Wikipedia
sowiki
https://so.wikipedia.org/wiki/Bogga_Hore
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
Portal
Portal talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Islaam
0
2301
301081
295446
2026-07-08T15:56:05Z
Videoiib7
46243
/* Casharka 2aad ee Kitaabka Siirada Nebiga Muhammed SCW */ Fixed grammar
301081
wikitext
text/x-wiki
<!-- [[Image:Holy quran cover.gif|right|thumb|150 px|Cover ornamentation with ''Al-Qur'ān Al-Karīm'' calligraphy]] -->
[[File:Arabic Plaque, Great Mosque, Xian.jpg|thumb|220px|right|Kalmada Shahaadateynka: ('Laa ilaaha ilaa Allah Muxammad Rasuululaah') oo darbi lagu qoray ]]
[[File:Kabaa (January 2003).jpg|thumb|right|220px| Masjidka Barakeysan ee Xaramka]]
[[File:Islam by country.png|thumb|220px|Wadamada ay ku nool yihiin Muslimiinta Caalamka (Cagaarka waa sida ay ugu kala badan yihiin)]]
'''Islaam''' ama '''Islaamka''' ({{lang-ar|الإسلام}}; waa Diin Bani-Aadamka iyo Jiniga farta(amarta) inay Allaah Kaligiis caabudaan, wax kalena ayna ula shiriig-yeelin. Islaamka waa diinta ugu fiditaanka badan caalamkaan aan hadda joogno 24.1% dadka caalam waa muslimiin taas oo ah wax badan '''1.8 ./|\. 1.8 + (1/2.) billion''' shucuubta aduunka ku nool ay yihiin dad muslimiin ah.
Dadka Soomaalidu badankoodu waa muslimiin oo [[suniyiin]] ([[Dadka hiddaha ee nashiran]]) ah, inta badan madhhabka ay soomaalidu wax ku xukumaan waa madhabka [[imaamu shaafici|imam shafi'i]].
Diinta islaamka waa [[diin]]ta kaliya ee nebiyadii hore Nebi Aadam ilaa iyo Nebi Muxammad Allaah ugu talagalay in Aadamaha isku xukumaan ee ilaahey kaligiis caabudaan, wax kale ula shariig yeelin (ilaahey la wadaajinin).
Nebi Muxammad (SCW) wuxuu ahaa nabigii ugu dambeeyay ee uu Allah soo diro ee Nebiyadii iyo Rusushii lagu qatimay, gadaashiisana uu nebi ama Rasuul Dambe imaaneyn.
==Dalalka==
'''{{Flag|Indonesia}}''' waa wadanka ugu badan ay ku nool yihiin muslimiinta caalamka, taas oo ah 242 million 88.5% dadka ku nool dalkaas. waxaa soo raaca '''{{Flag|Pakistan}}''' oo ay ku nool yihiin 241.7 million oo muslimiin ah, 96.5% dadka wadanka ku nool. waxaa sidoo kale ka hooseeya oo ku xigta.: {{Flag|Bangladesh}}; {{Flag|Masar}}; {{Flag|Algeria}}. (Jazaa'ir); {{Flag|Turkey}};{{Flag|Mali}}; {{Flag|Nigeria}}; {{Flag|Iraq}}; {{Flag|Yemen}}; & {{Flag|Iran}}.; {{Flag|Malaysia}}; iyo {{Flag|Hindiya}}.::. sida ay u kala horeeyaan.::.
Caalamka carabta ama dhulka carabiya muslimiinta ku nool waxaa lagu qiyaasaa 20% muimiinta caalamka. taas oo ay ku jirto Dhulka Somaliya Iyo Dowlada Jabuuti.
==Bulshada Islaam-ka ee Calaamka ==
Ummadaha maanta haysta Diinta Islaam-ka way fara badantahay sida aad ku aragto qariirada midig kore ee boggan. Tirada bulshada caalamka ee qarnigan Muslim ah waxay kor u dhaafaysaa 1,750,000,000 hal bilyan sadex boqol oo milyan oo qof.
Jasiirada Carbeed oo diinta ay ka bilaabatay waa laga dad badanyahay inta Diinteena Furqaan aaminsan. Hindiya, Indoniishiya iyo Shiinaha ayaa wadan wadan marka la yiraah ugu Muslim badan wadama aduunka. ilaahey halaga cabsado
==Diinta Islaamka ==
Waxaa kale oo uu Rasuulkeennii suubanaa naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkiisa ahaataye yidhi:-" Waxa uu la mid yahay wixii Ilaahay ila soo diray ee Hanuun iyo Cilmi (aqoon) ahi sida roob helay dhul, waxaana ka mid ah (dhulkaas), meel (carro san ah oo) fiican oo biyihii qaadatay, soona saartay baad iyo doog badan , waxaa kaloo ka mid ah (dhulkaas roobku helay) meel dirri(dhul adag ah) oo biyihii qabatay Ilaahayna waxtar uga dhigay dadkii, oo ay markaa ka cabbeen kana waraabsadeen kana beerteen, waxaa kale oo uu helay (roobkii) meel kale oo (dhulkii ah) oo aan ahayn mooyaane dhul siman oo aan qaban biyo baadna soo saarin, waxaana sidaas ka dhigan sida qof dhugtay(fahmay) diintii Ilaahay , waxna uu u taray wixii Ilaahay ila soo direy oo markaas wax bartay (laftiisu) waxna baray (dadka kale), iyo sida mid aan madaxaba koru soo qaadin ( aan wax ka taransan wixii laila soo diray), aan qaadan hanuunkii Ilaahay ee la igu soo diray" Bukhaari iyo Muslim baa wariyay.
[[Diin]]tuna Ilaahay agtiisa waa Islaamka Eebbe nasahnaa oo korreeye wuxuu yidhi:-" Diintu Iaahay agtiisa waa Islaamka" Suuradda Aala-Cimaraan qayb ka mid ah aayadda 19aad. Nabiyadii Ilaahay soo diray oo dhanna Diintaas kaliya ee Islaamka ah ayuun bay addoomada ilaahay soo gaadhsiinayeen, Eebbe nasahnaa oo korreeye wuxuu yidhi:- "Wuxuu idiin jideeyay (Eebbe) xagga Diinta wixii uu u dardaarmay (Nabi) Nuux iyo wixii aannu u waxyoonay (Nabi Maxamadow) xaggaaga, iyo wixii aanu u dardaanay (Nabi) Ibraahiim iyo (Nabi) Muuse iyo (Nabi) Ciise, inay oogaan Diinta, aydinaan kuna kala tagin dhexdiisa " Suuradda Ashuuraa qayb ka mid ah aayadda 13aad. Nabigeeniina isagoo arrintaas innoo caddaynaya wuxuu yidhi:- " Nabiyadu waa walaalo kala baho ah hooyooyinkood kala duwan yihiin diintooduse mid tahay".
Laga soo billaabo aabaheen nabi Aadan Naxariis iyo nabadgalyo eebbe korkiisa ahaataye ilaa laga soo gaadho Nabigeennii suubanaa naxariis iyo nabadgalyo eebbe korkiisa ahaataye waxay dadka ugu baaqayeen hal jid oo ahaa jidkaas diinta Islaamka ah , jidkaas oo ah ka addoonka u ridaya dariiqa loo marayo Jannada Ilaahay addoomadiisa wanwanaagsan u yaboohay, kii diin kale raacaana Eebbe ka yeeli maayo. Eebbe nasahnaa ookorreeye wuxuu yidhi:-" Qofkii ka yeesha waxaan Islaamka ahayn Diin laga aqbali maayo isaga ,aakhirana wuxuu ka mid noqon kuwa khasaaray" Suuradda Aala-Cimraan aayadda 85aad
"و"من يبتغ غير الإسلام دينا فلن يقبل منه وهو فى الآخرة من الخاسرين. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Barashada Diinta Islaamkuna waa waajib saaran qofka muslimka ah, taasoo noqonaysa waajib sharci ah. Diinta Islaamkuna waa tiirar ay ku taagan tahay iyo dhismaha tiirarkaasi hayaan, kaasoo koobaya hab nololeedka dhammaan dhinacyada nolosha ee dadka muslimiinta ah.Tiirarka diintuna waxay ka kooban yihiin laba tiir oo kala ah:-
== Tiirarka Islaamka iyo Tiirarka Iimaanka==
=== Tiirarka Islaamku waxay ka kooban yihiin shan tiir oo kala ah: ===
# Qiritaanka Ilaahay mooyee inaanu Ilaah kale oo xaq lagu caabudaa jirin, Muxamedna Rasuulkii Ilaahay yahay.
# Oogista Salaadda
# Bixinta Sakada
# Soonka Bisha Ramadaan
# Tagitaanka Xajka qofkii kara
=== Tiirarka Iimaankuna waxay ka kooban yihiin lix tiir oo kala ah: ===
# Rumaynta Ilaahay
# Rumaynta Malaa'igta
# Rumaynta Kututbtii Ilaahay soo dejiyay
# Rumaynta Rusushii Ilaahay soo diray
# Rumaynta Maalinta Qiyaame
# Rumaynta Qaddarka (Go'aaminta) Ilaahay Khayrkiisa iyo Sharkiisaba
Rumaynta tiirarkaasina waa kuwo ka soo go'a qalbiga qofka muslinka ah fal qabashaddiisuna ay rumayso, Eebbe nasahnaa oo korreeye loo gaar yeelo dartiina loo qabto.
S aynu haddaba u fahamno aynu shanta tiir ee Islaamka iyo lixda tiir ee Iimaanka aynu mid mid u soo qaadno si aynu aqoonta sharciyeed ee waajibka ah aynu xilkeeda u gudanno si aynu raalli ahaanshaha Ilaahay u helno nolosha adduun iyo nolosha dambe ee aakhiroba.
==Tiirarka Islaamka ==
# Qiritaanka ah ALLAAH mooyee inuusan kownkaan ka jirin mid awood leh oo awoodiisa loogu dulloobo, loogana cabsado, laguna rajeeyo, loona baryo, sharcigiisana lagu kala baxo, ALLAAH maahee, Muxamadna uu Rasuulkii Ilaahay yahay:- Waa albaabka uu qofku Islaamnimada kasoo galo, waana in qofku qalbiga ka rumeeyaa in Ilaahay mooyee aanu jirin Ilaah kale oo xaq lagu caabudaa carabkana uu ka yidhaahdo isaga oo odhanaya "اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمد رسول الله ""Ash-hadu Allaa Ilaaha Illallaahu Wa Ash-hadu Anna Muxamadun Rasuulu-Laah", dhaqankiisan ay ka muuqato waxa uu qiray. Haddaba bal aynu hoos ugu degno waxa uu Qiritaanku koobayo.
# Salaadda:- Waa tiirka laf dhabarka u ah diinta Islaamka waana shan Salaadood oo uu addoonku tukanayo habeenkii iyo maalintii, waana fal ka kooban [[quraan]] akhrin,ducaysi,Ilaah waynayn iyo samayn dhaqdhaqaaqyo u gaar ah oo ay Salaaddu leedahay sida Rukuucda iyo Sujuudda.Ka tagisteeduna waxay shaki galinaysaa qofka Islaamnimadiisa, haddaba si aynu u barano waxa la innooga baahan yahay ansaxa Salaadda aynu hoos ugu daadagno casharadan.
# Sakada:- Waa tiirka saddexaad,waxaana ay waajib ku tahay dadka hantida leh in ay in go'an oo ay diinta Islaamku u goysay ay Sako u bixiyaan si loo siiyo dadka ay ku baxdo, qofkii diidana dawladda ayaa xoog kaga qaadaysa si loo gaadhsiiya dadkii xaqa u lahaa, qofkii jiritaankeeda beeniyana diinta Islaamkaayuu kaga baxayaa.
# Soonka:- Waa tiirka afraad,waana waajib saaran qof kasta oo muslin ah, waana wajib ah in qofku ka soomanaado cuntada, cabitaanka, iyo galmoodka laga bilaabo marka waagu dillaaco ilaa laga gaadhayo cadceedu marka ay dhacdo , qofkii jiritaankiisa beeniyana diinta Islaamka ayuu kaga baxayaa.
# Xajka:- Waa tiirka shanaad,waxaana ay waajib ku tahay dadka kari kara ee hanti u haysta uu ku xajiyo,waana halmar inta uu nool yahay, isagoo addoonku tagaya Maka si uu u soo guto Xajka isla markaana booqanaya Madiina , qofkii jiritaankeeda beeniyana diinta Islaamka ayuu kaga baxayaa.
==TIIRARKA IIMAANKA ==
# Rumaynta Ilaahay nasahnaa oo korreeye:- oo ah in addoonku rumeeyo kalinimada Ilaahay, isla markaana uu qalbiga ka rumeeyo in Ilaahay mooyee aanu jirin Ilaah xaq lagu caabudaa, rumeeyana in Ilaahay nasahnaa oo korreeye uu abuuray adduunka iyo waxa ku gudo jiraba cir iyo dhulba,isaguna uu iska leeyahay wax kastoo uuman, Eebbana yahay ha arrin iyo taloo dhamiba ay gacantiisa ku jirto, cid la wadaagta maamulidda uunkanna aanay jirin.Haddaba bal aynu hoos ugu degno waxa ay rumayntu koobayso
# Rumaynta Malaa'igta:- oo ah in addoonku uu rumeeyo jiritaanka Malaa'igta oo ah addoomo Ilaahay ,amaradiisana ku shaqeeya wuxuu fara sameeya,waa addoomo Ilaahay ka abuuray nuur ,dadkuna aanay arki karin ciddii Ilaahay tuso mooyaane.Haddaba si aynu aqoon buuxda uga helno
# Rumaynta Kutubta Ilaahay soo dejiyay:- Oo ah in addoonku uu rumeeyo kutubtii Ilaahay ku soo dejiyay Rusushii uu u soo dirayay addoomadiisa si ay u raacaan jidka toosan ee uu Ilaahay addoomadiisa kaga raalli ahaaday, jidkaas oo ah in Eebbe nasahnaa oo korreeye ay caabudaan, jidkaas oo ah ka ay dhammaan Rusushii Ilaahay naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkooda ahaataye ay ugu baaqayeen addoomadiisa. Si aynu haddaba aqoon guud uga helno kutubtii Eebbe nasahnaa oo korreeye uu soo dejiyay
# Rumaynta Rusushii Ilaahay soo diray:-Oo ah inaynu rumaynu dhammaan Rusushii Ilaahay (naxariis iyo nabadgalyo Eebbe korkooda ahaataye) uu u soo diray addoomadiisa si ay u gaadhsiiyaan amarada iyo distuurka uu Ilaahay nasahnaa oo korreeye u dejiyay addoomadiisa inta ay adduunka sii joogaan si aanay u raacin jidka uu Shaydaan la doonayo inay raacaan si uu uga leexiyo jidkaas toosan ee uu Eebbe nasahnaa oo korreeye uu addoomadiisa raalli uga noqday. Si aynu haddaba u barano Rusushii Ilaahay inta Ilaahay nasahnaa oo korreeye uu inaga garansiiyo
# Rumaynta Maalinta Qiyaame:- Oo ah in addoonku uu rumeeyo jiritaanka maalin dadka oo dhan lasoo bixin doono marka la wada dhinto, lana xisaabin doono, maalintaas oo noqon doonta maalin Ilaahay nasahnaa oo korreeye uu xisaabin doono addoomadiisa, qof kastana uu heli doono abaal marin wixii uu gaystay ah intii uu adduunyada joogay xumaan iyo samaanba, waana maalinta dadku ay taagan yihiin maxkamaddii uu Eebbe nasahnaa oo korreeye uu ku ballan qaaday inuu dadkoo dhan taagi doono maalintaas, maalintaas oo sida uu Eebbe nasahnaa oo korreeye [[Quraan]]ka innoogu sheegay maalin ku adag ah dadka argagaxa wayn ee jira darteed, si aynu sawir guud uga qaadanno
# Rumaynta Qadarka (U garashada Eebbe addoonkiisa u garto) sharkiisa iyo khayrkiisa:- Oo ah in addoonku rumeeyo wixii Eebbe nasahnaa oo korreeye uu qadaro inta nolosha adduunka la joogo, qadarkaas oo noqon kara mid khayr ah iyo mid dhib ah, iyadoo uu addoonku qalbigiisa ka rumaynayo in adduunkan hagistiisu ay Ilaahay nasahnaa oo korreeye gacantiisa ku jirto,wax aanu Ilaahay dooninna aanu adduunkan ka dhici karin wax uu doonay inuu ka dhacana cid horjoogsan kartaa aanay jirin , si aynu haddaba rumaynta qaddarka Eebbe wax uga ogaanno ogaano
--------------------------------------------------------------------------------
Labadaa tiir ee Islaamka iyo Iimaanka rumayntooda iyo ku dhaqankoodu waxay addoonka u horseedaan badhaadhe adduun iyo mid aakhiraba, waxaana ay u jeexaan jid toosan oo addoonka ka dhigaya xubin noloshiisa oo dhami ay wanaag iyo khayr u tahay naftiisa iyo bulshadaba,waayo waxa uu dadka faraana waa khayr waxa uu ka reebaana waa halaag iyo burbur. Si aynu haddaba wanaagsanaantaas u falanqayno aynu isla gorfayna wanaagga ay diinta Islaamu farayso qofka muslinka, cutub walbana gaarkiisa hoos ka akhriso.
diinta Islaamku waa diin oo dadka ey aminsanyihiin islam
==Siirada Rasuulka Muxammed sallalaahu caleyhi wasallam ==
NASABKII RASUULKA SCW
Sida la wada ogsoon yahay nasabka Rasuulka SCW ama abtirisiinyihiisu wuxuu galaa nabiyullaahi Ismaaciil oo uu dhalay nabi Ibraahim. Abtirsiinyada nabiga SCW waxay u qaybsantaa saddex qaybood: Qaybta u hooreysa marka nabiga SCW laga soo bilaabo waxay ku eg tahay ilaa Cadnaan, waana qayb culimada islaamka oo dhan ay isku waafaqsan tahay isla markaasna la hubo sixadeeda; Qaybta labaad oo iyaduna ka bilaabato Cadnaan waxay ku eg tahay ilaa nabi Ismaaciil, hase yeeshee waa qayb ay culimadu isku khilaafsan tahay sixadeeda in badan oo culimada ka mid ihina way ka gaabsadaan, qaar kalena way ka hadlaan; Qaybta saddexaad oo ka bilaabata nabi Ismaaciil ilaa laga gaaro nabi Aadan aad ayaay u adag tahay xaqiijinteeda iyo sixadeeda waxana wanaagsan in laga dhowrsada oo aan la dhex dabaalan.
Waxaan markaa soo qaadaneynaa qaybta ugu horreysa ee ay culimada islaamku isku waafaqsan yihiin dhabnimadeeda hadday noqon lahaayeen kuwii hore iyo kuwii dambeba, waxaana weeye sidatan:
Maxammed binu Cabdullahi binu Cabdimudhalib (Shaybah) binu Haashim (Camar) binu Cabdimanaaf (Muqiira) binu Qusayi (sayd) binu Kilaab binu Murra binu Kacab binu Nadar (Qays) binu Kinaana binu Khuseyma binu Mudrik (binu Ilyaas binu Mudar binu Nisaar binu Macad binu Cadnaan.
Rasuulka SCW jilibkiisa waxaa la oran jirey reer binu Haashim, waxaana loogu magac daray awoowgiisii labaad, Haashim binu Cabdimanaaf. Haashim wuxuu ahaa nin ka sheegganaa reer Makka, wuxuu waraabin jirey xujeyda oo uu aabbihiis Cabdimanaaf ka dhaxlay, sidoo kale wuxuu ahaa ninkii ugu horreeyey ee jideeyey labadii safar ee suuratul Quraysh sheegtay oo ay qurayshtu u kala safri jirtay Shaam iyo Yamaan.
Haashim Wuxuu dhalay afar wiil oo kala ahaa: Asad, Abu Seyfi, Nadla' iyo Cabdimudhalib iyo shan gabdhood oo kala ahaa: Sharaf, Khaalida, Daciifa, Ruqiya iyo Junna. Waxaa sagaalkooda ugu yaraa Cabdimudhalib oo ahaa nibiga SCW awowgiis.
Cabdimudhalib siduu ku dhashay waxay ahayd aabbihiis Haashim ayaa Safar ugu kacay Shaam, wuxuuna sii maray Madiina oo uu ku guursaday kulana aqalgalay Salma bintu Camar. Haashim wuxuu sii watay safarkiisii Shaam. Markuu Shaam tegey ayuu xanuunsaday, muddo dabadeedna wuxuu ku geeriyooday magaalo la yiraahdo Qusa oo Falastiin ku taala. Salma, oo uur lahayd markuu Haashim tegey, waxay dhashay wiil ay u bixisay Sheyba. Haashim markuu dhintay waxa mas'uuliyaddii waraabinta xujeyda qaaday walaalkiis Mudhalib. Mudhalib markuu hawshaas muddo hayey ayuu Madiina aaday si uu u soo wado wiilkii uu walaalkiis Haashim ka tegey (Sheyba). Markuu Madiina yimid ayuu Salma ka codsaday inay wiilka ku darto hase yeeshee way u diidday, markaasuu ku yiri "waxaan u dhiibayaa hawshii aabbihiis iyo xaramkii Alle", sidaa ayeyna ugu dartay. Mudhalib markuu Makka ku soo noqday isagoo wiilkuu adeerka u ahaa wada, ayaa waxaa arkay dadkii Makka joogey markaasey wiilkii u maleeyeen addoon uu Mudhalib soo iibsaday sidaas darteed ayey wiilkii ku dheheen Cabdimudhalib (addoonkii Mudhalib), markaasuu mudhalib ku yiri "war hooggiinee, waa wiilkii walaalkay Haashim". Sidaas ayaa wiilkii Sheyba ahaa kula baxay naaneystaas Cabdimudhalib.
Cabdimudhalib wuxuu dhalay toban wiil iyo lix gabdhood, waxaana tobanka wiil lakala odhan jiray: Xaarith, Subayr, Abuu Dhaalib, Cadullahi, Safar, Cabbaas, Xamsa, abuu Lahab, Qiyidaaq, Muqawim. Lixda Gabdhoodna waxay kala ahaayeen: Safiya, Arwa, Ummu Xakiim, Bara'Caatika iyo Ummayma. Cabdimudhalib wuxuu noqday nin cajiib ah oo qureysh oo dhan ka tilmaaman, wuxuu noqday odeygii qureysheed sida lo ogsoon yahayna wuxuu leeyahay qisooyin caan ah oo kala duwan, halkanna aynaan ku soo wada koobi karin, waxaana ka mida ahaa Duullaankii Abraha iyo Qodiddii Samsamka, kuwaas oo isaga iyo qureyshba Ilaahay ugu gargaaray.
== Casharka 2aad ee Kitaabka Siirada Nebiga Muhammed NNKH ==
DUULLAANKII ABRAHA UU KU SOO QAADAY KACBADA
Abraha oo ahaa nin xabashi ah oo yaman wakiil uga ahaa boqorkii xabashida ayaa markuu arkay sida carabbi kacbada ugu xajineyso waxaa galay maseyr markaasuu magaalada Sanca ka dhisay kaniisad aad u weyn isagoo raba inuu carab ka jeediyo xajkii ay kacbada u xajin jireen.
Arrintii ayaa waxaa maqlay nin reer bani kinaana ah markaasuu kaniisaddii tegey oo qibladeedii wasakheeyey. Abraha markuu arrintaa ogaadey wuu ka xanaaqay wuxuuna go'aansaday inuu kacbadda dumiyo. Wuxuu soo kaxaystay ciidan gaadhaya 60,000 oo askari oo wata sagaal ama saddex iyo toban maroodi, maroodigii ugu weynaana isaga ayaa saarnaa. Abraha iyo ciidankiisii waxay soo socdaanba markay Makka ku soo dhow yihiin ayey geel Cabdimudhalib lahaa qabsadeen markaasaa Cabdimudhalib ergo ugu tegey isagoo doonaya in geeliisii loo soo daayo. Abraha wuxuu yiri: "kacbadiinnii ayaan duminayaa, adna geel baad dooneysaa!" Cabdimudhalib wuxuu ugu jawaabey: "geela anigaa leh, kacbadana Rabbi baa leh isagaan kaa difaacanaya" wuxu markaa Abraha yiri "haddii aydan ila dagaallamaynin Makka isaga baxa" qureyshna sidii ayey yeeshay, geeliina waa loo sii daayey Cabdimudhalib.
Ka dib markuu Abraha soo gaaray togga Xasar ee Musdalifa iyo Mina u dhexeeya ayaa maroodigii istaagey oo diiday inuu u dhaqaaqo dhinicii kacbada, marka dhinaca kale loo jeediyana waa ordayey. Xaaladdu markey muddo sidaa ahayd ayaa Ilaahay markii dambe u soo diray shimbiro mid walba waddo saddex dhagax oo ay ku kala waddo afka iyo labada lugood. Ninkii uu dhagaxaasi ku dhacana wuu googo'ayey oo wuu dhimanayey. Dhagaxaantii dadkii dhammantood kuma wada dhicin ee waxay ku dhacday intuu Rabbi u qaddaray, intii kalena waa carareen iyagoo isjiiraya. Ninkii Abraha ahaa isagoo naf xumi ku jirto ayuu tegey Sanca oo uu ku dhintay. Qureysh oo markii ciidanku yimid buuraha ku kala carartay, markeey Abraha iyo ciidankiisii waxa qabsaday arkeen ayey guryohoodii ku soo laabteen. Qisadan waxaa ka warrantay suuratul-Fiil waxayna dhacday sannadkii uu Rasuulku SCW dhashay. waxaana loo bixiyay sannadkaas; sannadkii maroodiga (Caamul fiil).
== Casharka 3aad ee Kitaabka Siirada Nebiga Muhammed saas ==
QODIDDII SAMSAMKA IYO NADARKII ABDI MUDHALIB
Maalin ayaa Cabdimudhalib oo hurda manaam loogu yimid lana amray inuu faago ceelka samsamka oo muddo hore duugmay, meel uu ahaana aan la garanayn. Manaamkii ayuu ku weydiiyey meeshuu ceelku ahaa waana loo sheegay. Goortuu hurdadii ka kacay ayuu meeshii tegey isaga oo uu la socdo wiilkiisii Xaarith oo uu markaas carruur ka qabay wuuna qoday. Markii ceelkii la helay ayaa qureysh kula doodday oo tiri: "Cabdimudhalibow waa ceelkii aabahayo Ismaaciil waxaana ku leenahay xaq ee aan kula wadaagsano." Hase yeeshee Cabdimudhalib wuu ka diidey arrinkaa oo wuxuu yiri: "mayeelayo arrinkaan aniga ayaa la igu khaas yeelay". Muddo markii la dooday oo arrinkii lagu kala bixi waayey ayaa la go'aansaday in loo xukun tago habar wax sheegsheegta. Habartii ayaa la wada aaday. Goortii meel cidla ah oo dhexe la marayo ayaa Cabdimudhalib iyo nimankii jifadiisa ahaa, ee reer Cabdimanaf, biyihii ka go'een markaasey raggii kale ee qureysh oo la socday weyddiisteen, hase ahaatee wey u diideen iyagoo ka baqaya in ay dhammaantood oon u wada dhintaan.
Cabdimudhalib markuu arkay xaaladdu meeshay marayso iyo inay halis ku jiraan, meesha ay marayaanna ay tahay saxaraa wax ka dhowna uusan jirin, ayuu ku yiri raggii jifadiisa ahaa "nin walba qabrigiisa ha qoto hana dul fariisto, hadba kii dhintana waa aasaynaa". Sidii ayey yeeleen laakiin markay muddo joogeen ayaa Cabdimudhalib yiri "ma wanaagsana inaan meeshan iska fadhino ee aan soconno". Markuu hashi
isii fuulay oo ay dhaqaaqday ayaa biyo ka soo burqadeen meeshay lugta ka qaadday, biyihii ayuu cabbay dhammaan raggii qureysh ee la socdeyna wuu ugu yeeray. Markay kulligood cabbeen, weelashiina ka buuxsadeen ayey Cabdimudhalib ku yiraahdeen" Ilaah baan ku dhaarannaye arrinkii waa laguu xukumay, dib dambana Samsamka kugula doodi mayno, Ilaahii meeshaan saxaraha ah biyaha kaa siiyey yaa Samsamkana ku siiyey ee u noqo waraabbintaadii, waxba habar u tegi maynee".
Markaa ayuuu Cabdimudhalib wuxuu ku nadray in haddii Ilaahay toban wiil siiyo oo ay wada hona qaadaan uu midkod Kacbada agteeda Alle darti ugu gowraco, halkaas ayaa markaas dib looga soo laabtay, meeshii markii hore loo socday.
Cabdimudhalib markii Ilaahay tobankii wiil siiyey oo ay wada hanaaqaadeen ayuu isugu yeeray oo u sheegay nadarkiisii, markay ku wada raalli noqdeenna sanamkii Huda ahaa ayuu ag geeyey una qori tuuray tobankoodii markaasaa waxaa soo baxay qorigii Cabdullaahi oo ahaa wiilkii uu carruurtiisa ugu jeclaa, Cabdimudhalib middi ayuu soo qaatey, wiilkiina gacanta ayuu soo qabsaday oo kacbada dhinaceeda la aaday si uu u gowraco hase yeeshee qureysh ayaa wiilkii ku dhegtay oo u diiday inuu gowraco siiba abtiyaashiis reer bani makhsuum, Cabdimudhalib wuxuu yiri sidee baan nadarkaygii yeelayaa, markaasay kula taliyeen inuu aado habar wax sheegta. Habartii markuu u tegey ayey ku tidhi "magtiinnu waa meeqa?" markaasuu ugu jawaabay "toban halaad", ka dib ayey tidhi "toban halaad iyo isaga u qori tuur, haddii ay tobanka halaad soo baxaan gowrac, hadduu isagu soo baxana geelii kordhi oo toban kale ku dar. Ka dib sidaa geela u kordhi oo hadba toban ku dar ilaa uu geelu soo baxo oo Rabbigiis ka raalli noqdo". Cabdimudhalib waa soo laabtay wuxuuna u qori tuuray toban halaad iyo wiilkii hase yeeshee waxaa qorituurkii ku dhacay Cabdullaahi, ka dib geelii ayuu hadba toban ku darayey qorituurkuna ku dhacayeye Cabdullaahi illaa uu gaadhsiiyey boqol geel ah oo qori tuurkiina ku dhacay geelii. Ka dib Cabdmudhalib wuxuu gowracay boqolkii geela ahaa.
Markaa wixii ka dambeeyey magtii qureysheed ee tobanka geelo ah ahayd waxaa noqotay boqol geel ah, islaamkuna markuu yimid boqolkii ayuu u sugay, oo uddaayey, Rasuulka SCW wuxuu yiri: "Anigu waxaan ahay ina labo gowrac" oo uu ula jeedo nebi Ismaaciil iyo aabbihiis Cabdullaahi.
Waxaa aan qisadaan iyo kuwa la midka ahba ka fahmeynaa sida qureyshu ahaayeen dad diin lahaa hase ahaatee shirki iyo inxiraaf galay, arrimo badanna waxay ku dhaameen dad badan oo maanta islaamka u nasab sheeganaya. Arrimahaas oo aannaan halkan ku koobi karin oo u baahan in iyaga kaliya qoraal ama baaritaan laga sameeyo waxaa tusaale inoogu filan sida markay dhib ku timaaddo ay Ilaahay keliya u baryi jireen ama siday ballanta u ilaalin jireen ammaanadana u xifdin jireen, beentana uga xishoon jireen, nadarkana u oofin jireen. Waxaana xaqiiqa ah in dad badan oo maanta islaamnimo sheegnaya aanan arrimahaas oo dhan laga wada helaynin aysanna nadar oofintiis u gowracayn ilmohooda ama boqol geel ah.
Cabdullaahi, oo sidaan soo sheegnayba ahaa nebiga aabbihiis, waxaa hooyadiis la odhan jirey Faadumo bintu Caa'id binu Cimraan binu Makhsuum. Cabdullaahi wuxuu guursaday Aamino bintu Wahab binu Cabdimanaaf binu Suhra bin Kilaab, waxayna isku dhisteen magaalada Makka, muddo yar ka dibna, Aamino oo uur leh, ayaa Cabdullaahi arrin u baxay oo aadey Madiina, halkaas oo uu ku geeriyoodey. Da'diisu waxay markaas ahayd 25 sano.
== CASHIRKA 5 EE QISADA NABI MOHAMMED SALLALAHU CALAYHI WASALLAM ==
QISADII BAXIIRA
Markuu Rasuulka SCW 12 sano jirey ayaa adeerkiis Abii-dhaalib iyo rag kale oo qureysh ka mid ah ay safar ugu kicitimeen dhinaca Shaam, wuxuu markaa Rasuulku scw ka codsadey adeerkiis inuu raaco, adeerkiisna waa uu ka yeelay. Dabadeed ma rkuu safarkii baxay waxaa uu sii maray meel la yiraahdo Busra oo ay safarrada qureysheed ee Shaam u socda sii mari jireen uuna degganaa nin raahib (suufi) ahaa oo Baxiira la oran jiray heystayna diinta masiixiga, cilmina u lahaa waxyaalihii uu ilaahay ku sheegay Tawreet iyo Injiil.
Ninkaas raahibka ah safarrada qureysheed waa ag mari jireen danna kama geli jirin; laakiin maanta waxaa uu arkay calaamooyin ku saabsan wiilkan yar oo safarka la socda, calaamooyinkaas oo kutubtii hore lagu sheegay, markaas
ayuu ninkii martiqaad u sameeyey safarkii oo dhan. Waa ay la yaabeen waxayna yiraahdeen "weligayo waannu ku ag mari jirney martiqaadna nooma aadan samyn jirin ee maanta maxaa jira?", wuxuu ku yiri waa sax laakiin marti baad tihiine imaada. Markii ay u yimaadeen wuxuu yiri "Ma cid baad ka soo tagteen?", waxay ku jawaabeen yar ayaannu rarkii uga soo tagnay. Baxiira ujeeddadiisu waxay ay ahayd wiilka yar markaasu ku yiri "u yeera gabanka".
Markii la qadeeyey ayuu Baxiira su'aal weyddiiyey Abii-dhaalib oo uu ku yiri "wiilkan mxaad u tahay"? wuxuuna ugu jawaabey "Aabbe ayaan u ahay". Baxiira waxa uu yiri "suurogal maaha in wiilkan aabbihiis nool yahay ee maxaad u tahay?
". Abii-dhaalib waxaa uu yiri "Adeer baan u ahay", intaa ka dib Baxiira wiilkii ayuu gees ula baxay wuxuuna weyddiiyey su'aalo, ugu dambeyntiina wuxuu ka arkay khaatumkii nebinimda oo nabiga scw garbihiisa dhexdooda ku yaalley.
Baxiira wuxuu ku yiri Abii-dhaalib "wiilkani arrin weyn ayuu yeelan doonaa, waxa aan anigu ka fahmeyna haddey nimanka yahuudda ihi ka fahmaan waa ay dilayaan ee ku celi magaaladiisii kana ilaali yahuudda", Abii-dhaalib markii uu alaabtiisii soo gateyba si degdeg ah ayuu ugu soo rogmaday Makka. Markaas ka dib waxaa uu Rasuulku SCW Makka ka baxay hal mar oo kale illaa hijrada laga gaarey. Rasuulka SCW markuu soo barbaaray waxa uu bilaabey inuu buuraha Makka ariga ku ilaaliyo
== Casharka 6aad ee Kitaabka Siirada Nebiga Muhammed SCW ==
GUURKII KHADIIJA
Markuu Rasuulka SCW 25 sano gaaray wuxuu guursaday Khaddiija bintu Khuweydlad. Khaddiijo waxay ahayd qof maalqabeen ah quruxna leh oo ka sheegganayd haweenkii qureysheed, waxayna da'deedu ahayd markaas 40 sano. Ka hor waxay soo guursatay nin ay laba carruur ah u soo dhashay. Khaddiijo maalkeeda ayay hadba qof u dhiibi jirtey si uu ugu tijaareeyo waxayna wax ka siin jirtey faa'iidada. Waxay maqashay Maxammed binu Cabdullahi scw runtiisa, dabeecaddiisa wanaagsan iyo ammaanadiisa oo Makka oo dhan caan ka ahayd oo loogu magac daray loona bixiyey Maxammed Aammiin. Markaas ayey u yeertay Nabiga SCW una soo badhigtay inuu xoolaheeda maanta u tijaaro geeyo. Rasuulka SCW waa uu ka yeelay oo tijaaradii ayuu qaaday, waxayna ku dartay wiil u joogey oo la yiraahdo Maysara.
Nabiga SCW iyo Maysara waxay xoolihii u qaadeen Shaam halkaas oo uu Nebiga SCW ku soo iibiyey xoolihii uu kexeeyey isla markaasna wuxuu soo gaday wixii Makka looga baahnaa. Faa'iido aad u badan ayuu Nebiga SCW Khaddiijo u soo hooyey taasoo u keentay kalsooni dheeraad ah iyo in ay aragtay ammaanadii iyo akhlaaqdii Rasuulka SCW.
Maysara wuxuu u sheegay Khaddiijo waxyaabo mucjiso ah oo uu Nebiga SCW ku arkay, sidaa daraadeed Khaddiijo markay ka aragtay Nebiga SCW arrimahaas iyo waxa la midka ah, waxay Rasuulka SCW u soo bandhigtay iney is guursadaan. Rasuulka SCW wuxuu la soo tashaday adeerradii wayna ka aqbaleen weyna u dooneen oo labadii eheyl ayaa isku yimid, halkaas ayaana Rasuulka SCW loogu meheriyey Khaddiijo.
Khaddiijo, oo uu Nebiga SCW qabay ilaa uu 50 sano dhaafay, waxay Nebiga SCW u dhashay carruurtiisa oo dhan marka laga reebo Ibraahim oo ay dhashay Maariyatul Qibdhiya. Waxayna Nabiga carruurtiisu ahaayeen saddex wiil oo la kala oren jirey: Ibrahim, Qaasim iyo Cabdullaahi (oo la oran jirey Dhayib iyo Daahir) iyo afar gabdhood oo la kala oran jirey: Seynab, Ruqiyo,
Ummu-khalthum iyo Fadumo. Saddexda wiil wey saqiireen hase yeeshee gabdhihii way hanaqaadeen oo islaamka ayey la kulmeen weyna wada islaameen.
Gabdhaha waxaa loo kala guursaday sidatan: Seynab waxaa guursaday Abil Caas; Ruqiya iyo Ummu-kalthum waxaa kala guursaday laba wiil oo Abii lahab oo Nebiga SCW adeerkiis ahaa uu dhalay. Ninkaas oo Rasuulka SCW aad u dhibay caqabadna ku noqday dadkii iney islaamka qaataan ayaa markay soo degtay suuratu lahab wuxuu, Abii lahab u yeedhay labadiisii wiil wuxuuna ku yiri: "u fura Maxammed labadiisa gabdhood" wayna fureen ka dibna waxaa labadii gabdhood iska daba guursaday Cismaan binu Cafaan oo ay labadiiba k dhinteen; Faadumo waxaa iyada guursaday Cali bin Abii Dhaalib oo ahaa Nabiga scw ina adeerkiis.
Nebiga SCW carruurtiisa oo dhan way ka wada hor dhinteen Faadumo oo lix bilood ka dambeysey maahane, waxaana carruurtiisa ugu waynaa Qaasim, waxaa ku xigtay Seynab, waxaa ku xigtay Ruqiya, waxaa ku xigtay Umu-kalthum, waxaa ku xigay cabdullaahi oo ugu yaraa bah khadiija. Rasuulka scw carruurtiisu waxa ay dhasheen Naginimada ka hor Cabdullaahi iyo Ibraahim maahane, Cabdullaahi waa la isku khilaafaa in uu nabinimada ka hor dhashay iyo in uu ka dib dhashay, waxaase loo badan yahay in uu Nabinimada kadib dhashay. Ibraahim isagu wuxuu ku dhashay madiina sannadkii 8aad ee hijriga waxaana dhashay maariyatul qibdhiya saan soo tilmaanayba.
== Casharka 7aad ee Kitaabka Siirada Nebiga Muhammed SCW ==
DHISITAANKII KACBADA
Sida la sheego waxaa la yidhaahdaa kacbada waxaa dhisay malaa'ig ama Nebi Aadam laakiin Qur'aanka iyo axaaddiista midna kama hadlin arrinkaas, sidaa darteed waxaa xaqiiqo ah oo Qur'aanka iyo axaaaddiistuba sheegeen in Nabi Ibraahiim iyo wiilkiisa Nabi Ismaaciil ay dhiseen. Waqtigii qureysheed, Nebiga oo 35 sano jira ah ayey qureysh waxay dheheen kacbadii maaddaama ay duugowday waa in aan dhisnaa oo aan maal u ururinaa, waxayna isku dhaarsadeen in aysan kacbada ku dhisin illaa wax xalaal ah maahane iyo in aysan gelin naag saaniyad ah xoolaheeda iyo xoolo Riba ah iyo wax qof bani aadam ah laga dulmiyey.
Nimankii qureysheed markii ay kacbada dhisaayeen waxaa ka go'ay xoolihii xalaasha ahaa ee ay haysteen sidaa daraaddeed waa ay ka soo soka mariyeen kacbada dhismihii Nabi Ibraahim labada tiir ee Shaam xigay. Markii ay dhismihii dhammeeyeen ayey isku khilaafeen ciddii xajarul-aswadka booskiisii dhigi lahayd maxaa yeelay qabiil walba wuxuu rabay inuu isagu magaca qaato.
Markuu arrinku qir iyo qir daadhey ayey waxay go'aansadeen qofka ugu horreeya ee albaabkaas ka soo galaa inuu kala saaro. Nasiib wanaag qofkii ugu horreeyey ee albaabkii ka soo glay wuxuu noqday Nabiga SCW markaas bay ku farxeen oo waxay dheheen waa Max'ed Aammiin kulligayo raalli baan ka nahay. Arrinkii bay Nagiba SCW u sheegeen markaas buu wuxu yir: "ii keena go", markii go'ii loo keenay buu yiri: "qabiil walba nin ha keeno" markii qabiil kasta nin keenay ayuu dhagaxii go'ii ku dhex riday nin walbana uu dhinac qabtay, markii meeshii la gaarsiyeyna intuu kor u qaaday ayuu saaray.
Arrintaan oo kale meelaha ay qureyshtu ku dhaantey dad badan oo maanta islaam u nasab sheeganaya maxaa yeelay qureyshi waxay garatay in cibaadada Alle iyo beytkiisa aan lagu dhisin xoolo xaaraam ah laakiin in badan oo muslimiin ahi waxaa laga yaabaa ineysan taas fahmin oo cibaadada ilaahay ay xaaraam u adeegsadaan, wax badan oo khayr ahna ay xaaraam geliyaan sida masaajiddada iwm.
Sidoo kale Ilaah way rumeysnaayeen, sida marka la yidhaahdo yaa abuuray cirka iyo dhulka, idinkana yaa idin irsaaqa, roobkana yaa keena waxay dhihi jireen "[[Allaah]]". Asnaamtana waa ay ogaayeen in aysan Ilaahyo ahayn laakiin waxay u sameeyeen suurado dad wanwanaagsan sida Nabi Ibraahiim iyo Nabi Ismaciil waxayna dhihi jireen Ilaah baannu ugu dhowaaneynaa, sida maantaba dadka u yidhaahdaan awliyada Ilaah baannu ugu dhawaaneynaa. Sidoo kale markay ku safraan badda oo dhibi ku timaaddo Ilaahay ayey baryi jireen, laakiin maanta dad muslimiin sheeganaya ayaa hadday dhibi ku timaaddo awliyada keliya baryaya ama Ilaah iyo awliyada amaba Ilaah iyo Nabiga SCW.
asc WAAJIBNIMADA SOOMIDDA BISHA RAMADAAN FADLIGEEDA IYO ARRIMO KU SAABSAN
Allaah, Subxaanahu Watacaala wuxuu yiri:
“ Kuwa xaqa ruyeeyoow waxaa laydinku waajibiyay Soonka sidii loogu waajibiyey kuwii idinka horreeyey si aad u dhawrsataan (aad xumaha ka joogtaan)." Suurada al-Baqrah:Aayada 183. Waxa kale oo Allaah SWT yiri:
"Waa Maalmo tirsan ee ruuxii idinka mid ah oo buka ama Safar ah waxaa korkiisa ah ayaamo kale (soonkood) kuwa uu dhibina waxay bixin <quudin> Miskiin, ruuxii badsada (Khayrkana) saasaa u fiican, inaad Soontaan yaana idiin khayrbadan hadaad tihiin kuwo wax og." Suurada al-Baqrah:Aayada184.
" Waa bisha Soon ee la soo dajiyey dhexdiisa Qur'aanka isagoo hanuun Dadka u ah, iyo caddayn hanuun iyo kala bixin xaqa iyo baadilka, ee ruuxii jooga (nagi) ha Soomo, ruuxiise buka ama Safar ah waxaa saran maalmo kale, wuxuu idinla dooni Alle fudayd ee idin lama doonayo culays, waana inaad dhamaystirtaan tirada waynaysaanna Allaah wuxuu idinku hanuuniyey, waxaadna u dhawdihiin, ood mudan tihiin inaad mahadisaan Allaah." (Suurada al-Baqrah:Aayada 185)
1214. Abuu Hureyra (A.K.R.) wuxuu yirir: Nebigu (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) wuxuu yiri: Allaah, kor ahaaye wuxuu yiri: aadanuhu camalladiisa kale oo idil isagaa leh soonkiisa ma’ahee, kaasi anigaa leh oo anigaa abaalkiisa gudi doona. Soonku waa gaashaan la isaga gudbo xumaan falidda iyo Naarta. Sidaa awgeed markii uu midkiin sooman yahay waa inuu iska hayaa oo ka joogaa af xumo oo ka fogaadaa laqwi ku hadlid iyo hadal xun uu qof dhaafsado. Haddii uu qof la diriro ama caayana ha yiraahdo anigu waan soomanahay. ‘ Waa igu Alle ay nafta Muxammad ku jirto Gacantiisa neefta afka qofka soomman Alle agti waa ka udgoon tahay miskiga caraftiisa.’ Qofka soommani wuxuu la kulmaa laba farxadood, tan hore waa farxaa markii uu afuraayo, tan labaadna waa uu ku farxi doonaa ajarka soonkiisa, markii uu la kulmo Rabbigiis (Allaah). (Bukhaari iyo Muslim)
=== Tani waa Werintii Bukhaari ===
Werin kale oo Bukhaari baa waxay intaa raacineysaa: Alle wuxuu yiri: ‘ qofka soommani wuxuu uga tagaa cunid, cabbid iyo hawoodkiisaba (aniga Allaah) dartey, marka anigaa soonka iska leh aniga baana ka abaal gudi doona. Camallada kale ee wanaagsan (ee la falaa bisha Rammadaan ama bilaha kale) halkii ajar waa la toban laabaa.
Werinta Imaam Muslim waxay leedahay: Qofka camalladiisa wanaagsan waa loo laalaaba wax badan oo halkii samaan waa toban lab ilaa toddoba boqol lab. Alle kor ahaaye wuxuu yiri: ‘Laakiinse kuma jiro soonka, maxaa yeelay waa cibaado ii barax tiran oo loo falaa dartey ( macnaha waa ma laha xad abaal gudka iyo ajarka soonka) Aniga, Keliya, baa ka abaal gudi doona. (Qofka soomman) wuxuu uga tagaa cunid, cabid iyo hawood dartey Aniga (Allaah). Qofka soommani waxaa u sugnaaday laba farxadood, midda hore waa farxad markii uu afurayo midda labaadna waa farxad kale markii uu la kulmo Rabbigiis (Allaah). Neefta afkiisuna ka udgoon Aragtida Alle udgoonka miskiga.’ (Muslim)
1215. Abuu Hureyra (A.K.R.) wuxuu yiri: Nebigu (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) wuxuu yiri: ‘Qofkii u bixiya laba joogood ee wax uun ah Alle dartii, waxaa looga yeeri doonaa iridaha Jannada: Addonkii Alloow, albaab kan baa kuu roon. Qofkii reero salaadeed ahaa waxaa looga yeeri doonaa irridka Salaadda, qolooyinkaa ugu heeganaa Jihaadka dar Alle, waxaa looga yeeri doonaa irridka Jihaadka, qofkii reera soon ahaana waxaa looga yeeri doonaa irridka Rayaan (harraad baxa), qofkii reero sadaqo ahaana waxaa looga yeeri doonaa (inuu ka galo Jannada) irridka Sadaqada. Abuu Bakar (A.K.R.) wuxuu yiri: Rasuul Alloow, kugu furtay aabbahay iyo hooyadeeye, qofkii irridahaas looga yeeraayo ma jiraan wax lama huraan ah oo laga rabo, qof irridahaas oo dhan looga wada yeedhaayo ma jiraa? Nebigu S.C.W. wuxuu ku jawaabay: Waa jiraa, waxaana rajeynayaa inaad adiga (Abuubakari) ahaan doonto mid ka mida. ‘ (Bukhaari iyo Muslim).
1216. Sahal bin Sacad (A.K.R) wuxuu yiri: ‘ Nebigu (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) wuxuu yiri: ‘ Waxaa jira Jannada gudaheeda irrid la yiraahdo Ar-Rayaan oo ehlu soonkii oo keliya geli doonaan Maalinta Qiyaame, qof kalena uusan ka gelin; waxaa la oran doonaa: ‘ Meeye ehlu soonkii? Waa soo kici doonaan, cidina ma geli doonto iyaga moomaahee. Markii ay galaan, irridkaa waa la xiri doonaa, cid kalena ma geli doonto iyaga dabadood. (Bukhaari iyo Muslim)
1217. Abuu Saciid al-Khudri (A.K.R.) wuxuu yiri: Nebigu (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) wuxuu yiri: ‘ Qofka Muslimka ahi markii uu u soomo hal maalin dar Alle, Alle wuxuu ka fogeeyaa Naarta masaafo toddobaatan sano loo socdo. (Bukhaari iyo Muslim)
1218. Abuu Hureyrah (A.K.R.) wuxuu yiri: ‘ Nebigu (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) wuxuu yiri: ‘ Qofkii u sooma bisha Ramadaan iimaan qab iyo ajar dalab, waa laga dhaafi doonaa dembiyadii horey uga dhacay (aan ka baa’irta aheyn. (Bukhaari iyo Muslim)
1219. Abuu Hureyrah (A.K.R.) wuxuu yiri: ‘ Nebigu (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) wuxuu yiri: ‘ Markii ay bisha Ramadaan soo gasho iridaha Jannada waa la furaa, iridaha Naartana waa la xiraa, Shayddaammadana waa la xiraa. Bukhaari iyo Muslim)
1220. Abuu Hureyrah (A.K.R.) wuxuu yiri: ‘ Nebigu (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) wuxuu yiri: ‘ Ku sooma aragtida bil dhalatay ee Ramadaan oo ku afura aragtida bisha Shawaal (soon fur), haddii bila qaris ay noqotana buuxiya soddonka Shacbaan (Soon dheere) (Bukhaari iyo Muslim)
Werin kale oo Imaam Muslim werinaayo waxay intaa ku dareysaa: Sidaa si la mid ah, haddii bil qaris ay nqoto (daruuro awgeed) dhamaadka bisha Ramadaan, markaa buuciya soonka (soon qaad) 30 maalmood
==Xigasho ==
{{Reflist}}
=='''Kuwa la xiriira:''' ==
* [https://linktw.in/hNeQJY Baro Macnaha islaam, iimaan iyo ixsaan]
[[Category:Islaam| ]]
[[Category:Diin]]
jo7lmpouaqsznx69seit22udjy14jun
Albert Einstein
0
3756
301075
278523
2026-07-08T15:26:36Z
Videoiib7
46243
Fixed grammar
301075
wikitext
text/x-wiki
[[File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|thumb|Albert Einstein, 1921.]]
'''Albert Einstein''' (14 Maarso 1879) Waxa uu u dhashay wadanka [[Jarmal]]ka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga swiss federal plytechnic aabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka [[Maraykanka]] iyo [[Iswisarland|Iswiisarland]].<ref>https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/einstein/biographical/</ref> Waxa uu ku guulaystay [[1921]] jaaisada looyaqaano Nobel. Kadib markii la'äasaasay dawlada Israaiil. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo madaxwaynaha, Israaiillaakii wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda.waxa uu in badan kahadlay in yahuuda iyo falastiiniyiintu ay nabad kuwada noolaadaan Falstiin.
== Noloshiisii ==
Waxa uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga, waxaa wax ka qoray (ilyaas c/raxmaan Sheekhaal).
'''E=mc²'''
== sido kale fiiri ==
* [[Alfred Nobel]]
* [[Isxaaq Newton]]
== Tixraac ==
<references />
{{commonscat|Albert Einstein}}
*[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20050908/Einsteins-Extraordinary-Year/ Einstein’s Extraordinary Year]
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1982406 Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge]
[[Category:Fiisigis]]
[[Category:Taariikh]]
nuc283u2fb1wlv1udju34wdr83ekof3
301076
301075
2026-07-08T15:30:43Z
Videoiib7
46243
Fixed grammar
301076
wikitext
text/x-wiki
[[File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|thumb|Albert Einstein, 1921.]]
'''Albert Einstein''' ([[14]] [[Maarso]] [[1879]] - [[18]] [[Abriil]] [[1955]]) wuxuu uu ahaa nin aad ugu takhasusay cilmiga [[fiisigis]]ka waxa uu Waxa uu u dhashay wadanka [[Jarmal]]ka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga swiss federal plytechnic aabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka [[Maraykanka]] iyo [[Iswisarland|Iswiisarland]].<ref>https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/einstein/biographical/</ref> Waxa uu ku guulaystay [[1921]] jaaisada looyaqaano Nobel. Ka dib markii la'äasaasay Dalka [[Israaiil|Israa'iil]]. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo Madaxwaynaha, Israa'iil-kii Wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda.waxa uu in badan kahadlay in yahuuda iyo [[Falastiiniyiin|falastiiniyiintu]] ay nabad ku Wada noolaadaan [[Falastiin]].
== Noloshiisii ==
Waxa uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga, waxaa wax ka qoray (ilyaas c/raxmaan Sheekhaal).
'''E=mc²'''
== sido kale fiiri ==
* [[Alfred Nobel]]
* [[Isxaaq Newton]]
== Tixraac ==
<references />
{{commonscat|Albert Einstein}}
*[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20050908/Einsteins-Extraordinary-Year/ Einstein’s Extraordinary Year]
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1982406 Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge]
[[Category:Fiisigis]]
[[Category:Taariikh]]
c88s222pjmxnmt51smqxx248ezgj7y4
301077
301076
2026-07-08T15:32:36Z
Videoiib7
46243
301077
wikitext
text/x-wiki
[[File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|thumb|Albert Einstein, 1921.]]
'''Albert Einstein''' ([[14]] [[Maarso]] [[1879]] - [[18]] [[Abriil]] [[1955]]) wuxuu uu ahaa nin aad ugu takhasusay cilmiga [[fiisigis]]ka waxa uu Waxa uu u dhashay wadanka [[Jarmal]]ka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga swiss federal plytechnic aabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka [[Maraykanka]] iyo [[Iswisarland|Iswiisarland]].<ref>https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/einstein/biographical/</ref> Waxa uu ku guulaystay [[1921]] jaaisada looyaqaano Nobel. Ka dib markii la'äasaasay Dalka [[Israaiil|Israa'iil]]. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo Madaxwaynaha, Israa'iil-kii Wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda. waxaa uu in badan kahadlay in yahuuda iyo [[Falastiiniyiin|falastiiniyiintu]] ay nabad ku Wada noolaadaan [[Falastiin]].
== Noloshiisii ==
Waxa uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga, waxaa wax ka qoray (ilyaas c/raxmaan Sheekhaal).
'''E=mc²'''
== sido kale fiiri ==
* [[Alfred Nobel]]
* [[Isxaaq Newton]]
== Tixraac ==
<references />
{{commonscat|Albert Einstein}}
*[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20050908/Einsteins-Extraordinary-Year/ Einstein’s Extraordinary Year]
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1982406 Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge]
[[Category:Fiisigis]]
[[Category:Taariikh]]
oi0gyk9ce6lfbuu6qhb5d303j0jwjqe
301078
301077
2026-07-08T15:35:19Z
Videoiib7
46243
301078
wikitext
text/x-wiki
[[File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|thumb|Albert Einstein, 1921.]]
'''Albert Einstein''' ([[14]] [[Maarso]] [[1879]] - [[18]] [[Abriil]] [[1955]]) wuxuu uu ahaa nin aad ugu takhasusay cilmiga [[fiisigis]]ka waxa uu Waxa uu u dhashay wadanka [[Jarmal]]ka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga Iswiis-Ka Federalka Farsamada Gacantaaabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka [[Maraykanka]] iyo [[Iswisarland|Iswiisarland]].<ref>https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/einstein/biographical/</ref> Wuxuu uu ku guulaystay [[1921]] jaaisada looyaqaano Nobel. Ka dib markii la'äasaasay Dalka [[Israaiil|Israa'iil]]. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo Madaxwaynaha, Israa'iil-kii Wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda. waxaa uu in badan kahadlay in yahuuda iyo [[Falastiiniyiin|falastiiniyiintu]] ay nabad ku Wada noolaadaan [[Falastiin]].
== Noloshiisii ==
Waxa uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga, waxaa wax ka qoray (ilyaas c/raxmaan Sheekhaal).
'''E=mc²'''
== sido kale fiiri ==
* [[Alfred Nobel]]
* [[Isxaaq Newton]]
== Tixraac ==
<references />
{{commonscat|Albert Einstein}}
*[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20050908/Einsteins-Extraordinary-Year/ Einstein’s Extraordinary Year]
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1982406 Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge]
[[Category:Fiisigis]]
[[Category:Taariikh]]
3rlixgunaoic46gzulbkqnjf83l0o6e
301087
301078
2026-07-08T22:35:28Z
Videoiib7
46243
301087
wikitext
text/x-wiki
[[File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|thumb|Albert Einstein, 1921.]]
'''Albert Einstein''' ([[14]] [[Maarso]] [[1879]] - [[18]] [[Abriil]] [[1955]]) wuxuu uu ahaa nin aad ugu takhasusay cilmiga [[fiisigis]]ka waxa uu Waxa uu u dhashay wadanka [[Jarmal]]ka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga Iswiis-Ka Federalka Farsamada Gacantaaabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka [[Maraykanka]] iyo [[Iswisarland|Iswiisarland]].<ref>https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/einstein/biographical/</ref> Wuxuu uu ku guulaystay [[1921]] jaaisada looyaqaano Nobel. Ka dib markii la'äasaasay Dalka [[Israaiil|Israa'iil]]. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo Madaxwaynaha, Israa'iil-kii Wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda. waxaa uu in badan kahadlay in [[yuhuuda]] iyo [[Falastiiniyiin|falastiiniyiintu]] ay nabad ku Wada noolaadaan [[Falastiin]].
== Noloshiisii ==
Waxa uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga, waxaa wax ka qoray (ilyaas c/raxmaan Sheekhaal).
'''E=mc²'''
== sido kale fiiri ==
* [[Alfred Nobel]]
* [[Isxaaq Newton]]
== Tixraac ==
<references />
{{commonscat|Albert Einstein}}
*[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20050908/Einsteins-Extraordinary-Year/ Einstein’s Extraordinary Year]
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1982406 Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge]
[[Category:Fiisigis]]
[[Category:Taariikh]]
jtxk45xfj0kzf53n2neb52riw1zmtlv
301088
301087
2026-07-08T22:36:27Z
Videoiib7
46243
/* Noloshiisii */
301088
wikitext
text/x-wiki
[[File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|thumb|Albert Einstein, 1921.]]
'''Albert Einstein''' ([[14]] [[Maarso]] [[1879]] - [[18]] [[Abriil]] [[1955]]) wuxuu uu ahaa nin aad ugu takhasusay cilmiga [[fiisigis]]ka waxa uu Waxa uu u dhashay wadanka [[Jarmal]]ka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga Iswiis-Ka Federalka Farsamada Gacantaaabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka [[Maraykanka]] iyo [[Iswisarland|Iswiisarland]].<ref>https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/einstein/biographical/</ref> Wuxuu uu ku guulaystay [[1921]] jaaisada looyaqaano Nobel. Ka dib markii la'äasaasay Dalka [[Israaiil|Israa'iil]]. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo Madaxwaynaha, Israa'iil-kii Wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda. waxaa uu in badan kahadlay in [[yuhuuda]] iyo [[Falastiiniyiin|falastiiniyiintu]] ay nabad ku Wada noolaadaan [[Falastiin]].
== Noloshiisii ==
Waxa uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga .
'''E=mc²'''
====
== sido kale fiiri ==
* [[Alfred Nobel]]
* [[Isxaaq Newton]]
== Tixraac ==
<references />
{{commonscat|Albert Einstein}}
*[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20050908/Einsteins-Extraordinary-Year/ Einstein’s Extraordinary Year]
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1982406 Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge]
[[Category:Fiisigis]]
[[Category:Taariikh]]
kqnjhdwpehf2yda3fuc6oszmc5a40ww
301089
301088
2026-07-08T22:39:32Z
Videoiib7
46243
/* Noloshiisii */ Fixed grammar
301089
wikitext
text/x-wiki
[[File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|thumb|Albert Einstein, 1921.]]
'''Albert Einstein''' ([[14]] [[Maarso]] [[1879]] - [[18]] [[Abriil]] [[1955]]) wuxuu uu ahaa nin aad ugu takhasusay cilmiga [[fiisigis]]ka waxa uu Waxa uu u dhashay wadanka [[Jarmal]]ka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga Iswiis-Ka Federalka Farsamada Gacantaaabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka [[Maraykanka]] iyo [[Iswisarland|Iswiisarland]].<ref>https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/einstein/biographical/</ref> Wuxuu uu ku guulaystay [[1921]] jaaisada looyaqaano Nobel. Ka dib markii la'äasaasay Dalka [[Israaiil|Israa'iil]]. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo Madaxwaynaha, Israa'iil-kii Wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda. waxaa uu in badan kahadlay in [[yuhuuda]] iyo [[Falastiiniyiin|falastiiniyiintu]] ay nabad ku Wada noolaadaan [[Falastiin]].
== Noloshiisii ==
Wuxuu uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga .
====
== sido kale fiiri ==
* [[Alfred Nobel]]
* [[Isxaaq Newton]]
== Tixraac ==
<references />
{{commonscat|Albert Einstein}}
*[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20050908/Einsteins-Extraordinary-Year/ Einstein’s Extraordinary Year]
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1982406 Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge]
[[Category:Fiisigis]]
[[Category:Taariikh]]
mlooq6tiqet6zs5b4enq0wchyat7yr3
301090
301089
2026-07-08T22:43:39Z
Videoiib7
46243
/* Noloshiisii */
301090
wikitext
text/x-wiki
[[File:Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpg|thumb|Albert Einstein, 1921.]]
'''Albert Einstein''' ([[14]] [[Maarso]] [[1879]] - [[18]] [[Abriil]] [[1955]]) wuxuu uu ahaa nin aad ugu takhasusay cilmiga [[fiisigis]]ka waxa uu Waxa uu u dhashay wadanka [[Jarmal]]ka waxa uu waxbrashadiisi ku qaatay dugsiga Iswiis-Ka Federalka Farsamada Gacantaaabihii iyo hooyadiiba waxay ahaayeen yuhuud.waxa uu helay dhalashooyinka [[Maraykanka]] iyo [[Iswisarland|Iswiisarland]].<ref>https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/einstein/biographical/</ref> Wuxuu uu ku guulaystay [[1921]] jaaisada looyaqaano Nobel. Ka dib markii la'äasaasay Dalka [[Israaiil|Israa'iil]]. Waxaaloosoo bandhigay in uu noqdo Madaxwaynaha, Israa'iil-kii Wuu diiday. Isaga oo jeclaa in aanuu dhexgelin Siyaasadda. waxaa uu in badan kahadlay in [[yuhuuda]] iyo [[Falastiiniyiin|falastiiniyiintu]] ay nabad ku Wada noolaadaan [[Falastiin]].
== Noloshiisii ==
Wuxuu uu dhashay 1879. Waxa uu ku dhashay magaalada olam laakiin nolashiisa inta badan waxa uu ku qaatay magaalada munikh.aabihii waxa uu kashaqayn jiray. Baalka lagasameeyo barkimooyinka
in kasta oo uu ahaa yuhuudi hadana waxa uu wax kabartay dugsiga bilawga oo eey maamuli jiraty, kaniisada kaatooliga ah,laakiin wuudiiday oo wuu kasoo horjeeday, fikradas, ilaaha qofka ah, sidookale waxa uu kasoo horjeeday, diin oodhan, subxaana laah, albert, waxa uu kusoo caanbaxay, ama uu heerka kagaadhay, waa cilmiga, physcska,oo si wayn loogu qadariyo ilaa hada, waxa kale oo uu bartay garaaca muusiga Einstein wuxuu ku fiicnaa xisaabta iyo fiisigiska isagoo da' yar ah, isagoo gaaray heer sare oo karti xisaabeed ah sannado ka hor asxaabtiisa. Markuu jiray laba iyo toban sano, wuxuu bartay aljabrada iyo joomatari Euclidean hal xagaa. Sidoo kale si madax-bannaan ayuu u helay caddayntiisii asalka ahayd ee aragtida Pythagorean markuu jiray laba iyo toban sano. Macallinka [[qoys]]ka Max Talmudic wuxuu xasuustay in wax yar ka dib markii uu Albert oo laba iyo toban jir ah siiyay buug joomatari ah, "Einstein wuxuu ka shaqeeyay buugga oo dhan. Ka dib wuxuu naftiisa u huray xisaabta sare… Safarku si dhakhso ah ayuu u bilaabmay; awooddiisa xisaabeed aad bay u weynayd oo aanan la socon karin isaga." Xiisihiisa joomatari iyo aljabrada ayaa u horseeday wiilka laba iyo toban jirka ah inuu rumaysto in dabeecadda loo fahmi karo "qaab-dhismeed xisaabeed." Einstein wuxuu bilaabay inuu barto kalluumaysiga markuu jiray laba iyo toban sano, markuu jiray afar iyo [[toban]] sano, wuxuu ku dhawaaqay inuu "bartay kalluumaysiga."
Markii uu jiray saddex iyo toban sano, ka dib markii uu aad u xiisaynayay falsafadda (iyo [[muusiga]]), wuxuu bartay [[buugga]] Kant ee Critique of Bure Reason, Kant-na wuxuu noqday faylasuufkiisa uu ugu jecel yahay. Macallinkiisii ayaa yiri: "Waqtigaas wuxuu ahaa saddex iyo toban jir oo keliya, laakiin shaqooyinka Kant - oo aan dadka caadiga ah fahmi karin - waxay u muuqdeen kuwo cad.
====
== sido kale fiiri ==
* [[Alfred Nobel]]
* [[Isxaaq Newton]]
== Tixraac ==
<references />
{{commonscat|Albert Einstein}}
*[https://www.jw.org/en/library/magazines/g20050908/Einsteins-Extraordinary-Year/ Einstein’s Extraordinary Year]
* [https://wol.jw.org/en/wol/d/r1/lp-e/1982406 Einstein’s Appraisal of Man’s Knowledge]
[[Category:Fiisigis]]
[[Category:Taariikh]]
8e7cqw2zne1afn1a6tqu03dxm3vrt27
Af-Holandees
0
7276
301079
268239
2026-07-08T15:51:16Z
Videoiib7
46243
Fixed grammar
301079
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group|region1={{Flagcountry|United States}}|pop1=3,558,000|region2={{Flagcountry|South Africa}}|pop2=3,000,000|region3={{Flagcountry|Canada}}|pop3=1,112,000|region4={{Flagcountry|Germany}}|pop4=128,000|region5={{Flagcountry|Belgium}}|pop5=121,000}}
[[File:Abdelkader_Benali_-_Ooit_stond_je_hier.jpg|thumb|Calaamad wadada Oo Ku Qoran Af Hollandees]]
'''Nederlands''' Waa luqada lagaga hadlo wadanka [[Holland]] waana mid kamida caa'ilada luqadeeda looyaqaano,[[Luqadaha Jermanik]] Waxa ay gaadhayaan dadka kuhadla luqada Nederlandka ilaa 22 milyan oo qof oo u adeegsada luqad hooyo ahaan. waxa kale oo luqad labaad u adeegsada dad gaadhaya ilaa 5 milyan oo qof. waxa ay luqad rasmiya u tahay wadamada [[Holland]] [[Beljim]] iyo [[Surinam]] dadka kuhadla luqada Nederladska badankoodu waxa ay kunoolyihiin sadexdan dal [[Holland]] [[Beljim]] iyo [[Surinam]] waxa kale oo kuhadla dad tiri yar oo kunool [[Farnsiiska]] iyo [[Jarmalka]] waxa kale oo lagaga hadlaa meelo kamida dhulkii Holland ay horay u gumaysan jirtay.
* [https://www.jw.org/nl/bibliotheek/ Nederlands]
* [https://www.jw.org/so/wargeysyada/?contentLanguageFilter=nl_be Nederlands België]
* [https://www.jw.org/so/wargeysyada/?contentLanguageFilter=nl_sr Nederlands Suriname]
{{Commonscat|Dutch language}}
[[Category:Afafka]]
783bqse0dlcjqj55b84ye69x0qf2wjd
Template:Abyoone
10
16101
301083
301053
2026-07-08T20:01:08Z
~2026-34988-39
46219
301083
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name=Abyoone
|title=[[Abyoone]]
|state=collapsed
|listclass=hlist
|style=clear:none; width:70%;min-width:40em
|list1={{Navbox|child
|title=[[0 (tiro)|0]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|zero|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
* [[0 (tiro)|0]]
* [[1 (tiro)|1]]
* '''[[2 (tiro)|2]]'''
* '''[[3 (tiro)|3]]'''
* [[4 (tiro)|4]]
* '''[[5 (tiro)|5]]'''
* [[6 (tiro)|6]]
* '''[[7 (tiro)|7]]'''
* [[8 (tiro)|8]]
* [[9 (tiro)|9]]
|list2=
*[[10 (tiro)|10]]
*'''[[11 (tiro)|11]]'''
*[[12 (tiro)|12]]
*'''[[13 (tiro)|13]]'''
*[[14 (tiro)|14]]
*[[15 (tiro)|15]]
*[[16 (tiro)|16]]
*'''[[17 (tiro)|17]]'''
*[[18 (tiro)|18]]
*'''[[19 (tiro)|19]]'''
|list3=
*[[20 (tiro)|20]]
*[[21 (tiro)|21]]
*[[22 (tiro)|22]]
*'''[[23 (tiro)|23]]'''
*[[24 (tiro)|24]]
*[[25 (tiro)|25]]
*[[26 (tiro)|26]]
*[[27 (tiro)|27]]
*[[28 (tiro)|28]]
*'''[[29 (tiro)|29]]'''
|list4=
*[[30 (tiro)|30]]
*'''[[31 (tiro)|31]]'''
*[[32 (tiro)|32]]
*[[33 (tiro)|33]]
*[[34 (tiro)|34]]
*[[35 (tiro)|35]]
*[[36 (tiro)|36]]
*'''[[37 (tiro)|37]]'''
*[[38 (tiro)|38]]
*[[39 (tiro)|39]]
|list5=
*[[40 (tiro)|40]]
*'''[[41 (tiro)|41]]'''
*[[42 (tiro)|42]]
*'''[[43 (tiro)|43]]'''
*[[44 (tiro)|44]]
*[[45 (tiro)|45]]
*[[46 (tiro)|46]]
*'''[[47 (tiro)|47]]'''
*[[48 (tiro)|48]]
*[[49 (tiro)|49]]
|list6=
*[[50 (tiro)|50]]
*[[51 (tiro)|51]]
*[[52 (tiro)|52]]
*'''[[53 (tiro)|53]]'''
*[[54 (tiro)|54]]
*[[55 (tiro)|55]]
*[[56 (tiro)|56]]
*[[57 (tiro)|57]]
*[[58 (tiro)|58]]
*'''[[59 (tiro)|59]]'''
|list7=
*[[60 (tiro)|60]]
*'''[[61 (tiro)|61]]'''
*[[62 (tiro)|62]]
*[[63 (tiro)|63]]
*[[64 (tiro)|64]]
*[[65 (tiro)|65]]
*[[66 (tiro)|66]]
*'''[[67 (tiro)|67]]'''
*[[68 (tiro)|68]]
*[[69 (tiro)|69]]
|list8=
*[[70 (tiro)|70]]
*'''[[71 (tiro)|71]]'''
*[[72 (tiro)|72]]
*'''[[73 (tiro)|73]]'''
*[[74 (tiro)|74]]
*[[75 (tiro)|75]]
*[[76 (tiro)|76]]
*[[77 (tiro)|77]]
*[[78 (tiro)|78]]
*'''[[79 (tiro)|79]]'''
|list9=
*[[80 (tiro)|80]]
*[[81 (tiro)|81]]
*[[82 (tiro)|82]]
*'''[[83 (tiro)|83]]'''
*[[84 (tiro)|84]]
*[[85 (tiro)|85]]
*[[86 (tiro)|86]]
*[[87 (tiro)|87]]
*[[88 (tiro)|88]]
*'''[[89 (tiro)|89]]'''
|list10=
*[[90 (tiro)|90]]
*[[91 (tiro)|91]]
*[[92 (tiro)|92]]
*[[93 (tiro)|93]]
*[[94 (tiro)|94]]
*[[95 (tiro)|95]]
*[[96 (tiro)|96]]
*'''[[97 (tiro)|97]]'''
*[[98 (tiro)|98]]
*[[99 (tiro)|99]]
}}
|list2={{Navbox|child
|title=[[100 (tiro)|100]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|1|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
*[[100 (tiro)|100]]
*'''[[101 (tiro)|101]]'''
*[[102 (tiro)|102]]
*'''[[103 (tiro)|103]]'''
*[[104 (tiro)|104]]
*[[105 (tiro)|105]]
*[[106 (tiro)|106]]
*'''[[107 (tiro)|107]]'''
*[[108 (tiro)|108]]
*'''[[109 (tiro)|109]]'''
|list2=
*[[110 (tiro)|110]]
*[[111 (tiro)|111]]
*[[112 (tiro)|112]]
*'''[[113 (tiro)|113]]'''
*[[114 (tiro)|114]]
*[[115 (tiro)|115]]
*[[116 (tiro)|116]]
*[[117 (tiro)|117]]
*[[118 (tiro)|118]]
*[[119 (tiro)|119]]
|list3=
*[[120 (tiro)|120]]
*[[121 (tiro)|121]]
*[[122 (tiro)|122]]
*[[123 (tiro)|123]]
*[[124 (tiro)|124]]
*[[125 (tiro)|125]]
*[[126 (tiro)|126]]
*'''[[127 (tiro)|127]]'''
*[[128 (tiro)|128]]
*[[129 (tiro)|129]]
|list4=
*[[130 (tiro)|130]]
*'''[[131 (tiro)|131]]'''
*[[132 (tiro)|132]]
*[[133 (tiro)|133]]
*[[134 (tiro)|134]]
*[[135 (tiro)|135]]
*[[136 (tiro)|136]]
*'''[[137 (tiro)|137]]'''
*[[138 (tiro)|138]]
*'''[[139 (tiro)|139]]'''
|list5=
*[[140 (tiro)|140]]
*[[141 (tiro)|141]]
*[[142 (tiro)|142]]
*[[143 (tiro)|143]]
*[[144 (tiro)|144]]
*[[145 (tiro)|145]]
*[[146 (tiro)|146]]
*[[147 (tiro)|147]]
*[[148 (tiro)|148]]
*'''[[149 (tiro)|149]]'''
|list6=
*[[150 (tiro)|150]]
*'''[[151 (tiro)|151]]'''
*[[152 (tiro)|152]]
*[[153 (tiro)|153]]
*[[154 (tiro)|154]]
*[[155 (tiro)|155]]
*[[156 (tiro)|156]]
*'''[[157 (tiro)|157]]'''
*[[158 (tiro)|158]]
*[[159 (tiro)|159]]
|list7=
*[[160 (tiro)|160]]
*[[161 (tiro)|161]]
*[[162 (tiro)|162]]
*'''[[163 (tiro)|163]]'''
*[[164 (tiro)|164]]
*[[165 (tiro)|165]]
*[[166 (tiro)|166]]
*'''[[167 (tiro)|167]]'''
*[[168 (tiro)|168]]
*[[169 (tiro)|169]]
|list8=
*[[170 (tiro)|170]]
*[[171 (tiro)|171]]
*[[172 (tiro)|172]]
*'''[[173 (tiro)|173]]'''
*[[174 (tiro)|174]]
*[[175 (tiro)|175]]
*[[176 (tiro)|176]]
*[[177 (tiro)|177]]
*[[178 (tiro)|178]]
*'''[[179 (tiro)|179]]'''
|list9=
*[[180 (tiro)|180]]
*'''[[181 (tiro)|181]]'''
*[[182 (tiro)|182]]
*[[183 (tiro)|183]]
*[[184 (tiro)|184]]
*[[185 (tiro)|185]]
*[[186 (tiro)|186]]
*[[187 (tiro)|187]]
*[[188 (tiro)|188]]
*[[189 (tiro)|189]]
|list10=
*[[190 (tiro)|190]]
*'''[[191 (tiro)|191]]'''
*[[192 (tiro)|192]]
*'''[[193 (tiro)|193]]'''
*[[194 (tiro)|194]]
*[[195 (tiro)|195]]
*[[196 (tiro)|196]]
*'''[[197 (tiro)|197]]'''
*[[198 (tiro)|198]]
*'''[[199 (tiro)|199]]'''
}}
|list3={{Navbox|child
|title=[[200 (tiro)|200]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|2|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
*[[200 (tiro)|200]]
*[[201 (tiro)|201]]
*[[202 (tiro)|202]]
*[[203 (tiro)|203]]
*[[204 (tiro)|204]]
*[[205 (tiro)|205]]
*[[206 (tiro)|206]]
*[[207 (tiro)|207]]
*[[208 (tiro)|208]]
*[[209 (tiro)|209]]
|list2=
*[[210 (tiro)|210]]
*'''[[211 (tiro)|211]]'''
*[[212 (tiro)|212]]
*[[213 (tiro)|213]]
*[[214 (tiro)|214]]
*[[215 (tiro)|215]]
*[[216 (tiro)|216]]
*[[217 (tiro)|217]]
*[[218 (tiro)|218]]
*[[219 (tiro)|219]]
|list3=
*[[220 (tiro)|220]]
*[[221 (tiro)|221]]
*[[222 (tiro)|222]]
*'''[[223 (tiro)|223]]'''
*[[224 (tiro)|224]]
*[[225 (tiro)|225]]
*[[226 (tiro)|226]]
*'''[[227 (tiro)|227]]'''
*[[228 (tiro)|228]]
*'''[[229 (tiro)|229]]'''
|list4=
*[[230 (tiro)|230]]
*[[231 (tiro)|231]]
*[[232 (tiro)|232]]
*'''[[233 (tiro)|233]]'''
*[[234 (tiro)|234]]
*[[235 (tiro)|235]]
*[[236 (tiro)|236]]
*[[237 (tiro)|237]]
*[[238 (tiro)|238]]
*'''[[239 (tiro)|239]]'''
|list5=
*[[240 (tiro)|240]]
*'''[[241 (tiro)|241]]'''
*[[242 (tiro)|242]]
*[[243 (tiro)|243]]
*[[244 (tiro)|244]]
*[[245 (tiro)|245]]
*[[246 (tiro)|246]]
*[[247 (tiro)|247]]
*[[248 (tiro)|248]]
*[[249 (tiro)|249]]
|list6=
*[[250 (tiro)|250]]
*'''[[251 (tiro)|251]]'''
*[[252 (tiro)|252]]
*[[253 (tiro)|253]]
*[[254 (tiro)|254]]
*[[255 (tiro)|255]]
*[[256 (tiro)|256]]
*'''[[257 (tiro)|257]]'''
*[[258 (tiro)|258]]
*[[259 (tiro)|259]]
|list7=
*[[260 (tiro)|260]]
*[[261 (tiro)|261]]
*[[262 (tiro)|262]]
*'''[[263 (tiro)|263]]'''
*[[264 (tiro)|264]]
*[[265 (tiro)|265]]
*[[266 (tiro)|266]]
*[[267 (tiro)|267]]
*[[268 (tiro)|268]]
*'''[[269 (tiro)|269]]'''
|list8=
*[[270 (tiro)|270]]
*'''[[271 (tiro)|271]]'''
*[[272 (tiro)|272]]
*[[273 (tiro)|273]]
*[[274 (tiro)|274]]
*[[275 (tiro)|275]]
*[[276 (tiro)|276]]
*'''[[277 (tiro)|277]]'''
*[[278 (tiro)|278]]
*[[279 (tiro)|279]]
|list9=
*[[280 (tiro)|280]]
*'''[[281 (tiro)|281]]'''
*[[282 (tiro)|282]]
*'''[[283 (tiro)|283]]'''
*[[284 (tiro)|284]]
*[[285 (tiro)|285]]
*[[286 (tiro)|286]]
*[[287 (tiro)|287]]
*[[288 (tiro)|288]]
*[[289 (tiro)|289]]
|list10=
*[[290 (tiro)|290]]
*[[291 (tiro)|291]]
*[[292 (tiro)|292]]
*'''[[293 (tiro)|293]]'''
*[[294 (tiro)|294]]
*[[295 (tiro)|295]]
*[[296 (tiro)|296]]
*[[297 (tiro)|297]]
*[[298 (tiro)|298]]
*[[299 (tiro)|299]]
}}
|list4={{Navbox|child
|title=[[300 (tiro)|300]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|3|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
*[[300 (tiro)|300]]
*[[301 (tiro)|301]]
*[[302 (tiro)|302]]
*[[303 (tiro)|303]]
*[[304 (tiro)|304]]
*[[305 (tiro)|305]]
*[[306 (tiro)|306]]
*'''[[307 (tiro)|307]]'''
*[[308 (tiro)|308]]
*[[309 (tiro)|309]]
|list2=
*[[310 (tiro)|310]]
*'''[[311 (tiro)|311]]'''
*[[312 (tiro)|312]]
*'''[[313 (tiro)|313]]'''
*[[314 (tiro)|314]]
*[[315 (tiro)|315]]
*[[316 (tiro)|316]]
*'''[[317 (tiro)|317]]'''
*[[318 (tiro)|318]]
*[[319 (tiro)|319]]
|list3=
*[[320 (tiro)|320]]
*[[321 (tiro)|321]]
*[[322 (tiro)|322]]
*[[323 (tiro)|323]]
*[[324 (tiro)|324]]
*[[325 (tiro)|325]]
*[[326 (tiro)|326]]
*[[327 (tiro)|327]]
*[[328 (tiro)|328]]
*[[329 (tiro)|329]]
|list4=
*[[330 (tiro)|330]]
*'''[[331 (tiro)|331]]
*[[332 (tiro)|332]]
*[[333 (tiro)|333]]
*[[334 (tiro)|334]]
*[[335 (tiro)|335]]
*[[336 (tiro)|336]]
*'''[[337 (tiro)|337]]'''
*[[338 (tiro)|338]]
*[[339 (tiro)|339]]
|list5=
*[[340 (tiro)|340]]
*[[341 (tiro)|341]]
*[[342 (tiro)|342]]
*[[343 (tiro)|343]]
*[[344 (tiro)|344]]
*[[345 (tiro)|345]]
*[[346 (tiro)|346]]
*'''[[347 (tiro)|347]]'''
*[[348 (tiro)|348]]
*'''[[349 (tiro)|349]]'''
|list6=
*[[350 (tiro)|350]]
*[[351 (tiro)|351]]
*[[352 (tiro)|352]]
*'''[[353 (tiro)|353]]'''
*[[354 (tiro)|354]]
*[[355 (tiro)|355]]
*[[356 (tiro)|356]]
*[[357 (tiro)|357]]
*[[358 (tiro)|358]]
*'''[[359 (tiro)|359]]'''
|list7=
*[[360 (tiro)|360]]
*[[361 (tiro)|361]]
*[[362 (tiro)|362]]
*[[363 (tiro)|363]]
*[[364 (tiro)|364]]
*[[365 (tiro)|365]]
*[[366 (tiro)|366]]
*'''[[367 (tiro)|367]]'''
*[[368 (tiro)|368]]
*[[369 (tiro)|369]]
|list8=
|list9=
|list10=
}}
|list5={{Navbox|child
|title=[[400 (tiro)|400]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|4|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
|list2=
|list3=
|list4=
|list5=
|list6=
|list7=
|list8=
|list9=
|list10=
}}
|list6={{Navbox|child
|title=[[500 (tiro)|500]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|5|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
|list2=
|list3=
|list4=
|list5=
|list6=
|list7=
|list8=
|list9=
|list10=
}}
|list7={{Navbox|child
|title=[[600 (tiro)|600]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|6|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
|list2=
|list3=
|list4=
|list5=
|list6=
|list7=
|list8=
|list9=
|list10=
}}
|list8={{Navbox|child
|title=[[700 (tiro)|700]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|7|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
|list2=
|list3=
|list4=
|list5=
|list6=
|list7=
|list8=
|list9=
|list10=
}}
|list9={{Navbox|child
|title=[[800 (tiro)|800]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|8|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
|list2=
|list3=
|list4=
|list5=
|list6=
|list7=
|list8=
|list9=
|list10=
}}
|list10={{Navbox|child
|title=[[900 (tiro)|900]]
|state={{if|eq|{{{1|}}}|9|uncollapsed|collapsed}}
|list1=
|list2=
|list3=
|list4=
|list5=
|list6=
|list7=
|list8=
|list9=
|list10=
}}
|below=Tirooyinka qoraalkooda la waaweyneeyay waa [[Tiro mutuxan|tirooyin mutuxan]]}}
<noinclude>
{{Documentation}}
[[Category:Tusmo xisaab]]
</noinclude>
okds537dbl2ako3nfp2xcvgq1rs3duv
Xudun
0
23325
301086
283747
2026-07-08T21:02:03Z
Feerobuuran
46403
/* Tirakoobka dadweynaha */
301086
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| official_name = Xudun
| native_name =
| other_name = {{lang|ar|هودون}}
| settlement_type = Magaalo
| motto =
| image_skyline =
| image_caption =
| image_flag =
| flag_size =
| image_seal = DHX_Logo.png
| seal_size =
| nickname =
| pushpin_map = Somalia
| pushpin_relief = yes
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize =
| pushpin_map_caption = Goobta Soomaaliya
| coordinates = {{coord|9|09|15.0|N|47|28|37.0|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = Wadanka
| subdivision_name = {{flag|Somalia}}
| subdivision_type1 = [[Maamulgoboleedka Soomaaliya|Maamul Goboleedka]]
| subdivision_name1 = {{flag|Khatumo}}
| subdivision_type2 = [[Gobolada Soomaaliya|Degmo]]
| subdivision_name2 = [[Degmada Xudun|Xudun]]
| government_footnotes =
| government_type =
| unit_pref = Metric
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| population_as_of = 2007
| population_footnotes = <ref>{{Cite web |author=WFP |date=2007 |url=https://documents.wfp.org/stellent/groups/public/documents/ena/wfp144576.pdf |title=Puntland - Food Security and Vulnerability Assessment |accessdate=2021-05-30}}</ref>
| population_note =
| population_total = 3258
| population_density_km2 = auto
| timezone = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset = +3
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| website =
| footnotes =
| name =
}}
'''Hudun''' ([[Af Soomaali|Soomaali]]: Xuddun ) waa magaalo taariikhi ah oo ku taal waqooyiga [[Sool]] , gobolka [[Soomaaliya]] waana xarunta degmada Xuddun [[Waqooyibari]] ayaa si wax ku ool ah u maamulaysay halkaas ilaa 2023.
==Dulmar==
Waxay ku taallaa waqooyi-galbeed Soomaaliya, iyo Koonfur-bari Somaliland, Xuddun waxay 59 kiiloomitir waqooyi ka xigtaa magaalo-madaxda gobolka Laascaanood .
==Waxbarashada==
Sida laga soo xigtay Wasaaradda Qorshaynta Qaranka iyo Horumarinta Somaliland, Degmada Xuddun waxa ku yaalla 9 Dugsi Hoose/Dhexe iyo 1 Dugsi Sare.
==Taariikhda==
February 15, 1960, ka hor xornimada Somaliland, waxa doorashadii ugu horreysay ee dimuqraadi ah ka qabsoontay British Somaliland , waxaana Xuddun loo doortay Ibraahim Ciid.
Xukuumadda Somaliland ayaan halkan wax doorasho ah ka qaban doorashadii golaha wakiilada Somaliland ee 2005-tii , iyadoo ku sababaysay Xudun inay ahayd dhul lagu muransan yahay.
Bishii Maarso 2012, kooxda xagjirka ah ee Al-Shabaab meel u dhow Xuddun ayaa lagu baabi'iyay ciidamada federaalka Soomaaliya iyo kuwa Itoobiya.
Bishii November 2012, madaxweynaha maamulka Khaatumo ayaa guulo ka sheegay dagaalkii ay la galeen ciidamada Somaliland ee Xudun.
Bishii Janaayo 2013, Maleeshiyada Khaatumo ee fadhigoodu yahay Koonfurta Xuddun ayaa la jebiyey oo laga barakiciyay ciidamada Somaliland. Maleeshiyada la qabtay waxay ku xidhan yihiin xabsiga Burco .
Bishii August 2017, xukuumadda Somaliland ayaa magaalada Xuddun ku qabatay codbixintii doorashada qaranka, taas oo ay dadka reer Xuddun ka soo horjeesteen inay ka tirsan yihiin Puntland, waxaana dagaal ku dhex maray ciidamada Somaliland iyo ciidamada deegaanka Xuddun.
May 2021, codbixiyaasha Xuddun iyo deegaanada kale ee beesha Dhulbahante degto ee doorashada baarlamaanka Somaliland ayaa aad uga badnaa doorashadii hore ee 2005.
==Dadka deegaanka oo xusid mudan==
*Xasan Daahir Afqurac , Madaxweyne ku xigeenka saddexaad ee Puntland
*Axmed Cilmi Cismaan , Madaxweyne ku xigeenka Shanaad ee Puntland
*Hodan Nalayeh , Soomaali-Canadian u dhaqdhaqaaqa arrimaha bulshada iyo hal-abuurka. (1976-2019)
==Tirakoobka dadweynaha==
Magaalada Xuddun waxa degan beesha Dhulbahante , waxaana si fiican uga dhex muuqda beesha Naleeye Axmed - Ugaasdhyahan oo ka tirsan beesha Maxamuud Garaad ee beesha [[Reer-Darawiish]] .
==Sidoo kale fiiri==
* [[Laascaanood]]
{{Magaalooyinka Gobolka Sool}}
==Tixraac==
[https://web.archive.org/web/20160730083549/https://slministryofplanning.org/images/REGIONS/Sool.pdf "QORSHAHA HORUMARINTA GOBOLKA SOOL (2014-2016)"]
[http://www.somalilandlaw.com/Nordem_Somaliland_2005_Elections_Report.pdf "SOMALILAND: DOORASHOOYINKA GOLAHA HOOSE EE BAARLAMAANKA SEPTEMBER 2005"]
[https://www.daljir.com/baahin-khamiis-mar-22-khadar-cawl-daljir-buuhoodle-xudun-bakool-oo-u-gacan-gashay-ciidamada-dawlada-federaalka-nin-k/ "Baahin: Khamiis, Mar 22, Khadar Cawl ~ Daljir ~ Buuhoodle. Xudun, Bakool oo u gacan gashay ciidamada dowladda & Ethiopia; Nin ka mid ah ciidamada Al-shabaab ee Buurala Golis oo isu dhiibay ciidamada Puntland; Dowladda Qadar oo sheegtay in ay dejisay qorshe lagu sugayo ammaanka meelaha laga qabsaday Al-shabaab"]
[https://www.daljir.com/madaxweynaha-maamulka-khaatumo-oo-guul-ka-sheegtay-dagaalkii-shalay-ka-dhacay-xudun-dhegayso/ "Madaxweynaha Maamulka Khaatumo oo guul ka sheegay dagaalkii shalay ka dhacay Xudun (Dhegayso)"]
[https://www.somalilandsun.com/somalilandkhatumo-militias-dislodged-from-hudun-bases-2/ "Maleeshiyaadkii Khaatumo Oo Laga Raray Saldhigyadii Xuddun"]
[https://www.somalilandcurrent.com/somaliland-army-crush-khatuumo-aligned-militiamen/ "Ciidanka Somaliland Oo Burburiyey Maleeshiyada Khaatumo Ee Isku Haysa"]
[https://www.radiodalsan.com/warar/dagaalo-caawa-ka-socda-deegaanka-xudun-ee-gobolka-sool/ "Dagaalo Caawa Ka Socda Deegaanka Xudun Ee Gobolka Sool"]
[https://www.files.ethz.ch/isn/134373/DIIS%20WP%202011-18.skrm.pdf "Waddo Fudud Oo Looga Baxo Ma Jirto: Madax-Dhaqameedka Somaliland Iyo Xadka Ay Leeyihiin Awaamiirta Siyaasadeed"]{{reflist}}
[[Category:Sool (SSC-Khatumo)]]
sctgdf2bo2t4n83lc7hh5dqqd3i63aa
Yufle
0
28447
301092
290784
2026-07-09T03:54:10Z
Dabayl
12159
301092
wikitext
text/x-wiki
Yufle waa Tuulo ku taala koonfurta ceerigaabo waxay u jirtaa ceerigaabo 30km.
Waa magaalo qadiim ah waxana magaca magaaladu ka soo jeedaa taariikh facweyn sida magacu sheegayo yufle waa xabashi xili fog meesha ku dhintay.
Yufle cida aas aaskeeda magaalo bilawday ma cada laakiin .
Hadaba Yufle waa magaalo Nabada caan ku ah rag badan oo magac leh ayaa ka soo jeeda.
Deegaanka waxa iska leh beesha <nowiki>[[muuse abokor]]</nowiki>ee biciide Gaar ahaan basanbuur.
Kursta maamulka degmada 10 kursi
Muse abokor 8 kursi
Muse turwa hy 2 kursi
==Dadka caanka ah ee kaso jeeda==
1- Cali yufle oo xildhipan golaha wakilada ah
2- barkhad oo ah mulkilaha shirkada asli maydi 3 Siyaasi Cabdulahi Carey
f51d70xtq29kczxpo2tih3rqz8qx823
Xeer reer Darawiish
0
35238
301085
241428
2026-07-08T20:55:12Z
Feerobuuran
46403
301085
wikitext
text/x-wiki
Xeer Si'iid Harti waa qaanuunka, dastuurka, iyo sharciga jiffooyinka, iyo jilibada Reer Darawiish ka mid ah
566jowkc71yewxb1maiwxqqfx2u2jed
Abokor muuse
0
39797
301093
301070
2026-07-09T04:42:54Z
~2026-34537-45
46057
/* Clan tree */
301093
wikitext
text/x-wiki
{{Farac|{{flagcountry|Masar}}|group=Abokor
<br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_United Kingdom.svg|60px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Kenya}}|region3={{flagcountry| United States}}|region4 ={{flagcountry|Turkey}}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}}
'''Abokor''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor'','' [[Carabi]]: أبوبكر ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]].
== Overview ==
The Abokor is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>
==Tariikhda ==
===Nasabka ===
Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref>
===Xiliyadii Dhexe===
Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote>
[[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]]
Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref>
<blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote>
Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka.
[[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]]
Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref>
<blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote>
Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah.
===Baranches and Subclans===
Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan.
Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'', ''[[Muuse Dhimbil]]''
Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha ''Abdalleh Muuse'' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.) ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]]
===Saltanate of Abokor Musa===
Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda.
Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida.
==Distribution==
Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road (Wadada Madaarka Egal)'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay.
Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha.
Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka.
Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah.
==Clan tree==
A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below:
{{Tree list}}
*Daoud (Eidagalle)
***'''Abokor''' (Saleiban)
****Salieban Abokor
*****Mohammad Salieban
******Saleiban Mohamed
*******Yousuf Saleiban
********Osman Yusuf
********Said Yusuf
********Mohamed Yusuf
*******Arralleh Saleiban
********Ali Arralle
********Saleiban Arralle
*********Abokor Saleiban
**********Abdalleh Abokor
***********Saleiban Abdalle
************Osman Saleiban
*************Wa'eys Osman
*************Mahamoud Wais
*************Arralleh Wais
*************Hussein wais
**********Saleiban Abokor
***********Warfa Saleiban
***********Arrale Saleiban
***********Farah Saleiban
***********Mahamoud Saleiban
**********Ibrahim Abokor
***********Mohamed Ibrahim
************Jibril Mohamed
************Salah Mohamed
*************Osman Salah
**************Abokor Osman
***************Hassan Abokor
****************Muuse Hassan
****************Laqshe Hassan
****************Basiralle Hassan
****************Dhimbil Hassan
*****************'''Mohammed Dhimbil'''
******************Mucawiye Mohamed (Rer Mucawie)
******************Fatah Mohamed (Rer Fatah)
******************Gulled Mohamed (Rer Guled)
******************Musa Mohamed
*******************Farah Muuse
*******************Adawe Muuse
*******************Aden Muuse
*****************'''Muuse Dhimbil'''
******************Abdalle Muse
*******************Muse Abdalle
********************Mahamoud Muuse
*********************Shirdon Mohamoud
*********************Hildiid Mohamoud
**********************Ali Hildiid
**********************Geedi Hildiid
**********************Hersi Hildiid
********************Abdalleh Muuse
*********************Jibirl Abdalle
**********************Saeed Jibril
***********************Abdi Said
************************Salah Abdi
************************Roble Abdi
**********************Hersi Jibril
***********************Ahmed Hersi
***********************Abdalle Hersi
**********************Kalil Jibirl (Rer kalil)
***********************Hersi Kalil
***********************Egal Kalil
***********************Wais Kalil
***********************Ali kalil
************************Said Ali
************************Koshin Ali
************************Arale Ali
************************Osman Ali
************************Guled Ali
************************Amare Ali
************************Boqorreh Ali
**********************Aden Jibril (Rer Adan)
***********************Aden Mohamed
************************Benin Aden
************************Nour Aden
************************Ali Aden
************************Adan Aden
**********************Abdi Jibril
***********************Ali Abdi
************************Mumin Ali
************************Naleye Ali
************************Hussein Ali
*************************Abdalle Hussien
*************************Mohamed Hussien
*************************Nour Hussein
*************************Jama Hussien
**************************Hassan Jama
**************************Aden Jama
**************************Guled Jama
***************************Mohamed Guled
***************************Hassan Guled
***********************Nour Abdi (Rer Nuur)
************************Ismail Nour
************************Hersi Nour
************************Gabal Nour
************************Mohamed Nour
***********************Benin Abdi (Rer Benin)
************************Naleye Benin
************************Ahmed Benin
************************Hersi Benin
************************Warfa Benin
************************Samter Benin
************************Abdi Benin
************************Fatah Benin
************************Aden Benin
************************Dirie Benin
************************Farah Benin
************************Dahir Benin
************************Arale Benin
************************Guled Benin
************************Shirwa Benin
************************Abane Benin
************************Abdille Benin
************************Yusuf Benin
************************Arale Benin
************************Roble Benin
************************Osman Benin
***********************Abdille Abdi
************************Gallab Abdille (Rer Gallab)
*************************Ismail Gallab
*************************Asker Gallab
***********************Eiae Abdille (Rer Eiye)
************************Gulled Eiye
************************Sharmake Eiye
***********************Mohamed Abdille
************************Ahmed Mohamed
*************************Samter Ahmed
*************************Ziyad Ahmed
*************************Mayle Ahmed
*************************Elmi Ahmed
*************************Warfa Ahmed
*************************Geedi Ahmed
*************************Amanle Ahmed
*************************Food Ahmed
*************************Roble Ahmed
*************************Ainanshe Ahmed
*************************Wais Ahmed
*************************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh)
**************************Ismail Dhible
**************************Barre Dhible
*************************Ali Ahmed (Rer Ali)
*************************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh)
**************************Derie Gubadleh (Rer Dirie)
**************************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh)
******************'''Ahmed Dhimbil'''
********************Musa Ahmed
********************Osman Ahmed
********************Liban Ahmed
*********************Abdi Liban
**********************Osman Abdi
**********************Ismail Abdi
**********************Mohammed Abdi
***********************Sarar Mohamed
***********************Ahmed Mohamed
**********'''Aden Abokor'''
*************Awal Aden (Rer Cawl)
**************Mahamoud Awal
**************Hussien Awal
**************Farah Awal
**************Abdi Awal
*************Hassan Aden
**************Ziyad Hassan
**************Odawa Hasaan
**************Ladon Hassan
**************Abdalle Hassan
***************Ali Abdalle
***************Abdi Abdalle
***************Ahmed Abdalle
****************Halas Ahmed (Rer Halas)
****************Egal Ahmed (Rer Egal)
****************Geedi Ahmed (Rer Gheedi)
{{tree list/end}}
==Notable figures==
* Mahamoud Ismail Gabush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader
* Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet.
* Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy during the Ogaden War.
*Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership.
* Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer
* Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder.
*Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure.
* Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning
* Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border
* Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health
* Suldan Osman Baane –traditional leader
* Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist
* Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer.
* Abdishakur Roble Ali– is a senior military leader in Somaliland.
* Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia
* Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot
* Almis Omar Zakrie – Activist and Politiciancurrent mayor of Hargeisa city
* Ughaz Ali-Abdi – A revered clan elder (Ugaas) and highly respected traditional leader.
* Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician
* Hussein Habane - is a Lieutenant in the Somaliland Coast Guard
* Shiekh Harreed – Scholar and Religious leader
* Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship
* Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia
* Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist
==Tixraac==
{{Reflist}}
9ui4ucy7ialgp0ak6rracxkleazar3d
301101
301093
2026-07-09T07:26:16Z
~2026-34537-45
46057
/* Notable figures */
301101
wikitext
text/x-wiki
{{Farac|{{flagcountry|Masar}}|group=Abokor
<br> |flag=[[File:Flag_of_Somaliland.svg|60px]][[File:Flag_of_Ethiopia.svg|60px]][[File:Flag_of_Kenya.svg|45px]][[File:Flag_of_United Kingdom.svg|60px]]|image=|region1={{flagcountry|Somaliland}}|region2={{flagcountry|Kenya}}|region3={{flagcountry| United States}}|region4 ={{flagcountry|Turkey}}|langs=[[Somali language|Somali]]|rels=[[Islam]]|related-c= Other ,clans <!-- CONFIRMED RELATIONS!!! -->}}
'''Abokor''' ([[Af-Ingiriisi|Ingiriisi]]: Abokor'','' [[Carabi]]: أبوبكر ; ''',''' Magaca oo buuxa: Abokor Musa Da'ud Sheekh Ishaaq) waa Qabiil wayn oo ka mid ah beelweynta Eidagalle ee Isaaq. Beeshu waxay degaan rasmiya ku tahay [[Soomaaliland|Somaliland]], [[Itoobiya]] iyo [[Kenya]].
== Overview ==
The Abokor is a major Somali clan that is part of the Eidagalle clan of the Isaaq clan family, traditionally also called ''Saleebaan''. Members of the Abokor Musa subclan are descendants of Sheikh Ishaaq bin Ahmed. The Abokor musa<ref>Diiriye, Anwar Maxamed (2006). Literature of Somali Onomastics & Proverbs with Comparison of Foreign Sayings.ISBN978-0-9726615-1-5.</ref> is one of the large somali clans and among the most prominent sub-clans of the Eidagale. They inhabit the Hargiesa and Salahley regions of Somaliland, in addition to the Somali Region of Ethiopia and Kenya, where they form part of the Isahakia community<ref name=":3">Hayward, R. J.; Lewis, I. M. (2005-08-17). Voice and Power. Routledge. <nowiki>ISBN 9781135751753</nowiki>.</ref><ref name=":4">Laitin, David D. (1977). Politics, Language, and Thought: The Somali Experience. 9780226467917.</ref>.The Abokor Musa traditionally consists of nomadic pastoralists, merchants, and skilled poets.<ref>Andrzejewski, B.W. and I.M. Lewis, 1964, Somali Poetry: An Introduction, Oxford University Press.</ref>
==Tariikhda ==
===Nasabka ===
Sheekh Isxaaq wuxuu ka mid ahaa culimadii ka soo haajiray Carabta kuna soo tallaabay badda si ay Islaamka ugu faafiyaan Geeska Afrika qarnigii 12aad ilaa 13aad. Sidaas darteed, Sheekh Isxaaq wuxuu guursaday labo dumar ah oo deegaanka ah gudaha Somaliland, wuxuuna ka dhalay siddeed wiil. Mid ka mid ah, Daoud, wuxuu noqday aabihii beesha Ciidagale.<ref>I.M. Lewis, A Modern History of the Somali, fourth edition (Oxford: James Currey, 2002), pp. 31 & 42</ref>
===Xiliyadii Dhexe===
Beesha Abokor Muuse waxaa si gaar ah loogu xusuustaa kaalintii ay ka qaateen halgankii uu hoggaaminayay Axmed Gurey (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ([[Saldanadii Cadal|Saldanadii Adal]]) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Sida lagu sheegay buugga taariikhiga ah ee ''Futuh al-Habash'', beelaha Habar Magaadle, oo ay ku jirto laantan, waxay bixiyeen ciidamo iyo hoggaamiyeyaal muhiim ah.<ref>"مخطوطات-24 > بهجة الزمان > الصفحة رقم 16". makhtota.ksu.edu.sa. Retrieved 2017-08</ref><blockquote>Beesha Abokor Muuse—waxay door weyn ka ciyaareen dagaalkii qarnigii 16aad uu hogaaminayay Axmed Gurey bin Xuseen (Axmed Ibraahim al-Ghazi) ee lagula dagaallamay boqortooyadii Xabashida. Dagaalkan taariikhiga ah oo lagu xusay buugga Futuh al-Habash, beelo badan oo Soomaaliyeed ayaa ka qeyb galay. Halyeeyada la xasuusto waxaa ka mid ahaa Basiralle iyo Dhimbil oo ahaa ugaasyo , taariikh ahaana loogu xuso iyo saraakiil ciidan oo caan ah. Qaybo kamid ah geedka qabiilka (clan tree) ayaa loo xusaa Boqorro, kuwaas oo ku jira dhamaan tarkhiidii dhaqan ee beesha, gaar ahaan ku dhadhaw qarnigii 15aad ilaa 16aad, oo ah Sultanate . Basiralle, oo lagu xasuusto geesinimo, wuxuu ku geeriyooday dhawac soogaadhay meel u dhow magaalada [[Herer|Herar]].<ref>Morin, Didier (2004). Dictionnaire historique afar: 1288-1982. KARTHALA Editions. <nowiki>ISBN 9782845864924</nowiki>.</ref> Sidoo kale waxay samayn wan ku lahayeen magalda tariikhiga ah ee [[Saylac|zelia]].</blockquote>
[[File:First_footsteps_in_East_Africa,_or,_An_exploration_of_Harar_(1904)_(14586268478).jpg|right|thumb|250x250px| [[Axmad III bin Abu Bakar|Axmad Bin Abii Bakar]], Amiirkii [[Harar]]]]
Qarnigii 19aad, laanta Abokor Muuse waxay door muuqda ku lahaayeen ganacsigii ka socday Hargeysa–Berbera–Harar. Ganacsatadoodu waxay ahaayeen kuwa ugu firfircoon ee karavaannada ka keeni jiray gudaha Soomaalida xoolaha, muxurka, malmalka iyo subagga, kuna dhoofin jiray Berbera iyo suuqyada Carabta. Waxaa si gaar ah loo xusuustaa xiriirka dhow ee ay la lahaayeen Amiir Axmed III bin Abu Bakr, oo ahaa amiirkii Harar intii u dhaxaysay 1856–1875. Amiirka ayaa si weyn u qadarin jiray ganacsatada Abokor Muuse.<ref>Burton, Richard (1856). First Footsteps in East Africa. London: Longman, Brown, Green and Longmans. pp. 116–118.</ref>
<blockquote>Beesha Abokor Muuse waxay door weyn ka ciyaareen ilaalinta dhaqanka, xeerka iyo dhexdhexaadinta. Goobta barakeysan ee [[Aw Barkhadle]], oo ku taalla inta u dhexeysa [[Hargeysa]] iyo [[Berbera]], waxay ahayd xarun dhaar iyo heshiis lagu xallin jiray khilaafaadka. Odayaasha Abokor Muuse ayaa si gaar ah loogu qadarin jiray hoggaaminta dhaarta iyo heshiisiinta,oo ah Ugaaysada dhaqanka<ref>The Journal of the Royal Geographical Society Volume 19 p.61-62". 1849</ref> </blockquote>
Abokor Muuse waxay caan ku ahaayeen hal-abuurka gabayga iyo xigmadda afka ah. Gabayga ayaa u ahaa hub lagula dagaallamo, laguna xafido taariikhda. Sida uu qoray Laurence Margaret, beesha Ciidagale (oo ay ka mid yihiin Abokor Muse) waxaa lagu yaqaanay in tiro badan oo rag ah ay gabyaa yihiin, taasoo ka dhigtay beel kaalin weyn ku leh suugaanta Soomaalida.<ref>Laurance, Margaret. ''A tree for poverty: Somali poetry and prose''. McMaster University Library Press. p. 27.</ref>Sido kale Abokor Muuse waxay ahaayeen qoys caan ku ahaa fardaha fuulka iyo dagaalka, waxaana si weyn looga yaqaanay kartida dagaal iyo xirfadda ay ku lahaayeen maareynta fardaha dagaalka.
[[File:Sketch_Map_of_Northern_Somali_Land.png|right|thumb|250x250px| Map showing trade routes leading to Berbera.]]
Qarnigii 19aad, Abokor Muuse waxay door muhiim ah ku lahaayeen ganacsigii karavaannada ee u dhexeeyay [[Berbera]] iyo gudaha dalka. Waxay qayb ka ahaayeen aasaaska magaalada [[Hargeysa]], taasoo markii hore ahayd xarun karavaan oo ay dhiseen ganacsatada Ciidagale.<ref>Carlos-Swayne, Harald (1900). ''Seventeen Trips Through Somaliland and a Visit to Abyssinia''. p. 96.</ref>
<blockquote>Taariikhda Abokor Muuse waa mid ku dhisan geesinimada dagaal, hal-abuurka suugaaneed, hoggaaminta dhaqameed iyo firfircoonida ganacsiga. Waxay qayb muhiim ah ka noqdeen halgankii diimeed ee Muslimiinta, nabadaynta bulshada Isaaq, iyo kobaca dhaqaalaha iyo dhaqanka gobolka—astaamo qeexaya kaalintooda qoto dheer ee taariikhda Soomaaliyeed.</blockquote>
Sidoo kale, waxay leeyihiin tariikh soo jireen ah oo ku salaysan dhaqashada xoolaha, sida Geela, Adhiga iyo lo'da, iyadoo geelu uu yahay xoolahooda ugu muhiimsan ee noloshooda ku tiirsan yihiin isla markaana ay Aad u dhaqdaan. Dhaqashada xoolaha waxay ka tarjumaysa hodantinimada, hiddaha, iyo xirfadda ay bulshadu ku dhisantahay oo soo jireen ah.
===Baranches and Subclans===
Beesha Abokor Muuse waa beel ballaaran oo caan ku ah geesinimada iyo hiddaha soo jireenka ah, waxayna leedahay faracyo iyo laamo badan oo si dhaw isugu xidhan.
Beeshan qiimaha leh waxay u kala baxdaa laamo waaweyn oo ay ka mid yihiin: ''[[Beesha Mohamed Dhimbil|Mohammed Dhimbil]]'', ''[[Ahmed Dhimbil]]'', ''[[Aden Abokor]]'', ''[[Muuse Dhimbil]]''
Faracyada ''[[Mohamoud Muuse]]'' iyo ''Abdalleh Muuse''. Laamaha Beesha ''Abdalleh Muuse'' ayaa iyaguna caan ku ah reero balaadhan ah sida ''Reer Aadan'', Reer ''Ali Abdi'', ''Reer Nuur'', ''Reer Benin'', ''Rer Gallab'', ''Reer Eiye'', iyo ''Mohamed Cabdille'', (kuwaas oo kala baxa ''Rer Dhibleh'' ,''Reer Cali'' iyo ''Reer Gubadleh''.) ; [[Shaxda beesha|Shaxda Beesha]]
===Saltanate of Abokor Musa===
Beesha Abokor Muuse waxay caan ku tahay hoggaamin, halgan iyo ilaalinta dhaqanka. Intii taariikhdu xusuusato, beeshani waxay lahayd taliyaal dhaqameed oo ka kala socday laamaha iyo faracyada beesha, kuwaas oo door weyn ku lahaa xallinta khilaafaadka, ilaalinta nidaamka bulshada, iyo kordhinta midnimada beesha dhexdeeda.
Suldaanada, boqorrada iyo ugaasyada ka soo jeeda Abokor Muuse waxay ahaayeen hogaamiyayaal caan ah, kuwaas oo isku darsaday garaad, geesinimo, iyo karti ciidan. Markay timaaddo dirir ama dagaal, waxay ahaayeen abaanduulayaal dagaal oo hoggaamiya ciidamo si abaabulan u dagaallama. Halka marka nabaddu timaaddo, ay noqdaan odayaal dhaqameed oo hagaya bulshada dhinaca garsoorka, dhaqanka, iyo isku duubnida.
==Distribution==
Beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran u daganyihiin magaalada Hargeysa, gaar ahaan koofurta iyo galbeedka caasimadda. Xaafadaha ay si rasmi ah u deggan yihiin waxaa ka mid ah ''Calaamadaha'' , oo ay kala Qaybiso Wadada Halbawlaha ee ''Airport Road (Wadada Madaarka Egal)'', iyo xaafadaha Masalaha ( Siirooga galbeedkiisa), ''Jameecada'', iyo qaybo ka mid ah Xaafadda ''October''. Meelahan ayaa ka mid ah deegaannada taariikhiga ah ee ay beesha si xooggan ugu xidhan tahay.
Marka laga sii gudbo gudaha magaalada, Abokor Muuse waxay degaan ''Qoolcaday'',''Toon'', magaalada ''Salahley'', iyo tuulooyinka u dhow ilaa ''Ina-Guxaa'', oo ah xuduudda u dhaxaysa Somaliland iyo Ethiopia. Deegaannadan ayaa loo arkaa in ay yihiin laf-dhabarta beesha ee dhulka Somaliland, maadaama ay yihiin goobaha ay ku badan yihiin beelaha reer guuraaga ah iyo xoolo-dhaqatada beesha.
Dhinaca kale, beesha Abokor Muuse waxay si ballaaran uga deggan yihiin Dalka Itoobiya , halkaas oo ay ku leeyihiin magaalooyin iyo tuulooyin badan. Magaalooyinka ugu waaweyn ee ay degaan waxaa ka mid ah ''Bisad'', ''Abokor'', ''Egal Addani'', iyo ''Iskoyska'', halka ay sidoo kale ku nool yihiin deegaannada u dhow Dooxada ''Galool-Fadhiidh.'' Meelahan ayaa xiriir dhow la leh magaalada Awarre, taas oo ah xarun muhiim ah oo ka tirsan gobolka.
Isku soo wada duuboo, beesha Abokor Muuse waxay degaan dhul aad u ballaaran oo ku kala yaalla labada dhinac ee xuduudda Somaliland iyo Itoobiya, iyagoo leh isku xirnaan dhaqan, deegaan, iyo taariikh wadaag ah oo soo jireen ah.
==Clan tree==
A summarised clan family tree of the major subclans of Abokor Musa, is presented below:
{{Tree list}}
*Daoud (Eidagalle)
***'''Abokor''' (Saleiban)
****Salieban Abokor
*****Mohammad Salieban
******Saleiban Mohamed
*******Yousuf Saleiban
********Osman Yusuf
********Said Yusuf
********Mohamed Yusuf
*******Arralleh Saleiban
********Ali Arralle
********Saleiban Arralle
*********Abokor Saleiban
**********Abdalleh Abokor
***********Saleiban Abdalle
************Osman Saleiban
*************Wa'eys Osman
*************Mahamoud Wais
*************Arralleh Wais
*************Hussein wais
**********Saleiban Abokor
***********Warfa Saleiban
***********Arrale Saleiban
***********Farah Saleiban
***********Mahamoud Saleiban
**********Ibrahim Abokor
***********Mohamed Ibrahim
************Jibril Mohamed
************Salah Mohamed
*************Osman Salah
**************Abokor Osman
***************Hassan Abokor
****************Muuse Hassan
****************Laqshe Hassan
****************Basiralle Hassan
****************Dhimbil Hassan
*****************'''Mohammed Dhimbil'''
******************Mucawiye Mohamed (Rer Mucawie)
******************Fatah Mohamed (Rer Fatah)
******************Gulled Mohamed (Rer Guled)
******************Musa Mohamed
*******************Farah Muuse
*******************Adawe Muuse
*******************Aden Muuse
*****************'''Muuse Dhimbil'''
******************Abdalle Muse
*******************Muse Abdalle
********************Mahamoud Muuse
*********************Shirdon Mohamoud
*********************Hildiid Mohamoud
**********************Ali Hildiid
**********************Geedi Hildiid
**********************Hersi Hildiid
********************Abdalleh Muuse
*********************Jibirl Abdalle
**********************Saeed Jibril
***********************Abdi Said
************************Salah Abdi
************************Roble Abdi
**********************Hersi Jibril
***********************Ahmed Hersi
***********************Abdalle Hersi
**********************Kalil Jibirl (Rer kalil)
***********************Hersi Kalil
***********************Egal Kalil
***********************Wais Kalil
***********************Ali kalil
************************Said Ali
************************Koshin Ali
************************Arale Ali
************************Osman Ali
************************Guled Ali
************************Amare Ali
************************Boqorreh Ali
**********************Aden Jibril (Rer Adan)
***********************Aden Mohamed
************************Benin Aden
************************Nour Aden
************************Ali Aden
************************Adan Aden
**********************Abdi Jibril
***********************Ali Abdi
************************Mumin Ali
************************Naleye Ali
************************Hussein Ali
*************************Abdalle Hussien
*************************Mohamed Hussien
*************************Nour Hussein
*************************Jama Hussien
**************************Hassan Jama
**************************Aden Jama
**************************Guled Jama
***************************Mohamed Guled
***************************Hassan Guled
***********************Nour Abdi (Rer Nuur)
************************Ismail Nour
************************Hersi Nour
************************Gabal Nour
************************Mohamed Nour
***********************Benin Abdi (Rer Benin)
************************Naleye Benin
************************Ahmed Benin
************************Hersi Benin
************************Warfa Benin
************************Samter Benin
************************Abdi Benin
************************Fatah Benin
************************Aden Benin
************************Dirie Benin
************************Farah Benin
************************Dahir Benin
************************Arale Benin
************************Guled Benin
************************Shirwa Benin
************************Abane Benin
************************Abdille Benin
************************Yusuf Benin
************************Arale Benin
************************Roble Benin
************************Osman Benin
***********************Abdille Abdi
************************Gallab Abdille (Rer Gallab)
*************************Ismail Gallab
*************************Asker Gallab
***********************Eiae Abdille (Rer Eiye)
************************Gulled Eiye
************************Sharmake Eiye
***********************Mohamed Abdille
************************Ahmed Mohamed
*************************Samter Ahmed
*************************Ziyad Ahmed
*************************Mayle Ahmed
*************************Elmi Ahmed
*************************Warfa Ahmed
*************************Geedi Ahmed
*************************Amanle Ahmed
*************************Food Ahmed
*************************Roble Ahmed
*************************Ainanshe Ahmed
*************************Wais Ahmed
*************************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh)
**************************Ismail Dhible
**************************Barre Dhible
*************************Ali Ahmed (Rer Ali)
*************************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh)
**************************Derie Gubadleh (Rer Dirie)
**************************Boqorre Gubdleh (Rer Boqorreh)
******************'''Ahmed Dhimbil'''
********************Musa Ahmed
********************Osman Ahmed
********************Liban Ahmed
*********************Abdi Liban
**********************Osman Abdi
**********************Ismail Abdi
**********************Mohammed Abdi
***********************Sarar Mohamed
***********************Ahmed Mohamed
**********'''Aden Abokor'''
*************Awal Aden (Rer Cawl)
**************Mahamoud Awal
**************Hussien Awal
**************Farah Awal
**************Abdi Awal
*************Hassan Aden
**************Ziyad Hassan
**************Odawa Hasaan
**************Ladon Hassan
**************Abdalle Hassan
***************Ali Abdalle
***************Abdi Abdalle
***************Ahmed Abdalle
****************Halas Ahmed (Rer Halas)
****************Egal Ahmed (Rer Egal)
****************Geedi Ahmed (Rer Gheedi)
{{tree list/end}}
==Notable figures==
* Mahamoud Ismail Gabush – Is a scholar, an Air Force engineer, and a respected military leader
* Mohamed Mooge Liibaan – prominent Somali instrumentalist, vocalist, and poet.
* Mohamoud Guure Husien (Gaal-Eri) – Was a key Somali political figure who led the SNM office in France and was responsible for Somalia’s foreign strategic policy
*Aden Mohamed Guhad (Aden Walli) – He was a Colonel and the Commander of Internal Security of the (SNM), noted for his strategic leadership.
* Ahmed Mooge Liibaan – prominent Somali musician and singer
* Suldan Aden S.Farah.S.Omar –Respected traditional holder.
*Ugahz Mohamed Abdille Ahmed, a clan elder (Ughaz) and respected traditional figure.
* Ahmed Mohamed Diriye (Toorno) – Former Minister of Education and planning
* Gen.Mohamed Osman Aalin (Dayib)– Father of Somaliland Immigration border
* Hussein Mohamed Mohamoud – Former Minister of Health
* Suldan Osman Baane –traditional leader
* Abdikarem Hikmawi – Is Author, literally scholar and Activist
* Mohamed Badel – was a poet, politician, and university lecturer.
* Abdishakur Roble Ali– is a senior military leader in Somaliland.
* Nadir Yusuf – Politician and Member for Federal Parliament of Ethiopia
* Abwan Harir Osman Guray – Well-known Somali peot
* Almis Omar Zakrie – Activist and Politiciancurrent mayor of Hargeisa city
* Ughaz Ali-Abdi – A revered clan elder (Ugaas) and highly respected traditional leader.
* Yusuf Saeed Elmi – Poet and politician
* Hussein Habane - is a Lieutenant in the Somaliland Coast Guard
* Shiekh Harreed – Scholar and Religious leader
* Kol Ibrahim Koodbuur – Revered Somali SNM commander and freedom fighter, known for his unmatched courage and sacrifice in the struggle against dictatorship
* Guled Bihi Abdi – Politician and Member for Federal Parliament of Somalia
* Khalid Foodhaadhi – Multi-Award-Winnnig Journalist
==Tixraac==
{{Reflist}}
lnqvfudqa8z6ozhm8uy3fdubfjwrnwg
Shaxda beesha
0
43416
301082
301069
2026-07-08T17:05:54Z
~2026-34537-45
46057
301082
wikitext
text/x-wiki
'''Shaxda beesha''' waxaan halkan ku soo bandhigaynaa (Clan Tree/Abtirsiinta), waxaana hoos ku faahfaahin doonaa sida ay Reeruhu u kala baxaan, Reeraha ay ka kobanyihiih, iyo Deegaannada ay deggan yihiin ama ay ku fidsan yihiin.
<br />
{{Tree list}}
*Daoud (Eidagalle)
**Muuse Daoud
***Abokor
****Saleiban Abokor
*****Mohammad Salieban
******Saleiban Mohamed
*******Yousuf Saleiban
********Osman Yusuf
********Said Yusuf
********Mohamed Yusuf
*******Aralleh Saleiban
********Ali Arralle
********Saleiban Arralle
*********Abokor Saleiban
**********Abdalleh Abokor
***********Saleiban Abdalle
************Osman Saleiban
*************Waisleh Osman
**************Mahamoud Wais
**************Arralleh Wais
**************Hussein wais
**************Saleiban Wais
**********Saleiban Abokor
***********Warfa Saleiban
***********Arreh Saleiban
***********Farah Saleiban
***********Mahamoud Saleiban
**********Ibrahim Abokor
***********Mohamed Ibrahim
************Jibril Mohamed
************Hussein Mohamed
************Abokor Hussein
**********Hassan Abokor
***********Muuse Hassan
***********Laqshe Hassan
***********Basiralle Hassan
***********Salah Hassan
************Egal Salah
*************Hassan Egal
**************Dhimbil Hassan
************Mohammed Dhimbil
*************Musa Mohamed
**************Adawe Muuse
***************Absiye Adawe
***************Allamagn Adawe
***************Yusuf Adawe
***************Liban Adawe
***************Roble Adawe
***************Osman Adawe
***************Egal Adawe
***************Wais Adawe
**************Aden Muuse
***************Had Adan
***************Roble Aden
***************Abane Aden
***************Ali Aden
***************Wais Aden
***************Burale Aden
***************Geedi Aden
***************Boqorre Aden
****************Sugulle Boqore
****************Liban Boqorre
****************Warfa Boqorre
****************Koshin Boqorre
****************Shiekhdon Boqorre
*************Mucawiye Mohamed
**************Samter Muawiye
**************Ali Muawiye
*************Fatah Mohamed
**************Awarre Fatah
**************Mohamed Fatah
**************Said Fatah
**************Hassan Fatah
**************Cisman Fatah
*************Gulled Mohamed
**************Hussein Guled
**************Egal Guled
**************Yusuf Guled
**************Roble Guled
**************Abdi Guled
**************Elmi Guled
**************Samater Guled
************Muuse Dhimbil
*************Mahamoud Muuse
**************Shirdon Mohamoud
***************Hamud Shirdon
***************Shirdon Mohamoud
***************Hamud Shirdon
***************Jama Shirdon
***************Geele Shirdon
***************Osman Shirdon
***************Egal Shirdon
***************Wais Shirdon
***************Farah Shirdon
***************Roble Shirdon
***************Samter Shirdon
***************Yusuf Shirdon
***************Guled Shirdon
**************Hildiid Mohamoud
***************Ali Hildiid
***************Geedi Hildiid (Rer Geedi)
****************Odawa Geedi
*****************Odawa Odawa
*****************Mahamoud Odawa
****************Geele Geedi
****************Nour(Shire) Geedi
****************Haji Dirie Geedi
****************Samter Geedi
****************Ahmed Geedi
****************Ali Geedi
****************Roble Geedi
***************Hersi Hildiid (Rer Hersi)
****************Ali Hersi
****************Guled Hersi
****************Egal Hersi
****************Aden Hersi
****************Mahamoud Hersi
****************Fahiye Hersi
*****************Roble Fahiye
******************Elmi Roble
******************Jama Elmi
******************Ali Elmi
*****************Rage Roble
*****************Elmi Rage
******************Wais Rage
******************Geedi Rage
******************Hersi Rage
*************Abdalleh Muuse
**************Jibirl Abdalle
***************Siad Jibril
****************Wa'eys Siad
****************Abdalle Siad
***************Kalil Jibirl
****************Ali kalil
*****************Siad Ali
*****************Koshin Ali
*****************Arale Ali
*****************Osman Ali
*****************Boqorreh Ali
***************Saeed Jibril
****************Abdi Said
*****************Abdalle Abdi
*****************Roble Abdi
***************Aden Jibril (Rer Adan)
****************Benin Aden
*****************Wais Benin
*****************Muse Benin
*****************Mohamed Benin
*****************Samter Benin
*****************Nour Benin
*****************Ahmed Benin
****************Nour Adan
*****************Barre Nour
*****************Guled Nour
*****************Liban Nour
*****************Shirwa Nour
*****************Mohamed Nour
****************Ali Aden
*****************Mohamed Ali
*****************Hussein Ali
*****************Ibrahim Ali
*****************Omar Ali
*****************Osman Ali
*****************Khalaf Ali
****************Adan Aden
*****************Ahmed Aden
*****************Eiye Aden
*****************Wais Aden
*****************Issa Aden
*****************Mohamed Aden
*****************Abdille Aden
*****************Roble Aden
*****************Shire Aden
*****************Hassan Aden
****************Ali Abdi (Rer Ali Abdi)
*****************Issa Ali
*****************Hussein Ali
******************Jama Hussien
*******************Muhumoad Jama
*******************Abdillahi Jama
*******************Jibril Jama
*******************Egal Jama
******************Nour Hussein
******************Roble Hussien
******************Dahir Hussein
******************Wa'ays Hussein
******************Ali Hussein
******************Mohamed Hussein
******************Hersi Hussien
*******************Muhumad Hersi
*******************Abdi Hersi
*******************Ali Hersi
*****************Mumin Ali
******************Egal Mumin
******************Ziyad Mumin
******************Wais Mumin
******************Hassan Munin
******************Farah Mumin
******************Essa Mumin
******************Jibril Mumin
******************Urmah Mumin
*******************Dhible Urmah
*******************Ismail Urmah
*****************Naleye Ali
******************Jama Naleye
******************Dualeh Naleye
******************Warfa Naleye
******************Ahmed Naleye
******************Abdi Naleye
******************Jibril Naleye
******************Egal Naleye
******************Arralleh Egal
*******************Elmi Aralleh
*******************Aw-Jama Arralleh
****************Nour Abdi (Rer Nuur)
*****************Ismail Nour
******************Gabal Ismail
******************Abdi Ismail
******************Barre Ismail
******************Musa Ismail
******************Hersi Ismail
******************Aden Ismail
******************Wais Ismail
*****************Hersi Nour
******************Hugur Hersi
******************Osman Hersi
******************Bacalul Hersi
******************Ali Hersi
******************Aden Hersi
******************Farah Hersi
******************Warfa Hersi
******************Elmi Hersi
*****************Gabal Nour
******************Samater Gabal
******************Dahir Gabal
******************Ahmed Gabal
******************Roble Gabal
******************Warfa Gabal
*****************Mohamed Nour
******************Mohamed Omar
*******************Hussein Mohamed
********************Wais Husien
********************Hujale Husien
********************Dirie Husien
*******************Sharmake Mohamed
********************Roble Sharmake
********************Nour Sharmake
********************Jama Sharmake
*********************Hudale Jama
*********************Yasin Jama
*******************Allale Mohamed
********************Egal Allale
*********************Hassan Egal
**********************Omar Hassan
**********************Ahmed Hassan
****************Benin Abdi (Rer Benin)
*****************Naleye Benin
*****************Ahmed Benin
*****************Hersi Benin
*****************Warfa Benin
*****************Samter Benin
*****************Abdi Benin
*****************Fatah Benin
*****************Aden Benin
*****************Dirie Benin
*****************Farah Benin
*****************Dahir Benin
*****************Arale Benin
*****************Guled Benin
*****************Shirwa Benin
*****************Abane Benin
*****************Abdille Benin
*****************Yusuf Benin
*****************Arale Benin
*****************Roble Benin
*****************Osman Benin
****************Abdille Abdi
*****************Gallab Abdille (Rer Gallab)
******************Ismail Gallab
*******************Farah Ismail
*******************Idiris Ismail
*******************Abdille Ismail
*******************Jibirl Ismail
*******************Mohamed Ismail
*******************Ahmed Ismail
*******************Sa'ad Ismail
*******************Aden Ismail
******************Asker Gallab
*******************Dahir Askar
*******************Wais Askar
*******************Osman Asker
*******************Jama Asker
*******************Roble Asker
*******************Egal Asker
*******************Koshin Asker
*****************Eiae Abdille (Rer Eiye)
******************Gulled Eiye
*******************Deria Guled
********************Abokor Deria
********************Osman Derie
********************Khalaf Derie
********************Abdalle Deria
*******************Kalil Guled
********************Farah Kalil
********************Ali Kalil
********************Hassan Kalil
********************Roble kalil
********************Osman Kalil
********************Aden Kalil
******************Sharmake Eiye
*******************Barre Sharmake
*******************Omar Sharmake
*******************Arrale Sharmake
*******************Mohamed Sharmaae
*******************Hager Sharmake
********************Farah Hager
********************Geedi Hagar
********************Ziyad Hagar
********************Adan Hagar
********************Boqorre Hagar
********************Elmi Hagar
*****************Mohamed Abdille
******************Ahmed Mohamed
*******************Samter Ahmed
*******************Ziyad Ahmed
*******************Mayle Ahmed
*******************Elmi Ahmed
*******************Warfa Ahmed
*******************Geedi Ahmed
*******************Amanle Ahmed
*******************Food Ahmed
*******************Wais Ahmed
*******************Dhible Ahmed (Rer Dhibleh)
********************Ismail Dhible
*********************Geedi Ismail
*********************Yusuf Ismail
*********************Farah Ismail
*********************Wais Ismail
*********************Hersi Ismail
*********************Abdille Ismail
*********************Dalal Ismail
********************Barre Dhible
*********************Ali Barre
*********************Musa Barre
*********************Said Barre
*********************Wais Barre
*********************Yusuf Barre
*********************Osman Barre
*********************Aden Barre
*******************Ali Ahmed (Rer Ali)
********************Cadad Ali
********************Deria Ali
********************Egal Ali
********************Wa'eys Ali
********************Jibril Ali
********************Roble Ali
********************Suber Ali
********************Osman Ali
********************Egal Ali
********************Abdille Ali
********************kalil Ali
*********************Magan kalil
*********************Deria Kalil
*********************Abdi kalil
*********************Aden kalil
*********************Yusuf kalil
*******************Gubadleh Ahmed (Rer Gubadleh)
********************Derie Gubadleh
*********************Ismail Derie
*********************Gubtame Derie
*********************Nour Derie
*********************Mohamoud Derie
*********************Omar Derie
*********************Dualeh Derie
*********************Hussein Derie
*********************Wa'ays Derie
*********************Yusuf Derie
********************Boqorre Gubdleh
*********************Hersi Boqorre
*********************Ali Boqorre
*********************Abdille Boqorre
*********************Hirad Boqorre
*********************Asker Boqorre
*********************Mohamed Boqorre
*********************Aw Hassan Boqorre
*********************Ismail Boqorre
*********************Shire Boqorre
*********************Hashi Boqorre
*********************Mohamoud (Bahnan) Boqorre
************Ahmed Dhimbil
*************Musa Ahmed
*************Waisleh Ahmed
*************Osman Ahmed
*************Liban Ahmed
*************Abdi Liban
**************Ismail Abdi (Rer Ismail)
***************Aden Ismail
***************Iman Ismail
***************Bulale Ismail
***************Geedi Ismail
***************Idiris Ismail
***************Yusuf Ismail
***************Koshin Ismail
***************Hersi Ismail
***************Shirwac Ismail
***************Said Ismail
**************Mohammed Abdi (Addeh)
***************Sarar Mohamed (Rer Sarar)
****************Nour Sarar
****************Mohamed(Hersi) Sarar
****************Farah Sarar
****************Yusuf Sarar
****************Dualeh Sarar
****************Elmi Sarar
***************Ahmed(Bedar)Mohamed
****************Koshin Ahmed
****************Samter Ahmed
****************Uballe Ahmed
****************Hurie (Egal) Ahmed
****************Waraf Ahmed
****************Karie Ahmed
****************Mohamed Ahmed
**********Aden Abokor
***********( Aden Mohamed)
************Awal Aden (Rer Cawl)
*************Abdi Awal
**************Had Abdi
**************Nour Abdi
**************Ahmed Abdi
**************Liban Abdi
**************Wa'eys Abdi
**************Omar Abdi
**************Aden Abdi
**************Geedi Abdi
**************Ibrahim Abdi
**************Mohamoud Abdi
*************Hassan Aden
**************Ziyad Hassan
**************Odawa Hasaan
**************Ladon Hassan
***************Aden Ladon
****************Herar Ladon
****************Jama Ladon
****************Ali Ladon
****************Fahiye Ladon
**************Abdalle Hassan
***************Ali Abdalle
***************Abdi Abdalle
***************Ahmed Abdalle
***************Halas Ahmed
****************Osman Halas
****************Samter Halas
****************Egal Ahmed
*****************Wais Egal
*****************Madar Egal
****************Geedi Ahmed
*****************Samter Geedi
*****************Mohamed Geedi
*****************Dalal Geedi
*****************Fatah Geedi
*****************Waisleh Geedi
*****************Allamagan Geedi
******************Guled Allamagan
******************Egal Allamagan
*****************Hode Geedi
******************Farah Hode
******************Yusuf Hode
******************Geele Geedi
*****************Ahmed Geele
******************Dahir Geele
******************Nour Geele
*****************Ali Geedi
******************Osman Ali
******************Hassan Ali
******************Abdalle Ali
******************Yusuf Ali
******************Aden Ali
{{tree list/end}}
{|class="wikitable sortable"
|+ Reeraha iyo Qabiilada Beesha Abokor Muuse
!Magaca
! class="unsortable" |Tirada Qabiilada
!Magacyada Qabiilada
!Deegaanka
!Sharaxaad Kooban
|-
| '''[[Beesha Mohamed Dhimbil]]''' ||Afar Reer ||
*Mucawiye Mohamed
*Fatah Mohamed
*Guled Mohamed
*Musa Mohamed
**Farah Muse
**Cadawe Muse
**Aden Muse
||Dalka [[Somaliland]]:
*Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]].
Dalka [[Itoobiya]]:
*magaalad,[[Kaamtuug]],[[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[ Awaare]].
||
* Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha.
|-
|
|
|
|
|
|-
|| '''[[Ahmed Dhimbil|beesha Axmed dhimbil]] ||Afar Reer||
*Musa Ahmed
*Waisleh Ahmed
*Osman Ahmed
*Liban Ahmed
**Abdi liban
***Osman Abdi (Rer Osman)
***Ismail Abdi (Rer Ismail)
***Mohamed Abdi
****Sarar Mohamed (Rer Sarar)
***Ahmed(Bedar) Mohamed
||Dalka [[Somaliland]]:
*Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],[[Salahlay]].
*Dalka [[Itoobiya]]:
*magaalad [[Bisad]] ,[[kaam Abokor]], [[Qooryare]],[[Iskoyska]].
||
* Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha.
|-
|
|
|
|
|
|-
|| '''[[Aden Abokor | Beesha Aden Abokor ]] || Labo Reer||
*Cawal Aden (Reer Cawal)
**Mohamoud Awal
**Hussein Awal
**Abdi Awal
*Hassan Aden
**Ziyad Hassan
**Odawa Hassan
**Ladon Hassan
**Abdalle Hassan
***Abdi Abdalle
***Ali Abdalle
***Ahmed Abdalle
****Halas Ahmed
****Egal Ahmed
****Geedi Ahmed
||Dalka [[Somaliland]]:
*Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]],,[[Salahlay]], [[Aden Abokor]]
*Dalka [[Itoobiya]]:
*magaalad ,[[kaam Abokor]] ,[[Iskoyska]]
||
* Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha.
|-
|
|
|
|
|
|-
|| ''' [[Mohamoud Muuse | Beesha Mohamoud Muuse]] || Afar Reer||
*Shirdon Mohamoud (Rer Shirdon)
*Hildiid Mohamoud
**Ali Hildiid
**Geedi Hildiid (Rer Geedi)
**Hersi Hildiid (Rer Hersi)
||Dalka [[Somaliland]]:
*Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Salahlay]], [[ Aden warabe]]
*Dalka [[Itoobiya]]:
*magaalad [[kaam Abokor]] [[Iskoyska]]
||
* Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha.
|-
|
|
|
|
|
|-
|| ''' [[ Abdalleh Muuse | Beesha Abdalleh Muuse]] || 7 todoba Reer oo balaadhan||
*Saeed jibril
**Abdi Said
***Salah Abdi
***Abdalle Abdi
*Hersi Jibril
**Ahmed Hersi
**Abdalle Hersi
*kalil jibril (Rer kalil)
**Hersi Kalil
**Egal Kalil
**Wais Kalil
**Ali kalil
*Aden Jibril (Rer Aadan)
**Benin Aden
**Nour Aden
**Ali Aden
**Aden Aden
*Abdi Jibril
**Ali Abdi (Rer Ali Abdi)
***Issa Ali
***Hussein Ali
***Mumin Ali
***Naleye Ali
**Nour Abdi (Rer Nuur)
***Ismail Nour
***Gabal Nour
***Hersi Nour
***Mohamed Nour
**Benin Abdi (Rer Benin)
**Abdille Abdi
***Gallab Abdille (Rer Gallab)
****Ismail Gallab
****Asker Gallab
***Eiye Abdille (Rer Ciye)
****Gulled Eiye
****Sharmake Eiye
***Mohamed Abdille
****Ahmed Mohamed (Rer Ahmed Mohamed)
||Dalka [[Somaliland]]:
*Magalada [[Hargeysa]],[[Qoolcaday]] ,[[Toon]],[[Salahlay]].
*Dalka [[Itoobiya]]:
*magaalad, [[kaam Abokor]], [[Iskoyska]] ,[[Adan warabe ]],[[ Bisad]] ,[[Egal Adani]] , [[Iskoyska]] ,[[Dooxada-Galol fadhiidh]], [[Awaare]].
||
* Waa tiir ka mid ah afarta tiir ee Beesha.
* waana beesha kowaad ee ugu balaadhan
a9w5qindvq8n2mze3dua80e4a6hmvty
Webiga Caledon
0
48508
301074
300676
2026-07-08T15:17:16Z
Videoiib7
46243
Fixed grammar
301074
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = Mohokare
| native_name =
| name_other =
| name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image =
| image_size =
| image_caption =
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 6
| mapframe-wikidata = yes
| mapframe-point = none
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = South Africa
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption = Goobta uu ku yaal afka Webiga Caledon
<!---------------------- LOCATION -->| subdivision_type1 = Dalka
| subdivision_name1 = [[Lesotho]], [[South Africa|Koonfur Afrika]]
| subdivision_type2 = Gobolka
| subdivision_name2 = [[Free State (South African province)|Free State]]
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| subdivision_type4 = Magaalada
| subdivision_name4 = [[Maputsoe]]
| subdivision_type5 = Magaalada
| subdivision_name5 = [[Maseru]]
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->| length = {{convert|642|km|mi|abbr=on}}
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location =
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mont-aux-Sources]]
| source1_location = K galbeed ka xigta [[Phuthaditjhaba]], [[Drakensberg]]
| source1_coordinates =
| source1_elevation = {{convert|2100|m|abbr=on}}
| mouth = [[Orange River|Webiga Orange]]
| mouth_location = Gidilka [[Bethulie]]
| mouth_coordinates = {{coord|30|31|21|S|26|4|21|E|display=inline,title}}
| mouth_elevation = {{convert|1267|m|abbr=on}}
| progression =
| river_system =
| basin_size =
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
| district =
}}
'''Webiga Kaledon''' ({{langx|st|Mohokare}}) waa webi weyn oo ku yaal badhtamaha Koonfur Afrika. Dhererkiisa guud waa {{cvt|642|km}}, wuxuuna ka soo bilaawdaa Buuraha [[Drakensberg]] ee xadka [[Lesotho]], isagoo u qulqulaya dhanka koonfur-galbeed iyo ka dib dhanka galbeed ka hor intaanu kula biirin [[Orange River|Webiga Orange]] meel u dhow [[Bethulie]] oo ku taal koonfurta gobolka [[Free State (province)|Free State]]. Webiga waxaa markii hore loogu magac daray ''Prinses Wilhelminas Rivier'' sannadkii 1777, waxaana u bixiyey Koronel R J Gordon.<ref>{{Cite book |last=Raper |first=P.E. |url=https://languagecentre.sun.ac.za/wp-content/uploads/2021/01/SaPlaceNamesDictionary1987.pdf |title=Dictionary of South African Place Names |date=1987 |pages=105}}</ref>
==Juqraafi==
Asalka Webiga Caledon wuxuu ku yaallaa [[bantustan|dhul-badalkii]] hore ee [[QwaQwa]], meel u dhow xadka Lesotho, dhanka koonfur-galbeed ee [[Witsieshoek]]. Ka dib wuxuu u qulqulaa dhanka koonfur-galbeed isagoo xuduud la sameeya maserada weyn ee Lesotho, [[Maseru]]. Wuxuu xuduud u yahay [[South Africa|Koonfur Afrika]] iyo Lesotho ka hor intaanu gelin gobolka Free State ee Koonfur Afrika (waqooyiga [[Wepener]]). Ka dib wuxuu u qulqulaa dhanka galbeed ka hor intaanu kula biirin [[Orange River|Webiga Orange]] meel u dhow Bethulie oo ku taal koonfurta Free State, wax yar ka hor intaanu ku shubmin [[Gariep Dam|Biyo-xireenka Gariep]]. Dhererkiisa guud waa qiyaastii {{convert|480|km|abbr=on}}, dooxadiisuna waxay la kulantaa isbeddelo waaweyn oo dhanka kulaylka ah.<ref name=Britannica>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Caledon-River |title=Caledon River |work=Encyclopædia Britannica |publisher=Encyclopædia Britannica |accessdate=26 November 2016}}</ref> Dhulka ku dhex yaal u dhaxeeya Webiga Caledon iyo Webiga Orange wuxuu dhisayaa Deegaanka Dabiiciga ah ee [[Tussen-die-Riviere Nature Reserve]] oo baaxaddiisu tahay 22,000 oo hektar.<ref>{{cite web |url=http://www.places.co.za/html/tussen_die_riviere.html |title=Tussen Die Riviere Game Reserve |publisher=SA Places |accessdate=26 November 2016}}</ref>
==Webiga==
Webigu waa isha koowaad ee biyaha ee Maseru, paytaxta Lesotho, oo ku taal webiga dushiisa. Inta lagu jiro xilliyada roob-yarida, waxaa ka dhalan kara biyo-yari. Si tan loola tacaalo, dhowr [[reservoir|kayd biyo ah]] ayaa lagu abuuray dhismooyin ay ka mid yihiin [[Muela Dam|Biyo-xireenka Muela]] iyo [[Meulspruit Dam|Biyo-xireenka Meulspruit]].<ref>{{Cite web |url=http://www.ewisa.co.za/misc/RiverFSCaledon/CALEDONRiver_Dams%20.htm# |title=Caledon River - Dams |access-date=22 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203003111/http://www.ewisa.co.za/misc/RiverFSCaledon/CALEDONRiver_Dams%20.htm# |archive-date=3 December 2013 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Sannadkii 2003, biyo ayaa laga sii daayay halkan si looga baaqsado [[drought|abaar]].<ref>{{Cite web |url=http://www.info.gov.za/speeches/2003/03102210461001.htm# |title=Drought |access-date=5 August 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070310201737/http://www.info.gov.za/speeches/2003/03102210461001.htm# |archive-date=10 March 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref>
Dooxada Caledon waxay muhiim u tahay taariikhda dadka [[Basotho]]. Deegaanku wuxux ahaa mid si gaar ah u bacrin ah waxaana lagu beeran karay waraabin la'aan. Tani waxay ka dhigtay mid la rabo waxayna ahayd mid ka mid ah sababihii keenay khilaafkii dhex maray Basotho iyo [[Afrikaner|Boers-ka]].<ref>{{cite journal |author=Coplan, David B. |year=2001 |title=A river runs through it: The meaning of the Lesotho‐free state border |journal=African Affairs |volume=100 |issue=398 |pages=81–116 |doi= 10.1093/afraf/100.398.81 }}</ref> Gallidda waxaa lagu beeraa miisaan weyn Dooxada Caledon.<ref name=Britannica/>
==Tixraac==
{{Reflist}}
==Xiriirinta dibadda==
{{Commons}}
*[https://web.archive.org/web/20071025125021/http://www.environment.gov.za/soer/reports/rivers/free%20state/Free%20State.pdf Nidaamyada Webiyada Gobolka Free State]
{{authority control}}
9d3knl304rwbrw97e8uo59ceh1d1id3
Walt Disney
0
48611
301080
301008
2026-07-08T15:53:39Z
~2026-38642-88
46401
301080
wikitext
text/x-wiki
<ref name="">Walt Disney</ref>Shirkadda Walt Disney, oo loo yaqaan Disney, waa mid ka mid ah shirkadaha ugu horreeya ee warbaahinta iyo madadaalada adduunka. Waxaa la aasaasay Oktoobar 16, 1923, oo ay sameeyeen walaalo Walt iyo Roy Disney oo ah istuudiyo animation ah, waxay ku kortay mid ka mid ah istuudiyooyinka ugu waaweyn Hollywood waxayna leedahay ama shati siisay kow iyo toban goobood oo mawduucyo ah iyo shabakado telefishan oo badan, oo ay ku jiraan ABC iyo ESPN. Xarunta dhexe ee Disney iyo xarumaha wax soo saarka aasaasiga ah waxay ku yaalliin Walt Disney Studios ee Burbank, California. Shirkaddu waa qayb ka mid ah Dow Jones Industrial Average.
r93umfwor3kmyenbdf1nktz3hqy8gaz
Gus macmal
0
48645
301084
2026-07-08T20:39:10Z
Feerobuuran
46403
Bog cusub: [[File:Clear jelly dildo series.png|thumb|gus macmal]] '''Gus macmal''' (af-ingiriis: "dildo") loogu talagalay raaxada galmada iyo in la haqabtiro [[qooqnimo|qooqnimada]]. Dadku waxay u kullan karaan keligood ama iyagoo wadaagaya lamaane. Sida caadiga ah, wuxuu u qaabsan yahay sida xubinta taranka ee ragga ama tuubo siman, waxaana la geliyo jidhka, khaasatan siilka, si loo helo raaxo. Gus macmal ma laha matoor gudaha ah oo ma gariiri karo sida vibrator-ka, sidaa darteed qofku w...
301084
wikitext
text/x-wiki
[[File:Clear jelly dildo series.png|thumb|gus macmal]]
'''Gus macmal''' (af-ingiriis: "dildo") loogu talagalay raaxada galmada iyo in la haqabtiro [[qooqnimo|qooqnimada]]. Dadku waxay u kullan karaan keligood ama iyagoo wadaagaya lamaane. Sida caadiga ah, wuxuu u qaabsan yahay sida xubinta taranka ee ragga ama tuubo siman, waxaana la geliyo jidhka, khaasatan siilka, si loo helo raaxo. Gus macmal ma laha matoor gudaha ah oo ma gariiri karo sida vibrator-ka, sidaa darteed qofku wuxuu ku dhaqaajiyaa gacantiisa.
==Fiiri==
*[[Robotka galmada]]
[[Category:Saxaax]]
0zbieau4oga7y8ikuefr821aamrxcqt
McKinney, Texas
0
48646
301091
2026-07-09T02:28:08Z
Texan North Public Work Translators 214
46409
Samee turjumidda bogga "[[:en:Special:Redirect/revision/1363210254|McKinney, Texas]]"
301091
wikitext
text/x-wiki
'''McKinney''' waa magaalo ku taal gobolka Collin County, Texas, Mareykanka. Waa magaalada saddexaad ee ugu weyn Degmada Collin, marka laga reebo Plano iyo Frisco. .
Xafiiska Tirakoobka ([[:en:United_States_Census_Bureau|Census Bureau]]) wuxuu McKinney ku qiimeeyay inay tahay magaalada afraad ee ugu kobaca badan qaranka laga bilaabo 2010 ilaa 2019 waxayna go'aamisay in dadka magaalada ee 2020 ay ahaayeen 195,308. Marka loo eego qiyaasaha Xafiiska Tirakoobka, laga bilaabo Luulyo 2022 dadka magaaladu waxay ahaayeen 207,507.
[[Category:Coordinates on Wikidata]]
bg2cb2ym102eg4st025muh0ms4132hl
Harada Ray Hubbard
0
48647
301094
2026-07-09T06:22:17Z
Texan North Public Work Translators 214
46409
Samee turjumidda bogga "[[:en:Special:Redirect/revision/1300963628|Lake Ray Hubbard]]"
301094
wikitext
text/x-wiki
'''Harada Ray Hubbard''' ''(Lake Ray Hubbard),'' oo hore u ahaan jirtay Harada Bariga Dallas ama Harada Forney, waa kayd biyo-mareen ah oo ku yaal Dallas, Texas oo ku yaal degmooyinka Dallas, Kaufman, Collin, iyo Rockwall, oo waqooyiga ka xiga Magaalada Forney. Waxaa la sameeyay dhismaha Biyo-xireenka Rockwall-Forney, kaas oo qabsaday Wabiga East Fork Trinity.
Biyo-xireenka waxaa hadda leh Magaalada Dallas. I-30 wuxuu ka gudbaa harada Bariga Dallas Causeway. Harada waxaa markii hore loogu magac daray Forney Lake magaalada yar ee Forney. Ka dib markii Magaalada Dallas ay ku biirtay harada, waxaa loogu magac daray qof nool, Ray Hubbard, kaasoo madax ka ahaa guddiga Dallas Parks and Recreation System laga bilaabo 1943 ilaa 1972. Kaydka waxaa hadda maamula oo leh Dallas Water Utilities..
== Taariikh ==
Markii hore loogu talagalay in biyo la siiyo gobolka Waqooyiga Texas, mashruuca waxaa la bilaabay 1964 waxaana maamulayay Shirkadda Dhismaha S. iyo A. iyo Shirkadda Dhismaha Jiilaalka Markham, Brown iyo MC. Harada waxaa la qabsaday 1968, iyo {{Convert|2|mi|km}} oo dhererkeedu yahay. [[Biyoxidheen|biyo-xireenka]] dhulka lagu shubo ayaa la dhammeeyay 1969. Sannadkii 1970, haradu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay ee naqshadaynta.
Maadaama dhul-ballaarinta iyo isticmaalka awoodda dhul-badeedka ee Magaalada Dallas awgeed, harada iyo buundooyinka <nowiki><i>Interstate 30</i></nowiki> (I-30) hadda waxay ku jiraan awoodda Magaalada Dallas, halkii ay ka ahaan lahaayeen magaalooyinka ku hareeraysan. Heshiis iskaashi oo dhexmara Dallas iyo magaalooyinka kale ayaa jira, laakiin mas'uuliyadda ugu dambeysa waxay saaran tahay Dallas.
[[Category:Coordinates on Wikidata]]
8ghq6dbp8r9rko58nqlmkdxz505ntjv
301095
301094
2026-07-09T06:23:12Z
Texan North Public Work Translators 214
46409
301095
wikitext
text/x-wiki
'''Harada Ray Hubbard''' ''(Lake Ray Hubbard),'' oo hore u ahaan jirtay Harada Bariga Dallas ama Harada Forney, waa kayd biyo-mareen ah oo ku yaal Dallas, Texas oo ku yaal degmooyinka Dallas, Kaufman, Collin, iyo Rockwall, oo waqooyiga ka xiga Magaalada Forney. Waxaa la sameeyay dhismaha Biyo-xireenka Rockwall-Forney, kaas oo qabsaday Wabiga East Fork Trinity.
Biyo-xireenka waxaa hadda leh Magaalada Dallas. I-30 wuxuu ka gudbaa harada Bariga Dallas Causeway. Harada waxaa markii hore loogu magac daray Forney Lake magaalada yar ee Forney. Ka dib markii Magaalada Dallas ay ku biirtay harada, waxaa loogu magac daray qof nool, Ray Hubbard, kaasoo madax ka ahaa guddiga Dallas Parks and Recreation System laga bilaabo 1943 ilaa 1972. Kaydka waxaa hadda maamula oo leh Dallas Water Utilities..
== Taariikh ==
Markii hore loogu talagalay in biyo la siiyo gobolka Waqooyiga Texas, mashruuca waxaa la bilaabay 1964 waxaana maamulayay Shirkadda Dhismaha S. iyo A. iyo Shirkadda Dhismaha Jiilaalka Markham, Brown iyo MC. Harada waxaa la qabsaday 1968, iyo {{Convert|2|mi|km}} oo dhererkeedu yahay. [[Biyoxidheen|biyo-xireenka]] dhulka lagu shubo ayaa la dhammeeyay 1969. Sannadkii 1970, haradu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay ee naqshadaynta.
Maadaama dhul-ballaarinta iyo isticmaalka awoodda dhul-badeedka ee Magaalada Dallas awgeed, harada iyo buundooyinka <nowiki><i>Interstate 30</i></nowiki> (I-30) hadda waxay ku jiraan awoodda Magaalada Dallas, halkii ay ka ahaan lahaayeen magaalooyinka ku hareeraysan. Heshiis iskaashi oo dhexmara Dallas iyo magaalooyinka kale ayaa jira, laakiin mas'uuliyadda ugu dambeysa waxay saaran tahay Dallas.Harada waxaa ku jira dad badan oo ah [[Striped bass|bass-ka isku-dhafan ee]] xariijimaha leh, [[White bass|bass-ka cad]], [[Largemouth bass|bass-ka largemouth]], [[Channel catfish|kalluunka kanaalka]], [[Blue catfish|kalluunka buluugga ah]], kalluunka cad [[White crappie|ee cad]] iyo [[Black crappie|kalluunka madow ee crappie]] .
[[Category:Coordinates on Wikidata]]
75firdvqwib8s3l89a1l6ccejh9j0jw
301096
301095
2026-07-09T06:23:27Z
Texan North Public Work Translators 214
46409
/* Taariikh */
301096
wikitext
text/x-wiki
'''Harada Ray Hubbard''' ''(Lake Ray Hubbard),'' oo hore u ahaan jirtay Harada Bariga Dallas ama Harada Forney, waa kayd biyo-mareen ah oo ku yaal Dallas, Texas oo ku yaal degmooyinka Dallas, Kaufman, Collin, iyo Rockwall, oo waqooyiga ka xiga Magaalada Forney. Waxaa la sameeyay dhismaha Biyo-xireenka Rockwall-Forney, kaas oo qabsaday Wabiga East Fork Trinity.
Biyo-xireenka waxaa hadda leh Magaalada Dallas. I-30 wuxuu ka gudbaa harada Bariga Dallas Causeway. Harada waxaa markii hore loogu magac daray Forney Lake magaalada yar ee Forney. Ka dib markii Magaalada Dallas ay ku biirtay harada, waxaa loogu magac daray qof nool, Ray Hubbard, kaasoo madax ka ahaa guddiga Dallas Parks and Recreation System laga bilaabo 1943 ilaa 1972. Kaydka waxaa hadda maamula oo leh Dallas Water Utilities..
== Taariikh ==
Markii hore loogu talagalay in biyo la siiyo gobolka Waqooyiga Texas, mashruuca waxaa la bilaabay 1964 waxaana maamulayay Shirkadda Dhismaha S. iyo A. iyo Shirkadda Dhismaha Jiilaalka Markham, Brown iyo MC. Harada waxaa la qabsaday 1968, iyo {{Convert|2|mi|km}} oo dhererkeedu yahay. [[Biyoxidheen|biyo-xireenka]] dhulka lagu shubo ayaa la dhammeeyay 1969. Sannadkii 1970, haradu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay ee naqshadaynta.
Maadaama dhul-ballaarinta iyo isticmaalka awoodda dhul-badeedka ee Magaalada Dallas awgeed, harada iyo buundooyinka interstate 30 (I-30) hadda waxay ku jiraan awoodda Magaalada Dallas, halkii ay ka ahaan lahaayeen magaalooyinka ku hareeraysan. Heshiis iskaashi oo dhexmara Dallas iyo magaalooyinka kale ayaa jira, laakiin mas'uuliyadda ugu dambeysa waxay saaran tahay Dallas.Harada waxaa ku jira dad badan oo ah [[Striped bass|bass-ka isku-dhafan ee]] xariijimaha leh, [[White bass|bass-ka cad]], [[Largemouth bass|bass-ka largemouth]], [[Channel catfish|kalluunka kanaalka]], [[Blue catfish|kalluunka buluugga ah]], kalluunka cad [[White crappie|ee cad]] iyo [[Black crappie|kalluunka madow ee crappie]] .
[[Category:Coordinates on Wikidata]]
4meqyxca3qqbxqtvxz792fm2pywmbhm
301097
301096
2026-07-09T06:24:34Z
Texan North Public Work Translators 214
46409
301097
wikitext
text/x-wiki
'''Harada Ray Hubbard''' ''(Lake Ray Hubbard),'' oo hore u ahaan jirtay Harada Bariga Dallas ama Harada Forney, waa kayd biyo-mareen ah oo ku yaal Dallas, Texas oo ku yaal degmooyinka Dallas, Kaufman, Collin, iyo Rockwall, oo waqooyiga ka xiga Magaalada Forney. Waxaa la sameeyay dhismaha Biyo-xireenka Rockwall-Forney, kaas oo qabsaday Wabiga East Fork Trinity.
Biyo-xireenka waxaa hadda leh Magaalada Dallas. I-30 wuxuu ka gudbaa harada Bariga Dallas Causeway. Harada waxaa markii hore loogu magac daray Forney Lake magaalada yar ee Forney. Ka dib markii Magaalada Dallas ay ku biirtay harada, waxaa loogu magac daray qof nool, Ray Hubbard, kaasoo madax ka ahaa guddiga Dallas Parks and Recreation System laga bilaabo 1943 ilaa 1972. Kaydka waxaa hadda maamula oo leh Dallas Water Utilities..
[[File:Lake Ray Hubbard Dam.jpg|thumb|''Lake Ray Hubbard Dam'']]
== Taariikh ==
Markii hore loogu talagalay in biyo la siiyo gobolka Waqooyiga Texas, mashruuca waxaa la bilaabay 1964 waxaana maamulayay Shirkadda Dhismaha S. iyo A. iyo Shirkadda Dhismaha Jiilaalka Markham, Brown iyo MC. Harada waxaa la qabsaday 1968, iyo {{Convert|2|mi|km}} oo dhererkeedu yahay. [[Biyoxidheen|biyo-xireenka]] dhulka lagu shubo ayaa la dhammeeyay 1969. Sannadkii 1970, haradu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay ee naqshadaynta.
Maadaama dhul-ballaarinta iyo isticmaalka awoodda dhul-badeedka ee Magaalada Dallas awgeed, harada iyo buundooyinka interstate 30 (I-30) hadda waxay ku jiraan awoodda Magaalada Dallas, halkii ay ka ahaan lahaayeen magaalooyinka ku hareeraysan. Heshiis iskaashi oo dhexmara Dallas iyo magaalooyinka kale ayaa jira, laakiin mas'uuliyadda ugu dambeysa waxay saaran tahay Dallas.Harada waxaa ku jira dad badan oo ah [[Striped bass|bass-ka isku-dhafan ee]] xariijimaha leh, [[White bass|bass-ka cad]], [[Largemouth bass|bass-ka largemouth]], [[Channel catfish|kalluunka kanaalka]], [[Blue catfish|kalluunka buluugga ah]], kalluunka cad [[White crappie|ee cad]] iyo [[Black crappie|kalluunka madow ee crappie]] .
[[Category:Coordinates on Wikidata]]
h3yd4vsiise2ttyr86vpkozxx0x16w6
301098
301097
2026-07-09T06:24:56Z
Texan North Public Work Translators 214
46409
301098
wikitext
text/x-wiki
'''Harada Ray Hubbard''' ''(Lake Ray Hubbard),'' oo hore u ahaan jirtay Harada Bariga Dallas ama Harada Forney, waa kayd biyo-mareen ah oo ku yaal Dallas, Texas oo ku yaal degmooyinka Dallas, Kaufman, Collin, iyo Rockwall, oo waqooyiga ka xiga Magaalada Forney. Waxaa la sameeyay dhismaha Biyo-xireenka Rockwall-Forney, kaas oo qabsaday Wabiga East Fork Trinity.
Biyo-xireenka waxaa hadda leh Magaalada Dallas. I-30 wuxuu ka gudbaa harada Bariga Dallas Causeway. Harada waxaa markii hore loogu magac daray Forney Lake magaalada yar ee Forney. Ka dib markii Magaalada Dallas ay ku biirtay harada, waxaa loogu magac daray qof nool, Ray Hubbard, kaasoo madax ka ahaa guddiga Dallas Parks and Recreation System laga bilaabo 1943 ilaa 1972. Kaydka waxaa hadda maamula oo leh Dallas Water Utilities..
[[File:Lake Ray Hubbard Dam.jpg|thumb|Biyo-xireenka Harada Ray Hubbard''Lake Ray Hubbard Dam'']]
== Taariikh ==
Markii hore loogu talagalay in biyo la siiyo gobolka Waqooyiga Texas, mashruuca waxaa la bilaabay 1964 waxaana maamulayay Shirkadda Dhismaha S. iyo A. iyo Shirkadda Dhismaha Jiilaalka Markham, Brown iyo MC. Harada waxaa la qabsaday 1968, iyo {{Convert|2|mi|km}} oo dhererkeedu yahay. [[Biyoxidheen|biyo-xireenka]] dhulka lagu shubo ayaa la dhammeeyay 1969. Sannadkii 1970, haradu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay ee naqshadaynta.
Maadaama dhul-ballaarinta iyo isticmaalka awoodda dhul-badeedka ee Magaalada Dallas awgeed, harada iyo buundooyinka interstate 30 (I-30) hadda waxay ku jiraan awoodda Magaalada Dallas, halkii ay ka ahaan lahaayeen magaalooyinka ku hareeraysan. Heshiis iskaashi oo dhexmara Dallas iyo magaalooyinka kale ayaa jira, laakiin mas'uuliyadda ugu dambeysa waxay saaran tahay Dallas.Harada waxaa ku jira dad badan oo ah [[Striped bass|bass-ka isku-dhafan ee]] xariijimaha leh, [[White bass|bass-ka cad]], [[Largemouth bass|bass-ka largemouth]], [[Channel catfish|kalluunka kanaalka]], [[Blue catfish|kalluunka buluugga ah]], kalluunka cad [[White crappie|ee cad]] iyo [[Black crappie|kalluunka madow ee crappie]] .
[[Category:Coordinates on Wikidata]]
c908djm9317lvrekze3gjtx92dc3zeq
301099
301098
2026-07-09T06:26:00Z
Texan North Public Work Translators 214
46409
/* Taariikh */
301099
wikitext
text/x-wiki
'''Harada Ray Hubbard''' ''(Lake Ray Hubbard),'' oo hore u ahaan jirtay Harada Bariga Dallas ama Harada Forney, waa kayd biyo-mareen ah oo ku yaal Dallas, Texas oo ku yaal degmooyinka Dallas, Kaufman, Collin, iyo Rockwall, oo waqooyiga ka xiga Magaalada Forney. Waxaa la sameeyay dhismaha Biyo-xireenka Rockwall-Forney, kaas oo qabsaday Wabiga East Fork Trinity.
Biyo-xireenka waxaa hadda leh Magaalada Dallas. I-30 wuxuu ka gudbaa harada Bariga Dallas Causeway. Harada waxaa markii hore loogu magac daray Forney Lake magaalada yar ee Forney. Ka dib markii Magaalada Dallas ay ku biirtay harada, waxaa loogu magac daray qof nool, Ray Hubbard, kaasoo madax ka ahaa guddiga Dallas Parks and Recreation System laga bilaabo 1943 ilaa 1972. Kaydka waxaa hadda maamula oo leh Dallas Water Utilities..
[[File:Lake Ray Hubbard Dam.jpg|thumb|Biyo-xireenka Harada Ray Hubbard''Lake Ray Hubbard Dam'']]
== Taariikh ==
Markii hore loogu talagalay in biyo la siiyo gobolka Waqooyiga Texas, mashruuca waxaa la bilaabay 1964 waxaana maamulayay Shirkadda Dhismaha S. iyo A. iyo Shirkadda Dhismaha Jiilaalka Markham, Brown iyo MC. Harada waxaa la qabsaday 1968, iyo {{Convert|2|mi|km}} oo dhererkeedu yahay. [[Biyoxidheen|biyo-xireenka]] dhulka lagu shubo ayaa la dhammeeyay 1969. Sannadkii 1970, haradu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay ee naqshadaynta.
Maadaama dhul-ballaarinta iyo isticmaalka awoodda dhul-badeedka ee Magaalada Dallas awgeed, harada iyo buundooyinka interstate 30 (I-30) hadda waxay ku jiraan awoodda Magaalada Dallas, halkii ay ka ahaan lahaayeen magaalooyinka ku hareeraysan. Heshiis iskaashi oo dhexmara Dallas iyo magaalooyinka kale ayaa jira, laakiin mas'uuliyadda ugu dambeysa waxay saaran tahay Dallas.Harada waxaa ku jira dad badan oo ah bass-ka isku-dhafan ee xariijimaha leh, [[:en:White_bass|bass-ka cad]], [[:en:Largemouth_bass|bass-ka largemouth]], kalluunka kanaalka, [[:en:Blue_catfish|kalluunka buluugga ah]], kalluunka cad [[:en:White_crappie|ee cad]] iyo kalluunka madow ee crappie .
[[Category:Coordinates on Wikidata]]
5kr18jajojwoakwct2g6ku0hvq35fpj
301100
301099
2026-07-09T06:26:51Z
Texan North Public Work Translators 214
46409
301100
wikitext
text/x-wiki
'''Harada Ray Hubbard''' ''(Lake Ray Hubbard),'' oo hore u ahaan jirtay Harada Bariga Dallas ama Harada Forney, waa kayd biyo-mareen ah oo ku yaal Dallas, Texas oo ku yaal degmooyinka Dallas, Kaufman, Collin, iyo Rockwall, oo waqooyiga ka xiga Magaalada Forney. Waxaa la sameeyay dhismaha Biyo-xireenka Rockwall-Forney, kaas oo qabsaday Wabiga East Fork Trinity.
Biyo-xireenka waxaa hadda leh Magaalada Dallas. I-30 wuxuu ka gudbaa harada Bariga Dallas Causeway. Harada waxaa markii hore loogu magac daray Forney Lake magaalada yar ee Forney. Ka dib markii Magaalada Dallas ay ku biirtay harada, waxaa loogu magac daray qof nool, Ray Hubbard, kaasoo madax ka ahaa guddiga Dallas Parks and Recreation System laga bilaabo 1943 ilaa 1972. Kaydka waxaa hadda maamula oo leh Dallas Water Utilities..
[[File:Lake Ray Hubbard Dam.jpg|thumb|Biyo-xireenka Harada Ray Hubbard''Lake Ray Hubbard Dam'']]
== Taariikh ==
Markii hore loogu talagalay in biyo la siiyo gobolka Waqooyiga Texas, mashruuca waxaa la bilaabay 1964 waxaana maamulayay Shirkadda Dhismaha S. iyo A. iyo Shirkadda Dhismaha Jiilaalka Markham, Brown iyo MC. Harada waxaa la qabsaday 1968, iyo {{Convert|2|mi|km}} oo dhererkeedu yahay. [[Biyoxidheen|biyo-xireenka]] dhulka lagu shubo ayaa la dhammeeyay 1969. Sannadkii 1970, haradu waxay gaartay heerkeedii ugu sarreeyay ee naqshadaynta.
Maadaama dhul-ballaarinta iyo isticmaalka awoodda dhul-badeedka ee Magaalada Dallas awgeed, harada iyo buundooyinka interstate 30 (I-30) hadda waxay ku jiraan awoodda Magaalada Dallas, halkii ay ka ahaan lahaayeen magaalooyinka ku hareeraysan. Heshiis iskaashi oo dhexmara Dallas iyo magaalooyinka kale ayaa jira, laakiin mas'uuliyadda ugu dambeysa waxay saaran tahay Dallas.Harada waxaa ku jira dad badan oo ah bass-ka isku-dhafan ee xariijimaha leh, [[:en:White_bass|bass-ka cad]], [[:en:Largemouth_bass|bass-ka largemouth]], [[:en:Channel_catfish|kalluunka kanaalka]], [[:en:Blue_catfish|kalluunka buluugga ah]], kalluunka cad [[:en:White_crappie|ee cad]] iyo kalluunka madow ee crappie .
[[Category:Coordinates on Wikidata]]
ked7ilfdds8r5pstcd6r3s0cnl2b7aw