afi Hassan *****Hujale Hassan *****Abar Hassan *****Yusuf Hassan *****Shire Hassan *****Barre Hassan **Muuse Daoud ***Abokor Muuse ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman fatah *************Gled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ***************Ali kalil ****************Said Ali ****************Koshin Ali ****************Boqorreh Ali *****************Abar Boqorre ******************Deria Abar *******************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************Khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Jama Hussien *****************Nour Hussein *****************Farah Hussien *****************Wa'ays Hussein *****************Hersi Hussien ******************Muhumad Hersi ******************Abdi Hersi ******************Ali Hersi ******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed ********************Ismail Dhible ********************Egal Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarer) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali ***Abdirahman Muuse ****Yonis Abdiraham *****Aden Yonis *****Ismail Yonis *****Ugadh Yonis *****Mohamed Yonis ****Abdalle Abdirahman *****Mohamed Abdalle (Bah Daylo) ******Gadid Mohamed ******Abdalle Mohamed ******Loge Mohamed ****Ibrahim Abdalle *****Kulul Ibrahim (Rer kul) *****Abdi Ibrahim (Abdi Dheeri) ******Burale Abdi ******Qabile Abdi ******Hildiid Abdi ******Aden Abdi ******Robe Abdi ******Hersi Abdi ******Geedi Abdi *****Abokor Ibrahim ******Idileh Abokor (Rer Iidleh) *******Farah Iidle *******Ismail Iidle *******Bare Iidle ******Hussein Abokor Matan (Gashaabuur) *******Roble Matan *******Yonis Matan *******Hamud Matan *******Aden Matan *******Damal Aden ********Gabdon Dhamal (Rer Gabdoon) ********Hode Dhamal (Dhamal YarYar) ********Deria Dhamal (Dhamal YarYar) ********Boon Dhamal (Dhamal yaryar) ********Barre Dhamal ( Dhamal yar yar) ********Gabib Dhamal (Dhamal YarYar) ********Fatah Dhamal (Dhamal YarYar) ********Essa Dhamal *********Aden Isse *********Warfa Isse *********Guled Isse *********Liban Isse (Rer Liibaan) *********Hassan Isse (Rer Hassan Isse) *********Abdi Isse **********Mohamed Abdi **********Farah Abdi **********Eiye Abdi **********Warsame Abdi **********Sugulle Abdi **********Aninanshe Abdi **********Amare Abdi **********Ileiye Afwayne Abdi **********Dualeh (Samter) Abdi **********Habarwa Abdi **********Yusuf Abdi **********Warafa Abdi **********Hussein Abdi **********Wais Abdi **********Rage Abdi **********Abdalle Abdi **********Aden Abdi ( Rer Aden) **********Abdi Bari (Abdi Bari) **********Guled Abdi (Rer Guleed) ==Notable figures== * Abdillahi Deria – Prominent anti-colonial fighter * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – was a prominent Somali Scholar, vocalist, poet, and military leader. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship. * Hassan Guure Jamac * Abdikarim Mohamed Eid * Abwaan Dheeg * Idiris Haji Cisman Gurey * Siyasi Ali Mohamed Ibrahim (Ali Sanyare) * Hussein M. Adam|Hussein Mohammed Adam (Tanzania) – foremost Somali intellectual and scholar who founded the Somali Studies International Association (SSIA) * Abwan Qawdhan Dualeh * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Hajji Abdi Hussein Yusuf (Abdi Warabe)– Respected Somali elder and Guurti member, known for his wisdom and role in peacebuilding and traditional leadership. * Khadra Dahir Cige – popular Somali singer * Suldaan Sakariye Suldan Mohamed S.C/laahi (Galaal) *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed , a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Jama Mohamed Ghalib – served as speaker of the Somali Parliament during the Somali Republic's early civilian administration, between 1960 and 1964 * Mahamed Abdiqadir – 8th grand sultan of the Isaaq * Ismail Mahmud Hurre – former foreign minister of the Transitional Federal Government of Somalia, between 2000-2002 and 2006–2007 * Hussein Ali Mahamado – Activist And Founder Ina-Guuxa Foundation * Jama Asker –Activist And Politician * Abwan Ali Mooge Geedi Egal * Abdishakur Dayib – Prominent Journalist * Sucad Ibrahim Abdi – Politician and Activist * Fadumo faysal Ali – The founder and CEO of Hoiwa Oy * Daud Mahamed – the ninth and current grand sultan of the Isaaq Sultanate. * Abdi Bidhaan Dahir – Journalist * Abwan Muse Ali Farur * Bihi Egeh –Minister of Finance of Somalia * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. * Abwan Coloaad Qorane – Poet and Member of Federal Parliament of Somalia * Mahid Guled - Former prime minister of Somalia * Hussein Arab Isse – former deputy prime minister and minister of defence of Somalia, between 2011 and 2012 * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Sidoo kale fiiri== * [[Dir]] ==References== 4h1camtqhgezghg50lg2hwkb9dpy6z0 297408 297396 2026-05-14T20:38:03Z ~2026-27958-27 45557 297408 wikitext text/x-wiki {{Farac | | group = Eidagale <br> عيدَ جلي | image= |region1={{flagcountry|Kenya}} |region2={{flagcountry|United States}} |region3={{flagcountry|Ethiopia}} |region4={{flagcountry|Somaliland}} | langs = [[Somali]] | rels = [[Islam]] | related-c = Other,clan. }} '''Ciidagale''' (English: Eidagale'','' Arabic: عيدَ جلي''',''' Full Name: Daoud-Eidagalle) Waa beel kamida beelwaynta Isaaq.Beeshu waxay degaan rasimaya gobolka Maroodi jeex Ee Somaliland iyo Dalka Ethiopia. ==Baahsanaanta== Eidagalle waa beel ka tirsan beelaha Isaaq. Waxay degaan tiro badan ku leeyihiin gobolka Maroodi Jeex ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa (dhinacyadeeda dhexe iyo koonfur-bari), iyo degmada Salaxley . Intaa waxaa dheer, Ciidagale waxay sidoo kale si weyn ugu baahsan yihiin dalka ee Itoobiya, gaar ahaan degmooyinka Daroor,iyo Awaare. Beesha Eedagaale waxay leedahay laamo hoose oo ay ka mid yihiin Mohamed Daoud (Guuyoobe), kuwaas oo degan degmada Oodweyne ee gobolka Togdheer. Sidoo kale, qayb ka mid ah beesha ayaa si taariikhi ah ugu nool waddanka Kenya, halkaas oo ay ka yihiin qayb muhiim ah oo si wayn looyaqaano loona ixtiraamo, laguna magaacabo Isahakia.<ref>Waal, Alexander De (1993). "Violent deeds live on: landmines in Somalia and Somaliland, p. 63"</ref><ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa. <nowiki>ISBN 9781315308173</nowiki>.</ref> ==Tariikhda (History)== ===Xiliyadii Dhexe (Medieval period) === Taariikh ahaan, beesha Ciidagale waxay ka mid ahayd beelihii ka qayb galay dagaalladii lagu qaaday boqortooyadii Xabashida waxayna hoos tagi jireen [https://so.m.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Cadal Saldanaddii Adal]. Waxay si gaar ah ugu xusan yihiin buugga ''Futuh al-Habash'' (Futuxul Xabash) oo lagu tilmaamay in beelahaasi yihiin ''Habar Magaadle''. Habar Magaadle waxaa laga soo saaray halyeeygii taariikhiga ahaa ee Axmed Gurey bin Xuseen, oo ahaa gacanta midig ee Axmed Ibraahim al-Ghazi.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref> <blockquote>Beesha Ciidagale—gaar ahaan beesha [[Abokor muuse|Abokor Muse]]—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo, taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha , gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada Herar. Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen Magalada zelia.</blockquote>jifo kale oo muhiim ah oo ka tirsana laanta Cabdiraxmaan Muuse, kaasoo ka qayb qaatay dagaladii Axmed Gurey , waxaa lagu nanaysaa Gashaanbuur oo ah Hussein Abokor Matan, oo ah geesiyadii ka qaybqaatay dagalkii iyo difaciiba Axmarada ee Axmed Gurey . Cilmibaare I. M. Lewis wuxuu xusay in jiray laba Axmed Gurey oo la isku khalday: <blockquote>Buuggu wuxuu tilmaamayaa laba Axmed oo loogu yeero ‘midig-la’. Mid waxaa lagu magacaabaa "Axmed Gurey Soomaali", oo loo aqoonsaday inuu yahay Axmed Gurey Xuseen, hogaamiye ka tirsanaa Habar Magaadle. Midka kalena waxaa loogu yeeraa “Iimaam Axmed”. Waxaa la rumeysan yahay in labadaas Axmed la isku khalday oo laga dhigay hal halyeey oo kali ah.<ref>Morin, Didier (2004). *Dictionnaire historique afar: 1288-1982*. KARTHALA Editions. ISBN 9782845864924.</ref></blockquote>[[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|right|315px|The shrine of Aw Barkhadle is a revered sacred site where generations of ''Isaaq clans'' — and including Eidagalle, who traditionally served as the custodians and leading authorities overseeing the shrine — have gathered to take solemn oaths, resolve disputes, and seek spiritual blessing beneath a holy relic believed to be connected to the Prophet of Allah.]] Qabriga Sheekh Aw Barkhadle oo u dhexeeya [[Berbera]] iyo [[Hargeysa]] wuxuu ahaa goob barakeysan oo beelaha ''Isaaq'' iyo Eidagalleh ay u adeegsadeen dhaarista, heshiisiinta iyo xallinta khilaafaadka. Beesha Ciidagale, oo ka mid ah hogaamiyeyaasha dhaqanka, ayaa door muhiim ah ka qaadatay maamulka goobtan barakeysan.Gaar ahaan, goobtan waxaa miisaan weyn ku lahaa Salaadiinta iyo Ugaasyada dhaqanka. Beelaha si gaar ah uga qayb qaatay ilaalinta sharafta iyo shaqada goobta barakeysan ee Aw Barkhadle waxaa ka mid ahayd beesha Ciidagale. Ciidagale waxay caan ku ahaayeen geesinimadooda dagaal iyo hibadooda suugaaneed, waxayna sidoo kale hayeen xilka qiimaha badan ee ah dhexdhexaadiyeyaal iyo ilaalinayaal dhaqanka xeerka Soomaalida. Odayaasha la qadariyo ee beesha ayaa inta badan guddoomin jiray dhaarista heshiisyada iyo xallinta muranada lagu qabto Aw Barkhadle, si loo ilaaliyo heshiisyada loona sugo nabadda iyo wada noolaanshaha bulshada <blockquote>Marka la kulmo arrin adag oo saameynaysa beelaha Isaaq iyo Eidagaleh, waxaa la keenaa waraaq si gaar ah loo ilaaliyo oo yaalla qabriga, kuna saxiixan yahay Bilaal, addoonkii Khaliifadii hore. Dhaaro cusub ayaa lagu kala qaadayaa. Sannadkii 1846, waxa la keenay Berbera oo ay wateen beesha Ciidagale, halkaas oo beelaha Aala Axmed iyo Aala Yuusuf ku dhaarteen inay nabad ku noolaadaan.<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref></blockquote>Eidagale waxay si dhaqameed u lahaayeen doorka hoggaaminta gudaha iyo nabadeynta khilaafaadka, iyagoo lagu yaqaan xigmadda iyo kartida suugaanta. Xeer-beegti iyo gabyaa caan ah ayaa kasoo jeeda, waxaana ay adeegsadaan xeer-Soomaaliyeed, dood furan iyo gabayo si ay u xalliyaan ismaandhaafka. Duqeyda beesha waxay inta badan ahaayeen garsoorayaal dhexdhexaad ah marka ay colaado ka dhex qarxaan beelaha walaalaha ah. Aw Barkhadle ayaa mar walba ahayd goobta ugu sarreysa ee dhaar iyo heshiis lagu sameeyo. Hoggaamiyeyaasha Eidagale ayaa door muhiim ah ka ciyaari jiray dhexdhexaadinta khilaafaadka u dhexeeya beelaha—iyagoo noqday kuwa isku xira kooxaha is haya oo nabad ka dhex abuura. Mid ka mid ah meelaha ugu barakeysan ee heshiisyada nabadeed lagu gaari jiray wuxuu ahaa quduuska Aw Barkhadle, oo ku yaalla inta u dhexeysa Berbera iyo Hargeysa. Halkaas ayaa lagu dhaaran jiray, iyadoo la isticmaalayo agab quduus ah, waxaana lagu xoojin jiray heshiisyo nabadeed oo waara—taasoo muujinaysa kaalinta ay Eidagale ku lahaayeen ilaalinta dhaqanka iyo sharciga.<blockquote>Xilliyada khatarta dibadda ah, sida soo galootiga gumaysiga ama dagaallada beelaha, Eidagale waxay si degdeg ah isu abaabuli jireen una midoobi jireen difaaca dhulkooda, iyagoo noqda ilaalayaasha deegaankooda. Dhaqankaas qotoda dheer ee hoggaaminta iyo dhexdhexaadinta waxaa si muuqata u matalayey halyeyaal sida Suldaan Cabdillaahi Dheria, kaasoo saameyn weyn ku lahaa dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad—wuxuuna astaan u ahaa sii socoshada awoodda Eidagale ee xagga maamulka dhaqanka iyo dhexdhexaadinta beelaha.</blockquote> Dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad, Suldaan Cabdillaahi Dheria wuxuu ka soo dhex baxay isagoo noqday mid ka mid ah madax-dhaqameedyadii ugu magaca dheeraa beesha Isaaq, gaar ahaan beesha Eidagale. Waxaa si weyn loogu xusuustaa xikmaddiisa iyo kartidiisa dhexdhexaadin, wuxuuna door muhiim ah ka qaatay xallinta khilaafaadka, ilaalinta xeerka Soomaalida, iyo maareynta xiriirka lala lahaa gumaystihii Ingiriiska. Hoggaamintiisu waxay xoojisay nidaamka dhaqameed xilli ay jireen isbeddello siyaasadeed oo waaweyn. Maanta, dhaxalkiisii hoggaamineed si weyn ayaa looga xurmeynayaa guud ahaan Somaliland. [[File:Sultan Deria's Domain.jpg|thumb|An 1894 Italian map showing the domain of Sultan Deria in the Horn of Africa, illustrating the geographic extent of his influence during the colonial period.]] Eidagale waxay caan ku ahaayeen xirfaddooda fardo-fuulka, waxaana weeraradoodii xoogga badnaa ay gaadhi jireen laga bilaabo xeebta ilaa gudaha dalka. Sida uu sheegay Carlos Swayne, oo dhex maray Somaliland dhammaadkii qarnigii 19aad, Eidagale waxay ka mid ahaayeen beelaha ugu jecel weerarada: <blockquote>“Beelaha ku dhow xeebta waqooyi ee ugu jecel weerarada waxay u muuqdaan inay yihiin Habr Awal, Eidagale, iyo Habr Gerhajis.”<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 40.</ref></blockquote> Ciidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago xirfaddooda fardo-fuulka, Eidagale sidoo kale waxay caan ku yihiin fasahaaddooda suugaanta dhaqanka Soomaalida, gaar ahaan gabayga. Waxay soo saareen gabayaaal caan ah sida Xasan Tarabi iyo Elmi Boodhari. Taariikh ahaan, Eidagale waxaa beelaha kale ee Soomaaliyeed u aqoonsanaayeen khubaro suugaanta gabayga:<ref>Diriye, p. 75.</ref> <blockquote> “Beelaha Soomaaliyeed dhexdeeda, Eidagale waxaa lagu yaqaan khubarnimada tirinta gabayada. Hal gabyaa oo ka tirsan Eidagale laga yaabee inuusan ka heer sarreyn gabyaa wanaagsan oo beel kale ah, laakiin Eidagale waxay u muuqdaan inay gabyaaal badan ka jiraan marka loo eego beelaha kale. ‘Haddii aad halkaan keento boqol nin oo Eidagale ah,’ ayuu ii sheegay Hersi Jaamac, ‘oo aad waydiiso kee gabaygiisa tirin kara, sagaashan iyo shan baa tirin kara. Inta kale weli way baranayaan.’”<ref>Laurance, Margaret. A tree for poverty: Somali poetry and prose. McMaster University Library Press. p. 27.</ref></blockquote> [[File:HargeisaCloseup1885.png|thumb|250px|Close-up of an 1885 Royal Geographical Society map, showing Hargeisa (Harrer-es-Sagheer) as well as the Eidagale subtribe (Eed-a-galleh) residing within and around the town. The Naasa Hablood hills (Nas Hubla) can also be seen in the map.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref>]] Qarnigyo badan, beesha Eidagale waxay door muhiim ah ku lahayd ganacsigii geela ee fog ee Soomaaliyeed. Ganacsatada Eidagale waxay ka soo heli jireen agabyo kala duwan gobolka Soomaalida ee dhulka hadda loo yaqaan Itoobiya, sida xoolaha, malmalka (acacia gum), muxurta (myrrh), iyo subagga, kuwaas oo markii dambe loo dhoofin jiray Koonfurta Carabta. Ganacsatada karavaanka ee Eidagale waxay aasaaseen xarumo ganacsi oo muhiim ah gudaha dalka, kuwaas oo ay ka mid tahay magaalada casriga ah ee Hargeysa, taasoo la aasaasay qarnigii 19aad, kana ahayd meel isgoys ah oo u dhexeysa Berbera iyo gudaha Soomaalida.Hargeysa waxaa asal ahaan loo aasaasay bartamaha qarnigii 19aad si ay u noqoto xarun karavaan oo xiriirisa Berbera iyo gudaha.<ref>{{cite book|title=Journal of African Languages|date=1963|publisher=University of Michigan Press|pages=27|language=english}}</ref><ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 96.</ref> Qayb dhownaata oo laga qaaday khariidaddii 1885 ee ay daabacday Royal Geographical Society ayaa si cad u muujinaysa joogitaanka dhuleed ee beesha Eidagale. Khariidaddu waxay calaamadaynaysaa magaalada Hargeysa (oo ku qoran ''Harrer-es-Sagheer''), iyadoo beesha Eidagale loogu yeedhay ''Eed-a-galleh'' kuna muujisan inay deggan yihiin gudaha iyo nawaaxiga deegaankaas. Buuraleyda Naasa Hablood, oo khariidadda lagu qoray ''Nas Hubla'', sidoo kale waa lagu sawiray, taasoo xoojinaysa isku xirka juqraafiyeed iyo dhaqan ee beesha Eidagale ee gobolkaasi.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref> <blockquote>Beesha Eidagale waxaa si weyn loogu yaqaannaa xirfaddooda suugaanta, gaar ahaan gabayga, kaas oo kaalin weyn ku leh aqoonsigooda iyo dhaqankooda. Waxaa lagu tiriyaa dad xigmadda iyo hadal-fasahaadda ku caan baxay, iyagoo gabayga u adeegsada sidii ay u xafidi lahaayeen taariikhda, u gudbin lahaayeen qiimaha bulsheed, una xallin lahaayeen khilaafaadka. Waxaa hadal caan ah oo laga dhex maqlo odhanaya: "Nin aan gabayn karin weli ma dhalan." Tani waxay muujinaysaa sida gabaygu uga yahay laf-dhabar aqoonta iyo wada-noolaanshaha bulshada Eidagale.</blockquote> Eidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago hidda-sugaaneedkooda, beesha Eidagale waxay sidoo kale caan ku yihiin xirfadda xoolo-dhaqatada, gaar ahaan dhaqashada geela, oo ah tiirka ugu weyn ee dhaqaalahooda iyo noloshooda reer guuraanimada. Geelu wuxuu leeyahay qiimo weyn, wuxuuna astaan u yahay hanti, sharaf, iyo adkaysi. Khibraddooda dheer ee ku saabsan dhaqashada iyo daryeelka geela waxay ka tarjumaysaa aqoon jiilal badan soo jirtay, taasoo ka dhigaysa dad si heer sare ah u yaqaan sida loo ilaaliyo loona kobciyo xoolaha. Isku dhafka suugaantooda afka ah iyo xirfaddooda xoolo-dhaqatada ayaa ah labada tiir ee ugu waaweyn ee dhaxalka dhaqameed ee beesha Eidagale—waa hiddo soo jireen ah oo qoto dheer leh, taasoo weli si xooggan u qeexaysa aqoonsigooda jiilba jiil. An image illustrating 19th-century trade: Beesha Eidagale waxay si weyn ugaga qayb qaadatay ganacsiga guud ee geela iyo agabka dabiiciga ah ee gobolka. Karavaannadii ka yimid gudaha gudaha ayaa halkan ku degi jiray, iyagoo ka ganacsan jiray muxur, malmal, subag iyo xoolo, taasoo Berbera ka dhigtay xarun ganacsi oo istiraatiiji ah oo u xiriiriya gudaha iyo suuqyada caalamiga ah. <blockquote>Soomaalida beesha Eidagale ayaa ka yimaada Ogaadeen iyagoo wata baallo, muxur, malmal, ari, lo’, iyo subag; beddelkeedna waxay ka qaataan dhar jumlo ah. Xilligiiba afar jeer ayay safarradan samaynayaan. Ma joogaan wax ka badan hal bil, intay joogaanna waxay la deggan yihiin reerahooda, cunadoodana waxay ku cunaan makhbaza, ama goobaha cuntada lagu wada cuno.<ref>Hunter, Frederick (1877). An Account of the British Settlement of Aden in Arabia*. Cengage Gale. p. 41.</ref></blockquote> ==Saltanate == Saldanadda Ciidagale waxay ka mid ahayd nidaamyadii ugu faca weynaa ee dhaqanka iyo hoggaanka bulshada ee ka jiray beesha Eidagele. Ciidagale, oo ka mid ah jilibyada waaweyn ee beesha, waxay lahayd hoggaan u gaar ah oo ku dhisnaa xeer, garsoor, iyo midnimo bulsho, kuwaas oo muddo qarniyo ah hagayay bulshada.Nidaamka Saldanaddu wuxuu ku shaqayn jiray hab-dhaqan Soomaaliyeed oo salka ku haya odaynimo, garaad, iyo wada-tashi. Suldaanada iyo ugaasyadu waxay ahaayeen dad lagu yaqaan caqli, hal-adayg, iyo karti hoggaamineed, kana shaqeeya ilaalinta nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo u doodista xuquuqda beesha. Saldanadda fawaynta ahayd ee qarniyo badan talinta soo haysay, ayaa asalkeedu dib ugu laabtaa qarnigii 17-aad, xilligii uu aasaasay ''Suldaan Guleed Cabdi Ciise'' — oo ahaa suldaanka guud ee beesha. Muddo dheer ayay saldanaddani ahayd tiir dhexe oo hoggaan, xeer iyo xasillooni u horseeda bulshada, waxaana magaceedu ku dhex lahaa sharaf, maamuus iyo miisaan dhaqan oo aan weli libdhin. Sidoo kale, hogaanka Abokor Muuse—oo ka tirsan faracyada waaweyn ee beesha Ciidagale—waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku ladhan hoggaamin, halgan bulsho iyo ilaalinta dhaqanka. Qarnigii 15-aad iyo 16-aad, qaybo badan oo ka mid ah geedka qabiilka ayaa loo xusaa boqorro iyo ''ugaasyo'' ka soo jeeda Reerah iyo Qabiilada beesha Abokor Muuse, ku waas oo door muuqda ku lahaa difaaca bulshada, hagidda dhaqanka iyo ilaalinta nidaamka beesha. ==Clan tree== A summarized family tree of the Eidagalle Clan is presented below.<ref name="survey 147">Hunt, John A. (1951). A general survey of the Somaliland Protectorate 1944-1950. Wayback Machine (archived 2 February 2022). p. 147.</ref> *Daoud(Eidagalle) **[[Maxamed Daoud|Mohamed Daoud]] ***Egal Mohamed (Rer Cigal) ***Ali Mohamed (Rer Afwayne) ***Urkurag Mohamed ****Ali Urkurag *****Fiqi Sa'ad Ali *****Mahamoud Ali *****Ahmed Ali *****Ismail Ali ******Ali Ismail *******Osman Ali *******Jama Ali *******Geedi Ali (Rer Aw) *******Yonis Ali *******Ileiye Ali *******Hagga Ali *******Nuh Ali ********Ali Nuh *******Aden Ali ********Guled Aden ********Ali Aden *******Roble Ali ********Hassan Roble *********Jibril Hassan **********Aden Jibril **********Mohamed Jibril *********Deria Hassan **********Mohamed Deria **********Hussein Deria ********Ali Roble *********Warfa Ali *********Farah Ali **********Hassan Farah *********Abdalle Ali *******Abdalle Ali ********Geedi Abdalle (Rer Geedi) ********Mohamed Abdalle (Rer Mohamed) **Abokor Daoud ***Bilaal Abokor ****Mohamed Bilal *****Egal Mohamed *****Hassan Mohamed *****Farah Mohamed *****Yusuf Mohamed *****Abdi Mohamed ******Geedi Abdi ******Aden Abdi ******Hassan Abdi *****Abdalle Mohamed ******Samter Abdalle ******Abane Abdalle ******Hasan Abdalle ***Isse Abokor ****Dualeh Isse *****Musa Dualeh *****Mohamed Dualeh *****Deria Duleh *****Samter Duleh ****Hassan Isse *****Afi Hassan *****Hujale Hassan *****Abar Hassan *****Yusuf Hassan *****Shire Hassan *****Barre Hassan **Muuse Daoud ***Abokor Muuse ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman fatah *************Gled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ***************Ali kalil ****************Said Ali ****************Koshin Ali ****************Boqorreh Ali *****************Abar Boqorre ******************Deria Abar *******************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************Khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Jama Hussien *****************Nour Hussein *****************Farah Hussien *****************Wa'ays Hussein *****************Hersi Hussien ******************Muhumad Hersi ******************Abdi Hersi ******************Ali Hersi ******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed ********************Ismail Dhible ********************Egal Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarer) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali ***Abdirahman Muuse ****Yonis Abdiraham *****Aden Yonis *****Ismail Yonis *****Ugadh Yonis *****Mohamed Yonis ****Abdalle Abdirahman *****Mohamed Abdalle (Bah Daylo) ******Gadid Mohamed ******Abdalle Mohamed ******Loge Mohamed ****Ibrahim Abdalle *****Kulul Ibrahim (Rer kul) *****Abdi Ibrahim (Abdi Dheeri) ******Burale Abdi ******Qabile Abdi ******Hildiid Abdi ******Aden Abdi ******Robe Abdi ******Hersi Abdi ******Geedi Abdi *****Abokor Ibrahim ******Idileh Abokor (Rer Iidleh) *******Farah Iidle *******Ismail Iidle *******Bare Iidle ******Hussein Abokor Matan (Gashaabuur) *******Roble Matan *******Yonis Matan *******Hamud Matan *******Aden Matan *******Damal Aden ********Gabdon Dhamal (Rer Gabdoon) ********Hode Dhamal (Dhamal YarYar) ********Deria Dhamal (Dhamal YarYar) ********Boon Dhamal (Dhamal yaryar) ********Barre Dhamal ( Dhamal yar yar) ********Gabib Dhamal (Dhamal YarYar) ********Fatah Dhamal (Dhamal YarYar) ********Essa Dhamal *********Aden Isse *********Warfa Isse *********Guled Isse *********Liban Isse (Rer Liibaan) *********Hassan Isse (Rer Hassan Isse) *********Abdi Isse **********Mohamed Abdi **********Farah Abdi **********Eiye Abdi **********Warsame Abdi **********Sugulle Abdi **********Aninanshe Abdi **********Amare Abdi **********Ileiye Afwayne Abdi **********Dualeh (Samter) Abdi **********Habarwa Abdi **********Yusuf Abdi **********Warafa Abdi **********Hussein Abdi **********Wais Abdi **********Rage Abdi **********Abdalle Abdi **********Aden Abdi ( Rer Aden) **********Abdi Bari (Abdi Bari) **********Guled Abdi (Rer Guleed) ==Notable figures== * Abdillahi Deria – Prominent anti-colonial fighter * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – was a prominent Somali Scholar, vocalist, poet, and military leader. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship. * Hassan Guure Jamac * Abdikarim Mohamed Eid * Abwaan Dheeg * Idiris Haji Cisman Gurey * Siyasi Ali Mohamed Ibrahim (Ali Sanyare) * Hussein M. Adam|Hussein Mohammed Adam (Tanzania) – foremost Somali intellectual and scholar who founded the Somali Studies International Association (SSIA) * Abwan Qawdhan Dualeh * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Hajji Abdi Hussein Yusuf (Abdi Warabe)– Respected Somali elder and Guurti member, known for his wisdom and role in peacebuilding and traditional leadership. * Khadra Dahir Cige – popular Somali singer * Suldaan Sakariye Suldan Mohamed S.C/laahi (Galaal) *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed , a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Jama Mohamed Ghalib – served as speaker of the Somali Parliament during the Somali Republic's early civilian administration, between 1960 and 1964 * Mahamed Abdiqadir – 8th grand sultan of the Isaaq * Ismail Mahmud Hurre – former foreign minister of the Transitional Federal Government of Somalia, between 2000-2002 and 2006–2007 * Hussein Ali Mahamado – Activist And Founder Ina-Guuxa Foundation * Jama Asker –Activist And Politician * Abwan Ali Mooge Geedi Egal * Abdishakur Dayib – Prominent Journalist * Sucad Ibrahim Abdi – Politician and Activist * Fadumo faysal Ali – The founder and CEO of Hoiwa Oy * Daud Mahamed – the ninth and current grand sultan of the Isaaq Sultanate. * Abdi Bidhaan Dahir – Journalist * Abwan Muse Ali Farur * Bihi Egeh –Minister of Finance of Somalia * Abdishakur Hussein Ali– is a senior military leader in Somaliland. * Abwan Coloaad Qorane – Poet and Member of Federal Parliament of Somalia * Mahid Guled - Former prime minister of Somalia * Hussein Arab Isse – former deputy prime minister and minister of defence of Somalia, between 2011 and 2012 * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Sidoo kale fiiri== * [[Dir]] ==References== m1cuk3b3janzw6vu1abp7pcq6z0ezoo 297411 297408 2026-05-14T20:45:04Z ~2026-27958-27 45557 /* Notable figures */ 297411 wikitext text/x-wiki {{Farac | | group = Eidagale <br> عيدَ جلي | image= |region1={{flagcountry|Kenya}} |region2={{flagcountry|United States}} |region3={{flagcountry|Ethiopia}} |region4={{flagcountry|Somaliland}} | langs = [[Somali]] | rels = [[Islam]] | related-c = Other,clan. }} '''Ciidagale''' (English: Eidagale'','' Arabic: عيدَ جلي''',''' Full Name: Daoud-Eidagalle) Waa beel kamida beelwaynta Isaaq.Beeshu waxay degaan rasimaya gobolka Maroodi jeex Ee Somaliland iyo Dalka Ethiopia. ==Baahsanaanta== Eidagalle waa beel ka tirsan beelaha Isaaq. Waxay degaan tiro badan ku leeyihiin gobolka Maroodi Jeex ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa (dhinacyadeeda dhexe iyo koonfur-bari), iyo degmada Salaxley . Intaa waxaa dheer, Ciidagale waxay sidoo kale si weyn ugu baahsan yihiin dalka ee Itoobiya, gaar ahaan degmooyinka Daroor,iyo Awaare. Beesha Eedagaale waxay leedahay laamo hoose oo ay ka mid yihiin Mohamed Daoud (Guuyoobe), kuwaas oo degan degmada Oodweyne ee gobolka Togdheer. Sidoo kale, qayb ka mid ah beesha ayaa si taariikhi ah ugu nool waddanka Kenya, halkaas oo ay ka yihiin qayb muhiim ah oo si wayn looyaqaano loona ixtiraamo, laguna magaacabo Isahakia.<ref>Waal, Alexander De (1993). "Violent deeds live on: landmines in Somalia and Somaliland, p. 63"</ref><ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa. <nowiki>ISBN 9781315308173</nowiki>.</ref> ==Tariikhda (History)== ===Xiliyadii Dhexe (Medieval period) === Taariikh ahaan, beesha Ciidagale waxay ka mid ahayd beelihii ka qayb galay dagaalladii lagu qaaday boqortooyadii Xabashida waxayna hoos tagi jireen [https://so.m.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Cadal Saldanaddii Adal]. Waxay si gaar ah ugu xusan yihiin buugga ''Futuh al-Habash'' (Futuxul Xabash) oo lagu tilmaamay in beelahaasi yihiin ''Habar Magaadle''. Habar Magaadle waxaa laga soo saaray halyeeygii taariikhiga ahaa ee Axmed Gurey bin Xuseen, oo ahaa gacanta midig ee Axmed Ibraahim al-Ghazi.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref> <blockquote>Beesha Ciidagale—gaar ahaan beesha [[Abokor muuse|Abokor Muse]]—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo, taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha , gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada Herar. Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen Magalada zelia.</blockquote>jifo kale oo muhiim ah oo ka tirsana laanta Cabdiraxmaan Muuse, kaasoo ka qayb qaatay dagaladii Axmed Gurey , waxaa lagu nanaysaa Gashaanbuur oo ah Hussein Abokor Matan, oo ah geesiyadii ka qaybqaatay dagalkii iyo difaciiba Axmarada ee Axmed Gurey . Cilmibaare I. M. Lewis wuxuu xusay in jiray laba Axmed Gurey oo la isku khalday: <blockquote>Buuggu wuxuu tilmaamayaa laba Axmed oo loogu yeero ‘midig-la’. Mid waxaa lagu magacaabaa "Axmed Gurey Soomaali", oo loo aqoonsaday inuu yahay Axmed Gurey Xuseen, hogaamiye ka tirsanaa Habar Magaadle. Midka kalena waxaa loogu yeeraa “Iimaam Axmed”. Waxaa la rumeysan yahay in labadaas Axmed la isku khalday oo laga dhigay hal halyeey oo kali ah.<ref>Morin, Didier (2004). *Dictionnaire historique afar: 1288-1982*. KARTHALA Editions. ISBN 9782845864924.</ref></blockquote>[[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|right|315px|The shrine of Aw Barkhadle is a revered sacred site where generations of ''Isaaq clans'' — and including Eidagalle, who traditionally served as the custodians and leading authorities overseeing the shrine — have gathered to take solemn oaths, resolve disputes, and seek spiritual blessing beneath a holy relic believed to be connected to the Prophet of Allah.]] Qabriga Sheekh Aw Barkhadle oo u dhexeeya [[Berbera]] iyo [[Hargeysa]] wuxuu ahaa goob barakeysan oo beelaha ''Isaaq'' iyo Eidagalleh ay u adeegsadeen dhaarista, heshiisiinta iyo xallinta khilaafaadka. Beesha Ciidagale, oo ka mid ah hogaamiyeyaasha dhaqanka, ayaa door muhiim ah ka qaadatay maamulka goobtan barakeysan.Gaar ahaan, goobtan waxaa miisaan weyn ku lahaa Salaadiinta iyo Ugaasyada dhaqanka. Beelaha si gaar ah uga qayb qaatay ilaalinta sharafta iyo shaqada goobta barakeysan ee Aw Barkhadle waxaa ka mid ahayd beesha Ciidagale. Ciidagale waxay caan ku ahaayeen geesinimadooda dagaal iyo hibadooda suugaaneed, waxayna sidoo kale hayeen xilka qiimaha badan ee ah dhexdhexaadiyeyaal iyo ilaalinayaal dhaqanka xeerka Soomaalida. Odayaasha la qadariyo ee beesha ayaa inta badan guddoomin jiray dhaarista heshiisyada iyo xallinta muranada lagu qabto Aw Barkhadle, si loo ilaaliyo heshiisyada loona sugo nabadda iyo wada noolaanshaha bulshada <blockquote>Marka la kulmo arrin adag oo saameynaysa beelaha Isaaq iyo Eidagaleh, waxaa la keenaa waraaq si gaar ah loo ilaaliyo oo yaalla qabriga, kuna saxiixan yahay Bilaal, addoonkii Khaliifadii hore. Dhaaro cusub ayaa lagu kala qaadayaa. Sannadkii 1846, waxa la keenay Berbera oo ay wateen beesha Ciidagale, halkaas oo beelaha Aala Axmed iyo Aala Yuusuf ku dhaarteen inay nabad ku noolaadaan.<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref></blockquote>Eidagale waxay si dhaqameed u lahaayeen doorka hoggaaminta gudaha iyo nabadeynta khilaafaadka, iyagoo lagu yaqaan xigmadda iyo kartida suugaanta. Xeer-beegti iyo gabyaa caan ah ayaa kasoo jeeda, waxaana ay adeegsadaan xeer-Soomaaliyeed, dood furan iyo gabayo si ay u xalliyaan ismaandhaafka. Duqeyda beesha waxay inta badan ahaayeen garsoorayaal dhexdhexaad ah marka ay colaado ka dhex qarxaan beelaha walaalaha ah. Aw Barkhadle ayaa mar walba ahayd goobta ugu sarreysa ee dhaar iyo heshiis lagu sameeyo. Hoggaamiyeyaasha Eidagale ayaa door muhiim ah ka ciyaari jiray dhexdhexaadinta khilaafaadka u dhexeeya beelaha—iyagoo noqday kuwa isku xira kooxaha is haya oo nabad ka dhex abuura. Mid ka mid ah meelaha ugu barakeysan ee heshiisyada nabadeed lagu gaari jiray wuxuu ahaa quduuska Aw Barkhadle, oo ku yaalla inta u dhexeysa Berbera iyo Hargeysa. Halkaas ayaa lagu dhaaran jiray, iyadoo la isticmaalayo agab quduus ah, waxaana lagu xoojin jiray heshiisyo nabadeed oo waara—taasoo muujinaysa kaalinta ay Eidagale ku lahaayeen ilaalinta dhaqanka iyo sharciga.<blockquote>Xilliyada khatarta dibadda ah, sida soo galootiga gumaysiga ama dagaallada beelaha, Eidagale waxay si degdeg ah isu abaabuli jireen una midoobi jireen difaaca dhulkooda, iyagoo noqda ilaalayaasha deegaankooda. Dhaqankaas qotoda dheer ee hoggaaminta iyo dhexdhexaadinta waxaa si muuqata u matalayey halyeyaal sida Suldaan Cabdillaahi Dheria, kaasoo saameyn weyn ku lahaa dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad—wuxuuna astaan u ahaa sii socoshada awoodda Eidagale ee xagga maamulka dhaqanka iyo dhexdhexaadinta beelaha.</blockquote> Dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad, Suldaan Cabdillaahi Dheria wuxuu ka soo dhex baxay isagoo noqday mid ka mid ah madax-dhaqameedyadii ugu magaca dheeraa beesha Isaaq, gaar ahaan beesha Eidagale. Waxaa si weyn loogu xusuustaa xikmaddiisa iyo kartidiisa dhexdhexaadin, wuxuuna door muhiim ah ka qaatay xallinta khilaafaadka, ilaalinta xeerka Soomaalida, iyo maareynta xiriirka lala lahaa gumaystihii Ingiriiska. Hoggaamintiisu waxay xoojisay nidaamka dhaqameed xilli ay jireen isbeddello siyaasadeed oo waaweyn. Maanta, dhaxalkiisii hoggaamineed si weyn ayaa looga xurmeynayaa guud ahaan Somaliland. [[File:Sultan Deria's Domain.jpg|thumb|An 1894 Italian map showing the domain of Sultan Deria in the Horn of Africa, illustrating the geographic extent of his influence during the colonial period.]] Eidagale waxay caan ku ahaayeen xirfaddooda fardo-fuulka, waxaana weeraradoodii xoogga badnaa ay gaadhi jireen laga bilaabo xeebta ilaa gudaha dalka. Sida uu sheegay Carlos Swayne, oo dhex maray Somaliland dhammaadkii qarnigii 19aad, Eidagale waxay ka mid ahaayeen beelaha ugu jecel weerarada: <blockquote>“Beelaha ku dhow xeebta waqooyi ee ugu jecel weerarada waxay u muuqdaan inay yihiin Habr Awal, Eidagale, iyo Habr Gerhajis.”<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 40.</ref></blockquote> Ciidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago xirfaddooda fardo-fuulka, Eidagale sidoo kale waxay caan ku yihiin fasahaaddooda suugaanta dhaqanka Soomaalida, gaar ahaan gabayga. Waxay soo saareen gabayaaal caan ah sida Xasan Tarabi iyo Elmi Boodhari. Taariikh ahaan, Eidagale waxaa beelaha kale ee Soomaaliyeed u aqoonsanaayeen khubaro suugaanta gabayga:<ref>Diriye, p. 75.</ref> <blockquote> “Beelaha Soomaaliyeed dhexdeeda, Eidagale waxaa lagu yaqaan khubarnimada tirinta gabayada. Hal gabyaa oo ka tirsan Eidagale laga yaabee inuusan ka heer sarreyn gabyaa wanaagsan oo beel kale ah, laakiin Eidagale waxay u muuqdaan inay gabyaaal badan ka jiraan marka loo eego beelaha kale. ‘Haddii aad halkaan keento boqol nin oo Eidagale ah,’ ayuu ii sheegay Hersi Jaamac, ‘oo aad waydiiso kee gabaygiisa tirin kara, sagaashan iyo shan baa tirin kara. Inta kale weli way baranayaan.’”<ref>Laurance, Margaret. A tree for poverty: Somali poetry and prose. McMaster University Library Press. p. 27.</ref></blockquote> [[File:HargeisaCloseup1885.png|thumb|250px|Close-up of an 1885 Royal Geographical Society map, showing Hargeisa (Harrer-es-Sagheer) as well as the Eidagale subtribe (Eed-a-galleh) residing within and around the town. The Naasa Hablood hills (Nas Hubla) can also be seen in the map.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref>]] Qarnigyo badan, beesha Eidagale waxay door muhiim ah ku lahayd ganacsigii geela ee fog ee Soomaaliyeed. Ganacsatada Eidagale waxay ka soo heli jireen agabyo kala duwan gobolka Soomaalida ee dhulka hadda loo yaqaan Itoobiya, sida xoolaha, malmalka (acacia gum), muxurta (myrrh), iyo subagga, kuwaas oo markii dambe loo dhoofin jiray Koonfurta Carabta. Ganacsatada karavaanka ee Eidagale waxay aasaaseen xarumo ganacsi oo muhiim ah gudaha dalka, kuwaas oo ay ka mid tahay magaalada casriga ah ee Hargeysa, taasoo la aasaasay qarnigii 19aad, kana ahayd meel isgoys ah oo u dhexeysa Berbera iyo gudaha Soomaalida.Hargeysa waxaa asal ahaan loo aasaasay bartamaha qarnigii 19aad si ay u noqoto xarun karavaan oo xiriirisa Berbera iyo gudaha.<ref>{{cite book|title=Journal of African Languages|date=1963|publisher=University of Michigan Press|pages=27|language=english}}</ref><ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 96.</ref> Qayb dhownaata oo laga qaaday khariidaddii 1885 ee ay daabacday Royal Geographical Society ayaa si cad u muujinaysa joogitaanka dhuleed ee beesha Eidagale. Khariidaddu waxay calaamadaynaysaa magaalada Hargeysa (oo ku qoran ''Harrer-es-Sagheer''), iyadoo beesha Eidagale loogu yeedhay ''Eed-a-galleh'' kuna muujisan inay deggan yihiin gudaha iyo nawaaxiga deegaankaas. Buuraleyda Naasa Hablood, oo khariidadda lagu qoray ''Nas Hubla'', sidoo kale waa lagu sawiray, taasoo xoojinaysa isku xirka juqraafiyeed iyo dhaqan ee beesha Eidagale ee gobolkaasi.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref> <blockquote>Beesha Eidagale waxaa si weyn loogu yaqaannaa xirfaddooda suugaanta, gaar ahaan gabayga, kaas oo kaalin weyn ku leh aqoonsigooda iyo dhaqankooda. Waxaa lagu tiriyaa dad xigmadda iyo hadal-fasahaadda ku caan baxay, iyagoo gabayga u adeegsada sidii ay u xafidi lahaayeen taariikhda, u gudbin lahaayeen qiimaha bulsheed, una xallin lahaayeen khilaafaadka. Waxaa hadal caan ah oo laga dhex maqlo odhanaya: "Nin aan gabayn karin weli ma dhalan." Tani waxay muujinaysaa sida gabaygu uga yahay laf-dhabar aqoonta iyo wada-noolaanshaha bulshada Eidagale.</blockquote> Eidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago hidda-sugaaneedkooda, beesha Eidagale waxay sidoo kale caan ku yihiin xirfadda xoolo-dhaqatada, gaar ahaan dhaqashada geela, oo ah tiirka ugu weyn ee dhaqaalahooda iyo noloshooda reer guuraanimada. Geelu wuxuu leeyahay qiimo weyn, wuxuuna astaan u yahay hanti, sharaf, iyo adkaysi. Khibraddooda dheer ee ku saabsan dhaqashada iyo daryeelka geela waxay ka tarjumaysaa aqoon jiilal badan soo jirtay, taasoo ka dhigaysa dad si heer sare ah u yaqaan sida loo ilaaliyo loona kobciyo xoolaha. Isku dhafka suugaantooda afka ah iyo xirfaddooda xoolo-dhaqatada ayaa ah labada tiir ee ugu waaweyn ee dhaxalka dhaqameed ee beesha Eidagale—waa hiddo soo jireen ah oo qoto dheer leh, taasoo weli si xooggan u qeexaysa aqoonsigooda jiilba jiil. An image illustrating 19th-century trade: Beesha Eidagale waxay si weyn ugaga qayb qaadatay ganacsiga guud ee geela iyo agabka dabiiciga ah ee gobolka. Karavaannadii ka yimid gudaha gudaha ayaa halkan ku degi jiray, iyagoo ka ganacsan jiray muxur, malmal, subag iyo xoolo, taasoo Berbera ka dhigtay xarun ganacsi oo istiraatiiji ah oo u xiriiriya gudaha iyo suuqyada caalamiga ah. <blockquote>Soomaalida beesha Eidagale ayaa ka yimaada Ogaadeen iyagoo wata baallo, muxur, malmal, ari, lo’, iyo subag; beddelkeedna waxay ka qaataan dhar jumlo ah. Xilligiiba afar jeer ayay safarradan samaynayaan. Ma joogaan wax ka badan hal bil, intay joogaanna waxay la deggan yihiin reerahooda, cunadoodana waxay ku cunaan makhbaza, ama goobaha cuntada lagu wada cuno.<ref>Hunter, Frederick (1877). An Account of the British Settlement of Aden in Arabia*. Cengage Gale. p. 41.</ref></blockquote> ==Saltanate == Saldanadda Ciidagale waxay ka mid ahayd nidaamyadii ugu faca weynaa ee dhaqanka iyo hoggaanka bulshada ee ka jiray beesha Eidagele. Ciidagale, oo ka mid ah jilibyada waaweyn ee beesha, waxay lahayd hoggaan u gaar ah oo ku dhisnaa xeer, garsoor, iyo midnimo bulsho, kuwaas oo muddo qarniyo ah hagayay bulshada.Nidaamka Saldanaddu wuxuu ku shaqayn jiray hab-dhaqan Soomaaliyeed oo salka ku haya odaynimo, garaad, iyo wada-tashi. Suldaanada iyo ugaasyadu waxay ahaayeen dad lagu yaqaan caqli, hal-adayg, iyo karti hoggaamineed, kana shaqeeya ilaalinta nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo u doodista xuquuqda beesha. Saldanadda fawaynta ahayd ee qarniyo badan talinta soo haysay, ayaa asalkeedu dib ugu laabtaa qarnigii 17-aad, xilligii uu aasaasay ''Suldaan Guleed Cabdi Ciise'' — oo ahaa suldaanka guud ee beesha. Muddo dheer ayay saldanaddani ahayd tiir dhexe oo hoggaan, xeer iyo xasillooni u horseeda bulshada, waxaana magaceedu ku dhex lahaa sharaf, maamuus iyo miisaan dhaqan oo aan weli libdhin. Sidoo kale, hogaanka Abokor Muuse—oo ka tirsan faracyada waaweyn ee beesha Ciidagale—waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku ladhan hoggaamin, halgan bulsho iyo ilaalinta dhaqanka. Qarnigii 15-aad iyo 16-aad, qaybo badan oo ka mid ah geedka qabiilka ayaa loo xusaa boqorro iyo ''ugaasyo'' ka soo jeeda Reerah iyo Qabiilada beesha Abokor Muuse, ku waas oo door muuqda ku lahaa difaaca bulshada, hagidda dhaqanka iyo ilaalinta nidaamka beesha. ==Clan tree== A summarized family tree of the Eidagalle Clan is presented below.<ref name="survey 147">Hunt, John A. (1951). A general survey of the Somaliland Protectorate 1944-1950. Wayback Machine (archived 2 February 2022). p. 147.</ref> *Daoud(Eidagalle) **[[Maxamed Daoud|Mohamed Daoud]] ***Egal Mohamed (Rer Cigal) ***Ali Mohamed (Rer Afwayne) ***Urkurag Mohamed ****Ali Urkurag *****Fiqi Sa'ad Ali *****Mahamoud Ali *****Ahmed Ali *****Ismail Ali ******Ali Ismail *******Osman Ali *******Jama Ali *******Geedi Ali (Rer Aw) *******Yonis Ali *******Ileiye Ali *******Hagga Ali *******Nuh Ali ********Ali Nuh *******Aden Ali ********Guled Aden ********Ali Aden *******Roble Ali ********Hassan Roble *********Jibril Hassan **********Aden Jibril **********Mohamed Jibril *********Deria Hassan **********Mohamed Deria **********Hussein Deria ********Ali Roble *********Warfa Ali *********Farah Ali **********Hassan Farah *********Abdalle Ali *******Abdalle Ali ********Geedi Abdalle (Rer Geedi) ********Mohamed Abdalle (Rer Mohamed) **Abokor Daoud ***Bilaal Abokor ****Mohamed Bilal *****Egal Mohamed *****Hassan Mohamed *****Farah Mohamed *****Yusuf Mohamed *****Abdi Mohamed ******Geedi Abdi ******Aden Abdi ******Hassan Abdi *****Abdalle Mohamed ******Samter Abdalle ******Abane Abdalle ******Hasan Abdalle ***Isse Abokor ****Dualeh Isse *****Musa Dualeh *****Mohamed Dualeh *****Deria Duleh *****Samter Duleh ****Hassan Isse *****Afi Hassan *****Hujale Hassan *****Abar Hassan *****Yusuf Hassan *****Shire Hassan *****Barre Hassan **Muuse Daoud ***Abokor Muuse ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman fatah *************Gled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ***************Ali kalil ****************Said Ali ****************Koshin Ali ****************Boqorreh Ali *****************Abar Boqorre ******************Deria Abar *******************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************Khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Jama Hussien *****************Nour Hussein *****************Farah Hussien *****************Wa'ays Hussein *****************Hersi Hussien ******************Muhumad Hersi ******************Abdi Hersi ******************Ali Hersi ******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed ********************Ismail Dhible ********************Egal Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarer) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali ***Abdirahman Muuse ****Yonis Abdiraham *****Aden Yonis *****Ismail Yonis *****Ugadh Yonis *****Mohamed Yonis ****Abdalle Abdirahman *****Mohamed Abdalle (Bah Daylo) ******Gadid Mohamed ******Abdalle Mohamed ******Loge Mohamed ****Ibrahim Abdalle *****Kulul Ibrahim (Rer kul) *****Abdi Ibrahim (Abdi Dheeri) ******Burale Abdi ******Qabile Abdi ******Hildiid Abdi ******Aden Abdi ******Robe Abdi ******Hersi Abdi ******Geedi Abdi *****Abokor Ibrahim ******Idileh Abokor (Rer Iidleh) *******Farah Iidle *******Ismail Iidle *******Bare Iidle ******Hussein Abokor Matan (Gashaabuur) *******Roble Matan *******Yonis Matan *******Hamud Matan *******Aden Matan *******Damal Aden ********Gabdon Dhamal (Rer Gabdoon) ********Hode Dhamal (Dhamal YarYar) ********Deria Dhamal (Dhamal YarYar) ********Boon Dhamal (Dhamal yaryar) ********Barre Dhamal ( Dhamal yar yar) ********Gabib Dhamal (Dhamal YarYar) ********Fatah Dhamal (Dhamal YarYar) ********Essa Dhamal *********Aden Isse *********Warfa Isse *********Guled Isse *********Liban Isse (Rer Liibaan) *********Hassan Isse (Rer Hassan Isse) *********Abdi Isse **********Mohamed Abdi **********Farah Abdi **********Eiye Abdi **********Warsame Abdi **********Sugulle Abdi **********Aninanshe Abdi **********Amare Abdi **********Ileiye Afwayne Abdi **********Dualeh (Samter) Abdi **********Habarwa Abdi **********Yusuf Abdi **********Warafa Abdi **********Hussein Abdi **********Wais Abdi **********Rage Abdi **********Abdalle Abdi **********Aden Abdi ( Rer Aden) **********Abdi Bari (Abdi Bari) **********Guled Abdi (Rer Guleed) ==Notable figures== * Abdillahi Deria – Prominent anti-colonial fighter * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – was a prominent Somali Scholar, vocalist, poet, and military leader. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship. * Hassan Guure Jamac * Abdikarim Mohamed Eid * Abwaan Dheeg * Idiris Haji Cisman Gurey * Siyasi Ali Mohamed Ibrahim (Ali Sanyare) * Hussein M. Adam|Hussein Mohammed Adam (Tanzania) – foremost Somali intellectual and scholar who founded the Somali Studies International Association (SSIA) * Abwan Qawdhan Dualeh * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Hajji Abdi Hussein Yusuf (Abdi Warabe)– Respected Somali elder and Guurti member, known for his wisdom and role in peacebuilding and traditional leadership. * Khadra Dahir Cige – popular Somali singer * Suldaan Sakariye Suldan Mohamed S.C/laahi (Galaal) *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed , a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Jama Mohamed Ghalib – served as speaker of the Somali Parliament during the Somali Republic's early civilian administration, between 1960 and 1964 * Mahamed Abdiqadir – 8th grand sultan of the Isaaq * Ismail Mahmud Hurre – former foreign minister of the Transitional Federal Government of Somalia, between 2000-2002 and 2006–2007 * Hussein Ali Mahamado – Activist And Founder Ina-Guuxa Foundation * Jama Asker –Activist And Politician * Abwan Ali Mooge Geedi Egal * Abdishakur Dayib – Prominent Journalist * Sucad Ibrahim Abdi – Politician and Activist * Fadumo faysal Ali – The founder and CEO of Hoiwa Oy * Daud Mahamed – the ninth and current grand sultan of the Isaaq Sultanate. * Abdi Bidhaan Dahir – Journalist * Abwan Muse Ali Farur * Abwan Coloaad Qorane – Poet and Member of Federal Parliament of Somalia * Mahid Guled - Former prime minister of Somalia * Bihi Egeh –Minister of Finance of Somalia * Hussein Arab Isse – former deputy prime minister and minister of defence of Somalia, between 2011 and 2012 * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Sidoo kale fiiri== * [[Dir]] ==References== l25i4d9mkt4qtx6ntw84yrvf4har2pr 297412 297411 2026-05-14T20:45:50Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297412 wikitext text/x-wiki {{Farac | | group = Eidagale <br> عيدَ جلي | image= |region1={{flagcountry|Kenya}} |region2={{flagcountry|United States}} |region3={{flagcountry|Ethiopia}} |region4={{flagcountry|Somaliland}} | langs = [[Somali]] | rels = [[Islam]] | related-c = Other,clan. }} '''Ciidagale''' (English: Eidagale'','' Arabic: عيدَ جلي''',''' Full Name: Daoud-Eidagalle) Waa beel kamida beelwaynta Isaaq.Beeshu waxay degaan rasimaya gobolka Maroodi jeex Ee Somaliland iyo Dalka Ethiopia. ==Baahsanaanta== Eidagalle waa beel ka tirsan beelaha Isaaq. Waxay degaan tiro badan ku leeyihiin gobolka Maroodi Jeex ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa (dhinacyadeeda dhexe iyo koonfur-bari), iyo degmada Salaxley . Intaa waxaa dheer, Ciidagale waxay sidoo kale si weyn ugu baahsan yihiin dalka ee Itoobiya, gaar ahaan degmooyinka Daroor,iyo Awaare. Beesha Eedagaale waxay leedahay laamo hoose oo ay ka mid yihiin Mohamed Daoud (Guuyoobe), kuwaas oo degan degmada Oodweyne ee gobolka Togdheer. Sidoo kale, qayb ka mid ah beesha ayaa si taariikhi ah ugu nool waddanka Kenya, halkaas oo ay ka yihiin qayb muhiim ah oo si wayn looyaqaano loona ixtiraamo, laguna magaacabo Isahakia.<ref>Waal, Alexander De (1993). "Violent deeds live on: landmines in Somalia and Somaliland, p. 63"</ref><ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa. <nowiki>ISBN 9781315308173</nowiki>.</ref> ==Tariikhda (History)== ===Xiliyadii Dhexe (Medieval period) === Taariikh ahaan, beesha Ciidagale waxay ka mid ahayd beelihii ka qayb galay dagaalladii lagu qaaday boqortooyadii Xabashida waxayna hoos tagi jireen [https://so.m.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Cadal Saldanaddii Adal]. Waxay si gaar ah ugu xusan yihiin buugga ''Futuh al-Habash'' (Futuxul Xabash) oo lagu tilmaamay in beelahaasi yihiin ''Habar Magaadle''. Habar Magaadle waxaa laga soo saaray halyeeygii taariikhiga ahaa ee Axmed Gurey bin Xuseen, oo ahaa gacanta midig ee Axmed Ibraahim al-Ghazi.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref> <blockquote>Beesha Ciidagale—gaar ahaan beesha [[Abokor muuse|Abokor Muse]]—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo, taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha , gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada Herar. Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen Magalada zelia.</blockquote>jifo kale oo muhiim ah oo ka tirsana laanta Cabdiraxmaan Muuse, kaasoo ka qayb qaatay dagaladii Axmed Gurey , waxaa lagu nanaysaa Gashaanbuur oo ah Hussein Abokor Matan, oo ah geesiyadii ka qaybqaatay dagalkii iyo difaciiba Axmarada ee Axmed Gurey . Cilmibaare I. M. Lewis wuxuu xusay in jiray laba Axmed Gurey oo la isku khalday: <blockquote>Buuggu wuxuu tilmaamayaa laba Axmed oo loogu yeero ‘midig-la’. Mid waxaa lagu magacaabaa "Axmed Gurey Soomaali", oo loo aqoonsaday inuu yahay Axmed Gurey Xuseen, hogaamiye ka tirsanaa Habar Magaadle. Midka kalena waxaa loogu yeeraa “Iimaam Axmed”. Waxaa la rumeysan yahay in labadaas Axmed la isku khalday oo laga dhigay hal halyeey oo kali ah.<ref>Morin, Didier (2004). *Dictionnaire historique afar: 1288-1982*. KARTHALA Editions. ISBN 9782845864924.</ref></blockquote>[[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|right|315px|The shrine of Aw Barkhadle is a revered sacred site where generations of ''Isaaq clans'' — and including Eidagalle, who traditionally served as the custodians and leading authorities overseeing the shrine — have gathered to take solemn oaths, resolve disputes, and seek spiritual blessing beneath a holy relic believed to be connected to the Prophet of Allah.]] Qabriga Sheekh Aw Barkhadle oo u dhexeeya [[Berbera]] iyo [[Hargeysa]] wuxuu ahaa goob barakeysan oo beelaha ''Isaaq'' iyo Eidagalleh ay u adeegsadeen dhaarista, heshiisiinta iyo xallinta khilaafaadka. Beesha Ciidagale, oo ka mid ah hogaamiyeyaasha dhaqanka, ayaa door muhiim ah ka qaadatay maamulka goobtan barakeysan.Gaar ahaan, goobtan waxaa miisaan weyn ku lahaa Salaadiinta iyo Ugaasyada dhaqanka. Beelaha si gaar ah uga qayb qaatay ilaalinta sharafta iyo shaqada goobta barakeysan ee Aw Barkhadle waxaa ka mid ahayd beesha Ciidagale. Ciidagale waxay caan ku ahaayeen geesinimadooda dagaal iyo hibadooda suugaaneed, waxayna sidoo kale hayeen xilka qiimaha badan ee ah dhexdhexaadiyeyaal iyo ilaalinayaal dhaqanka xeerka Soomaalida. Odayaasha la qadariyo ee beesha ayaa inta badan guddoomin jiray dhaarista heshiisyada iyo xallinta muranada lagu qabto Aw Barkhadle, si loo ilaaliyo heshiisyada loona sugo nabadda iyo wada noolaanshaha bulshada <blockquote>Marka la kulmo arrin adag oo saameynaysa beelaha Isaaq iyo Eidagaleh, waxaa la keenaa waraaq si gaar ah loo ilaaliyo oo yaalla qabriga, kuna saxiixan yahay Bilaal, addoonkii Khaliifadii hore. Dhaaro cusub ayaa lagu kala qaadayaa. Sannadkii 1846, waxa la keenay Berbera oo ay wateen beesha Ciidagale, halkaas oo beelaha Aala Axmed iyo Aala Yuusuf ku dhaarteen inay nabad ku noolaadaan.<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref></blockquote>Eidagale waxay si dhaqameed u lahaayeen doorka hoggaaminta gudaha iyo nabadeynta khilaafaadka, iyagoo lagu yaqaan xigmadda iyo kartida suugaanta. Xeer-beegti iyo gabyaa caan ah ayaa kasoo jeeda, waxaana ay adeegsadaan xeer-Soomaaliyeed, dood furan iyo gabayo si ay u xalliyaan ismaandhaafka. Duqeyda beesha waxay inta badan ahaayeen garsoorayaal dhexdhexaad ah marka ay colaado ka dhex qarxaan beelaha walaalaha ah. Aw Barkhadle ayaa mar walba ahayd goobta ugu sarreysa ee dhaar iyo heshiis lagu sameeyo. Hoggaamiyeyaasha Eidagale ayaa door muhiim ah ka ciyaari jiray dhexdhexaadinta khilaafaadka u dhexeeya beelaha—iyagoo noqday kuwa isku xira kooxaha is haya oo nabad ka dhex abuura. Mid ka mid ah meelaha ugu barakeysan ee heshiisyada nabadeed lagu gaari jiray wuxuu ahaa quduuska Aw Barkhadle, oo ku yaalla inta u dhexeysa Berbera iyo Hargeysa. Halkaas ayaa lagu dhaaran jiray, iyadoo la isticmaalayo agab quduus ah, waxaana lagu xoojin jiray heshiisyo nabadeed oo waara—taasoo muujinaysa kaalinta ay Eidagale ku lahaayeen ilaalinta dhaqanka iyo sharciga.<blockquote>Xilliyada khatarta dibadda ah, sida soo galootiga gumaysiga ama dagaallada beelaha, Eidagale waxay si degdeg ah isu abaabuli jireen una midoobi jireen difaaca dhulkooda, iyagoo noqda ilaalayaasha deegaankooda. Dhaqankaas qotoda dheer ee hoggaaminta iyo dhexdhexaadinta waxaa si muuqata u matalayey halyeyaal sida Suldaan Cabdillaahi Dheria, kaasoo saameyn weyn ku lahaa dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad—wuxuuna astaan u ahaa sii socoshada awoodda Eidagale ee xagga maamulka dhaqanka iyo dhexdhexaadinta beelaha.</blockquote> Dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad, Suldaan Cabdillaahi Dheria wuxuu ka soo dhex baxay isagoo noqday mid ka mid ah madax-dhaqameedyadii ugu magaca dheeraa beesha Isaaq, gaar ahaan beesha Eidagale. Waxaa si weyn loogu xusuustaa xikmaddiisa iyo kartidiisa dhexdhexaadin, wuxuuna door muhiim ah ka qaatay xallinta khilaafaadka, ilaalinta xeerka Soomaalida, iyo maareynta xiriirka lala lahaa gumaystihii Ingiriiska. Hoggaamintiisu waxay xoojisay nidaamka dhaqameed xilli ay jireen isbeddello siyaasadeed oo waaweyn. Maanta, dhaxalkiisii hoggaamineed si weyn ayaa looga xurmeynayaa guud ahaan Somaliland. [[File:Sultan Deria's Domain.jpg|thumb|An 1894 Italian map showing the domain of Sultan Deria in the Horn of Africa, illustrating the geographic extent of his influence during the colonial period.]] Eidagale waxay caan ku ahaayeen xirfaddooda fardo-fuulka, waxaana weeraradoodii xoogga badnaa ay gaadhi jireen laga bilaabo xeebta ilaa gudaha dalka. Sida uu sheegay Carlos Swayne, oo dhex maray Somaliland dhammaadkii qarnigii 19aad, Eidagale waxay ka mid ahaayeen beelaha ugu jecel weerarada: <blockquote>“Beelaha ku dhow xeebta waqooyi ee ugu jecel weerarada waxay u muuqdaan inay yihiin Habr Awal, Eidagale, iyo Habr Gerhajis.”<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 40.</ref></blockquote> Ciidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago xirfaddooda fardo-fuulka, Eidagale sidoo kale waxay caan ku yihiin fasahaaddooda suugaanta dhaqanka Soomaalida, gaar ahaan gabayga. Waxay soo saareen gabayaaal caan ah sida Xasan Tarabi iyo Elmi Boodhari. Taariikh ahaan, Eidagale waxaa beelaha kale ee Soomaaliyeed u aqoonsanaayeen khubaro suugaanta gabayga:<ref>Diriye, p. 75.</ref> <blockquote> “Beelaha Soomaaliyeed dhexdeeda, Eidagale waxaa lagu yaqaan khubarnimada tirinta gabayada. Hal gabyaa oo ka tirsan Eidagale laga yaabee inuusan ka heer sarreyn gabyaa wanaagsan oo beel kale ah, laakiin Eidagale waxay u muuqdaan inay gabyaaal badan ka jiraan marka loo eego beelaha kale. ‘Haddii aad halkaan keento boqol nin oo Eidagale ah,’ ayuu ii sheegay Hersi Jaamac, ‘oo aad waydiiso kee gabaygiisa tirin kara, sagaashan iyo shan baa tirin kara. Inta kale weli way baranayaan.’”<ref>Laurance, Margaret. A tree for poverty: Somali poetry and prose. McMaster University Library Press. p. 27.</ref></blockquote> [[File:HargeisaCloseup1885.png|thumb|250px|Close-up of an 1885 Royal Geographical Society map, showing Hargeisa (Harrer-es-Sagheer) as well as the Eidagale subtribe (Eed-a-galleh) residing within and around the town. The Naasa Hablood hills (Nas Hubla) can also be seen in the map.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref>]] Qarnigyo badan, beesha Eidagale waxay door muhiim ah ku lahayd ganacsigii geela ee fog ee Soomaaliyeed. Ganacsatada Eidagale waxay ka soo heli jireen agabyo kala duwan gobolka Soomaalida ee dhulka hadda loo yaqaan Itoobiya, sida xoolaha, malmalka (acacia gum), muxurta (myrrh), iyo subagga, kuwaas oo markii dambe loo dhoofin jiray Koonfurta Carabta. Ganacsatada karavaanka ee Eidagale waxay aasaaseen xarumo ganacsi oo muhiim ah gudaha dalka, kuwaas oo ay ka mid tahay magaalada casriga ah ee Hargeysa, taasoo la aasaasay qarnigii 19aad, kana ahayd meel isgoys ah oo u dhexeysa Berbera iyo gudaha Soomaalida.Hargeysa waxaa asal ahaan loo aasaasay bartamaha qarnigii 19aad si ay u noqoto xarun karavaan oo xiriirisa Berbera iyo gudaha.<ref>{{cite book|title=Journal of African Languages|date=1963|publisher=University of Michigan Press|pages=27|language=english}}</ref><ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 96.</ref> Qayb dhownaata oo laga qaaday khariidaddii 1885 ee ay daabacday Royal Geographical Society ayaa si cad u muujinaysa joogitaanka dhuleed ee beesha Eidagale. Khariidaddu waxay calaamadaynaysaa magaalada Hargeysa (oo ku qoran ''Harrer-es-Sagheer''), iyadoo beesha Eidagale loogu yeedhay ''Eed-a-galleh'' kuna muujisan inay deggan yihiin gudaha iyo nawaaxiga deegaankaas. Buuraleyda Naasa Hablood, oo khariidadda lagu qoray ''Nas Hubla'', sidoo kale waa lagu sawiray, taasoo xoojinaysa isku xirka juqraafiyeed iyo dhaqan ee beesha Eidagale ee gobolkaasi.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref> <blockquote>Beesha Eidagale waxaa si weyn loogu yaqaannaa xirfaddooda suugaanta, gaar ahaan gabayga, kaas oo kaalin weyn ku leh aqoonsigooda iyo dhaqankooda. Waxaa lagu tiriyaa dad xigmadda iyo hadal-fasahaadda ku caan baxay, iyagoo gabayga u adeegsada sidii ay u xafidi lahaayeen taariikhda, u gudbin lahaayeen qiimaha bulsheed, una xallin lahaayeen khilaafaadka. Waxaa hadal caan ah oo laga dhex maqlo odhanaya: "Nin aan gabayn karin weli ma dhalan." Tani waxay muujinaysaa sida gabaygu uga yahay laf-dhabar aqoonta iyo wada-noolaanshaha bulshada Eidagale.</blockquote> Eidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago hidda-sugaaneedkooda, beesha Eidagale waxay sidoo kale caan ku yihiin xirfadda xoolo-dhaqatada, gaar ahaan dhaqashada geela, oo ah tiirka ugu weyn ee dhaqaalahooda iyo noloshooda reer guuraanimada. Geelu wuxuu leeyahay qiimo weyn, wuxuuna astaan u yahay hanti, sharaf, iyo adkaysi. Khibraddooda dheer ee ku saabsan dhaqashada iyo daryeelka geela waxay ka tarjumaysaa aqoon jiilal badan soo jirtay, taasoo ka dhigaysa dad si heer sare ah u yaqaan sida loo ilaaliyo loona kobciyo xoolaha. Isku dhafka suugaantooda afka ah iyo xirfaddooda xoolo-dhaqatada ayaa ah labada tiir ee ugu waaweyn ee dhaxalka dhaqameed ee beesha Eidagale—waa hiddo soo jireen ah oo qoto dheer leh, taasoo weli si xooggan u qeexaysa aqoonsigooda jiilba jiil. An image illustrating 19th-century trade: Beesha Eidagale waxay si weyn ugaga qayb qaadatay ganacsiga guud ee geela iyo agabka dabiiciga ah ee gobolka. Karavaannadii ka yimid gudaha gudaha ayaa halkan ku degi jiray, iyagoo ka ganacsan jiray muxur, malmal, subag iyo xoolo, taasoo Berbera ka dhigtay xarun ganacsi oo istiraatiiji ah oo u xiriiriya gudaha iyo suuqyada caalamiga ah. <blockquote>Soomaalida beesha Eidagale ayaa ka yimaada Ogaadeen iyagoo wata baallo, muxur, malmal, ari, lo’, iyo subag; beddelkeedna waxay ka qaataan dhar jumlo ah. Xilligiiba afar jeer ayay safarradan samaynayaan. Ma joogaan wax ka badan hal bil, intay joogaanna waxay la deggan yihiin reerahooda, cunadoodana waxay ku cunaan makhbaza, ama goobaha cuntada lagu wada cuno.<ref>Hunter, Frederick (1877). An Account of the British Settlement of Aden in Arabia*. Cengage Gale. p. 41.</ref></blockquote> ==Saltanate == Saldanadda Ciidagale waxay ka mid ahayd nidaamyadii ugu faca weynaa ee dhaqanka iyo hoggaanka bulshada ee ka jiray beesha Eidagele. Ciidagale, oo ka mid ah jilibyada waaweyn ee beesha, waxay lahayd hoggaan u gaar ah oo ku dhisnaa xeer, garsoor, iyo midnimo bulsho, kuwaas oo muddo qarniyo ah hagayay bulshada.Nidaamka Saldanaddu wuxuu ku shaqayn jiray hab-dhaqan Soomaaliyeed oo salka ku haya odaynimo, garaad, iyo wada-tashi. Suldaanada iyo ugaasyadu waxay ahaayeen dad lagu yaqaan caqli, hal-adayg, iyo karti hoggaamineed, kana shaqeeya ilaalinta nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo u doodista xuquuqda beesha. Saldanadda fawaynta ahayd ee qarniyo badan talinta soo haysay, ayaa asalkeedu dib ugu laabtaa qarnigii 17-aad, xilligii uu aasaasay ''Suldaan Guleed Cabdi Ciise'' — oo ahaa suldaanka guud ee beesha. Muddo dheer ayay saldanaddani ahayd tiir dhexe oo hoggaan, xeer iyo xasillooni u horseeda bulshada, waxaana magaceedu ku dhex lahaa sharaf, maamuus iyo miisaan dhaqan oo aan weli libdhin. Sidoo kale, hogaanka Abokor Muuse—oo ka tirsan faracyada waaweyn ee beesha Ciidagale—waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku ladhan hoggaamin, halgan bulsho iyo ilaalinta dhaqanka. Qarnigii 15-aad iyo 16-aad, qaybo badan oo ka mid ah geedka qabiilka ayaa loo xusaa boqorro iyo ''ugaasyo'' ka soo jeeda Reerah iyo Qabiilada beesha Abokor Muuse, ku waas oo door muuqda ku lahaa difaaca bulshada, hagidda dhaqanka iyo ilaalinta nidaamka beesha. ==Clan tree== A summarized family tree of the Eidagalle Clan is presented below.<ref name="survey 147">Hunt, John A. (1951). A general survey of the Somaliland Protectorate 1944-1950. Wayback Machine (archived 2 February 2022). p. 147.</ref> *Daoud(Eidagalle) **[[Maxamed Daoud|Mohamed Daoud]] ***Egal Mohamed (Rer Cigal) ***Ali Mohamed (Rer Afwayne) ***Urkurag Mohamed ****Ali Urkurag *****Fiqi Sa'ad Ali *****Mahamoud Ali *****Ahmed Ali *****Ismail Ali ******Ali Ismail *******Osman Ali *******Jama Ali *******Geedi Ali (Rer Aw) *******Yonis Ali *******Ileiye Ali *******Hagga Ali *******Nuh Ali ********Ali Nuh *******Aden Ali ********Guled Aden ********Ali Aden *******Roble Ali ********Hassan Roble *********Jibril Hassan **********Aden Jibril **********Mohamed Jibril *********Deria Hassan **********Mohamed Deria **********Hussein Deria ********Ali Roble *********Warfa Ali *********Farah Ali **********Hassan Farah *********Abdalle Ali *******Abdalle Ali ********Geedi Abdalle (Rer Geedi) ********Mohamed Abdalle (Rer Mohamed) **Abokor Daoud ***Bilaal Abokor ****Mohamed Bilal *****Egal Mohamed *****Hassan Mohamed *****Farah Mohamed *****Yusuf Mohamed *****Abdi Mohamed ******Geedi Abdi ******Aden Abdi ******Hassan Abdi *****Abdalle Mohamed ******Samter Abdalle ******Abane Abdalle ******Hasan Abdalle ***Isse Abokor ****Dualeh Isse *****Musa Dualeh *****Mohamed Dualeh *****Deria Duleh *****Samter Duleh ****Hassan Isse *****Afi Hassan *****Hujale Hassan *****Abar Hassan *****Yusuf Hassan *****Shire Hassan *****Barre Hassan **Muuse Daoud ***Abokor Muuse ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman fatah *************Gled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ***************Ali kalil ****************Said Ali ****************Koshin Ali ****************Boqorreh Ali *****************Abar Boqorre ******************Deria Abar *******************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************Khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Jama Hussien *****************Nour Hussein *****************Farah Hussien *****************Wa'ays Hussein *****************Hersi Hussien ******************Muhumad Hersi ******************Abdi Hersi ******************Ali Hersi ******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed ********************Ismail Dhible ********************Egal Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarer) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali ***Abdirahman Muuse ****Yonis Abdiraham *****Aden Yonis *****Ismail Yonis *****Ugadh Yonis *****Mohamed Yonis ****Abdalle Abdirahman *****Mohamed Abdalle (Bah Daylo) ******Gadid Mohamed ******Abdalle Mohamed ******Loge Mohamed ****Ibrahim Abdalle *****Kulul Ibrahim (Rer kul) *****Abdi Ibrahim (Abdi Dheeri) ******Burale Abdi ******Qabile Abdi ******Hildiid Abdi ******Aden Abdi ******Robe Abdi ******Hersi Abdi ******Geedi Abdi *****Abokor Ibrahim ******Idileh Abokor (Rer Iidleh) *******Ismail Iidle *******Bare Iidle ******Hussein Abokor Matan (Gashaabuur) *******Roble Matan *******Yonis Matan *******Hamud Matan *******Aden Matan *******Damal Aden ********Gabdon Dhamal (Rer Gabdoon) ********Hode Dhamal (Dhamal YarYar) ********Deria Dhamal (Dhamal YarYar) ********Boon Dhamal (Dhamal yaryar) ********Barre Dhamal ( Dhamal yar yar) ********Gabib Dhamal (Dhamal YarYar) ********Fatah Dhamal (Dhamal YarYar) ********Essa Dhamal *********Aden Isse *********Warfa Isse *********Guled Isse *********Liban Isse (Rer Liibaan) *********Hassan Isse (Rer Hassan Isse) *********Abdi Isse **********Mohamed Abdi **********Farah Abdi **********Eiye Abdi **********Warsame Abdi **********Sugulle Abdi **********Aninanshe Abdi **********Amare Abdi **********Ileiye Afwayne Abdi **********Dualeh (Samter) Abdi **********Habarwa Abdi **********Yusuf Abdi **********Warafa Abdi **********Hussein Abdi **********Wais Abdi **********Rage Abdi **********Abdalle Abdi **********Aden Abdi ( Rer Aden) **********Abdi Bari (Abdi Bari) **********Guled Abdi (Rer Guleed) ==Notable figures== * Abdillahi Deria – Prominent anti-colonial fighter * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – was a prominent Somali Scholar, vocalist, poet, and military leader. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship. * Hassan Guure Jamac * Abdikarim Mohamed Eid * Abwaan Dheeg * Idiris Haji Cisman Gurey * Siyasi Ali Mohamed Ibrahim (Ali Sanyare) * Hussein M. Adam|Hussein Mohammed Adam (Tanzania) – foremost Somali intellectual and scholar who founded the Somali Studies International Association (SSIA) * Abwan Qawdhan Dualeh * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Hajji Abdi Hussein Yusuf (Abdi Warabe)– Respected Somali elder and Guurti member, known for his wisdom and role in peacebuilding and traditional leadership. * Khadra Dahir Cige – popular Somali singer * Suldaan Sakariye Suldan Mohamed S.C/laahi (Galaal) *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed , a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Jama Mohamed Ghalib – served as speaker of the Somali Parliament during the Somali Republic's early civilian administration, between 1960 and 1964 * Mahamed Abdiqadir – 8th grand sultan of the Isaaq * Ismail Mahmud Hurre – former foreign minister of the Transitional Federal Government of Somalia, between 2000-2002 and 2006–2007 * Hussein Ali Mahamado – Activist And Founder Ina-Guuxa Foundation * Jama Asker –Activist And Politician * Abwan Ali Mooge Geedi Egal * Abdishakur Dayib – Prominent Journalist * Sucad Ibrahim Abdi – Politician and Activist * Fadumo faysal Ali – The founder and CEO of Hoiwa Oy * Daud Mahamed – the ninth and current grand sultan of the Isaaq Sultanate. * Abdi Bidhaan Dahir – Journalist * Abwan Muse Ali Farur * Abwan Coloaad Qorane – Poet and Member of Federal Parliament of Somalia * Mahid Guled - Former prime minister of Somalia * Bihi Egeh –Minister of Finance of Somalia * Hussein Arab Isse – former deputy prime minister and minister of defence of Somalia, between 2011 and 2012 * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Sidoo kale fiiri== * [[Dir]] ==References== cf4gtwed9sfs2qbsj6663b4y379pel7 297413 297412 2026-05-14T20:47:38Z ~2026-27958-27 45557 /* Clan tree */ 297413 wikitext text/x-wiki {{Farac | | group = Eidagale <br> عيدَ جلي | image= |region1={{flagcountry|Kenya}} |region2={{flagcountry|United States}} |region3={{flagcountry|Ethiopia}} |region4={{flagcountry|Somaliland}} | langs = [[Somali]] | rels = [[Islam]] | related-c = Other,clan. }} '''Ciidagale''' (English: Eidagale'','' Arabic: عيدَ جلي''',''' Full Name: Daoud-Eidagalle) Waa beel kamida beelwaynta Isaaq.Beeshu waxay degaan rasimaya gobolka Maroodi jeex Ee Somaliland iyo Dalka Ethiopia. ==Baahsanaanta== Eidagalle waa beel ka tirsan beelaha Isaaq. Waxay degaan tiro badan ku leeyihiin gobolka Maroodi Jeex ee Somaliland, gaar ahaan magaalada Hargeysa (dhinacyadeeda dhexe iyo koonfur-bari), iyo degmada Salaxley . Intaa waxaa dheer, Ciidagale waxay sidoo kale si weyn ugu baahsan yihiin dalka ee Itoobiya, gaar ahaan degmooyinka Daroor,iyo Awaare. Beesha Eedagaale waxay leedahay laamo hoose oo ay ka mid yihiin Mohamed Daoud (Guuyoobe), kuwaas oo degan degmada Oodweyne ee gobolka Togdheer. Sidoo kale, qayb ka mid ah beesha ayaa si taariikhi ah ugu nool waddanka Kenya, halkaas oo ay ka yihiin qayb muhiim ah oo si wayn looyaqaano loona ixtiraamo, laguna magaacabo Isahakia.<ref>Waal, Alexander De (1993). "Violent deeds live on: landmines in Somalia and Somaliland, p. 63"</ref><ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa. <nowiki>ISBN 9781315308173</nowiki>.</ref> ==Tariikhda (History)== ===Xiliyadii Dhexe (Medieval period) === Taariikh ahaan, beesha Ciidagale waxay ka mid ahayd beelihii ka qayb galay dagaalladii lagu qaaday boqortooyadii Xabashida waxayna hoos tagi jireen [https://so.m.wikipedia.org/wiki/Saldanadii_Cadal Saldanaddii Adal]. Waxay si gaar ah ugu xusan yihiin buugga ''Futuh al-Habash'' (Futuxul Xabash) oo lagu tilmaamay in beelahaasi yihiin ''Habar Magaadle''. Habar Magaadle waxaa laga soo saaray halyeeygii taariikhiga ahaa ee Axmed Gurey bin Xuseen, oo ahaa gacanta midig ee Axmed Ibraahim al-Ghazi.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref> <blockquote>Beesha Ciidagale—gaar ahaan beesha [[Abokor muuse|Abokor Muse]]—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo, taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha , gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada Herar. Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen Magalada zelia.</blockquote>jifo kale oo muhiim ah oo ka tirsana laanta Cabdiraxmaan Muuse, kaasoo ka qayb qaatay dagaladii Axmed Gurey , waxaa lagu nanaysaa Gashaanbuur oo ah Hussein Abokor Matan, oo ah geesiyadii ka qaybqaatay dagalkii iyo difaciiba Axmarada ee Axmed Gurey . Cilmibaare I. M. Lewis wuxuu xusay in jiray laba Axmed Gurey oo la isku khalday: <blockquote>Buuggu wuxuu tilmaamayaa laba Axmed oo loogu yeero ‘midig-la’. Mid waxaa lagu magacaabaa "Axmed Gurey Soomaali", oo loo aqoonsaday inuu yahay Axmed Gurey Xuseen, hogaamiye ka tirsanaa Habar Magaadle. Midka kalena waxaa loogu yeeraa “Iimaam Axmed”. Waxaa la rumeysan yahay in labadaas Axmed la isku khalday oo laga dhigay hal halyeey oo kali ah.<ref>Morin, Didier (2004). *Dictionnaire historique afar: 1288-1982*. KARTHALA Editions. ISBN 9782845864924.</ref></blockquote>[[File:ShrineAwBarkhadle2007.png|thumb|right|315px|The shrine of Aw Barkhadle is a revered sacred site where generations of ''Isaaq clans'' — and including Eidagalle, who traditionally served as the custodians and leading authorities overseeing the shrine — have gathered to take solemn oaths, resolve disputes, and seek spiritual blessing beneath a holy relic believed to be connected to the Prophet of Allah.]] Qabriga Sheekh Aw Barkhadle oo u dhexeeya [[Berbera]] iyo [[Hargeysa]] wuxuu ahaa goob barakeysan oo beelaha ''Isaaq'' iyo Eidagalleh ay u adeegsadeen dhaarista, heshiisiinta iyo xallinta khilaafaadka. Beesha Ciidagale, oo ka mid ah hogaamiyeyaasha dhaqanka, ayaa door muhiim ah ka qaadatay maamulka goobtan barakeysan.Gaar ahaan, goobtan waxaa miisaan weyn ku lahaa Salaadiinta iyo Ugaasyada dhaqanka. Beelaha si gaar ah uga qayb qaatay ilaalinta sharafta iyo shaqada goobta barakeysan ee Aw Barkhadle waxaa ka mid ahayd beesha Ciidagale. Ciidagale waxay caan ku ahaayeen geesinimadooda dagaal iyo hibadooda suugaaneed, waxayna sidoo kale hayeen xilka qiimaha badan ee ah dhexdhexaadiyeyaal iyo ilaalinayaal dhaqanka xeerka Soomaalida. Odayaasha la qadariyo ee beesha ayaa inta badan guddoomin jiray dhaarista heshiisyada iyo xallinta muranada lagu qabto Aw Barkhadle, si loo ilaaliyo heshiisyada loona sugo nabadda iyo wada noolaanshaha bulshada <blockquote>Marka la kulmo arrin adag oo saameynaysa beelaha Isaaq iyo Eidagaleh, waxaa la keenaa waraaq si gaar ah loo ilaaliyo oo yaalla qabriga, kuna saxiixan yahay Bilaal, addoonkii Khaliifadii hore. Dhaaro cusub ayaa lagu kala qaadayaa. Sannadkii 1846, waxa la keenay Berbera oo ay wateen beesha Ciidagale, halkaas oo beelaha Aala Axmed iyo Aala Yuusuf ku dhaarteen inay nabad ku noolaadaan.<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref></blockquote>Eidagale waxay si dhaqameed u lahaayeen doorka hoggaaminta gudaha iyo nabadeynta khilaafaadka, iyagoo lagu yaqaan xigmadda iyo kartida suugaanta. Xeer-beegti iyo gabyaa caan ah ayaa kasoo jeeda, waxaana ay adeegsadaan xeer-Soomaaliyeed, dood furan iyo gabayo si ay u xalliyaan ismaandhaafka. Duqeyda beesha waxay inta badan ahaayeen garsoorayaal dhexdhexaad ah marka ay colaado ka dhex qarxaan beelaha walaalaha ah. Aw Barkhadle ayaa mar walba ahayd goobta ugu sarreysa ee dhaar iyo heshiis lagu sameeyo. Hoggaamiyeyaasha Eidagale ayaa door muhiim ah ka ciyaari jiray dhexdhexaadinta khilaafaadka u dhexeeya beelaha—iyagoo noqday kuwa isku xira kooxaha is haya oo nabad ka dhex abuura. Mid ka mid ah meelaha ugu barakeysan ee heshiisyada nabadeed lagu gaari jiray wuxuu ahaa quduuska Aw Barkhadle, oo ku yaalla inta u dhexeysa Berbera iyo Hargeysa. Halkaas ayaa lagu dhaaran jiray, iyadoo la isticmaalayo agab quduus ah, waxaana lagu xoojin jiray heshiisyo nabadeed oo waara—taasoo muujinaysa kaalinta ay Eidagale ku lahaayeen ilaalinta dhaqanka iyo sharciga.<blockquote>Xilliyada khatarta dibadda ah, sida soo galootiga gumaysiga ama dagaallada beelaha, Eidagale waxay si degdeg ah isu abaabuli jireen una midoobi jireen difaaca dhulkooda, iyagoo noqda ilaalayaasha deegaankooda. Dhaqankaas qotoda dheer ee hoggaaminta iyo dhexdhexaadinta waxaa si muuqata u matalayey halyeyaal sida Suldaan Cabdillaahi Dheria, kaasoo saameyn weyn ku lahaa dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad—wuxuuna astaan u ahaa sii socoshada awoodda Eidagale ee xagga maamulka dhaqanka iyo dhexdhexaadinta beelaha.</blockquote> Dhammaadkii qarnigii 19aad iyo billowgii qarnigii 20aad, Suldaan Cabdillaahi Dheria wuxuu ka soo dhex baxay isagoo noqday mid ka mid ah madax-dhaqameedyadii ugu magaca dheeraa beesha Isaaq, gaar ahaan beesha Eidagale. Waxaa si weyn loogu xusuustaa xikmaddiisa iyo kartidiisa dhexdhexaadin, wuxuuna door muhiim ah ka qaatay xallinta khilaafaadka, ilaalinta xeerka Soomaalida, iyo maareynta xiriirka lala lahaa gumaystihii Ingiriiska. Hoggaamintiisu waxay xoojisay nidaamka dhaqameed xilli ay jireen isbeddello siyaasadeed oo waaweyn. Maanta, dhaxalkiisii hoggaamineed si weyn ayaa looga xurmeynayaa guud ahaan Somaliland. [[File:Sultan Deria's Domain.jpg|thumb|An 1894 Italian map showing the domain of Sultan Deria in the Horn of Africa, illustrating the geographic extent of his influence during the colonial period.]] Eidagale waxay caan ku ahaayeen xirfaddooda fardo-fuulka, waxaana weeraradoodii xoogga badnaa ay gaadhi jireen laga bilaabo xeebta ilaa gudaha dalka. Sida uu sheegay Carlos Swayne, oo dhex maray Somaliland dhammaadkii qarnigii 19aad, Eidagale waxay ka mid ahaayeen beelaha ugu jecel weerarada: <blockquote>“Beelaha ku dhow xeebta waqooyi ee ugu jecel weerarada waxay u muuqdaan inay yihiin Habr Awal, Eidagale, iyo Habr Gerhajis.”<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 40.</ref></blockquote> Ciidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago xirfaddooda fardo-fuulka, Eidagale sidoo kale waxay caan ku yihiin fasahaaddooda suugaanta dhaqanka Soomaalida, gaar ahaan gabayga. Waxay soo saareen gabayaaal caan ah sida Xasan Tarabi iyo Elmi Boodhari. Taariikh ahaan, Eidagale waxaa beelaha kale ee Soomaaliyeed u aqoonsanaayeen khubaro suugaanta gabayga:<ref>Diriye, p. 75.</ref> <blockquote> “Beelaha Soomaaliyeed dhexdeeda, Eidagale waxaa lagu yaqaan khubarnimada tirinta gabayada. Hal gabyaa oo ka tirsan Eidagale laga yaabee inuusan ka heer sarreyn gabyaa wanaagsan oo beel kale ah, laakiin Eidagale waxay u muuqdaan inay gabyaaal badan ka jiraan marka loo eego beelaha kale. ‘Haddii aad halkaan keento boqol nin oo Eidagale ah,’ ayuu ii sheegay Hersi Jaamac, ‘oo aad waydiiso kee gabaygiisa tirin kara, sagaashan iyo shan baa tirin kara. Inta kale weli way baranayaan.’”<ref>Laurance, Margaret. A tree for poverty: Somali poetry and prose. McMaster University Library Press. p. 27.</ref></blockquote> [[File:HargeisaCloseup1885.png|thumb|250px|Close-up of an 1885 Royal Geographical Society map, showing Hargeisa (Harrer-es-Sagheer) as well as the Eidagale subtribe (Eed-a-galleh) residing within and around the town. The Naasa Hablood hills (Nas Hubla) can also be seen in the map.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref>]] Qarnigyo badan, beesha Eidagale waxay door muhiim ah ku lahayd ganacsigii geela ee fog ee Soomaaliyeed. Ganacsatada Eidagale waxay ka soo heli jireen agabyo kala duwan gobolka Soomaalida ee dhulka hadda loo yaqaan Itoobiya, sida xoolaha, malmalka (acacia gum), muxurta (myrrh), iyo subagga, kuwaas oo markii dambe loo dhoofin jiray Koonfurta Carabta. Ganacsatada karavaanka ee Eidagale waxay aasaaseen xarumo ganacsi oo muhiim ah gudaha dalka, kuwaas oo ay ka mid tahay magaalada casriga ah ee Hargeysa, taasoo la aasaasay qarnigii 19aad, kana ahayd meel isgoys ah oo u dhexeysa Berbera iyo gudaha Soomaalida.Hargeysa waxaa asal ahaan loo aasaasay bartamaha qarnigii 19aad si ay u noqoto xarun karavaan oo xiriirisa Berbera iyo gudaha.<ref>{{cite book|title=Journal of African Languages|date=1963|publisher=University of Michigan Press|pages=27|language=english}}</ref><ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia. p. 96.</ref> Qayb dhownaata oo laga qaaday khariidaddii 1885 ee ay daabacday Royal Geographical Society ayaa si cad u muujinaysa joogitaanka dhuleed ee beesha Eidagale. Khariidaddu waxay calaamadaynaysaa magaalada Hargeysa (oo ku qoran ''Harrer-es-Sagheer''), iyadoo beesha Eidagale loogu yeedhay ''Eed-a-galleh'' kuna muujisan inay deggan yihiin gudaha iyo nawaaxiga deegaankaas. Buuraleyda Naasa Hablood, oo khariidadda lagu qoray ''Nas Hubla'', sidoo kale waa lagu sawiray, taasoo xoojinaysa isku xirka juqraafiyeed iyo dhaqan ee beesha Eidagale ee gobolkaasi.<ref>Royal Geographical Society map, 1885. British Library Archives.</ref> <blockquote>Beesha Eidagale waxaa si weyn loogu yaqaannaa xirfaddooda suugaanta, gaar ahaan gabayga, kaas oo kaalin weyn ku leh aqoonsigooda iyo dhaqankooda. Waxaa lagu tiriyaa dad xigmadda iyo hadal-fasahaadda ku caan baxay, iyagoo gabayga u adeegsada sidii ay u xafidi lahaayeen taariikhda, u gudbin lahaayeen qiimaha bulsheed, una xallin lahaayeen khilaafaadka. Waxaa hadal caan ah oo laga dhex maqlo odhanaya: "Nin aan gabayn karin weli ma dhalan." Tani waxay muujinaysaa sida gabaygu uga yahay laf-dhabar aqoonta iyo wada-noolaanshaha bulshada Eidagale.</blockquote> Eidagale waxay dhaqanka hore iyo kan weli jira u leeyihiin xidhashada toorayda wan, oo ah astaamo muujisa geesinimo, madaxnimo iyo qurux dhaqameed. Tooraydaasi oo qaab ahaan u eg golxadka cajiibka ah, ayaa lagu xidhnaa si sharaf leh, gaar ahaan xilliyada bandhigyada dhaqanka, shirarka dhaqameed iyo munaasibadaha lagu maamuuso hidaha iyo hal-adayga. Xidhashada tooraydu waxay ahayd astaan tilmaamaysa in qofku yahay nin masuul ah, lehna anshaxa iyo edebta dhaqanka Soomaalida.Intaa waxaa dheer, tooraydu ma ahayn oo keliya qurux iyo sharaf lagu muujiyo, balse waxay ahayd hub lagu difaaco nafta iyo bulshada, gaar ahaan marka la joogo duruufo ad-adag oo u baahan feejignaan iyo geesinimo. Marka laga soo tago hidda-sugaaneedkooda, beesha Eidagale waxay sidoo kale caan ku yihiin xirfadda xoolo-dhaqatada, gaar ahaan dhaqashada geela, oo ah tiirka ugu weyn ee dhaqaalahooda iyo noloshooda reer guuraanimada. Geelu wuxuu leeyahay qiimo weyn, wuxuuna astaan u yahay hanti, sharaf, iyo adkaysi. Khibraddooda dheer ee ku saabsan dhaqashada iyo daryeelka geela waxay ka tarjumaysaa aqoon jiilal badan soo jirtay, taasoo ka dhigaysa dad si heer sare ah u yaqaan sida loo ilaaliyo loona kobciyo xoolaha. Isku dhafka suugaantooda afka ah iyo xirfaddooda xoolo-dhaqatada ayaa ah labada tiir ee ugu waaweyn ee dhaxalka dhaqameed ee beesha Eidagale—waa hiddo soo jireen ah oo qoto dheer leh, taasoo weli si xooggan u qeexaysa aqoonsigooda jiilba jiil. An image illustrating 19th-century trade: Beesha Eidagale waxay si weyn ugaga qayb qaadatay ganacsiga guud ee geela iyo agabka dabiiciga ah ee gobolka. Karavaannadii ka yimid gudaha gudaha ayaa halkan ku degi jiray, iyagoo ka ganacsan jiray muxur, malmal, subag iyo xoolo, taasoo Berbera ka dhigtay xarun ganacsi oo istiraatiiji ah oo u xiriiriya gudaha iyo suuqyada caalamiga ah. <blockquote>Soomaalida beesha Eidagale ayaa ka yimaada Ogaadeen iyagoo wata baallo, muxur, malmal, ari, lo’, iyo subag; beddelkeedna waxay ka qaataan dhar jumlo ah. Xilligiiba afar jeer ayay safarradan samaynayaan. Ma joogaan wax ka badan hal bil, intay joogaanna waxay la deggan yihiin reerahooda, cunadoodana waxay ku cunaan makhbaza, ama goobaha cuntada lagu wada cuno.<ref>Hunter, Frederick (1877). An Account of the British Settlement of Aden in Arabia*. Cengage Gale. p. 41.</ref></blockquote> ==Saltanate == Saldanadda Ciidagale waxay ka mid ahayd nidaamyadii ugu faca weynaa ee dhaqanka iyo hoggaanka bulshada ee ka jiray beesha Eidagele. Ciidagale, oo ka mid ah jilibyada waaweyn ee beesha, waxay lahayd hoggaan u gaar ah oo ku dhisnaa xeer, garsoor, iyo midnimo bulsho, kuwaas oo muddo qarniyo ah hagayay bulshada.Nidaamka Saldanaddu wuxuu ku shaqayn jiray hab-dhaqan Soomaaliyeed oo salka ku haya odaynimo, garaad, iyo wada-tashi. Suldaanada iyo ugaasyadu waxay ahaayeen dad lagu yaqaan caqli, hal-adayg, iyo karti hoggaamineed, kana shaqeeya ilaalinta nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo u doodista xuquuqda beesha. Saldanadda fawaynta ahayd ee qarniyo badan talinta soo haysay, ayaa asalkeedu dib ugu laabtaa qarnigii 17-aad, xilligii uu aasaasay ''Suldaan Guleed Cabdi Ciise'' — oo ahaa suldaanka guud ee beesha. Muddo dheer ayay saldanaddani ahayd tiir dhexe oo hoggaan, xeer iyo xasillooni u horseeda bulshada, waxaana magaceedu ku dhex lahaa sharaf, maamuus iyo miisaan dhaqan oo aan weli libdhin. Sidoo kale, hogaanka Abokor Muuse—oo ka tirsan faracyada waaweyn ee beesha Ciidagale—waxay leeyihiin taariikh dheer oo ku ladhan hoggaamin, halgan bulsho iyo ilaalinta dhaqanka. Qarnigii 15-aad iyo 16-aad, qaybo badan oo ka mid ah geedka qabiilka ayaa loo xusaa boqorro iyo ''ugaasyo'' ka soo jeeda Reerah iyo Qabiilada beesha Abokor Muuse, ku waas oo door muuqda ku lahaa difaaca bulshada, hagidda dhaqanka iyo ilaalinta nidaamka beesha. ==Clan tree== A summarized family tree of the Eidagalle Clan is presented below.<ref name="survey 147">Hunt, John A. (1951). A general survey of the Somaliland Protectorate 1944-1950. Wayback Machine (archived 2 February 2022). p. 147.</ref> *Daoud(Eidagalle) **[[Maxamed Daoud|Mohamed Daoud]] ***Egal Mohamed (Rer Cigal) ***Ali Mohamed (Rer Afwayne) ***Urkurag Mohamed ****Ali Urkurag *****Fiqi Sa'ad Ali *****Mahamoud Ali *****Ahmed Ali *****Ismail Ali ******Ali Ismail *******Osman Ali *******Jama Ali *******Geedi Ali (Rer Aw) *******Yonis Ali *******Ileiye Ali *******Hagga Ali *******Nuh Ali ********Ali Nuh *******Aden Ali ********Guled Aden ********Ali Aden *******Roble Ali ********Hassan Roble *********Jibril Hassan **********Aden Jibril **********Mohamed Jibril *********Deria Hassan **********Mohamed Deria **********Hussein Deria ********Ali Roble *********Warfa Ali *********Farah Ali **********Hassan Farah *********Abdalle Ali *******Abdalle Ali ********Geedi Abdalle (Rer Geedi) ********Mohamed Abdalle (Rer Mohamed) **Abokor Daoud ***Bilaal Abokor ****Mohamed Bilal *****Egal Mohamed *****Hassan Mohamed *****Farah Mohamed *****Yusuf Mohamed *****Abdi Mohamed ******Geedi Abdi ******Aden Abdi ******Hassan Abdi *****Abdalle Mohamed ******Samter Abdalle ******Abane Abdalle ******Hasan Abdalle ***Isse Abokor ****Dualeh Isse *****Musa Dualeh *****Mohamed Dualeh *****Deria Duleh *****Samter Duleh ****Hassan Isse *****Afi Hassan *****Hujale Hassan *****Abar Hassan *****Yusuf Hassan *****Shire Hassan *****Barre Hassan **Muuse Daoud ***Abokor Muuse ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman fatah *************Gled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samter Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ***************Ali kalil ****************Said Ali ****************Koshin Ali ****************Boqorreh Ali *****************Abar Boqorre ******************Deria Abar *******************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sahal Said *****************Abdalle Sahal *****************Musa Sahal ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************Khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali *****************Jama Hussien *****************Nour Hussein *****************Farah Hussien *****************Wa'ays Hussein *****************Hersi Hussien ******************Muhumad Hersi ******************Abdi Hersi ******************Ali Hersi ******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi *****************Gabal Nour *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed ********************Ismail Dhible ********************Egal Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Egal Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarer) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali ***Abdirahman Muuse ****Yonis Abdiraham *****Aden Yonis *****Ismail Yonis *****Ugadh Yonis *****Mohamed Yonis ****Abdalle Abdirahman *****Mohamed Abdalle (Bah Daylo) ******Gadid Mohamed ******Abdalle Mohamed ******Loge Mohamed ****Ibrahim Abdalle *****Kulul Ibrahim (Rer kul) *****Abdi Ibrahim (Abdi Dheeri) ******Burale Abdi ******Qabile Abdi ******Hildiid Abdi ******Aden Abdi ******Robe Abdi ******Hersi Abdi *****Abokor Ibrahim ******Idileh Abokor (Rer Iidleh) *******Ismail Iidle *******Bare Iidle ******Hussein Abokor Matan (Gashaabuur) *******Roble Matan *******Yonis Matan *******Hamud Matan *******Aden Matan *******Damal Aden ********Gabdon Dhamal (Rer Gabdoon) ********Hode Dhamal (Dhamal YarYar) ********Deria Dhamal (Dhamal YarYar) ********Boon Dhamal (Dhamal yaryar) ********Barre Dhamal ( Dhamal yar yar) ********Gabib Dhamal (Dhamal YarYar) ********Fatah Dhamal (Dhamal YarYar) ********Essa Dhamal *********Aden Isse *********Warfa Isse *********Guled Isse *********Liban Isse (Rer Liibaan) *********Hassan Isse (Rer Hassan Isse) *********Abdi Isse **********Mohamed Abdi **********Farah Abdi **********Eiye Abdi **********Warsame Abdi **********Sugulle Abdi **********Aninanshe Abdi **********Amare Abdi **********Ileiye Afwayne Abdi **********Dualeh (Samter) Abdi **********Habarwa Abdi **********Yusuf Abdi **********Warafa Abdi **********Hussein Abdi **********Wais Abdi **********Rage Abdi **********Abdalle Abdi **********Aden Abdi ( Rer Aden) **********Abdi Bari (Abdi Bari) **********Guled Abdi (Rer Guleed) ==Notable figures== * Abdillahi Deria – Prominent anti-colonial fighter * Sh Mohamed Ali Geedi – Scholar and Founder of Horn of Africa charity Organization, which operates and establishes multiple schools across Somaliland and Beder International University. * Mohamed Mooge Liibaan – was a prominent Somali Scholar, vocalist, poet, and military leader. * Gaabuush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader, with strong tie to SAF. * Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship. * Hassan Guure Jamac * Abdikarim Mohamed Eid * Abwaan Dheeg * Idiris Haji Cisman Gurey * Siyasi Ali Mohamed Ibrahim (Ali Sanyare) * Hussein M. Adam|Hussein Mohammed Adam (Tanzania) – foremost Somali intellectual and scholar who founded the Somali Studies International Association (SSIA) * Abwan Qawdhan Dualeh * Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer * Hajji Abdi Hussein Yusuf (Abdi Warabe)– Respected Somali elder and Guurti member, known for his wisdom and role in peacebuilding and traditional leadership. * Khadra Dahir Cige – popular Somali singer * Suldaan Sakariye Suldan Mohamed S.C/laahi (Galaal) *Ugahz Mohamed Abdille Ahmed , a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure. * Mohamed Hassan Finad – Politician and Activist * Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War. * Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning * Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border * Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health * Jama Mohamed Ghalib – served as speaker of the Somali Parliament during the Somali Republic's early civilian administration, between 1960 and 1964 * Mahamed Abdiqadir – 8th grand sultan of the Isaaq * Ismail Mahmud Hurre – former foreign minister of the Transitional Federal Government of Somalia, between 2000-2002 and 2006–2007 * Hussein Ali Mahamado – Activist And Founder Ina-Guuxa Foundation * Jama Asker –Activist And Politician * Abwan Ali Mooge Geedi Egal * Abdishakur Dayib – Prominent Journalist * Sucad Ibrahim Abdi – Politician and Activist * Fadumo faysal Ali – The founder and CEO of Hoiwa Oy * Daud Mahamed – the ninth and current grand sultan of the Isaaq Sultanate. * Abdi Bidhaan Dahir – Journalist * Abwan Muse Ali Farur * Abwan Coloaad Qorane – Poet and Member of Federal Parliament of Somalia * Mahid Guled - Former prime minister of Somalia * Bihi Egeh –Minister of Finance of Somalia * Hussein Arab Isse – former deputy prime minister and minister of defence of Somalia, between 2011 and 2012 * Abdikarim Ahmed Mooge – Is Somali politician and the current mayor of Hargeisa city * Shiekh Harreed (Xareed) – Scholar and Religious leader * Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia * Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist ==Sidoo kale fiiri== * [[Dir]] ==References== q1zqwi0u9fataezma8vorn8ntn6aavv Shaxda beesha 0 43416 297386 296523 2026-05-14T12:49:09Z ~2026-29125-01 45612 297386 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible ********************Barre Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan cj1fjmuuhic9q2wssj3eykc5xw81irz 297398 297386 2026-05-14T19:50:34Z ~2026-27958-27 45557 297398 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible ********************Barre Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ****Samter Ahmed ****ziyad Ahmed ****Mayle Ahmed ****Elmi Ahmed ****Warfa Ahmed ****Geedi Ahmed ****Amanle Ahmed ****Food Ahmed ****Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) *****Ismail Dhible *****Barre Dhible ****Ali Ahmed (Rer Ali) ****Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan jsombekmrx0q9mnmpr6tpomb90vzzjd 297399 297398 2026-05-14T19:52:17Z ~2026-27958-27 45557 297399 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible ********************Barre Dhible *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan biexazr0npqadjcl60t5d1jmq0wbdc4 297400 297399 2026-05-14T20:00:12Z ~2026-27958-27 45557 297400 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan e2m3j7ea0yck1er3bbb79uvqxdnrcxl 297401 297400 2026-05-14T20:11:11Z ~2026-27958-27 45557 297401 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab ******************Asker Gallab ******************Dahir Gallab ******************Wais Gallab ******************Ali Gallab ******************Osman Gallab ******************Jama Gallab ******************Roble Gallab ******************Abdi Gallab ******************Yusuf Gallab ******************Farah Gallab *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan prxigp47rz2bt81al6nmslzygyts9zj 297402 297401 2026-05-14T20:28:01Z ~2026-27958-27 45557 297402 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Abdi Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan klzdpej2pow98azhogeldh8bcpw19fg 297403 297402 2026-05-14T20:28:54Z ~2026-27958-27 45557 297403 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Abdi Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan hfvwe6q2sowe02h9narvuqrytpgwtyr 297406 297403 2026-05-14T20:33:24Z ~2026-27958-27 45557 297406 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Egal Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan 6uumjfl7l85b0q6eo14vebjtt3hu3ld 297409 297406 2026-05-14T20:41:42Z ~2026-27958-27 45557 297409 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Egal Asker *******************Koshin Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan 66gdrvwsywklfmsgofchoqbkix0t9co 297410 297409 2026-05-14T20:43:33Z ~2026-27958-27 45557 297410 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Egal Asker *******************Koshin Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan rjvkqk3m64b2msaqqv5at6zkazbyfxl 297431 297410 2026-05-14T21:06:51Z ~2026-27958-27 45557 297431 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Wais Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Egal Asker *******************Koshin Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan og3az0nb5tar9x6ubudwl4pgt106ln4 297432 297431 2026-05-14T21:25:38Z ~2026-27958-27 45557 297432 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Wais Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Egal Asker *******************Koshin Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Wais Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan 8pjqvjeqonzhpupzxgv1t0y26dorq0q 297433 297432 2026-05-15T03:29:36Z ~2026-27958-27 45557 297433 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ********************Abdillahi Deria (Allanleh) ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Wais Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Egal Asker *******************Koshin Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Wais Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan e3guwjlju3kvlts9amtf8zq2n4oar09 297439 297433 2026-05-15T07:22:46Z ~2026-27958-27 45557 297439 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali *****************Boqorreh Ali ******************Abar Boqorre *******************Deria Abar ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Wais Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Egal Asker *******************Koshin Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Wais Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan jd7v3mqg74nn9550onb8d6y8xd4tkp1 297440 297439 2026-05-15T07:25:12Z ~2026-27958-27 45557 297440 wikitext text/x-wiki '''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin. *Saleiban Mohamed **Yousuf Saleiban **Arralleh Saleibn<br /> {{Tree list}} *Daoud (Eidagalle) **Muuse Daoud ***Abokor ****Saleiban Abokor *****Mohammad Salieban ******Saleiban Mohamed *******Yousuf Saleiban ********Osman Yusuf ********Said Yusuf ********Mohamed Yusuf *******Aralleh Saleiban ********Ali Arralle ********Saleiban Arralle *********Abokor Saleiban **********Abdalleh Abokor ***********Saleiban Abdalle ************Osman Saleiban *************Waisleh Osman **************Mahamoud Wais **************Arralleh Wais **************Hussein wais **************Saleiban Wais **********Saleiban Abokor ***********Warfa Saleiban ***********Arreh Saleiban ***********Farah Saleiban ***********Mahamoud Saleiban **********Hassan Abokor ***********Muuse Hassan ***********Laqshe Hassan ***********Basiralle Hassan ***********Hawrarsame ***********Dhimbil Hassan ************Mohammed Dhimbil *************Musa Mohamed **************Adawe Muuse ***************Absiye Adawe ***************Allamagn Adawe ***************Yusuf Adawe ***************Liban Adawe ***************Roble Adawe ***************Osman Adawe ***************Egal Adawe ***************Wais Adawe **************Aden Muuse ***************Had Adan ***************Roble Aden ***************Abane Aden ***************Ali Aden ***************Wais Aden ***************Burale Aden ***************Geedi Aden ***************Boqorre Aden ****************Sugulle Boqore ****************Liban Boqorre ****************Warfa Boqorre ****************Koshin Boqorre ****************Shiekhdon Boqorre *************Mucawiye Mohamed **************Samter Muawiye **************Ali Muawiye *************Fatah Mohamed **************Awarre Fatah **************Mohamed Fatah **************Said Fatah **************Hassan Fatah **************Cisman Fatah *************Gulled (Wardon) Mohamed **************Hussein Guled **************Egal Guled **************Yusuf Guled **************Roble Guled **************Abdi Guled **************Elmi Guled **************Samater Guled ************Muuse Dhimbil *************Abdalleh Muuse **************Jibirl Abdalle ***************Siad Jibril ****************Muse Siad ****************Farah Siad ***************Kalil Jibirl ****************Ali kalil *****************Siad Ali *****************Koshin Ali *****************Arale Ali *****************Osman Ali *****************Boqorreh Ali ***************Saeed Jibril ****************Sade Said *****************Abdalle Sade *****************Musa Sade ***************Aden Jibril (Rer Adan) ****************Wais Aden ****************Benin Aden ****************Nur Aden ****************Muse Aden ****************Samter Aden ****************Abdalle Aden ****************Jama Aden ****************Eileie Adan ****************Barre Aden ****************Ibrahim Aden ****************khalaf Aden ****************Ali Aden ****************Adan Aden *****************Ahmed Aden *****************Eiye Aden ***************Abdi Jibril ****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi) *****************Abdalle Ali ******************Musa Abdalle *****************Hussein Ali ******************Jama Hussien ******************Nour Hussein ******************Farah Hussien ******************Wa'ays Hussein ******************Hersi Hussien *******************Muhumad Hersi *******************Abdi Hersi *******************Ali Hersi *******************Aidid Hersi *****************Mumin Ali ******************Egal Mumin ******************Said Mumin ******************Wais Mumin ******************Jama Mumin ******************Urmah Mumin *******************Dhible Urmah *******************Ismail Urmah *****************Naleye Ali ******************Jama Naleye ******************Dualeh Naleye ******************Warfa Naleye ******************Abdi Naleye ******************Egal Naleye ******************Arralleh Egal *******************Elmi Aralleh *******************Aw-Jama Arralleh ****************Nour Abdi (Rer Nuur) *****************Ismail Nour ******************Gabal Ismail ******************Abdi Ismail ******************Barre Ismail ******************Musa Ismail *****************Hersi Nour ******************Hugur Hersi ******************Osman Hersi ******************Bacalul Hersi ******************Ali Hersi ******************Aden Hersi ******************Farah Hersi *****************Gabal Nour ******************Samater Gabal ******************Dalal Gabal *****************Mohamed Nour ******************Mohamed Omar *******************Hussein Mohamed ********************Wais Husien ********************Hujale Husien ********************Dirie Husien *******************Sharmake Mohamed ********************Roble Sharmake ********************Nour Sharmake ********************Jama Sharmake *********************Hudale Jama *********************Yasin Jama *******************Allale Mohamed ********************Egal Allale *********************Hassan Egal **********************Omar Hassan **********************Ahmed Hassan ****************Benin Abdi (Rer Benin) *****************Naleye Benin *****************Ahmed Benin *****************Hersi Benin *****************Warfa Benin *****************Samter Benin *****************Abdi Benin *****************Fatah Benin *****************Aden Benin *****************Dirie Benin *****************Farah Benin *****************Dahir Benin *****************Yusuf Benin *****************Musa Benin *****************Osman Benin ****************Abdille Abdi *****************Gallab Abdille (Rer Gallab) ******************Ismail Gallab *******************Farah Ismail *******************Idiris Ismail *******************Jibirl Ismail *******************Mohamed Ismail *******************Ahmed Ismail *******************Sa'ad Ismail *******************Aden Ismail ******************Asker Gallab *******************Dahir Askar *******************Wais Askar *******************Osman Asker *******************Jama Asker *******************Roble Asker *******************Egal Asker *******************Koshin Asker *****************Eiae Abdille (Rer Eiye) ******************Gulled Eiye *******************Deria Guled ********************Abokor Deria ********************Osman Derie ********************Khalaf Derie *******************Kalil Guled ********************Farah Kalil ********************Ali Kalil ********************Hassan Kalil ********************Osman Kalil ********************Aden Kalil ******************Sharmake Eiye *******************Barre Sharmake *******************Omar Sharmake *******************Hager Sharmake ********************Farah Hager ********************Geedi Hagar ********************Adan Hagar ********************Boqorre Hagar ********************Elmi Hagar *****************Mohamed Abdille ******************Ahmed Mohamed *******************Samter Ahmed *******************Ziyad Ahmed *******************Mayle Ahmed *******************Elmi Ahmed *******************Warfa Ahmed *******************Geedi Ahmed *******************Amanle Ahmed *******************Food Ahmed *******************Wais Ahmed *******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh) ********************Ismail Dhible *********************Geedi Ismail *********************Wais Ismail *********************Hersi Ismail *********************Dalal Ismail ********************Barre Dhible *********************Ali Barre *********************Musa Barre *********************Said Barre *********************Osman Barre *******************Ali Ahmed (Rer Ali) ********************Cadad Ali ********************Deria Ali ********************Egal Ali ********************Wa'eys Ali ********************Jibril Ali ********************kalil Ali *********************Magan kalil *********************Deria Kalil *********************Abdi kalil *********************Aden kalil *********************Yusuf kalil *******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh) ********************Derie Gubadleh *********************Ismail Derie *********************Gubtame Derie *********************Nour Derie *********************Mohamoud Derie *********************Omar Derie *********************Dualeh Derie *********************Hussein Derie *********************Wa'ays Derie *********************Yusuf Derie ********************Boqorre Gubdleh *********************Hersi Boqorre *********************Ali Boqorre *********************Abdille Boqorre *********************Hirad Boqorre *********************Asker Boqorre *********************Mohamed Boqorre *********************Aw Hassan Boqorre *********************Ismail Boqorre *********************Shire Boqorre *********************Hashi Boqorre *********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre *************Mahamoud Muuse **************Shirdon Mohamoud ***************Hamud Shirdon ***************Suldan Shirdon ***************Geele Shirdon ***************Osman Shirdon ***************Mohamed Shirdon ***************Yusuf Shirdon **************Hildiid Mohamoud ***************Ali Hildiid ***************Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****************Odawa Geedi *****************Odawa Odawa *****************Mahamoud Odawa ****************Geele Geedi ****************Nour(Shire) Geedi ****************Haji Dirie Geedi ****************Samter Geedi ****************Ahmed Geedi ****************Ali Geedi ****************Roble Geedi ***************Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****************Ali Hersi ****************Guled Hersi ****************Egal Hersi ****************Aden Hersi ****************Mahamoud Hersi ****************Fahiye Hersi *****************Roble Fahiye ******************Elmi Roble ******************Jama Elmi ******************Ali Elmi *****************Rage Roble *****************Elmi Rage ******************Wais Rage ******************Geedi Rage ******************Hersi Rage ************Ahmed Dhimbil *************Musa Ahmed *************Waisleh Ahmed *************Osman Ahmed *************Liban Ahmed *************Abdi Liban **************Ismail Abdi (Rer Ismail) ***************Aden Ismail ***************Iman Ismail ***************Bulale Ismail ***************Geedi Ismail ***************Idiris Ismail ***************Yusuf Ismail ***************Koshin Ismail ***************Hersi Ismail ***************Shirwac Ismail ***************Said Ismail **************Mohammed Abdi (Addeh) ***************Sarar Mohamed (Rer Sarar) ****************Nour Sarar ****************Mohamed(Hersi) Sarar ****************Farah Sarar ****************Yusuf Sarar ****************Dualeh Sarar ****************Elmi Sarar ***************Ahmed(Bedar)Mohamed ****************Koshin Ahmed ****************Samter Ahmed ****************Uballe Ahmed ****************Hurie (Egal) Ahmed ****************Waraf Ahmed ****************Karie Ahmed ****************Mohamed Ahmed **********Aden Abokor ***********( Aden Mohamed) ************Issa Aden ************Awal Aden (Rer Cawl) *************Abdi Awal **************Had Abdi **************Nour Abdi **************Ahmed Abdi **************Liban Abdi **************Wa'eys Abdi **************Omar Abdi **************Aden Abdi **************Geedi Abdi **************Ibrahim Abdi **************Mohamoud Abdi *************Hassan Aden **************Ziyad Hassan **************Odawa Hasaan **************Ladon Hassan ***************Aden Ladon ****************Herar Ladon ****************Jama Ladon ****************Ali Ladon ****************Fahiye Ladon **************Abdalle Hassan ***************Ali Abdalle ***************Abdi Abdalle (Abdi Waddago) ***************Ahmed Abdalle ***************Halas Ahmed ****************Osman Halas ****************Samter Halas ****************Egal Ahmed *****************Wais Egal *****************Madar Egal ****************Geedi Ahmed *****************Samter Geedi *****************Mohamed Geedi *****************Dalal Geedi *****************Fatah Geedi *****************Waisleh Geedi *****************Allamagan Geedi ******************Guled Allamagan ******************Egal Allamagan *****************Hode Geedi ******************Farah Hode ******************Yusuf Hode ******************Geele Geedi *****************Ahmed Geele ******************Dahir Geele ******************Nour Geele *****************Ali Geedi ******************Osman Ali ******************Hassan Ali ******************Abdalle Ali ******************Yusuf Ali ******************Aden Ali {{tree list/end}} {|class="wikitable sortable" |+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse !Magaca ! class="unsortable" |Tirada Qabiilada !Magacyada Qabiilada !Deegaanka !Sharaxaad Kooban |- | '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer || *Musa Mohamed **Cadawe Muuse **Aden Muuse *Fatah Mohamed (Rer Fatax) *Mucawiye Mohamed *Guled (Wardon) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. * waana beesha ugu dhaqaalaha Badan * Sido kale wa beel aad logu yaqaano geesimada |- | | | | | |- || '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Rero dhawr ah|| *Musa Ahmed *Waisleh Ahmed *Osman Ahmed *Liban Ahmed **Abdi liban ***Ismail Abdi (Rer Ismail) ***Mohamed Abdi (Addeh) ****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ***Ahmed(Bedar) Mohamed ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]]. || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer|| *Cawal Aden (Reer Cawal) *Hassan Aden **Ziyad Hassan **Odawa Hassan **Ladon Hassan (Rer Ladon) **Abdalle Hassan ***Abdi Abdalle ***Ali Abdalle ***Ahmed Abdalle ****Halas Ahmed ****Egal Ahmed ****Geedi Ahmed (Rer Geedi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Saddex Reer|| *Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon) *Hildiid Mohamoud **Geedi Hildiid (Rer Geedi) **Hersi Hildiid (Rer Hersi) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]] *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. |- | | | | | |- || ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan|| *Siad Jibril **Musa Siad **Farah Siad *kalil jibril **Ali kalil ***Siad Ali ***Koshin Ali ***Boqorre Ali *Saeed jibril **Sade Said ***Abdalle Sade ***Musa Sade *Aden Jibril (Rer Aadan) *Ali Abdi (Rer Ali Abdi) **Abdalle Ali ***Musa Abdalle **Hussein Ali **Mumin Ali **Naleye Ali *Nour Abdi (Rer Nuur) **Ismail Nour **Gabal Nour **Hersi Nour **Mohamed Nour *Benin Abdi (Rer Benin) *Abdille Abdi **Gallab Abdille (Rer Gallab) ***Ismail Gallab ***Asker Gallab **Eiye Abdille (Rer Ciye) ***Gulled Eiye ***Sharmake Eiye **Mohamed Abdille ***Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed) ||Dalka [[Somaliland]]: *Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]]. *Dalka [[Itoobiya]]: *magaalad [[Daroor]] ,[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]] || * Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha. *Waa mida labaad ee ugu dhaqaalaha badan Beesha * waana beesha kowaad ee ugu balaadhan gmvj0pqdplhftokpdl7qgdfwyds3aoh Ahmed Dhimbil 0 44513 297381 297348 2026-05-14T12:33:17Z ~2026-29125-01 45612 297381 wikitext text/x-wiki {{Short description|Qabiilka Soomaalida}} {{Infobox ethnic group | group = Ahmed Dhimbil | native_name = |60px]] | regions = [[Hargeysa]] | languages = [[Somali language|Somali]] | religions = [[Islam]] | related = [[Abokor muuse]] iyo kuwo kale }} Beesha '''Ahmed Dhimbil''' ({{lang-so|Axmed Dhimbil}}, {{lang-en|Axmed Dhimbil}}) waa beel ka mid ah beelaha Abokor Muuse , ku waasi oo dagan deegano badan oo katirsan Somaliland iyo Itoobiya. <ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa.</ref><ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615</ref>Beesha Axmed Dhimbil Waxa laga helaa konfurta magaalada Hargiesa iyo magaalada Salahley.<ref>A General survey of the Somaliland protectorate 1944-1950, p.122, table 18. Somaliland </ref> ==Hordhac == Beesha Axmed Dhimbil waa farac ka tirsan beel-weynta Abokor Muse. Axmed Dhimbil waxay door muhiim ah ku leeyihiin bulshada Soomaaliyeed, waxayna si taariikhi ah u degganaayeen meelo kala duwan oo ka tirsan Somaliland iyo Itoobiya . Sidoo kale, waxaa laga helaa koofurta Hargeysa, bariga Salaxley, iyo qaybo ka mid ah Deegaanka Soomaalida Itoobiya. ==Abtirsiin== {{Tree list}} *Ahmed Dhimbil **Musa Ahmed **Waisleh Ahmed **Osman Ahmed **Liban Ahmed ***Abdi Liban ****Ismail Abdi (Rer Ismail) *****Aden Ismail *****Iman Ismail *****Bulale Ismail *****Geedi Ismail *****Idiris Ismail *****Yusuf Ismail *****Koshin Ismail *****Hersi Ismail *****Shirwac Ismail *****Farah Ismail *****Osman Ismail *****Sa'ad Ismail ****Mohammed Abdi (Addeh) *****Sarar Mohamed (Rer Sarar) ******Nour Sarar ******Mohamed(Hersi) Sarar ******Farah Sarar ******Yusuf Sarar ******Dualeh Sarar ******Elmi Sarar ******Osman Sarar ******Samter Sarar *****Ahmed(Bedar)Mohamed ******Koshin Ahmed ******Samter Ahmed ******Musa Ahmed ******Egal Ahmed ******Uballe Ahmed ******Hurie (Egal) Ahmed ******Waraf Ahmed ******Karie Ahmed ******Shirwa Ahmed ******Mohamed Ahmed {{tree list/end}} ==References=== puxzudd4vk4pood67vr29ikq7hpbkjx Aden Abokor 0 44514 297382 297346 2026-05-14T12:33:49Z ~2026-29125-01 45612 297382 wikitext text/x-wiki {{Short description|Qabiilka Soomaalida}} {{Infobox ethnic group | group = Aden Abokor | native_name = | regions = [[Hargeysa]] | languages = [[Somali language|Somali]] | religions = [[Islam]] | related = [[Abokor muuse]] iyo kuwa kaleh }} Beesha '''Aden Abokor''' ({{lang-so|Aden Abokor}}, {{lang-en|Aden Abokor}}) waa beel ka mid ah beelaha Abokor Muuse , ku waasi oo dagan deegano badan oo katirsan Somaliland iyo Itoobiya. <ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa.</ref><ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615</ref>Beesha Aden Abokor Waxa laga helaa konfurta magaalada Hargiesa iyo Bariga magalda Salahley.<ref>A General survey of the Somaliland protectorate 1944-1950, p.122, table 18. Somaliland </ref> ==Hordhac == Beesha Aden Abokor waa farac ka tirsan beel-weynta Abokor Muse. Maxamed Dhimbil waxay door muhiim ah ku leeyihiin bulshada Soomaaliyeed, waxayna si taariikhi ah u degganaayeen meelo kala duwan oo ka tirsan Somaliland iyo Itoobiya . Sidoo kale, waxaa laga helaa koofurta Hargeysa, bariga Salaxley, iyo qaybo ka mid ah Deegaanka Soomaalida Itoobiya. ==Abtirsiin== {{Tree list}} *Aden Abokor **( Aden Mohamed) ***Issa Aden ***Awal Aden (Rer Cawl) ****Warfa Awal ****Farah Awal ****Aden Awal ****Hussien Awal ****Abdi Awal *****Had Abdi *****Nour Abdi *****Ahmed Abdi *****Liban Abdi *****Wa'eys Abdi *****Omar Abdi *****Aden Abdi *****Geedi Abdi *****Ibrahim Abdi *****Mohamoud Abdi ***Hassan Aden ****Ziyad Hassan ****Odawa Hasaan ****Warfa Hassan ****Ladon Hassan *****Aden Ladon ******Herar Ladon ******Jama Ladon ******Ali Ladon ******Fahiye Ladon ****Abdalle Hassan *****Ali Abdalle *****Abdi Abdalle (Abdi Waddago) *****Ahmed Abdalle ******Halas Ahmed *******Osman Halas *******Samter Halas ******Egal Ahmed *******Wais Egal *******Madar Egal ******Geedi Ahmed *******Samter Geedi *******Mohamed Geedi *******Dalal Geedi *******Fatah Geedi *******Waisleh Geedi *******Allamagan Geedi ********Guled Allamagan ********Egal Allamagan *******Hode Geedi ********Farah Hode ********Yusuf Hode *******Geele Geedi ********Ahmed Geele ********Dahir Geele ********Nour Geele *******Ali Geedi ********Osman Ali ********Hassan Ali ********Abdalle Ali ********Yusuf Ali ********Aden Ali {{tree list/end}} ==References=== mcxb17fvgr5zny97bmi3r4swpvbme1w Mohamoud Muuse 0 47386 297383 297349 2026-05-14T12:34:19Z ~2026-29125-01 45612 297383 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Rer Mohamoud | native_name = | regions = [[Hargeysa]] | languages = [[Somali language|Somali]] | religions = [[Islam]] | related = [[Abokor muuse]] iyo kuwo kale }} Beesha '''Rer Mohamoud''' ({{lang-so|Mohamoud Muse}}, {{lang-en|Maxamuud Muuse}}) waa beel ka mid ah beelaha Abokor Muuse , ku waasi oo dagan deegano badan oo katirsan Somaliland iyo DDS Itoobiya. <ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa.</ref><ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615</ref>Beesha Maxamuud Muuse Waxa laga helaa konfurta magaalada Hargiesa iyo Bariga magalda Salahley.<ref>A General survey of the Somaliland protectorate 1944-1950, p.122, table 18. Somaliland </ref> ==Hordhac == Beesha Mohamoud Muuse waa farac ka tirsan beel-weynta Abokor Muse. Rer Mahamoud waxay door muhiim ah ku leeyihiin bulshada, waxayna si taariikhi ah u degganaayeen meelo kala duwan oo ka tirsan Somaliland iyo Itoobiya . Sidoo kale, waxaa laga helaa koofurta Hargeysa,Salaxley, iyo qaybo ka mid ah Dalka Itoobiya. ==Abtirsiin== {{Tree list}} *Mohamoud Muuse **Shirdon Mohamoud ***Hamud Shirdon ***Suldan Shirdon ***Geele Shirdon ***Osman Shirdon ***Egal Shirdon ***Mohamed Shirdon ***Warsame Shirdon ***Samter Shirdon ***Yusuf Shirdon ***Guled Shirdon **Hildiid Mohamoud ***Ali Hildiid ***Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****Odawa Geedi ****Musa Geedi ****Yonis geedi ****Warfa geedi *****Odawa Odawa *****Mahamoud Odawa ****Geele Geedi ****Nour(Shire) Geedi ****Haji Dirie Geedi ****Samter Geedi ****Ahmed Geedi ****Ali Geedi ****Roble Geedi ***Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****Ali Hersi ****Guled Hersi ****Egal Hersi ****Aden Hersi ****Samter Hersi ****Mahamoud Hersi ****Said Hersi ****Fahiye Hersi ****Roble Fahiye ****Elmi Roble *****Jama Elmi *****Ali Elmi ****Rage Roble *****Elmi Rage *****Wais Rage *****Geedi Rage *****Hersi Rage {{tree list/end}} ==References=== feg0k77pf35qne6vkpqdssb15zhjk3a 297436 297383 2026-05-15T03:37:07Z ~2026-27958-27 45557 /* Abtirsiin */ 297436 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Rer Mohamoud | native_name = | regions = [[Hargeysa]] | languages = [[Somali language|Somali]] | religions = [[Islam]] | related = [[Abokor muuse]] iyo kuwo kale }} Beesha '''Rer Mohamoud''' ({{lang-so|Mohamoud Muse}}, {{lang-en|Maxamuud Muuse}}) waa beel ka mid ah beelaha Abokor Muuse , ku waasi oo dagan deegano badan oo katirsan Somaliland iyo DDS Itoobiya. <ref>Lewis, I. M. (3 February 2017). I.M Lewis : peoples of the Horn of Africa.</ref><ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615</ref>Beesha Maxamuud Muuse Waxa laga helaa konfurta magaalada Hargiesa iyo Bariga magalda Salahley.<ref>A General survey of the Somaliland protectorate 1944-1950, p.122, table 18. Somaliland </ref> ==Hordhac == Beesha Mohamoud Muuse waa farac ka tirsan beel-weynta Abokor Muse. Rer Mahamoud waxay door muhiim ah ku leeyihiin bulshada, waxayna si taariikhi ah u degganaayeen meelo kala duwan oo ka tirsan Somaliland iyo Itoobiya . Sidoo kale, waxaa laga helaa koofurta Hargeysa,Salaxley, iyo qaybo ka mid ah Dalka Itoobiya. ==Abtirsiin== {{Tree list}} *Mohamoud Muuse **Shirdon Mohamoud ***Hamud Shirdon ***Suldan Shirdon ***Geele Shirdon ***Osman Shirdon ***Egal Shirdon ***Mohamed Shirdon ***Warsame Shirdon ***Samter Shirdon ***Yusuf Shirdon ***Guled Shirdon **Hildiid Mohamoud ***Ali Hildiid ***Geedi Hildiid (Rer Geedi) ****Odawa Geedi ****Musa Geedi ****Yonis geedi ****Warfa geedi *****Odawa Odawa *****Mahamoud Odawa ****Geele Geedi ****Nour(Shire) Geedi ****Haji Dirie Geedi ****Samter Geedi ****Ahmed Geedi ****Ali Geedi ****Roble Geedi ***Hersi Hildiid (Rer Hersi) ****Ali Hersi ****Guled Hersi ****Egal Hersi ****Aden Hersi ****Samter Hersi ****Osman Hersi ****Mahamoud Hersi ****Said Hersi ****Fahiye Hersi ****Roble Fahiye ****Elmi Roble *****Jama Elmi *****Ali Elmi ****Rage Roble *****Elmi Rage *****Wais Rage *****Geedi Rage *****Hersi Rage {{tree list/end}} ==References=== mltsmzzs6ujuzu1clcpewa81zgy26rx